1.2 - Gavamayanabrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Uddhanyamana-masya — Sinhala Script

කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ ප්රථමාෂ්ටකේ ද්විතීයඃ ප්රපාඨකඃ - ගවාමයනබ්රාහ්මණං

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,

ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..

අනුවාකං 1 - ආධානමන්ත්රාඃ පූර්වප්රපාඨකශේෂභූතාඃ

උ॒ද්ධ॒න්යමා॑න-ම॒ස්යා අ॑මේ॒ද්ධ්යම් . අප॑ පා॒ප්මානං॒-යँජ॑මානස්ය හන්තු . ශි॒වා නඃ॑ සන්තු ප්ර॒දිශ॒ශ්චත॑ස්රඃ . ශ-න්නෝ॑ මා॒තා පෘ॑ථි॒වී තෝක॑සාතා .. ශ-න්නෝ॑ දේ॒වීර॒භිෂ්ට॑යේ . ආපෝ॑ භවන්තු පී॒තයේ᳚ . ශං-යෝँර॒භි ස්ර॑වන්තු නඃ .. වෛ॒ශ්වා॒න॒රස්ය॑ රූ॒පම් . පෘ॒ථි॒ව්යා-ම්ප॑රි॒ස්රසා᳚ . ස්යෝ॒න-මාවි॑ශන්තු නඃ .. 1 ..

යදි॒ද-න්දි॒වෝ යද॒දඃ පෘ॑ථි॒ව්යාඃ . ස॒ජ॒ඤ්ජ්ඤා॒නේ රෝද॑සී සම්බභූ॒වතුඃ॑ . ඌෂා᳚න් කෘ॒ෂ්ණම॑වතු කෘ॒ෂ්ණමූෂාඃ᳚ . ඉ॒හෝභයෝ᳚-ර්ය॒ජ්ඤිය॒-මාග॑මිෂ්ඨාඃ .. ඌ॒තීඃ කු॑ර්වා॒ණෝ ය-ත්පෘ॑ථි॒වීමච॑රඃ . ගු॒හා॒කාර॑-මාඛුරූ॒ප-ම්ප්ර॒තීත්ය॑ . ත-ත්තේ॒ න්ය॑ක්තමි॒හ ස॒භංර॑න්තඃ . ශ॒ත-ඤ්ජී॑වේම ශ॒රද॒-ස්සවී॑රාඃ .. ඌර්ජ॑-ම්පෘථි॒ව්යා රස॑-මා॒භර॑න්තඃ . ශ॒ත-ඤ්ජී॑වේම ශ॒රදඃ॑ පුරූ॒චීඃ .. 2 ..

ව॒ම්රීභි॒-රනු॑විත්ත॒-ඞ්ගුහා॑සු . ශ්රෝත්ර॑-න්ත උ॒ර්ව්යබ॑ධිරා භවාමඃ .. ප්ර॒ජාප॑ති සෘෂ්ටානා-ම්ප්ර॒ජානා᳚ම් . ක්ෂු॒ධෝප॑හත්යෛ සුවි॒ත-න්නෝ॑ අස්තු . උප॒ප්රභි॑න්න॒මිෂ॒-මූර්ජ॑-ම්ප්ර॒ජාභ්යඃ॑ . සූද॑-ඞ්ගෘ॒හේභ්යෝ॒ රස॒මාභ॑රාමි .. යස්ය॑ රූ॒ප-ම්බිභ්ර॑දි॒මා-මවි॑න්දත් . ගුහා॒ ප්රවි॑ෂ්ටාග්ං සරි॒රස්ය॒ මද්ධ්යේ᳚ . තස්යේ॒දං-විँහ॑ත-මා॒භර॑න්තඃ . අඡ॑ම්බට්කාරම॒ස්යාං-විँ॑ධේම .. 3 ..

ය-ත්ප॒ර්යප॑ශ්ය-ථ්සරි॒රස්ය॒ මද්ධ්යේ᳚ . උ॒ර්වීමප॑ශ්ය॒-ජ්ජග॑තඃ ප්රති॒ෂ්ඨාම් . ත-ත්පුෂ්ක॑රස්යා॒යත॑නා॒ද්ධි ජා॒තම් . ප॒ර්ණ-ම්පෘ॑ථි॒ව්යාඃ ප්රථ॑නග්ං හරාමි .. යාභි॒රදෘග්ං॑හ॒ජ්ජග॑තඃ ප්රති॒ෂ්ඨාම් . උ॒ර්වීමි॒මාං-විँ॑ශ්වජ॒නස්ය॑ භ॒ර්ත්රීම් . තා නඃ॑ ශි॒වා-ශ්ශර්ක॑රා-ස්සන්තු॒ සර්වාඃ᳚ .. අ॒ග්නේ රේත॑ශ්ච॒න්ද්රග්ං හිර॑ණ්යම් . අ॒ද්භ්ය-ස්සම්භූ॑ත-ම॒මෘත॑-ම්ප්ර॒ජාසු॑ . ත-ථ්ස॒භංර॑න්නුත්තර॒තෝ නි॒ධාය॑ .. 4 ..

අ॒ති॒ ප්ර॒යච්ඡ॒-න්දුරි॑ති-න්තරේයම් .. අශ්වෝ॑ රූ॒ප-ඞ්කෘ॒ත්වා යද॑ශ්ව॒ත්ථේ (අ)ති॑ෂ්ඨඃ . සං॒වँ॒ථ්ස॒ර-න්දේ॒වේභ්යෝ॑ නි॒ලාය॑ . තත්තේ॒ න්ය॑ක්තමි॒හ ස॒භංර॑න්තඃ . ශ॒ත-ඤ්ජී॑වේම ශ॒රද॒-ස්සවී॑රාඃ .. ඌ॒ර්ජඃ පෘ॑ථි॒ව්යා අද්ධ්යුත්ථි॑තෝ-(අ)සි . වන॑ස්පතේ ශ॒තව॑ල්ශෝ॒ විරෝ॑හ . ත්වයා॑ ව॒යමිෂ॒මූර්ජ॒-ම්මද॑න්තඃ . රා॒යස්පෝෂේ॑ණ॒ සමි॒ෂා ම॑දේම .. ගා॒ය॒ත්රි॒යා හ්රි॒යමා॑ණස්ය॒ යත්තේ᳚ .. 5 ..

ප॒ර්ණමප॑ත-ත්තෘ॒තීය॑ස්යෛ දි॒වෝ-(අ)ධි॑ . සෝ॑-(අ)ය-ම්ප॒ර්ණ-ස්සෝ॑මප॒ර්ණාද්ධි ජා॒තඃ . තතෝ॑ හරාමි සෝමපී॒ථස්යාව॑-රුද්ධ්යෛ . දේ॒වානා᳚-ම්බ්රහ්මවා॒දං-වँද॑තාං॒-යँත් . උ॒පාශෘ॑ණෝ-ස්සු॒ශ්රවා॒ වෛ ශ්රු॒තෝ॑-(අ)සි . තතෝ॒ මාමාවි॑ශතු බ්රහ්මවර්ච॒සම් . ත-ථ්ස॒භංර॒ග්ග්॒ ස්තදව॑රුන්ධීය සා॒ක්ෂාත් .. යයා॑ තේ සෘ॒ෂ්ටස්යා॒ග්නේඃ . හේ॒තිමශ॑මය-ත්ප්ර॒ජාප॑තිඃ . තාමි॒මාම ප්ර॑දාහාය .. 6 ..

ශ॒මීග්ං ශාන්ත්යෛ॑ හරාම්ය॒හම් .. යත්තේ॑ සෘ॒ෂ්ටස්ය॑ ය॒තඃ . වික॑ඞ්කත॒-ම්භා ආ᳚ර්ඡජ්ජාතවේදඃ . තයා॑ භා॒සා සම්මි॑තඃ . උ॒රු-න්නෝ॑ ලෝ॒කමනු॒ ප්රභා॑හි .. යත්තේ॑ තා॒න්තස්ය॒ හෘද॑ය॒මාච්ඡි॑න්දන් ජාතවේදඃ . ම॒රුතෝ॒-(අ)ද්භිස්ත॑මයි॒ත්වා . ඒ॒තත්තේ॒ තද॑ශ॒නේ-ස්සම්භ॑රාමි . සාත්මා॑ අග්නේ॒ සහෘ॑දයෝ භවේ॒හ .. චිත්රි॑යාදශ්ව॒ත්ථා-ථ්සම්භෘ॑තා බෘහ॒ත්යඃ॑ .. 7 ..

ශරී॑රම॒භි සග්ග් ස්කෘ॑තා-ස්ස්ථ . ප්ර॒ජාප॑තිනා යජ්ඤමු॒ඛේන॒ සම්මි॑තාඃ . ති॒ස්රස් ත්රි॒වෘද්භි॑-ර්මිථු॒නාඃ ප්රජා᳚ත්යෛ .. අ॒ශ්ව॒ත්ථා-ද්ධ॑ව්යවා॒හා-ද්ධි ජා॒තාම් . අ॒ග්නේ ස්ත॒නූං-යँ॒ජ්ඤියා॒ග්ං॒ සම්භ॑රාමි . ශා॒න්තයෝ॑නිග්ං ශමීග॒ර්භම් . අ॒ග්නයේ॒ ප්රජ॑නයි॒තවේ᳚ .. යෝ අ॑ශ්ව॒ත්ථ-ශ්ශ॑මීග॒ර්භඃ . ආ॒රු॒රෝහ॒ ත්වේ සචා᳚ . ත-න්තේ॑ හරාමි॒ බ්රහ්ම॑ණා .. 8 ..

ය॒ජ්ඤියෛඃ᳚ කේ॒තුභිඃ॑ ස॒හ .. ය-න්ත්වා॑ ස॒මභ॑රන්-ජාතවේදඃ . ය॒ථා॒ ශ॒රී॒ර-ම්භූ॒තේෂු॒ න්ය॑ක්තම් . ස සම්භෘ॑ත-ස්සීද ශි॒වඃ ප්ර॒ජාභ්යඃ॑ . උ॒රු-න්නෝ॑ ලෝ॒කමනු॑නේෂි වි॒ද්වාන් .. ප්ර වේ॒ධසේ॑ ක॒වයේ॒ මේද්ධ්යා॑ය . වචෝ॑ ව॒න්දාරු॑ වෘෂ॒භාය॒ වෘෂ්ණේ᳚ . යතෝ॑ භ॒යමභ॑ය॒-න්තන්නෝ॑ අස්තු . අව॑ දේ॒වාන්. ය॑ජේ॒ හේඩ්යාන්॑ .. ස॒මිධා॒-(අ)ග්නි-න්දු॑වස්යත .. 9 ..

ඝෘ॒තෛ-ර්බෝ॑ධය॒තාති॑ථිම් . ආ-(අ)ස්මි॑න්. හ॒ව්යා ජු॑හෝතන .. උප॑ ත්වා-(අ)ග්නේ හ॒විෂ්ම॑තීඃ . ඝෘ॒තාචී᳚ර්යන්තු හර්යත . ජු॒ෂස්ව॑ ස॒මිධෝ॒ මම॑ .. ත-න්ත්වා॑ ස॒මිද්භි॑රඞ්ගිරඃ . ඝෘ॒තේන॑ වර්ධයාමසි . බෘ॒හච්ඡෝ॑චා යවිෂ්ඨ්ය .. ස॒මි॒ද්ධ්යමා॑නඃ ප්රථ॒මෝ නු ධර්මඃ॑ . සම॒ක්තුභි॑රජ්යතේ වි॒ශ්වවා॑රඃ .. 10 ..

ශෝ॒චිෂ්කේ॑ශෝ ඝෘ॒තනි॑ර්ණික්-පාව॒කඃ . සු॒ය॒ජ්ඤෝ අ॒ග්නි-ර්ය॒ජථා॑ය දේ॒වාන් .. ඝෘ॒තප්ර॑තීකෝ ඝෘ॒තයෝ॑නිර॒ග්නිඃ . ඝෘ॒තෛ-ස්සමි॑ද්ධෝ ඝෘ॒තම॒ස්යාන්න᳚ම් . ඝෘ॒ත॒ප්රුෂ॑ස්ත්වා ස॒රිතෝ॑ වහන්ති . ඝෘ॒ත-ම්පිබන්᳚-ථ්සු॒යජා॑ යක්ෂි දේ॒වාන් .. ආ॒යු॒ර්දා අ॑ග්නේ හ॒විෂෝ॑ ජුෂා॒ණඃ . ඝෘ॒ත ප්ර॑තීකෝ ඝෘ॒තයෝ॑නිරේධි . ඝෘ॒ත-ම්පී॒ත්වා මධු॒චාරු॒ ගව්ය᳚ම් . පි॒තේව॑ පු॒ත්රම॒භි ර॑ක්ෂතාදි॒මම් .. 11 ..

ත්වාම॑ග්නේ සමිධා॒නං-යँ॑විෂ්ඨ . දේ॒වා දූ॒ත-ඤ්ච॑ක්රිරේ හව්ය॒වාහ᳚ම් . උ॒රු॒ජ්රය॑ස-ඞ්ඝෘ॒තයෝ॑නි॒-මාහු॑තම් . ත්වේ॒ෂ-ඤ්චක්ෂු॑ර්දධිරේ චෝද॒යන්ව॑ති .. ත්වාම॑ග්නේ ප්ර॒දිව॒ ආහු॑ත-ඞ්ඝෘ॒තේන॑ . සු॒ම්නා॒යවඃ॑ සුෂ॒මිධා॒ සමී॑ධිරේ . ස වා॑වෘධා॒න ඕෂ॑ධීභිරුක්ෂි॒තඃ . උ॒රුජ්රයාග්ං॑සි॒ පාර්ථි॑වා॒ විති॑ෂ්ඨසේ .. ඝෘ॒ත ප්ර॑තීකං-වँ ඍ॒තස්ය॑ ධූ॒ර්॒ෂද᳚ම් (ධූර්॒ෂද᳚ම්) . අ॒ග්නි-ම්මි॒ත්රන්න ස॑මිධා॒න ඍ॑ඤ්ජතේ .. 12 ..

ඉන්ධා॑නෝ අ॒ක්රෝ වි॒දථේ॑ෂු॒ දීද්ය॑ත් . ශු॒ක්රව॑ර්ණා॒මුදු॑ නෝ යග්ංසතේ॒ ධිය᳚ම් .. ප්ර॒ජා අ॑ග්නේ॒ සංවාँ॑සය . ආශා᳚ශ්ච ප॒ශුභිඃ॑ ස॒හ . රා॒ෂ්ට්රාණ්ය॑ස්මා॒ ආධේ॑හි . යාන්යාස᳚න්-ථ්සවි॒තු-ස්ස॒වේ .. ම॒හී වි॒ශ්පත්නී॒ සද॑නේ ඍ॒තස්ය॑ . අ॒ර්වාචී॒ ඒත॑-න්ධරුණේ රයී॒ණාම් . අ॒න්තර්ව॑ත්නී॒ ජන්ය॑-ඤ්ජා॒තවේ॑දසම් . අ॒ද්ධ්ව॒රාණා᳚-ඤ්ජනයථඃ පුරෝ॒ගාම් .. 13 ..

ආරෝ॑හත-න්ද॒ශත॒ග්ං॒ ශක්ව॑රී॒-ර්මම॑ . ඍ॒තේනා᳚ග්න॒ ආයු॑ෂා॒ වර්ච॑සා ස॒හ . ජ්යෝග් ජීව॑න්ත॒ උත්ත॑රාමුත්තරා॒ග්ං॒ සමා᳚ම් . දර්ශ॑ම॒හ-ම්පූ॒ර්ණමා॑සං-යँ॒ජ්ඤං-යँථා॒ යජෛ᳚ .. ඍත්වි॑යවතී ස්ථෝ අ॒ග්නිරේ॑තසෞ . ගර්භ॑-න්දධාථා॒-න්තේ වා॑ම॒හ-න්ද॑දේ . ත-ථ්ස॒ත්යං-යँ-ද්වී॒ර-ම්බි॑භෘථඃ . වී॒ර-ඤ්ජ॑නයි॒ෂ්යථඃ॑ . තේ ම-ත්ප්රා॒තඃ ප්රජ॑නිෂ්යේථේ . තේ මා॒ ප්රජා॑තේ॒ ප්රජ॑නයි॒ෂ්යථඃ॑ .. 14 ..

ප්ර॒ජයා॑ ප॒ශුභි॑-ර්බ්රහ්මවර්ච॒සේන॑ සුව॒ර්ගේ ලෝ॒කේ .. අනෘ॑තා-ථ්ස॒ත්යමුපෛ॑මි . මා॒නු॒ෂා-ද්දෛව්ය॒-මුපෛ॑මි . දෛවීං॒-වාँචං॑-යँච්ඡාමි .. ශල්කෛ॑ර॒ග්නිමි॑න්ධා॒නඃ . උ॒භෞ ලෝ॒කෞ ස॑නේම॒හම් . උ॒භයෝ᳚-ර්ලෝ॒කයෝර්॑. ඍ॒ද්ධ්වා . අති॑ මෘ॒ත්යු-න්ත॑රාම්ය॒හම් .. ජාත॑වේදෝ॒ භුව॑නස්ය॒ රේතඃ॑ . ඉ॒හ සි॑ඤ්ච॒ තප॑සෝ॒ යජ්ජ॑නි॒ෂ්යතේ᳚ .. 15 ..

අ॒ග්නිම॑ශ්ව॒ත්ථාදධි॑ හව්ය॒වාහ᳚ම් . ශ॒මී॒ග॒ර්භා-ජ්ජ॒නය॒න॒.යෝ ම॑යෝ॒ භූඃ .. අ॒ය-න්තේ॒ යෝනි॑ර්-ඍ॒ත්වියඃ॑ . යතෝ॑ ජා॒තෝ අරෝ॑චථාඃ . ත-ඤ්ජා॒නන්න॑ග්න॒ ආරෝ॑හ . අථා॑ නෝ වර්ධයා ර॒යිම් .. අපේ॑ත॒ වීත॒ වි ච॑ සර්ප॒තාතඃ॑ . යේ-(අ)ත්ර॒ ස්ථ පු॑රා॒ණා යේ ච॒ නූත॑නාඃ . අදා॑දි॒දං-යँ॒මෝ॑-(අ)ව॒සාන॑-ම්පෘථි॒ව්යාඃ . අක්ර॑න්නි॒ම-ම්පි॒තරෝ॑ ලෝ॒කම॑ස්මෛ .. 16 ..

අ॒ග්නේර්භස්මා᳚ස්ය॒ග්නේඃ පුරී॑ෂමසි .. ස॒ජ්ඤාන්න॑මසි කාම॒ධර॑ණම් . මයි॑ තේ කාම॒ධර॑ණ-ම්භූයාත් .. සං-වඃ॑ ँසෘජාමි॒ හෘද॑යානි . සග්ං සෘ॑ෂ්ට॒-ම්මනෝ॑ අස්තු වඃ . සග්ං සෘ॑ෂ්ටඃ ප්රා॒ණෝ අ॑ස්තු වඃ .. සං-යාँ වඃ॑ ප්රි॒යාස්ත॒නුවඃ॑ . සම්ප්රි॒යා හෘද॑යානි වඃ . ආ॒ත්මා වෝ॑ අස්තු॒ සම්ප්රි॑යඃ . සම්ප්රි॑යා-ස්ත॒නුවෝ॒ මම॑ .. 17 ..

කල්පේ॑තා॒-න්ද්යාවා॑පෘථි॒වී . කල්ප॑න්තා॒මාප॒ ඕෂ॑ධීඃ . කල්ප॑න්තාම॒ග්නයඃ॒ පෘථ॑ක් . මම॒ ජ්යෛෂ්ඨ්යා॑ය॒ සව්ර॑තාඃ .. යේ᳚-(අ)ග්නය॒-ස්සම॑නසඃ . අ॒න්ත॒රා ද්යාවා॑පෘථි॒වී . වාස॑න්තිකාවෘ॒තූ අ॒භි කල්ප॑මානාඃ . ඉන්ද්ර॑මිව දේ॒වා අ॒භි සංවිँ॑ශන්තු .. දි॒වස්ත්වා॑ වී॒ර්යේ॑ණ . පෘ॒ථි॒ව්යෛ-ම॑හි॒ම්නා .. 18 ..

අ॒න්තරි॑ක්ෂස්ය॒ පෝෂේ॑ණ . ස॒ර්වප॑ශු॒-මාද॑ධේ .. අජී॑ජන-න්න॒මෘත॒-ම්මර්ත්යා॑සඃ . අ॒ස්රේ॒මාණ॑-න්ත॒රණිං॑-වීँ॒ඩුජ॑ම්භම් . දශ॒ ස්වසා॑රෝ අ॒ග්රුවඃ॑ සමී॒චීඃ . පුමාග්ං॑ස-ඤ්ජා॒තම॒භි සග්ංර॑භන්තාම් .. ප්ර॒ජාප॑තේස්ත්වා ප්රා॒ණේනාභි॒ ප්රාණි॑මි . පූ॒ෂ්ණඃ පෝෂේ॑ණ॒ මහ්ය᳚ම් . දී॒ර්ඝා॒යු॒ත්වාය॑ ශ॒තශා॑රදාය . ශ॒තග්ං ශ॒රද්භ්ය॒ ආයු॑ෂේ॒ වර්ච॑සේ .. 19 ..

ජී॒වාත්වෛ පුණ්යා॑ය .. අ॒හ-න්ත්වද॑ස්මි॒ මද॑සි॒ ත්වමේ॒තත් . මමා॑සි॒ යෝනි॒ස්තව॒ යෝනි॑රස්මි . මමෛ॒ව සන්වහ॑ හ॒ව්යාන්ය॑ග්නේ . පු॒ත්රඃ පි॒ත්රේ ලෝ॑ක॒කෘ-ජ්ජා॑තවේදඃ .. ප්රා॒ණේ ත්වා॒ (අ)මෘත॒මාද॑ධාමි . අ॒න්නා॒දම॒න්නාද්යා॑ය . ගෝ॒ප්තාර॒-ඞ්ගුප්ත්යෛ᳚ .. සු॒ගා॒ර්॒හ॒ප॒ත්යෝ වි॒දහ॒න්නරා॑තීඃ . උ॒ෂස॒-ශ්ශ්රේය॑සී-ශ්ශ්රේයසී॒-ර්දධ॑ත් .. 20 ..

අග්නේ॑ ස॒පත්නාග්ං॑ අප॒ බාධ॑මානඃ . රා॒යස්පෝෂ॒-මිෂ॒මූර්ජ॑-ම॒ස්මාසු॑ ධේහි .. ඉ॒මා උ॒ මාමුප॑තිෂ්ඨන්තු॒ රායඃ॑ . ආ॒භිඃ ප්ර॒ජාභි॑රි॒හ සං-වँ॑සේය . ඉ॒හෝ ඉඩා॑ තිෂ්ඨතු විශ්වරූ॒පී . මද්ධ්යේ॒ වසෝ᳚-ර්දීදිහි ජාතවේදඃ .. ඕජ॑සේ॒ බලා॑ය॒ ත්වෝද්ය॑ච්ඡේ . වෘෂ॑ණේ॒ ශුෂ්මා॒යායු॑ෂේ॒ වර්ච॑සේ . ස॒ප॒ත්න॒තූර॑සි වෘත්ර॒තූඃ . යස්තේ॑ දේ॒වේෂු॑ මහි॒මා සු॑ව॒ර්ගඃ .. 21 ..

යස්ත॑ ආ॒ත්මා ප॒ශුෂු॒ ප්රවි॑ෂ්ටඃ . පුෂ්ටි॒ර්යා තේ॑ මනු॒ෂ්යේ॑ෂු පප්ර॒ථේ . තයා॑ නෝ අග්නේ ජු॒ෂමා॑ණ॒ ඒහි॑ .. දි॒වඃ පෘ॑ථි॒ව්යාඃ පර්ය॒න්තරි॑ක්ෂාත් . වාතා᳚-ත්ප॒ශුභ්යෝ॒ අද්ධ්යෝෂ॑ධීභ්යඃ . යත්ර॑යත්ර ජාතවේද-ස්ස-ම්බ॒භූථ॑ . තතෝ॑ නෝ අග්නේ ජු॒ෂමා॑ණ॒ ඒහි॑ .. ප්රාචී॒මනු॑ ප්ර॒දිශ॒-ම්ප්රේහි॑ වි॒ද්වාන් . අ॒ග්නේර॑ග්නේ පු॒රෝ අ॑ග්නි-ර්භවේ॒හ . විශ්වා॒ ආශා॒ දීද්යා॑නෝ॒ වි භා॑හි .. 22 ..

ඌර්ජ॑-න්නෝ ධේහි ද්වි॒පදේ॒ චතු॑ෂ්පදේ .. අන්ව॒ග්නිරු॒ෂසා॒-මග්ර॑-මඛ්යත් . අන්වහා॑නි ප්රථ॒මෝ ජා॒තවේ॑දාඃ . අනු॒ සූර්ය॑ස්ය පුරු॒ත්රා ච॑ ර॒ශ්මීන් . අනු॒ ද්යාවා॑පෘථි॒වී ආත॑තාන .. වික්ර॑මස්ව ම॒හාග්ං අ॑සි . වේ॒දි॒ෂ-න්මානු॑ෂේභ්යඃ . ත්රි॒ෂු ලෝ॒කේෂු॑ ජාගෘහි .. යදි॒ද-න්දි॒වෝ යද॒දඃ පෘ॑ථි॒ව්යාඃ . සං॒-විँ॒දා॒නේ රෝද॑සී ස-ම්බභූ॒වතුඃ॑ .. 23 ..

තයෝඃ᳚ පෘ॒ෂ්ඨේ සී॑දතු ජා॒තවේ॑දාඃ . ශ॒භූංඃ ප්ර॒ජාභ්ය॑-ස්ත॒නුවේ᳚ ස්යෝ॒නඃ .. ප්රා॒ණ-න්ත්වා॒-(අ)මෘත॒ ආද॑ධාමි . අ॒න්නා॒දම॒න්නාද්යා॑ය . ගෝ॒ප්තාර॒-ඞ්ගුප්ත්යෛ᳚ . යත්තේ॑ ශුක්ර ශු॒ක්රං-වँර්චඃ॑ ශු॒ක්රා ත॒නූඃ . ශු॒ක්ර-ඤ්ජ්යෝති॒-රජ॑ස්රම් . තේන॑ මේ දීදිහි॒ තේන॒ ත්වා-(අ)(අ)ද॑ධේ . අ॒ග්නිනා᳚-(අ)(අ)ග්නේ॒ බ්රහ්ම॑ණා . ආ॒න॒ශේ ව්යා॑නශේ॒ සර්ව॒මායු॒-ර්ව්යා॑නශේ .. 24 ..

නර්ය॑ ප්ර॒ජා-ම්මේ॑ ගෝපාය . අ॒මෘ॒ත॒ත්වාය॑ ජී॒වසේ᳚ . ජා॒තා-ඤ්ජ॑නි॒ෂ්යමා॑ණා-ඤ්ච . අ॒මෘතේ॑ ස॒ත්යේ ප්රති॑ෂ්ඨිතාම් .. අථ॑ර්ව පි॒තු-ම්මේ॑ ගෝපාය . රස॒මන්න॑මි॒හායු॑ෂේ . අද॑බ්ධා॒යෝ-(අ)ශී॑තතනෝ . අවි॑ෂ-න්නඃ පි॒තු-ඞ්කෘ॑ණු .. ශග්ග්ස්ය॑ ප॒ශූ-න්මේ॑ ගෝපාය . ද්වි॒පාදෝ॒ යේ චතු॑ෂ්පදඃ .. 25 ..

අ॒ෂ්ටාශ॑ඵාශ්ච॒ ය ඉ॒හාග්නේ᳚ . යේ චෛක॑ශඵා ආශු॒ගාඃ .. සප්ර॑ථ ස॒භා-ම්මේ॑ ගෝපාය . යේ ච॒ සභ්යා᳚-ස්සභා॒සදඃ॑ . තානි॑න්ද්රි॒යාව॑තඃ කුරු . සර්ව॒මායු॒-රුපා॑සතාම් .. අහේ॑බුද්ධ්නිය॒ මන්ත්ර॑-ම්මේ ගෝපාය . යමෘෂ॑යස්ත්රෛවි॒දා වි॒දුඃ . ඍච॒-ස්සාමා॑නි॒ යජූග්ං॑ෂි . සා හි ශ්රීර॒මෘතා॑ ස॒තාම් .. 26 ..

චතුඃ॑ ශිඛණ්ඩා යුව॒ති-ස්සු॒පේශාඃ᳚ . ඝෘ॒තප්ර॑තීකා॒ භුව॑නස්ය॒ මද්ධ්යේ᳚ . ම॒ර්මෘ॒ජ්යමා॑නා මහ॒තේ සෞභ॑ගාය . මහ්ය॑-න්ධුක්ෂ්ව॒ යජ॑මානාය॒ කාමාන්॑ .. ඉ॒හෛව සන්තත්ර॑ ස॒තෝ වෝ॑ අග්නයඃ . ප්රා॒ණේන॑ වා॒චා මන॑සා බිභර්මි . ති॒රෝ මා॒ සන්ත॒මායු॒ර්මා ප්රහා॑සීත් . ජ්යෝති॑ෂා වෝ වෛශ්වාන॒රේ-ණෝප॑තිෂ්ඨේ .. ප॒ඤ්ච॒ධා-(අ)ග්නීන්-ව්ය॑ක්රාමත් . වි॒රාට්-ථ්සෘ॒ෂ්ටා ප්ර॒ජාප॑තේඃ . ඌ॒ර්ධ්වා-(අ)(අ)රෝ॑හ-ද්රෝහි॒ණී . යෝනි॑ර॒ග්නේඃ ප්රති॑ෂ්ඨිතිඃ .. 27 ..

(වි॒ශ॒න්තු॒ නඃ॒ - පු॒රු॒චී--ර් වි॑ධේම - නි॒ධාය॒ - ය-ත්තේ - (අ)ප්ර॑දාහාය - බෘහ॒ත්යෝ᳚ - බ්රහ්ම॑ණා - දුවස්යත - වි॒ශ්වවා॑ර - ඉ॒ම - මෘ॑ඤ්ජතේ - පුරෝ॒ගාං - ප්රජ॑නයි॒ෂ්යථෝ॑ - ජනි॒ෂ්යතේ᳚-(අ) - ස්මෛ॒ - මම॑ - මහි॒ම්නා - වර්ච॑සේ॒ - දධ॑ථ් - සුව॒ර්ගා - භා॑හි - සම්බභූ॒වතු॒ - රායු॒-ර්ව්යා॑නශේ॒ - චතු॑ෂ්පදඃ - ස॒තාං - ප්ර॒ජාප॑තේ॒-ර්ද්වේ ච॑) (අ. 1)

අනුවාකං 2 - විෂූවන්නාමක-ම්මුඛ්යමහ, තදුභයපාර්ශ්වවර්තීනි චත්වාර්යහානි චෝච්යන්තේ

නවෛ॒තාන්යහා॑නි භවන්ති . නව॒ වෛ සු॑ව॒ර්ගා ලෝ॒කාඃ . යදේ॒තාන්යහා᳚-න්යුප॒යන්ති॑ . න॒වස්වේ॒ව ත-ථ්සු॑ව॒ර්ගේෂු॑ ලෝ॒කේෂු॑ ස॒ත්රිණඃ॑ ප්රති॒තිෂ්ඨ॑න්තෝ යන්ති .. අ॒ග්නි॒ෂ්ටෝ॒මාඃ පරඃ॑ සාමානඃ කා॒ර්යා॑ ඉත්යා॑හුඃ . අ॒ග්නි॒ෂ්ටෝ॒මස॑මින්ත-ස්සුව॒ර්ගෝ ලෝ॒ක ඉති॑ . ද්වාද॑ශා-ග්නිෂ්ටෝ॒මස්ය॑ ස්තෝ॒ත්රාණි॑ . ද්වාද॑ශ॒ මාසා᳚-ස්සංවँථ්ස॒රඃ .. ත-ත්තන්න සූර්ක්ෂ්ය᳚ම් . උ॒ක්ථ්යා॑ ඒ॒ව ස॑ප්තද॒ශාඃ පරඃ॑ සාමානඃ කා॒ර්යාඃ᳚ .. 28 ..

ප॒ශවෝ॒ වා උ॒ක්ථානි॑ . ප॒ශූ॒නාමව॑-රුද්ධ්යෛ .. වි॒ශ්ව॒ජි॒ද॒භි॒ජිතා॑-වග්නිෂ්ටෝ॒මෞ .. උ॒ක්ථ්යා᳚-ස්සප්තද॒ශාඃ පරඃ॑ සාමානඃ . තේ සග්ග්ස්තු॑තා වි॒රාජ॑ම॒භි සම්ප॑ද්යන්තේ . ද්වේ චර්චා॒වති॑ රිච්යේතේ . ඒක॑යා॒ ගෞරති॑රික්තඃ . ඒක॒යා-(අ)(අ)යු॑රූ॒නඃ . සු॒ව॒ර්ගෝ වෛ ලෝ॒කෝ ජ්යෝතිඃ॑ . ඌර්ග් වි॒රාට් .. 29 ..

සු॒ව॒ර්ගමේ॒ව තේන॑ ලෝ॒කම॒භි ජ॑යන්ති .. ය-ත්පර॒ග්ං॒ රාථ॑න්තරම් . ත-ත්ප්ර॑ථ॒මේ-(අ)හ॑න්-කා॒ර්ය᳚ම් . බෘ॒හ-ද්ද්වි॒තීයේ᳚ . වෛ॒රූ॒ප-න්තෘ॒තීයේ᳚ . වෛ॒රා॒ජ-ඤ්ච॑තු॒ර්ථේ . ශා॒ක්ව॒ර-ම්ප॑ඤ්ච॒මේ . රෛ॒ව॒තග්ං ෂ॒ෂ්ඨේ . තදු॑ පෘ॒ෂ්ඨේභ්යෝ॒ නය॑න්ති .. ස॒තන්න॑ය ඒ॒තේ ග්රහා॑ ගෘහ්යන්තේ .. 30 ..

අ॒ති॒ග්රා॒හ්යාඃ᳚ පරඃ॑ සාමසු . ඉ॒මානේ॒වෛතෛ-ර්ලෝ॒කාන්-ථ්සන්ත॑න්වන්ති .. මි॒ථු॒නා ඒ॒තේ ග්රහා॑ ගෘහ්යන්තේ . අ॒ති॒ග්රා॒හ්යාඃ᳚ පරඃ॑ සාමසු . මි॒ථු॒නමේ॒ව තෛ-ර්යජ॑මානා॒ අව॑රුන්ධතේ .. බෘ॒හ-ත්පෘ॒ෂ්ඨ-ම්භ॑වති . බෘ॒හ-ද්වෛ සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ . බෘ॒හ॒තෛව සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කං-යँ॑න්ති .. ත්ර॒ය॒ස්ත්රි॒ග්ං॒ශි නාම॒ සාම॑ . මාද්ධ්ය॑න්දිනේ॒ පව॑මානේ භවති .. 31 ..

ත්රය॑ස්ත්රිග්ංශ॒ද්වෛ දේ॒වතාඃ᳚ . දේ॒වතා॑ ඒ॒වාව॑රුන්ධතේ .. යේ වා ඉ॒තඃ පරා᳚ඤ්චග්ං සංවँථ්ස॒ර-මු॑ප॒ යන්ති॑ . න හෛ॑න॒-න්තේ ස්ව॒ස්ති සම॑ශ්ඤුවතේ . අථ॒ යේ॑-(අ)මුතෝ॒-(අ)ර්වාඤ්ච॑මුප॒ යන්ති॑ . තේ හෛ॑නග්ග් ස්ව॒ස්ති සම॑ශ්ඤුවතේ . ඒ॒තද්වා අ॒මුතෝ॒-(අ)ර්වාඤ්ච॒මුප॑ යන්ති . යදේ॒වම් . යෝ හ॒ ඛලු॒ වාව ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ස උ॑ වේ॒වේන්ද්රඃ॑ . තදු॑ දේ॒වේභ්යෝ॒ නය॑න්ති .. 32 ..

(කා॒ර්යා॑-වි॒රාඩ් - ගෘ॑හ්යන්තේ॒ - පව॑මානේ භව॒තී - න්ද්ර॒ ඒකං॑ ච) (අ. 2)

අනුවාකං 3 - විෂුවද්දිනේ-(අ)තිග්රාහ්යවිශේෂාඃ

සන්ත॑ති॒ර්වා ඒ॒තේ ග්රහාඃ᳚ . ය-ත්පරඃ॑ සාමානඃ . වි॒ෂූ॒වාන්-දි॑වාකී॒ර්ත්ය᳚ම් . යථා॒ ශාලා॑යෛ॒ පක්ෂ॑සී . ඒ॒වග්ං සං॑වँථ්ස॒රස්ය॒ පක්ෂ॑සී . යදේ॒තේන ගෘ॒හ්යේරන්න්॑ . විෂූ॑චී සංවँථ්ස॒රස්ය॒ පක්ෂ॑සී॒ ව්යව॑ස්රග්ං සේයාතාම් . ආර්ති॒මාර්ච්ඡේ॑යුඃ . යදේ॒තේ ගෘ॒හ්යන්තේ᳚ . යථා॒ ශාලා॑යෛ॒ පක්ෂ॑සී මද්ධ්ය॒මංවँ॒ග්ං॒ශම॒භි ස॑මා॒යච්ඡ॑ති .. 33 ..

ඒ॒වග්ං සං॑වँථ්ස॒රස්ය॒ පක්ෂ॑සී දිවාකී॒ර්ත්ය॑ම॒භි සන්ත॑න්වන්ති . නාර්ති॒මාර්ච්ඡ॑න්ති .. ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ-මහ॑ර්භවති . ශු॒ක්රාග්රා॒ ග්රහා॑ ගෘහ්යන්තේ . ප්රත්යුත්ත॑බ්ධ්යෛ සය॒ත්වාය॑ .. සෞ॒ර්ය॑ ඒ॒තදහඃ॑ ප॒ශුරාල॑භ්යතේ . සෞ॒ර්යෝ॑-(අ)තිග්රා॒හ්යෝ॑ ගෘහ්යතේ . අහ॑රේ॒ව රූ॒පේණ॒ සම॑ර්ධයන්ති . අථෝ॒ අහ්න॑ ඒ॒වෛෂ බ॒ලිර්-හ්රි॑යතේ .. ස॒ප්තෛ-තදහ॑රති-ග්රා॒හ්යා॑ ගෘහ්යන්තේ .. 34 ..

ස॒ප්ත වෛ ශී॑ර්ෂ॒ණ්යාඃ᳚ ප්රා॒ණාඃ . අ॒සාවා॑දි॒ත්ය-ශ්ශිරඃ॑ ප්ර॒ජානා᳚ම් . ශී॒ර්॒ෂන්නේ॒ව ප්ර॒ජානා᳚-ම්ප්රා॒ණා-න්ද॑ධාති . තස්මා᳚ථ්ස॒ප්ත ශී॒ර්॒ෂ-න්ප්රා॒ණාඃ .. ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රග්ං හ॒ත්වා . අසු॑රා-න්පරා॒භාව්ය॑ . ස ඉ॒මාँල්ලෝ॒කා-න॒භ්ය॑ජයත් . තස්යා॒සෞ ලෝ॒කෝ-(අ)න॑භිජිත ආසීත් . තං-විँ॒ශ්වක॑ර්මා භූ॒ත්වා-(අ)භ්ය॑ජයත් . ය-ද්වෛ᳚ශ්වකර්ම॒ණෝ ගෘ॒හ්යතේ᳚ .. 35 ..

සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා॒-භිජි॑ත්යෛ .. ප්ර වා ඒ॒තේ᳚-(අ)ස්මා-ල්ලෝ॒කා-ච්ච්ය॑වන්තේ . යේ වෛ᳚ශ්වකර්ම॒ණ-ඞ්ගෘ॒හ්ණතේ᳚ . ආ॒දි॒ත්යශ්ශ්වෝ ගෘ॑හ්යතේ . ඉ॒යං-වාँ අදි॑තිඃ . අ॒ස්යාමේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨන්ති .. අ॒න්යෝ᳚න්යෝ ගෘහ්යේතේ . විශ්වා᳚න්යේ॒වාන්යේන॒ කර්මා॑ණි කුර්වා॒ණා ය॑න්ති . අ॒ස්යාම॒න්යේන॒ ප්රති॑ තිෂ්ඨන්ති .. තාවා-(අ)ප॑රා॒ර්ධා-ථ්සං॑වँථ්ස॒රස්යා॒-න්යෝ᳚න්යෝ ගෘහ්යේතේ .. තාවු॒භෞ ස॒හ ම॑හාව්ර॒තේ ගෘ॑හ්යේතේ . ය॒ජ්ඤස්යෛ॒වාන්ත॑-ඞ්ග॒ත්වා . උ॒භයෝ᳚-ර්ලෝ॒කයෝඃ॒ ප්රති॑ තිෂ්ඨන්ති .. අ॒ර්ක්ය॑මු॒ක්ථ-ම්භ॑වති .

අ॒න්නාද්ය॒ස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ .. 36 ..

(ස॒මා॒යච්ඡ॑ - ත්යතිග්රා॒හ්යා॑ ගෘහ්යන්තේ - ගෘ॒හ්යතේ॑ - සංවँථ්ස॒රස්ථා॒න්යෝ᳚න්යෝ ගෘහ්යේතේ॒ පඤ්ච॑ ච ) (අ. 3)

අනුවාකං 4 - තස්මින්නේව දිනේ දිවාකීර්ත්යනාමානි සාමානි

ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ ඒ॒ෂ භ॑වති . ඒ॒තේන॒ වෛ දේ॒වා ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශේන॑ . ආ॒දි॒ත්යමි॒ත උ॑ත්ත॒මග්ං සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-මාරෝ॑හයන්න් . ස වා ඒ॒ෂ ඉ॒ත ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශඃ . තස්ය॒ දශා॒වස්තා॒දහා॑නි . දශ॑ ප॒රස්තා᳚ත් . ස වා ඒ॒ෂ වි॒රාජ්යු॑භ॒යතඃ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිතඃ . වි॒රාජි॒ හි වා ඒ॒ෂ උ॑භ॒යතඃ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිතඃ . තස්මා॑දන්ත॒රේමෞ ලෝ॒කෞ යන්න් . සර්වේ॑ෂු සුව॒ර්ගේෂු॑ ලෝ॒කේ-ෂ්ව॑භි॒තප॑න්නේති .. 37 ..

දේ॒වා වා ආ॑දි॒ත්යස්ය॑ සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॑ . පරා॑චෝ-(අ)තිපා॒දාද॑බිභයුඃ . ත-ඤ්ඡන්දෝ॑භිරදෘග්ං හ॒න්ධෘත්යෛ᳚ . දේ॒වා වා ආ॑දි॒ත්යස්ය॑ සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॑ . අවා॑චෝ-(අ)වපා॒දාද॑බිභයුඃ . ත-ම්ප॒ඤ්චභී॑ ර॒ශ්මිභි॒-රුද॑වයන්න් . තස්මා॑දේකවි॒ග්ං॒ශේ (අ)හ॒-න්පඤ්ච॑ දිවාකී॒ර්ත්යා॑නි ක්රියන්තේ . ර॒ශ්මයෝ॒ වෛ දි॑වාකී॒ර්ත්යා॑නි .. යේ ගා॑ය॒ත්රේ . තේ ගා॑ය॒ත්රීෂූත්ත॑රයෝඃ॒ පව॑මානයෝඃ .. 38 ..

ම॒හාදි॑වාකීර්ත්ය॒ග්ං॒ හෝතුඃ॑ පෘ॒ෂ්ඨම් . වි॒ක॒ර්ණ-ම්බ්ර॑හ්මසා॒මම් . භා॒සෝ᳚-(අ)ග්නිෂ්ටෝ॒මඃ .. අථෛ॒තානි॒ පරා॑ණි . පරෛ॒ර්වෛ දේ॒වා ආ॑දි॒ත්යග්ං සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කම॑පාරයන්න් . යදපා॑රයන්න් . ත-ත්පරා॑ණා-ම්පර॒ත්වම් . පා॒රය॑න්ත්යේන॒-ම්පරා॑ණි . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . අථෛ॒තානි॒ ස්පරා॑ණි . ස්පරෛ॒ර්වෛ දේ॒වා ආ॑දි॒ත්යග්ං සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කම॑ස්පාරයන්න් . යදස්පා॑රයන්න් . ත-ථ්ස්පරා॑ණාග් ස්පර॒ත්වම් . ස්පා॒රය॑න්ත්යේන॒ග්ග්॒ ස්පරා॑ණි . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. 39 ..

(ඒ॒ති॒-පව॑මානයෝඃ॒-ස්පරා॑ණී॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 4)

අනුවාකං 5 - පශවඃ වෛෂ්ණවාද්යා නව

අප්ර॑තිෂ්ඨාං॒-වාँ ඒ॒තේ ග॑ච්ඡන්ති . යේෂාග්ං॑ සංවँථ්ස॒රේ-(අ)නා॒ප්තේ-(අ)ථ॑ . ඒ॒කා॒ද॒ශින්යා॒ප්යතේ᳚ .. වෛ॒ෂ්ණ॒වං-වාँ॑ම॒න-මාල॑භන්තේ . ය॒ජ්ඤෝ වෛ විෂ්ණුඃ॑ . ය॒ජ්ඤමේ॒වාල॑භන්තේ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ . ඓ॒න්ද්රා॒ග්න-මාල॑භන්තේ . ඉ॒න්ද්රා॒ග්නී වෛ දේ॒වානා॒-මයා॑තයාමානෞ . යේ ඒ॒ව දේ॒වතේ॒ අයා॑තයාම්නී . තේ ඒ॒වාල॑භන්තේ .. 40 ..

වෛ॒ශ්ව॒දේ॒ව-මාල॑භන්තේ . දේ॒වතා॑ ඒ॒වාව॑-රුන්ධතේ . ද්යා॒වා॒පෘ॒ථි॒ව්යා᳚-න්ධේ॒නු-මාල॑භන්තේ . ද්යාවා॑පෘථි॒ව්යෝරේ॒ව ප්රති॑ තිෂ්ඨන්ති . වා॒ය॒ව්යං॑-වँ॒ථ්සමාල॑භන්තේ . වා॒යුරේ॒වෛභ්යෝ॑ යථා-(අ)(අ)යත॒නා-ද්දේ॒වතා॒ අව॑රුන්ධේ . ආ॒දි॒ත්යාමවිං॑-වँ॒ශා-මාල॑භන්තේ . ඉ॒යං-වාँ අදි॑තිඃ . අ॒ස්යාමේ॒ව ප්රති॑ තිෂ්ඨන්ති . මෛ॒ත්රා॒ව॒රු॒ණී-මාල॑භන්තේ .. 41 ..

මි॒ත්රේණෛ॒ව ය॒ජ්ඤස්ය॒ ස්වි॑ෂ්ටග්ං ශමයන්ති . වරු॑ණේන॒ දුරි॑ෂ්ටම් . ප්රා॒ජා॒ප॒ත්ය-න්තූ॑ප॒ර-ම්ම॑හාව්ර॒ත ආල॑භන්තේ . ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යෝ॑-(අ)තිග්රා॒හ්යෝ॑ ගෘහ්යතේ . අහ॑රේ॒ව රූ॒පේණ॒ සම॑ර්ධයන්ති . අථෝ॒ අහ්න॑ ඒ॒වෛෂ බ॒ලිර්-හ්රි॑යතේ . ආ॒ග්නේ॒යමාල॑භන්තේ॒ ප්රති॒ ප්රජ්ඤා᳚ත්යෛ .. අ॒ජ॒පේ॒ත්වාන්. වා ඒ॒තේ පූර්වෛ॒ර්මාසෛ॒ර-ව॑රුන්ධතේ . යදේ॒තේ ග॒ව්යාඃ ප॒ශව॑ ආල॒භ්යන්තේ᳚ . උ॒භයේ॑ෂා-ම්පශූ॒නා-මව॑රුද්ධ්යෛ .. 42 ..

යදති॑රික්තා-මේකාද॒ශිනී॑-මා॒ලභේ॑රන්න් . අප්රි॑ය॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය-ම॒භ්යති॑රිච්යේත . ය-ද්ද්වෞද්වෞ॑ ප॒ශූ ස॒මස්යේ॑යුඃ . කනී॑ය॒ ආයුඃ॑ කුර්වීරන්න් . යදේ॒තේ බ්රාහ්ම॑ණවන්තඃ ප॒ශව॑ ආල॒භ්යන්තේ᳚ . නාප්රි॑ය॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය-ම॒භ්ය॑ති॒රිච්ය॑තේ . න කනී॑ය॒ ආයුඃ॑ කුර්වතේ .. 43 ..

(තේ-ඒ॒වාල॑භන්තේ-මෛත්රාවරු॒ණීමාල॑භ॒න්තේ-(අ)ව॑රුද්ධ්යෛ-+ස॒ප්ත ච॑) (අ. 5)

අනුවාකං 6 - මහාව්රතම්

ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප්ර॒ජා-ස්සෘ॒ෂ්ට්වා වෘ॒ත්තෝ॑-(අ)ශයත් . ත-න්දේ॒වා භූ॒තානා॒ග්ං॒ රස॒-න්තේජඃ॑ ස॒භෘන්ත්ය॑ . තේනෛ॑නමභිෂජ්යන්න් . ම॒හාන॑වව॒ර්තීති॑ . ත-න්ම॑හාව්ර॒තස්ය॑ මහාව්රත॒ත්වම් . ම॒හ-ද්ව්ර॒තමිති॑ . ත-න්ම॑හාව්ර॒තස්ය॑ මහාව්රත॒ත්වම් . ම॒හ॒තෝ ව්ර॒තමිති॑ . ත-න්ම॑හාව්ර॒තස්ය॑ මහාව්රත॒ත්වම් .. ප॒ඤ්ච॒වි॒ග්ං॒ශ-ස්ස්තෝමෝ॑ භවති .. 44 ..

චතු॑ර්විග්ංශ-ත්යර්ධමාස-ස්සංවँථ්ස॒රඃ . ය-ද්වා ඒ॒තස්මින්᳚-ථ්සංවँථ්ස॒රේ (අ)ධි॒ප්රාජා॑යත . තදන්න॑-ම්පඤ්චවි॒ග්ං॒ශ-ම॑භවත් .. ම॒ද්ධ්ය॒තඃ ක්රි॑යතේ . ම॒ද්ධ්ය॒තෝ හ්යන්න॑මශි॒ත-න්ධි॒නෝති॑ . අථෝ॑ මද්ධ්ය॒ත ඒ॒ව ප්ර॒ජානා॒මූර්ග්ධී॑යතේ .. අථ॒ යද්වා ඉ॒දම॑න්ත॒තඃ ක්රි॒යතේ᳚ . තස්මා॑දුද॒න්තේ ප්ර॒ජා-ස්සමේ॑ධන්තේ . අ॒න්ත॒තඃ ක්රි॑යතේ ප්ර॒ජන॑නායෛ॒ව .. ත්රි॒වෘච්ඡිරෝ॑ භවති .. 45 ..

ත්රේ॒ධා॒ වි॒හි॒තග්ං හි ශිරඃ॑ . ලෝම॑ ඡ॒වීරස්ථි॑ .. පරා॑චා ස්තුවන්ති . තස්මා॒-ත්ත-ථ්ස॒දෘගේ॒ව . න මේද්ය॒තෝ-(අ)නු॑ මේද්යති . න කෘශ්ය॒තෝ-(අ)නු॑ කෘශ්යති .. ප॒ඤ්ච॒ද॒ශෝ᳚-(අ)න්යඃ ප॒ක්ෂෝ භ॑වති . ස॒ප්ත॒ද॒ශෝ᳚-(අ)න්යඃ . තස්මා॒-ද්වයාග්॑ස්ය-න්යත॒රම॒ර්ධම॒භි ප॒ර්යාව॑ර්තන්තේ . අ॒න්ය॒ත॒රතෝ॒ හි ත-ද්ගරී॑යඃ ක්රි॒යතේ᳚ .. 46 ..

ප॒ඤ්ච॒වි॒ග්ං॒ශ ආ॒ත්මා භ॑වති . තස්මා᳚-න්මද්ධ්ය॒තඃ ප॒ශවෝ॒ වරි॑ෂ්ඨාඃ .. ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ-ම්පුච්ඡ᳚ම් . ද්වි॒පදා॑සු ස්තුවන්ති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ .. සර්වේ॑ණ ස॒හ ස්තු॑වන්ති . සර්වේ॑ණ॒ හ්යා᳚ත්මනා᳚-(අ)(අ)ත්ම॒න්වී . ස॒හෝත්පත॑න්ති .. ඒකෛ॑කා॒-මුච්ඡිග්ං॑ෂන්ති . ආ॒ත්මන්න්. හ්යඞ්ගා॑නි බ॒ද්ධානි॑ .. න වා ඒ॒තේන॒ සර්වඃ॒ පුරු॑ෂඃ .. 47 ..

යදි॒ත ඉ॑තෝ॒ ලෝමා॑නි ද॒තෝ න॒ඛාන් . ප॒රි॒මාදඃ॑ ක්රියන්තේ . තාන්යේ॒ව තේන॒ ප්රත්යු॑ප්යන්තේ .. ඖදු॑ම්බර॒ස්තල්පෝ॑ භවති . ඌර්ග්වා අන්න॑මුදු॒ම්බරඃ॑ . ඌ॒ර්ජ ඒ॒වාන්නාද්ය॒ස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ .. යස්ය॑ තල්ප॒සද්ය॒-මන॑භිජිත॒ග්ග්॒ ස්යාත් . ස දේ॒වානා॒ග්ං॒ සාම්ය॑ක්ෂේ . ත॒ල්ප॒සද්ය॑-ම॒භිජ॑යා॒නීති॒ තල්ප॑මා॒-රුහ්යෝ-ද්ගා॑යේත් . ත॒ල්ප॒සද්ය॑-මේ॒වාභිජ॑යති .. 48 ..

යස්ය॑ තල්ප॒සද්ය॑-ම॒භිජි॑ත॒ග්ග්॒ ස්යාත් . ස දේ॒වානා॒ග්ං॒ සාම්ය॑ක්ෂේ . ත॒ල්ප॒සද්ය॒-ම්මා පරා॑ජේ॒ෂීති॒ තල්ප॑-මා॒රුහ්යෝ-ද්ගා॑යේත් . න ත॑ල්ප॒සද්ය॒-ම්පරා॑ජයතේ .. ප්ලේ॒ඞ්ඛේ ශග්ං॑සති . මහෝ॒ වෛ ප්ලේ॒ඞ්ඛඃ . මහ॑ස ඒ॒වාන්නාද්ය॒ස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ .. දේ॒වා॒සු॒රා-ස්සංයँ॑ත්තා ආසන්න් . ත ආ॑දි॒ත්යේ ව්යාය॑ච්ඡන්ත . ත-න්දේ॒වා-ස්සම॑ජයන්න් .. 49 ..

බ්රා॒හ්ම॒ණශ්ච॑ ශූ॒ද්රශ්ච॑ චර්මක॒ර්තේ ව්යාය॑ච්ඡේතේ . දෛව්යෝ॒ වෛ වර්ණෝ᳚ බ්රාහ්ම॒ණඃ . අ॒ස॒ර්යඃ॑ ශූ॒ද්රඃ . ඉ॒මේ॑-(අ)රා-ථ්සුරි॒මේ සු॑භූ॒ත-ම॑ක්ර॒-න්නිත්ය॑න්යත॒රෝ බ්රූ॑යාත් . ඉ॒ම උ॑ද්වාසීකා॒රිණ॑ ඉ॒මේ දු॑ර්භූ॒ත-ම॑ක්ර॒න්නිත්ය॑න්යත॒රඃ . යදේ॒වෛෂාග්ං॑ සුකෘ॒තං-යාँ රාද්ධිඃ॑ . තද॑න්යත॒රෝ॑-(අ)භිශ්රී॑ණාති . යදේ॒වෛෂා᳚-න්දුෂ්කෘ॒තං-යාँ-(අ)රා᳚ද්ධිඃ . තද॑න්යත॒රෝ-(අ)ප॑හන්ති . බ්රා॒හ්ම॒ණ-ස්ස-ඤ්ජ॑යති . අ॒මුමේ॒වාදි॒ත්ය-ම්භ්රාතෘ॑ව්යස්ය॒ සංවිँ॑න්දන්තේ .. 50 ..

(භ॒ව॒ති॒ - භ॒ව॒ති॒ - ක්රි॒යතේ॒ - පුරු॑ෂෝ - ජයත්ය - ජය - ඤ්ජය॒ත්යේක॑-ඤ්ච) (අ. 6)

(උ॒ද්ධ්ය॒න්යමා॑නං॒ - නවෛ॒තානි॒ - සන්ත॑ති - රේකවි॒ග්ං॒ශ ඒ॒ෂෝ - (අ)ප්ර॑තිෂ්ඨාං - ප්ර॒ජාප॑ති-ර්වෘ॒ත්ත-ෂ්ෂට් )

(උ॒ද්ධ॒න්යමා॑නග්ං - ශෝ॒චිෂ්කේ॒ශෝ - (අ)ග්නේ॑ ස॒පත්නා॑ - නතිග්රා॒හ්යා॑ - වෛශ්වදේ॒වමාල॑භන්තේ පඤ්චා॒ශත් )

(උ॒ද්ධ॒න්යමා॑න॒ග්ං॒ - සංවිँ॑න්දන්තේ )

.. හරිඃ॑ ඕම් ..

.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ ප්රථමාෂ්ටකේ ද්විදීයඃ ප්රපාඨක-ස්සමාප්තඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ - gavāmayanabrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - ādhānamantrāḥ pūrvaprapāṭhakaśeṣabhūtāḥ

u॒ddha॒nyamā̭na-ma॒syā a̭me॒ddhyam | apa̭ pā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mānasya hantu | śi॒vā naḥ̭ santu pra॒diśa॒ścata̭sraḥ | śa-nno̭ mā॒tā pṛ̭thi॒vī toka̭sātā || śa-nno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ye | āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhi sra̭vantu naḥ || vai॒śvā॒na॒rasya̭ rū॒pam | pṛ॒thi॒vyā-mpa̭ri॒srasā᳚ | syo॒na-māvi̭śantu naḥ || 1 ||

yadi॒da-ndi॒vo yada॒daḥ pṛ̭thi॒vyāḥ | sa॒ja॒ñjñā॒ne roda̭sī sambabhū॒vatuḥ̭ | ūṣā᳚n kṛ॒ṣṇama̭vatu kṛ॒ṣṇamūṣāḥ᳚ | i॒hobhayo᳚-rya॒jñiya॒-māga̭miṣṭhāḥ || ū॒tīḥ kṷrvā॒ṇo ya-tpṛ̭thi॒vīmaca̭raḥ | gu॒hā॒kāra̭-mākhurū॒pa-mpra॒tītya̭ | ta-tte॒ nya̭ktami॒ha sa॒bhaṃra̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒-ssavī̭rāḥ || ūrja̭-mpṛthi॒vyā rasa̭-mā॒bhara̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒radaḥ̭ purū॒cīḥ || 2 ||

va॒mrībhi॒-ranṷvitta॒-ṅguhā̭su | śrotra̭-nta u॒rvyaba̭dhirā bhavāmaḥ || pra॒jāpa̭ti sṛṣṭānā-mpra॒jānā᳚m | kṣu॒dhopa̭hatyai suvi॒ta-nno̭ astu | upa॒prabhi̭nna॒miṣa॒-mūrja̭-mpra॒jābhyaḥ̭ | sūda̭-ṅgṛ॒hebhyo॒ rasa॒mābha̭rāmi || yasya̭ rū॒pa-mbibhra̭di॒mā-mavi̭ndat | guhā॒ pravi̭ṣṭāgṃ sari॒rasya॒ maddhye᳚ | tasye॒daṃ-vi~ha̭ta-mā॒bhara̭ntaḥ | acha̭mbaṭkārama॒syāṃ-vi~̭dhema || 3 ||

ya-tpa॒ryapa̭śya-thsari॒rasya॒ maddhye᳚ | u॒rvīmapa̭śya॒-jjaga̭taḥ prati॒ṣṭhām | ta-tpuṣka̭rasyā॒yata̭nā॒ddhi jā॒tam | pa॒rṇa-mpṛ̭thi॒vyāḥ pratha̭nagṃ harāmi || yābhi॒radṛgṃ̭ha॒jjaga̭taḥ prati॒ṣṭhām | u॒rvīmi॒māṃ-vi~̭śvaja॒nasya̭ bha॒rtrīm | tā naḥ̭ śi॒vā-śśarka̭rā-ssantu॒ sarvāḥ᳚ || a॒gne reta̭śca॒ndragṃ hira̭ṇyam | a॒dbhya-ssambhṷ̄ta-ma॒mṛta̭-mpra॒jāsṷ | ta-thsa॒bhaṃra̭nnuttara॒to ni॒dhāya̭ || 4 ||

a॒ti॒ pra॒yaccha॒-nduri̭ti-ntareyam || aśvo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā yada̭śva॒tthe 'ti̭ṣṭhaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒ra-nde॒vebhyo̭ ni॒lāya̭ | tatte॒ nya̭ktami॒ha sa॒bhaṃra̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒-ssavī̭rāḥ || ū॒rjaḥ pṛ̭thi॒vyā addhyutthi̭to-'si | vana̭spate śa॒tava̭lśo॒ viro̭ha | tvayā̭ va॒yamiṣa॒mūrja॒-mmada̭ntaḥ | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā ma̭dema || gā॒ya॒tri॒yā hri॒yamā̭ṇasya॒ yatte᳚ || 5 ||

pa॒rṇamapa̭ta-ttṛ॒tīya̭syai di॒vo-'dhi̭ | so̭-'ya-mpa॒rṇa-sso̭mapa॒rṇāddhi jā॒taḥ | tato̭ harāmi somapī॒thasyāva̭-ruddhyai | de॒vānā᳚-mbrahmavā॒daṃ-va~da̭tāṃ॒-ya~t | u॒pāśṛ̭ṇo-ssu॒śravā॒ vai śru॒to̭-'si | tato॒ māmāvi̭śatu brahmavarca॒sam | ta-thsa॒bhaṃra॒gg॒ stadava̭rundhīya sā॒kṣāt || yayā̭ te sṛ॒ṣṭasyā॒gneḥ | he॒timaśa̭maya-tpra॒jāpa̭tiḥ | tāmi॒māma pra̭dāhāya || 6 ||

śa॒mīgṃ śāntyai̭ harāmya॒ham || yattḙ sṛ॒ṣṭasya̭ ya॒taḥ | vika̭ṅkata॒-mbhā ā᳚rchajjātavedaḥ | tayā̭ bhā॒sā sammi̭taḥ | u॒ru-nno̭ lo॒kamanu॒ prabhā̭hi || yattḙ tā॒ntasya॒ hṛda̭ya॒mācchi̭ndan jātavedaḥ | ma॒ruto॒-'dbhista̭mayi॒tvā | e॒tatte॒ tada̭śa॒ne-ssambha̭rāmi | sātmā̭ agne॒ sahṛ̭dayo bhave॒ha || citri̭yādaśva॒tthā-thsambhṛ̭tā bṛha॒tyaḥ̭ || 7 ||

śarī̭rama॒bhi sagg skṛ̭tā-sstha | pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭tāḥ | ti॒sras tri॒vṛdbhi̭-rmithu॒nāḥ prajā᳚tyai || a॒śva॒tthā-ddha̭vyavā॒hā-ddhi jā॒tām | a॒gne sta॒nūṃ-ya~॒jñiyā॒gṃ॒ sambha̭rāmi | śā॒ntayo̭nigṃ śamīga॒rbham | a॒gnaye॒ praja̭nayi॒tave᳚ || yo a̭śva॒ttha-śśa̭mīga॒rbhaḥ | ā॒ru॒roha॒ tve sacā᳚ | ta-ntḙ harāmi॒ brahma̭ṇā || 8 ||

ya॒jñiyaiḥ᳚ ke॒tubhiḥ̭ sa॒ha || ya-ntvā̭ sa॒mabha̭ran-jātavedaḥ | ya॒thā॒ śa॒rī॒ra-mbhū॒teṣu॒ nya̭ktam | sa sambhṛ̭ta-ssīda śi॒vaḥ pra॒jābhyaḥ̭ | u॒ru-nno̭ lo॒kamanṷneṣi vi॒dvān || pra ve॒dhasḙ ka॒vaye॒ meddhyā̭ya | vaco̭ va॒ndārṷ vṛṣa॒bhāya॒ vṛṣṇe᳚ | yato̭ bha॒yamabha̭ya॒-ntanno̭ astu | ava̭ de॒vān. ya̭je॒ heḍyāṋ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata || 9 ||

ghṛ॒tai-rbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || upa̭ tvā-'gne ha॒viṣma̭tīḥ | ghṛ॒tācī᳚ryantu haryata | ju॒ṣasva̭ sa॒midho॒ mama̭ || ta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgiraḥ | ghṛ॒tena̭ vardhayāmasi | bṛ॒haccho̭cā yaviṣṭhya || sa॒mi॒ddhyamā̭naḥ pratha॒mo nu dharmaḥ̭ | sama॒ktubhi̭rajyate vi॒śvavā̭raḥ || 10 ||

śo॒ciṣkḙśo ghṛ॒tani̭rṇik-pāva॒kaḥ | su॒ya॒jño a॒gni-rya॒jathā̭ya de॒vān || ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭nira॒gniḥ | ghṛ॒tai-ssami̭ddho ghṛ॒tama॒syānna᳚m | ghṛ॒ta॒pruṣa̭stvā sa॒rito̭ vahanti | ghṛ॒ta-mpiban᳚-thsu॒yajā̭ yakṣi de॒vān || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇaḥ | ghṛ॒ta pra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒cāru॒ gavya᳚m | pi॒teva̭ pu॒trama॒bhi ra̭kṣatādi॒mam || 11 ||

tvāma̭gne samidhā॒naṃ-ya~̭viṣṭha | de॒vā dū॒ta-ñca̭krire havya॒vāha᳚m | u॒ru॒jraya̭sa-ṅghṛ॒tayo̭ni॒-māhṷtam | tve॒ṣa-ñcakṣṷrdadhire coda॒yanva̭ti || tvāma̭gne pra॒diva॒ āhṷta-ṅghṛ॒tena̭ | su॒mnā॒yavaḥ̭ suṣa॒midhā॒ samī̭dhire | sa vā̭vṛdhā॒na oṣa̭dhībhirukṣi॒taḥ | u॒rujrayāgṃ̭si॒ pārthi̭vā॒ viti̭ṣṭhase || ghṛ॒ta pra̭tīkaṃ-va~ ṛ॒tasya̭ dhū॒r॒ṣada᳚m (dhūr॒ṣada᳚m) | a॒gni-mmi॒tranna sa̭midhā॒na ṛ̭ñjate || 12 ||

indhā̭no a॒kro vi॒dathḙṣu॒ dīdya̭t | śu॒krava̭rṇā॒mudṷ no yagṃsate॒ dhiya᳚m || pra॒jā a̭gne॒ saṃvā~̭saya | āśā᳚śca pa॒śubhiḥ̭ sa॒ha | rā॒ṣṭrāṇya̭smā॒ ādhḙhi | yānyāsa᳚n-thsavi॒tu-ssa॒ve || ma॒hī vi॒śpatnī॒ sada̭ne ṛ॒tasya̭ | a॒rvācī॒ eta̭-ndharuṇe rayī॒ṇām | a॒ntarva̭tnī॒ janya̭-ñjā॒tavḙdasam | a॒ddhva॒rāṇā᳚-ñjanayathaḥ puro॒gām || 13 ||

āro̭hata-nda॒śata॒gṃ॒ śakva̭rī॒-rmama̭ | ṛ॒tenā᳚gna॒ āyṷṣā॒ varca̭sā sa॒ha | jyog jīva̭nta॒ utta̭rāmuttarā॒gṃ॒ samā᳚m | darśa̭ma॒ha-mpū॒rṇamā̭saṃ-ya~॒jñaṃ-ya~thā॒ yajai᳚ || ṛtvi̭yavatī stho a॒gnirḙtasau | garbha̭-ndadhāthā॒-nte vā̭ma॒ha-nda̭de | ta-thsa॒tyaṃ-ya~-dvī॒ra-mbi̭bhṛthaḥ | vī॒ra-ñja̭nayi॒ṣyathaḥ̭ | te ma-tprā॒taḥ praja̭niṣyethe | te mā॒ prajā̭te॒ praja̭nayi॒ṣyathaḥ̭ || 14 ||

pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ suva॒rge lo॒ke || anṛ̭tā-thsa॒tyamupai̭mi | mā॒nu॒ṣā-ddaivya॒-mupai̭mi | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-ya~cchāmi || śalkai̭ra॒gnimi̭ndhā॒naḥ | u॒bhau lo॒kau sa̭nema॒ham | u॒bhayo᳚-rlo॒kayor̭. ṛ॒ddhvā | ati̭ mṛ॒tyu-nta̭rāmya॒ham || jāta̭vedo॒ bhuva̭nasya॒ retaḥ̭ | i॒ha si̭ñca॒ tapa̭so॒ yajja̭ni॒ṣyate᳚ || 15 ||

a॒gnima̭śva॒tthādadhi̭ havya॒vāha᳚m | śa॒mī॒ga॒rbhā-jja॒naya॒na॒.yo ma̭yo॒ bhūḥ || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyaḥ̭ | yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒nanna̭gna॒ āro̭ha | athā̭ no vardhayā ra॒yim || apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tātaḥ̭ | ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyāḥ | akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || 16 ||

a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi || sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇam | mayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-vaḥ̭ ~sṛjāmi॒ hṛda̭yāni | sagṃ sṛ̭ṣṭa॒-mmano̭ astu vaḥ | sagṃ sṛ̭ṣṭaḥ prā॒ṇo a̭stu vaḥ || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuvaḥ̭ | sampri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ sampri̭yaḥ | sampri̭yā-sta॒nuvo॒ mama̭ || 17 ||

kalpḙtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī | kalpa̭ntā॒māpa॒ oṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntāma॒gnayaḥ॒ pṛtha̭k | mama॒ jyaiṣṭhyā̭ya॒ savra̭tāḥ || ye᳚-'gnaya॒-ssama̭nasaḥ | a॒nta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī | vāsa̭ntikāvṛ॒tū a॒bhi kalpa̭mānāḥ | indra̭miva de॒vā a॒bhi saṃvi~̭śantu || di॒vastvā̭ vī॒ryḙṇa | pṛ॒thi॒vyai-ma̭hi॒mnā || 18 ||

a॒ntari̭kṣasya॒ poṣḙṇa | sa॒rvapa̭śu॒-māda̭dhe || ajī̭jana-nna॒mṛta॒-mmartyā̭saḥ | a॒sre॒māṇa̭-nta॒raṇiṃ̭-vī~॒ḍuja̭mbham | daśa॒ svasā̭ro a॒gruvaḥ̭ samī॒cīḥ | pumāgṃ̭sa-ñjā॒tama॒bhi sagṃra̭bhantām || pra॒jāpa̭testvā prā॒ṇenābhi॒ prāṇi̭mi | pū॒ṣṇaḥ poṣḙṇa॒ mahya᳚m | dī॒rghā॒yu॒tvāya̭ śa॒taśā̭radāya | śa॒tagṃ śa॒radbhya॒ āyṷṣe॒ varca̭se || 19 ||

jī॒vātvai puṇyā̭ya || a॒ha-ntvada̭smi॒ mada̭si॒ tvame॒tat | mamā̭si॒ yoni॒stava॒ yoni̭rasmi | mamai॒va sanvaha̭ ha॒vyānya̭gne | pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedaḥ || prā॒ṇe tvā॒ 'mṛta॒māda̭dhāmi | a॒nnā॒dama॒nnādyā̭ya | go॒ptāra॒-ṅguptyai᳚ || su॒gā॒r॒ha॒pa॒tyo vi॒daha॒nnarā̭tīḥ | u॒ṣasa॒-śśreya̭sī-śśreyasī॒-rdadha̭t || 20 ||

agnḙ sa॒patnāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | rā॒yaspoṣa॒-miṣa॒mūrja̭-ma॒smāsṷ dhehi || i॒mā u॒ māmupa̭tiṣṭhantu॒ rāyaḥ̭ | ā॒bhiḥ pra॒jābhi̭ri॒ha saṃ-va~̭seya | i॒ho iḍā̭ tiṣṭhatu viśvarū॒pī | maddhye॒ vaso᳚-rdīdihi jātavedaḥ || oja̭se॒ balā̭ya॒ tvodya̭cche | vṛṣa̭ṇe॒ śuṣmā॒yāyṷṣe॒ varca̭se | sa॒pa॒tna॒tūra̭si vṛtra॒tūḥ | yastḙ de॒veṣṷ mahi॒mā sṷva॒rgaḥ || 21 ||

yasta̭ ā॒tmā pa॒śuṣu॒ pravi̭ṣṭaḥ | puṣṭi॒ryā tḙ manu॒ṣyḙṣu papra॒the | tayā̭ no agne ju॒ṣamā̭ṇa॒ ehi̭ || di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | vātā᳚-tpa॒śubhyo॒ addhyoṣa̭dhībhyaḥ | yatra̭yatra jātaveda-ssa-mba॒bhūtha̭ | tato̭ no agne ju॒ṣamā̭ṇa॒ ehi̭ || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvān | a॒gnera̭gne pu॒ro a̭gni-rbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vi bhā̭hi || 22 ||

ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || anva॒gniru॒ṣasā॒-magra̭-makhyat | anvahā̭ni pratha॒mo jā॒tavḙdāḥ | anu॒ sūrya̭sya puru॒trā ca̭ ra॒śmīn | anu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī āta̭tāna || vikra̭masva ma॒hāgṃ a̭si | ve॒di॒ṣa-nmānṷṣebhyaḥ | tri॒ṣu lo॒keṣṷ jāgṛhi || yadi॒da-ndi॒vo yada॒daḥ pṛ̭thi॒vyāḥ | saṃ॒-vi~॒dā॒ne roda̭sī sa-mbabhū॒vatuḥ̭ || 23 ||

tayoḥ᳚ pṛ॒ṣṭhe sī̭datu jā॒tavḙdāḥ | śa॒bhūṃḥ pra॒jābhya̭-sta॒nuve᳚ syo॒naḥ || prā॒ṇa-ntvā॒-'mṛta॒ āda̭dhāmi | a॒nnā॒dama॒nnādyā̭ya | go॒ptāra॒-ṅguptyai᳚ | yattḙ śukra śu॒kraṃ-va~rcaḥ̭ śu॒krā ta॒nūḥ | śu॒kra-ñjyoti॒-raja̭sram | tena̭ me dīdihi॒ tena॒ tvā-''da̭dhe | a॒gninā᳚-''gne॒ brahma̭ṇā | ā॒na॒śe vyā̭naśe॒ sarva॒māyu॒-rvyā̭naśe || 24 ||

narya̭ pra॒jā-mmḙ gopāya | a॒mṛ॒ta॒tvāya̭ jī॒vase᳚ | jā॒tā-ñja̭ni॒ṣyamā̭ṇā-ñca | a॒mṛtḙ sa॒tye prati̭ṣṭhitām || atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopāya | rasa॒manna̭mi॒hāyṷṣe | ada̭bdhā॒yo-'śī̭tatano | avi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅkṛ̭ṇu || śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopāya | dvi॒pādo॒ ye catṷṣpadaḥ || 25 ||

a॒ṣṭāśa̭phāśca॒ ya i॒hāgne᳚ | ye caika̭śaphā āśu॒gāḥ || sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopāya | ye ca॒ sabhyā᳚-ssabhā॒sadaḥ̭ | tāni̭ndri॒yāva̭taḥ kuru | sarva॒māyu॒-rupā̭satām || ahḙbuddhniya॒ mantra̭-mme gopāya | yamṛṣa̭yastraivi॒dā vi॒duḥ | ṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi | sā hi śrīra॒mṛtā̭ sa॒tām || 26 ||

catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ | ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ma॒rmṛ॒jyamā̭nā maha॒te saubha̭gāya | mahya̭-ndhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ || i॒haiva santatra̭ sa॒to vo̭ agnayaḥ | prā॒ṇena̭ vā॒cā mana̭sā bibharmi | ti॒ro mā॒ santa॒māyu॒rmā prahā̭sīt | jyoti̭ṣā vo vaiśvāna॒re-ṇopa̭tiṣṭhe || pa॒ñca॒dhā-'gnīn-vya̭krāmat | vi॒rāṭ-thsṛ॒ṣṭā pra॒jāpa̭teḥ | ū॒rdhvā-''ro̭ha-drohi॒ṇī | yoni̭ra॒gneḥ prati̭ṣṭhitiḥ || 27 ||

(vi॒śa॒ntu॒ naḥ॒ - pu॒ru॒cī--r vi̭dhema - ni॒dhāya॒ - ya-tte - 'pra̭dāhāya - bṛha॒tyo᳚ - brahma̭ṇā - duvasyata - vi॒śvavā̭ra - i॒ma - mṛ̭ñjate - puro॒gāṃ - praja̭nayi॒ṣyatho̭ - jani॒ṣyate᳚-' - smai॒ - mama̭ - mahi॒mnā - varca̭se॒ - dadha̭th - suva॒rgā - bhā̭hi - sambabhū॒vatu॒ - rāyu॒-rvyā̭naśe॒ - catṷṣpadaḥ - sa॒tāṃ - pra॒jāpa̭te॒-rdve ca̭) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - viṣūvannāmaka-mmukhyamaha, tadubhayapārśvavartīni catvāryahāni cocyante

navai॒tānyahā̭ni bhavanti | nava॒ vai sṷva॒rgā lo॒kāḥ | yade॒tānyahā᳚-nyupa॒yanti̭ | na॒vasve॒va ta-thsṷva॒rgeṣṷ lo॒keṣṷ sa॒triṇaḥ̭ prati॒tiṣṭha̭nto yanti || a॒gni॒ṣṭo॒māḥ paraḥ̭ sāmānaḥ kā॒ryā̭ ityā̭huḥ | a॒gni॒ṣṭo॒masa̭minta-ssuva॒rgo lo॒ka iti̭ | dvāda̭śā-gniṣṭo॒masya̭ sto॒trāṇi̭ | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ || ta-ttanna sūrkṣya᳚m | u॒kthyā̭ e॒va sa̭ptada॒śāḥ paraḥ̭ sāmānaḥ kā॒ryāḥ᳚ || 28 ||

pa॒śavo॒ vā u॒kthāni̭ | pa॒śū॒nāmava̭-ruddhyai || vi॒śva॒ji॒da॒bhi॒jitā̭-vagniṣṭo॒mau || u॒kthyā᳚-ssaptada॒śāḥ paraḥ̭ sāmānaḥ | te saggstṷtā vi॒rāja̭ma॒bhi sampa̭dyante | dve carcā॒vati̭ ricyete | eka̭yā॒ gaurati̭riktaḥ | eka॒yā-''yṷrū॒naḥ | su॒va॒rgo vai lo॒ko jyotiḥ̭ | ūrg vi॒rāṭ || 29 ||

su॒va॒rgame॒va tena̭ lo॒kama॒bhi ja̭yanti || ya-tpara॒gṃ॒ rātha̭ntaram | ta-tpra̭tha॒me-'ha̭n-kā॒rya᳚m | bṛ॒ha-ddvi॒tīye᳚ | vai॒rū॒pa-ntṛ॒tīye᳚ | vai॒rā॒ja-ñca̭tu॒rthe | śā॒kva॒ra-mpa̭ñca॒me | rai॒va॒tagṃ ṣa॒ṣṭhe | tadṷ pṛ॒ṣṭhebhyo॒ naya̭nti || sa॒tanna̭ya e॒te grahā̭ gṛhyante || 30 ||

a॒ti॒grā॒hyāḥ᳚ paraḥ̭ sāmasu | i॒māne॒vaitai-rlo॒kān-thsanta̭nvanti || mi॒thu॒nā e॒te grahā̭ gṛhyante | a॒ti॒grā॒hyāḥ᳚ paraḥ̭ sāmasu | mi॒thu॒name॒va tai-ryaja̭mānā॒ ava̭rundhate || bṛ॒ha-tpṛ॒ṣṭha-mbha̭vati | bṛ॒ha-dvai sṷva॒rgo lo॒kaḥ | bṛ॒ha॒taiva sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti || tra॒ya॒stri॒gṃ॒śi nāma॒ sāma̭ | māddhya̭ndine॒ pava̭māne bhavati || 31 ||

traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vāva̭rundhate || ye vā i॒taḥ parā᳚ñcagṃ saṃva~thsa॒ra-mṷpa॒ yanti̭ | na hai̭na॒-nte sva॒sti sama̭śñuvate | atha॒ yḙ-'muto॒-'rvāñca̭mupa॒ yanti̭ | te hai̭nagg sva॒sti sama̭śñuvate | e॒tadvā a॒muto॒-'rvāñca॒mupa̭ yanti | yade॒vam | yo ha॒ khalu॒ vāva pra॒jāpa̭tiḥ | sa ṷ ve॒vendraḥ̭ | tadṷ de॒vebhyo॒ naya̭nti || 32 ||

(kā॒ryā̭-vi॒rāḍ - gṛ̭hyante॒ - pava̭māne bhava॒tī - ndra॒ ekaṃ̭ ca) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - viṣuvaddine-'tigrāhyaviśeṣāḥ

santa̭ti॒rvā e॒te grahāḥ᳚ | ya-tparaḥ̭ sāmānaḥ | vi॒ṣū॒vān-di̭vākī॒rtya᳚m | yathā॒ śālā̭yai॒ pakṣa̭sī | e॒vagṃ saṃ̭va~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī | yade॒tena gṛ॒hyeranṋ | viṣṷ̄cī saṃva~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī॒ vyava̭sragṃ seyātām | ārti॒mārcchḙyuḥ | yade॒te gṛ॒hyante᳚ | yathā॒ śālā̭yai॒ pakṣa̭sī maddhya॒maṃva~॒gṃ॒śama॒bhi sa̭mā॒yaccha̭ti || 33 ||

e॒vagṃ saṃ̭va~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī divākī॒rtya̭ma॒bhi santa̭nvanti | nārti॒mārccha̭nti || e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-maha̭rbhavati | śu॒krāgrā॒ grahā̭ gṛhyante | pratyutta̭bdhyai saya॒tvāya̭ || sau॒rya̭ e॒tadahaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | sau॒ryo̭-'tigrā॒hyo̭ gṛhyate | aha̭re॒va rū॒peṇa॒ sama̭rdhayanti | atho॒ ahna̭ e॒vaiṣa ba॒lir-hri̭yate || sa॒ptai-tadaha̭rati-grā॒hyā̭ gṛhyante || 34 ||

sa॒pta vai śī̭rṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇāḥ | a॒sāvā̭di॒tya-śśiraḥ̭ pra॒jānā᳚m | śī॒r॒ṣanne॒va pra॒jānā᳚-mprā॒ṇā-nda̭dhāti | tasmā᳚thsa॒pta śī॒r॒ṣa-nprā॒ṇāḥ || indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | asṷrā-nparā॒bhāvya̭ | sa i॒mā~llo॒kā-na॒bhya̭jayat | tasyā॒sau lo॒ko-'na̭bhijita āsīt | taṃ-vi~॒śvaka̭rmā bhū॒tvā-'bhya̭jayat | ya-dvai᳚śvakarma॒ṇo gṛ॒hyate᳚ || 35 ||

su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kā-ccya̭vante | ye vai᳚śvakarma॒ṇa-ṅgṛ॒hṇate᳚ | ā॒di॒tyaśśvo gṛ̭hyate | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhanti || a॒nyo᳚nyo gṛhyete | viśvā᳚nye॒vānyena॒ karmā̭ṇi kurvā॒ṇā ya̭nti | a॒syāma॒nyena॒ prati̭ tiṣṭhanti || tāvā-'pa̭rā॒rdhā-thsaṃ̭va~thsa॒rasyā॒-nyo᳚nyo gṛhyete || tāvu॒bhau sa॒ha ma̭hāvra॒te gṛ̭hyete | ya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvā | u॒bhayo᳚-rlo॒kayoḥ॒ prati̭ tiṣṭhanti || a॒rkya̭mu॒ktha-mbha̭vati |

a॒nnādya॒syā-va̭ruddhyai || 36 ||

(sa॒mā॒yaccha̭ - tyatigrā॒hyā̭ gṛhyante - gṛ॒hyatḙ - saṃva~thsa॒rasthā॒nyo᳚nyo gṛhyete॒ pañca̭ ca ) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - tasminneva dine divākīrtyanāmāni sāmāni

e॒ka॒vi॒gṃ॒śa e॒ṣa bha̭vati | e॒tena॒ vai de॒vā ḙkavi॒gṃ॒śena̭ | ā॒di॒tyami॒ta ṷtta॒magṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-māro̭hayann | sa vā e॒ṣa i॒ta ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | tasya॒ daśā॒vastā॒dahā̭ni | daśa̭ pa॒rastā᳚t | sa vā e॒ṣa vi॒rājyṷbha॒yataḥ॒ prati̭ṣṭhitaḥ | vi॒rāji॒ hi vā e॒ṣa ṷbha॒yataḥ॒ prati̭ṣṭhitaḥ | tasmā̭danta॒remau lo॒kau yann | sarvḙṣu suva॒rgeṣṷ lo॒ke-ṣva̭bhi॒tapa̭nneti || 37 ||

de॒vā vā ā̭di॒tyasya̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya̭ | parā̭co-'tipā॒dāda̭bibhayuḥ | ta-ñchando̭bhiradṛgṃ ha॒ndhṛtyai᳚ | de॒vā vā ā̭di॒tyasya̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya̭ | avā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | ta-mpa॒ñcabhī̭ ra॒śmibhi॒-ruda̭vayann | tasmā̭dekavi॒gṃ॒śe 'ha॒-npañca̭ divākī॒rtyā̭ni kriyante | ra॒śmayo॒ vai di̭vākī॒rtyā̭ni || ye gā̭ya॒tre | te gā̭ya॒trīṣūtta̭rayoḥ॒ pava̭mānayoḥ || 38 ||

ma॒hādi̭vākīrtya॒gṃ॒ hotuḥ̭ pṛ॒ṣṭham | vi॒ka॒rṇa-mbra̭hmasā॒mam | bhā॒so᳚-'gniṣṭo॒maḥ || athai॒tāni॒ parā̭ṇi | parai॒rvai de॒vā ā̭di॒tyagṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama̭pārayann | yadapā̭rayann | ta-tparā̭ṇā-mpara॒tvam | pā॒raya̭ntyena॒-mparā̭ṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | athai॒tāni॒ sparā̭ṇi | sparai॒rvai de॒vā ā̭di॒tyagṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama̭spārayann | yadaspā̭rayann | ta-thsparā̭ṇāg spara॒tvam | spā॒raya̭ntyena॒gg॒ sparā̭ṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 39 ||

(e॒ti॒-pava̭mānayoḥ॒-sparā̭ṇī॒ pañca̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - paśavaḥ vaiṣṇavādyā nava

apra̭tiṣṭhāṃ॒-vā~ e॒te ga̭cchanti | yeṣāgṃ̭ saṃva~thsa॒re-'nā॒pte-'tha̭ | e॒kā॒da॒śinyā॒pyate᳚ || vai॒ṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒na-māla̭bhante | ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | ya॒jñame॒vāla̭bhante॒ prati̭ṣṭhityai | ai॒ndrā॒gna-māla̭bhante | i॒ndrā॒gnī vai de॒vānā॒-mayā̭tayāmānau | ye e॒va de॒vate॒ ayā̭tayāmnī | te e॒vāla̭bhante || 40 ||

vai॒śva॒de॒va-māla̭bhante | de॒vatā̭ e॒vāva̭-rundhate | dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vyā᳚-ndhe॒nu-māla̭bhante | dyāvā̭pṛthi॒vyore॒va prati̭ tiṣṭhanti | vā॒ya॒vyaṃ̭-va~॒thsamāla̭bhante | vā॒yure॒vaibhyo̭ yathā-''yata॒nā-dde॒vatā॒ ava̭rundhe | ā॒di॒tyāmaviṃ̭-va~॒śā-māla̭bhante | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhanti | mai॒trā॒va॒ru॒ṇī-māla̭bhante || 41 ||

mi॒treṇai॒va ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭagṃ śamayanti | varṷṇena॒ duri̭ṣṭam | prā॒jā॒pa॒tya-ntṷ̄pa॒ra-mma̭hāvra॒ta āla̭bhante | prā॒jā॒pa॒tyo̭-'tigrā॒hyo̭ gṛhyate | aha̭re॒va rū॒peṇa॒ sama̭rdhayanti | atho॒ ahna̭ e॒vaiṣa ba॒lir-hri̭yate | ā॒gne॒yamāla̭bhante॒ prati॒ prajñā᳚tyai || a॒ja॒pe॒tvān. vā e॒te pūrvai॒rmāsai॒ra-va̭rundhate | yade॒te ga॒vyāḥ pa॒śava̭ āla॒bhyante᳚ | u॒bhayḙṣā-mpaśū॒nā-mava̭ruddhyai || 42 ||

yadati̭riktā-mekāda॒śinī̭-mā॒labhḙrann | apri̭ya॒-mbhrātṛ̭vya-ma॒bhyati̭ricyeta | ya-ddvaudvaṷ pa॒śū sa॒masyḙyuḥ | kanī̭ya॒ āyuḥ̭ kurvīrann | yade॒te brāhma̭ṇavantaḥ pa॒śava̭ āla॒bhyante᳚ | nāpri̭ya॒-mbhrātṛ̭vya-ma॒bhya̭ti॒ricya̭te | na kanī̭ya॒ āyuḥ̭ kurvate || 43 ||

(te-e॒vāla̭bhante-maitrāvaru॒ṇīmāla̭bha॒nte-'va̭ruddhyai-+sa॒pta ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - mahāvratam

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā-ssṛ॒ṣṭvā vṛ॒tto̭-'śayat | ta-nde॒vā bhū॒tānā॒gṃ॒ rasa॒-ntejaḥ̭ sa॒bhṛntya̭ | tenai̭namabhiṣajyann | ma॒hāna̭vava॒rtīti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam | ma॒ha-dvra॒tamiti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam | ma॒ha॒to vra॒tamiti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam || pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śa-sstomo̭ bhavati || 44 ||

catṷrvigṃśa-tyardhamāsa-ssaṃva~thsa॒raḥ | ya-dvā e॒tasmin᳚-thsaṃva~thsa॒re 'dhi॒prājā̭yata | tadanna̭-mpañcavi॒gṃ॒śa-ma̭bhavat || ma॒ddhya॒taḥ kri̭yate | ma॒ddhya॒to hyanna̭maśi॒ta-ndhi॒noti̭ | atho̭ maddhya॒ta e॒va pra॒jānā॒mūrgdhī̭yate || atha॒ yadvā i॒dama̭nta॒taḥ kri॒yate᳚ | tasmā̭duda॒nte pra॒jā-ssamḙdhante | a॒nta॒taḥ kri̭yate pra॒jana̭nāyai॒va || tri॒vṛcchiro̭ bhavati || 45 ||

tre॒dhā॒ vi॒hi॒tagṃ hi śiraḥ̭ | loma̭ cha॒vīrasthi̭ || parā̭cā stuvanti | tasmā॒-tta-thsa॒dṛge॒va | na medya॒to-'nṷ medyati | na kṛśya॒to-'nṷ kṛśyati || pa॒ñca॒da॒śo᳚-'nyaḥ pa॒kṣo bha̭vati | sa॒pta॒da॒śo᳚-'nyaḥ | tasmā॒-dvayāg̭sya-nyata॒rama॒rdhama॒bhi pa॒ryāva̭rtante | a॒nya॒ta॒rato॒ hi ta-dgarī̭yaḥ kri॒yate᳚ || 46 ||

pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śa ā॒tmā bha̭vati | tasmā᳚-nmaddhya॒taḥ pa॒śavo॒ vari̭ṣṭhāḥ || e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-mpuccha᳚m | dvi॒padā̭su stuvanti॒ prati̭ṣṭhityai || sarvḙṇa sa॒ha stṷvanti | sarvḙṇa॒ hyā᳚tmanā᳚-''tma॒nvī | sa॒hotpata̭nti || ekai̭kā॒-mucchigṃ̭ṣanti | ā॒tmann. hyaṅgā̭ni ba॒ddhāni̭ || na vā e॒tena॒ sarvaḥ॒ purṷṣaḥ || 47 ||

yadi॒ta i̭to॒ lomā̭ni da॒to na॒khān | pa॒ri॒mādaḥ̭ kriyante | tānye॒va tena॒ pratyṷpyante || audṷmbara॒stalpo̭ bhavati | ūrgvā anna̭mudu॒mbaraḥ̭ | ū॒rja e॒vānnādya॒syā-va̭ruddhyai || yasya̭ talpa॒sadya॒-mana̭bhijita॒gg॒ syāt | sa de॒vānā॒gṃ॒ sāmya̭kṣe | ta॒lpa॒sadya̭-ma॒bhija̭yā॒nīti॒ talpa̭mā॒-ruhyo-dgā̭yet | ta॒lpa॒sadya̭-me॒vābhija̭yati || 48 ||

yasya̭ talpa॒sadya̭-ma॒bhiji̭ta॒gg॒ syāt | sa de॒vānā॒gṃ॒ sāmya̭kṣe | ta॒lpa॒sadya॒-mmā parā̭je॒ṣīti॒ talpa̭-mā॒ruhyo-dgā̭yet | na ta̭lpa॒sadya॒-mparā̭jayate || ple॒ṅkhe śagṃ̭sati | maho॒ vai ple॒ṅkhaḥ | maha̭sa e॒vānnādya॒syā-va̭ruddhyai || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | ta ā̭di॒tye vyāya̭cchanta | ta-nde॒vā-ssama̭jayann || 49 ||

brā॒hma॒ṇaśca̭ śū॒draśca̭ carmaka॒rte vyāya̭cchete | daivyo॒ vai varṇo᳚ brāhma॒ṇaḥ | a॒sa॒ryaḥ̭ śū॒draḥ | i॒mḙ-'rā-thsuri॒me sṷbhū॒ta-ma̭kra॒-nnitya̭nyata॒ro brṷ̄yāt | i॒ma ṷdvāsīkā॒riṇa̭ i॒me dṷrbhū॒ta-ma̭kra॒nnitya̭nyata॒raḥ | yade॒vaiṣāgṃ̭ sukṛ॒taṃ-yā~ rāddhiḥ̭ | tada̭nyata॒ro̭-'bhiśrī̭ṇāti | yade॒vaiṣā᳚-nduṣkṛ॒taṃ-yā~-'rā᳚ddhiḥ | tada̭nyata॒ro-'pa̭hanti | brā॒hma॒ṇa-ssa-ñja̭yati | a॒mume॒vādi॒tya-mbhrātṛ̭vyasya॒ saṃvi~̭ndante || 50 ||

(bha॒va॒ti॒ - bha॒va॒ti॒ - kri॒yate॒ - purṷṣo - jayatya - jaya - ñjaya॒tyeka̭-ñca) (a. 6)

(u॒ddhya॒nyamā̭naṃ॒ - navai॒tāni॒ - santa̭ti - rekavi॒gṃ॒śa e॒ṣo - 'pra̭tiṣṭhāṃ - pra॒jāpa̭ti-rvṛ॒tta-ṣṣaṭ )

(u॒ddha॒nyamā̭nagṃ - śo॒ciṣke॒śo - 'gnḙ sa॒patnā̭ - natigrā॒hyā̭ - vaiśvade॒vamāla̭bhante pañcā॒śat )

(u॒ddha॒nyamā̭na॒gṃ॒ - saṃvi~̭ndante )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake dvidīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके द्वितीयः प्रपाठकः - गवामयनब्राह्मणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - आधानमन्त्राः पूर्वप्रपाठकशेषभूताः

उ॒द्ध॒न्यमा॑न-म॒स्या अ॑मे॒द्ध्यम् । अप॑ पा॒प्मानं॒-यँज॑मानस्य हन्तु । शि॒वा नः॑ सन्तु प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः । श-न्नो॑ मा॒ता पृ॑थि॒वी तोक॑साता ॥ श-न्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑ये । आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भि स्र॑वन्तु नः ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ रू॒पम् । पृ॒थि॒व्या-म्प॑रि॒स्रसा᳚ । स्यो॒न-मावि॑शन्तु नः ॥ 1 ॥

यदि॒द-न्दि॒वो यद॒दः पृ॑थि॒व्याः । स॒ज॒ञ्ज्ञा॒ने रोद॑सी सम्बभू॒वतुः॑ । ऊषा᳚न् कृ॒ष्णम॑वतु कृ॒ष्णमूषाः᳚ । इ॒होभयो᳚-र्य॒ज्ञिय॒-माग॑मिष्ठाः ॥ ऊ॒तीः कु॑र्वा॒णो य-त्पृ॑थि॒वीमच॑रः । गु॒हा॒कार॑-माखुरू॒प-म्प्र॒तीत्य॑ । त-त्ते॒ न्य॑क्तमि॒ह स॒भंर॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒-स्सवी॑राः ॥ ऊर्ज॑-म्पृथि॒व्या रस॑-मा॒भर॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रदः॑ पुरू॒चीः ॥ 2 ॥

व॒म्रीभि॒-रनु॑वित्त॒-ङ्गुहा॑सु । श्रोत्र॑-न्त उ॒र्व्यब॑धिरा भवामः ॥ प्र॒जाप॑ति सृष्टाना-म्प्र॒जाना᳚म् । क्षु॒धोप॑हत्यै सुवि॒त-न्नो॑ अस्तु । उप॒प्रभि॑न्न॒मिष॒-मूर्ज॑-म्प्र॒जाभ्यः॑ । सूद॑-ङ्गृ॒हेभ्यो॒ रस॒माभ॑रामि ॥ यस्य॑ रू॒प-म्बिभ्र॑दि॒मा-मवि॑न्दत् । गुहा॒ प्रवि॑ष्टाग्ं सरि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ । तस्ये॒दं-विँह॑त-मा॒भर॑न्तः । अछ॑म्बट्कारम॒स्यां-विँ॑धेम ॥ 3 ॥

य-त्प॒र्यप॑श्य-थ्सरि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ । उ॒र्वीमप॑श्य॒-ज्जग॑तः प्रति॒ष्ठाम् । त-त्पुष्क॑रस्या॒यत॑ना॒द्धि जा॒तम् । प॒र्ण-म्पृ॑थि॒व्याः प्रथ॑नग्ं हरामि ॥ याभि॒रदृग्ं॑ह॒ज्जग॑तः प्रति॒ष्ठाम् । उ॒र्वीमि॒मां-विँ॑श्वज॒नस्य॑ भ॒र्त्रीम् । ता नः॑ शि॒वा-श्शर्क॑रा-स्सन्तु॒ सर्वाः᳚ ॥ अ॒ग्ने रेत॑श्च॒न्द्रग्ं हिर॑ण्यम् । अ॒द्भ्य-स्सम्भू॑त-म॒मृत॑-म्प्र॒जासु॑ । त-थ्स॒भंर॑न्नुत्तर॒तो नि॒धाय॑ ॥ 4 ॥

अ॒ति॒ प्र॒यच्छ॒-न्दुरि॑ति-न्तरेयम् ॥ अश्वो॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा यद॑श्व॒त्थे ऽति॑ष्ठः । सं॒वँ॒थ्स॒र-न्दे॒वेभ्यो॑ नि॒लाय॑ । तत्ते॒ न्य॑क्तमि॒ह स॒भंर॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒-स्सवी॑राः ॥ ऊ॒र्जः पृ॑थि॒व्या अद्ध्युत्थि॑तो-ऽसि । वन॑स्पते श॒तव॑ल्शो॒ विरो॑ह । त्वया॑ व॒यमिष॒मूर्ज॒-म्मद॑न्तः । रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा म॑देम ॥ गा॒य॒त्रि॒या ह्रि॒यमा॑णस्य॒ यत्ते᳚ ॥ 5 ॥

प॒र्णमप॑त-त्तृ॒तीय॑स्यै दि॒वो-ऽधि॑ । सो॑-ऽय-म्प॒र्ण-स्सो॑मप॒र्णाद्धि जा॒तः । ततो॑ हरामि सोमपी॒थस्याव॑-रुद्ध्यै । दे॒वाना᳚-म्ब्रह्मवा॒दं-वँद॑तां॒-यँत् । उ॒पाशृ॑णो-स्सु॒श्रवा॒ वै श्रु॒तो॑-ऽसि । ततो॒ मामावि॑शतु ब्रह्मवर्च॒सम् । त-थ्स॒भंर॒ग्ग्॒ स्तदव॑रुन्धीय सा॒क्षात् ॥ यया॑ ते सृ॒ष्टस्या॒ग्नेः । हे॒तिमश॑मय-त्प्र॒जाप॑तिः । तामि॒माम प्र॑दाहाय ॥ 6 ॥

श॒मीग्ं शान्त्यै॑ हराम्य॒हम् ॥ यत्ते॑ सृ॒ष्टस्य॑ य॒तः । विक॑ङ्कत॒-म्भा आ᳚र्छज्जातवेदः । तया॑ भा॒सा सम्मि॑तः । उ॒रु-न्नो॑ लो॒कमनु॒ प्रभा॑हि ॥ यत्ते॑ ता॒न्तस्य॒ हृद॑य॒माच्छि॑न्दन् जातवेदः । म॒रुतो॒-ऽद्भिस्त॑मयि॒त्वा । ए॒तत्ते॒ तद॑श॒ने-स्सम्भ॑रामि । सात्मा॑ अग्ने॒ सहृ॑दयो भवे॒ह ॥ चित्रि॑यादश्व॒त्था-थ्सम्भृ॑ता बृह॒त्यः॑ ॥ 7 ॥

शरी॑रम॒भि सग्ग् स्कृ॑ता-स्स्थ । प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑ताः । ति॒स्रस् त्रि॒वृद्भि॑-र्मिथु॒नाः प्रजा᳚त्यै ॥ अ॒श्व॒त्था-द्ध॑व्यवा॒हा-द्धि जा॒ताम् । अ॒ग्ने स्त॒नूं-यँ॒ज्ञिया॒ग्ं॒ सम्भ॑रामि । शा॒न्तयो॑निग्ं शमीग॒र्भम् । अ॒ग्नये॒ प्रज॑नयि॒तवे᳚ ॥ यो अ॑श्व॒त्थ-श्श॑मीग॒र्भः । आ॒रु॒रोह॒ त्वे सचा᳚ । त-न्ते॑ हरामि॒ ब्रह्म॑णा ॥ 8 ॥

य॒ज्ञियैः᳚ के॒तुभिः॑ स॒ह ॥ य-न्त्वा॑ स॒मभ॑रन्-जातवेदः । य॒था॒ श॒री॒र-म्भू॒तेषु॒ न्य॑क्तम् । स सम्भृ॑त-स्सीद शि॒वः प्र॒जाभ्यः॑ । उ॒रु-न्नो॑ लो॒कमनु॑नेषि वि॒द्वान् ॥ प्र वे॒धसे॑ क॒वये॒ मेद्ध्या॑य । वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे᳚ । यतो॑ भ॒यमभ॑य॒-न्तन्नो॑ अस्तु । अव॑ दे॒वान्. य॑जे॒ हेड्यान्॑ ॥ स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दु॑वस्यत ॥ 9 ॥

घृ॒तै-र्बो॑धय॒ताति॑थिम् । आ-ऽस्मि॑न्. ह॒व्या जु॑होतन ॥ उप॑ त्वा-ऽग्ने ह॒विष्म॑तीः । घृ॒ताची᳚र्यन्तु हर्यत । जु॒षस्व॑ स॒मिधो॒ मम॑ ॥ त-न्त्वा॑ स॒मिद्भि॑रङ्गिरः । घृ॒तेन॑ वर्धयामसि । बृ॒हच्छो॑चा यविष्ठ्य ॥ स॒मि॒द्ध्यमा॑नः प्रथ॒मो नु धर्मः॑ । सम॒क्तुभि॑रज्यते वि॒श्ववा॑रः ॥ 10 ॥

शो॒चिष्के॑शो घृ॒तनि॑र्णिक्-पाव॒कः । सु॒य॒ज्ञो अ॒ग्नि-र्य॒जथा॑य दे॒वान् ॥ घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निर॒ग्निः । घृ॒तै-स्समि॑द्धो घृ॒तम॒स्यान्न᳚म् । घृ॒त॒प्रुष॑स्त्वा स॒रितो॑ वहन्ति । घृ॒त-म्पिबन्᳚-थ्सु॒यजा॑ यक्षि दे॒वान् ॥ आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने ह॒विषो॑ जुषा॒णः । घृ॒त प्र॑तीको घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒त-म्पी॒त्वा मधु॒चारु॒ गव्य᳚म् । पि॒तेव॑ पु॒त्रम॒भि र॑क्षतादि॒मम् ॥ 11 ॥

त्वाम॑ग्ने समिधा॒नं-यँ॑विष्ठ । दे॒वा दू॒त-ञ्च॑क्रिरे हव्य॒वाह᳚म् । उ॒रु॒ज्रय॑स-ङ्घृ॒तयो॑नि॒-माहु॑तम् । त्वे॒ष-ञ्चक्षु॑र्दधिरे चोद॒यन्व॑ति ॥ त्वाम॑ग्ने प्र॒दिव॒ आहु॑त-ङ्घृ॒तेन॑ । सु॒म्ना॒यवः॑ सुष॒मिधा॒ समी॑धिरे । स वा॑वृधा॒न ओष॑धीभिरुक्षि॒तः । उ॒रुज्रयाग्ं॑सि॒ पार्थि॑वा॒ विति॑ष्ठसे ॥ घृ॒त प्र॑तीकं-वँ ऋ॒तस्य॑ धू॒र्॒षद᳚म् (धूर्॒षद᳚म्) । अ॒ग्नि-म्मि॒त्रन्न स॑मिधा॒न ऋ॑ञ्जते ॥ 12 ॥

इन्धा॑नो अ॒क्रो वि॒दथे॑षु॒ दीद्य॑त् । शु॒क्रव॑र्णा॒मुदु॑ नो यग्ंसते॒ धिय᳚म् ॥ प्र॒जा अ॑ग्ने॒ संवाँ॑सय । आशा᳚श्च प॒शुभिः॑ स॒ह । रा॒ष्ट्राण्य॑स्मा॒ आधे॑हि । यान्यास᳚न्-थ्सवि॒तु-स्स॒वे ॥ म॒ही वि॒श्पत्नी॒ सद॑ने ऋ॒तस्य॑ । अ॒र्वाची॒ एत॑-न्धरुणे रयी॒णाम् । अ॒न्तर्व॑त्नी॒ जन्य॑-ञ्जा॒तवे॑दसम् । अ॒द्ध्व॒राणा᳚-ञ्जनयथः पुरो॒गाम् ॥ 13 ॥

आरो॑हत-न्द॒शत॒ग्ं॒ शक्व॑री॒-र्मम॑ । ऋ॒तेना᳚ग्न॒ आयु॑षा॒ वर्च॑सा स॒ह । ज्योग् जीव॑न्त॒ उत्त॑रामुत्तरा॒ग्ं॒ समा᳚म् । दर्श॑म॒ह-म्पू॒र्णमा॑सं-यँ॒ज्ञं-यँथा॒ यजै᳚ ॥ ऋत्वि॑यवती स्थो अ॒ग्निरे॑तसौ । गर्भ॑-न्दधाथा॒-न्ते वा॑म॒ह-न्द॑दे । त-थ्स॒त्यं-यँ-द्वी॒र-म्बि॑भृथः । वी॒र-ञ्ज॑नयि॒ष्यथः॑ । ते म-त्प्रा॒तः प्रज॑निष्येथे । ते मा॒ प्रजा॑ते॒ प्रज॑नयि॒ष्यथः॑ ॥ 14 ॥

प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ सुव॒र्गे लो॒के ॥ अनृ॑ता-थ्स॒त्यमुपै॑मि । मा॒नु॒षा-द्दैव्य॒-मुपै॑मि । दैवीं॒-वाँचं॑-यँच्छामि ॥ शल्कै॑र॒ग्निमि॑न्धा॒नः । उ॒भौ लो॒कौ स॑नेम॒हम् । उ॒भयो᳚-र्लो॒कयोर्॑. ऋ॒द्ध्वा । अति॑ मृ॒त्यु-न्त॑राम्य॒हम् ॥ जात॑वेदो॒ भुव॑नस्य॒ रेतः॑ । इ॒ह सि॑ञ्च॒ तप॑सो॒ यज्ज॑नि॒ष्यते᳚ ॥ 15 ॥

अ॒ग्निम॑श्व॒त्थादधि॑ हव्य॒वाह᳚म् । श॒मी॒ग॒र्भा-ज्ज॒नय॒न॒.यो म॑यो॒ भूः ॥ अ॒य-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्वियः॑ । यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । त-ञ्जा॒नन्न॑ग्न॒ आरो॑ह । अथा॑ नो वर्धया र॒यिम् ॥ अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातः॑ । ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः । अदा॑दि॒दं-यँ॒मो॑-ऽव॒सान॑-म्पृथि॒व्याः । अक्र॑न्नि॒म-म्पि॒तरो॑ लो॒कम॑स्मै ॥ 16 ॥

अ॒ग्नेर्भस्मा᳚स्य॒ग्नेः पुरी॑षमसि ॥ स॒ज्ञान्न॑मसि काम॒धर॑णम् । मयि॑ ते काम॒धर॑ण-म्भूयात् ॥ सं-वः॑ ँसृजामि॒ हृद॑यानि । सग्ं सृ॑ष्ट॒-म्मनो॑ अस्तु वः । सग्ं सृ॑ष्टः प्रा॒णो अ॑स्तु वः ॥ सं-याँ वः॑ प्रि॒यास्त॒नुवः॑ । सम्प्रि॒या हृद॑यानि वः । आ॒त्मा वो॑ अस्तु॒ सम्प्रि॑यः । सम्प्रि॑या-स्त॒नुवो॒ मम॑ ॥ 17 ॥

कल्पे॑ता॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी । कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धीः । कल्प॑न्ताम॒ग्नयः॒ पृथ॑क् । मम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः ॥ ये᳚-ऽग्नय॒-स्सम॑नसः । अ॒न्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी । वास॑न्तिकावृ॒तू अ॒भि कल्प॑मानाः । इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॒भि संविँ॑शन्तु ॥ दि॒वस्त्वा॑ वी॒र्ये॑ण । पृ॒थि॒व्यै-म॑हि॒म्ना ॥ 18 ॥

अ॒न्तरि॑क्षस्य॒ पोषे॑ण । स॒र्वप॑शु॒-माद॑धे ॥ अजी॑जन-न्न॒मृत॒-म्मर्त्या॑सः । अ॒स्रे॒माण॑-न्त॒रणिं॑-वीँ॒डुज॑म्भम् । दश॒ स्वसा॑रो अ॒ग्रुवः॑ समी॒चीः । पुमाग्ं॑स-ञ्जा॒तम॒भि सग्ंर॑भन्ताम् ॥ प्र॒जाप॑तेस्त्वा प्रा॒णेनाभि॒ प्राणि॑मि । पू॒ष्णः पोषे॑ण॒ मह्य᳚म् । दी॒र्घा॒यु॒त्वाय॑ श॒तशा॑रदाय । श॒तग्ं श॒रद्भ्य॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से ॥ 19 ॥

जी॒वात्वै पुण्या॑य ॥ अ॒ह-न्त्वद॑स्मि॒ मद॑सि॒ त्वमे॒तत् । ममा॑सि॒ योनि॒स्तव॒ योनि॑रस्मि । ममै॒व सन्वह॑ ह॒व्यान्य॑ग्ने । पु॒त्रः पि॒त्रे लो॑क॒कृ-ज्जा॑तवेदः ॥ प्रा॒णे त्वा॒ ऽमृत॒माद॑धामि । अ॒न्ना॒दम॒न्नाद्या॑य । गो॒प्तार॒-ङ्गुप्त्यै᳚ ॥ सु॒गा॒र्॒ह॒प॒त्यो वि॒दह॒न्नरा॑तीः । उ॒षस॒-श्श्रेय॑सी-श्श्रेयसी॒-र्दध॑त् ॥ 20 ॥

अग्ने॑ स॒पत्नाग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । रा॒यस्पोष॒-मिष॒मूर्ज॑-म॒स्मासु॑ धेहि ॥ इ॒मा उ॒ मामुप॑तिष्ठन्तु॒ रायः॑ । आ॒भिः प्र॒जाभि॑रि॒ह सं-वँ॑सेय । इ॒हो इडा॑ तिष्ठतु विश्वरू॒पी । मद्ध्ये॒ वसो᳚-र्दीदिहि जातवेदः ॥ ओज॑से॒ बला॑य॒ त्वोद्य॑च्छे । वृष॑णे॒ शुष्मा॒यायु॑षे॒ वर्च॑से । स॒प॒त्न॒तूर॑सि वृत्र॒तूः । यस्ते॑ दे॒वेषु॑ महि॒मा सु॑व॒र्गः ॥ 21 ॥

यस्त॑ आ॒त्मा प॒शुषु॒ प्रवि॑ष्टः । पुष्टि॒र्या ते॑ मनु॒ष्ये॑षु पप्र॒थे । तया॑ नो अग्ने जु॒षमा॑ण॒ एहि॑ ॥ दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात् । वाता᳚-त्प॒शुभ्यो॒ अद्ध्योष॑धीभ्यः । यत्र॑यत्र जातवेद-स्स-म्ब॒भूथ॑ । ततो॑ नो अग्ने जु॒षमा॑ण॒ एहि॑ ॥ प्राची॒मनु॑ प्र॒दिश॒-म्प्रेहि॑ वि॒द्वान् । अ॒ग्नेर॑ग्ने पु॒रो अ॑ग्नि-र्भवे॒ह । विश्वा॒ आशा॒ दीद्या॑नो॒ वि भा॑हि ॥ 22 ॥

ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ अन्व॒ग्निरु॒षसा॒-मग्र॑-मख्यत् । अन्वहा॑नि प्रथ॒मो जा॒तवे॑दाः । अनु॒ सूर्य॑स्य पुरु॒त्रा च॑ र॒श्मीन् । अनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आत॑तान ॥ विक्र॑मस्व म॒हाग्ं अ॑सि । वे॒दि॒ष-न्मानु॑षेभ्यः । त्रि॒षु लो॒केषु॑ जागृहि ॥ यदि॒द-न्दि॒वो यद॒दः पृ॑थि॒व्याः । सं॒-विँ॒दा॒ने रोद॑सी स-म्बभू॒वतुः॑ ॥ 23 ॥

तयोः᳚ पृ॒ष्ठे सी॑दतु जा॒तवे॑दाः । श॒भूंः प्र॒जाभ्य॑-स्त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ प्रा॒ण-न्त्वा॒-ऽमृत॒ आद॑धामि । अ॒न्ना॒दम॒न्नाद्या॑य । गो॒प्तार॒-ङ्गुप्त्यै᳚ । यत्ते॑ शुक्र शु॒क्रं-वँर्चः॑ शु॒क्रा त॒नूः । शु॒क्र-ञ्ज्योति॒-रज॑स्रम् । तेन॑ मे दीदिहि॒ तेन॒ त्वा-ऽऽद॑धे । अ॒ग्निना᳚-ऽऽग्ने॒ ब्रह्म॑णा । आ॒न॒शे व्या॑नशे॒ सर्व॒मायु॒-र्व्या॑नशे ॥ 24 ॥

नर्य॑ प्र॒जा-म्मे॑ गोपाय । अ॒मृ॒त॒त्वाय॑ जी॒वसे᳚ । जा॒ता-ञ्ज॑नि॒ष्यमा॑णा-ञ्च । अ॒मृते॑ स॒त्ये प्रति॑ष्ठिताम् ॥ अथ॑र्व पि॒तु-म्मे॑ गोपाय । रस॒मन्न॑मि॒हायु॑षे । अद॑ब्धा॒यो-ऽशी॑ततनो । अवि॑ष-न्नः पि॒तु-ङ्कृ॑णु ॥ शग्ग्स्य॑ प॒शू-न्मे॑ गोपाय । द्वि॒पादो॒ ये चतु॑ष्पदः ॥ 25 ॥

अ॒ष्टाश॑फाश्च॒ य इ॒हाग्ने᳚ । ये चैक॑शफा आशु॒गाः ॥ सप्र॑थ स॒भा-म्मे॑ गोपाय । ये च॒ सभ्या᳚-स्सभा॒सदः॑ । तानि॑न्द्रि॒याव॑तः कुरु । सर्व॒मायु॒-रुपा॑सताम् ॥ अहे॑बुद्ध्निय॒ मन्त्र॑-म्मे गोपाय । यमृष॑यस्त्रैवि॒दा वि॒दुः । ऋच॒-स्सामा॑नि॒ यजूग्ं॑षि । सा हि श्रीर॒मृता॑ स॒ताम् ॥ 26 ॥

चतुः॑ शिखण्डा युव॒ति-स्सु॒पेशाः᳚ । घृ॒तप्र॑तीका॒ भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ । म॒र्मृ॒ज्यमा॑ना मह॒ते सौभ॑गाय । मह्य॑-न्धुक्ष्व॒ यज॑मानाय॒ कामान्॑ ॥ इ॒हैव सन्तत्र॑ स॒तो वो॑ अग्नयः । प्रा॒णेन॑ वा॒चा मन॑सा बिभर्मि । ति॒रो मा॒ सन्त॒मायु॒र्मा प्रहा॑सीत् । ज्योति॑षा वो वैश्वान॒रे-णोप॑तिष्ठे ॥ प॒ञ्च॒धा-ऽग्नीन्-व्य॑क्रामत् । वि॒राट्-थ्सृ॒ष्टा प्र॒जाप॑तेः । ऊ॒र्ध्वा-ऽऽरो॑ह-द्रोहि॒णी । योनि॑र॒ग्नेः प्रति॑ष्ठितिः ॥ 27 ॥

(वि॒श॒न्तु॒ नः॒ - पु॒रु॒ची--र् वि॑धेम - नि॒धाय॒ - य-त्ते - ऽप्र॑दाहाय - बृह॒त्यो᳚ - ब्रह्म॑णा - दुवस्यत - वि॒श्ववा॑र - इ॒म - मृ॑ञ्जते - पुरो॒गां - प्रज॑नयि॒ष्यथो॑ - जनि॒ष्यते᳚-ऽ - स्मै॒ - मम॑ - महि॒म्ना - वर्च॑से॒ - दध॑थ् - सुव॒र्गा - भा॑हि - सम्बभू॒वतु॒ - रायु॒-र्व्या॑नशे॒ - चतु॑ष्पदः - स॒तां - प्र॒जाप॑ते॒-र्द्वे च॑) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - विषूवन्नामक-म्मुख्यमह, तदुभयपार्श्ववर्तीनि चत्वार्यहानि चोच्यन्ते

नवै॒तान्यहा॑नि भवन्ति । नव॒ वै सु॑व॒र्गा लो॒काः । यदे॒तान्यहा᳚-न्युप॒यन्ति॑ । न॒वस्वे॒व त-थ्सु॑व॒र्गेषु॑ लो॒केषु॑ स॒त्रिणः॑ प्रति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति ॥ अ॒ग्नि॒ष्टो॒माः परः॑ सामानः का॒र्या॑ इत्या॑हुः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मस॑मिन्त-स्सुव॒र्गो लो॒क इति॑ । द्वाद॑शा-ग्निष्टो॒मस्य॑ स्तो॒त्राणि॑ । द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः ॥ त-त्तन्न सूर्क्ष्य᳚म् । उ॒क्थ्या॑ ए॒व स॑प्तद॒शाः परः॑ सामानः का॒र्याः᳚ ॥ 28 ॥

प॒शवो॒ वा उ॒क्थानि॑ । प॒शू॒नामव॑-रुद्ध्यै ॥ वि॒श्व॒जि॒द॒भि॒जिता॑-वग्निष्टो॒मौ ॥ उ॒क्थ्या᳚-स्सप्तद॒शाः परः॑ सामानः । ते सग्ग्स्तु॑ता वि॒राज॑म॒भि सम्प॑द्यन्ते । द्वे चर्चा॒वति॑ रिच्येते । एक॑या॒ गौरति॑रिक्तः । एक॒या-ऽऽयु॑रू॒नः । सु॒व॒र्गो वै लो॒को ज्योतिः॑ । ऊर्ग् वि॒राट् ॥ 29 ॥

सु॒व॒र्गमे॒व तेन॑ लो॒कम॒भि ज॑यन्ति ॥ य-त्पर॒ग्ं॒ राथ॑न्तरम् । त-त्प्र॑थ॒मे-ऽह॑न्-का॒र्य᳚म् । बृ॒ह-द्द्वि॒तीये᳚ । वै॒रू॒प-न्तृ॒तीये᳚ । वै॒रा॒ज-ञ्च॑तु॒र्थे । शा॒क्व॒र-म्प॑ञ्च॒मे । रै॒व॒तग्ं ष॒ष्ठे । तदु॑ पृ॒ष्ठेभ्यो॒ नय॑न्ति ॥ स॒तन्न॑य ए॒ते ग्रहा॑ गृह्यन्ते ॥ 30 ॥

अ॒ति॒ग्रा॒ह्याः᳚ परः॑ सामसु । इ॒माने॒वैतै-र्लो॒कान्-थ्सन्त॑न्वन्ति ॥ मि॒थु॒ना ए॒ते ग्रहा॑ गृह्यन्ते । अ॒ति॒ग्रा॒ह्याः᳚ परः॑ सामसु । मि॒थु॒नमे॒व तै-र्यज॑माना॒ अव॑रुन्धते ॥ बृ॒ह-त्पृ॒ष्ठ-म्भ॑वति । बृ॒ह-द्वै सु॑व॒र्गो लो॒कः । बृ॒ह॒तैव सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॑न्ति ॥ त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शि नाम॒ साम॑ । माद्ध्य॑न्दिने॒ पव॑माने भवति ॥ 31 ॥

त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वाव॑रुन्धते ॥ ये वा इ॒तः परा᳚ञ्चग्ं संवँथ्स॒र-मु॑प॒ यन्ति॑ । न है॑न॒-न्ते स्व॒स्ति सम॑श्ञुवते । अथ॒ ये॑-ऽमुतो॒-ऽर्वाञ्च॑मुप॒ यन्ति॑ । ते है॑नग्ग् स्व॒स्ति सम॑श्ञुवते । ए॒तद्वा अ॒मुतो॒-ऽर्वाञ्च॒मुप॑ यन्ति । यदे॒वम् । यो ह॒ खलु॒ वाव प्र॒जाप॑तिः । स उ॑ वे॒वेन्द्रः॑ । तदु॑ दे॒वेभ्यो॒ नय॑न्ति ॥ 32 ॥

(का॒र्या॑-वि॒राड् - गृ॑ह्यन्ते॒ - पव॑माने भव॒ती - न्द्र॒ एकं॑ च) (अ. 2)

अनुवाकं 3 - विषुवद्दिने-ऽतिग्राह्यविशेषाः

सन्त॑ति॒र्वा ए॒ते ग्रहाः᳚ । य-त्परः॑ सामानः । वि॒षू॒वान्-दि॑वाकी॒र्त्य᳚म् । यथा॒ शाला॑यै॒ पक्ष॑सी । ए॒वग्ं सं॑वँथ्स॒रस्य॒ पक्ष॑सी । यदे॒तेन गृ॒ह्येरन्न्॑ । विषू॑ची संवँथ्स॒रस्य॒ पक्ष॑सी॒ व्यव॑स्रग्ं सेयाताम् । आर्ति॒मार्च्छे॑युः । यदे॒ते गृ॒ह्यन्ते᳚ । यथा॒ शाला॑यै॒ पक्ष॑सी मद्ध्य॒मंवँ॒ग्ं॒शम॒भि स॑मा॒यच्छ॑ति ॥ 33 ॥

ए॒वग्ं सं॑वँथ्स॒रस्य॒ पक्ष॑सी दिवाकी॒र्त्य॑म॒भि सन्त॑न्वन्ति । नार्ति॒मार्च्छ॑न्ति ॥ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-मह॑र्भवति । शु॒क्राग्रा॒ ग्रहा॑ गृह्यन्ते । प्रत्युत्त॑ब्ध्यै सय॒त्वाय॑ ॥ सौ॒र्य॑ ए॒तदहः॑ प॒शुराल॑भ्यते । सौ॒र्यो॑-ऽतिग्रा॒ह्यो॑ गृह्यते । अह॑रे॒व रू॒पेण॒ सम॑र्धयन्ति । अथो॒ अह्न॑ ए॒वैष ब॒लिर्-ह्रि॑यते ॥ स॒प्तै-तदह॑रति-ग्रा॒ह्या॑ गृह्यन्ते ॥ 34 ॥

स॒प्त वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः । अ॒सावा॑दि॒त्य-श्शिरः॑ प्र॒जाना᳚म् । शी॒र्॒षन्ने॒व प्र॒जाना᳚-म्प्रा॒णा-न्द॑धाति । तस्मा᳚थ्स॒प्त शी॒र्॒ष-न्प्रा॒णाः ॥ इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । असु॑रा-न्परा॒भाव्य॑ । स इ॒माँल्लो॒का-न॒भ्य॑जयत् । तस्या॒सौ लो॒को-ऽन॑भिजित आसीत् । तं-विँ॒श्वक॑र्मा भू॒त्वा-ऽभ्य॑जयत् । य-द्वै᳚श्वकर्म॒णो गृ॒ह्यते᳚ ॥ 35 ॥

सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒-भिजि॑त्यै ॥ प्र वा ए॒ते᳚-ऽस्मा-ल्लो॒का-च्च्य॑वन्ते । ये वै᳚श्वकर्म॒ण-ङ्गृ॒ह्णते᳚ । आ॒दि॒त्यश्श्वो गृ॑ह्यते । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑तिष्ठन्ति ॥ अ॒न्यो᳚न्यो गृह्येते । विश्वा᳚न्ये॒वान्येन॒ कर्मा॑णि कुर्वा॒णा य॑न्ति । अ॒स्याम॒न्येन॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ॥ तावा-ऽप॑रा॒र्धा-थ्सं॑वँथ्स॒रस्या॒-न्यो᳚न्यो गृह्येते ॥ तावु॒भौ स॒ह म॑हाव्र॒ते गृ॑ह्येते । य॒ज्ञस्यै॒वान्त॑-ङ्ग॒त्वा । उ॒भयो᳚-र्लो॒कयोः॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ॥ अ॒र्क्य॑मु॒क्थ-म्भ॑वति ।

अ॒न्नाद्य॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ 36 ॥

(स॒मा॒यच्छ॑ - त्यतिग्रा॒ह्या॑ गृह्यन्ते - गृ॒ह्यते॑ - संवँथ्स॒रस्था॒न्यो᳚न्यो गृह्येते॒ पञ्च॑ च ) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - तस्मिन्नेव दिने दिवाकीर्त्यनामानि सामानि

ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॒ष भ॑वति । ए॒तेन॒ वै दे॒वा ए॑कवि॒ग्ं॒शेन॑ । आ॒दि॒त्यमि॒त उ॑त्त॒मग्ं सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-मारो॑हयन्न् । स वा ए॒ष इ॒त ए॑कवि॒ग्ं॒शः । तस्य॒ दशा॒वस्ता॒दहा॑नि । दश॑ प॒रस्ता᳚त् । स वा ए॒ष वि॒राज्यु॑भ॒यतः॒ प्रति॑ष्ठितः । वि॒राजि॒ हि वा ए॒ष उ॑भ॒यतः॒ प्रति॑ष्ठितः । तस्मा॑दन्त॒रेमौ लो॒कौ यन्न् । सर्वे॑षु सुव॒र्गेषु॑ लो॒के-ष्व॑भि॒तप॑न्नेति ॥ 37 ॥

दे॒वा वा आ॑दि॒त्यस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । परा॑चो-ऽतिपा॒दाद॑बिभयुः । त-ञ्छन्दो॑भिरदृग्ं ह॒न्धृत्यै᳚ । दे॒वा वा आ॑दि॒त्यस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । अवा॑चो-ऽवपा॒दाद॑बिभयुः । त-म्प॒ञ्चभी॑ र॒श्मिभि॒-रुद॑वयन्न् । तस्मा॑देकवि॒ग्ं॒शे ऽह॒-न्पञ्च॑ दिवाकी॒र्त्या॑नि क्रियन्ते । र॒श्मयो॒ वै दि॑वाकी॒र्त्या॑नि ॥ ये गा॑य॒त्रे । ते गा॑य॒त्रीषूत्त॑रयोः॒ पव॑मानयोः ॥ 38 ॥

म॒हादि॑वाकीर्त्य॒ग्ं॒ होतुः॑ पृ॒ष्ठम् । वि॒क॒र्ण-म्ब्र॑ह्मसा॒मम् । भा॒सो᳚-ऽग्निष्टो॒मः ॥ अथै॒तानि॒ परा॑णि । परै॒र्वै दे॒वा आ॑दि॒त्यग्ं सु॑व॒र्गं-लोँ॒कम॑पारयन्न् । यदपा॑रयन्न् । त-त्परा॑णा-म्पर॒त्वम् । पा॒रय॑न्त्येन॒-म्परा॑णि । य ए॒वं-वेँद॑ । अथै॒तानि॒ स्परा॑णि । स्परै॒र्वै दे॒वा आ॑दि॒त्यग्ं सु॑व॒र्गं-लोँ॒कम॑स्पारयन्न् । यदस्पा॑रयन्न् । त-थ्स्परा॑णाग् स्पर॒त्वम् । स्पा॒रय॑न्त्येन॒ग्ग्॒ स्परा॑णि । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 39 ॥

(ए॒ति॒-पव॑मानयोः॒-स्परा॑णी॒ पञ्च॑ च) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - पशवः वैष्णवाद्या नव

अप्र॑तिष्ठां॒-वाँ ए॒ते ग॑च्छन्ति । येषाग्ं॑ संवँथ्स॒रे-ऽना॒प्ते-ऽथ॑ । ए॒का॒द॒शिन्या॒प्यते᳚ ॥ वै॒ष्ण॒वं-वाँ॑म॒न-माल॑भन्ते । य॒ज्ञो वै विष्णुः॑ । य॒ज्ञमे॒वाल॑भन्ते॒ प्रति॑ष्ठित्यै । ऐ॒न्द्रा॒ग्न-माल॑भन्ते । इ॒न्द्रा॒ग्नी वै दे॒वाना॒-मया॑तयामानौ । ये ए॒व दे॒वते॒ अया॑तयाम्नी । ते ए॒वाल॑भन्ते ॥ 40 ॥

वै॒श्व॒दे॒व-माल॑भन्ते । दे॒वता॑ ए॒वाव॑-रुन्धते । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या᳚-न्धे॒नु-माल॑भन्ते । द्यावा॑पृथि॒व्योरे॒व प्रति॑ तिष्ठन्ति । वा॒य॒व्यं॑-वँ॒थ्समाल॑भन्ते । वा॒युरे॒वैभ्यो॑ यथा-ऽऽयत॒ना-द्दे॒वता॒ अव॑रुन्धे । आ॒दि॒त्यामविं॑-वँ॒शा-माल॑भन्ते । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑ तिष्ठन्ति । मै॒त्रा॒व॒रु॒णी-माल॑भन्ते ॥ 41 ॥

मि॒त्रेणै॒व य॒ज्ञस्य॒ स्वि॑ष्टग्ं शमयन्ति । वरु॑णेन॒ दुरि॑ष्टम् । प्रा॒जा॒प॒त्य-न्तू॑प॒र-म्म॑हाव्र॒त आल॑भन्ते । प्रा॒जा॒प॒त्यो॑-ऽतिग्रा॒ह्यो॑ गृह्यते । अह॑रे॒व रू॒पेण॒ सम॑र्धयन्ति । अथो॒ अह्न॑ ए॒वैष ब॒लिर्-ह्रि॑यते । आ॒ग्ने॒यमाल॑भन्ते॒ प्रति॒ प्रज्ञा᳚त्यै ॥ अ॒ज॒पे॒त्वान्. वा ए॒ते पूर्वै॒र्मासै॒र-व॑रुन्धते । यदे॒ते ग॒व्याः प॒शव॑ आल॒भ्यन्ते᳚ । उ॒भये॑षा-म्पशू॒ना-मव॑रुद्ध्यै ॥ 42 ॥

यदति॑रिक्ता-मेकाद॒शिनी॑-मा॒लभे॑रन्न् । अप्रि॑य॒-म्भ्रातृ॑व्य-म॒भ्यति॑रिच्येत । य-द्द्वौद्वौ॑ प॒शू स॒मस्ये॑युः । कनी॑य॒ आयुः॑ कुर्वीरन्न् । यदे॒ते ब्राह्म॑णवन्तः प॒शव॑ आल॒भ्यन्ते᳚ । नाप्रि॑य॒-म्भ्रातृ॑व्य-म॒भ्य॑ति॒रिच्य॑ते । न कनी॑य॒ आयुः॑ कुर्वते ॥ 43 ॥

(ते-ए॒वाल॑भन्ते-मैत्रावरु॒णीमाल॑भ॒न्ते-ऽव॑रुद्ध्यै-+स॒प्त च॑) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - महाव्रतम्

प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा-स्सृ॒ष्ट्वा वृ॒त्तो॑-ऽशयत् । त-न्दे॒वा भू॒ताना॒ग्ं॒ रस॒-न्तेजः॑ स॒भृन्त्य॑ । तेनै॑नमभिषज्यन्न् । म॒हान॑वव॒र्तीति॑ । त-न्म॑हाव्र॒तस्य॑ महाव्रत॒त्वम् । म॒ह-द्व्र॒तमिति॑ । त-न्म॑हाव्र॒तस्य॑ महाव्रत॒त्वम् । म॒ह॒तो व्र॒तमिति॑ । त-न्म॑हाव्र॒तस्य॑ महाव्रत॒त्वम् ॥ प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒श-स्स्तोमो॑ भवति ॥ 44 ॥

चतु॑र्विग्ंश-त्यर्धमास-स्संवँथ्स॒रः । य-द्वा ए॒तस्मिन्᳚-थ्संवँथ्स॒रे ऽधि॒प्राजा॑यत । तदन्न॑-म्पञ्चवि॒ग्ं॒श-म॑भवत् ॥ म॒द्ध्य॒तः क्रि॑यते । म॒द्ध्य॒तो ह्यन्न॑मशि॒त-न्धि॒नोति॑ । अथो॑ मद्ध्य॒त ए॒व प्र॒जाना॒मूर्ग्धी॑यते ॥ अथ॒ यद्वा इ॒दम॑न्त॒तः क्रि॒यते᳚ । तस्मा॑दुद॒न्ते प्र॒जा-स्समे॑धन्ते । अ॒न्त॒तः क्रि॑यते प्र॒जन॑नायै॒व ॥ त्रि॒वृच्छिरो॑ भवति ॥ 45 ॥

त्रे॒धा॒ वि॒हि॒तग्ं हि शिरः॑ । लोम॑ छ॒वीरस्थि॑ ॥ परा॑चा स्तुवन्ति । तस्मा॒-त्त-थ्स॒दृगे॒व । न मेद्य॒तो-ऽनु॑ मेद्यति । न कृश्य॒तो-ऽनु॑ कृश्यति ॥ प॒ञ्च॒द॒शो᳚-ऽन्यः प॒क्षो भ॑वति । स॒प्त॒द॒शो᳚-ऽन्यः । तस्मा॒-द्वयाग्॑स्य-न्यत॒रम॒र्धम॒भि प॒र्याव॑र्तन्ते । अ॒न्य॒त॒रतो॒ हि त-द्गरी॑यः क्रि॒यते᳚ ॥ 46 ॥

प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒श आ॒त्मा भ॑वति । तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तः प॒शवो॒ वरि॑ष्ठाः ॥ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-म्पुच्छ᳚म् । द्वि॒पदा॑सु स्तुवन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ सर्वे॑ण स॒ह स्तु॑वन्ति । सर्वे॑ण॒ ह्या᳚त्मना᳚-ऽऽत्म॒न्वी । स॒होत्पत॑न्ति ॥ एकै॑का॒-मुच्छिग्ं॑षन्ति । आ॒त्मन्न्. ह्यङ्गा॑नि ब॒द्धानि॑ ॥ न वा ए॒तेन॒ सर्वः॒ पुरु॑षः ॥ 47 ॥

यदि॒त इ॑तो॒ लोमा॑नि द॒तो न॒खान् । प॒रि॒मादः॑ क्रियन्ते । तान्ये॒व तेन॒ प्रत्यु॑प्यन्ते ॥ औदु॑म्बर॒स्तल्पो॑ भवति । ऊर्ग्वा अन्न॑मुदु॒म्बरः॑ । ऊ॒र्ज ए॒वान्नाद्य॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ यस्य॑ तल्प॒सद्य॒-मन॑भिजित॒ग्ग्॒ स्यात् । स दे॒वाना॒ग्ं॒ साम्य॑क्षे । त॒ल्प॒सद्य॑-म॒भिज॑या॒नीति॒ तल्प॑मा॒-रुह्यो-द्गा॑येत् । त॒ल्प॒सद्य॑-मे॒वाभिज॑यति ॥ 48 ॥

यस्य॑ तल्प॒सद्य॑-म॒भिजि॑त॒ग्ग्॒ स्यात् । स दे॒वाना॒ग्ं॒ साम्य॑क्षे । त॒ल्प॒सद्य॒-म्मा परा॑जे॒षीति॒ तल्प॑-मा॒रुह्यो-द्गा॑येत् । न त॑ल्प॒सद्य॒-म्परा॑जयते ॥ प्ले॒ङ्खे शग्ं॑सति । महो॒ वै प्ले॒ङ्खः । मह॑स ए॒वान्नाद्य॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । त आ॑दि॒त्ये व्याय॑च्छन्त । त-न्दे॒वा-स्सम॑जयन्न् ॥ 49 ॥

ब्रा॒ह्म॒णश्च॑ शू॒द्रश्च॑ चर्मक॒र्ते व्याय॑च्छेते । दैव्यो॒ वै वर्णो᳚ ब्राह्म॒णः । अ॒स॒र्यः॑ शू॒द्रः । इ॒मे॑-ऽरा-थ्सुरि॒मे सु॑भू॒त-म॑क्र॒-न्नित्य॑न्यत॒रो ब्रू॑यात् । इ॒म उ॑द्वासीका॒रिण॑ इ॒मे दु॑र्भू॒त-म॑क्र॒न्नित्य॑न्यत॒रः । यदे॒वैषाग्ं॑ सुकृ॒तं-याँ राद्धिः॑ । तद॑न्यत॒रो॑-ऽभिश्री॑णाति । यदे॒वैषा᳚-न्दुष्कृ॒तं-याँ-ऽरा᳚द्धिः । तद॑न्यत॒रो-ऽप॑हन्ति । ब्रा॒ह्म॒ण-स्स-ञ्ज॑यति । अ॒मुमे॒वादि॒त्य-म्भ्रातृ॑व्यस्य॒ संविँ॑न्दन्ते ॥ 50 ॥

(भ॒व॒ति॒ - भ॒व॒ति॒ - क्रि॒यते॒ - पुरु॑षो - जयत्य - जय - ञ्जय॒त्येक॑-ञ्च) (अ. 6)

(उ॒द्ध्य॒न्यमा॑नं॒ - नवै॒तानि॒ - सन्त॑ति - रेकवि॒ग्ं॒श ए॒षो - ऽप्र॑तिष्ठां - प्र॒जाप॑ति-र्वृ॒त्त-ष्षट् )

(उ॒द्ध॒न्यमा॑नग्ं - शो॒चिष्के॒शो - ऽग्ने॑ स॒पत्ना॑ - नतिग्रा॒ह्या॑ - वैश्वदे॒वमाल॑भन्ते पञ्चा॒शत् )

(उ॒द्ध॒न्यमा॑न॒ग्ं॒ - संविँ॑न्दन्ते )

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके द्विदीयः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥