.. ද්විතීයඃ සර්ගඃ ..
.. අක්ලේශකේශවඃ ..
විහරති වනේ රාධා සාධාරණප්රණයේ හරෞ විගලිතනිජෝත්කර්ෂාදීර්ෂ්යාවශේන ගතාන්යතඃ .
ක්වචිදපි ලතාකුඤ්ජේ ගුඤ්ජන්මධුව්රතමණ්ඩලී-මුඛරශිඛරේ ලීනා දීනාප්යුවාච රහඃ සඛීම් .. 14 ..
.. ගීතං 5 ..
සඤ්චරදධරසුධාමධුරධ්වනිමුඛරිතමෝහනවංශම් .
චලිතදෘගඤ්චලචඤ්චලමෞලිකපෝලවිලෝලවතංසම් ..
රාසේ හරිමිහ විහිතවිලාසං ස්මරති මනෝ මම කෘතපරිහාසම් .. 1 ..
චන්ද්රකචාරුමයූරශිඛණ්ඩකමණ්ඩලවලයිතකේශම් .
ප්රචුරපුරන්දරධනුරනුරඤ්ජිතමේදුරමුදිරසුවේශම් .. 2 ..
ගෝපකදම්බනිතම්බවතීමුඛචුම්බනලම්භිතලෝභම් .
බන්ධුජීවමධුරාධරපල්ලවමුල්ලසිතස්මිතශෝභම් .. 3 ..
විපුලපුලකභුජපල්ලවවලයිතවල්ලවයුවතිසහස්රම් .
කරචරණෝරසි මණිගණභූෂණකිරණවිභින්නතමිස්රම් .. 4 ..
ජලදපටලවලදින්දුවිනන්දකචන්දනතිලකලලාටම් .
පීනපයෝධරපරිසරමර්දනනිර්දයහෘදයකවාටම් .. 5 ..
මණිමයමකරමනෝහරකුණ්ඩලමණ්ඩිතගණ්ඩමුදාරම් .
පීතවසනමනුගතමුනිමනුජසුරාසුරවරපරිවාරම් .. 6 ..
විශදකදම්බතලේ මිලිතං කලිකලුෂභයං ශමයන්තම් .
මාමපි කිමපි තරඞ්ගදනඞ්ගදෘශා මනසා රමයන්තම් .. 7 ..
ශ්රීජයදේවභණිතමතිසුන්දරමෝහනමධුරිපුරූපම් .
හරිචරණස්මරණං ප්රති සම්ප්රති පුණ්යවතාමනුරූපම් .. 8 ..
ගණයති ගුණග්රාමං භාමං භ්රමාදපි නේහතේ වහති ච පරිතෝෂං දෝෂං විමුඤ්චති දූරතඃ .
යුවතිෂු වලස්තෘෂ්ණේ කෘෂ්ණේ විහාරිණි මාං විනා පුනරපි මනෝ වාමං කාමං කරෝති කරෝමි කිම් .. 15 ..
.. ගීතං 6 ..
නිභෘතනිකුඤ්ජගෘහං ගතයා නිශි රහසි නිලීය වසන්තම් .
චකිතවිලෝකිතසකලදිශා රතිරභසරසේන හසන්තම් ..
සඛි හේ කේශිමථනමුදාරං රමය මයා සහ මදනමනෝරථභාවිතයා සවිකාරම් .. 1 ..
ප්රථමසමාගමලජ්ජිතයා පටුචාටුශතෛරනුකූලම් .
මෘදුමධුරස්මිතභාෂිතයා ශිථිලීකෘතජඝනදුකූලම් .. 2 ..
කිසලයශයනනිවේශිතයා චිරමුරසි මමෛව ශයානම් .
කෘතපරිරම්භණචුම්බනයා පරිරභ්ය කෘතාධරපානම් .. 3 ..
අලසනිමීලිතලෝචනයා පුලකාවලිලලිතකපෝලම් .
ශ්රමජලසකලකලේවරයා වරමදනමදාදතිලෝලම් .. 4 ..
කෝකිලකලරවකූජිතයා ජිතමනසිජතන්ත්රවිචාරම් .
ශ්ලථකුසුමාකුලකුන්තලයා නඛලිඛිතඝනස්තනභාරම් .. 5 ..
චරණරණිතමනිනූපුරයා පරිපූරිතසුරතවිතානම් .
මුඛරවිශෘඞ්ඛලමේඛලයා සකචග්රහචුම්බනදානම් .. 6 ..
රතිසුඛසමයරසාලසයා දරමුකුලිතනයනසරෝජම් .
නිඃසහනිපතිතතනුලතයා මධුසූදනමුදිතමනෝජම් .. 7 ..
ශ්රීජයදේවභණිතමිදමතිශයමධුරිපුනිධුවනශීලම් .
සුඛමුත්කණ්ඨිතගෝපවධූකථිතං විතනෝතු සලීලම් .. 8 ..
හස්තස්රස්තවිලාසවංශමනෘජුභ්රූවල්ලිමද්බල්ලවී-වෘන්දෝත්සාරිදෘගන්තවීක්ෂිතමතිස්වේදාර්ද්රගණ්ඩස්ථලම් .
මාමුද්වීක්ෂ්ය විලක්ෂිතං ස්මිතසුධාමුග්ධානනං කානනේ ගෝවින්දං ව්රජසුන්දරීගණවෘතං පශ්යාමි හෘෂ්යාමි ච .. 16 ..
දුරාලෝකස්තෝකස්තබකනවකාශෝකලතිකා-විකාසඃ කාසාරෝපවනපවනෝ(අ)පි ව්යථයති .
අපි භ්රාම්යද්භෘඞ්ගීරණිතරමණීයා න මුකුල-ප්රසූතිශ්චූතානාං සඛි ශිඛරිණීයං සුඛයති .. 17 ..
.. ඉති ගීතගෝවින්දේ අක්ලේශකේශවෝ නාම ද්විතීයඃ සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
|| dvitīyaḥ sargaḥ ||
|| akleśakeśavaḥ ||
viharati vane rādhā sādhāraṇapraṇaye harau vigalitanijotkarṣādīrṣyāvaśena gatānyataḥ |
kvacidapi latākuñje guñjanmadhuvratamaṇḍalī-mukharaśikhare līnā dīnāpyuvāca rahaḥ sakhīm || 14 ||
|| gītaṃ 5 ||
sañcaradadharasudhāmadhuradhvanimukharitamohanavaṃśam |
calitadṛgañcalacañcalamaulikapolavilolavataṃsam ||
rāse harimiha vihitavilāsaṃ smarati mano mama kṛtaparihāsam || 1 ||
candrakacārumayūraśikhaṇḍakamaṇḍalavalayitakeśam |
pracurapurandaradhanuranurañjitameduramudirasuveśam || 2 ||
gopakadambanitambavatīmukhacumbanalambhitalobham |
bandhujīvamadhurādharapallavamullasitasmitaśobham || 3 ||
vipulapulakabhujapallavavalayitavallavayuvatisahasram |
karacaraṇorasi maṇigaṇabhūṣaṇakiraṇavibhinnatamisram || 4 ||
jaladapaṭalavaladinduvinandakacandanatilakalalāṭam |
pīnapayodharaparisaramardananirdayahṛdayakavāṭam || 5 ||
maṇimayamakaramanoharakuṇḍalamaṇḍitagaṇḍamudāram |
pītavasanamanugatamunimanujasurāsuravaraparivāram || 6 ||
viśadakadambatale militaṃ kalikaluṣabhayaṃ śamayantam |
māmapi kimapi taraṅgadanaṅgadṛśā manasā ramayantam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamatisundaramohanamadhuripurūpam |
haricaraṇasmaraṇaṃ prati samprati puṇyavatāmanurūpam || 8 ||
gaṇayati guṇagrāmaṃ bhāmaṃ bhramādapi nehate vahati ca paritoṣaṃ doṣaṃ vimuñcati dūrataḥ |
yuvatiṣu valastṛṣṇe kṛṣṇe vihāriṇi māṃ vinā punarapi mano vāmaṃ kāmaṃ karoti karomi kim || 15 ||
|| gītaṃ 6 ||
nibhṛtanikuñjagṛhaṃ gatayā niśi rahasi nilīya vasantam |
cakitavilokitasakaladiśā ratirabhasarasena hasantam ||
sakhi he keśimathanamudāraṃ ramaya mayā saha madanamanorathabhāvitayā savikāram || 1 ||
prathamasamāgamalajjitayā paṭucāṭuśatairanukūlam |
mṛdumadhurasmitabhāṣitayā śithilīkṛtajaghanadukūlam || 2 ||
kisalayaśayananiveśitayā ciramurasi mamaiva śayānam |
kṛtaparirambhaṇacumbanayā parirabhya kṛtādharapānam || 3 ||
alasanimīlitalocanayā pulakāvalilalitakapolam |
śramajalasakalakalevarayā varamadanamadādatilolam || 4 ||
kokilakalaravakūjitayā jitamanasijatantravicāram |
ślathakusumākulakuntalayā nakhalikhitaghanastanabhāram || 5 ||
caraṇaraṇitamaninūpurayā paripūritasuratavitānam |
mukharaviśṛṅkhalamekhalayā sakacagrahacumbanadānam || 6 ||
ratisukhasamayarasālasayā daramukulitanayanasarojam |
niḥsahanipatitatanulatayā madhusūdanamuditamanojam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamatiśayamadhuripunidhuvanaśīlam |
sukhamutkaṇṭhitagopavadhūkathitaṃ vitanotu salīlam || 8 ||
hastasrastavilāsavaṃśamanṛjubhrūvallimadballavī-vṛndotsāridṛgantavīkṣitamatisvedārdragaṇḍasthalam |
māmudvīkṣya vilakṣitaṃ smitasudhāmugdhānanaṃ kānane govindaṃ vrajasundarīgaṇavṛtaṃ paśyāmi hṛṣyāmi ca || 16 ||
durālokastokastabakanavakāśokalatikā-vikāsaḥ kāsāropavanapavano'pi vyathayati |
api bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukula-prasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati || 17 ||
|| iti gītagovinde akleśakeśavo nāma dvitīyaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ द्वितीयः सर्गः ॥
॥ अक्लेशकेशवः ॥
विहरति वने राधा साधारणप्रणये हरौ विगलितनिजोत्कर्षादीर्ष्यावशेन गतान्यतः ।
क्वचिदपि लताकुञ्जे गुञ्जन्मधुव्रतमण्डली-मुखरशिखरे लीना दीनाप्युवाच रहः सखीम् ॥ 14 ॥
॥ गीतं 5 ॥
सञ्चरदधरसुधामधुरध्वनिमुखरितमोहनवंशम् ।
चलितदृगञ्चलचञ्चलमौलिकपोलविलोलवतंसम् ॥
रासे हरिमिह विहितविलासं स्मरति मनो मम कृतपरिहासम् ॥ 1 ॥
चन्द्रकचारुमयूरशिखण्डकमण्डलवलयितकेशम् ।
प्रचुरपुरन्दरधनुरनुरञ्जितमेदुरमुदिरसुवेशम् ॥ 2 ॥
गोपकदम्बनितम्बवतीमुखचुम्बनलम्भितलोभम् ।
बन्धुजीवमधुराधरपल्लवमुल्लसितस्मितशोभम् ॥ 3 ॥
विपुलपुलकभुजपल्लववलयितवल्लवयुवतिसहस्रम् ।
करचरणोरसि मणिगणभूषणकिरणविभिन्नतमिस्रम् ॥ 4 ॥
जलदपटलवलदिन्दुविनन्दकचन्दनतिलकललाटम् ।
पीनपयोधरपरिसरमर्दननिर्दयहृदयकवाटम् ॥ 5 ॥
मणिमयमकरमनोहरकुण्डलमण्डितगण्डमुदारम् ।
पीतवसनमनुगतमुनिमनुजसुरासुरवरपरिवारम् ॥ 6 ॥
विशदकदम्बतले मिलितं कलिकलुषभयं शमयन्तम् ।
मामपि किमपि तरङ्गदनङ्गदृशा मनसा रमयन्तम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमतिसुन्दरमोहनमधुरिपुरूपम् ।
हरिचरणस्मरणं प्रति सम्प्रति पुण्यवतामनुरूपम् ॥ 8 ॥
गणयति गुणग्रामं भामं भ्रमादपि नेहते वहति च परितोषं दोषं विमुञ्चति दूरतः ।
युवतिषु वलस्तृष्णे कृष्णे विहारिणि मां विना पुनरपि मनो वामं कामं करोति करोमि किम् ॥ 15 ॥
॥ गीतं 6 ॥
निभृतनिकुञ्जगृहं गतया निशि रहसि निलीय वसन्तम् ।
चकितविलोकितसकलदिशा रतिरभसरसेन हसन्तम् ॥
सखि हे केशिमथनमुदारं रमय मया सह मदनमनोरथभावितया सविकारम् ॥ 1 ॥
प्रथमसमागमलज्जितया पटुचाटुशतैरनुकूलम् ।
मृदुमधुरस्मितभाषितया शिथिलीकृतजघनदुकूलम् ॥ 2 ॥
किसलयशयननिवेशितया चिरमुरसि ममैव शयानम् ।
कृतपरिरम्भणचुम्बनया परिरभ्य कृताधरपानम् ॥ 3 ॥
अलसनिमीलितलोचनया पुलकावलिललितकपोलम् ।
श्रमजलसकलकलेवरया वरमदनमदादतिलोलम् ॥ 4 ॥
कोकिलकलरवकूजितया जितमनसिजतन्त्रविचारम् ।
श्लथकुसुमाकुलकुन्तलया नखलिखितघनस्तनभारम् ॥ 5 ॥
चरणरणितमनिनूपुरया परिपूरितसुरतवितानम् ।
मुखरविशृङ्खलमेखलया सकचग्रहचुम्बनदानम् ॥ 6 ॥
रतिसुखसमयरसालसया दरमुकुलितनयनसरोजम् ।
निःसहनिपतिततनुलतया मधुसूदनमुदितमनोजम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमिदमतिशयमधुरिपुनिधुवनशीलम् ।
सुखमुत्कण्ठितगोपवधूकथितं वितनोतु सलीलम् ॥ 8 ॥
हस्तस्रस्तविलासवंशमनृजुभ्रूवल्लिमद्बल्लवी-वृन्दोत्सारिदृगन्तवीक्षितमतिस्वेदार्द्रगण्डस्थलम् ।
मामुद्वीक्ष्य विलक्षितं स्मितसुधामुग्धाननं कानने गोविन्दं व्रजसुन्दरीगणवृतं पश्यामि हृष्यामि च ॥ 16 ॥
दुरालोकस्तोकस्तबकनवकाशोकलतिका-विकासः कासारोपवनपवनोऽपि व्यथयति ।
अपि भ्राम्यद्भृङ्गीरणितरमणीया न मुकुल-प्रसूतिश्चूतानां सखि शिखरिणीयं सुखयति ॥ 17 ॥
॥ इति गीतगोविन्दे अक्लेशकेशवो नाम द्वितीयः सर्गः ॥
|| dvitīyaḥ sargaḥ ||
|| akleśakeśavaḥ ||
viharati vane rādhā sādhāraṇapraṇaye harau vigalitanijotkarṣādīrṣyāvaśena gatānyataḥ |
kvacidapi latākuñje guñjanmadhuvratamaṇḍalī-mukharaśikhare līnā dīnāpyuvāca rahaḥ sakhīm || 14 ||
|| gītaṃ 5 ||
sañcaradadharasudhāmadhuradhvanimukharitamohanavaṃśam |
calitadṛgañcalacañcalamaulikapolavilolavataṃsam ||
rāse harimiha vihitavilāsaṃ smarati mano mama kṛtaparihāsam || 1 ||
candrakacārumayūraśikhaṇḍakamaṇḍalavalayitakeśam |
pracurapurandaradhanuranurañjitameduramudirasuveśam || 2 ||
gopakadambanitambavatīmukhacumbanalambhitalobham |
bandhujīvamadhurādharapallavamullasitasmitaśobham || 3 ||
vipulapulakabhujapallavavalayitavallavayuvatisahasram |
karacaraṇorasi maṇigaṇabhūṣaṇakiraṇavibhinnatamisram || 4 ||
jaladapaṭalavaladinduvinandakacandanatilakalalāṭam |
pīnapayodharaparisaramardananirdayahṛdayakavāṭam || 5 ||
maṇimayamakaramanoharakuṇḍalamaṇḍitagaṇḍamudāram |
pītavasanamanugatamunimanujasurāsuravaraparivāram || 6 ||
viśadakadambatale militaṃ kalikaluṣabhayaṃ śamayantam |
māmapi kimapi taraṅgadanaṅgadṛśā manasā ramayantam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamatisundaramohanamadhuripurūpam |
haricaraṇasmaraṇaṃ prati samprati puṇyavatāmanurūpam || 8 ||
gaṇayati guṇagrāmaṃ bhāmaṃ bhramādapi nehate vahati ca paritoṣaṃ doṣaṃ vimuñcati dūrataḥ |
yuvatiṣu valastṛṣṇe kṛṣṇe vihāriṇi māṃ vinā punarapi mano vāmaṃ kāmaṃ karoti karomi kim || 15 ||
|| gītaṃ 6 ||
nibhṛtanikuñjagṛhaṃ gatayā niśi rahasi nilīya vasantam |
cakitavilokitasakaladiśā ratirabhasarasena hasantam ||
sakhi he keśimathanamudāraṃ ramaya mayā saha madanamanorathabhāvitayā savikāram || 1 ||
prathamasamāgamalajjitayā paṭucāṭuśatairanukūlam |
mṛdumadhurasmitabhāṣitayā śithilīkṛtajaghanadukūlam || 2 ||
kisalayaśayananiveśitayā ciramurasi mamaiva śayānam |
kṛtaparirambhaṇacumbanayā parirabhya kṛtādharapānam || 3 ||
alasanimīlitalocanayā pulakāvalilalitakapolam |
śramajalasakalakalevarayā varamadanamadādatilolam || 4 ||
kokilakalaravakūjitayā jitamanasijatantravicāram |
ślathakusumākulakuntalayā nakhalikhitaghanastanabhāram || 5 ||
caraṇaraṇitamaninūpurayā paripūritasuratavitānam |
mukharaviśṛṅkhalamekhalayā sakacagrahacumbanadānam || 6 ||
ratisukhasamayarasālasayā daramukulitanayanasarojam |
niḥsahanipatitatanulatayā madhusūdanamuditamanojam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamatiśayamadhuripunidhuvanaśīlam |
sukhamutkaṇṭhitagopavadhūkathitaṃ vitanotu salīlam || 8 ||
hastasrastavilāsavaṃśamanṛjubhrūvallimadballavī-vṛndotsāridṛgantavīkṣitamatisvedārdragaṇḍasthalam |
māmudvīkṣya vilakṣitaṃ smitasudhāmugdhānanaṃ kānane govindaṃ vrajasundarīgaṇavṛtaṃ paśyāmi hṛṣyāmi ca || 16 ||
durālokastokastabakanavakāśokalatikā-vikāsaḥ kāsāropavanapavano'pi vyathayati |
api bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukula-prasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati || 17 ||
|| iti gītagovinde akleśakeśavo nāma dvitīyaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.