॥ ದ್ವಿತೀಯಃ ಸರ್ಗಃ ॥
॥ ಅಕ್ಲೇಶಕೇಶವಃ ॥
ವಿಹರತಿ ವನೇ ರಾಧಾ ಸಾಧಾರಣಪ್ರಣಯೇ ಹರೌ ವಿಗಲಿತನಿಜೋತ್ಕರ್ಷಾದೀರ್ಷ್ಯಾವಶೇನ ಗತಾನ್ಯತಃ ।
ಕ್ವಚಿದಪಿ ಲತಾಕುಞ್ಜೇ ಗುಞ್ಜನ್ಮಧುವ್ರತಮಣ್ಡಲೀ-ಮುಖರಶಿಖರೇ ಲೀನಾ ದೀನಾಪ್ಯುವಾಚ ರಹಃ ಸಖೀಮ್ ॥ 14 ॥
॥ ಗೀತಂ 5 ॥
ಸಞ್ಚರದಧರಸುಧಾಮಧುರಧ್ವನಿಮುಖರಿತಮೋಹನವಂಶಮ್ ।
ಚಲಿತದೃಗಞ್ಚಲಚಞ್ಚಲಮೌಲಿಕಪೋಲವಿಲೋಲವತಂಸಮ್ ॥
ರಾಸೇ ಹರಿಮಿಹ ವಿಹಿತವಿಲಾಸಂ ಸ್ಮರತಿ ಮನೋ ಮಮ ಕೃತಪರಿಹಾಸಮ್ ॥ 1 ॥
ಚನ್ದ್ರಕಚಾರುಮಯೂರಶಿಖಣ್ಡಕಮಣ್ಡಲವಲಯಿತಕೇಶಮ್ ।
ಪ್ರಚುರಪುರನ್ದರಧನುರನುರಞ್ಜಿತಮೇದುರಮುದಿರಸುವೇಶಮ್ ॥ 2 ॥
ಗೋಪಕದಮ್ಬನಿತಮ್ಬವತೀಮುಖಚುಮ್ಬನಲಮ್ಭಿತಲೋಭಮ್ ।
ಬನ್ಧುಜೀವಮಧುರಾಧರಪಲ್ಲವಮುಲ್ಲಸಿತಸ್ಮಿತಶೋಭಮ್ ॥ 3 ॥
ವಿಪುಲಪುಲಕಭುಜಪಲ್ಲವವಲಯಿತವಲ್ಲವಯುವತಿಸಹಸ್ರಮ್ ।
ಕರಚರಣೋರಸಿ ಮಣಿಗಣಭೂಷಣಕಿರಣವಿಭಿನ್ನತಮಿಸ್ರಮ್ ॥ 4 ॥
ಜಲದಪಟಲವಲದಿನ್ದುವಿನನ್ದಕಚನ್ದನತಿಲಕಲಲಾಟಮ್ ।
ಪೀನಪಯೋಧರಪರಿಸರಮರ್ದನನಿರ್ದಯಹೃದಯಕವಾಟಮ್ ॥ 5 ॥
ಮಣಿಮಯಮಕರಮನೋಹರಕುಣ್ಡಲಮಣ್ಡಿತಗಣ್ಡಮುದಾರಮ್ ।
ಪೀತವಸನಮನುಗತಮುನಿಮನುಜಸುರಾಸುರವರಪರಿವಾರಮ್ ॥ 6 ॥
ವಿಶದಕದಮ್ಬತಲೇ ಮಿಲಿತಂ ಕಲಿಕಲುಷಭಯಂ ಶಮಯನ್ತಮ್ ।
ಮಾಮಪಿ ಕಿಮಪಿ ತರಙ್ಗದನಙ್ಗದೃಶಾ ಮನಸಾ ರಮಯನ್ತಮ್ ॥ 7 ॥
ಶ್ರೀಜಯದೇವಭಣಿತಮತಿಸುನ್ದರಮೋಹನಮಧುರಿಪುರೂಪಮ್ ।
ಹರಿಚರಣಸ್ಮರಣಂ ಪ್ರತಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ಪುಣ್ಯವತಾಮನುರೂಪಮ್ ॥ 8 ॥
ಗಣಯತಿ ಗುಣಗ್ರಾಮಂ ಭಾಮಂ ಭ್ರಮಾದಪಿ ನೇಹತೇ ವಹತಿ ಚ ಪರಿತೋಷಂ ದೋಷಂ ವಿಮುಞ್ಚತಿ ದೂರತಃ ।
ಯುವತಿಷು ವಲಸ್ತೃಷ್ಣೇ ಕೃಷ್ಣೇ ವಿಹಾರಿಣಿ ಮಾಂ ವಿನಾ ಪುನರಪಿ ಮನೋ ವಾಮಂ ಕಾಮಂ ಕರೋತಿ ಕರೋಮಿ ಕಿಮ್ ॥ 15 ॥
॥ ಗೀತಂ 6 ॥
ನಿಭೃತನಿಕುಞ್ಜಗೃಹಂ ಗತಯಾ ನಿಶಿ ರಹಸಿ ನಿಲೀಯ ವಸನ್ತಮ್ ।
ಚಕಿತವಿಲೋಕಿತಸಕಲದಿಶಾ ರತಿರಭಸರಸೇನ ಹಸನ್ತಮ್ ॥
ಸಖಿ ಹೇ ಕೇಶಿಮಥನಮುದಾರಂ ರಮಯ ಮಯಾ ಸಹ ಮದನಮನೋರಥಭಾವಿತಯಾ ಸವಿಕಾರಮ್ ॥ 1 ॥
ಪ್ರಥಮಸಮಾಗಮಲಜ್ಜಿತಯಾ ಪಟುಚಾಟುಶತೈರನುಕೂಲಮ್ ।
ಮೃದುಮಧುರಸ್ಮಿತಭಾಷಿತಯಾ ಶಿಥಿಲೀಕೃತಜಘನದುಕೂಲಮ್ ॥ 2 ॥
ಕಿಸಲಯಶಯನನಿವೇಶಿತಯಾ ಚಿರಮುರಸಿ ಮಮೈವ ಶಯಾನಮ್ ।
ಕೃತಪರಿರಮ್ಭಣಚುಮ್ಬನಯಾ ಪರಿರಭ್ಯ ಕೃತಾಧರಪಾನಮ್ ॥ 3 ॥
ಅಲಸನಿಮೀಲಿತಲೋಚನಯಾ ಪುಲಕಾವಲಿಲಲಿತಕಪೋಲಮ್ ।
ಶ್ರಮಜಲಸಕಲಕಲೇವರಯಾ ವರಮದನಮದಾದತಿಲೋಲಮ್ ॥ 4 ॥
ಕೋಕಿಲಕಲರವಕೂಜಿತಯಾ ಜಿತಮನಸಿಜತನ್ತ್ರವಿಚಾರಮ್ ।
ಶ್ಲಥಕುಸುಮಾಕುಲಕುನ್ತಲಯಾ ನಖಲಿಖಿತಘನಸ್ತನಭಾರಮ್ ॥ 5 ॥
ಚರಣರಣಿತಮನಿನೂಪುರಯಾ ಪರಿಪೂರಿತಸುರತವಿತಾನಮ್ ।
ಮುಖರವಿಶೃಙ್ಖಲಮೇಖಲಯಾ ಸಕಚಗ್ರಹಚುಮ್ಬನದಾನಮ್ ॥ 6 ॥
ರತಿಸುಖಸಮಯರಸಾಲಸಯಾ ದರಮುಕುಲಿತನಯನಸರೋಜಮ್ ।
ನಿಃಸಹನಿಪತಿತತನುಲತಯಾ ಮಧುಸೂದನಮುದಿತಮನೋಜಮ್ ॥ 7 ॥
ಶ್ರೀಜಯದೇವಭಣಿತಮಿದಮತಿಶಯಮಧುರಿಪುನಿಧುವನಶೀಲಮ್ ।
ಸುಖಮುತ್ಕಣ್ಠಿತಗೋಪವಧೂಕಥಿತಂ ವಿತನೋತು ಸಲೀಲಮ್ ॥ 8 ॥
ಹಸ್ತಸ್ರಸ್ತವಿಲಾಸವಂಶಮನೃಜುಭ್ರೂವಲ್ಲಿಮದ್ಬಲ್ಲವೀ-ವೃನ್ದೋತ್ಸಾರಿದೃಗನ್ತವೀಕ್ಷಿತಮತಿಸ್ವೇದಾರ್ದ್ರಗಣ್ಡಸ್ಥಲಮ್ ।
ಮಾಮುದ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ವಿಲಕ್ಷಿತಂ ಸ್ಮಿತಸುಧಾಮುಗ್ಧಾನನಂ ಕಾನನೇ ಗೋವಿನ್ದಂ ವ್ರಜಸುನ್ದರೀಗಣವೃತಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಹೃಷ್ಯಾಮಿ ಚ ॥ 16 ॥
ದುರಾಲೋಕಸ್ತೋಕಸ್ತಬಕನವಕಾಶೋಕಲತಿಕಾ-ವಿಕಾಸಃ ಕಾಸಾರೋಪವನಪವನೋಽಪಿ ವ್ಯಥಯತಿ ।
ಅಪಿ ಭ್ರಾಮ್ಯದ್ಭೃಙ್ಗೀರಣಿತರಮಣೀಯಾ ನ ಮುಕುಲ-ಪ್ರಸೂತಿಶ್ಚೂತಾನಾಂ ಸಖಿ ಶಿಖರಿಣೀಯಂ ಸುಖಯತಿ ॥ 17 ॥
॥ ಇತಿ ಗೀತಗೋವಿನ್ದೇ ಅಕ್ಲೇಶಕೇಶವೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯಃ ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| dvitīyaḥ sargaḥ ||
|| akleśakeśavaḥ ||
viharati vane rādhā sādhāraṇapraṇaye harau vigalitanijotkarṣādīrṣyāvaśena gatānyataḥ |
kvacidapi latākuñje guñjanmadhuvratamaṇḍalī-mukharaśikhare līnā dīnāpyuvāca rahaḥ sakhīm || 14 ||
|| gītaṃ 5 ||
sañcaradadharasudhāmadhuradhvanimukharitamohanavaṃśam |
calitadṛgañcalacañcalamaulikapolavilolavataṃsam ||
rāse harimiha vihitavilāsaṃ smarati mano mama kṛtaparihāsam || 1 ||
candrakacārumayūraśikhaṇḍakamaṇḍalavalayitakeśam |
pracurapurandaradhanuranurañjitameduramudirasuveśam || 2 ||
gopakadambanitambavatīmukhacumbanalambhitalobham |
bandhujīvamadhurādharapallavamullasitasmitaśobham || 3 ||
vipulapulakabhujapallavavalayitavallavayuvatisahasram |
karacaraṇorasi maṇigaṇabhūṣaṇakiraṇavibhinnatamisram || 4 ||
jaladapaṭalavaladinduvinandakacandanatilakalalāṭam |
pīnapayodharaparisaramardananirdayahṛdayakavāṭam || 5 ||
maṇimayamakaramanoharakuṇḍalamaṇḍitagaṇḍamudāram |
pītavasanamanugatamunimanujasurāsuravaraparivāram || 6 ||
viśadakadambatale militaṃ kalikaluṣabhayaṃ śamayantam |
māmapi kimapi taraṅgadanaṅgadṛśā manasā ramayantam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamatisundaramohanamadhuripurūpam |
haricaraṇasmaraṇaṃ prati samprati puṇyavatāmanurūpam || 8 ||
gaṇayati guṇagrāmaṃ bhāmaṃ bhramādapi nehate vahati ca paritoṣaṃ doṣaṃ vimuñcati dūrataḥ |
yuvatiṣu valastṛṣṇe kṛṣṇe vihāriṇi māṃ vinā punarapi mano vāmaṃ kāmaṃ karoti karomi kim || 15 ||
|| gītaṃ 6 ||
nibhṛtanikuñjagṛhaṃ gatayā niśi rahasi nilīya vasantam |
cakitavilokitasakaladiśā ratirabhasarasena hasantam ||
sakhi he keśimathanamudāraṃ ramaya mayā saha madanamanorathabhāvitayā savikāram || 1 ||
prathamasamāgamalajjitayā paṭucāṭuśatairanukūlam |
mṛdumadhurasmitabhāṣitayā śithilīkṛtajaghanadukūlam || 2 ||
kisalayaśayananiveśitayā ciramurasi mamaiva śayānam |
kṛtaparirambhaṇacumbanayā parirabhya kṛtādharapānam || 3 ||
alasanimīlitalocanayā pulakāvalilalitakapolam |
śramajalasakalakalevarayā varamadanamadādatilolam || 4 ||
kokilakalaravakūjitayā jitamanasijatantravicāram |
ślathakusumākulakuntalayā nakhalikhitaghanastanabhāram || 5 ||
caraṇaraṇitamaninūpurayā paripūritasuratavitānam |
mukharaviśṛṅkhalamekhalayā sakacagrahacumbanadānam || 6 ||
ratisukhasamayarasālasayā daramukulitanayanasarojam |
niḥsahanipatitatanulatayā madhusūdanamuditamanojam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamatiśayamadhuripunidhuvanaśīlam |
sukhamutkaṇṭhitagopavadhūkathitaṃ vitanotu salīlam || 8 ||
hastasrastavilāsavaṃśamanṛjubhrūvallimadballavī-vṛndotsāridṛgantavīkṣitamatisvedārdragaṇḍasthalam |
māmudvīkṣya vilakṣitaṃ smitasudhāmugdhānanaṃ kānane govindaṃ vrajasundarīgaṇavṛtaṃ paśyāmi hṛṣyāmi ca || 16 ||
durālokastokastabakanavakāśokalatikā-vikāsaḥ kāsāropavanapavano'pi vyathayati |
api bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukula-prasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati || 17 ||
|| iti gītagovinde akleśakeśavo nāma dvitīyaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ द्वितीयः सर्गः ॥
॥ अक्लेशकेशवः ॥
विहरति वने राधा साधारणप्रणये हरौ विगलितनिजोत्कर्षादीर्ष्यावशेन गतान्यतः ।
क्वचिदपि लताकुञ्जे गुञ्जन्मधुव्रतमण्डली-मुखरशिखरे लीना दीनाप्युवाच रहः सखीम् ॥ 14 ॥
॥ गीतं 5 ॥
सञ्चरदधरसुधामधुरध्वनिमुखरितमोहनवंशम् ।
चलितदृगञ्चलचञ्चलमौलिकपोलविलोलवतंसम् ॥
रासे हरिमिह विहितविलासं स्मरति मनो मम कृतपरिहासम् ॥ 1 ॥
चन्द्रकचारुमयूरशिखण्डकमण्डलवलयितकेशम् ।
प्रचुरपुरन्दरधनुरनुरञ्जितमेदुरमुदिरसुवेशम् ॥ 2 ॥
गोपकदम्बनितम्बवतीमुखचुम्बनलम्भितलोभम् ।
बन्धुजीवमधुराधरपल्लवमुल्लसितस्मितशोभम् ॥ 3 ॥
विपुलपुलकभुजपल्लववलयितवल्लवयुवतिसहस्रम् ।
करचरणोरसि मणिगणभूषणकिरणविभिन्नतमिस्रम् ॥ 4 ॥
जलदपटलवलदिन्दुविनन्दकचन्दनतिलकललाटम् ।
पीनपयोधरपरिसरमर्दननिर्दयहृदयकवाटम् ॥ 5 ॥
मणिमयमकरमनोहरकुण्डलमण्डितगण्डमुदारम् ।
पीतवसनमनुगतमुनिमनुजसुरासुरवरपरिवारम् ॥ 6 ॥
विशदकदम्बतले मिलितं कलिकलुषभयं शमयन्तम् ।
मामपि किमपि तरङ्गदनङ्गदृशा मनसा रमयन्तम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमतिसुन्दरमोहनमधुरिपुरूपम् ।
हरिचरणस्मरणं प्रति सम्प्रति पुण्यवतामनुरूपम् ॥ 8 ॥
गणयति गुणग्रामं भामं भ्रमादपि नेहते वहति च परितोषं दोषं विमुञ्चति दूरतः ।
युवतिषु वलस्तृष्णे कृष्णे विहारिणि मां विना पुनरपि मनो वामं कामं करोति करोमि किम् ॥ 15 ॥
॥ गीतं 6 ॥
निभृतनिकुञ्जगृहं गतया निशि रहसि निलीय वसन्तम् ।
चकितविलोकितसकलदिशा रतिरभसरसेन हसन्तम् ॥
सखि हे केशिमथनमुदारं रमय मया सह मदनमनोरथभावितया सविकारम् ॥ 1 ॥
प्रथमसमागमलज्जितया पटुचाटुशतैरनुकूलम् ।
मृदुमधुरस्मितभाषितया शिथिलीकृतजघनदुकूलम् ॥ 2 ॥
किसलयशयननिवेशितया चिरमुरसि ममैव शयानम् ।
कृतपरिरम्भणचुम्बनया परिरभ्य कृताधरपानम् ॥ 3 ॥
अलसनिमीलितलोचनया पुलकावलिललितकपोलम् ।
श्रमजलसकलकलेवरया वरमदनमदादतिलोलम् ॥ 4 ॥
कोकिलकलरवकूजितया जितमनसिजतन्त्रविचारम् ।
श्लथकुसुमाकुलकुन्तलया नखलिखितघनस्तनभारम् ॥ 5 ॥
चरणरणितमनिनूपुरया परिपूरितसुरतवितानम् ।
मुखरविशृङ्खलमेखलया सकचग्रहचुम्बनदानम् ॥ 6 ॥
रतिसुखसमयरसालसया दरमुकुलितनयनसरोजम् ।
निःसहनिपतिततनुलतया मधुसूदनमुदितमनोजम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमिदमतिशयमधुरिपुनिधुवनशीलम् ।
सुखमुत्कण्ठितगोपवधूकथितं वितनोतु सलीलम् ॥ 8 ॥
हस्तस्रस्तविलासवंशमनृजुभ्रूवल्लिमद्बल्लवी-वृन्दोत्सारिदृगन्तवीक्षितमतिस्वेदार्द्रगण्डस्थलम् ।
मामुद्वीक्ष्य विलक्षितं स्मितसुधामुग्धाननं कानने गोविन्दं व्रजसुन्दरीगणवृतं पश्यामि हृष्यामि च ॥ 16 ॥
दुरालोकस्तोकस्तबकनवकाशोकलतिका-विकासः कासारोपवनपवनोऽपि व्यथयति ।
अपि भ्राम्यद्भृङ्गीरणितरमणीया न मुकुल-प्रसूतिश्चूतानां सखि शिखरिणीयं सुखयति ॥ 17 ॥
॥ इति गीतगोविन्दे अक्लेशकेशवो नाम द्वितीयः सर्गः ॥
|| dvitīyaḥ sargaḥ ||
|| akleśakeśavaḥ ||
viharati vane rādhā sādhāraṇapraṇaye harau vigalitanijotkarṣādīrṣyāvaśena gatānyataḥ |
kvacidapi latākuñje guñjanmadhuvratamaṇḍalī-mukharaśikhare līnā dīnāpyuvāca rahaḥ sakhīm || 14 ||
|| gītaṃ 5 ||
sañcaradadharasudhāmadhuradhvanimukharitamohanavaṃśam |
calitadṛgañcalacañcalamaulikapolavilolavataṃsam ||
rāse harimiha vihitavilāsaṃ smarati mano mama kṛtaparihāsam || 1 ||
candrakacārumayūraśikhaṇḍakamaṇḍalavalayitakeśam |
pracurapurandaradhanuranurañjitameduramudirasuveśam || 2 ||
gopakadambanitambavatīmukhacumbanalambhitalobham |
bandhujīvamadhurādharapallavamullasitasmitaśobham || 3 ||
vipulapulakabhujapallavavalayitavallavayuvatisahasram |
karacaraṇorasi maṇigaṇabhūṣaṇakiraṇavibhinnatamisram || 4 ||
jaladapaṭalavaladinduvinandakacandanatilakalalāṭam |
pīnapayodharaparisaramardananirdayahṛdayakavāṭam || 5 ||
maṇimayamakaramanoharakuṇḍalamaṇḍitagaṇḍamudāram |
pītavasanamanugatamunimanujasurāsuravaraparivāram || 6 ||
viśadakadambatale militaṃ kalikaluṣabhayaṃ śamayantam |
māmapi kimapi taraṅgadanaṅgadṛśā manasā ramayantam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamatisundaramohanamadhuripurūpam |
haricaraṇasmaraṇaṃ prati samprati puṇyavatāmanurūpam || 8 ||
gaṇayati guṇagrāmaṃ bhāmaṃ bhramādapi nehate vahati ca paritoṣaṃ doṣaṃ vimuñcati dūrataḥ |
yuvatiṣu valastṛṣṇe kṛṣṇe vihāriṇi māṃ vinā punarapi mano vāmaṃ kāmaṃ karoti karomi kim || 15 ||
|| gītaṃ 6 ||
nibhṛtanikuñjagṛhaṃ gatayā niśi rahasi nilīya vasantam |
cakitavilokitasakaladiśā ratirabhasarasena hasantam ||
sakhi he keśimathanamudāraṃ ramaya mayā saha madanamanorathabhāvitayā savikāram || 1 ||
prathamasamāgamalajjitayā paṭucāṭuśatairanukūlam |
mṛdumadhurasmitabhāṣitayā śithilīkṛtajaghanadukūlam || 2 ||
kisalayaśayananiveśitayā ciramurasi mamaiva śayānam |
kṛtaparirambhaṇacumbanayā parirabhya kṛtādharapānam || 3 ||
alasanimīlitalocanayā pulakāvalilalitakapolam |
śramajalasakalakalevarayā varamadanamadādatilolam || 4 ||
kokilakalaravakūjitayā jitamanasijatantravicāram |
ślathakusumākulakuntalayā nakhalikhitaghanastanabhāram || 5 ||
caraṇaraṇitamaninūpurayā paripūritasuratavitānam |
mukharaviśṛṅkhalamekhalayā sakacagrahacumbanadānam || 6 ||
ratisukhasamayarasālasayā daramukulitanayanasarojam |
niḥsahanipatitatanulatayā madhusūdanamuditamanojam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamatiśayamadhuripunidhuvanaśīlam |
sukhamutkaṇṭhitagopavadhūkathitaṃ vitanotu salīlam || 8 ||
hastasrastavilāsavaṃśamanṛjubhrūvallimadballavī-vṛndotsāridṛgantavīkṣitamatisvedārdragaṇḍasthalam |
māmudvīkṣya vilakṣitaṃ smitasudhāmugdhānanaṃ kānane govindaṃ vrajasundarīgaṇavṛtaṃ paśyāmi hṛṣyāmi ca || 16 ||
durālokastokastabakanavakāśokalatikā-vikāsaḥ kāsāropavanapavano'pi vyathayati |
api bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukula-prasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati || 17 ||
|| iti gītagovinde akleśakeśavo nāma dvitīyaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.