Narayaniyam Dashakam 93 — Malayalam Script

Meaning —

ബന്ധുസ്നേഹം വിജഹ്യാം തവ ഹി കരുണയാ ത്വയ്യുപാവേശിതാത്മാ
സര്വം ത്യക്ത്വാ ചരേയം സകലമപി ജഗദ്വീക്ഷ്യ മായാവിലാസമ് ।
നാനാത്വാദ്ഭ്രാന്തിജന്യാത് സതി ഖലു ഗുണദോഷാവബോധേ വിധിര്വാ
വ്യാസേധോ വാ കഥം തൌ ത്വയി നിഹിതമതേര്വീതവൈഷമ്യബുദ്ധേഃ ॥1॥

bandhusnehaṃ vijahyāṃ tava hi karuṇayā tvayyupāveśitātmā
sarvaṃ tyaktvā careyaṃ sakalamapi jagadvīkṣya māyāvilāsam |
nānātvādbhrāntijanyāt sati khalu guṇadoṣāvabodhe vidhirvā
vyāsedho vā kathaṃ tau tvayi nihitamatervītavaiṣamyabuddheḥ ||1||

Verse 2

ക്ഷുത്തൃഷ്ണാലോപമാത്രേ സതതകൃതധിയോ ജന്തവഃ സന്ത്യനന്താ-
സ്തേഭ്യോ വിജ്ഞാനവത്ത്വാത് പുരുഷ ഇഹ വരസ്തജ്ജനിര്ദുര്ലഭൈവ ।
തത്രാപ്യാത്മാത്മനഃ സ്യാത്സുഹൃദപി ച രിപുര്യസ്ത്വയി ന്യസ്തചേതാ-
സ്താപോച്ഛിത്തേരുപായം സ്മരതി സ ഹി സുഹൃത് സ്വാത്മവൈരീ തതോഽന്യഃ ॥2॥

kṣuttṛṣṇālopamātre satatakṛtadhiyo jantavaḥ santyanantā-
stebhyo vijñānavattvāt puruṣa iha varastajjanirdurlabhaiva |
tatrāpyātmātmanaḥ syātsuhṛdapi ca ripuryastvayi nyastacetā-
stāpocchitterupāyaṃ smarati sa hi suhṛt svātmavairī tato'nyaḥ ||2||

Verse 3

ത്വത്കാരുണ്യേ പ്രവൃത്തേ ക ഇവ നഹി ഗുരുര്ലോകവൃത്തേഽപി ഭൂമന്
സര്വാക്രാന്താപി ഭൂമിര്നഹി ചലതി തതസ്സത്ക്ഷമാം ശിക്ഷയേയമ് ।
ഗൃഹ്ണീയാമീശ തത്തദ്വിഷയപരിചയേഽപ്യപ്രസക്തിം സമീരാത്
വ്യാപ്തത്വഞ്ചാത്മനോ മേ ഗഗനഗുരുവശാദ്ഭാതു നിര്ലേപതാ ച ॥3

tvatkāruṇye pravṛtte ka iva nahi gururlokavṛtte'pi bhūman
sarvākrāntāpi bhūmirnahi calati tatassatkṣamāṃ śikṣayeyam |
gṛhṇīyāmīśa tattadviṣayaparicaye'pyaprasaktiṃ samīrāt
vyāptatvañcātmano me gaganaguruvaśādbhātu nirlepatā ca ||3

Verse 4

സ്വച്ഛഃ സ്യാം പാവനോഽഹം മധുര ഉദകവദ്വഹ്നിവന്മാ സ്മ ഗൃഹ്ണാം
സര്വാന്നീനോഽപി ദോഷം തരുഷു തമിവ മാം സര്വഭൂതേഷ്വവേയാമ് ।
പുഷ്ടിര്നഷ്ടിഃ കലാനാം ശശിന ഇവ തനോര്നാത്മനോഽസ്തീതി വിദ്യാം
തോയാദിവ്യസ്തമാര്താണ്ഡവദപി ച തനുഷ്വേകതാം ത്വത്പ്രസാദാത് ॥4॥

svacchaḥ syāṃ pāvano'haṃ madhura udakavadvahnivanmā sma gṛhṇāṃ
sarvānnīno'pi doṣaṃ taruṣu tamiva māṃ sarvabhūteṣvaveyām |
puṣṭirnaṣṭiḥ kalānāṃ śaśina iva tanornātmano'stīti vidyāṃ
toyādivyastamārtāṇḍavadapi ca tanuṣvekatāṃ tvatprasādāt ||4||

Verse 5

സ്നേഹാദ്വ്യാധാത്തപുത്രപ്രണയമൃതകപോതായിതോ മാ സ്മ ഭൂവം
പ്രാപ്തം പ്രാശ്നന് സഹേയ ക്ഷുധമപി ശയുവത് സിന്ധുവത്സ്യാമഗാധഃ ।
മാ പപ്തം യോഷിദാദൌ ശിഖിനി ശലഭവത് ഭൃങ്ഗവത്സാരഭാഗീ
ഭൂയാസം കിന്തു തദ്വദ്ധനചയനവശാന്മാഹമീശ പ്രണേശമ് ॥5॥

snehādvyādhāttaputrapraṇayamṛtakapotāyito mā sma bhūvaṃ
prāptaṃ prāśnan saheya kṣudhamapi śayuvat sindhuvatsyāmagādhaḥ |
mā paptaṃ yoṣidādau śikhini śalabhavat bhṛṅgavatsārabhāgī
bhūyāsaṃ kintu tadvaddhanacayanavaśānmāhamīśa praṇeśam ||5||

Verse 6

മാ ബദ്ധ്യാസം തരുണ്യാ ഗജ ഇവ വശയാ നാര്ജയേയം ധനൌഘം
ഹര്താന്യസ്തം ഹി മാധ്വീഹര ഇവ മൃഗവന്മാ മുഹം ഗ്രാമ്യഗീതൈഃ ।
നാത്യാസജ്ജേയ ഭോജ്യേ ഝഷ ഇവ ബലിശേ പിങ്ഗലാവന്നിരാശഃ
സുപ്യാം ഭര്തവ്യയോഗാത് കുരര ഇവ വിഭോ സാമിഷോഽന്യൈര്ന ഹന്യൈ ॥6॥

mā baddhyāsaṃ taruṇyā gaja iva vaśayā nārjayeyaṃ dhanaughaṃ
hartānyastaṃ hi mādhvīhara iva mṛgavanmā muhaṃ grāmyagītaiḥ |
nātyāsajjeya bhojye jhaṣa iva baliśe piṅgalāvannirāśaḥ
supyāṃ bhartavyayogāt kurara iva vibho sāmiṣo'nyairna hanyai ||6||

Verse 7

വര്തേയ ത്യക്തമാനഃ സുഖമതിശിശുവന്നിസ്സഹായശ്ചരേയം
കന്യായാ ഏകശേഷോ വലയ ഇവ വിഭോ വര്ജിതാന്യോന്യഘോഷഃ ।
ത്വച്ചിത്തോ നാവബുധ്യൈ പരമിഷുകൃദിവ ക്ഷ്മാഭൃദായാനഘോഷം
ഗേഹേഷ്വന്യപ്രണീതേഷ്വഹിരിവ നിവസാന്യുന്ദുരോര്മന്ദിരേഷു ॥7॥

varteya tyaktamānaḥ sukhamatiśiśuvannissahāyaścareyaṃ
kanyāyā ekaśeṣo valaya iva vibho varjitānyonyaghoṣaḥ |
tvaccitto nāvabudhyai paramiṣukṛdiva kṣmābhṛdāyānaghoṣaṃ
geheṣvanyapraṇīteṣvahiriva nivasānyundurormandireṣu ||7||

Verse 8

ത്വയ്യേവ ത്വത്കൃതം ത്വം ക്ഷപയസി ജഗദിത്യൂര്ണനാഭാത് പ്രതീയാം
ത്വച്ചിന്താ ത്വത്സ്വരൂപം കുരുത ഇതി ദൃഢം ശിക്ഷയേ പേശകാരാത് ।
വിഡ്ഭസ്മാത്മാ ച ദേഹോ ഭവതി ഗുരുവരോ യോ വിവേകം വിരക്തിം
ധത്തേ സഞ്ചിന്ത്യമാനോ മമ തു ബഹുരുജാപീഡിതോഽയം വിശേഷാത് ॥8॥

tvayyeva tvatkṛtaṃ tvaṃ kṣapayasi jagadityūrṇanābhāt pratīyāṃ
tvaccintā tvatsvarūpaṃ kuruta iti dṛḍhaṃ śikṣaye peśakārāt |
viḍbhasmātmā ca deho bhavati guruvaro yo vivekaṃ viraktiṃ
dhatte sañcintyamāno mama tu bahurujāpīḍito'yaṃ viśeṣāt ||8||

Verse 9

ഹീ ഹീ മേ ദേഹമോഹം ത്യജ പവനപുരാധീശ യത്പ്രേമഹേതോ-
ര്ഗേഹേ വിത്തേ കലത്രാദിഷു ച വിവശിതാസ്ത്വത്പദം വിസ്മരന്തി ।
സോഽയം വഹ്നേശ്ശുനോ വാ പരമിഹ പരതഃ സാമ്പ്രതഞ്ചാക്ഷികര്ണ-
ത്വഗ്ജിഹ്വാദ്യാ വികര്ഷന്ത്യവശമത ഇതഃ കോഽപി ന ത്വത്പദാബ്ജേ ॥9॥

hī hī me dehamohaṃ tyaja pavanapurādhīśa yatpremaheto-
rgehe vitte kalatrādiṣu ca vivaśitāstvatpadaṃ vismaranti |
so'yaṃ vahneśśuno vā paramiha parataḥ sāmpratañcākṣikarṇa-
tvagjihvādyā vikarṣantyavaśamata itaḥ ko'pi na tvatpadābje ||9||

Verse 10

ദുര്വാരോ ദേഹമോഹോ യദി പുനരധുനാ തര്ഹി നിശ്ശേഷരോഗാന്
ഹൃത്വാ ഭക്തിം ദ്രഢിഷ്ഠാം കുരു തവ പദപങ്കേരുഹേ പങ്കജാക്ഷ ।
നൂനം നാനാഭവാന്തേ സമധിഗതമമും മുക്തിദം വിപ്രദേഹം
ക്ഷുദ്രേ ഹാ ഹന്ത മാ മാ ക്ഷിപ വിഷയരസേ പാഹി മാം മാരുതേശ ॥10॥

durvāro dehamoho yadi punaradhunā tarhi niśśeṣarogān
hṛtvā bhaktiṃ draḍhiṣṭhāṃ kuru tava padapaṅkeruhe paṅkajākṣa |
nūnaṃ nānābhavānte samadhigatamamuṃ muktidaṃ vipradehaṃ
kṣudre hā hanta mā mā kṣipa viṣayarase pāhi māṃ māruteśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

बन्धुस्नेहं विजह्यां तव हि करुणया त्वय्युपावेशितात्मा

सर्वं त्यक्त्वा चरेयं सकलमपि जगद्वीक्ष्य मायाविलासम् ।

नानात्वाद्भ्रान्तिजन्यात् सति खलु गुणदोषावबोधे विधिर्वा

व्यासेधो वा कथं तौ त्वयि निहितमतेर्वीतवैषम्यबुद्धेः ॥1॥

क्षुत्तृष्णालोपमात्रे सततकृतधियो जन्तवः सन्त्यनन्ता-

स्तेभ्यो विज्ञानवत्त्वात् पुरुष इह वरस्तज्जनिर्दुर्लभैव ।

तत्राप्यात्मात्मनः स्यात्सुहृदपि च रिपुर्यस्त्वयि न्यस्तचेता-

स्तापोच्छित्तेरुपायं स्मरति स हि सुहृत् स्वात्मवैरी ततोऽन्यः ॥2॥

त्वत्कारुण्ये प्रवृत्ते क इव नहि गुरुर्लोकवृत्तेऽपि भूमन्

सर्वाक्रान्तापि भूमिर्नहि चलति ततस्सत्क्षमां शिक्षयेयम् ।

गृह्णीयामीश तत्तद्विषयपरिचयेऽप्यप्रसक्तिं समीरात्

व्याप्तत्वञ्चात्मनो मे गगनगुरुवशाद्भातु निर्लेपता च ॥3

स्वच्छः स्यां पावनोऽहं मधुर उदकवद्वह्निवन्मा स्म गृह्णां

सर्वान्नीनोऽपि दोषं तरुषु तमिव मां सर्वभूतेष्ववेयाम् ।

पुष्टिर्नष्टिः कलानां शशिन इव तनोर्नात्मनोऽस्तीति विद्यां

तोयादिव्यस्तमार्ताण्डवदपि च तनुष्वेकतां त्वत्प्रसादात् ॥4॥

स्नेहाद्व्याधात्तपुत्रप्रणयमृतकपोतायितो मा स्म भूवं

प्राप्तं प्राश्नन् सहेय क्षुधमपि शयुवत् सिन्धुवत्स्यामगाधः ।

मा पप्तं योषिदादौ शिखिनि शलभवत् भृङ्गवत्सारभागी

भूयासं किन्तु तद्वद्धनचयनवशान्माहमीश प्रणेशम् ॥5॥

मा बद्ध्यासं तरुण्या गज इव वशया नार्जयेयं धनौघं

हर्तान्यस्तं हि माध्वीहर इव मृगवन्मा मुहं ग्राम्यगीतैः ।

नात्यासज्जेय भोज्ये झष इव बलिशे पिङ्गलावन्निराशः

सुप्यां भर्तव्ययोगात् कुरर इव विभो सामिषोऽन्यैर्न हन्यै ॥6॥

वर्तेय त्यक्तमानः सुखमतिशिशुवन्निस्सहायश्चरेयं

कन्याया एकशेषो वलय इव विभो वर्जितान्योन्यघोषः ।

त्वच्चित्तो नावबुध्यै परमिषुकृदिव क्ष्माभृदायानघोषं

गेहेष्वन्यप्रणीतेष्वहिरिव निवसान्युन्दुरोर्मन्दिरेषु ॥7॥

त्वय्येव त्वत्कृतं त्वं क्षपयसि जगदित्यूर्णनाभात् प्रतीयां

त्वच्चिन्ता त्वत्स्वरूपं कुरुत इति दृढं शिक्षये पेशकारात् ।

विड्भस्मात्मा च देहो भवति गुरुवरो यो विवेकं विरक्तिं

धत्ते सञ्चिन्त्यमानो मम तु बहुरुजापीडितोऽयं विशेषात् ॥8॥

ही ही मे देहमोहं त्यज पवनपुराधीश यत्प्रेमहेतो-

र्गेहे वित्ते कलत्रादिषु च विवशितास्त्वत्पदं विस्मरन्ति ।

सोऽयं वह्नेश्शुनो वा परमिह परतः साम्प्रतञ्चाक्षिकर्ण-

त्वग्जिह्वाद्या विकर्षन्त्यवशमत इतः कोऽपि न त्वत्पदाब्जे ॥9॥

दुर्वारो देहमोहो यदि पुनरधुना तर्हि निश्शेषरोगान्

हृत्वा भक्तिं द्रढिष्ठां कुरु तव पदपङ्केरुहे पङ्कजाक्ष ।

नूनं नानाभवान्ते समधिगतममुं मुक्तिदं विप्रदेहं

क्षुद्रे हा हन्त मा मा क्षिप विषयरसे पाहि मां मारुतेश ॥10॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

നാരായണീയം ദശക 93 - പഞ്ചവിംശതി ഗുരവഃ