ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ದರ್ಶನಾರ್ಥಂ ತು ವೈದೇಹ್ಯಾಸ್ಸರ್ವತಃ ಕಪಿಯೂಧಪಾಃ ।
ವ್ಯಾದಿಷ್ಟಾಃ ಕಪಿರಾಜೇನ ಯಥೋಕ್ತಂ ಜಗ್ಮುರಞ್ಜಸಾ ॥ 1 ॥
ಸರಾಂಸಿ ಸರಿತ ಕಾಕ್ಷಾನಾಕಾಶಂ ನಗರಾಣಿ ಚ ।
ನದೀದುರ್ಗಾಂಸ್ತಥಾ ಶೈಲಾನ್ವಿಚಿನ್ವನ್ತಿ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 2 ॥
ಸುಗ್ರೀವೇಣ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಸ್ಸರ್ವೇ ವಾನರಯೂಥಪಾಃ ।
ಪ್ರದೇಶಾನ್ಪ್ರವಿಚಿನ್ವನ್ತಿ ಸಶೈಲವನಕಾನನಾನ್ ॥ 3 ॥
ವಿಚಿತ್ಯ ದಿವಸಂ ಸರ್ವೇ ಸೀತಾಧಿಗಮನೇ ಧೃತಾಃ ।
ಸಮಾಯಾನ್ತಿ ಸ್ಮ ಮೇದಿನ್ಯಾಂ ನಿಶಾಕಾಲೇಷು ವಾನರಾಃ ॥ 4 ॥
ಸರ್ವರ್ತುಕಮಾನ್ ದೇಶೇಷು ವಾನಾರಾಸ್ಸಫಲದ್ರುಮಾನ್ ।
ಆಸಾದ್ಯ ರಜನೀಂ ಶಯ್ಯಾಂ ಚಕ್ರುಸ್ಸರ್ವೇಷ್ವಹಸ್ಸು ತೇ ॥ 5 ॥
ತದಹಃ ಪ್ರಥಮಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಾಸೇ ಪ್ರಶ್ರವಣಂ ಗತಾಃ ।
ಕಪಿರಾಜೇನ ಸಙ್ಗಮ್ಯ ನಿರಾಶಾಃ ಕಪಿಯೂಧಪಾಃ ॥ 6 ॥
ವಿಚಿತ್ಯ ತು ದಿಶಂ ಪೂರ್ವಾಂ ಯಥೋಕ್ತಾಂ ಸಚಿವೈಸ್ಸಹ ।
ಅದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿನತಸ್ಸೀತಾಮಾಜಗಾಮ ಮಹಾಬಲಃ ॥ 7 ॥
ಉತ್ತರಾಂ ಚ ದಿಶಂ ಸರ್ವಾಂ ವಿಚಿತ್ಯ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ ।
ಆಗತಸ್ಸಹ ಸೈನ್ಯೇನ ವೀರಶ್ಶತವಲಿಸ್ತದಾ ॥ 8 ॥
ಸುಷೇಣಃ ಪಶ್ಚಿಮಾ ಮಾಶಾಂ ವಿಚಿತ್ಯ ಸಹ ವಾನರೈಃ ।
ಸಮೇತ್ಯ ಮಾಸೇ ಸಮ್ಪೂರ್ಣೇ ಸುಗ್ರೀವಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 9 ॥
ತಂ ಪ್ರಸ್ರವಣಪೃಷ್ಠಸ್ಥಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯಾಭಿವಾದ್ಯ ಚ ।
ಆಸೀನಂ ಸಹ ರಾಮೇಣ ಸುಗ್ರೀವಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 10 ॥
ವಿಚಿತಾಃ ಪರ್ವತಾಸ್ಸರ್ವೇ ವನಾನಿ ಗಹನಾನಿ ಚ ।
ನಿಮ್ನಗಾಸ್ಸಾಗರಾನ್ತಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಜನಪದಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ 11 ॥
ಗುಹಾಶ್ಚ ವಿಚಿತಾಸ್ಸರ್ವಾಸ್ತ್ವಯಾ ಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ।
ವಿಚಿತಾಶ್ಚ ಮಹಾಗುಲ್ಮಾ ಲತಾವಿತತಸನ್ತತಾಃ ॥ 12 ॥
ಗಹನೇಷು ಚ ದೇಶೇಷು ದುರ್ಗೇಷು ವಿಷಮೇಷು ಚ ।
ಸತ್ತ್ವಾನ್ಯತಿಪ್ರಮಾಣಾನಿ ವಿಚಿತಾನಿ ಹತಾನಿ ಚ ॥ 13 ॥
ಯೇ ಚೈವ ಗಹನಾ ದೇಶಾ ವಿಚಿತಾಸ್ತೇ ಪುನಃ ಪುನಃ ।
ಉದಾರಸತ್ತ್ವಾಭಿಜನೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ ಮೈಥಿಲೀಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯತಿ ವಾನರೇನ್ದ್ರಃ ।
ದಿಶಂ ತು ಯಾಮೇವ ಗತಾ ತು ಸೀತಾ ತಾಮಾಸ್ಥಿತೋವಾಯುಸುತೋ ಹನೂಮಾನ್ ॥ 14 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha saptacatvāriṃśassargaḥ |
darśanārthaṃ tu vaidehyāssarvataḥ kapiyūdhapāḥ |
vyādiṣṭāḥ kapirājena yathoktaṃ jagmurañjasā || 1 ||
sarāṃsi sarita kākṣānākāśaṃ nagarāṇi ca |
nadīdurgāṃstathā śailānvicinvanti samantataḥ || 2 ||
sugrīveṇa samākhyātāssarve vānarayūthapāḥ |
pradeśānpravicinvanti saśailavanakānanān || 3 ||
vicitya divasaṃ sarve sītādhigamane dhṛtāḥ |
samāyānti sma medinyāṃ niśākāleṣu vānarāḥ || 4 ||
sarvartukamān deśeṣu vānārāssaphaladrumān |
āsādya rajanīṃ śayyāṃ cakrussarveṣvahassu te || 5 ||
tadahaḥ prathamaṃ kṛtvā māse praśravaṇaṃ gatāḥ |
kapirājena saṅgamya nirāśāḥ kapiyūdhapāḥ || 6 ||
vicitya tu diśaṃ pūrvāṃ yathoktāṃ sacivaissaha |
adṛṣṭvā vinatassītāmājagāma mahābalaḥ || 7 ||
uttarāṃ ca diśaṃ sarvāṃ vicitya sa mahākapiḥ |
āgatassaha sainyena vīraśśatavalistadā || 8 ||
suṣeṇaḥ paścimā māśāṃ vicitya saha vānaraiḥ |
sametya māse sampūrṇe sugrīvamupacakrame || 9 ||
taṃ prasravaṇapṛṣṭhasthaṃ samāsādyābhivādya ca |
āsīnaṃ saha rāmeṇa sugrīvamidamabravīt || 10 ||
vicitāḥ parvatāssarve vanāni gahanāni ca |
nimnagāssāgarāntāśca sarve janapadāśca ye || 11 ||
guhāśca vicitāssarvāstvayā yāḥ parikīrtitāḥ |
vicitāśca mahāgulmā latāvitatasantatāḥ || 12 ||
gahaneṣu ca deśeṣu durgeṣu viṣameṣu ca |
sattvānyatipramāṇāni vicitāni hatāni ca || 13 ||
ye caiva gahanā deśā vicitāste punaḥ punaḥ |
udārasattvābhijano mahātmā sa maithilīṃ drakṣyati vānarendraḥ |
diśaṃ tu yāmeva gatā tu sītā tāmāsthitovāyusuto hanūmān || 14 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ।
दर्शनार्थं तु वैदेह्यास्सर्वतः कपियूधपाः ।
व्यादिष्टाः कपिराजेन यथोक्तं जग्मुरञ्जसा ॥ 1 ॥
सरांसि सरित काक्षानाकाशं नगराणि च ।
नदीदुर्गांस्तथा शैलान्विचिन्वन्ति समन्ततः ॥ 2 ॥
सुग्रीवेण समाख्यातास्सर्वे वानरयूथपाः ।
प्रदेशान्प्रविचिन्वन्ति सशैलवनकाननान् ॥ 3 ॥
विचित्य दिवसं सर्वे सीताधिगमने धृताः ।
समायान्ति स्म मेदिन्यां निशाकालेषु वानराः ॥ 4 ॥
सर्वर्तुकमान् देशेषु वानारास्सफलद्रुमान् ।
आसाद्य रजनीं शय्यां चक्रुस्सर्वेष्वहस्सु ते ॥ 5 ॥
तदहः प्रथमं कृत्वा मासे प्रश्रवणं गताः ।
कपिराजेन सङ्गम्य निराशाः कपियूधपाः ॥ 6 ॥
विचित्य तु दिशं पूर्वां यथोक्तां सचिवैस्सह ।
अदृष्ट्वा विनतस्सीतामाजगाम महाबलः ॥ 7 ॥
उत्तरां च दिशं सर्वां विचित्य स महाकपिः ।
आगतस्सह सैन्येन वीरश्शतवलिस्तदा ॥ 8 ॥
सुषेणः पश्चिमा माशां विचित्य सह वानरैः ।
समेत्य मासे सम्पूर्णे सुग्रीवमुपचक्रमे ॥ 9 ॥
तं प्रस्रवणपृष्ठस्थं समासाद्याभिवाद्य च ।
आसीनं सह रामेण सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ 10 ॥
विचिताः पर्वतास्सर्वे वनानि गहनानि च ।
निम्नगास्सागरान्ताश्च सर्वे जनपदाश्च ये ॥ 11 ॥
गुहाश्च विचितास्सर्वास्त्वया याः परिकीर्तिताः ।
विचिताश्च महागुल्मा लताविततसन्तताः ॥ 12 ॥
गहनेषु च देशेषु दुर्गेषु विषमेषु च ।
सत्त्वान्यतिप्रमाणानि विचितानि हतानि च ॥ 13 ॥
ये चैव गहना देशा विचितास्ते पुनः पुनः ।
उदारसत्त्वाभिजनो महात्मा स मैथिलीं द्रक्ष्यति वानरेन्द्रः ।
दिशं तु यामेव गता तु सीता तामास्थितोवायुसुतो हनूमान् ॥ 14 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha saptacatvāriṃśassargaḥ |
darśanārthaṃ tu vaidehyāssarvataḥ kapiyūdhapāḥ |
vyādiṣṭāḥ kapirājena yathoktaṃ jagmurañjasā || 1 ||
sarāṃsi sarita kākṣānākāśaṃ nagarāṇi ca |
nadīdurgāṃstathā śailānvicinvanti samantataḥ || 2 ||
sugrīveṇa samākhyātāssarve vānarayūthapāḥ |
pradeśānpravicinvanti saśailavanakānanān || 3 ||
vicitya divasaṃ sarve sītādhigamane dhṛtāḥ |
samāyānti sma medinyāṃ niśākāleṣu vānarāḥ || 4 ||
sarvartukamān deśeṣu vānārāssaphaladrumān |
āsādya rajanīṃ śayyāṃ cakrussarveṣvahassu te || 5 ||
tadahaḥ prathamaṃ kṛtvā māse praśravaṇaṃ gatāḥ |
kapirājena saṅgamya nirāśāḥ kapiyūdhapāḥ || 6 ||
vicitya tu diśaṃ pūrvāṃ yathoktāṃ sacivaissaha |
adṛṣṭvā vinatassītāmājagāma mahābalaḥ || 7 ||
uttarāṃ ca diśaṃ sarvāṃ vicitya sa mahākapiḥ |
āgatassaha sainyena vīraśśatavalistadā || 8 ||
suṣeṇaḥ paścimā māśāṃ vicitya saha vānaraiḥ |
sametya māse sampūrṇe sugrīvamupacakrame || 9 ||
taṃ prasravaṇapṛṣṭhasthaṃ samāsādyābhivādya ca |
āsīnaṃ saha rāmeṇa sugrīvamidamabravīt || 10 ||
vicitāḥ parvatāssarve vanāni gahanāni ca |
nimnagāssāgarāntāśca sarve janapadāśca ye || 11 ||
guhāśca vicitāssarvāstvayā yāḥ parikīrtitāḥ |
vicitāśca mahāgulmā latāvitatasantatāḥ || 12 ||
gahaneṣu ca deśeṣu durgeṣu viṣameṣu ca |
sattvānyatipramāṇāni vicitāni hatāni ca || 13 ||
ye caiva gahanā deśā vicitāste punaḥ punaḥ |
udārasattvābhijano mahātmā sa maithilīṃ drakṣyati vānarendraḥ |
diśaṃ tu yāmeva gatā tu sītā tāmāsthitovāyusuto hanūmān || 14 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.