Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ।
Shloka 1
दर्शनार्थं तु वैदेह्यास्सर्वतः कपियूधपाः ।
व्यादिष्टाः कपिराजेन यथोक्तं जग्मुरञ्जसा ॥ 1 ॥
व्यादिष्टाः कपिराजेन यथोक्तं जग्मुरञ्जसा ॥ 1 ॥
darśanārthaṃ tu vaidehyāssarvataḥ kapiyūdhapāḥ |
vyādiṣṭāḥ kapirājena yathoktaṃ jagmurañjasā || 1 ||
vyādiṣṭāḥ kapirājena yathoktaṃ jagmurañjasā || 1 ||
Shloka 2
सरांसि सरित काक्षानाकाशं नगराणि च ।
नदीदुर्गांस्तथा शैलान्विचिन्वन्ति समन्ततः ॥ 2 ॥
नदीदुर्गांस्तथा शैलान्विचिन्वन्ति समन्ततः ॥ 2 ॥
sarāṃsi sarita kākṣānākāśaṃ nagarāṇi ca |
nadīdurgāṃstathā śailānvicinvanti samantataḥ || 2 ||
nadīdurgāṃstathā śailānvicinvanti samantataḥ || 2 ||
Shloka 3
सुग्रीवेण समाख्यातास्सर्वे वानरयूथपाः ।
प्रदेशान्प्रविचिन्वन्ति सशैलवनकाननान् ॥ 3 ॥
प्रदेशान्प्रविचिन्वन्ति सशैलवनकाननान् ॥ 3 ॥
sugrīveṇa samākhyātāssarve vānarayūthapāḥ |
pradeśānpravicinvanti saśailavanakānanān || 3 ||
pradeśānpravicinvanti saśailavanakānanān || 3 ||
Shloka 4
विचित्य दिवसं सर्वे सीताधिगमने धृताः ।
समायान्ति स्म मेदिन्यां निशाकालेषु वानराः ॥ 4 ॥
समायान्ति स्म मेदिन्यां निशाकालेषु वानराः ॥ 4 ॥
vicitya divasaṃ sarve sītādhigamane dhṛtāḥ |
samāyānti sma medinyāṃ niśākāleṣu vānarāḥ || 4 ||
samāyānti sma medinyāṃ niśākāleṣu vānarāḥ || 4 ||
Shloka 5
सर्वर्तुकमान् देशेषु वानारास्सफलद्रुमान् ।
आसाद्य रजनीं शय्यां चक्रुस्सर्वेष्वहस्सु ते ॥ 5 ॥
आसाद्य रजनीं शय्यां चक्रुस्सर्वेष्वहस्सु ते ॥ 5 ॥
sarvartukamān deśeṣu vānārāssaphaladrumān |
āsādya rajanīṃ śayyāṃ cakrussarveṣvahassu te || 5 ||
āsādya rajanīṃ śayyāṃ cakrussarveṣvahassu te || 5 ||
Shloka 6
तदहः प्रथमं कृत्वा मासे प्रश्रवणं गताः ।
कपिराजेन सङ्गम्य निराशाः कपियूधपाः ॥ 6 ॥
कपिराजेन सङ्गम्य निराशाः कपियूधपाः ॥ 6 ॥
tadahaḥ prathamaṃ kṛtvā māse praśravaṇaṃ gatāḥ |
kapirājena saṅgamya nirāśāḥ kapiyūdhapāḥ || 6 ||
kapirājena saṅgamya nirāśāḥ kapiyūdhapāḥ || 6 ||
Shloka 7
विचित्य तु दिशं पूर्वां यथोक्तां सचिवैस्सह ।
अदृष्ट्वा विनतस्सीतामाजगाम महाबलः ॥ 7 ॥
अदृष्ट्वा विनतस्सीतामाजगाम महाबलः ॥ 7 ॥
vicitya tu diśaṃ pūrvāṃ yathoktāṃ sacivaissaha |
adṛṣṭvā vinatassītāmājagāma mahābalaḥ || 7 ||
adṛṣṭvā vinatassītāmājagāma mahābalaḥ || 7 ||
Shloka 8
उत्तरां च दिशं सर्वां विचित्य स महाकपिः ।
आगतस्सह सैन्येन वीरश्शतवलिस्तदा ॥ 8 ॥
आगतस्सह सैन्येन वीरश्शतवलिस्तदा ॥ 8 ॥
uttarāṃ ca diśaṃ sarvāṃ vicitya sa mahākapiḥ |
āgatassaha sainyena vīraśśatavalistadā || 8 ||
āgatassaha sainyena vīraśśatavalistadā || 8 ||
Shloka 9
सुषेणः पश्चिमा माशां विचित्य सह वानरैः ।
समेत्य मासे सम्पूर्णे सुग्रीवमुपचक्रमे ॥ 9 ॥
समेत्य मासे सम्पूर्णे सुग्रीवमुपचक्रमे ॥ 9 ॥
suṣeṇaḥ paścimā māśāṃ vicitya saha vānaraiḥ |
sametya māse sampūrṇe sugrīvamupacakrame || 9 ||
sametya māse sampūrṇe sugrīvamupacakrame || 9 ||
Shloka 10
तं प्रस्रवणपृष्ठस्थं समासाद्याभिवाद्य च ।
आसीनं सह रामेण सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ 10 ॥
आसीनं सह रामेण सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ 10 ॥
taṃ prasravaṇapṛṣṭhasthaṃ samāsādyābhivādya ca |
āsīnaṃ saha rāmeṇa sugrīvamidamabravīt || 10 ||
āsīnaṃ saha rāmeṇa sugrīvamidamabravīt || 10 ||
Shloka 11
विचिताः पर्वतास्सर्वे वनानि गहनानि च ।
निम्नगास्सागरान्ताश्च सर्वे जनपदाश्च ये ॥ 11 ॥
निम्नगास्सागरान्ताश्च सर्वे जनपदाश्च ये ॥ 11 ॥
vicitāḥ parvatāssarve vanāni gahanāni ca |
nimnagāssāgarāntāśca sarve janapadāśca ye || 11 ||
nimnagāssāgarāntāśca sarve janapadāśca ye || 11 ||
Shloka 12
गुहाश्च विचितास्सर्वास्त्वया याः परिकीर्तिताः ।
विचिताश्च महागुल्मा लताविततसन्तताः ॥ 12 ॥
विचिताश्च महागुल्मा लताविततसन्तताः ॥ 12 ॥
guhāśca vicitāssarvāstvayā yāḥ parikīrtitāḥ |
vicitāśca mahāgulmā latāvitatasantatāḥ || 12 ||
vicitāśca mahāgulmā latāvitatasantatāḥ || 12 ||
Shloka 13
गहनेषु च देशेषु दुर्गेषु विषमेषु च ।
सत्त्वान्यतिप्रमाणानि विचितानि हतानि च ॥ 13 ॥
सत्त्वान्यतिप्रमाणानि विचितानि हतानि च ॥ 13 ॥
gahaneṣu ca deśeṣu durgeṣu viṣameṣu ca |
sattvānyatipramāṇāni vicitāni hatāni ca || 13 ||
sattvānyatipramāṇāni vicitāni hatāni ca || 13 ||
Shloka 14
ये चैव गहना देशा विचितास्ते पुनः पुनः ।
उदारसत्त्वाभिजनो महात्मा स मैथिलीं द्रक्ष्यति वानरेन्द्रः ।
दिशं तु यामेव गता तु सीता तामास्थितोवायुसुतो हनूमान् ॥ 14 ॥
उदारसत्त्वाभिजनो महात्मा स मैथिलीं द्रक्ष्यति वानरेन्द्रः ।
दिशं तु यामेव गता तु सीता तामास्थितोवायुसुतो हनूमान् ॥ 14 ॥
ye caiva gahanā deśā vicitāste punaḥ punaḥ |
udārasattvābhijano mahātmā sa maithilīṃ drakṣyati vānarendraḥ |
diśaṃ tu yāmeva gatā tu sītā tāmāsthitovāyusuto hanūmān || 14 ||
udārasattvābhijano mahātmā sa maithilīṃ drakṣyati vānarendraḥ |
diśaṃ tu yāmeva gatā tu sītā tāmāsthitovāyusuto hanūmān || 14 ||
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ।
दर्शनार्थं तु वैदेह्यास्सर्वतः कपियूधपाः ।
व्यादिष्टाः कपिराजेन यथोक्तं जग्मुरञ्जसा ॥ 1 ॥
सरांसि सरित काक्षानाकाशं नगराणि च ।
नदीदुर्गांस्तथा शैलान्विचिन्वन्ति समन्ततः ॥ 2 ॥
सुग्रीवेण समाख्यातास्सर्वे वानरयूथपाः ।
प्रदेशान्प्रविचिन्वन्ति सशैलवनकाननान् ॥ 3 ॥
विचित्य दिवसं सर्वे सीताधिगमने धृताः ।
समायान्ति स्म मेदिन्यां निशाकालेषु वानराः ॥ 4 ॥
सर्वर्तुकमान् देशेषु वानारास्सफलद्रुमान् ।
आसाद्य रजनीं शय्यां चक्रुस्सर्वेष्वहस्सु ते ॥ 5 ॥
तदहः प्रथमं कृत्वा मासे प्रश्रवणं गताः ।
कपिराजेन सङ्गम्य निराशाः कपियूधपाः ॥ 6 ॥
विचित्य तु दिशं पूर्वां यथोक्तां सचिवैस्सह ।
अदृष्ट्वा विनतस्सीतामाजगाम महाबलः ॥ 7 ॥
उत्तरां च दिशं सर्वां विचित्य स महाकपिः ।
आगतस्सह सैन्येन वीरश्शतवलिस्तदा ॥ 8 ॥
सुषेणः पश्चिमा माशां विचित्य सह वानरैः ।
समेत्य मासे सम्पूर्णे सुग्रीवमुपचक्रमे ॥ 9 ॥
तं प्रस्रवणपृष्ठस्थं समासाद्याभिवाद्य च ।
आसीनं सह रामेण सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ 10 ॥
विचिताः पर्वतास्सर्वे वनानि गहनानि च ।
निम्नगास्सागरान्ताश्च सर्वे जनपदाश्च ये ॥ 11 ॥
गुहाश्च विचितास्सर्वास्त्वया याः परिकीर्तिताः ।
विचिताश्च महागुल्मा लताविततसन्तताः ॥ 12 ॥
गहनेषु च देशेषु दुर्गेषु विषमेषु च ।
सत्त्वान्यतिप्रमाणानि विचितानि हतानि च ॥ 13 ॥
ये चैव गहना देशा विचितास्ते पुनः पुनः ।
उदारसत्त्वाभिजनो महात्मा स मैथिलीं द्रक्ष्यति वानरेन्द्रः ।
दिशं तु यामेव गता तु सीता तामास्थितोवायुसुतो हनूमान् ॥ 14 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.