Shiva

શિવસઙ્કલ્પોપનિષત્ (શિવ સઙ્કલ્પમસ્તુ)

Shivasankalpopanishat (shiva Sankalpamastu)

✍️ Vedic 📂 Upanishad 🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
યેનેદં ભૂતં ભુવનં ભવિષ્યત્ પરિગૃહીતમમૃતેન સર્વમ્ ।
યેન યજ્ઞસ્તાયતે સપ્તહોતા તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 1॥
યેન કર્માણિ પ્રચરન્તિ ધીરા યતો વાચા મનસા ચારુ યન્તિ ।
યત્સમ્મિતમનુ સંયન્તિ પ્રાણિનસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 2॥
યેન કર્માણ્યપસો મનીષિણો યજ્ઞે કૃણ્વન્તિ વિદથેષુ ધીરાઃ ।
યદપૂર્વં યક્ષમન્તઃ પ્રજાનાં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 3॥
યત્પ્રજ્ઞાનમુત ચેતો ધૃતિશ્ચ યજ્જ્યોતિરન્તરમૃતં પ્રજાસુ ।
યસ્માન્ન ઋતે કિઞ્ચન કર્મ ક્રિયતે તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 4॥
સુષારથિરશ્વાનિવ યન્મનુષ્યાન્નેનીયતેઽભીશુભિર્વાજિન ઇવ ।
હૃત્પ્રતિષ્ઠં યદજિરં જવિષ્ઠં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 5॥
યસ્મિન્નૃચઃ સામ યજૂષિ યસ્મિન્ પ્રતિષ્ઠિતા રથનાભાવિવારાઃ ।
યસ્મિંશ્ચિત્તં સર્વમોતં પ્રજાનાં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 6॥
યદત્ર ષષ્ઠં ત્રિશતં સુવીરં યજ્ઞસ્ય ગુહ્યં નવનાવમાય્યં (?) ।
દશ પઞ્ચ ત્રિંશતં યત્પરં ચ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 7॥
યજ્જાગ્રતો દૂરમુદૈતિ દૈવં તદુ સુપ્તસ્ય તથૈવૈતિ ।
દૂરઙ્ગમં જ્યોતિષાં જ્યોતિરેકં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 8॥
યેન દ્યૌઃ પૃથિવી ચાન્તરિક્ષં ચ યે પર્વતાઃ પ્રદિશો દિશશ્ચ ।
યેનેદં જગદ્વ્યાપ્તં પ્રજાનાં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 9॥
યેનેદં વિશ્વં જગતો બભૂવ યે દેવા અપિ મહતો જાતવેદાઃ ।
તદેવાગ્નિસ્તમસો જ્યોતિરેકં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 10॥
યે મનો હૃદયં યે ચ દેવા યે દિવ્યા આપો યે સૂર્યરશ્મિઃ ।
તે શ્રોત્રે ચક્ષુષી સઞ્ચરન્તં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 11॥
અચિન્ત્યં ચાપ્રમેયં ચ વ્યક્તાવ્યક્તપરં ચ યત ।
સૂક્ષ્માત્સૂક્ષ્મતરં જ્ઞેયં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 12॥
એકા ચ દશ શતં ચ સહસ્રં ચાયુતં ચ
નિયુતં ચ પ્રયુતં ચાર્બુદં ચ ન્યર્બુદં ચ ।
સમુદ્રશ્ચ મધ્યં ચાન્તશ્ચ પરાર્ધશ્ચ
તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 13॥
યે પઞ્ચ પઞ્ચદશ શતં સહસ્રમયુતં ન્યર્બુદં ચ ।
તેઽગ્નિચિત્યેષ્ટકાસ્તં શરીરં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 14॥
વેદાહમેતં પુરુષં મહાન્તમાદિત્યવર્ણં તમસઃ પરસ્તાત્ ।
યસ્ય યોનિં પરિપશ્યન્તિ ધીરાસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥
યસ્યેદં ધીરાઃ પુનન્તિ કવયો બ્રહ્માણમેતં ત્વા વૃણુત ઇન્દુમ્ ।
સ્થાવરં જઙ્ગમં દ્યૌરાકાશં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 16॥
પરાત્ પરતરં ચૈવ યત્પરાચ્ચૈવ યત્પરમ્ ।
યત્પરાત્ પરતો જ્ઞેયં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 17॥
પરાત્ પરતરો બ્રહ્મા તત્પરાત્ પરતો હરિઃ ।
તત્પરાત્ પરતોઽધીશસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 18॥
યા વેદાદિષુ ગાયત્રી સર્વવ્યાપી મહેશ્વરી ।
ઋગ્યજુસ્સામાથર્વૈશ્ચ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 19॥
યો વૈ દેવં મહાદેવં પ્રણવં પુરુષોત્તમમ્ ।
યઃ સર્વે સર્વવેદૈશ્ચ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 20॥
પ્રયતઃ પ્રણવોઙ્કારં પ્રણવં પુરુષોત્તમમ્ ।
ઓઙ્કારં પ્રણવાત્માનં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 21॥
યોઽસૌ સર્વેષુ વેદેષુ પઠ્યતે હ્યજ ઇશ્વરઃ ।
અકાયો નિર્ગુણો હ્યાત્મા તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 22॥
ગોભિર્જુષ્ટં ધનેન હ્યાયુષા ચ બલેન ચ ।
પ્રજયા પશુભિઃ પુષ્કરાક્ષં તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 23॥
ત્રિયમ્બકં યજામહે સુગન્ધિં પુષ્ટિવર્ધનમ્ ।
ઉર્વારુકમિવ બન્ધનાન્મૃત્યોર્મુક્ષીય
માઽમૃતાત્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 24॥
કૈલાસશિખરે રમ્યે શઙ્કરસ્ય શિવાલયે ।
દેવતાસ્તત્ર મોદન્તે તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 25॥
વિશ્વતશ્ચક્ષુરુત વિશ્વતોમુખો વિશ્વતોહસ્ત ઉત વિશ્વતસ્પાત્ ।
સમ્બાહુભ્યાં નમતિ સમ્પતત્રૈર્દ્યાવાપૃથિવી
જનયન્ દેવ એકસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 26॥
ચતુરો વેદાનધીયીત સર્વશાસ્યમયં વિદુઃ ।
ઇતિહાસપુરાણાનાં તન્મે મન શિવસઙ્કન્લ્પમસ્તુ ॥ 27॥
મા નો મહાન્તમુત મા નો અર્ભકં મા ન ઉક્ષન્તમુત મા ન ઉક્ષિતમ્ ।
મા નો વધીઃ પિતરં મોત માતરં પ્રિયા મા નઃ
તનુવો રુદ્ર રીરિષસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 28॥
મા નસ્તોકે તનયે મા ન આયુષિ મા નો ગોષુ મા નો અશ્વેષુ રીરિષઃ ।
વીરાન્મા નો રુદ્ર ભામિતો વધીર્હવિષ્મન્તઃ
નમસા વિધેમ તે તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 29॥
ઋતં સત્યં પરં બ્રહ્મ પુરુષં કૃષ્ણપિઙ્ગલમ્ ।
ઊર્ધ્વરેતં વિરૂપાક્ષં વિશ્વરૂપાય વૈ નમો નમઃ
તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 30॥
કદ્રુદ્રાય પ્રચેતસે મીઢુષ્ટમાય તવ્યસે ।
વોચેમ શન્તમં હૃદે । સર્વો હ્યેષ રુદ્રસ્તસ્મૈ રુદ્રાય
નમો અસ્તુ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 31॥
બ્રહ્મ જજ્ઞાનં પ્રથમં પુરસ્તાત્ વિ સીમતઃ સુરુચો વેન આવઃ ।
સ બુધ્નિયા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠાઃ સતશ્ચ યોનિં
અસતશ્ચ વિવસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 32॥
યઃ પ્રાણતો નિમિષતો મહિત્વૈક ઇદ્રાજા જગતો બભૂવ ।
ય ઈશે અસ્ય દ્વિપદશ્ચતુષ્પદઃ કસ્મૈ દેવાય
હવિષા વિધેમ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 33॥
ય આત્મદા બલદા યસ્ય વિશ્વે ઉપાસતે પ્રશિષં યસ્ય દેવાઃ ।
યસ્ય છાયાઽમૃતં યસ્ય મૃત્યુઃ કસ્મૈ દેવાય
હવિષા વિધેમ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 34॥
યો રુદ્રો અગ્નૌ યો અપ્સુ ય ઓષધીષુ યો રુદ્રો વિશ્વા ભુવનાઽઽવિવેશ ।
તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 35॥
ગન્ધદ્વારાં દુરાધર્ષાં નિત્યપુષ્ટાં કરીષિણીમ્ ।
ઈશ્વરીં સર્વભૂતાનાં તામિહોપહ્વયે શ્રિયં
તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 36॥
ય ઇદં શિવસઙ્કલ્પં સદા ધ્યાયન્તિ બ્રાહ્મણાઃ ।
તે પરં મોક્ષં ગમિષ્યન્તિ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 37॥
ઇતિ શિવસઙ્કલ્પમન્ત્રાઃ સમાપ્તાઃ ।
(શૈવ-ઉપનિષદઃ)
ઇતિ શિવસઙ્કલ્પોપનિષત્ સમાપ્ત ।
Roman (IAST) Transliteration
yenedaṃ bhūtaṃ bhuvanaṃ bhaviṣyat parigṛhītamamṛtena sarvam |
yena yajñastāyate saptahotā tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 1||
yena karmāṇi pracaranti dhīrā yato vācā manasā cāru yanti |
yatsammitamanu saṃyanti prāṇinastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 2||
yena karmāṇyapaso manīṣiṇo yajñe kṛṇvanti vidatheṣu dhīrāḥ |
yadapūrvaṃ yakṣamantaḥ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 3||
yatprajñānamuta ceto dhṛtiśca yajjyotirantaramṛtaṃ prajāsu |
yasmānna ṛte kiñcana karma kriyate tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 4||
suṣārathiraśvāniva yanmanuṣyānnenīyate'bhīśubhirvājina iva |
hṛtpratiṣṭhaṃ yadajiraṃ javiṣṭhaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 5||
yasminnṛcaḥ sāma yajūṣi yasmin pratiṣṭhitā rathanābhāvivārāḥ |
yasmiṃścittaṃ sarvamotaṃ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 6||
yadatra ṣaṣṭhaṃ triśataṃ suvīraṃ yajñasya guhyaṃ navanāvamāyyaṃ (?) |
daśa pañca triṃśataṃ yatparaṃ ca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 7||
yajjāgrato dūramudaiti daivaṃ tadu suptasya tathaivaiti |
dūraṅgamaṃ jyotiṣāṃ jyotirekaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 8||
yena dyauḥ pṛthivī cāntarikṣaṃ ca ye parvatāḥ pradiśo diśaśca |
yenedaṃ jagadvyāptaṃ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 9||
yenedaṃ viśvaṃ jagato babhūva ye devā api mahato jātavedāḥ |
tadevāgnistamaso jyotirekaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 10||
ye mano hṛdayaṃ ye ca devā ye divyā āpo ye sūryaraśmiḥ |
te śrotre cakṣuṣī sañcarantaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 11||
acintyaṃ cāprameyaṃ ca vyaktāvyaktaparaṃ ca yata |
sūkṣmātsūkṣmataraṃ jñeyaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 12||
ekā ca daśa śataṃ ca sahasraṃ cāyutaṃ ca
niyutaṃ ca prayutaṃ cārbudaṃ ca nyarbudaṃ ca |
samudraśca madhyaṃ cāntaśca parārdhaśca
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 13||
ye pañca pañcadaśa śataṃ sahasramayutaṃ nyarbudaṃ ca |
te'gnicityeṣṭakāstaṃ śarīraṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 14||
vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt |
yasya yoniṃ paripaśyanti dhīrāstanme manaḥ śivasaṅkalpamastu ||
yasyedaṃ dhīrāḥ punanti kavayo brahmāṇametaṃ tvā vṛṇuta indum |
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ dyaurākāśaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 16||
parāt parataraṃ caiva yatparāccaiva yatparam |
yatparāt parato jñeyaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 17||
parāt parataro brahmā tatparāt parato hariḥ |
tatparāt parato'dhīśastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 18||
yā vedādiṣu gāyatrī sarvavyāpī maheśvarī |
ṛgyajussāmātharvaiśca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 19||
yo vai devaṃ mahādevaṃ praṇavaṃ puruṣottamam |
yaḥ sarve sarvavedaiśca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 20||
prayataḥ praṇavoṅkāraṃ praṇavaṃ puruṣottamam |
oṅkāraṃ praṇavātmānaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 21||
yo'sau sarveṣu vedeṣu paṭhyate hyaja iśvaraḥ |
akāyo nirguṇo hyātmā tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 22||
gobhirjuṣṭaṃ dhanena hyāyuṣā ca balena ca |
prajayā paśubhiḥ puṣkarākṣaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 23||
triyambakaṃ yajāmahe sugandhiṃ puṣṭivardhanam |
urvārukamiva bandhanānmṛtyormukṣīya
mā'mṛtāttanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 24||
kailāsaśikhare ramye śaṅkarasya śivālaye |
devatāstatra modante tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 25||
viśvataścakṣuruta viśvatomukho viśvatohasta uta viśvataspāt |
sambāhubhyāṃ namati sampatatrairdyāvāpṛthivī
janayan deva ekastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 26||
caturo vedānadhīyīta sarvaśāsyamayaṃ viduḥ |
itihāsapurāṇānāṃ tanme mana śivasaṅkanlpamastu || 27||
mā no mahāntamuta mā no arbhakaṃ mā na ukṣantamuta mā na ukṣitam |
mā no vadhīḥ pitaraṃ mota mātaraṃ priyā mā naḥ
tanuvo rudra rīriṣastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 28||
mā nastoke tanaye mā na āyuṣi mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ |
vīrānmā no rudra bhāmito vadhīrhaviṣmantaḥ
namasā vidhema te tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 29||
ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ kṛṣṇapiṅgalam |
ūrdhvaretaṃ virūpākṣaṃ viśvarūpāya vai namo namaḥ
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 30||
kadrudrāya pracetase mīḍhuṣṭamāya tavyase |
vocema śantamaṃ hṛde | sarvo hyeṣa rudrastasmai rudrāya
namo astu tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 31||
brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastāt vi sīmataḥ suruco vena āvaḥ |
sa budhniyā upamā asya viṣṭhāḥ sataśca yoniṃ
asataśca vivastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 32||
yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika idrājā jagato babhūva |
ya īśe asya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya
haviṣā vidhema tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 33||
ya ātmadā baladā yasya viśve upāsate praśiṣaṃ yasya devāḥ |
yasya chāyā'mṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya
haviṣā vidhema tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 34||
yo rudro agnau yo apsu ya oṣadhīṣu yo rudro viśvā bhuvanā''viveśa |
tasmai rudrāya namo astu tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 35||
gandhadvārāṃ durādharṣāṃ nityapuṣṭāṃ karīṣiṇīm |
īśvarīṃ sarvabhūtānāṃ tāmihopahvaye śriyaṃ
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 36||
ya idaṃ śivasaṅkalpaṃ sadā dhyāyanti brāhmaṇāḥ |
te paraṃ mokṣaṃ gamiṣyanti tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 37||
iti śivasaṅkalpamantrāḥ samāptāḥ |
(śaiva-upaniṣadaḥ)
iti śivasaṅkalpopaniṣat samāpta |
Sanskrit — Devanagari (original)
येनेदं भूतं भुवनं भविष्यत् परिगृहीतममृतेन सर्वम् ।
येन यज्ञस्तायते सप्तहोता तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 1॥
येन कर्माणि प्रचरन्ति धीरा यतो वाचा मनसा चारु यन्ति ।
यत्सम्मितमनु संयन्ति प्राणिनस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 2॥
येन कर्माण्यपसो मनीषिणो यज्ञे कृण्वन्ति विदथेषु धीराः ।
यदपूर्वं यक्षमन्तः प्रजानां तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 3॥
यत्प्रज्ञानमुत चेतो धृतिश्च यज्ज्योतिरन्तरमृतं प्रजासु ।
यस्मान्न ऋते किञ्चन कर्म क्रियते तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 4॥
सुषारथिरश्वानिव यन्मनुष्यान्नेनीयतेऽभीशुभिर्वाजिन इव ।
हृत्प्रतिष्ठं यदजिरं जविष्ठं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 5॥
यस्मिन्नृचः साम यजूषि यस्मिन् प्रतिष्ठिता रथनाभाविवाराः ।
यस्मिंश्चित्तं सर्वमोतं प्रजानां तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 6॥
यदत्र षष्ठं त्रिशतं सुवीरं यज्ञस्य गुह्यं नवनावमाय्यं (?) ।
दश पञ्च त्रिंशतं यत्परं च तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 7॥
यज्जाग्रतो दूरमुदैति दैवं तदु सुप्तस्य तथैवैति ।
दूरङ्गमं ज्योतिषां ज्योतिरेकं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 8॥
येन द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षं च ये पर्वताः प्रदिशो दिशश्च ।
येनेदं जगद्व्याप्तं प्रजानां तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 9॥
येनेदं विश्वं जगतो बभूव ये देवा अपि महतो जातवेदाः ।
तदेवाग्निस्तमसो ज्योतिरेकं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 10॥
ये मनो हृदयं ये च देवा ये दिव्या आपो ये सूर्यरश्मिः ।
ते श्रोत्रे चक्षुषी सञ्चरन्तं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 11॥
अचिन्त्यं चाप्रमेयं च व्यक्ताव्यक्तपरं च यत ।
सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरं ज्ञेयं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 12॥
एका च दश शतं च सहस्रं चायुतं च
नियुतं च प्रयुतं चार्बुदं च न्यर्बुदं च ।
समुद्रश्च मध्यं चान्तश्च परार्धश्च
तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 13॥
ये पञ्च पञ्चदश शतं सहस्रमयुतं न्यर्बुदं च ।
तेऽग्निचित्येष्टकास्तं शरीरं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 14॥
वेदाहमेतं पुरुषं महान्तमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ।
यस्य योनिं परिपश्यन्ति धीरास्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥
यस्येदं धीराः पुनन्ति कवयो ब्रह्माणमेतं त्वा वृणुत इन्दुम् ।
स्थावरं जङ्गमं द्यौराकाशं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 16॥
परात् परतरं चैव यत्पराच्चैव यत्परम् ।
यत्परात् परतो ज्ञेयं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 17॥
परात् परतरो ब्रह्मा तत्परात् परतो हरिः ।
तत्परात् परतोऽधीशस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 18॥
या वेदादिषु गायत्री सर्वव्यापी महेश्वरी ।
ऋग्यजुस्सामाथर्वैश्च तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 19॥
यो वै देवं महादेवं प्रणवं पुरुषोत्तमम् ।
यः सर्वे सर्ववेदैश्च तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 20॥
प्रयतः प्रणवोङ्कारं प्रणवं पुरुषोत्तमम् ।
ओङ्कारं प्रणवात्मानं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 21॥
योऽसौ सर्वेषु वेदेषु पठ्यते ह्यज इश्वरः ।
अकायो निर्गुणो ह्यात्मा तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 22॥
गोभिर्जुष्टं धनेन ह्यायुषा च बलेन च ।
प्रजया पशुभिः पुष्कराक्षं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 23॥
त्रियम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ।
उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय
माऽमृतात्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 24॥
कैलासशिखरे रम्ये शङ्करस्य शिवालये ।
देवतास्तत्र मोदन्ते तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 25॥
विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोहस्त उत विश्वतस्पात् ।
सम्बाहुभ्यां नमति सम्पतत्रैर्द्यावापृथिवी
जनयन् देव एकस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 26॥
चतुरो वेदानधीयीत सर्वशास्यमयं विदुः ।
इतिहासपुराणानां तन्मे मन शिवसङ्कन्ल्पमस्तु ॥ 27॥
मा नो महान्तमुत मा नो अर्भकं मा न उक्षन्तमुत मा न उक्षितम् ।
मा नो वधीः पितरं मोत मातरं प्रिया मा नः
तनुवो रुद्र रीरिषस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 28॥
मा नस्तोके तनये मा न आयुषि मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः ।
वीरान्मा नो रुद्र भामितो वधीर्हविष्मन्तः
नमसा विधेम ते तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 29॥
ऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्णपिङ्गलम् ।
ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपाय वै नमो नमः
तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 30॥
कद्रुद्राय प्रचेतसे मीढुष्टमाय तव्यसे ।
वोचेम शन्तमं हृदे । सर्वो ह्येष रुद्रस्तस्मै रुद्राय
नमो अस्तु तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 31॥
ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं पुरस्तात् वि सीमतः सुरुचो वेन आवः ।
स बुध्निया उपमा अस्य विष्ठाः सतश्च योनिं
असतश्च विवस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 32॥
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक इद्राजा जगतो बभूव ।
य ईशे अस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय
हविषा विधेम तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 33॥
य आत्मदा बलदा यस्य विश्वे उपासते प्रशिषं यस्य देवाः ।
यस्य छायाऽमृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय
हविषा विधेम तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 34॥
यो रुद्रो अग्नौ यो अप्सु य ओषधीषु यो रुद्रो विश्वा भुवनाऽऽविवेश ।
तस्मै रुद्राय नमो अस्तु तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 35॥
गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम् ।
ईश्वरीं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियं
तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 36॥
य इदं शिवसङ्कल्पं सदा ध्यायन्ति ब्राह्मणाः ।
ते परं मोक्षं गमिष्यन्ति तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 37॥
इति शिवसङ्कल्पमन्त्राः समाप्ताः ।
(शैव-उपनिषदः)
इति शिवसङ्कल्पोपनिषत् समाप्त ।
yenedaṃ bhūtaṃ bhuvanaṃ bhaviṣyat parigṛhītamamṛtena sarvam |
yena yajñastāyate saptahotā tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 1||
yena karmāṇi pracaranti dhīrā yato vācā manasā cāru yanti |
yatsammitamanu saṃyanti prāṇinastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 2||
yena karmāṇyapaso manīṣiṇo yajñe kṛṇvanti vidatheṣu dhīrāḥ |
yadapūrvaṃ yakṣamantaḥ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 3||
yatprajñānamuta ceto dhṛtiśca yajjyotirantaramṛtaṃ prajāsu |
yasmānna ṛte kiñcana karma kriyate tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 4||
suṣārathiraśvāniva yanmanuṣyānnenīyate'bhīśubhirvājina iva |
hṛtpratiṣṭhaṃ yadajiraṃ javiṣṭhaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 5||
yasminnṛcaḥ sāma yajūṣi yasmin pratiṣṭhitā rathanābhāvivārāḥ |
yasmiṃścittaṃ sarvamotaṃ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 6||
yadatra ṣaṣṭhaṃ triśataṃ suvīraṃ yajñasya guhyaṃ navanāvamāyyaṃ (?) |
daśa pañca triṃśataṃ yatparaṃ ca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 7||
yajjāgrato dūramudaiti daivaṃ tadu suptasya tathaivaiti |
dūraṅgamaṃ jyotiṣāṃ jyotirekaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 8||
yena dyauḥ pṛthivī cāntarikṣaṃ ca ye parvatāḥ pradiśo diśaśca |
yenedaṃ jagadvyāptaṃ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 9||
yenedaṃ viśvaṃ jagato babhūva ye devā api mahato jātavedāḥ |
tadevāgnistamaso jyotirekaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 10||
ye mano hṛdayaṃ ye ca devā ye divyā āpo ye sūryaraśmiḥ |
te śrotre cakṣuṣī sañcarantaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 11||
acintyaṃ cāprameyaṃ ca vyaktāvyaktaparaṃ ca yata |
sūkṣmātsūkṣmataraṃ jñeyaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 12||
ekā ca daśa śataṃ ca sahasraṃ cāyutaṃ ca
niyutaṃ ca prayutaṃ cārbudaṃ ca nyarbudaṃ ca |
samudraśca madhyaṃ cāntaśca parārdhaśca
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 13||
ye pañca pañcadaśa śataṃ sahasramayutaṃ nyarbudaṃ ca |
te'gnicityeṣṭakāstaṃ śarīraṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 14||
vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt |
yasya yoniṃ paripaśyanti dhīrāstanme manaḥ śivasaṅkalpamastu ||
yasyedaṃ dhīrāḥ punanti kavayo brahmāṇametaṃ tvā vṛṇuta indum |
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ dyaurākāśaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 16||
parāt parataraṃ caiva yatparāccaiva yatparam |
yatparāt parato jñeyaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 17||
parāt parataro brahmā tatparāt parato hariḥ |
tatparāt parato'dhīśastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 18||
yā vedādiṣu gāyatrī sarvavyāpī maheśvarī |
ṛgyajussāmātharvaiśca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 19||
yo vai devaṃ mahādevaṃ praṇavaṃ puruṣottamam |
yaḥ sarve sarvavedaiśca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 20||
prayataḥ praṇavoṅkāraṃ praṇavaṃ puruṣottamam |
oṅkāraṃ praṇavātmānaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 21||
yo'sau sarveṣu vedeṣu paṭhyate hyaja iśvaraḥ |
akāyo nirguṇo hyātmā tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 22||
gobhirjuṣṭaṃ dhanena hyāyuṣā ca balena ca |
prajayā paśubhiḥ puṣkarākṣaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 23||
triyambakaṃ yajāmahe sugandhiṃ puṣṭivardhanam |
urvārukamiva bandhanānmṛtyormukṣīya
mā'mṛtāttanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 24||
kailāsaśikhare ramye śaṅkarasya śivālaye |
devatāstatra modante tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 25||
viśvataścakṣuruta viśvatomukho viśvatohasta uta viśvataspāt |
sambāhubhyāṃ namati sampatatrairdyāvāpṛthivī
janayan deva ekastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 26||
caturo vedānadhīyīta sarvaśāsyamayaṃ viduḥ |
itihāsapurāṇānāṃ tanme mana śivasaṅkanlpamastu || 27||
mā no mahāntamuta mā no arbhakaṃ mā na ukṣantamuta mā na ukṣitam |
mā no vadhīḥ pitaraṃ mota mātaraṃ priyā mā naḥ
tanuvo rudra rīriṣastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 28||
mā nastoke tanaye mā na āyuṣi mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ |
vīrānmā no rudra bhāmito vadhīrhaviṣmantaḥ
namasā vidhema te tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 29||
ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ kṛṣṇapiṅgalam |
ūrdhvaretaṃ virūpākṣaṃ viśvarūpāya vai namo namaḥ
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 30||
kadrudrāya pracetase mīḍhuṣṭamāya tavyase |
vocema śantamaṃ hṛde | sarvo hyeṣa rudrastasmai rudrāya
namo astu tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 31||
brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastāt vi sīmataḥ suruco vena āvaḥ |
sa budhniyā upamā asya viṣṭhāḥ sataśca yoniṃ
asataśca vivastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 32||
yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika idrājā jagato babhūva |
ya īśe asya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya
haviṣā vidhema tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 33||
ya ātmadā baladā yasya viśve upāsate praśiṣaṃ yasya devāḥ |
yasya chāyā'mṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya
haviṣā vidhema tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 34||
yo rudro agnau yo apsu ya oṣadhīṣu yo rudro viśvā bhuvanā''viveśa |
tasmai rudrāya namo astu tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 35||
gandhadvārāṃ durādharṣāṃ nityapuṣṭāṃ karīṣiṇīm |
īśvarīṃ sarvabhūtānāṃ tāmihopahvaye śriyaṃ
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 36||
ya idaṃ śivasaṅkalpaṃ sadā dhyāyanti brāhmaṇāḥ |
te paraṃ mokṣaṃ gamiṣyanti tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 37||
iti śivasaṅkalpamantrāḥ samāptāḥ |
(śaiva-upaniṣadaḥ)
iti śivasaṅkalpopaniṣat samāpta |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in