Shiva

ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪೋಪನಿಷತ್ (ಶಿವ ಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು)

Shivasankalpopanishat (shiva Sankalpamastu)

✍️ Vedic 📂 Upanishad 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಯೇನೇದಂ ಭೂತಂ ಭುವನಂ ಭವಿಷ್ಯತ್ ಪರಿಗೃಹೀತಮಮೃತೇನ ಸರ್ವಮ್ ।
ಯೇನ ಯಜ್ಞಸ್ತಾಯತೇ ಸಪ್ತಹೋತಾ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 1॥
ಯೇನ ಕರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ಧೀರಾ ಯತೋ ವಾಚಾ ಮನಸಾ ಚಾರು ಯನ್ತಿ ।
ಯತ್ಸಮ್ಮಿತಮನು ಸಂಯನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಿನಸ್ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 2॥
ಯೇನ ಕರ್ಮಾಣ್ಯಪಸೋ ಮನೀಷಿಣೋ ಯಜ್ಞೇ ಕೃಣ್ವನ್ತಿ ವಿದಥೇಷು ಧೀರಾಃ ।
ಯದಪೂರ್ವಂ ಯಕ್ಷಮನ್ತಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 3॥
ಯತ್ಪ್ರಜ್ಞಾನಮುತ ಚೇತೋ ಧೃತಿಶ್ಚ ಯಜ್ಜ್ಯೋತಿರನ್ತರಮೃತಂ ಪ್ರಜಾಸು ।
ಯಸ್ಮಾನ್ನ ಋತೇ ಕಿಞ್ಚನ ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯತೇ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 4॥
ಸುಷಾರಥಿರಶ್ವಾನಿವ ಯನ್ಮನುಷ್ಯಾನ್ನೇನೀಯತೇಽಭೀಶುಭಿರ್ವಾಜಿನ ಇವ ।
ಹೃತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಯದಜಿರಂ ಜವಿಷ್ಠಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 5॥
ಯಸ್ಮಿನ್ನೃಚಃ ಸಾಮ ಯಜೂಷಿ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ರಥನಾಭಾವಿವಾರಾಃ ।
ಯಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿತ್ತಂ ಸರ್ವಮೋತಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 6॥
ಯದತ್ರ ಷಷ್ಠಂ ತ್ರಿಶತಂ ಸುವೀರಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಗುಹ್ಯಂ ನವನಾವಮಾಯ್ಯಂ (?) ।
ದಶ ಪಞ್ಚ ತ್ರಿಂಶತಂ ಯತ್ಪರಂ ಚ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 7॥
ಯಜ್ಜಾಗ್ರತೋ ದೂರಮುದೈತಿ ದೈವಂ ತದು ಸುಪ್ತಸ್ಯ ತಥೈವೈತಿ ।
ದೂರಙ್ಗಮಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಜ್ಯೋತಿರೇಕಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 8॥
ಯೇನ ದ್ಯೌಃ ಪೃಥಿವೀ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಚ ಯೇ ಪರ್ವತಾಃ ಪ್ರದಿಶೋ ದಿಶಶ್ಚ ।
ಯೇನೇದಂ ಜಗದ್ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 9॥
ಯೇನೇದಂ ವಿಶ್ವಂ ಜಗತೋ ಬಭೂವ ಯೇ ದೇವಾ ಅಪಿ ಮಹತೋ ಜಾತವೇದಾಃ ।
ತದೇವಾಗ್ನಿಸ್ತಮಸೋ ಜ್ಯೋತಿರೇಕಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 10॥
ಯೇ ಮನೋ ಹೃದಯಂ ಯೇ ಚ ದೇವಾ ಯೇ ದಿವ್ಯಾ ಆಪೋ ಯೇ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಃ ।
ತೇ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಚಕ್ಷುಷೀ ಸಞ್ಚರನ್ತಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 11॥
ಅಚಿನ್ತ್ಯಂ ಚಾಪ್ರಮೇಯಂ ಚ ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತಪರಂ ಚ ಯತ ।
ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತ್ಸೂಕ್ಷ್ಮತರಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 12॥
ಏಕಾ ಚ ದಶ ಶತಂ ಚ ಸಹಸ್ರಂ ಚಾಯುತಂ ಚ
ನಿಯುತಂ ಚ ಪ್ರಯುತಂ ಚಾರ್ಬುದಂ ಚ ನ್ಯರ್ಬುದಂ ಚ ।
ಸಮುದ್ರಶ್ಚ ಮಧ್ಯಂ ಚಾನ್ತಶ್ಚ ಪರಾರ್ಧಶ್ಚ
ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 13॥
ಯೇ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚದಶ ಶತಂ ಸಹಸ್ರಮಯುತಂ ನ್ಯರ್ಬುದಂ ಚ ।
ತೇಽಗ್ನಿಚಿತ್ಯೇಷ್ಟಕಾಸ್ತಂ ಶರೀರಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 14॥
ವೇದಾಹಮೇತಂ ಪುರುಷಂ ಮಹಾನ್ತಮಾದಿತ್ಯವರ್ಣಂ ತಮಸಃ ಪರಸ್ತಾತ್ ।
ಯಸ್ಯ ಯೋನಿಂ ಪರಿಪಶ್ಯನ್ತಿ ಧೀರಾಸ್ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥
ಯಸ್ಯೇದಂ ಧೀರಾಃ ಪುನನ್ತಿ ಕವಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮೇತಂ ತ್ವಾ ವೃಣುತ ಇನ್ದುಮ್ ।
ಸ್ಥಾವರಂ ಜಙ್ಗಮಂ ದ್ಯೌರಾಕಾಶಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 16॥
ಪರಾತ್ ಪರತರಂ ಚೈವ ಯತ್ಪರಾಚ್ಚೈವ ಯತ್ಪರಮ್ ।
ಯತ್ಪರಾತ್ ಪರತೋ ಜ್ಞೇಯಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 17॥
ಪರಾತ್ ಪರತರೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತತ್ಪರಾತ್ ಪರತೋ ಹರಿಃ ।
ತತ್ಪರಾತ್ ಪರತೋಽಧೀಶಸ್ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 18॥
ಯಾ ವೇದಾದಿಷು ಗಾಯತ್ರೀ ಸರ್ವವ್ಯಾಪೀ ಮಹೇಶ್ವರೀ ।
ಋಗ್ಯಜುಸ್ಸಾಮಾಥರ್ವೈಶ್ಚ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 19॥
ಯೋ ವೈ ದೇವಂ ಮಹಾದೇವಂ ಪ್ರಣವಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ।
ಯಃ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವವೇದೈಶ್ಚ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 20॥
ಪ್ರಯತಃ ಪ್ರಣವೋಙ್ಕಾರಂ ಪ್ರಣವಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ।
ಓಙ್ಕಾರಂ ಪ್ರಣವಾತ್ಮಾನಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 21॥
ಯೋಽಸೌ ಸರ್ವೇಷು ವೇದೇಷು ಪಠ್ಯತೇ ಹ್ಯಜ ಇಶ್ವರಃ ।
ಅಕಾಯೋ ನಿರ್ಗುಣೋ ಹ್ಯಾತ್ಮಾ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 22॥
ಗೋಭಿರ್ಜುಷ್ಟಂ ಧನೇನ ಹ್ಯಾಯುಷಾ ಚ ಬಲೇನ ಚ ।
ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ ಪುಷ್ಕರಾಕ್ಷಂ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 23॥
ತ್ರಿಯಮ್ಬಕಂ ಯಜಾಮಹೇ ಸುಗನ್ಧಿಂ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಧನಮ್ ।
ಉರ್ವಾರುಕಮಿವ ಬನ್ಧನಾನ್ಮೃತ್ಯೋರ್ಮುಕ್ಷೀಯ
ಮಾಽಮೃತಾತ್ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 24॥
ಕೈಲಾಸಶಿಖರೇ ರಮ್ಯೇ ಶಙ್ಕರಸ್ಯ ಶಿವಾಲಯೇ ।
ದೇವತಾಸ್ತತ್ರ ಮೋದನ್ತೇ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 25॥
ವಿಶ್ವತಶ್ಚಕ್ಷುರುತ ವಿಶ್ವತೋಮುಖೋ ವಿಶ್ವತೋಹಸ್ತ ಉತ ವಿಶ್ವತಸ್ಪಾತ್ ।
ಸಮ್ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ನಮತಿ ಸಮ್ಪತತ್ರೈರ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ
ಜನಯನ್ ದೇವ ಏಕಸ್ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 26॥
ಚತುರೋ ವೇದಾನಧೀಯೀತ ಸರ್ವಶಾಸ್ಯಮಯಂ ವಿದುಃ ।
ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾನಾಂ ತನ್ಮೇ ಮನ ಶಿವಸಙ್ಕನ್ಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 27॥
ಮಾ ನೋ ಮಹಾನ್ತಮುತ ಮಾ ನೋ ಅರ್ಭಕಂ ಮಾ ನ ಉಕ್ಷನ್ತಮುತ ಮಾ ನ ಉಕ್ಷಿತಮ್ ।
ಮಾ ನೋ ವಧೀಃ ಪಿತರಂ ಮೋತ ಮಾತರಂ ಪ್ರಿಯಾ ಮಾ ನಃ
ತನುವೋ ರುದ್ರ ರೀರಿಷಸ್ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 28॥
ಮಾ ನಸ್ತೋಕೇ ತನಯೇ ಮಾ ನ ಆಯುಷಿ ಮಾ ನೋ ಗೋಷು ಮಾ ನೋ ಅಶ್ವೇಷು ರೀರಿಷಃ ।
ವೀರಾನ್ಮಾ ನೋ ರುದ್ರ ಭಾಮಿತೋ ವಧೀರ್ಹವಿಷ್ಮನ್ತಃ
ನಮಸಾ ವಿಧೇಮ ತೇ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 29॥
ಋತಂ ಸತ್ಯಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪುರುಷಂ ಕೃಷ್ಣಪಿಙ್ಗಲಮ್ ।
ಊರ್ಧ್ವರೇತಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ವಿಶ್ವರೂಪಾಯ ವೈ ನಮೋ ನಮಃ
ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 30॥
ಕದ್ರುದ್ರಾಯ ಪ್ರಚೇತಸೇ ಮೀಢುಷ್ಟಮಾಯ ತವ್ಯಸೇ ।
ವೋಚೇಮ ಶನ್ತಮಂ ಹೃದೇ । ಸರ್ವೋ ಹ್ಯೇಷ ರುದ್ರಸ್ತಸ್ಮೈ ರುದ್ರಾಯ
ನಮೋ ಅಸ್ತು ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 31॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಜಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ವಿ ಸೀಮತಃ ಸುರುಚೋ ವೇನ ಆವಃ ।
ಸ ಬುಧ್ನಿಯಾ ಉಪಮಾ ಅಸ್ಯ ವಿಷ್ಠಾಃ ಸತಶ್ಚ ಯೋನಿಂ
ಅಸತಶ್ಚ ವಿವಸ್ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 32॥
ಯಃ ಪ್ರಾಣತೋ ನಿಮಿಷತೋ ಮಹಿತ್ವೈಕ ಇದ್ರಾಜಾ ಜಗತೋ ಬಭೂವ ।
ಯ ಈಶೇ ಅಸ್ಯ ದ್ವಿಪದಶ್ಚತುಷ್ಪದಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ
ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 33॥
ಯ ಆತ್ಮದಾ ಬಲದಾ ಯಸ್ಯ ವಿಶ್ವೇ ಉಪಾಸತೇ ಪ್ರಶಿಷಂ ಯಸ್ಯ ದೇವಾಃ ।
ಯಸ್ಯ ಛಾಯಾಽಮೃತಂ ಯಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ
ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 34॥
ಯೋ ರುದ್ರೋ ಅಗ್ನೌ ಯೋ ಅಪ್ಸು ಯ ಓಷಧೀಷು ಯೋ ರುದ್ರೋ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾಽಽವಿವೇಶ ।
ತಸ್ಮೈ ರುದ್ರಾಯ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 35॥
ಗನ್ಧದ್ವಾರಾಂ ದುರಾಧರ್ಷಾಂ ನಿತ್ಯಪುಷ್ಟಾಂ ಕರೀಷಿಣೀಮ್ ।
ಈಶ್ವರೀಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ತಾಮಿಹೋಪಹ್ವಯೇ ಶ್ರಿಯಂ
ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 36॥
ಯ ಇದಂ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಂ ಸದಾ ಧ್ಯಾಯನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ।
ತೇ ಪರಂ ಮೋಕ್ಷಂ ಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ತನ್ಮೇ ಮನಃ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮಸ್ತು ॥ 37॥
ಇತಿ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಮನ್ತ್ರಾಃ ಸಮಾಪ್ತಾಃ ।
(ಶೈವ-ಉಪನಿಷದಃ)
ಇತಿ ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪೋಪನಿಷತ್ ಸಮಾಪ್ತ ।
Roman (IAST) Transliteration
yenedaṃ bhūtaṃ bhuvanaṃ bhaviṣyat parigṛhītamamṛtena sarvam |
yena yajñastāyate saptahotā tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 1||
yena karmāṇi pracaranti dhīrā yato vācā manasā cāru yanti |
yatsammitamanu saṃyanti prāṇinastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 2||
yena karmāṇyapaso manīṣiṇo yajñe kṛṇvanti vidatheṣu dhīrāḥ |
yadapūrvaṃ yakṣamantaḥ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 3||
yatprajñānamuta ceto dhṛtiśca yajjyotirantaramṛtaṃ prajāsu |
yasmānna ṛte kiñcana karma kriyate tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 4||
suṣārathiraśvāniva yanmanuṣyānnenīyate'bhīśubhirvājina iva |
hṛtpratiṣṭhaṃ yadajiraṃ javiṣṭhaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 5||
yasminnṛcaḥ sāma yajūṣi yasmin pratiṣṭhitā rathanābhāvivārāḥ |
yasmiṃścittaṃ sarvamotaṃ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 6||
yadatra ṣaṣṭhaṃ triśataṃ suvīraṃ yajñasya guhyaṃ navanāvamāyyaṃ (?) |
daśa pañca triṃśataṃ yatparaṃ ca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 7||
yajjāgrato dūramudaiti daivaṃ tadu suptasya tathaivaiti |
dūraṅgamaṃ jyotiṣāṃ jyotirekaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 8||
yena dyauḥ pṛthivī cāntarikṣaṃ ca ye parvatāḥ pradiśo diśaśca |
yenedaṃ jagadvyāptaṃ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 9||
yenedaṃ viśvaṃ jagato babhūva ye devā api mahato jātavedāḥ |
tadevāgnistamaso jyotirekaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 10||
ye mano hṛdayaṃ ye ca devā ye divyā āpo ye sūryaraśmiḥ |
te śrotre cakṣuṣī sañcarantaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 11||
acintyaṃ cāprameyaṃ ca vyaktāvyaktaparaṃ ca yata |
sūkṣmātsūkṣmataraṃ jñeyaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 12||
ekā ca daśa śataṃ ca sahasraṃ cāyutaṃ ca
niyutaṃ ca prayutaṃ cārbudaṃ ca nyarbudaṃ ca |
samudraśca madhyaṃ cāntaśca parārdhaśca
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 13||
ye pañca pañcadaśa śataṃ sahasramayutaṃ nyarbudaṃ ca |
te'gnicityeṣṭakāstaṃ śarīraṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 14||
vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt |
yasya yoniṃ paripaśyanti dhīrāstanme manaḥ śivasaṅkalpamastu ||
yasyedaṃ dhīrāḥ punanti kavayo brahmāṇametaṃ tvā vṛṇuta indum |
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ dyaurākāśaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 16||
parāt parataraṃ caiva yatparāccaiva yatparam |
yatparāt parato jñeyaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 17||
parāt parataro brahmā tatparāt parato hariḥ |
tatparāt parato'dhīśastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 18||
yā vedādiṣu gāyatrī sarvavyāpī maheśvarī |
ṛgyajussāmātharvaiśca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 19||
yo vai devaṃ mahādevaṃ praṇavaṃ puruṣottamam |
yaḥ sarve sarvavedaiśca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 20||
prayataḥ praṇavoṅkāraṃ praṇavaṃ puruṣottamam |
oṅkāraṃ praṇavātmānaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 21||
yo'sau sarveṣu vedeṣu paṭhyate hyaja iśvaraḥ |
akāyo nirguṇo hyātmā tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 22||
gobhirjuṣṭaṃ dhanena hyāyuṣā ca balena ca |
prajayā paśubhiḥ puṣkarākṣaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 23||
triyambakaṃ yajāmahe sugandhiṃ puṣṭivardhanam |
urvārukamiva bandhanānmṛtyormukṣīya
mā'mṛtāttanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 24||
kailāsaśikhare ramye śaṅkarasya śivālaye |
devatāstatra modante tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 25||
viśvataścakṣuruta viśvatomukho viśvatohasta uta viśvataspāt |
sambāhubhyāṃ namati sampatatrairdyāvāpṛthivī
janayan deva ekastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 26||
caturo vedānadhīyīta sarvaśāsyamayaṃ viduḥ |
itihāsapurāṇānāṃ tanme mana śivasaṅkanlpamastu || 27||
mā no mahāntamuta mā no arbhakaṃ mā na ukṣantamuta mā na ukṣitam |
mā no vadhīḥ pitaraṃ mota mātaraṃ priyā mā naḥ
tanuvo rudra rīriṣastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 28||
mā nastoke tanaye mā na āyuṣi mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ |
vīrānmā no rudra bhāmito vadhīrhaviṣmantaḥ
namasā vidhema te tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 29||
ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ kṛṣṇapiṅgalam |
ūrdhvaretaṃ virūpākṣaṃ viśvarūpāya vai namo namaḥ
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 30||
kadrudrāya pracetase mīḍhuṣṭamāya tavyase |
vocema śantamaṃ hṛde | sarvo hyeṣa rudrastasmai rudrāya
namo astu tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 31||
brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastāt vi sīmataḥ suruco vena āvaḥ |
sa budhniyā upamā asya viṣṭhāḥ sataśca yoniṃ
asataśca vivastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 32||
yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika idrājā jagato babhūva |
ya īśe asya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya
haviṣā vidhema tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 33||
ya ātmadā baladā yasya viśve upāsate praśiṣaṃ yasya devāḥ |
yasya chāyā'mṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya
haviṣā vidhema tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 34||
yo rudro agnau yo apsu ya oṣadhīṣu yo rudro viśvā bhuvanā''viveśa |
tasmai rudrāya namo astu tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 35||
gandhadvārāṃ durādharṣāṃ nityapuṣṭāṃ karīṣiṇīm |
īśvarīṃ sarvabhūtānāṃ tāmihopahvaye śriyaṃ
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 36||
ya idaṃ śivasaṅkalpaṃ sadā dhyāyanti brāhmaṇāḥ |
te paraṃ mokṣaṃ gamiṣyanti tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 37||
iti śivasaṅkalpamantrāḥ samāptāḥ |
(śaiva-upaniṣadaḥ)
iti śivasaṅkalpopaniṣat samāpta |
Sanskrit — Devanagari (original)
येनेदं भूतं भुवनं भविष्यत् परिगृहीतममृतेन सर्वम् ।
येन यज्ञस्तायते सप्तहोता तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 1॥
येन कर्माणि प्रचरन्ति धीरा यतो वाचा मनसा चारु यन्ति ।
यत्सम्मितमनु संयन्ति प्राणिनस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 2॥
येन कर्माण्यपसो मनीषिणो यज्ञे कृण्वन्ति विदथेषु धीराः ।
यदपूर्वं यक्षमन्तः प्रजानां तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 3॥
यत्प्रज्ञानमुत चेतो धृतिश्च यज्ज्योतिरन्तरमृतं प्रजासु ।
यस्मान्न ऋते किञ्चन कर्म क्रियते तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 4॥
सुषारथिरश्वानिव यन्मनुष्यान्नेनीयतेऽभीशुभिर्वाजिन इव ।
हृत्प्रतिष्ठं यदजिरं जविष्ठं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 5॥
यस्मिन्नृचः साम यजूषि यस्मिन् प्रतिष्ठिता रथनाभाविवाराः ।
यस्मिंश्चित्तं सर्वमोतं प्रजानां तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 6॥
यदत्र षष्ठं त्रिशतं सुवीरं यज्ञस्य गुह्यं नवनावमाय्यं (?) ।
दश पञ्च त्रिंशतं यत्परं च तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 7॥
यज्जाग्रतो दूरमुदैति दैवं तदु सुप्तस्य तथैवैति ।
दूरङ्गमं ज्योतिषां ज्योतिरेकं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 8॥
येन द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षं च ये पर्वताः प्रदिशो दिशश्च ।
येनेदं जगद्व्याप्तं प्रजानां तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 9॥
येनेदं विश्वं जगतो बभूव ये देवा अपि महतो जातवेदाः ।
तदेवाग्निस्तमसो ज्योतिरेकं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 10॥
ये मनो हृदयं ये च देवा ये दिव्या आपो ये सूर्यरश्मिः ।
ते श्रोत्रे चक्षुषी सञ्चरन्तं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 11॥
अचिन्त्यं चाप्रमेयं च व्यक्ताव्यक्तपरं च यत ।
सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरं ज्ञेयं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 12॥
एका च दश शतं च सहस्रं चायुतं च
नियुतं च प्रयुतं चार्बुदं च न्यर्बुदं च ।
समुद्रश्च मध्यं चान्तश्च परार्धश्च
तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 13॥
ये पञ्च पञ्चदश शतं सहस्रमयुतं न्यर्बुदं च ।
तेऽग्निचित्येष्टकास्तं शरीरं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 14॥
वेदाहमेतं पुरुषं महान्तमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ।
यस्य योनिं परिपश्यन्ति धीरास्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥
यस्येदं धीराः पुनन्ति कवयो ब्रह्माणमेतं त्वा वृणुत इन्दुम् ।
स्थावरं जङ्गमं द्यौराकाशं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 16॥
परात् परतरं चैव यत्पराच्चैव यत्परम् ।
यत्परात् परतो ज्ञेयं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 17॥
परात् परतरो ब्रह्मा तत्परात् परतो हरिः ।
तत्परात् परतोऽधीशस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 18॥
या वेदादिषु गायत्री सर्वव्यापी महेश्वरी ।
ऋग्यजुस्सामाथर्वैश्च तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 19॥
यो वै देवं महादेवं प्रणवं पुरुषोत्तमम् ।
यः सर्वे सर्ववेदैश्च तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 20॥
प्रयतः प्रणवोङ्कारं प्रणवं पुरुषोत्तमम् ।
ओङ्कारं प्रणवात्मानं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 21॥
योऽसौ सर्वेषु वेदेषु पठ्यते ह्यज इश्वरः ।
अकायो निर्गुणो ह्यात्मा तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 22॥
गोभिर्जुष्टं धनेन ह्यायुषा च बलेन च ।
प्रजया पशुभिः पुष्कराक्षं तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 23॥
त्रियम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ।
उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय
माऽमृतात्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 24॥
कैलासशिखरे रम्ये शङ्करस्य शिवालये ।
देवतास्तत्र मोदन्ते तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 25॥
विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोहस्त उत विश्वतस्पात् ।
सम्बाहुभ्यां नमति सम्पतत्रैर्द्यावापृथिवी
जनयन् देव एकस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 26॥
चतुरो वेदानधीयीत सर्वशास्यमयं विदुः ।
इतिहासपुराणानां तन्मे मन शिवसङ्कन्ल्पमस्तु ॥ 27॥
मा नो महान्तमुत मा नो अर्भकं मा न उक्षन्तमुत मा न उक्षितम् ।
मा नो वधीः पितरं मोत मातरं प्रिया मा नः
तनुवो रुद्र रीरिषस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 28॥
मा नस्तोके तनये मा न आयुषि मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः ।
वीरान्मा नो रुद्र भामितो वधीर्हविष्मन्तः
नमसा विधेम ते तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 29॥
ऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्णपिङ्गलम् ।
ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपाय वै नमो नमः
तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 30॥
कद्रुद्राय प्रचेतसे मीढुष्टमाय तव्यसे ।
वोचेम शन्तमं हृदे । सर्वो ह्येष रुद्रस्तस्मै रुद्राय
नमो अस्तु तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 31॥
ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं पुरस्तात् वि सीमतः सुरुचो वेन आवः ।
स बुध्निया उपमा अस्य विष्ठाः सतश्च योनिं
असतश्च विवस्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 32॥
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक इद्राजा जगतो बभूव ।
य ईशे अस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय
हविषा विधेम तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 33॥
य आत्मदा बलदा यस्य विश्वे उपासते प्रशिषं यस्य देवाः ।
यस्य छायाऽमृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय
हविषा विधेम तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 34॥
यो रुद्रो अग्नौ यो अप्सु य ओषधीषु यो रुद्रो विश्वा भुवनाऽऽविवेश ।
तस्मै रुद्राय नमो अस्तु तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 35॥
गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम् ।
ईश्वरीं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियं
तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 36॥
य इदं शिवसङ्कल्पं सदा ध्यायन्ति ब्राह्मणाः ।
ते परं मोक्षं गमिष्यन्ति तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ 37॥
इति शिवसङ्कल्पमन्त्राः समाप्ताः ।
(शैव-उपनिषदः)
इति शिवसङ्कल्पोपनिषत् समाप्त ।
yenedaṃ bhūtaṃ bhuvanaṃ bhaviṣyat parigṛhītamamṛtena sarvam |
yena yajñastāyate saptahotā tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 1||
yena karmāṇi pracaranti dhīrā yato vācā manasā cāru yanti |
yatsammitamanu saṃyanti prāṇinastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 2||
yena karmāṇyapaso manīṣiṇo yajñe kṛṇvanti vidatheṣu dhīrāḥ |
yadapūrvaṃ yakṣamantaḥ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 3||
yatprajñānamuta ceto dhṛtiśca yajjyotirantaramṛtaṃ prajāsu |
yasmānna ṛte kiñcana karma kriyate tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 4||
suṣārathiraśvāniva yanmanuṣyānnenīyate'bhīśubhirvājina iva |
hṛtpratiṣṭhaṃ yadajiraṃ javiṣṭhaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 5||
yasminnṛcaḥ sāma yajūṣi yasmin pratiṣṭhitā rathanābhāvivārāḥ |
yasmiṃścittaṃ sarvamotaṃ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 6||
yadatra ṣaṣṭhaṃ triśataṃ suvīraṃ yajñasya guhyaṃ navanāvamāyyaṃ (?) |
daśa pañca triṃśataṃ yatparaṃ ca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 7||
yajjāgrato dūramudaiti daivaṃ tadu suptasya tathaivaiti |
dūraṅgamaṃ jyotiṣāṃ jyotirekaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 8||
yena dyauḥ pṛthivī cāntarikṣaṃ ca ye parvatāḥ pradiśo diśaśca |
yenedaṃ jagadvyāptaṃ prajānāṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 9||
yenedaṃ viśvaṃ jagato babhūva ye devā api mahato jātavedāḥ |
tadevāgnistamaso jyotirekaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 10||
ye mano hṛdayaṃ ye ca devā ye divyā āpo ye sūryaraśmiḥ |
te śrotre cakṣuṣī sañcarantaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 11||
acintyaṃ cāprameyaṃ ca vyaktāvyaktaparaṃ ca yata |
sūkṣmātsūkṣmataraṃ jñeyaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 12||
ekā ca daśa śataṃ ca sahasraṃ cāyutaṃ ca
niyutaṃ ca prayutaṃ cārbudaṃ ca nyarbudaṃ ca |
samudraśca madhyaṃ cāntaśca parārdhaśca
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 13||
ye pañca pañcadaśa śataṃ sahasramayutaṃ nyarbudaṃ ca |
te'gnicityeṣṭakāstaṃ śarīraṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 14||
vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt |
yasya yoniṃ paripaśyanti dhīrāstanme manaḥ śivasaṅkalpamastu ||
yasyedaṃ dhīrāḥ punanti kavayo brahmāṇametaṃ tvā vṛṇuta indum |
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ dyaurākāśaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 16||
parāt parataraṃ caiva yatparāccaiva yatparam |
yatparāt parato jñeyaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 17||
parāt parataro brahmā tatparāt parato hariḥ |
tatparāt parato'dhīśastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 18||
yā vedādiṣu gāyatrī sarvavyāpī maheśvarī |
ṛgyajussāmātharvaiśca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 19||
yo vai devaṃ mahādevaṃ praṇavaṃ puruṣottamam |
yaḥ sarve sarvavedaiśca tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 20||
prayataḥ praṇavoṅkāraṃ praṇavaṃ puruṣottamam |
oṅkāraṃ praṇavātmānaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 21||
yo'sau sarveṣu vedeṣu paṭhyate hyaja iśvaraḥ |
akāyo nirguṇo hyātmā tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 22||
gobhirjuṣṭaṃ dhanena hyāyuṣā ca balena ca |
prajayā paśubhiḥ puṣkarākṣaṃ tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 23||
triyambakaṃ yajāmahe sugandhiṃ puṣṭivardhanam |
urvārukamiva bandhanānmṛtyormukṣīya
mā'mṛtāttanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 24||
kailāsaśikhare ramye śaṅkarasya śivālaye |
devatāstatra modante tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 25||
viśvataścakṣuruta viśvatomukho viśvatohasta uta viśvataspāt |
sambāhubhyāṃ namati sampatatrairdyāvāpṛthivī
janayan deva ekastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 26||
caturo vedānadhīyīta sarvaśāsyamayaṃ viduḥ |
itihāsapurāṇānāṃ tanme mana śivasaṅkanlpamastu || 27||
mā no mahāntamuta mā no arbhakaṃ mā na ukṣantamuta mā na ukṣitam |
mā no vadhīḥ pitaraṃ mota mātaraṃ priyā mā naḥ
tanuvo rudra rīriṣastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 28||
mā nastoke tanaye mā na āyuṣi mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ |
vīrānmā no rudra bhāmito vadhīrhaviṣmantaḥ
namasā vidhema te tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 29||
ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ kṛṣṇapiṅgalam |
ūrdhvaretaṃ virūpākṣaṃ viśvarūpāya vai namo namaḥ
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 30||
kadrudrāya pracetase mīḍhuṣṭamāya tavyase |
vocema śantamaṃ hṛde | sarvo hyeṣa rudrastasmai rudrāya
namo astu tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 31||
brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastāt vi sīmataḥ suruco vena āvaḥ |
sa budhniyā upamā asya viṣṭhāḥ sataśca yoniṃ
asataśca vivastanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 32||
yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika idrājā jagato babhūva |
ya īśe asya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya
haviṣā vidhema tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 33||
ya ātmadā baladā yasya viśve upāsate praśiṣaṃ yasya devāḥ |
yasya chāyā'mṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya
haviṣā vidhema tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 34||
yo rudro agnau yo apsu ya oṣadhīṣu yo rudro viśvā bhuvanā''viveśa |
tasmai rudrāya namo astu tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 35||
gandhadvārāṃ durādharṣāṃ nityapuṣṭāṃ karīṣiṇīm |
īśvarīṃ sarvabhūtānāṃ tāmihopahvaye śriyaṃ
tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 36||
ya idaṃ śivasaṅkalpaṃ sadā dhyāyanti brāhmaṇāḥ |
te paraṃ mokṣaṃ gamiṣyanti tanme manaḥ śivasaṅkalpamastu || 37||
iti śivasaṅkalpamantrāḥ samāptāḥ |
(śaiva-upaniṣadaḥ)
iti śivasaṅkalpopaniṣat samāpta |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in