Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ చతుశ్చత్వారింశస్సర్గః ।
Shloka 1
సన్దిష్టో రాక్షసేన్ద్రేణ ప్రహస్తస్య సుతో బలీ ।
జమ్బుమాలీ మహాదంష్ట్రో నిర్జగామ ధనుర్ధరః ॥ 1 ॥
జమ్బుమాలీ మహాదంష్ట్రో నిర్జగామ ధనుర్ధరః ॥ 1 ॥
sandiṣṭo rākṣasendreṇa prahastasya suto balī |
jambumālī mahādaṃṣṭro nirjagāma dhanurdharaḥ || 1 ||
jambumālī mahādaṃṣṭro nirjagāma dhanurdharaḥ || 1 ||
Shloka 2
రక్తమాల్యామ్బరధరస్స్రగ్వీ రుచిరకుణ్డలః ।
మహాన్వివృత్తనయనశ్చణ్డస్సమరదుర్జయః ॥ 2 ॥
మహాన్వివృత్తనయనశ్చణ్డస్సమరదుర్జయః ॥ 2 ॥
raktamālyāmbaradharassragvī rucirakuṇḍalaḥ |
mahānvivṛttanayanaścaṇḍassamaradurjayaḥ || 2 ||
mahānvivṛttanayanaścaṇḍassamaradurjayaḥ || 2 ||
Shloka 3
ధనుశ్శక్రధనుః ప్రఖ్యం మహద్రుచిరసాయకమ్ ।
విష్ఫారయాణో వేగేన వజ్రాశనిసమస్వనమ్ ॥ 3 ॥
విష్ఫారయాణో వేగేన వజ్రాశనిసమస్వనమ్ ॥ 3 ॥
dhanuśśakradhanuḥ prakhyaṃ mahadrucirasāyakam |
viṣphārayāṇo vegena vajrāśanisamasvanam || 3 ||
viṣphārayāṇo vegena vajrāśanisamasvanam || 3 ||
Shloka 4
తస్య విష్ఫారఘోషేణ ధనుషో మహతా దిశః ।
ప్రదిశశ్చ నభశ్చైవ సహసా సమపూర్యత ॥ 4 ॥
ప్రదిశశ్చ నభశ్చైవ సహసా సమపూర్యత ॥ 4 ॥
tasya viṣphāraghoṣeṇa dhanuṣo mahatā diśaḥ |
pradiśaśca nabhaścaiva sahasā samapūryata || 4 ||
pradiśaśca nabhaścaiva sahasā samapūryata || 4 ||
Shloka 5
రథేన ఖరయుక్తేన తమాగతముదీక్ష్య సః ।
హనుమాన్వేగసమ్పన్నో జహర్ష చ ననాద చ ॥ 5 ॥
హనుమాన్వేగసమ్పన్నో జహర్ష చ ననాద చ ॥ 5 ॥
rathena kharayuktena tamāgatamudīkṣya saḥ |
hanumānvegasampanno jaharṣa ca nanāda ca || 5 ||
hanumānvegasampanno jaharṣa ca nanāda ca || 5 ||
Shloka 6
తం తోరణవిటఙ్కస్థం హనుమన్తం మహాకపిమ్ ।
జమ్బుమాలీ మహాబాహుర్వివ్యాధ నిశితైశ్శరైః ॥ 6 ॥
జమ్బుమాలీ మహాబాహుర్వివ్యాధ నిశితైశ్శరైః ॥ 6 ॥
taṃ toraṇaviṭaṅkasthaṃ hanumantaṃ mahākapim |
jambumālī mahābāhurvivyādha niśitaiśśaraiḥ || 6 ||
jambumālī mahābāhurvivyādha niśitaiśśaraiḥ || 6 ||
Shloka 7
అర్ధచన్ద్రేణ వదనే శిరస్యేకేన కర్ణినా ।
బాహ్వోర్వివ్యాధ నారాచైర్దశభిస్తం కపీశ్వరమ్ ॥ 7 ॥
బాహ్వోర్వివ్యాధ నారాచైర్దశభిస్తం కపీశ్వరమ్ ॥ 7 ॥
ardhacandreṇa vadane śirasyekena karṇinā |
bāhvorvivyādha nārācairdaśabhistaṃ kapīśvaram || 7 ||
bāhvorvivyādha nārācairdaśabhistaṃ kapīśvaram || 7 ||
Shloka 8
తస్య తచ్ఛుశుభే తామ్రం శరేణాభిహతం ముఖమ్ ।
శరదీవామ్బుజం ఫుల్లం విద్ధం భాస్కరరశ్మినా ॥ 8 ॥
శరదీవామ్బుజం ఫుల్లం విద్ధం భాస్కరరశ్మినా ॥ 8 ॥
tasya tacchuśubhe tāmraṃ śareṇābhihataṃ mukham |
śaradīvāmbujaṃ phullaṃ viddhaṃ bhāskararaśminā || 8 ||
śaradīvāmbujaṃ phullaṃ viddhaṃ bhāskararaśminā || 8 ||
Shloka 9
తత్తస్య రక్తం రక్తేన రఞ్జితం శుశుభే ముఖమ్ ।
యథాకాశే మహాపద్మం సిక్తం చన్దనబిన్దుభిః ॥ 9 ॥
యథాకాశే మహాపద్మం సిక్తం చన్దనబిన్దుభిః ॥ 9 ॥
tattasya raktaṃ raktena rañjitaṃ śuśubhe mukham |
yathākāśe mahāpadmaṃ siktaṃ candanabindubhiḥ || 9 ||
yathākāśe mahāpadmaṃ siktaṃ candanabindubhiḥ || 9 ||
Shloka 10
చుకోప బాణాభిహతో రాక్షసస్య మహాకపిః ।
తతః పార్శ్వేఽతివిపులాం దదర్శ మహతీం శిలామ్ ॥ 10 ॥
తతః పార్శ్వేఽతివిపులాం దదర్శ మహతీం శిలామ్ ॥ 10 ॥
cukopa bāṇābhihato rākṣasasya mahākapiḥ |
tataḥ pārśve'tivipulāṃ dadarśa mahatīṃ śilām || 10 ||
tataḥ pārśve'tivipulāṃ dadarśa mahatīṃ śilām || 10 ||
Shloka 11
తరసా తాం సముత్పాట్య చిక్షేప బలవద్భలీ ।
తాం శరైర్దశభిః క్రుద్ధస్తాడయామాస రాక్షసః ॥ 11 ॥
తాం శరైర్దశభిః క్రుద్ధస్తాడయామాస రాక్షసః ॥ 11 ॥
tarasā tāṃ samutpāṭya cikṣepa balavadbhalī |
tāṃ śarairdaśabhiḥ kruddhastāḍayāmāsa rākṣasaḥ || 11 ||
tāṃ śarairdaśabhiḥ kruddhastāḍayāmāsa rākṣasaḥ || 11 ||
Shloka 12
విపన్నం కర్మ తద్దృష్ట్వా హనుమాంశ్చణ్డవిక్రమః ।
సాలం విపులముత్పాట్య భ్రామయామాస వీర్యవాన్ ॥ 12 ॥
సాలం విపులముత్పాట్య భ్రామయామాస వీర్యవాన్ ॥ 12 ॥
vipannaṃ karma taddṛṣṭvā hanumāṃścaṇḍavikramaḥ |
sālaṃ vipulamutpāṭya bhrāmayāmāsa vīryavān || 12 ||
sālaṃ vipulamutpāṭya bhrāmayāmāsa vīryavān || 12 ||
Shloka 13
భ్రామయన్తం కపిం దృష్ట్వా సాలవృక్షం మహాబలమ్ ।
చిక్షేప సుబహూన్బాణాన్జమ్బుమాలీ మహాబలః ॥ 13 ॥
చిక్షేప సుబహూన్బాణాన్జమ్బుమాలీ మహాబలః ॥ 13 ॥
bhrāmayantaṃ kapiṃ dṛṣṭvā sālavṛkṣaṃ mahābalam |
cikṣepa subahūnbāṇānjambumālī mahābalaḥ || 13 ||
cikṣepa subahūnbāṇānjambumālī mahābalaḥ || 13 ||
Shloka 14
సాలం చతుర్భిశ్చిచ్ఛేద వానరం పఞ్చభిర్భుజే ।
ఉరస్యేకేన బాణేన దశభిస్తు స్తనాన్తరే ॥ 14 ॥
ఉరస్యేకేన బాణేన దశభిస్తు స్తనాన్తరే ॥ 14 ॥
sālaṃ caturbhiściccheda vānaraṃ pañcabhirbhuje |
urasyekena bāṇena daśabhistu stanāntare || 14 ||
urasyekena bāṇena daśabhistu stanāntare || 14 ||
Shloka 15
స శరైః పూరితతనుః క్రోధేన మహతా వృతః ।
తమేవ పరిఘం గృహ్య భ్రామయామాస వేగితః ॥ 15 ॥
తమేవ పరిఘం గృహ్య భ్రామయామాస వేగితః ॥ 15 ॥
sa śaraiḥ pūritatanuḥ krodhena mahatā vṛtaḥ |
tameva parighaṃ gṛhya bhrāmayāmāsa vegitaḥ || 15 ||
tameva parighaṃ gṛhya bhrāmayāmāsa vegitaḥ || 15 ||
Shloka 16
అతివేగోఽతివేగేన భ్రామయిత్వా బలోత్కటః ।
పరిఘం పాతయామాస జమ్బుమాలేర్మహోరసి ॥ 16 ॥
పరిఘం పాతయామాస జమ్బుమాలేర్మహోరసి ॥ 16 ॥
ativego'tivegena bhrāmayitvā balotkaṭaḥ |
parighaṃ pātayāmāsa jambumālermahorasi || 16 ||
parighaṃ pātayāmāsa jambumālermahorasi || 16 ||
Shloka 17
తస్య చైవ శిరో నాస్తి న బాహూ న చ జానునీ ।
న ధనుర్న రథో నాశ్వాస్తత్రాదృశ్యన్త నేషవః ॥ 17 ॥
న ధనుర్న రథో నాశ్వాస్తత్రాదృశ్యన్త నేషవః ॥ 17 ॥
tasya caiva śiro nāsti na bāhū na ca jānunī |
na dhanurna ratho nāśvāstatrādṛśyanta neṣavaḥ || 17 ||
na dhanurna ratho nāśvāstatrādṛśyanta neṣavaḥ || 17 ||
Shloka 18
స హతస్సహసా తేన జమ్బుమాలీ మహాబలః ।
పపాత నిహతో భూమౌ చూర్ణితాఙ్గవిభూషణః ॥ 18 ॥
పపాత నిహతో భూమౌ చూర్ణితాఙ్గవిభూషణః ॥ 18 ॥
sa hatassahasā tena jambumālī mahābalaḥ |
papāta nihato bhūmau cūrṇitāṅgavibhūṣaṇaḥ || 18 ||
papāta nihato bhūmau cūrṇitāṅgavibhūṣaṇaḥ || 18 ||
Shloka 19
జమ్బుమాలిం చ నిహతం కిఙ్కరాంశ్చ మహాబలాన్ ।
చుక్రోధ రావణశ్శుత్వా కోపసంరక్తలోచనః ॥ 19 ॥
చుక్రోధ రావణశ్శుత్వా కోపసంరక్తలోచనః ॥ 19 ॥
jambumāliṃ ca nihataṃ kiṅkarāṃśca mahābalān |
cukrodha rāvaṇaśśutvā kopasaṃraktalocanaḥ || 19 ||
cukrodha rāvaṇaśśutvā kopasaṃraktalocanaḥ || 19 ||
Shloka 20
స రోషసంవర్తితతామ్రలోచనః ప్రహస్తపుత్త్రే నిహతే మహాబలే ।
అమాత్యపుత్త్రానతివీర్యవిక్రమాన్ సమాదిదేశాశు నిశాచరేశ్వరః ॥ 20 ॥
అమాత్యపుత్త్రానతివీర్యవిక్రమాన్ సమాదిదేశాశు నిశాచరేశ్వరః ॥ 20 ॥
sa roṣasaṃvartitatāmralocanaḥ prahastaputtre nihate mahābale |
amātyaputtrānativīryavikramān samādideśāśu niśācareśvaraḥ || 20 ||
amātyaputtrānativīryavikramān samādideśāśu niśācareśvaraḥ || 20 ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే చతుశ్చత్వారింశస్సర్గః ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ चतुश्चत्वारिंशस्सर्गः ।
सन्दिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली ।
जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः ॥ 1 ॥
रक्तमाल्याम्बरधरस्स्रग्वी रुचिरकुण्डलः ।
महान्विवृत्तनयनश्चण्डस्समरदुर्जयः ॥ 2 ॥
धनुश्शक्रधनुः प्रख्यं महद्रुचिरसायकम् ।
विष्फारयाणो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम् ॥ 3 ॥
तस्य विष्फारघोषेण धनुषो महता दिशः ।
प्रदिशश्च नभश्चैव सहसा समपूर्यत ॥ 4 ॥
रथेन खरयुक्तेन तमागतमुदीक्ष्य सः ।
हनुमान्वेगसम्पन्नो जहर्ष च ननाद च ॥ 5 ॥
तं तोरणविटङ्कस्थं हनुमन्तं महाकपिम् ।
जम्बुमाली महाबाहुर्विव्याध निशितैश्शरैः ॥ 6 ॥
अर्धचन्द्रेण वदने शिरस्येकेन कर्णिना ।
बाह्वोर्विव्याध नाराचैर्दशभिस्तं कपीश्वरम् ॥ 7 ॥
तस्य तच्छुशुभे ताम्रं शरेणाभिहतं मुखम् ।
शरदीवाम्बुजं फुल्लं विद्धं भास्कररश्मिना ॥ 8 ॥
तत्तस्य रक्तं रक्तेन रञ्जितं शुशुभे मुखम् ।
यथाकाशे महापद्मं सिक्तं चन्दनबिन्दुभिः ॥ 9 ॥
चुकोप बाणाभिहतो राक्षसस्य महाकपिः ।
ततः पार्श्वेऽतिविपुलां ददर्श महतीं शिलाम् ॥ 10 ॥
तरसा तां समुत्पाट्य चिक्षेप बलवद्भली ।
तां शरैर्दशभिः क्रुद्धस्ताडयामास राक्षसः ॥ 11 ॥
विपन्नं कर्म तद्दृष्ट्वा हनुमांश्चण्डविक्रमः ।
सालं विपुलमुत्पाट्य भ्रामयामास वीर्यवान् ॥ 12 ॥
भ्रामयन्तं कपिं दृष्ट्वा सालवृक्षं महाबलम् ।
चिक्षेप सुबहून्बाणान्जम्बुमाली महाबलः ॥ 13 ॥
सालं चतुर्भिश्चिच्छेद वानरं पञ्चभिर्भुजे ।
उरस्येकेन बाणेन दशभिस्तु स्तनान्तरे ॥ 14 ॥
स शरैः पूरिततनुः क्रोधेन महता वृतः ।
तमेव परिघं गृह्य भ्रामयामास वेगितः ॥ 15 ॥
अतिवेगोऽतिवेगेन भ्रामयित्वा बलोत्कटः ।
परिघं पातयामास जम्बुमालेर्महोरसि ॥ 16 ॥
तस्य चैव शिरो नास्ति न बाहू न च जानुनी ।
न धनुर्न रथो नाश्वास्तत्रादृश्यन्त नेषवः ॥ 17 ॥
स हतस्सहसा तेन जम्बुमाली महाबलः ।
पपात निहतो भूमौ चूर्णिताङ्गविभूषणः ॥ 18 ॥
जम्बुमालिं च निहतं किङ्करांश्च महाबलान् ।
चुक्रोध रावणश्शुत्वा कोपसंरक्तलोचनः ॥ 19 ॥
स रोषसंवर्तितताम्रलोचनः प्रहस्तपुत्त्रे निहते महाबले ।
अमात्यपुत्त्रानतिवीर्यविक्रमान् समादिदेशाशु निशाचरेश्वरः ॥ 20 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे चतुश्चत्वारिंशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.