యామామనన్తి మునయః ప్రకృతిం పురాణీం
విద్యేతి యాం శ్రుతిరహస్యవిదో వదన్తి ।
తామర్ధపల్లవితశఙ్కరరూపముద్రాం
దేవీమనన్యశరణః శరణం ప్రపద్యే ॥ 1 ॥
అమ్బ స్తవేషు తవ తావదకర్తృకాణి
కుణ్ఠీభవన్తి వచసామపి గుమ్భనాని ।
డిమ్భస్య మే స్తుతిరసావసమఞ్జసాపి
వాత్సల్యనిఘ్నహృదయాం భవతీం ధినోతు ॥ 2 ॥
వ్యోమేతి బిన్దురితి నాద ఇతీన్దులేఖా-
-రూపేతి వాగ్భవతనూరితి మాతృకేతి ।
నిఃస్యన్దమానసుఖబోధసుధాస్వరూపా
విద్యోతసే మనసి భాగ్యవతాం జనానామ్ ॥ 3 ॥
ఆవిర్భవత్పులకసన్తతిభిః శరీరై-
-ర్నిఃస్యన్దమానసలిలైర్నయనైశ్చ నిత్యమ్ ।
వాగ్భిశ్చ గద్గదపదాభిరుపాసతే యే
పాదౌ తవామ్బ భువనేషు త ఏవ ధన్యాః ॥ 4 ॥
వక్త్రం యదుద్యతమభిష్టుతయే భవత్యా-
-స్తుభ్యం నమో యదపి దేవి శిరః కరోతి ।
చేతశ్చ యత్త్వయి పరాయణమమ్బ తాని
కస్యాపి కైరపి భవన్తి తపోవిశేషైః ॥ 5 ॥
మూలాలవాలకుహరాదుదితా భవాని
నిర్భిద్య షట్సరసిజాని తటిల్లతేవ ।
భూయోఽపి తత్ర విశసి ధ్రువమణ్డలేన్దు-
-నిఃస్యన్దమానపరమామృతతోయరూపా ॥ 6 ॥
దగ్ధం యదా మదనమేకమనేకధా తే
ముగ్ధః కటాక్షవిధిరఙ్కురయాఞ్చకార ।
ధత్తే తదాప్రభృతి దేవి లలాటనేత్రం
సత్యం హ్రియైవ ముకులీకృతమిన్దుమౌలేః ॥ 7 ॥
అజ్ఞాతసమ్భవమనాకలితాన్వవాయం
భిక్షుం కపాలినమవాససమద్వితీయమ్ ।
పూర్వం కరగ్రహణమఙ్గలతో భవత్యాః
శమ్భుం క ఏవ బుబుధే గిరిరాజకన్యే ॥ 8 ॥
చర్మామ్బరం చ శవభస్మవిలేపనం చ
భిక్షాటనం చ నటనం చ పరేతభూమౌ ।
వేతాలసంహతిపరిగ్రహతా చ శమ్భోః
శోభాం బిభర్తి గిరిజే తవ సాహచర్యాత్ ॥ 9 ॥
కల్పోపసంహరణకేలిషు పణ్డితాని
చణ్డాని ఖణ్డపరశోరపి తాణ్డవాని ।
ఆలోకనేన తవ కోమలితాని మాత-
-ర్లాస్యాత్మనా పరిణమన్తి జగద్విభూత్యై ॥ 10 ॥
జన్తోరపశ్చిమతనోః సతి కర్మసామ్యే
నిఃశేషపాశపటలచ్ఛిదురా నిమేషాత్ ।
కల్యాణి దేశికకటాక్షసమాశ్రయేణ
కారుణ్యతో భవతి శామ్భవవేదదీక్షా ॥ 11 ॥
ముక్తావిభూషణవతీ నవవిద్రుమాభా
యచ్చేతసి స్ఫురసి తారకితేవ సన్ధ్యా ।
ఏకః స ఏవ భువనత్రయసున్దరీణాం
కన్దర్పతాం వ్రజతి పఞ్చశరీం వినాపి ॥ 12 ॥
యే భావయన్త్యమృతవాహిభిరంశుజాలై-
-రాప్యాయమానభువనామమృతేశ్వరీం త్వామ్ ।
తే లఙ్ఘయన్తి నను మాతరలఙ్ఘనీయాం
బ్రహ్మాదిభిః సురవరైరపి కాలకక్షామ్ ॥ 13 ॥
యః స్ఫాటికాక్షగుణపుస్తకకుణ్డికాఢ్యాం
వ్యాఖ్యాసముద్యతకరాం శరదిన్దుశుభ్రామ్ ।
పద్మాసనాం చ హృదయే భవతీముపాస్తే
మాతః స విశ్వకవితార్కికచక్రవర్తీ ॥ 14 ॥
బర్హావతంసయుతబర్బరకేశపాశాం
గుఞ్జావలీకృతఘనస్తనహారశోభామ్ ।
శ్యామాం ప్రవాలవదనాం సుకుమారహస్తాం
త్వామేవ నౌమి శబరీం శబరస్య జాయామ్ ॥ 15 ॥
అర్ధేన కిం నవలతాలలితేన ముగ్ధే
క్రీతం విభోః పరుషమర్ధమిదం త్వయేతి ।
ఆలీజనస్య పరిహాసవచాంసి మన్యే
మన్దస్మితేన తవ దేవి జడీ భవన్తి ॥ 16 ॥
బ్రహ్మాణ్డ బుద్బుదకదమ్బకసఙ్కులోఽయం
మాయోదధిర్వివిధదుఃఖతరఙ్గమాలః ।
ఆశ్చర్యమమ్బ ఝటితి ప్రలయం ప్రయాతి
త్వద్ధ్యానసన్తతిమహాబడబాముఖాగ్నౌ ॥ 17 ॥
దాక్షాయణీతి కుటిలేతి కుహారిణీతి
కాత్యాయనీతి కమలేతి కలావతీతి ।
ఏకా సతీ భగవతీ పరమార్థతోఽపి
సన్దృశ్యసే బహువిధా నను నర్తకీవ ॥ 18 ॥
ఆనన్దలక్షణమనాహతనామ్ని దేశే
నాదాత్మనా పరిణతం తవ రూపమీశే ।
ప్రత్యఙ్ముఖేన మనసా పరిచీయమానం
శంసన్తి నేత్రసలిలైః పులకైశ్చ ధన్యాః ॥ 19 ॥
త్వం చన్ద్రికా శశిని తిగ్మరుచౌ రుచిస్త్వం
త్వం చేతనాసి పురుషే పవనే బలం త్వమ్ ।
త్వం స్వాదుతాసి సలిలే శిఖిని త్వమూష్మా
నిఃసారమేవ నిఖిలం త్వదృతే యది స్యాత్ ॥ 20 ॥
జ్యోతీంషి యద్దివి చరన్తి యదన్తరిక్షం
సూతే పయాంసి యదహిర్ధరణీం చ ధత్తే ।
యద్వాతి వాయురనలో యదుదర్చిరాస్తే
తత్సర్వమమ్బ తవ కేవలమాజ్ఞయైవ ॥ 21 ॥
సఙ్కోచమిచ్ఛసి యదా గిరిజే తదానీం
వాక్తర్కయోస్త్వమసి భూమిరనామరూపా ।
యద్వా వికాసముపయాసి యదా తదానీం
త్వన్నామరూపగణనాః సుకరా భవన్తి ॥ 22 ॥
భోగాయ దేవి భవతీం కృతినః ప్రణమ్య
భ్రూకిఙ్కరీకృతసరోజగృహాః సహస్రమ్ ।
చిన్తామణిప్రచయకల్పితకేలిశైలే
కల్పద్రుమోపవన ఏవ చిరం రమన్తే ॥ 23 ॥
హర్తుం త్వమేవ భవసి త్వదధీనమీశే
సంసారతాపమఖిలం దయయా పశూనామ్ ।
వైకర్తనీ కిరణసంహతిరేవ శక్తా
ధర్మం నిజం శమయితుం నిజయైవ వృష్ట్యా ॥ 24 ॥
శక్తిః శరీరమధిదైవతమన్తరాత్మా
జ్ఞానం క్రియా కరణమాసనజాలమిచ్ఛా ।
ఐశ్వర్యమాయతనమావరణాని చ త్వం
కిం తన్న యద్భవసి దేవి శశాఙ్కమౌలేః ॥ 25 ॥
భూమౌ నివృత్తిరుదితా పయసి ప్రతిష్ఠా
విద్యాఽనలే మరుతి శాన్తిరతీవకాన్తిః ।
వ్యోమ్నీతి యాః కిల కలాః కలయన్తి విశ్వం
తాసాం హి దూరతరమమ్బ పదం త్వదీయమ్ ॥ 26 ॥
యావత్పదం పదసరోజయుగం త్వదీయం
నాఙ్గీకరోతి హృదయేషు జగచ్ఛరణ్యే ।
తావద్వికల్పజటిలాః కుటిలప్రకారా-
-స్తర్కగ్రహాః సమయినాం ప్రలయం న యాన్తి ॥ 27 ॥
నిర్దేవయానపితృయానవిహారమేకే
కృత్వా మనః కరణమణ్డలసార్వభౌమమ్ ।
ధ్యానే నివేశ్య తవ కారణపఞ్చకస్య
పర్వాణి పార్వతి నయన్తి నిజాసనత్వమ్ ॥ 28 ॥
స్థూలాసు మూర్తిషు మహీప్రముఖాసు మూర్తేః
కస్యాశ్చనాపి తవ వైభవమమ్బ యస్యాః ।
పత్యా గిరామపి న శక్యత ఏవ వక్తుం
సాపి స్తుతా కిల మయేతి తితిక్షితవ్యమ్ ॥ 29 ॥
కాలాగ్నికోటిరుచిమమ్బ షడధ్వశుద్ధౌ
ఆప్లావనేషు భవతీమమృతౌఘవృష్టిమ్ ।
శ్యామాం ఘనస్తనతటాం శకలీకృతాఘాం
ధ్యాయన్త ఏవ జగతాం గురవో భవన్తి ॥ 30 ॥
విద్యాం పరాం కతిచిదమ్బరమమ్బ కేచి-
-దానన్దమేవ కతిచిత్కతిచిచ్చ మాయామ్ ।
త్వాం విశ్వమాహురపరే వయమామనామః
సాక్షాదపారకరుణాం గురుమూర్తిమేవ ॥ 31 ॥
కువలయదలనీలం బర్బరస్నిగ్ధకేశం
పృథుతరకుచభారాక్రాన్తకాన్తావలగ్నమ్ ।
కిమిహ బహుభిరుక్తైస్త్వత్స్వరూపం పరం నః
సకలజనని మాతః సన్తతం సన్నిధత్తామ్ ॥ 32 ॥
ఇతి శ్రీకాలిదాస విరచిత పఞ్చస్తవ్యాం చతుర్థః అమ్బాస్తవః ।
Roman (IAST) Transliteration
yāmāmananti munayaḥ prakṛtiṃ purāṇīṃ
vidyeti yāṃ śrutirahasyavido vadanti |
tāmardhapallavitaśaṅkararūpamudrāṃ
devīmananyaśaraṇaḥ śaraṇaṃ prapadye || 1 ||
amba staveṣu tava tāvadakartṛkāṇi
kuṇṭhībhavanti vacasāmapi gumbhanāni |
ḍimbhasya me stutirasāvasamañjasāpi
vātsalyanighnahṛdayāṃ bhavatīṃ dhinotu || 2 ||
vyometi binduriti nāda itīndulekhā-
-rūpeti vāgbhavatanūriti mātṛketi |
niḥsyandamānasukhabodhasudhāsvarūpā
vidyotase manasi bhāgyavatāṃ janānām || 3 ||
āvirbhavatpulakasantatibhiḥ śarīrai-
-rniḥsyandamānasalilairnayanaiśca nityam |
vāgbhiśca gadgadapadābhirupāsate ye
pādau tavāmba bhuvaneṣu ta eva dhanyāḥ || 4 ||
vaktraṃ yadudyatamabhiṣṭutaye bhavatyā-
-stubhyaṃ namo yadapi devi śiraḥ karoti |
cetaśca yattvayi parāyaṇamamba tāni
kasyāpi kairapi bhavanti tapoviśeṣaiḥ || 5 ||
mūlālavālakuharāduditā bhavāni
nirbhidya ṣaṭsarasijāni taṭillateva |
bhūyo'pi tatra viśasi dhruvamaṇḍalendu-
-niḥsyandamānaparamāmṛtatoyarūpā || 6 ||
dagdhaṃ yadā madanamekamanekadhā te
mugdhaḥ kaṭākṣavidhiraṅkurayāñcakāra |
dhatte tadāprabhṛti devi lalāṭanetraṃ
satyaṃ hriyaiva mukulīkṛtamindumauleḥ || 7 ||
ajñātasambhavamanākalitānvavāyaṃ
bhikṣuṃ kapālinamavāsasamadvitīyam |
pūrvaṃ karagrahaṇamaṅgalato bhavatyāḥ
śambhuṃ ka eva bubudhe girirājakanye || 8 ||
carmāmbaraṃ ca śavabhasmavilepanaṃ ca
bhikṣāṭanaṃ ca naṭanaṃ ca paretabhūmau |
vetālasaṃhatiparigrahatā ca śambhoḥ
śobhāṃ bibharti girije tava sāhacaryāt || 9 ||
kalpopasaṃharaṇakeliṣu paṇḍitāni
caṇḍāni khaṇḍaparaśorapi tāṇḍavāni |
ālokanena tava komalitāni māta-
-rlāsyātmanā pariṇamanti jagadvibhūtyai || 10 ||
jantorapaścimatanoḥ sati karmasāmye
niḥśeṣapāśapaṭalacchidurā nimeṣāt |
kalyāṇi deśikakaṭākṣasamāśrayeṇa
kāruṇyato bhavati śāmbhavavedadīkṣā || 11 ||
muktāvibhūṣaṇavatī navavidrumābhā
yaccetasi sphurasi tārakiteva sandhyā |
ekaḥ sa eva bhuvanatrayasundarīṇāṃ
kandarpatāṃ vrajati pañcaśarīṃ vināpi || 12 ||
ye bhāvayantyamṛtavāhibhiraṃśujālai-
-rāpyāyamānabhuvanāmamṛteśvarīṃ tvām |
te laṅghayanti nanu mātaralaṅghanīyāṃ
brahmādibhiḥ suravarairapi kālakakṣām || 13 ||
yaḥ sphāṭikākṣaguṇapustakakuṇḍikāḍhyāṃ
vyākhyāsamudyatakarāṃ śaradinduśubhrām |
padmāsanāṃ ca hṛdaye bhavatīmupāste
mātaḥ sa viśvakavitārkikacakravartī || 14 ||
barhāvataṃsayutabarbarakeśapāśāṃ
guñjāvalīkṛtaghanastanahāraśobhām |
śyāmāṃ pravālavadanāṃ sukumārahastāṃ
tvāmeva naumi śabarīṃ śabarasya jāyām || 15 ||
ardhena kiṃ navalatālalitena mugdhe
krītaṃ vibhoḥ paruṣamardhamidaṃ tvayeti |
ālījanasya parihāsavacāṃsi manye
mandasmitena tava devi jaḍī bhavanti || 16 ||
brahmāṇḍa budbudakadambakasaṅkulo'yaṃ
māyodadhirvividhaduḥkhataraṅgamālaḥ |
āścaryamamba jhaṭiti pralayaṃ prayāti
tvaddhyānasantatimahābaḍabāmukhāgnau || 17 ||
dākṣāyaṇīti kuṭileti kuhāriṇīti
kātyāyanīti kamaleti kalāvatīti |
ekā satī bhagavatī paramārthato'pi
sandṛśyase bahuvidhā nanu nartakīva || 18 ||
ānandalakṣaṇamanāhatanāmni deśe
nādātmanā pariṇataṃ tava rūpamīśe |
pratyaṅmukhena manasā paricīyamānaṃ
śaṃsanti netrasalilaiḥ pulakaiśca dhanyāḥ || 19 ||
tvaṃ candrikā śaśini tigmarucau rucistvaṃ
tvaṃ cetanāsi puruṣe pavane balaṃ tvam |
tvaṃ svādutāsi salile śikhini tvamūṣmā
niḥsārameva nikhilaṃ tvadṛte yadi syāt || 20 ||
jyotīṃṣi yaddivi caranti yadantarikṣaṃ
sūte payāṃsi yadahirdharaṇīṃ ca dhatte |
yadvāti vāyuranalo yadudarcirāste
tatsarvamamba tava kevalamājñayaiva || 21 ||
saṅkocamicchasi yadā girije tadānīṃ
vāktarkayostvamasi bhūmiranāmarūpā |
yadvā vikāsamupayāsi yadā tadānīṃ
tvannāmarūpagaṇanāḥ sukarā bhavanti || 22 ||
bhogāya devi bhavatīṃ kṛtinaḥ praṇamya
bhrūkiṅkarīkṛtasarojagṛhāḥ sahasram |
cintāmaṇipracayakalpitakeliśaile
kalpadrumopavana eva ciraṃ ramante || 23 ||
hartuṃ tvameva bhavasi tvadadhīnamīśe
saṃsāratāpamakhilaṃ dayayā paśūnām |
vaikartanī kiraṇasaṃhatireva śaktā
dharmaṃ nijaṃ śamayituṃ nijayaiva vṛṣṭyā || 24 ||
śaktiḥ śarīramadhidaivatamantarātmā
jñānaṃ kriyā karaṇamāsanajālamicchā |
aiśvaryamāyatanamāvaraṇāni ca tvaṃ
kiṃ tanna yadbhavasi devi śaśāṅkamauleḥ || 25 ||
bhūmau nivṛttiruditā payasi pratiṣṭhā
vidyā'nale maruti śāntiratīvakāntiḥ |
vyomnīti yāḥ kila kalāḥ kalayanti viśvaṃ
tāsāṃ hi dūrataramamba padaṃ tvadīyam || 26 ||
yāvatpadaṃ padasarojayugaṃ tvadīyaṃ
nāṅgīkaroti hṛdayeṣu jagaccharaṇye |
tāvadvikalpajaṭilāḥ kuṭilaprakārā-
-starkagrahāḥ samayināṃ pralayaṃ na yānti || 27 ||
nirdevayānapitṛyānavihārameke
kṛtvā manaḥ karaṇamaṇḍalasārvabhaumam |
dhyāne niveśya tava kāraṇapañcakasya
parvāṇi pārvati nayanti nijāsanatvam || 28 ||
sthūlāsu mūrtiṣu mahīpramukhāsu mūrteḥ
kasyāścanāpi tava vaibhavamamba yasyāḥ |
patyā girāmapi na śakyata eva vaktuṃ
sāpi stutā kila mayeti titikṣitavyam || 29 ||
kālāgnikoṭirucimamba ṣaḍadhvaśuddhau
āplāvaneṣu bhavatīmamṛtaughavṛṣṭim |
śyāmāṃ ghanastanataṭāṃ śakalīkṛtāghāṃ
dhyāyanta eva jagatāṃ guravo bhavanti || 30 ||
vidyāṃ parāṃ katicidambaramamba keci-
-dānandameva katicitkaticicca māyām |
tvāṃ viśvamāhurapare vayamāmanāmaḥ
sākṣādapārakaruṇāṃ gurumūrtimeva || 31 ||
kuvalayadalanīlaṃ barbarasnigdhakeśaṃ
pṛthutarakucabhārākrāntakāntāvalagnam |
kimiha bahubhiruktaistvatsvarūpaṃ paraṃ naḥ
sakalajanani mātaḥ santataṃ sannidhattām || 32 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ caturthaḥ ambāstavaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
यामामनन्ति मुनयः प्रकृतिं पुराणीं
विद्येति यां श्रुतिरहस्यविदो वदन्ति ।
तामर्धपल्लवितशङ्कररूपमुद्रां
देवीमनन्यशरणः शरणं प्रपद्ये ॥ 1 ॥
अम्ब स्तवेषु तव तावदकर्तृकाणि
कुण्ठीभवन्ति वचसामपि गुम्भनानि ।
डिम्भस्य मे स्तुतिरसावसमञ्जसापि
वात्सल्यनिघ्नहृदयां भवतीं धिनोतु ॥ 2 ॥
व्योमेति बिन्दुरिति नाद इतीन्दुलेखा-
-रूपेति वाग्भवतनूरिति मातृकेति ।
निःस्यन्दमानसुखबोधसुधास्वरूपा
विद्योतसे मनसि भाग्यवतां जनानाम् ॥ 3 ॥
आविर्भवत्पुलकसन्ततिभिः शरीरै-
-र्निःस्यन्दमानसलिलैर्नयनैश्च नित्यम् ।
वाग्भिश्च गद्गदपदाभिरुपासते ये
पादौ तवाम्ब भुवनेषु त एव धन्याः ॥ 4 ॥
वक्त्रं यदुद्यतमभिष्टुतये भवत्या-
-स्तुभ्यं नमो यदपि देवि शिरः करोति ।
चेतश्च यत्त्वयि परायणमम्ब तानि
कस्यापि कैरपि भवन्ति तपोविशेषैः ॥ 5 ॥
मूलालवालकुहरादुदिता भवानि
निर्भिद्य षट्सरसिजानि तटिल्लतेव ।
भूयोऽपि तत्र विशसि ध्रुवमण्डलेन्दु-
-निःस्यन्दमानपरमामृततोयरूपा ॥ 6 ॥
दग्धं यदा मदनमेकमनेकधा ते
मुग्धः कटाक्षविधिरङ्कुरयाञ्चकार ।
धत्ते तदाप्रभृति देवि ललाटनेत्रं
सत्यं ह्रियैव मुकुलीकृतमिन्दुमौलेः ॥ 7 ॥
अज्ञातसम्भवमनाकलितान्ववायं
भिक्षुं कपालिनमवाससमद्वितीयम् ।
पूर्वं करग्रहणमङ्गलतो भवत्याः
शम्भुं क एव बुबुधे गिरिराजकन्ये ॥ 8 ॥
चर्माम्बरं च शवभस्मविलेपनं च
भिक्षाटनं च नटनं च परेतभूमौ ।
वेतालसंहतिपरिग्रहता च शम्भोः
शोभां बिभर्ति गिरिजे तव साहचर्यात् ॥ 9 ॥
कल्पोपसंहरणकेलिषु पण्डितानि
चण्डानि खण्डपरशोरपि ताण्डवानि ।
आलोकनेन तव कोमलितानि मात-
-र्लास्यात्मना परिणमन्ति जगद्विभूत्यै ॥ 10 ॥
जन्तोरपश्चिमतनोः सति कर्मसाम्ये
निःशेषपाशपटलच्छिदुरा निमेषात् ।
कल्याणि देशिककटाक्षसमाश्रयेण
कारुण्यतो भवति शाम्भववेददीक्षा ॥ 11 ॥
मुक्ताविभूषणवती नवविद्रुमाभा
यच्चेतसि स्फुरसि तारकितेव सन्ध्या ।
एकः स एव भुवनत्रयसुन्दरीणां
कन्दर्पतां व्रजति पञ्चशरीं विनापि ॥ 12 ॥
ये भावयन्त्यमृतवाहिभिरंशुजालै-
-राप्यायमानभुवनाममृतेश्वरीं त्वाम् ।
ते लङ्घयन्ति ननु मातरलङ्घनीयां
ब्रह्मादिभिः सुरवरैरपि कालकक्षाम् ॥ 13 ॥
यः स्फाटिकाक्षगुणपुस्तककुण्डिकाढ्यां
व्याख्यासमुद्यतकरां शरदिन्दुशुभ्राम् ।
पद्मासनां च हृदये भवतीमुपास्ते
मातः स विश्वकवितार्किकचक्रवर्ती ॥ 14 ॥
बर्हावतंसयुतबर्बरकेशपाशां
गुञ्जावलीकृतघनस्तनहारशोभाम् ।
श्यामां प्रवालवदनां सुकुमारहस्तां
त्वामेव नौमि शबरीं शबरस्य जायाम् ॥ 15 ॥
अर्धेन किं नवलताललितेन मुग्धे
क्रीतं विभोः परुषमर्धमिदं त्वयेति ।
आलीजनस्य परिहासवचांसि मन्ये
मन्दस्मितेन तव देवि जडी भवन्ति ॥ 16 ॥
ब्रह्माण्ड बुद्बुदकदम्बकसङ्कुलोऽयं
मायोदधिर्विविधदुःखतरङ्गमालः ।
आश्चर्यमम्ब झटिति प्रलयं प्रयाति
त्वद्ध्यानसन्ततिमहाबडबामुखाग्नौ ॥ 17 ॥
दाक्षायणीति कुटिलेति कुहारिणीति
कात्यायनीति कमलेति कलावतीति ।
एका सती भगवती परमार्थतोऽपि
सन्दृश्यसे बहुविधा ननु नर्तकीव ॥ 18 ॥
आनन्दलक्षणमनाहतनाम्नि देशे
नादात्मना परिणतं तव रूपमीशे ।
प्रत्यङ्मुखेन मनसा परिचीयमानं
शंसन्ति नेत्रसलिलैः पुलकैश्च धन्याः ॥ 19 ॥
त्वं चन्द्रिका शशिनि तिग्मरुचौ रुचिस्त्वं
त्वं चेतनासि पुरुषे पवने बलं त्वम् ।
त्वं स्वादुतासि सलिले शिखिनि त्वमूष्मा
निःसारमेव निखिलं त्वदृते यदि स्यात् ॥ 20 ॥
ज्योतींषि यद्दिवि चरन्ति यदन्तरिक्षं
सूते पयांसि यदहिर्धरणीं च धत्ते ।
यद्वाति वायुरनलो यदुदर्चिरास्ते
तत्सर्वमम्ब तव केवलमाज्ञयैव ॥ 21 ॥
सङ्कोचमिच्छसि यदा गिरिजे तदानीं
वाक्तर्कयोस्त्वमसि भूमिरनामरूपा ।
यद्वा विकासमुपयासि यदा तदानीं
त्वन्नामरूपगणनाः सुकरा भवन्ति ॥ 22 ॥
भोगाय देवि भवतीं कृतिनः प्रणम्य
भ्रूकिङ्करीकृतसरोजगृहाः सहस्रम् ।
चिन्तामणिप्रचयकल्पितकेलिशैले
कल्पद्रुमोपवन एव चिरं रमन्ते ॥ 23 ॥
हर्तुं त्वमेव भवसि त्वदधीनमीशे
संसारतापमखिलं दयया पशूनाम् ।
वैकर्तनी किरणसंहतिरेव शक्ता
धर्मं निजं शमयितुं निजयैव वृष्ट्या ॥ 24 ॥
शक्तिः शरीरमधिदैवतमन्तरात्मा
ज्ञानं क्रिया करणमासनजालमिच्छा ।
ऐश्वर्यमायतनमावरणानि च त्वं
किं तन्न यद्भवसि देवि शशाङ्कमौलेः ॥ 25 ॥
भूमौ निवृत्तिरुदिता पयसि प्रतिष्ठा
विद्याऽनले मरुति शान्तिरतीवकान्तिः ।
व्योम्नीति याः किल कलाः कलयन्ति विश्वं
तासां हि दूरतरमम्ब पदं त्वदीयम् ॥ 26 ॥
यावत्पदं पदसरोजयुगं त्वदीयं
नाङ्गीकरोति हृदयेषु जगच्छरण्ये ।
तावद्विकल्पजटिलाः कुटिलप्रकारा-
-स्तर्कग्रहाः समयिनां प्रलयं न यान्ति ॥ 27 ॥
निर्देवयानपितृयानविहारमेके
कृत्वा मनः करणमण्डलसार्वभौमम् ।
ध्याने निवेश्य तव कारणपञ्चकस्य
पर्वाणि पार्वति नयन्ति निजासनत्वम् ॥ 28 ॥
स्थूलासु मूर्तिषु महीप्रमुखासु मूर्तेः
कस्याश्चनापि तव वैभवमम्ब यस्याः ।
पत्या गिरामपि न शक्यत एव वक्तुं
सापि स्तुता किल मयेति तितिक्षितव्यम् ॥ 29 ॥
कालाग्निकोटिरुचिमम्ब षडध्वशुद्धौ
आप्लावनेषु भवतीममृतौघवृष्टिम् ।
श्यामां घनस्तनतटां शकलीकृताघां
ध्यायन्त एव जगतां गुरवो भवन्ति ॥ 30 ॥
विद्यां परां कतिचिदम्बरमम्ब केचि-
-दानन्दमेव कतिचित्कतिचिच्च मायाम् ।
त्वां विश्वमाहुरपरे वयमामनामः
साक्षादपारकरुणां गुरुमूर्तिमेव ॥ 31 ॥
कुवलयदलनीलं बर्बरस्निग्धकेशं
पृथुतरकुचभाराक्रान्तकान्तावलग्नम् ।
किमिह बहुभिरुक्तैस्त्वत्स्वरूपं परं नः
सकलजननि मातः सन्ततं सन्निधत्ताम् ॥ 32 ॥
इति श्रीकालिदास विरचित पञ्चस्तव्यां चतुर्थः अम्बास्तवः ।
yāmāmananti munayaḥ prakṛtiṃ purāṇīṃ
vidyeti yāṃ śrutirahasyavido vadanti |
tāmardhapallavitaśaṅkararūpamudrāṃ
devīmananyaśaraṇaḥ śaraṇaṃ prapadye || 1 ||
amba staveṣu tava tāvadakartṛkāṇi
kuṇṭhībhavanti vacasāmapi gumbhanāni |
ḍimbhasya me stutirasāvasamañjasāpi
vātsalyanighnahṛdayāṃ bhavatīṃ dhinotu || 2 ||
vyometi binduriti nāda itīndulekhā-
-rūpeti vāgbhavatanūriti mātṛketi |
niḥsyandamānasukhabodhasudhāsvarūpā
vidyotase manasi bhāgyavatāṃ janānām || 3 ||
āvirbhavatpulakasantatibhiḥ śarīrai-
-rniḥsyandamānasalilairnayanaiśca nityam |
vāgbhiśca gadgadapadābhirupāsate ye
pādau tavāmba bhuvaneṣu ta eva dhanyāḥ || 4 ||
vaktraṃ yadudyatamabhiṣṭutaye bhavatyā-
-stubhyaṃ namo yadapi devi śiraḥ karoti |
cetaśca yattvayi parāyaṇamamba tāni
kasyāpi kairapi bhavanti tapoviśeṣaiḥ || 5 ||
mūlālavālakuharāduditā bhavāni
nirbhidya ṣaṭsarasijāni taṭillateva |
bhūyo'pi tatra viśasi dhruvamaṇḍalendu-
-niḥsyandamānaparamāmṛtatoyarūpā || 6 ||
dagdhaṃ yadā madanamekamanekadhā te
mugdhaḥ kaṭākṣavidhiraṅkurayāñcakāra |
dhatte tadāprabhṛti devi lalāṭanetraṃ
satyaṃ hriyaiva mukulīkṛtamindumauleḥ || 7 ||
ajñātasambhavamanākalitānvavāyaṃ
bhikṣuṃ kapālinamavāsasamadvitīyam |
pūrvaṃ karagrahaṇamaṅgalato bhavatyāḥ
śambhuṃ ka eva bubudhe girirājakanye || 8 ||
carmāmbaraṃ ca śavabhasmavilepanaṃ ca
bhikṣāṭanaṃ ca naṭanaṃ ca paretabhūmau |
vetālasaṃhatiparigrahatā ca śambhoḥ
śobhāṃ bibharti girije tava sāhacaryāt || 9 ||
kalpopasaṃharaṇakeliṣu paṇḍitāni
caṇḍāni khaṇḍaparaśorapi tāṇḍavāni |
ālokanena tava komalitāni māta-
-rlāsyātmanā pariṇamanti jagadvibhūtyai || 10 ||
jantorapaścimatanoḥ sati karmasāmye
niḥśeṣapāśapaṭalacchidurā nimeṣāt |
kalyāṇi deśikakaṭākṣasamāśrayeṇa
kāruṇyato bhavati śāmbhavavedadīkṣā || 11 ||
muktāvibhūṣaṇavatī navavidrumābhā
yaccetasi sphurasi tārakiteva sandhyā |
ekaḥ sa eva bhuvanatrayasundarīṇāṃ
kandarpatāṃ vrajati pañcaśarīṃ vināpi || 12 ||
ye bhāvayantyamṛtavāhibhiraṃśujālai-
-rāpyāyamānabhuvanāmamṛteśvarīṃ tvām |
te laṅghayanti nanu mātaralaṅghanīyāṃ
brahmādibhiḥ suravarairapi kālakakṣām || 13 ||
yaḥ sphāṭikākṣaguṇapustakakuṇḍikāḍhyāṃ
vyākhyāsamudyatakarāṃ śaradinduśubhrām |
padmāsanāṃ ca hṛdaye bhavatīmupāste
mātaḥ sa viśvakavitārkikacakravartī || 14 ||
barhāvataṃsayutabarbarakeśapāśāṃ
guñjāvalīkṛtaghanastanahāraśobhām |
śyāmāṃ pravālavadanāṃ sukumārahastāṃ
tvāmeva naumi śabarīṃ śabarasya jāyām || 15 ||
ardhena kiṃ navalatālalitena mugdhe
krītaṃ vibhoḥ paruṣamardhamidaṃ tvayeti |
ālījanasya parihāsavacāṃsi manye
mandasmitena tava devi jaḍī bhavanti || 16 ||
brahmāṇḍa budbudakadambakasaṅkulo'yaṃ
māyodadhirvividhaduḥkhataraṅgamālaḥ |
āścaryamamba jhaṭiti pralayaṃ prayāti
tvaddhyānasantatimahābaḍabāmukhāgnau || 17 ||
dākṣāyaṇīti kuṭileti kuhāriṇīti
kātyāyanīti kamaleti kalāvatīti |
ekā satī bhagavatī paramārthato'pi
sandṛśyase bahuvidhā nanu nartakīva || 18 ||
ānandalakṣaṇamanāhatanāmni deśe
nādātmanā pariṇataṃ tava rūpamīśe |
pratyaṅmukhena manasā paricīyamānaṃ
śaṃsanti netrasalilaiḥ pulakaiśca dhanyāḥ || 19 ||
tvaṃ candrikā śaśini tigmarucau rucistvaṃ
tvaṃ cetanāsi puruṣe pavane balaṃ tvam |
tvaṃ svādutāsi salile śikhini tvamūṣmā
niḥsārameva nikhilaṃ tvadṛte yadi syāt || 20 ||
jyotīṃṣi yaddivi caranti yadantarikṣaṃ
sūte payāṃsi yadahirdharaṇīṃ ca dhatte |
yadvāti vāyuranalo yadudarcirāste
tatsarvamamba tava kevalamājñayaiva || 21 ||
saṅkocamicchasi yadā girije tadānīṃ
vāktarkayostvamasi bhūmiranāmarūpā |
yadvā vikāsamupayāsi yadā tadānīṃ
tvannāmarūpagaṇanāḥ sukarā bhavanti || 22 ||
bhogāya devi bhavatīṃ kṛtinaḥ praṇamya
bhrūkiṅkarīkṛtasarojagṛhāḥ sahasram |
cintāmaṇipracayakalpitakeliśaile
kalpadrumopavana eva ciraṃ ramante || 23 ||
hartuṃ tvameva bhavasi tvadadhīnamīśe
saṃsāratāpamakhilaṃ dayayā paśūnām |
vaikartanī kiraṇasaṃhatireva śaktā
dharmaṃ nijaṃ śamayituṃ nijayaiva vṛṣṭyā || 24 ||
śaktiḥ śarīramadhidaivatamantarātmā
jñānaṃ kriyā karaṇamāsanajālamicchā |
aiśvaryamāyatanamāvaraṇāni ca tvaṃ
kiṃ tanna yadbhavasi devi śaśāṅkamauleḥ || 25 ||
bhūmau nivṛttiruditā payasi pratiṣṭhā
vidyā'nale maruti śāntiratīvakāntiḥ |
vyomnīti yāḥ kila kalāḥ kalayanti viśvaṃ
tāsāṃ hi dūrataramamba padaṃ tvadīyam || 26 ||
yāvatpadaṃ padasarojayugaṃ tvadīyaṃ
nāṅgīkaroti hṛdayeṣu jagaccharaṇye |
tāvadvikalpajaṭilāḥ kuṭilaprakārā-
-starkagrahāḥ samayināṃ pralayaṃ na yānti || 27 ||
nirdevayānapitṛyānavihārameke
kṛtvā manaḥ karaṇamaṇḍalasārvabhaumam |
dhyāne niveśya tava kāraṇapañcakasya
parvāṇi pārvati nayanti nijāsanatvam || 28 ||
sthūlāsu mūrtiṣu mahīpramukhāsu mūrteḥ
kasyāścanāpi tava vaibhavamamba yasyāḥ |
patyā girāmapi na śakyata eva vaktuṃ
sāpi stutā kila mayeti titikṣitavyam || 29 ||
kālāgnikoṭirucimamba ṣaḍadhvaśuddhau
āplāvaneṣu bhavatīmamṛtaughavṛṣṭim |
śyāmāṃ ghanastanataṭāṃ śakalīkṛtāghāṃ
dhyāyanta eva jagatāṃ guravo bhavanti || 30 ||
vidyāṃ parāṃ katicidambaramamba keci-
-dānandameva katicitkaticicca māyām |
tvāṃ viśvamāhurapare vayamāmanāmaḥ
sākṣādapārakaruṇāṃ gurumūrtimeva || 31 ||
kuvalayadalanīlaṃ barbarasnigdhakeśaṃ
pṛthutarakucabhārākrāntakāntāvalagnam |
kimiha bahubhiruktaistvatsvarūpaṃ paraṃ naḥ
sakalajanani mātaḥ santataṃ sannidhattām || 32 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ caturthaḥ ambāstavaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.