Devi

අම්බා ස්තවඃ

Amba Stavah

✍️ Adi Shankaracharya 🖋️ Sinhala script
📄 Download PDF
යාමාමනන්ති මුනයඃ ප්රකෘතිං පුරාණීං
විද්යේති යාං ශ්රුතිරහස්යවිදෝ වදන්ති .
තාමර්ධපල්ලවිතශඞ්කරරූපමුද්රාං
දේවීමනන්යශරණඃ ශරණං ප්රපද්යේ .. 1 ..
අම්බ ස්තවේෂු තව තාවදකර්තෘකාණි
කුණ්ඨීභවන්ති වචසාමපි ගුම්භනානි .
ඩිම්භස්ය මේ ස්තුතිරසාවසමඤ්ජසාපි
වාත්සල්යනිඝ්නහෘදයාං භවතීං ධිනෝතු .. 2 ..
ව්යෝමේති බින්දුරිති නාද ඉතීන්දුලේඛා-
-රූපේති වාග්භවතනූරිති මාතෘකේති .
නිඃස්යන්දමානසුඛබෝධසුධාස්වරූපා
විද්යෝතසේ මනසි භාග්යවතාං ජනානාම් .. 3 ..
ආවිර්භවත්පුලකසන්තතිභිඃ ශරීරෛ-
-ර්නිඃස්යන්දමානසලිලෛර්නයනෛශ්ච නිත්යම් .
වාග්භිශ්ච ගද්ගදපදාභිරුපාසතේ යේ
පාදෞ තවාම්බ භුවනේෂු ත ඒව ධන්යාඃ .. 4 ..
වක්ත්රං යදුද්යතමභිෂ්ටුතයේ භවත්යා-
-ස්තුභ්යං නමෝ යදපි දේවි ශිරඃ කරෝති .
චේතශ්ච යත්ත්වයි පරායණමම්බ තානි
කස්යාපි කෛරපි භවන්ති තපෝවිශේෂෛඃ .. 5 ..
මූලාලවාලකුහරාදුදිතා භවානි
නිර්භිද්ය ෂට්සරසිජානි තටිල්ලතේව .
භූයෝ(අ)පි තත්ර විශසි ධ්රුවමණ්ඩලේන්දු-
-නිඃස්යන්දමානපරමාමෘතතෝයරූපා .. 6 ..
දග්ධං යදා මදනමේකමනේකධා තේ
මුග්ධඃ කටාක්ෂවිධිරඞ්කුරයාඤ්චකාර .
ධත්තේ තදාප්රභෘති දේවි ලලාටනේත්රං
සත්යං හ්රියෛව මුකුලීකෘතමින්දුමෞලේඃ .. 7 ..
අජ්ඤාතසම්භවමනාකලිතාන්වවායං
භික්ෂුං කපාලිනමවාසසමද්විතීයම් .
පූර්වං කරග්රහණමඞ්ගලතෝ භවත්යාඃ
ශම්භුං ක ඒව බුබුධේ ගිරිරාජකන්යේ .. 8 ..
චර්මාම්බරං ච ශවභස්මවිලේපනං ච
භික්ෂාටනං ච නටනං ච පරේතභූමෞ .
වේතාලසංහතිපරිග්රහතා ච ශම්භෝඃ
ශෝභාං බිභර්ති ගිරිජේ තව සාහචර්යාත් .. 9 ..
කල්පෝපසංහරණකේලිෂු පණ්ඩිතානි
චණ්ඩානි ඛණ්ඩපරශෝරපි තාණ්ඩවානි .
ආලෝකනේන තව කෝමලිතානි මාත-
-ර්ලාස්යාත්මනා පරිණමන්ති ජගද්විභූත්යෛ .. 10 ..
ජන්තෝරපශ්චිමතනෝඃ සති කර්මසාම්යේ
නිඃශේෂපාශපටලච්ඡිදුරා නිමේෂාත් .
කල්යාණි දේශිකකටාක්ෂසමාශ්රයේණ
කාරුණ්යතෝ භවති ශාම්භවවේදදීක්ෂා .. 11 ..
මුක්තාවිභූෂණවතී නවවිද්රුමාභා
යච්චේතසි ස්ඵුරසි තාරකිතේව සන්ධ්යා .
ඒකඃ ස ඒව භුවනත්රයසුන්දරීණාං
කන්දර්පතාං ව්රජති පඤ්චශරීං විනාපි .. 12 ..
යේ භාවයන්ත්යමෘතවාහිභිරංශුජාලෛ-
-රාප්යායමානභුවනාමමෘතේශ්වරීං ත්වාම් .
තේ ලඞ්ඝයන්ති නනු මාතරලඞ්ඝනීයාං
බ්රහ්මාදිභිඃ සුරවරෛරපි කාලකක්ෂාම් .. 13 ..
යඃ ස්ඵාටිකාක්ෂගුණපුස්තකකුණ්ඩිකාඪ්යාං
ව්යාඛ්යාසමුද්යතකරාං ශරදින්දුශුභ්රාම් .
පද්මාසනාං ච හෘදයේ භවතීමුපාස්තේ
මාතඃ ස විශ්වකවිතාර්කිකචක්රවර්තී .. 14 ..
බර්හාවතංසයුතබර්බරකේශපාශාං
ගුඤ්ජාවලීකෘතඝනස්තනහාරශෝභාම් .
ශ්යාමාං ප්රවාලවදනාං සුකුමාරහස්තාං
ත්වාමේව නෞමි ශබරීං ශබරස්ය ජායාම් .. 15 ..
අර්ධේන කිං නවලතාලලිතේන මුග්ධේ
ක්රීතං විභෝඃ පරුෂමර්ධමිදං ත්වයේති .
ආලීජනස්ය පරිහාසවචාංසි මන්යේ
මන්දස්මිතේන තව දේවි ජඩී භවන්ති .. 16 ..
බ්රහ්මාණ්ඩ බුද්බුදකදම්බකසඞ්කුලෝ(අ)යං
මායෝදධිර්විවිධදුඃඛතරඞ්ගමාලඃ .
ආශ්චර්යමම්බ ඣටිති ප්රලයං ප්රයාති
ත්වද්ධ්යානසන්තතිමහාබඩබාමුඛාග්නෞ .. 17 ..
දාක්ෂායණීති කුටිලේති කුහාරිණීති
කාත්යායනීති කමලේති කලාවතීති .
ඒකා සතී භගවතී පරමාර්ථතෝ(අ)පි
සන්දෘශ්යසේ බහුවිධා නනු නර්තකීව .. 18 ..
ආනන්දලක්ෂණමනාහතනාම්නි දේශේ
නාදාත්මනා පරිණතං තව රූපමීශේ .
ප්රත්යඞ්මුඛේන මනසා පරිචීයමානං
ශංසන්ති නේත්රසලිලෛඃ පුලකෛශ්ච ධන්යාඃ .. 19 ..
ත්වං චන්ද්රිකා ශශිනි තිග්මරුචෞ රුචිස්ත්වං
ත්වං චේතනාසි පුරුෂේ පවනේ බලං ත්වම් .
ත්වං ස්වාදුතාසි සලිලේ ශිඛිනි ත්වමූෂ්මා
නිඃසාරමේව නිඛිලං ත්වදෘතේ යදි ස්යාත් .. 20 ..
ජ්යෝතීංෂි යද්දිවි චරන්ති යදන්තරික්ෂං
සූතේ පයාංසි යදහිර්ධරණීං ච ධත්තේ .
යද්වාති වායුරනලෝ යදුදර්චිරාස්තේ
තත්සර්වමම්බ තව කේවලමාජ්ඤයෛව .. 21 ..
සඞ්කෝචමිච්ඡසි යදා ගිරිජේ තදානීං
වාක්තර්කයෝස්ත්වමසි භූමිරනාමරූපා .
යද්වා විකාසමුපයාසි යදා තදානීං
ත්වන්නාමරූපගණනාඃ සුකරා භවන්ති .. 22 ..
භෝගාය දේවි භවතීං කෘතිනඃ ප්රණම්ය
භ්රූකිඞ්කරීකෘතසරෝජගෘහාඃ සහස්රම් .
චින්තාමණිප්රචයකල්පිතකේලිශෛලේ
කල්පද්රුමෝපවන ඒව චිරං රමන්තේ .. 23 ..
හර්තුං ත්වමේව භවසි ත්වදධීනමීශේ
සංසාරතාපමඛිලං දයයා පශූනාම් .
වෛකර්තනී කිරණසංහතිරේව ශක්තා
ධර්මං නිජං ශමයිතුං නිජයෛව වෘෂ්ට්යා .. 24 ..
ශක්තිඃ ශරීරමධිදෛවතමන්තරාත්මා
ජ්ඤානං ක්රියා කරණමාසනජාලමිච්ඡා .
ඓශ්වර්යමායතනමාවරණානි ච ත්වං
කිං තන්න යද්භවසි දේවි ශශාඞ්කමෞලේඃ .. 25 ..
භූමෞ නිවෘත්තිරුදිතා පයසි ප්රතිෂ්ඨා
විද්යා(අ)නලේ මරුති ශාන්තිරතීවකාන්තිඃ .
ව්යෝම්නීති යාඃ කිල කලාඃ කලයන්ති විශ්වං
තාසාං හි දූරතරමම්බ පදං ත්වදීයම් .. 26 ..
යාවත්පදං පදසරෝජයුගං ත්වදීයං
නාඞ්ගීකරෝති හෘදයේෂු ජගච්ඡරණ්යේ .
තාවද්විකල්පජටිලාඃ කුටිලප්රකාරා-
-ස්තර්කග්රහාඃ සමයිනාං ප්රලයං න යාන්ති .. 27 ..
නිර්දේවයානපිතෘයානවිහාරමේකේ
කෘත්වා මනඃ කරණමණ්ඩලසාර්වභෞමම් .
ධ්යානේ නිවේශ්ය තව කාරණපඤ්චකස්ය
පර්වාණි පාර්වති නයන්ති නිජාසනත්වම් .. 28 ..
ස්ථූලාසු මූර්තිෂු මහීප්රමුඛාසු මූර්තේඃ
කස්යාශ්චනාපි තව වෛභවමම්බ යස්යාඃ .
පත්යා ගිරාමපි න ශක්යත ඒව වක්තුං
සාපි ස්තුතා කිල මයේති තිතික්ෂිතව්යම් .. 29 ..
කාලාග්නිකෝටිරුචිමම්බ ෂඩධ්වශුද්ධෞ
ආප්ලාවනේෂු භවතීමමෘතෞඝවෘෂ්ටිම් .
ශ්යාමාං ඝනස්තනතටාං ශකලීකෘතාඝාං
ධ්යායන්ත ඒව ජගතාං ගුරවෝ භවන්ති .. 30 ..
විද්යාං පරාං කතිචිදම්බරමම්බ කේචි-
-දානන්දමේව කතිචිත්කතිචිච්ච මායාම් .
ත්වාං විශ්වමාහුරපරේ වයමාමනාමඃ
සාක්ෂාදපාරකරුණාං ගුරුමූර්තිමේව .. 31 ..
කුවලයදලනීලං බර්බරස්නිග්ධකේශං
පෘථුතරකුචභාරාක්රාන්තකාන්තාවලග්නම් .
කිමිහ බහුභිරුක්තෛස්ත්වත්ස්වරූපං පරං නඃ
සකලජනනි මාතඃ සන්තතං සන්නිධත්තාම් .. 32 ..
ඉති ශ්රීකාලිදාස විරචිත පඤ්චස්තව්යාං චතුර්ථඃ අම්බාස්තවඃ .
Roman (IAST) Transliteration
yāmāmananti munayaḥ prakṛtiṃ purāṇīṃ
vidyeti yāṃ śrutirahasyavido vadanti |
tāmardhapallavitaśaṅkararūpamudrāṃ
devīmananyaśaraṇaḥ śaraṇaṃ prapadye || 1 ||
amba staveṣu tava tāvadakartṛkāṇi
kuṇṭhībhavanti vacasāmapi gumbhanāni |
ḍimbhasya me stutirasāvasamañjasāpi
vātsalyanighnahṛdayāṃ bhavatīṃ dhinotu || 2 ||
vyometi binduriti nāda itīndulekhā-
-rūpeti vāgbhavatanūriti mātṛketi |
niḥsyandamānasukhabodhasudhāsvarūpā
vidyotase manasi bhāgyavatāṃ janānām || 3 ||
āvirbhavatpulakasantatibhiḥ śarīrai-
-rniḥsyandamānasalilairnayanaiśca nityam |
vāgbhiśca gadgadapadābhirupāsate ye
pādau tavāmba bhuvaneṣu ta eva dhanyāḥ || 4 ||
vaktraṃ yadudyatamabhiṣṭutaye bhavatyā-
-stubhyaṃ namo yadapi devi śiraḥ karoti |
cetaśca yattvayi parāyaṇamamba tāni
kasyāpi kairapi bhavanti tapoviśeṣaiḥ || 5 ||
mūlālavālakuharāduditā bhavāni
nirbhidya ṣaṭsarasijāni taṭillateva |
bhūyo'pi tatra viśasi dhruvamaṇḍalendu-
-niḥsyandamānaparamāmṛtatoyarūpā || 6 ||
dagdhaṃ yadā madanamekamanekadhā te
mugdhaḥ kaṭākṣavidhiraṅkurayāñcakāra |
dhatte tadāprabhṛti devi lalāṭanetraṃ
satyaṃ hriyaiva mukulīkṛtamindumauleḥ || 7 ||
ajñātasambhavamanākalitānvavāyaṃ
bhikṣuṃ kapālinamavāsasamadvitīyam |
pūrvaṃ karagrahaṇamaṅgalato bhavatyāḥ
śambhuṃ ka eva bubudhe girirājakanye || 8 ||
carmāmbaraṃ ca śavabhasmavilepanaṃ ca
bhikṣāṭanaṃ ca naṭanaṃ ca paretabhūmau |
vetālasaṃhatiparigrahatā ca śambhoḥ
śobhāṃ bibharti girije tava sāhacaryāt || 9 ||
kalpopasaṃharaṇakeliṣu paṇḍitāni
caṇḍāni khaṇḍaparaśorapi tāṇḍavāni |
ālokanena tava komalitāni māta-
-rlāsyātmanā pariṇamanti jagadvibhūtyai || 10 ||
jantorapaścimatanoḥ sati karmasāmye
niḥśeṣapāśapaṭalacchidurā nimeṣāt |
kalyāṇi deśikakaṭākṣasamāśrayeṇa
kāruṇyato bhavati śāmbhavavedadīkṣā || 11 ||
muktāvibhūṣaṇavatī navavidrumābhā
yaccetasi sphurasi tārakiteva sandhyā |
ekaḥ sa eva bhuvanatrayasundarīṇāṃ
kandarpatāṃ vrajati pañcaśarīṃ vināpi || 12 ||
ye bhāvayantyamṛtavāhibhiraṃśujālai-
-rāpyāyamānabhuvanāmamṛteśvarīṃ tvām |
te laṅghayanti nanu mātaralaṅghanīyāṃ
brahmādibhiḥ suravarairapi kālakakṣām || 13 ||
yaḥ sphāṭikākṣaguṇapustakakuṇḍikāḍhyāṃ
vyākhyāsamudyatakarāṃ śaradinduśubhrām |
padmāsanāṃ ca hṛdaye bhavatīmupāste
mātaḥ sa viśvakavitārkikacakravartī || 14 ||
barhāvataṃsayutabarbarakeśapāśāṃ
guñjāvalīkṛtaghanastanahāraśobhām |
śyāmāṃ pravālavadanāṃ sukumārahastāṃ
tvāmeva naumi śabarīṃ śabarasya jāyām || 15 ||
ardhena kiṃ navalatālalitena mugdhe
krītaṃ vibhoḥ paruṣamardhamidaṃ tvayeti |
ālījanasya parihāsavacāṃsi manye
mandasmitena tava devi jaḍī bhavanti || 16 ||
brahmāṇḍa budbudakadambakasaṅkulo'yaṃ
māyodadhirvividhaduḥkhataraṅgamālaḥ |
āścaryamamba jhaṭiti pralayaṃ prayāti
tvaddhyānasantatimahābaḍabāmukhāgnau || 17 ||
dākṣāyaṇīti kuṭileti kuhāriṇīti
kātyāyanīti kamaleti kalāvatīti |
ekā satī bhagavatī paramārthato'pi
sandṛśyase bahuvidhā nanu nartakīva || 18 ||
ānandalakṣaṇamanāhatanāmni deśe
nādātmanā pariṇataṃ tava rūpamīśe |
pratyaṅmukhena manasā paricīyamānaṃ
śaṃsanti netrasalilaiḥ pulakaiśca dhanyāḥ || 19 ||
tvaṃ candrikā śaśini tigmarucau rucistvaṃ
tvaṃ cetanāsi puruṣe pavane balaṃ tvam |
tvaṃ svādutāsi salile śikhini tvamūṣmā
niḥsārameva nikhilaṃ tvadṛte yadi syāt || 20 ||
jyotīṃṣi yaddivi caranti yadantarikṣaṃ
sūte payāṃsi yadahirdharaṇīṃ ca dhatte |
yadvāti vāyuranalo yadudarcirāste
tatsarvamamba tava kevalamājñayaiva || 21 ||
saṅkocamicchasi yadā girije tadānīṃ
vāktarkayostvamasi bhūmiranāmarūpā |
yadvā vikāsamupayāsi yadā tadānīṃ
tvannāmarūpagaṇanāḥ sukarā bhavanti || 22 ||
bhogāya devi bhavatīṃ kṛtinaḥ praṇamya
bhrūkiṅkarīkṛtasarojagṛhāḥ sahasram |
cintāmaṇipracayakalpitakeliśaile
kalpadrumopavana eva ciraṃ ramante || 23 ||
hartuṃ tvameva bhavasi tvadadhīnamīśe
saṃsāratāpamakhilaṃ dayayā paśūnām |
vaikartanī kiraṇasaṃhatireva śaktā
dharmaṃ nijaṃ śamayituṃ nijayaiva vṛṣṭyā || 24 ||
śaktiḥ śarīramadhidaivatamantarātmā
jñānaṃ kriyā karaṇamāsanajālamicchā |
aiśvaryamāyatanamāvaraṇāni ca tvaṃ
kiṃ tanna yadbhavasi devi śaśāṅkamauleḥ || 25 ||
bhūmau nivṛttiruditā payasi pratiṣṭhā
vidyā'nale maruti śāntiratīvakāntiḥ |
vyomnīti yāḥ kila kalāḥ kalayanti viśvaṃ
tāsāṃ hi dūrataramamba padaṃ tvadīyam || 26 ||
yāvatpadaṃ padasarojayugaṃ tvadīyaṃ
nāṅgīkaroti hṛdayeṣu jagaccharaṇye |
tāvadvikalpajaṭilāḥ kuṭilaprakārā-
-starkagrahāḥ samayināṃ pralayaṃ na yānti || 27 ||
nirdevayānapitṛyānavihārameke
kṛtvā manaḥ karaṇamaṇḍalasārvabhaumam |
dhyāne niveśya tava kāraṇapañcakasya
parvāṇi pārvati nayanti nijāsanatvam || 28 ||
sthūlāsu mūrtiṣu mahīpramukhāsu mūrteḥ
kasyāścanāpi tava vaibhavamamba yasyāḥ |
patyā girāmapi na śakyata eva vaktuṃ
sāpi stutā kila mayeti titikṣitavyam || 29 ||
kālāgnikoṭirucimamba ṣaḍadhvaśuddhau
āplāvaneṣu bhavatīmamṛtaughavṛṣṭim |
śyāmāṃ ghanastanataṭāṃ śakalīkṛtāghāṃ
dhyāyanta eva jagatāṃ guravo bhavanti || 30 ||
vidyāṃ parāṃ katicidambaramamba keci-
-dānandameva katicitkaticicca māyām |
tvāṃ viśvamāhurapare vayamāmanāmaḥ
sākṣādapārakaruṇāṃ gurumūrtimeva || 31 ||
kuvalayadalanīlaṃ barbarasnigdhakeśaṃ
pṛthutarakucabhārākrāntakāntāvalagnam |
kimiha bahubhiruktaistvatsvarūpaṃ paraṃ naḥ
sakalajanani mātaḥ santataṃ sannidhattām || 32 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ caturthaḥ ambāstavaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
यामामनन्ति मुनयः प्रकृतिं पुराणीं
विद्येति यां श्रुतिरहस्यविदो वदन्ति ।
तामर्धपल्लवितशङ्कररूपमुद्रां
देवीमनन्यशरणः शरणं प्रपद्ये ॥ 1 ॥
अम्ब स्तवेषु तव तावदकर्तृकाणि
कुण्ठीभवन्ति वचसामपि गुम्भनानि ।
डिम्भस्य मे स्तुतिरसावसमञ्जसापि
वात्सल्यनिघ्नहृदयां भवतीं धिनोतु ॥ 2 ॥
व्योमेति बिन्दुरिति नाद इतीन्दुलेखा-
-रूपेति वाग्भवतनूरिति मातृकेति ।
निःस्यन्दमानसुखबोधसुधास्वरूपा
विद्योतसे मनसि भाग्यवतां जनानाम् ॥ 3 ॥
आविर्भवत्पुलकसन्ततिभिः शरीरै-
-र्निःस्यन्दमानसलिलैर्नयनैश्च नित्यम् ।
वाग्भिश्च गद्गदपदाभिरुपासते ये
पादौ तवाम्ब भुवनेषु त एव धन्याः ॥ 4 ॥
वक्त्रं यदुद्यतमभिष्टुतये भवत्या-
-स्तुभ्यं नमो यदपि देवि शिरः करोति ।
चेतश्च यत्त्वयि परायणमम्ब तानि
कस्यापि कैरपि भवन्ति तपोविशेषैः ॥ 5 ॥
मूलालवालकुहरादुदिता भवानि
निर्भिद्य षट्सरसिजानि तटिल्लतेव ।
भूयोऽपि तत्र विशसि ध्रुवमण्डलेन्दु-
-निःस्यन्दमानपरमामृततोयरूपा ॥ 6 ॥
दग्धं यदा मदनमेकमनेकधा ते
मुग्धः कटाक्षविधिरङ्कुरयाञ्चकार ।
धत्ते तदाप्रभृति देवि ललाटनेत्रं
सत्यं ह्रियैव मुकुलीकृतमिन्दुमौलेः ॥ 7 ॥
अज्ञातसम्भवमनाकलितान्ववायं
भिक्षुं कपालिनमवाससमद्वितीयम् ।
पूर्वं करग्रहणमङ्गलतो भवत्याः
शम्भुं क एव बुबुधे गिरिराजकन्ये ॥ 8 ॥
चर्माम्बरं च शवभस्मविलेपनं च
भिक्षाटनं च नटनं च परेतभूमौ ।
वेतालसंहतिपरिग्रहता च शम्भोः
शोभां बिभर्ति गिरिजे तव साहचर्यात् ॥ 9 ॥
कल्पोपसंहरणकेलिषु पण्डितानि
चण्डानि खण्डपरशोरपि ताण्डवानि ।
आलोकनेन तव कोमलितानि मात-
-र्लास्यात्मना परिणमन्ति जगद्विभूत्यै ॥ 10 ॥
जन्तोरपश्चिमतनोः सति कर्मसाम्ये
निःशेषपाशपटलच्छिदुरा निमेषात् ।
कल्याणि देशिककटाक्षसमाश्रयेण
कारुण्यतो भवति शाम्भववेददीक्षा ॥ 11 ॥
मुक्ताविभूषणवती नवविद्रुमाभा
यच्चेतसि स्फुरसि तारकितेव सन्ध्या ।
एकः स एव भुवनत्रयसुन्दरीणां
कन्दर्पतां व्रजति पञ्चशरीं विनापि ॥ 12 ॥
ये भावयन्त्यमृतवाहिभिरंशुजालै-
-राप्यायमानभुवनाममृतेश्वरीं त्वाम् ।
ते लङ्घयन्ति ननु मातरलङ्घनीयां
ब्रह्मादिभिः सुरवरैरपि कालकक्षाम् ॥ 13 ॥
यः स्फाटिकाक्षगुणपुस्तककुण्डिकाढ्यां
व्याख्यासमुद्यतकरां शरदिन्दुशुभ्राम् ।
पद्मासनां च हृदये भवतीमुपास्ते
मातः स विश्वकवितार्किकचक्रवर्ती ॥ 14 ॥
बर्हावतंसयुतबर्बरकेशपाशां
गुञ्जावलीकृतघनस्तनहारशोभाम् ।
श्यामां प्रवालवदनां सुकुमारहस्तां
त्वामेव नौमि शबरीं शबरस्य जायाम् ॥ 15 ॥
अर्धेन किं नवलताललितेन मुग्धे
क्रीतं विभोः परुषमर्धमिदं त्वयेति ।
आलीजनस्य परिहासवचांसि मन्ये
मन्दस्मितेन तव देवि जडी भवन्ति ॥ 16 ॥
ब्रह्माण्ड बुद्बुदकदम्बकसङ्कुलोऽयं
मायोदधिर्विविधदुःखतरङ्गमालः ।
आश्चर्यमम्ब झटिति प्रलयं प्रयाति
त्वद्ध्यानसन्ततिमहाबडबामुखाग्नौ ॥ 17 ॥
दाक्षायणीति कुटिलेति कुहारिणीति
कात्यायनीति कमलेति कलावतीति ।
एका सती भगवती परमार्थतोऽपि
सन्दृश्यसे बहुविधा ननु नर्तकीव ॥ 18 ॥
आनन्दलक्षणमनाहतनाम्नि देशे
नादात्मना परिणतं तव रूपमीशे ।
प्रत्यङ्मुखेन मनसा परिचीयमानं
शंसन्ति नेत्रसलिलैः पुलकैश्च धन्याः ॥ 19 ॥
त्वं चन्द्रिका शशिनि तिग्मरुचौ रुचिस्त्वं
त्वं चेतनासि पुरुषे पवने बलं त्वम् ।
त्वं स्वादुतासि सलिले शिखिनि त्वमूष्मा
निःसारमेव निखिलं त्वदृते यदि स्यात् ॥ 20 ॥
ज्योतींषि यद्दिवि चरन्ति यदन्तरिक्षं
सूते पयांसि यदहिर्धरणीं च धत्ते ।
यद्वाति वायुरनलो यदुदर्चिरास्ते
तत्सर्वमम्ब तव केवलमाज्ञयैव ॥ 21 ॥
सङ्कोचमिच्छसि यदा गिरिजे तदानीं
वाक्तर्कयोस्त्वमसि भूमिरनामरूपा ।
यद्वा विकासमुपयासि यदा तदानीं
त्वन्नामरूपगणनाः सुकरा भवन्ति ॥ 22 ॥
भोगाय देवि भवतीं कृतिनः प्रणम्य
भ्रूकिङ्करीकृतसरोजगृहाः सहस्रम् ।
चिन्तामणिप्रचयकल्पितकेलिशैले
कल्पद्रुमोपवन एव चिरं रमन्ते ॥ 23 ॥
हर्तुं त्वमेव भवसि त्वदधीनमीशे
संसारतापमखिलं दयया पशूनाम् ।
वैकर्तनी किरणसंहतिरेव शक्ता
धर्मं निजं शमयितुं निजयैव वृष्ट्या ॥ 24 ॥
शक्तिः शरीरमधिदैवतमन्तरात्मा
ज्ञानं क्रिया करणमासनजालमिच्छा ।
ऐश्वर्यमायतनमावरणानि च त्वं
किं तन्न यद्भवसि देवि शशाङ्कमौलेः ॥ 25 ॥
भूमौ निवृत्तिरुदिता पयसि प्रतिष्ठा
विद्याऽनले मरुति शान्तिरतीवकान्तिः ।
व्योम्नीति याः किल कलाः कलयन्ति विश्वं
तासां हि दूरतरमम्ब पदं त्वदीयम् ॥ 26 ॥
यावत्पदं पदसरोजयुगं त्वदीयं
नाङ्गीकरोति हृदयेषु जगच्छरण्ये ।
तावद्विकल्पजटिलाः कुटिलप्रकारा-
-स्तर्कग्रहाः समयिनां प्रलयं न यान्ति ॥ 27 ॥
निर्देवयानपितृयानविहारमेके
कृत्वा मनः करणमण्डलसार्वभौमम् ।
ध्याने निवेश्य तव कारणपञ्चकस्य
पर्वाणि पार्वति नयन्ति निजासनत्वम् ॥ 28 ॥
स्थूलासु मूर्तिषु महीप्रमुखासु मूर्तेः
कस्याश्चनापि तव वैभवमम्ब यस्याः ।
पत्या गिरामपि न शक्यत एव वक्तुं
सापि स्तुता किल मयेति तितिक्षितव्यम् ॥ 29 ॥
कालाग्निकोटिरुचिमम्ब षडध्वशुद्धौ
आप्लावनेषु भवतीममृतौघवृष्टिम् ।
श्यामां घनस्तनतटां शकलीकृताघां
ध्यायन्त एव जगतां गुरवो भवन्ति ॥ 30 ॥
विद्यां परां कतिचिदम्बरमम्ब केचि-
-दानन्दमेव कतिचित्कतिचिच्च मायाम् ।
त्वां विश्वमाहुरपरे वयमामनामः
साक्षादपारकरुणां गुरुमूर्तिमेव ॥ 31 ॥
कुवलयदलनीलं बर्बरस्निग्धकेशं
पृथुतरकुचभाराक्रान्तकान्तावलग्नम् ।
किमिह बहुभिरुक्तैस्त्वत्स्वरूपं परं नः
सकलजननि मातः सन्ततं सन्निधत्ताम् ॥ 32 ॥
इति श्रीकालिदास विरचित पञ्चस्तव्यां चतुर्थः अम्बास्तवः ।
yāmāmananti munayaḥ prakṛtiṃ purāṇīṃ
vidyeti yāṃ śrutirahasyavido vadanti |
tāmardhapallavitaśaṅkararūpamudrāṃ
devīmananyaśaraṇaḥ śaraṇaṃ prapadye || 1 ||
amba staveṣu tava tāvadakartṛkāṇi
kuṇṭhībhavanti vacasāmapi gumbhanāni |
ḍimbhasya me stutirasāvasamañjasāpi
vātsalyanighnahṛdayāṃ bhavatīṃ dhinotu || 2 ||
vyometi binduriti nāda itīndulekhā-
-rūpeti vāgbhavatanūriti mātṛketi |
niḥsyandamānasukhabodhasudhāsvarūpā
vidyotase manasi bhāgyavatāṃ janānām || 3 ||
āvirbhavatpulakasantatibhiḥ śarīrai-
-rniḥsyandamānasalilairnayanaiśca nityam |
vāgbhiśca gadgadapadābhirupāsate ye
pādau tavāmba bhuvaneṣu ta eva dhanyāḥ || 4 ||
vaktraṃ yadudyatamabhiṣṭutaye bhavatyā-
-stubhyaṃ namo yadapi devi śiraḥ karoti |
cetaśca yattvayi parāyaṇamamba tāni
kasyāpi kairapi bhavanti tapoviśeṣaiḥ || 5 ||
mūlālavālakuharāduditā bhavāni
nirbhidya ṣaṭsarasijāni taṭillateva |
bhūyo'pi tatra viśasi dhruvamaṇḍalendu-
-niḥsyandamānaparamāmṛtatoyarūpā || 6 ||
dagdhaṃ yadā madanamekamanekadhā te
mugdhaḥ kaṭākṣavidhiraṅkurayāñcakāra |
dhatte tadāprabhṛti devi lalāṭanetraṃ
satyaṃ hriyaiva mukulīkṛtamindumauleḥ || 7 ||
ajñātasambhavamanākalitānvavāyaṃ
bhikṣuṃ kapālinamavāsasamadvitīyam |
pūrvaṃ karagrahaṇamaṅgalato bhavatyāḥ
śambhuṃ ka eva bubudhe girirājakanye || 8 ||
carmāmbaraṃ ca śavabhasmavilepanaṃ ca
bhikṣāṭanaṃ ca naṭanaṃ ca paretabhūmau |
vetālasaṃhatiparigrahatā ca śambhoḥ
śobhāṃ bibharti girije tava sāhacaryāt || 9 ||
kalpopasaṃharaṇakeliṣu paṇḍitāni
caṇḍāni khaṇḍaparaśorapi tāṇḍavāni |
ālokanena tava komalitāni māta-
-rlāsyātmanā pariṇamanti jagadvibhūtyai || 10 ||
jantorapaścimatanoḥ sati karmasāmye
niḥśeṣapāśapaṭalacchidurā nimeṣāt |
kalyāṇi deśikakaṭākṣasamāśrayeṇa
kāruṇyato bhavati śāmbhavavedadīkṣā || 11 ||
muktāvibhūṣaṇavatī navavidrumābhā
yaccetasi sphurasi tārakiteva sandhyā |
ekaḥ sa eva bhuvanatrayasundarīṇāṃ
kandarpatāṃ vrajati pañcaśarīṃ vināpi || 12 ||
ye bhāvayantyamṛtavāhibhiraṃśujālai-
-rāpyāyamānabhuvanāmamṛteśvarīṃ tvām |
te laṅghayanti nanu mātaralaṅghanīyāṃ
brahmādibhiḥ suravarairapi kālakakṣām || 13 ||
yaḥ sphāṭikākṣaguṇapustakakuṇḍikāḍhyāṃ
vyākhyāsamudyatakarāṃ śaradinduśubhrām |
padmāsanāṃ ca hṛdaye bhavatīmupāste
mātaḥ sa viśvakavitārkikacakravartī || 14 ||
barhāvataṃsayutabarbarakeśapāśāṃ
guñjāvalīkṛtaghanastanahāraśobhām |
śyāmāṃ pravālavadanāṃ sukumārahastāṃ
tvāmeva naumi śabarīṃ śabarasya jāyām || 15 ||
ardhena kiṃ navalatālalitena mugdhe
krītaṃ vibhoḥ paruṣamardhamidaṃ tvayeti |
ālījanasya parihāsavacāṃsi manye
mandasmitena tava devi jaḍī bhavanti || 16 ||
brahmāṇḍa budbudakadambakasaṅkulo'yaṃ
māyodadhirvividhaduḥkhataraṅgamālaḥ |
āścaryamamba jhaṭiti pralayaṃ prayāti
tvaddhyānasantatimahābaḍabāmukhāgnau || 17 ||
dākṣāyaṇīti kuṭileti kuhāriṇīti
kātyāyanīti kamaleti kalāvatīti |
ekā satī bhagavatī paramārthato'pi
sandṛśyase bahuvidhā nanu nartakīva || 18 ||
ānandalakṣaṇamanāhatanāmni deśe
nādātmanā pariṇataṃ tava rūpamīśe |
pratyaṅmukhena manasā paricīyamānaṃ
śaṃsanti netrasalilaiḥ pulakaiśca dhanyāḥ || 19 ||
tvaṃ candrikā śaśini tigmarucau rucistvaṃ
tvaṃ cetanāsi puruṣe pavane balaṃ tvam |
tvaṃ svādutāsi salile śikhini tvamūṣmā
niḥsārameva nikhilaṃ tvadṛte yadi syāt || 20 ||
jyotīṃṣi yaddivi caranti yadantarikṣaṃ
sūte payāṃsi yadahirdharaṇīṃ ca dhatte |
yadvāti vāyuranalo yadudarcirāste
tatsarvamamba tava kevalamājñayaiva || 21 ||
saṅkocamicchasi yadā girije tadānīṃ
vāktarkayostvamasi bhūmiranāmarūpā |
yadvā vikāsamupayāsi yadā tadānīṃ
tvannāmarūpagaṇanāḥ sukarā bhavanti || 22 ||
bhogāya devi bhavatīṃ kṛtinaḥ praṇamya
bhrūkiṅkarīkṛtasarojagṛhāḥ sahasram |
cintāmaṇipracayakalpitakeliśaile
kalpadrumopavana eva ciraṃ ramante || 23 ||
hartuṃ tvameva bhavasi tvadadhīnamīśe
saṃsāratāpamakhilaṃ dayayā paśūnām |
vaikartanī kiraṇasaṃhatireva śaktā
dharmaṃ nijaṃ śamayituṃ nijayaiva vṛṣṭyā || 24 ||
śaktiḥ śarīramadhidaivatamantarātmā
jñānaṃ kriyā karaṇamāsanajālamicchā |
aiśvaryamāyatanamāvaraṇāni ca tvaṃ
kiṃ tanna yadbhavasi devi śaśāṅkamauleḥ || 25 ||
bhūmau nivṛttiruditā payasi pratiṣṭhā
vidyā'nale maruti śāntiratīvakāntiḥ |
vyomnīti yāḥ kila kalāḥ kalayanti viśvaṃ
tāsāṃ hi dūrataramamba padaṃ tvadīyam || 26 ||
yāvatpadaṃ padasarojayugaṃ tvadīyaṃ
nāṅgīkaroti hṛdayeṣu jagaccharaṇye |
tāvadvikalpajaṭilāḥ kuṭilaprakārā-
-starkagrahāḥ samayināṃ pralayaṃ na yānti || 27 ||
nirdevayānapitṛyānavihārameke
kṛtvā manaḥ karaṇamaṇḍalasārvabhaumam |
dhyāne niveśya tava kāraṇapañcakasya
parvāṇi pārvati nayanti nijāsanatvam || 28 ||
sthūlāsu mūrtiṣu mahīpramukhāsu mūrteḥ
kasyāścanāpi tava vaibhavamamba yasyāḥ |
patyā girāmapi na śakyata eva vaktuṃ
sāpi stutā kila mayeti titikṣitavyam || 29 ||
kālāgnikoṭirucimamba ṣaḍadhvaśuddhau
āplāvaneṣu bhavatīmamṛtaughavṛṣṭim |
śyāmāṃ ghanastanataṭāṃ śakalīkṛtāghāṃ
dhyāyanta eva jagatāṃ guravo bhavanti || 30 ||
vidyāṃ parāṃ katicidambaramamba keci-
-dānandameva katicitkaticicca māyām |
tvāṃ viśvamāhurapare vayamāmanāmaḥ
sākṣādapārakaruṇāṃ gurumūrtimeva || 31 ||
kuvalayadalanīlaṃ barbarasnigdhakeśaṃ
pṛthutarakucabhārākrāntakāntāvalagnam |
kimiha bahubhiruktaistvatsvarūpaṃ paraṃ naḥ
sakalajanani mātaḥ santataṃ sannidhattām || 32 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ caturthaḥ ambāstavaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in