உத்தவகீதா - நவமோऽத்யாயஃ

Uddhavagita - Navamo'dhyayah

📂 Gita 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
அத நவமோऽத்யாயஃ ।
ப்ராஹ்மணஃ உவாச ।
பரிக்ரஹஃ ஹி துஃகாய யத் யத் ப்ரியதமம் ந்ரு'ணாம் ।
அநந்தம் ஸுகம் ஆப்நோதி தத் வித்வாந் யஃ து அகிஞ்சநஃ ॥ 1॥
ஸாமிஷம் குரரம் ஜக்நுஃ பலிநஃ யே நிராமிஷாஃ ।
தத் ஆமிஷம் பரித்யஜ்ய ஸஃ ஸுகம் ஸமவிந்தத ॥ 2॥
ந மே மாநாவமாநௌ ஸ்தஃ ந சிந்தா கேஹபுத்ரிணாம் ।
ஆத்மக்ரீடஃ ஆத்மரதிஃ விசராமி இஹ பாலவத் ॥ 3॥
த்வௌ ஏவ சிந்தயா முக்தௌ பரம ஆநந்தஃ ஆப்லுதௌ ।
யஃ விமுக்தஃ ஜடஃ பாலஃ யஃ குணேப்யஃ பரம் கதஃ ॥ 4॥
க்வசித் குமாரீ து ஆத்மாநம் வ்ரு'ணாநாந் க்ரு'ஹம் ஆகதாந் ।
ஸ்வயம் தாந் அர்ஹயாமாஸ க்வாபி யாதேஷு பந்துஷு ॥ 5॥
தேஷம் அப்யவஹாரார்தம் ஶாலீந் ரஹஸி பார்திவ ।
அவக்நந்த்யாஃ ப்ரகோஷ்டஸ்தாஃ சக்ருஃ ஶங்காஃ ஸ்வநம் மஹத் ॥
6॥
ஸா தத் ஜுகுப்ஸிதம் மத்வா மஹதீ வ்ரீடிதா ததஃ ।
பபஞ்ஜ ஏகைகஶஃ ஶங்காந் த்வௌ த்வௌ பாண்யோஃ அஶேஷயத் ॥
7॥
உபயோஃ அபி அபூத் கோஷஃ ஹி அவக்நந்த்யாஃ ஸ்ம ஶங்கயோஃ ।
தத்ர அபி ஏகம் நிரபிதத் ஏகஸ்மாந் ந அபவத் த்வநிஃ ॥ 8॥
அந்வஶிக்ஷம் இமம் தஸ்யாஃ உபதேஶம் அரிந்தம ।
லோகாந் அநுசரந் ஏதாந் லோகதத்த்வவிவித்ஸயா ॥ 9॥
வாஸே பஹூநாம் கலஹஃ பவேத் வார்தா த்வயோஃ அபி ।
ஏகஃ ஏவ சரேத் தஸ்மாத் குமார்யாஃ இவ கங்கணஃ ॥ 10॥
மநஃ ஏகத்ர ஸம்யுஜ்யாத் ஜிதஶ்வாஸஃ ஜித ஆஸநஃ ।
வைராக்யாப்யாஸயோகேந த்ரியமாணம் அதந்த்ரிதஃ ॥ 11॥
யஸ்மிந் மநஃ லப்தபதம் யத் ஏதத்
ஶநைஃ ஶநைஃ முஞ்சதி கர்மரேணூந் ।
ஸத்த்வேந வ்ரு'த்தேந ரஜஃ தமஃ ச
விதூய நிர்வாணம் உபைதி அநிந்தநம் ॥ 12॥
தத் ஏவம் ஆத்மநி அவருத்தசித்தஃ
ந வேத கிஞ்சித் பஹிஃ அந்தரம் வா ।
யதா இஷுகாரஃ ந்ரு'பதிம் வ்ரஜந்தம்
இஷௌ கதாத்மா ந ததர்ஶ பார்ஶ்வே ॥ 13॥
ஏகசார்யநிகேதஃ ஸ்யாத் அப்ரமத்தஃ குஹாஶயஃ ।
அலக்ஷ்யமாணஃ ஆசாரைஃ முநிஃ ஏகஃ அல்பபாஷணஃ ॥ 14॥
க்ரு'ஹாரம்பஃ அதிதுஃகாய விபலஃ ச அத்ருவாத்மநஃ ।
ஸர்பஃ பரக்ரு'தம் வேஶ்ம ப்ரவிஶ்ய ஸுகம் ஏததே ॥ 15॥
ஏகோ நாராயணோ தேவஃ பூர்வஸ்ரு'ஷ்டம் ஸ்வமாயயா ।
ஸம்ஹ்ரு'த்ய காலகலயா கல்பாந்த இதமீஶ்வரஃ ॥ 16॥
ஏக ஏவாத்விதீயோऽபூதாத்மாதாரோऽகிலாஶ்ரயஃ ।
காலேநாத்மாநுபாவேந ஸாம்யம் நீதாஸு ஶக்திஷு ।
ஸத்த்வாதிஷ்வாதிபுஏருஷஃ ப்ரதாநபுருஷேஶ்வரஃ ॥ 17॥
பராவராணாம் பரம ஆஸ்தே கைவல்யஸஞ்ஜ்ஞிதஃ ।
கேவலாநுபவாநந்தஸந்தோஹோ நிருபாதிகஃ ॥ 18॥
கேவலாத்மாநுபாவேந ஸ்வமாயாம் த்ரிகுணாத்மிகாம் ।
ஸங்க்ஷோபயந்ஸ்ரு'ஜத்யாதௌ தயா ஸூத்ரமரிந்தம ॥ 19॥
தாமாஹுஸ்த்ரிகுணவ்யக்திம் ஸ்ரு'ஜந்தீம் விஶ்வதோமுகம் ।
யஸ்மிந்ப்ரோதமிதம் விஶ்வம் யேந ஸம்ஸரதே புமாந் ॥ 20॥
யதா ஊர்ணநாபிஃ ஹ்ரு'தயாத் ஊர்ணாம் ஸந்தத்ய வக்த்ரதஃ ।
தயா விஹ்ரு'த்ய பூயஸ்தாம் க்ரஸதி ஏவம் மஹேஶ்வரஃ ॥ 21॥
யத்ர யத்ர மநஃ தேஹீ தாரயேத் ஸகலம் தியா ।
ஸ்நேஹாத் த்வேஷாத் பயாத் வா அபி யாதி தத் தத் ஸரூபதாம் ॥ 22॥
கீடஃ பேஶஸ்க்ரு'தம் த்யாயந் குட்யாம் தேந ப்ரவேஶிதஃ ।
யாதி தத் ஸ்ஸத்மதாம் ராஜந் பூர்வரூபம் அஸந்த்யஜந் ॥ 23॥
ஏவம் குருப்யஃ ஏதேப்யஃ ஏஷ மே ஶிக்ஷிதா மதிஃ ।
ஸ்வாத்மா உபஶிக்ஷிதாம் புத்திம் ஶ்ருணு மே வததஃ ப்ரபோ ॥ 24॥
தேஹஃ குருஃ மம விரக்திவிவேகஹேதுஃ
பிப்ரத் ஸ்ம ஸத்த்வநிதநம் ஸதத அர்த்யுத் அர்கம் ।
தத்த்வாநி அநேந விம்ரு'ஶாமி யதா ததா அபி
பாரக்யம் இதி அவஸிதஃ விசராமி அஸங்கஃ ॥ 25॥
ஜாயாத்மஜார்தபஶுப்ரு'த்யக்ரு'ஹாப்தவர்காந்
புஷ்ணாதி யத் ப்ரியசிகீர்ஷயா விதந்வந் ॥
ஸ்வாந்தே ஸக்ரு'ச்ச்ரம் அவருத்ததநஃ ஸஃ தேஹஃ
ஸ்ரு'ஷ்ட்வா அஸ்ய பீஜம் அவஸீததி வ்ரு'க்ஷதர்மா ॥ 26॥
ஜிஹ்வா ஏகதஃ அமும் அவகர்ஷதி கர்ஹி தர்ஷா
ஶிஶ்நஃ அந்யதஃ த்வக் உதரம் ஶ்ரவணம் குதஶ்சித் ।
க்ராணஃ அந்யதஃ சபலத்ரு'க் க்வ ச கர்மஶக்திஃ
பஹ்வ்யஃ ஸபத்ந்யஃ இவ கேஹபதிம் லுநந்தி ॥ 27॥
ஸ்ரு'ஷ்ட்வா புராணி விவிதாநி அஜயா ஆத்மஶக்த்யா
வ்ரு'க்ஷாந் ஸரீஸ்ரு'பபஶூந்ககதம்ஶமத்ஸ்யாந் ।
தைஃ தைஃ அதுஷ்டஹ்ரு'தயஃ புருஷம் விதாய
ப்ரஹ்மாவலோகதிஷணம் முதமாப தேவஃ ॥ 28॥
லப்த்வா ஸுதுர்லபம் இதம் பஹுஸம்பவாந்தே
மாநுஷ்யமர்ததமநித்யமபீஹ தீரஃ ।
தூர்ணம் யதேத ந பதேத் அநும்ரு'த்யுஃ யாவத்
நிஃஶ்ரேயஸாய விஷயஃ கலு ஸர்வதஃ ஸ்யாத் ॥ 29॥
ஏவம் ஸஞ்ஜாதவைராக்யஃ விஜ்ஞாநலோக ஆத்மநி ।
விசராமி மஹீம் ஏதாம் முக்தஸங்கஃ அநஹங்க்ரு'திஃ ॥ 30॥
ந ஹி ஏகஸ்மாத் குரோஃ ஜ்ஞாநம் ஸுஸ்திரம் ஸ்யாத் ஸுபுஷ்கலம் ।
ப்ரஹ்ம ஏதத் அத்விதீயம் வை கீயதே பஹுதா ரு'ஷிபிஃ ॥ 31॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச ।
இத்யுக்த்வா ஸ யதும் விப்ரஸ்தமாமந்த்ரய கபீரதீஃ ।
வந்திதோ।ஆப்யர்திதோ ராஜ்ஞா யயௌ ப்ரீதோ யதாகதம் ॥ 32॥
அவதூதவசஃ ஶ்ருத்வா பூர்வேஷாம் நஃ ஸ பூர்வஜஃ ।
ஸர்வஸங்கவிநிர்முக்தஃ ஸமசித்தோ பபூவ ஹ ॥ 33॥
(இதி அவதூதகீதம் ।)
இதி ஶ்ரீமத்பாகவதே மஹாபுராணே பாரமஹம்ஸ்யாம்
ஸம்ஹிதாயாமேகாதஶஸ்கந்தே பகவதுத்தவஸம்வாதே
நவமோऽத்யாயஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
atha navamo'dhyāyaḥ |
brāhmaṇaḥ uvāca |
parigrahaḥ hi duḥkhāya yat yat priyatamaṃ nṛṇām |
anantaṃ sukhaṃ āpnoti tat vidvān yaḥ tu akiñcanaḥ || 1||
sāmiṣaṃ kuraraṃ jaghnuḥ balinaḥ ye nirāmiṣāḥ |
tat āmiṣaṃ parityajya saḥ sukhaṃ samavindata || 2||
na me mānāvamānau staḥ na cintā gehaputriṇām |
ātmakrīḍaḥ ātmaratiḥ vicarāmi iha bālavat || 3||
dvau eva cintayā muktau parama ānandaḥ āplutau |
yaḥ vimugdhaḥ jaḍaḥ bālaḥ yaḥ guṇebhyaḥ paraṃ gataḥ || 4||
kvacit kumārī tu ātmānaṃ vṛṇānān gṛhaṃ āgatān |
svayaṃ tān arhayāmāsa kvāpi yāteṣu bandhuṣu || 5||
teṣaṃ abhyavahārārthaṃ śālīn rahasi pārthiva |
avaghnantyāḥ prakoṣṭhasthāḥ cakruḥ śaṅkhāḥ svanaṃ mahat ||
6||
sā tat jugupsitaṃ matvā mahatī vrīḍitā tataḥ |
babhañja ekaikaśaḥ śaṅkhān dvau dvau pāṇyoḥ aśeṣayat ||
7||
ubhayoḥ api abhūt ghoṣaḥ hi avaghnantyāḥ sma śaṅkhayoḥ |
tatra api ekaṃ nirabhidat ekasmān na abhavat dhvaniḥ || 8||
anvaśikṣaṃ imaṃ tasyāḥ upadeśaṃ arindama |
lokān anucaran etān lokatattvavivitsayā || 9||
vāse bahūnāṃ kalahaḥ bhavet vārtā dvayoḥ api |
ekaḥ eva caret tasmāt kumāryāḥ iva kaṅkaṇaḥ || 10||
manaḥ ekatra saṃyujyāt jitaśvāsaḥ jita āsanaḥ |
vairāgyābhyāsayogena dhriyamāṇaṃ atandritaḥ || 11||
yasmin manaḥ labdhapadaṃ yat etat
śanaiḥ śanaiḥ muñcati karmareṇūn |
sattvena vṛddhena rajaḥ tamaḥ ca
vidhūya nirvāṇaṃ upaiti anindhanam || 12||
tat evaṃ ātmani avaruddhacittaḥ
na veda kiñcit bahiḥ antaraṃ vā |
yathā iṣukāraḥ nṛpatiṃ vrajantam
iṣau gatātmā na dadarśa pārśve || 13||
ekacāryaniketaḥ syāt apramattaḥ guhāśayaḥ |
alakṣyamāṇaḥ ācāraiḥ muniḥ ekaḥ alpabhāṣaṇaḥ || 14||
gṛhārambhaḥ atiduḥkhāya viphalaḥ ca adhruvātmanaḥ |
sarpaḥ parakṛtaṃ veśma praviśya sukhaṃ edhate || 15||
eko nārāyaṇo devaḥ pūrvasṛṣṭaṃ svamāyayā |
saṃhṛtya kālakalayā kalpānta idamīśvaraḥ || 16||
eka evādvitīyo'bhūdātmādhāro'khilāśrayaḥ |
kālenātmānubhāvena sāmyaṃ nītāsu śaktiṣu |
sattvādiṣvādipueruṣaḥ pradhānapuruṣeśvaraḥ || 17||
parāvarāṇāṃ parama āste kaivalyasañjñitaḥ |
kevalānubhavānandasandoho nirupādhikaḥ || 18||
kevalātmānubhāvena svamāyāṃ triguṇātmikām |
saṅkṣobhayansṛjatyādau tayā sūtramarindama || 19||
tāmāhustriguṇavyaktiṃ sṛjantīṃ viśvatomukham |
yasminprotamidaṃ viśvaṃ yena saṃsarate pumān || 20||
yathā ūrṇanābhiḥ hṛdayāt ūrṇāṃ santatya vaktrataḥ |
tayā vihṛtya bhūyastāṃ grasati evaṃ maheśvaraḥ || 21||
yatra yatra manaḥ dehī dhārayet sakalaṃ dhiyā |
snehāt dveṣāt bhayāt vā api yāti tat tat sarūpatām || 22||
kīṭaḥ peśaskṛtaṃ dhyāyan kuḍyāṃ tena praveśitaḥ |
yāti tat ssatmatāṃ rājan pūrvarūpaṃ asantyajan || 23||
evaṃ gurubhyaḥ etebhyaḥ eṣa me śikṣitā matiḥ |
svātmā upaśikṣitāṃ buddhiṃ śruṇu me vadataḥ prabho || 24||
dehaḥ guruḥ mama viraktivivekahetuḥ
bibhrat sma sattvanidhanaṃ satata artyut arkam |
tattvāni anena vimṛśāmi yathā tathā api
pārakyaṃ iti avasitaḥ vicarāmi asaṅgaḥ || 25||
jāyātmajārthapaśubhṛtyagṛhāptavargān
puṣṇāti yat priyacikīrṣayā vitanvan ||
svānte sakṛcchraṃ avaruddhadhanaḥ saḥ dehaḥ
sṛṣṭvā asya bījaṃ avasīdati vṛkṣadharmā || 26||
jihvā ekataḥ amuṃ avakarṣati karhi tarṣā
śiśnaḥ anyataḥ tvak udaraṃ śravaṇaṃ kutaścit |
grāṇaḥ anyataḥ capaladṛk kva ca karmaśaktiḥ
bahvyaḥ sapatnyaḥ iva gehapatiṃ lunanti || 27||
sṛṣṭvā purāṇi vividhāni ajayā ātmaśaktyā
vṛkṣān sarīsṛpapaśūnkhagadaṃśamatsyān |
taiḥ taiḥ atuṣṭahṛdayaḥ puruṣaṃ vidhāya
brahmāvalokadhiṣaṇaṃ mudamāpa devaḥ || 28||
labdhvā sudurlabhaṃ idaṃ bahusambhavānte
mānuṣyamarthadamanityamapīha dhīraḥ |
tūrṇaṃ yateta na patet anumṛtyuḥ yāvat
niḥśreyasāya viṣayaḥ khalu sarvataḥ syāt || 29||
evaṃ sañjātavairāgyaḥ vijñānaloka ātmani |
vicarāmi mahīṃ etāṃ muktasaṅgaḥ anahaṅkṛtiḥ || 30||
na hi ekasmāt guroḥ jñānaṃ susthiraṃ syāt supuṣkalam |
brahma etat advitīyaṃ vai gīyate bahudhā ṛṣibhiḥ || 31||
śrībhagavānuvāca |
ityuktvā sa yaduṃ viprastamāmantraya gabhīradhīḥ |
vandito|ābhyarthito rājñā yayau prīto yathāgatam || 32||
avadhūtavacaḥ śrutvā pūrveṣāṃ naḥ sa pūrvajaḥ |
sarvasaṅgavinirmuktaḥ samacitto babhūva ha || 33||
(iti avadhūtagītam |)
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe bhagavaduddhavasaṃvāde
navamo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अथ नवमोऽध्यायः ।
ब्राह्मणः उवाच ।
परिग्रहः हि दुःखाय यत् यत् प्रियतमं नृणाम् ।
अनन्तं सुखं आप्नोति तत् विद्वान् यः तु अकिञ्चनः ॥ 1॥
सामिषं कुररं जघ्नुः बलिनः ये निरामिषाः ।
तत् आमिषं परित्यज्य सः सुखं समविन्दत ॥ 2॥
न मे मानावमानौ स्तः न चिन्ता गेहपुत्रिणाम् ।
आत्मक्रीडः आत्मरतिः विचरामि इह बालवत् ॥ 3॥
द्वौ एव चिन्तया मुक्तौ परम आनन्दः आप्लुतौ ।
यः विमुग्धः जडः बालः यः गुणेभ्यः परं गतः ॥ 4॥
क्वचित् कुमारी तु आत्मानं वृणानान् गृहं आगतान् ।
स्वयं तान् अर्हयामास क्वापि यातेषु बन्धुषु ॥ 5॥
तेषं अभ्यवहारार्थं शालीन् रहसि पार्थिव ।
अवघ्नन्त्याः प्रकोष्ठस्थाः चक्रुः शङ्खाः स्वनं महत् ॥
6॥
सा तत् जुगुप्सितं मत्वा महती व्रीडिता ततः ।
बभञ्ज एकैकशः शङ्खान् द्वौ द्वौ पाण्योः अशेषयत् ॥
7॥
उभयोः अपि अभूत् घोषः हि अवघ्नन्त्याः स्म शङ्खयोः ।
तत्र अपि एकं निरभिदत् एकस्मान् न अभवत् ध्वनिः ॥ 8॥
अन्वशिक्षं इमं तस्याः उपदेशं अरिन्दम ।
लोकान् अनुचरन् एतान् लोकतत्त्वविवित्सया ॥ 9॥
वासे बहूनां कलहः भवेत् वार्ता द्वयोः अपि ।
एकः एव चरेत् तस्मात् कुमार्याः इव कङ्कणः ॥ 10॥
मनः एकत्र संयुज्यात् जितश्वासः जित आसनः ।
वैराग्याभ्यासयोगेन ध्रियमाणं अतन्द्रितः ॥ 11॥
यस्मिन् मनः लब्धपदं यत् एतत्
शनैः शनैः मुञ्चति कर्मरेणून् ।
सत्त्वेन वृद्धेन रजः तमः च
विधूय निर्वाणं उपैति अनिन्धनम् ॥ 12॥
तत् एवं आत्मनि अवरुद्धचित्तः
न वेद किञ्चित् बहिः अन्तरं वा ।
यथा इषुकारः नृपतिं व्रजन्तम्
इषौ गतात्मा न ददर्श पार्श्वे ॥ 13॥
एकचार्यनिकेतः स्यात् अप्रमत्तः गुहाशयः ।
अलक्ष्यमाणः आचारैः मुनिः एकः अल्पभाषणः ॥ 14॥
गृहारम्भः अतिदुःखाय विफलः च अध्रुवात्मनः ।
सर्पः परकृतं वेश्म प्रविश्य सुखं एधते ॥ 15॥
एको नारायणो देवः पूर्वसृष्टं स्वमायया ।
संहृत्य कालकलया कल्पान्त इदमीश्वरः ॥ 16॥
एक एवाद्वितीयोऽभूदात्माधारोऽखिलाश्रयः ।
कालेनात्मानुभावेन साम्यं नीतासु शक्तिषु ।
सत्त्वादिष्वादिपुएरुषः प्रधानपुरुषेश्वरः ॥ 17॥
परावराणां परम आस्ते कैवल्यसञ्ज्ञितः ।
केवलानुभवानन्दसन्दोहो निरुपाधिकः ॥ 18॥
केवलात्मानुभावेन स्वमायां त्रिगुणात्मिकाम् ।
सङ्क्षोभयन्सृजत्यादौ तया सूत्रमरिन्दम ॥ 19॥
तामाहुस्त्रिगुणव्यक्तिं सृजन्तीं विश्वतोमुखम् ।
यस्मिन्प्रोतमिदं विश्वं येन संसरते पुमान् ॥ 20॥
यथा ऊर्णनाभिः हृदयात् ऊर्णां सन्तत्य वक्त्रतः ।
तया विहृत्य भूयस्तां ग्रसति एवं महेश्वरः ॥ 21॥
यत्र यत्र मनः देही धारयेत् सकलं धिया ।
स्नेहात् द्वेषात् भयात् वा अपि याति तत् तत् सरूपताम् ॥ 22॥
कीटः पेशस्कृतं ध्यायन् कुड्यां तेन प्रवेशितः ।
याति तत् स्सत्मतां राजन् पूर्वरूपं असन्त्यजन् ॥ 23॥
एवं गुरुभ्यः एतेभ्यः एष मे शिक्षिता मतिः ।
स्वात्मा उपशिक्षितां बुद्धिं श्रुणु मे वदतः प्रभो ॥ 24॥
देहः गुरुः मम विरक्तिविवेकहेतुः
बिभ्रत् स्म सत्त्वनिधनं सतत अर्त्युत् अर्कम् ।
तत्त्वानि अनेन विमृशामि यथा तथा अपि
पारक्यं इति अवसितः विचरामि असङ्गः ॥ 25॥
जायात्मजार्थपशुभृत्यगृहाप्तवर्गान्
पुष्णाति यत् प्रियचिकीर्षया वितन्वन् ॥
स्वान्ते सकृच्छ्रं अवरुद्धधनः सः देहः
सृष्ट्वा अस्य बीजं अवसीदति वृक्षधर्मा ॥ 26॥
जिह्वा एकतः अमुं अवकर्षति कर्हि तर्षा
शिश्नः अन्यतः त्वक् उदरं श्रवणं कुतश्चित् ।
ग्राणः अन्यतः चपलदृक् क्व च कर्मशक्तिः
बह्व्यः सपत्न्यः इव गेहपतिं लुनन्ति ॥ 27॥
सृष्ट्वा पुराणि विविधानि अजया आत्मशक्त्या
वृक्षान् सरीसृपपशून्खगदंशमत्स्यान् ।
तैः तैः अतुष्टहृदयः पुरुषं विधाय
ब्रह्मावलोकधिषणं मुदमाप देवः ॥ 28॥
लब्ध्वा सुदुर्लभं इदं बहुसम्भवान्ते
मानुष्यमर्थदमनित्यमपीह धीरः ।
तूर्णं यतेत न पतेत् अनुमृत्युः यावत्
निःश्रेयसाय विषयः खलु सर्वतः स्यात् ॥ 29॥
एवं सञ्जातवैराग्यः विज्ञानलोक आत्मनि ।
विचरामि महीं एतां मुक्तसङ्गः अनहङ्कृतिः ॥ 30॥
न हि एकस्मात् गुरोः ज्ञानं सुस्थिरं स्यात् सुपुष्कलम् ।
ब्रह्म एतत् अद्वितीयं वै गीयते बहुधा ऋषिभिः ॥ 31॥
श्रीभगवानुवाच ।
इत्युक्त्वा स यदुं विप्रस्तमामन्त्रय गभीरधीः ।
वन्दितो।आभ्यर्थितो राज्ञा ययौ प्रीतो यथागतम् ॥ 32॥
अवधूतवचः श्रुत्वा पूर्वेषां नः स पूर्वजः ।
सर्वसङ्गविनिर्मुक्तः समचित्तो बभूव ह ॥ 33॥
(इति अवधूतगीतम् ।)
इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां
संहितायामेकादशस्कन्धे भगवदुद्धवसंवादे
नवमोऽध्यायः ॥
atha navamo'dhyāyaḥ |
brāhmaṇaḥ uvāca |
parigrahaḥ hi duḥkhāya yat yat priyatamaṃ nṛṇām |
anantaṃ sukhaṃ āpnoti tat vidvān yaḥ tu akiñcanaḥ || 1||
sāmiṣaṃ kuraraṃ jaghnuḥ balinaḥ ye nirāmiṣāḥ |
tat āmiṣaṃ parityajya saḥ sukhaṃ samavindata || 2||
na me mānāvamānau staḥ na cintā gehaputriṇām |
ātmakrīḍaḥ ātmaratiḥ vicarāmi iha bālavat || 3||
dvau eva cintayā muktau parama ānandaḥ āplutau |
yaḥ vimugdhaḥ jaḍaḥ bālaḥ yaḥ guṇebhyaḥ paraṃ gataḥ || 4||
kvacit kumārī tu ātmānaṃ vṛṇānān gṛhaṃ āgatān |
svayaṃ tān arhayāmāsa kvāpi yāteṣu bandhuṣu || 5||
teṣaṃ abhyavahārārthaṃ śālīn rahasi pārthiva |
avaghnantyāḥ prakoṣṭhasthāḥ cakruḥ śaṅkhāḥ svanaṃ mahat ||
6||
sā tat jugupsitaṃ matvā mahatī vrīḍitā tataḥ |
babhañja ekaikaśaḥ śaṅkhān dvau dvau pāṇyoḥ aśeṣayat ||
7||
ubhayoḥ api abhūt ghoṣaḥ hi avaghnantyāḥ sma śaṅkhayoḥ |
tatra api ekaṃ nirabhidat ekasmān na abhavat dhvaniḥ || 8||
anvaśikṣaṃ imaṃ tasyāḥ upadeśaṃ arindama |
lokān anucaran etān lokatattvavivitsayā || 9||
vāse bahūnāṃ kalahaḥ bhavet vārtā dvayoḥ api |
ekaḥ eva caret tasmāt kumāryāḥ iva kaṅkaṇaḥ || 10||
manaḥ ekatra saṃyujyāt jitaśvāsaḥ jita āsanaḥ |
vairāgyābhyāsayogena dhriyamāṇaṃ atandritaḥ || 11||
yasmin manaḥ labdhapadaṃ yat etat
śanaiḥ śanaiḥ muñcati karmareṇūn |
sattvena vṛddhena rajaḥ tamaḥ ca
vidhūya nirvāṇaṃ upaiti anindhanam || 12||
tat evaṃ ātmani avaruddhacittaḥ
na veda kiñcit bahiḥ antaraṃ vā |
yathā iṣukāraḥ nṛpatiṃ vrajantam
iṣau gatātmā na dadarśa pārśve || 13||
ekacāryaniketaḥ syāt apramattaḥ guhāśayaḥ |
alakṣyamāṇaḥ ācāraiḥ muniḥ ekaḥ alpabhāṣaṇaḥ || 14||
gṛhārambhaḥ atiduḥkhāya viphalaḥ ca adhruvātmanaḥ |
sarpaḥ parakṛtaṃ veśma praviśya sukhaṃ edhate || 15||
eko nārāyaṇo devaḥ pūrvasṛṣṭaṃ svamāyayā |
saṃhṛtya kālakalayā kalpānta idamīśvaraḥ || 16||
eka evādvitīyo'bhūdātmādhāro'khilāśrayaḥ |
kālenātmānubhāvena sāmyaṃ nītāsu śaktiṣu |
sattvādiṣvādipueruṣaḥ pradhānapuruṣeśvaraḥ || 17||
parāvarāṇāṃ parama āste kaivalyasañjñitaḥ |
kevalānubhavānandasandoho nirupādhikaḥ || 18||
kevalātmānubhāvena svamāyāṃ triguṇātmikām |
saṅkṣobhayansṛjatyādau tayā sūtramarindama || 19||
tāmāhustriguṇavyaktiṃ sṛjantīṃ viśvatomukham |
yasminprotamidaṃ viśvaṃ yena saṃsarate pumān || 20||
yathā ūrṇanābhiḥ hṛdayāt ūrṇāṃ santatya vaktrataḥ |
tayā vihṛtya bhūyastāṃ grasati evaṃ maheśvaraḥ || 21||
yatra yatra manaḥ dehī dhārayet sakalaṃ dhiyā |
snehāt dveṣāt bhayāt vā api yāti tat tat sarūpatām || 22||
kīṭaḥ peśaskṛtaṃ dhyāyan kuḍyāṃ tena praveśitaḥ |
yāti tat ssatmatāṃ rājan pūrvarūpaṃ asantyajan || 23||
evaṃ gurubhyaḥ etebhyaḥ eṣa me śikṣitā matiḥ |
svātmā upaśikṣitāṃ buddhiṃ śruṇu me vadataḥ prabho || 24||
dehaḥ guruḥ mama viraktivivekahetuḥ
bibhrat sma sattvanidhanaṃ satata artyut arkam |
tattvāni anena vimṛśāmi yathā tathā api
pārakyaṃ iti avasitaḥ vicarāmi asaṅgaḥ || 25||
jāyātmajārthapaśubhṛtyagṛhāptavargān
puṣṇāti yat priyacikīrṣayā vitanvan ||
svānte sakṛcchraṃ avaruddhadhanaḥ saḥ dehaḥ
sṛṣṭvā asya bījaṃ avasīdati vṛkṣadharmā || 26||
jihvā ekataḥ amuṃ avakarṣati karhi tarṣā
śiśnaḥ anyataḥ tvak udaraṃ śravaṇaṃ kutaścit |
grāṇaḥ anyataḥ capaladṛk kva ca karmaśaktiḥ
bahvyaḥ sapatnyaḥ iva gehapatiṃ lunanti || 27||
sṛṣṭvā purāṇi vividhāni ajayā ātmaśaktyā
vṛkṣān sarīsṛpapaśūnkhagadaṃśamatsyān |
taiḥ taiḥ atuṣṭahṛdayaḥ puruṣaṃ vidhāya
brahmāvalokadhiṣaṇaṃ mudamāpa devaḥ || 28||
labdhvā sudurlabhaṃ idaṃ bahusambhavānte
mānuṣyamarthadamanityamapīha dhīraḥ |
tūrṇaṃ yateta na patet anumṛtyuḥ yāvat
niḥśreyasāya viṣayaḥ khalu sarvataḥ syāt || 29||
evaṃ sañjātavairāgyaḥ vijñānaloka ātmani |
vicarāmi mahīṃ etāṃ muktasaṅgaḥ anahaṅkṛtiḥ || 30||
na hi ekasmāt guroḥ jñānaṃ susthiraṃ syāt supuṣkalam |
brahma etat advitīyaṃ vai gīyate bahudhā ṛṣibhiḥ || 31||
śrībhagavānuvāca |
ityuktvā sa yaduṃ viprastamāmantraya gabhīradhīḥ |
vandito|ābhyarthito rājñā yayau prīto yathāgatam || 32||
avadhūtavacaḥ śrutvā pūrveṣāṃ naḥ sa pūrvajaḥ |
sarvasaṅgavinirmuktaḥ samacitto babhūva ha || 33||
(iti avadhūtagītam |)
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe bhagavaduddhavasaṃvāde
navamo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in