(ஶ்ரீதேவீபாகவதம், த்வாதஶ ஸ்கந்தம், த்வாதஶோऽத்யாயஃ, மணித்வீப வர்ணந - 3)
வ்யாஸ உவாச ।
ததேவ தேவீஸதநம் மத்யபாகே விராஜதே ।
ஸஹஸ்ர ஸ்தம்பஸம்யுக்தாஶ்சத்வாரஸ்தேஷு மண்டபாஃ ॥ 1 ॥
ஶ்ரு'ங்காரமண்டபஶ்சைகோ முக்திமண்டப ஏவ ச ।
ஜ்ஞாநமண்டப ஸஞ்ஜ்ஞஸ்து த்ரு'தீயஃ பரிகீர்திதஃ ॥ 2 ॥
ஏகாந்தமண்டபஶ்சைவ சதுர்தஃ பரிகீர்திதஃ ।
நாநா விதாநஸம்யுக்தா நாநா தூபைஸ்து தூபிதாஃ ॥ 3 ॥
கோடிஸூர்யஸமாஃ காந்த்யா ப்ராஞ்ஜந்தே மண்டபாஃ ஶுபாஃ ।
தந்மண்டபாநாம் பரிதஃ காஶ்மீரவநிகா ஸ்ம்ரு'தா ॥ 4 ॥
மல்லிகாகுந்தவநிகா யத்ர புஷ்கலகாஃ ஸ்திதாஃ ।
அஸங்க்யாதா ம்ரு'கமதைஃ பூரிதாஸ்தத்ஸ்ரவா ந்ரு'ப ॥ 5 ॥
மஹாபத்மாடவீ தத்வத்ரத்நஸோபாநநிர்மிதா ।
ஸுதாரஸேநஸம்பூர்ணா குஞ்ஜந்மத்தமதுவ்ரதா ॥ 6 ॥
ஹம்ஸகாரண்டவாகீர்ணா கந்தபூரித திக்தடா ।
வநிகாநாம் ஸுகந்தைஸ்து மணித்வீபம் ஸுவாஸிதம் ॥ 7 ॥
ஶ்ரு'ங்காரமண்டபே தேவ்யோ காயந்தி விவிதைஃ ஸ்வரைஃ ।
ஸபாஸதோ தேவவஶா மத்யே ஶ்ரீஜகதம்பிகா ॥ 8 ॥
முக்திமண்டபமத்யே து மோசயத்யநிஶம் ஶிவா ।
ஜ்ஞாநோபதேஶம் குருதே த்ரு'தீயே ந்ரு'ப மண்டபே ॥ 9 ॥
சதுர்தமண்டபே சைவ ஜகத்ரக்ஷா விசிந்தநம் ।
மந்த்ரிணீ ஸஹிதா நித்யம் கரோதி ஜகதம்பிகா ॥ 10 ॥
சிந்தாமணிக்ரு'ஹே ராஜஞ்சக்தி தத்த்வாத்மகைஃ பரைஃ ।
ஸோபாநைர்தஶபிர்யுக்தோ மஞ்சகோப்யதிராஜதே ॥ 11 ॥
ப்ரஹ்மா விஷ்ணுஶ்ச ருத்ரஶ்ச ஈஶ்வரஶ்ச ஸதாஶிவஃ ।
ஏதே மஞ்சகுராஃ ப்ரோக்தாஃ பலகஸ்து ஸதாஶிவஃ ॥ 12 ॥
தஸ்யோபரி மஹாதேவோ புவநேஶோ விராஜதே ।
யா தேவீ நிஜலீலார்தம் த்விதாபூதா பபூவஹ ॥ 13 ॥
ஸ்ரு'ஷ்ட்யாதௌ து ஸ ஏவாயம் ததர்தாங்கோ மஹேஶ்வரஃ ।
கந்தர்ப தர்பநாஶோத்யத்கோடி கந்தர்பஸுந்தரஃ ॥ 14 ॥
பஞ்சவக்த்ரஸ்த்ரிநேத்ரஶ்ச மணிபூஷண பூஷிதஃ ।
ஹரிணாபீதிபரஶூந்வரம் ச நிஜபாஹுபிஃ ॥ 15 ॥
ததாநஃ ஷோடஶாப்தோऽஸௌ தேவஃ ஸர்வேஶ்வரோ மஹாந் ।
கோடிஸூர்ய ப்ரதீகாஶஶ்சந்த்ரகோடி ஸுஶீதலஃ ॥ 16 ॥
ஶுத்தஸ்படிக ஸங்காஶஸ்த்ரிநேத்ரஃ ஶீதல த்யுதிஃ ।
வாமாங்கே ஸந்நிஷண்ணாऽஸ்ய தேவீ ஶ்ரீபுவநேஶ்வரீ ॥ 17 ॥
நவரத்நகணாகீர்ண காஞ்சீதாம விராஜிதா ।
தப்தகாஞ்சநஸந்நத்த வைதூர்யாங்கதபூஷணா ॥ 18 ॥
கநச்ச்ரீசக்ரதாடங்க விடங்க வதநாம்புஜா ।
லலாடகாந்தி விபவ விஜிதார்தஸுதாகரா ॥ 19 ॥
பிம்பகாந்தி திரஸ்காரிரதச்சத விராஜிதா ।
லஸத்குங்குமகஸ்தூரீதிலகோத்பாஸிதாநநா ॥ 20 ॥
திவ்ய சூடாமணி ஸ்பார சஞ்சச்சந்த்ரகஸூர்யகா ।
உத்யத்கவிஸமஸ்வச்ச நாஸாபரண பாஸுரா ॥ 21 ॥
சிந்தாகலம்பிதஸ்வச்ச முக்தாகுச்ச விராஜிதா ।
பாடீர பங்க கர்பூர குங்குமாலங்க்ரு'த ஸ்தநீ ॥ 22 ॥
விசித்ர விவிதா கல்பா கம்புஸங்காஶ கந்தரா ।
தாடிமீபலபீஜாப தந்தபங்க்தி விராஜிதா ॥ 23 ॥
அநர்க்ய ரத்நகடித முகுடாஞ்சித மஸ்தகா ।
மத்தாலிமாலாவிலஸதலகாட்ய முகாம்புஜா ॥ 24 ॥
கலங்ககார்ஶ்யநிர்முக்த ஶரச்சந்த்ரநிபாநநா ।
ஜாஹ்நவீஸலிலாவர்த ஶோபிநாபிவிபூஷிதா ॥ 25 ॥
மாணிக்ய ஶகலாபத்த முத்ரிகாங்குலிபூஷிதா ।
புண்டரீகதலாகார நயநத்ரயஸுந்தரீ ॥ 26 ॥
கல்பிதாச்ச மஹாராக பத்மராகோஜ்ஜ்வலப்ரபா ।
ரத்நகிங்கிணிகாயுக்த ரத்நகங்கணஶோபிதா ॥ 27 ॥
மணிமுக்தாஸராபார லஸத்பதகஸந்ததிஃ ।
ரத்நாங்குலிப்ரவிதத ப்ரபாஜாலலஸத்கரா ॥ 28 ॥
கஞ்சுகீகும்பிதாபார நாநா ரத்நததித்யுதிஃ ।
மல்லிகாமோதி தம்மில்ல மல்லிகாலிஸராவ்ரு'தா ॥ 29 ॥
ஸுவ்ரு'த்தநிபிடோத்துங்க குசபாராலஸா ஶிவா ।
வரபாஶாங்குஶாபீதி லஸத்பாஹு சதுஷ்டயா ॥ 30 ॥
ஸர்வஶ்ரு'ங்காரவேஷாட்யா ஸுகுமாராங்கவல்லரீ ।
ஸௌந்தர்யதாராஸர்வஸ்வா நிர்வ்யாஜகருணாமயீ ॥ 31 ॥
நிஜஸம்லாபமாதுர்ய விநிர்பர்த்ஸிதகச்சபீ ।
கோடிகோடிரவீந்தூநாம் காந்திம் யா பிப்ரதீ பரா ॥ 32 ॥
நாநா ஸகீபிர்தாஸீபிஸ்ததா தேவாங்கநாதிபிஃ ।
ஸர்வாபிர்தேவதாபிஸ்து ஸமந்தாத்பரிவேஷ்டிதா ॥ 33 ॥
இச்சாஶக்த்யா ஜ்ஞாநஶக்த்யா க்ரியாஶக்த்யா ஸமந்விதா ।
லஜ்ஜா துஷ்டிஸ்ததா புஷ்டிஃ கீர்திஃ காந்திஃ க்ஷமா தயா ॥ 34 ॥
புத்திர்மேதாஸ்ம்ரு'திர்லக்ஷ்மீர்மூர்திமத்யோங்கநாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ ।
ஜயா ச விஜயா சைவாப்யஜிதா சாபராஜிதா ॥ 35 ॥
நித்யா விலாஸிநீ தோக்த்ரீ த்வகோரா மங்கலா நவா ।
பீடஶக்தய ஏதாஸ்து ஸேவந்தே யாம் பராம்பிகாம் ॥ 36 ॥
யஸ்யாஸ்து பார்ஶ்வபாகேஸ்தோநிதீதௌ ஶங்கபத்மகௌ ।
நவரத்ந வஹாநத்யஸ்ததா வை காஞ்சநஸ்ரவாஃ ॥ 37 ॥
ஸப்ததாதுவஹாநத்யோ நிதிப்யாம் து விநிர்கதாஃ ।
ஸுதாஸிந்த்வந்தகாமிந்யஸ்தாஃ ஸர்வா ந்ரு'பஸத்தம ॥ 38 ॥
ஸா தேவீ புவநேஶாநீ தத்வாமாங்கே விராஜதே ।
ஸர்வேஶ த்வம் மஹேஶஸ்ய யத்ஸங்கா தேவ நாந்யதா ॥ 39 ॥
சிந்தாமணி க்ரு'ஹஸ்யாऽஸ்ய ப்ரமாணம் ஶ்ரு'ணு பூமிப ।
ஸஹஸ்ரயோஜநாயாமம் மஹாந்தஸ்தத்ப்ரசக்ஷதே ॥ 40 ॥
ததுத்தரே மஹாஶாலாஃ பூர்வஸ்மாத் த்விகுணாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ ।
அந்தரிக்ஷகதம் த்வேதந்நிராதாரம் விராஜதே ॥ 41 ॥
ஸங்கோசஶ்ச விகாஶஶ்ச ஜாயதேऽஸ்ய நிரந்தரம் ।
படவத்கார்யவஶதஃ ப்ரலயே ஸர்ஜநே ததா ॥ 42 ॥
ஶாலாநாம் சைவ ஸர்வேஷாம் ஸர்வகாந்திபராவதி ।
சிந்தாமணிக்ரு'ஹம் ப்ரோக்தம் யத்ர தேவீ மஹோமயீ ॥ 43 ॥
யேயே உபாஸகாஃ ஸந்தி ப்ரதிப்ரஹ்மாண்டவர்திநஃ ।
தேவேஷு நாகலோகேஷு மநுஷ்யேஷ்விதரேஷு ச ॥ 44 ॥
ஶ்ரீதேவ்யாஸ்தே ச ஸர்வேபி வ்ரஜந்த்யத்ரைவ பூமிப ।
தேவீக்ஷேத்ரே யே த்யஜந்தி ப்ராணாந்தேவ்யர்சநே ரதாஃ ॥ 45 ॥
தே ஸர்வே யாந்தி தத்ரைவ யத்ர தேவீ மஹோத்ஸவா ।
க்ரு'தகுல்யா துக்தகுல்யா ததிகுல்யா மதுஸ்ரவாஃ ॥ 46 ॥
ஸ்யந்தந்தி ஸரிதஃ ஸர்வாஸ்ததாம்ரு'தவஹாஃ பராஃ ।
த்ராக்ஷாரஸவஹாஃ காஶ்சிஜ்ஜம்பூரஸவஹாஃ பராஃ ॥ 47 ॥
ஆம்ரேக்ஷுரஸவாஹிந்யோ நத்யஸ்தாஸ்து ஸஹஸ்ரஶஃ ।
மநோரதபலாவ்ரு'க்ஷாவாப்யஃ கூபாஸ்ததைவ ச ॥ 48 ॥
யதேஷ்டபாநபலதாந ந்யூநம் கிஞ்சிதஸ்தி ஹி ।
ந ரோகபலிதம் வாபி ஜரா வாபி கதாசந ॥ 49 ॥
ந சிந்தா ந ச மாத்ஸர்யம் காமக்ரோதாதிகம் ததா ।
ஸர்வே யுவாநஃ ஸஸ்த்ரீகாஃ ஸஹஸ்ராதித்யவர்சஸஃ ॥ 50 ॥
பஜந்தி ஸததம் தேவீம் தத்ர ஶ்ரீபுவநேஶ்வரீம் ।
கேசித்ஸலோகதாபந்நாஃ கேசித்ஸாமீப்யதாம் கதாஃ ॥ 51 ॥
ஸரூபதாம் கதாஃ கேசித்ஸார்ஷ்டிதாம் ச பரேகதாஃ ।
யாயாஸ்து தேவதாஸ்தத்ர ப்ரதிப்ரஹ்மாண்டவர்திநாம் ॥ 52 ॥
ஸமஷ்டயஃ ஸ்திதாஸ்தாஸ்து ஸேவந்தே ஜகதீஶ்வரீம் ।
ஸப்தகோடிமஹாமந்த்ரா மூர்திமந்த உபாஸதே ॥ 53 ॥
மஹாவித்யாஶ்ச ஸகலாஃ ஸாம்யாவஸ்தாத்மிகாம் ஶிவாம் ।
காரணப்ரஹ்மரூபாம் தாம் மாயா ஶபலவிக்ரஹாம் ॥ 54 ॥
இத்தம் ராஜந்மயா ப்ரோக்தம் மணித்வீபம் மஹத்தரம் ।
ந ஸூர்யசந்த்ரௌ நோ வித்யுத்கோடயோக்நிஸ்ததைவ ச ॥ 55 ॥
ஏதஸ்ய பாஸா கோட்யம்ஶ கோட்யம்ஶோ நாபி தே ஸமாஃ ।
க்வசித்வித்ருமஸங்காஶம் க்வசிந்மரகதச்சவி ॥ 56 ॥
வித்யுத்பாநுஸமச்சாயம் மத்யஸூர்யஸமம் க்வசித் ।
வித்யுத்கோடிமஹாதாரா ஸாரகாந்திததம் க்வசித் ॥ 57 ॥
க்வசித்ஸிந்தூர நீலேந்த்ரம் மாணிக்ய ஸத்ரு'ஶச்சவி ।
ஹீரஸார மஹாகர்ப தகத்தகித திக்தடம் ॥ 58 ॥
காந்த்யா தாவாநலஸமம் தப்தகாஞ்சந ஸந்நிபம் ।
க்வசிச்சந்த்ரோபலோத்காரம் ஸூர்யோத்காரம் ச குத்ர சித் ॥ 59 ॥
ரத்நஶ்ரு'ங்கி ஸமாயுக்தம் ரத்நப்ராகார கோபுரம் ।
ரத்நபத்ரை ரத்நபலைர்வ்ரு'க்ஷைஶ்ச பரிமண்டிதம் ॥ 60 ॥
ந்ரு'த்யந்மயூரஸங்கைஶ்ச கபோதரணிதோஜ்ஜ்வலம் ।
கோகிலாகாகலீலாபைஃ ஶுகலாபைஶ்ச ஶோபிதம் ॥ 61 ॥
ஸுரம்ய ரமணீயாம்பு லக்ஷாவதி ஸரோவ்ரு'தம் ।
தந்மத்யபாக விலஸத்விகசத்ரத்ந பங்கஜைஃ ॥ 62 ॥
ஸுகந்திபிஃ ஸமந்தாத்து வாஸிதம் ஶதயோஜநம் ।
மந்தமாருத ஸம்பிந்ந சலத்த்ரும ஸமாகுலம் ॥ 63 ॥
சிந்தாமணி ஸமூஹாநாம் ஜ்யோதிஷா விததாம்பரம் ।
ரத்நப்ரபாபிரபிதோ தகத்தகித திக்தடம் ॥ 64 ॥
வ்ரு'க்ஷவ்ராத மஹாகந்தவாதவ்ராத ஸுபூரிதம் ।
தூபதூபாயிதம் ராஜந்மணிதீபாயுதோஜ்ஜ்வலம் ॥ 65 ॥
மணிஜாலக ஸச்சித்ர தரலோதரகாந்திபிஃ ।
திங்மோஹஜநகம் சைதத்தர்பணோதர ஸம்யுதம் ॥ 66 ॥
ஐஶ்வர்யஸ்ய ஸமக்ரஸ்ய ஶ்ரு'ங்காரஸ்யாகிலஸ்ய ச ।
ஸர்வஜ்ஞதாயாஃ ஸர்வாயாஸ்தேஜஸஶ்சாகிலஸ்ய ச ॥ 67 ॥
பராக்ரமஸ்ய ஸர்வஸ்ய ஸர்வோத்தமகுணஸ்ய ச ।
ஸகலா யா தயாயாஶ்ச ஸமாப்திரிஹ பூபதே ॥ 68 ॥
ராஜ்ஞ ஆநந்தமாரப்ய ப்ரஹ்மலோகாந்த பூமிஷு ।
ஆநந்தா யே ஸ்திதாஃ ஸர்வே தேऽத்ரைவாந்தர்பவந்தி ஹி ॥ 69 ॥
இதி தே வர்ணிதம் ராஜந்மணித்வீபம் மஹத்தரம் ।
மஹாதேவ்யாஃ பரம்ஸ்தாநம் ஸர்வலோகோத்தமோத்தமம் ॥ 70 ॥
ஏதஸ்ய ஸ்மரணாத்ஸத்யஃ ஸர்வபாபம் விநஶ்யதி ।
ப்ராணோத்க்ரமணஸந்தௌ து ஸ்ம்ரு'த்வா தத்ரைவ கச்சதி ॥ 71 ॥
அத்யாய பஞ்சகம் த்வேதத்படேந்நித்யம் ஸமாஹிதஃ ।
பூதப்ரேதபிஶாசாதி பாதா தத்ர பவேந்ந ஹி ॥ 72 ॥
நவீந க்ரு'ஹ நிர்மாணே வாஸ்துயாகே ததைவ ச ।
படிதவ்யம் ப்ரயத்நேந கல்யாணம் தேந ஜாயதே ॥ 73 ॥
இதி ஶ்ரீதேவீபாகவதே மஹாபுராணே த்வாதஶஸ்கந்தே த்வாதஶோத்யாயஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
(śrīdevībhāgavataṃ, dvādaśa skandhaṃ, dvādaśo'dhyāyaḥ, maṇidvīpa varṇana - 3)
vyāsa uvāca |
tadeva devīsadanaṃ madhyabhāge virājate |
sahasra stambhasaṃyuktāścatvārasteṣu maṇḍapāḥ || 1 ||
śṛṅgāramaṇḍapaścaiko muktimaṇḍapa eva ca |
jñānamaṇḍapa sañjñastu tṛtīyaḥ parikīrtitaḥ || 2 ||
ekāntamaṇḍapaścaiva caturthaḥ parikīrtitaḥ |
nānā vitānasaṃyuktā nānā dhūpaistu dhūpitāḥ || 3 ||
koṭisūryasamāḥ kāntyā bhrāñjante maṇḍapāḥ śubhāḥ |
tanmaṇḍapānāṃ paritaḥ kāśmīravanikā smṛtā || 4 ||
mallikākundavanikā yatra puṣkalakāḥ sthitāḥ |
asaṅkhyātā mṛgamadaiḥ pūritāstatsravā nṛpa || 5 ||
mahāpadmāṭavī tadvadratnasopānanirmitā |
sudhārasenasampūrṇā guñjanmattamadhuvratā || 6 ||
haṃsakāraṇḍavākīrṇā gandhapūrita diktaṭā |
vanikānāṃ sugandhaistu maṇidvīpaṃ suvāsitam || 7 ||
śṛṅgāramaṇḍape devyo gāyanti vividhaiḥ svaraiḥ |
sabhāsado devavaśā madhye śrījagadambikā || 8 ||
muktimaṇḍapamadhye tu mocayatyaniśaṃ śivā |
jñānopadeśaṃ kurute tṛtīye nṛpa maṇḍape || 9 ||
caturthamaṇḍape caiva jagadrakṣā vicintanam |
mantriṇī sahitā nityaṃ karoti jagadambikā || 10 ||
cintāmaṇigṛhe rājañchakti tattvātmakaiḥ paraiḥ |
sopānairdaśabhiryukto mañcakopyadhirājate || 11 ||
brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ |
ete mañcakhurāḥ proktāḥ phalakastu sadāśivaḥ || 12 ||
tasyopari mahādevo bhuvaneśo virājate |
yā devī nijalīlārthaṃ dvidhābhūtā babhūvaha || 13 ||
sṛṣṭyādau tu sa evāyaṃ tadardhāṅgo maheśvaraḥ |
kandarpa darpanāśodyatkoṭi kandarpasundaraḥ || 14 ||
pañcavaktrastrinetraśca maṇibhūṣaṇa bhūṣitaḥ |
hariṇābhītiparaśūnvaraṃ ca nijabāhubhiḥ || 15 ||
dadhānaḥ ṣoḍaśābdo'sau devaḥ sarveśvaro mahān |
koṭisūrya pratīkāśaścandrakoṭi suśītalaḥ || 16 ||
śuddhasphaṭika saṅkāśastrinetraḥ śītala dyutiḥ |
vāmāṅke sanniṣaṇṇā'sya devī śrībhuvaneśvarī || 17 ||
navaratnagaṇākīrṇa kāñcīdāma virājitā |
taptakāñcanasannaddha vaidūryāṅgadabhūṣaṇā || 18 ||
kanacchrīcakratāṭaṅka viṭaṅka vadanāmbujā |
lalāṭakānti vibhava vijitārdhasudhākarā || 19 ||
bimbakānti tiraskāriradacchada virājitā |
lasatkuṅkumakastūrītilakodbhāsitānanā || 20 ||
divya cūḍāmaṇi sphāra cañcaccandrakasūryakā |
udyatkavisamasvaccha nāsābharaṇa bhāsurā || 21 ||
cintākalambitasvaccha muktāguccha virājitā |
pāṭīra paṅka karpūra kuṅkumālaṅkṛta stanī || 22 ||
vicitra vividhā kalpā kambusaṅkāśa kandharā |
dāḍimīphalabījābha dantapaṅkti virājitā || 23 ||
anarghya ratnaghaṭita mukuṭāñcita mastakā |
mattālimālāvilasadalakāḍhya mukhāmbujā || 24 ||
kalaṅkakārśyanirmukta śaraccandranibhānanā |
jāhnavīsalilāvarta śobhinābhivibhūṣitā || 25 ||
māṇikya śakalābaddha mudrikāṅgulibhūṣitā |
puṇḍarīkadalākāra nayanatrayasundarī || 26 ||
kalpitāccha mahārāga padmarāgojjvalaprabhā |
ratnakiṅkiṇikāyukta ratnakaṅkaṇaśobhitā || 27 ||
maṇimuktāsarāpāra lasatpadakasantatiḥ |
ratnāṅgulipravitata prabhājālalasatkarā || 28 ||
kañcukīgumphitāpāra nānā ratnatatidyutiḥ |
mallikāmodi dhammilla mallikālisarāvṛtā || 29 ||
suvṛttanibiḍottuṅga kucabhārālasā śivā |
varapāśāṅkuśābhīti lasadbāhu catuṣṭayā || 30 ||
sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā sukumārāṅgavallarī |
saundaryadhārāsarvasvā nirvyājakaruṇāmayī || 31 ||
nijasaṃlāpamādhurya vinirbhartsitakacchapī |
koṭikoṭiravīndūnāṃ kāntiṃ yā bibhratī parā || 32 ||
nānā sakhībhirdāsībhistathā devāṅganādibhiḥ |
sarvābhirdevatābhistu samantātpariveṣṭitā || 33 ||
icchāśaktyā jñānaśaktyā kriyāśaktyā samanvitā |
lajjā tuṣṭistathā puṣṭiḥ kīrtiḥ kāntiḥ kṣamā dayā || 34 ||
buddhirmedhāsmṛtirlakṣmīrmūrtimatyoṅganāḥ smṛtāḥ |
jayā ca vijayā caivāpyajitā cāparājitā || 35 ||
nityā vilāsinī dogdhrī tvaghorā maṅgalā navā |
pīṭhaśaktaya etāstu sevante yāṃ parāmbikām || 36 ||
yasyāstu pārśvabhāgestonidhītau śaṅkhapadmakau |
navaratna vahānadyastathā vai kāñcanasravāḥ || 37 ||
saptadhātuvahānadyo nidhibhyāṃ tu vinirgatāḥ |
sudhāsindhvantagāminyastāḥ sarvā nṛpasattama || 38 ||
sā devī bhuvaneśānī tadvāmāṅke virājate |
sarveśa tvaṃ maheśasya yatsaṅgā deva nānyathā || 39 ||
cintāmaṇi gṛhasyā'sya pramāṇaṃ śṛṇu bhūmipa |
sahasrayojanāyāmaṃ mahāntastatpracakṣate || 40 ||
taduttare mahāśālāḥ pūrvasmād dviguṇāḥ smṛtāḥ |
antarikṣagataṃ tvetannirādhāraṃ virājate || 41 ||
saṅkocaśca vikāśaśca jāyate'sya nirantaram |
paṭavatkāryavaśataḥ pralaye sarjane tathā || 42 ||
śālānāṃ caiva sarveṣāṃ sarvakāntiparāvadhi |
cintāmaṇigṛhaṃ proktaṃ yatra devī mahomayī || 43 ||
yeye upāsakāḥ santi pratibrahmāṇḍavartinaḥ |
deveṣu nāgalokeṣu manuṣyeṣvitareṣu ca || 44 ||
śrīdevyāste ca sarvepi vrajantyatraiva bhūmipa |
devīkṣetre ye tyajanti prāṇāndevyarcane ratāḥ || 45 ||
te sarve yānti tatraiva yatra devī mahotsavā |
ghṛtakulyā dugdhakulyā dadhikulyā madhusravāḥ || 46 ||
syandanti saritaḥ sarvāstathāmṛtavahāḥ parāḥ |
drākṣārasavahāḥ kāścijjambūrasavahāḥ parāḥ || 47 ||
āmrekṣurasavāhinyo nadyastāstu sahasraśaḥ |
manorathaphalāvṛkṣāvāpyaḥ kūpāstathaiva ca || 48 ||
yatheṣṭapānaphaladāna nyūnaṃ kiñcidasti hi |
na rogapalitaṃ vāpi jarā vāpi kadācana || 49 ||
na cintā na ca mātsaryaṃ kāmakrodhādikaṃ tathā |
sarve yuvānaḥ sastrīkāḥ sahasrādityavarcasaḥ || 50 ||
bhajanti satataṃ devīṃ tatra śrībhuvaneśvarīm |
kecitsalokatāpannāḥ kecitsāmīpyatāṃ gatāḥ || 51 ||
sarūpatāṃ gatāḥ kecitsārṣṭitāṃ ca paregatāḥ |
yāyāstu devatāstatra pratibrahmāṇḍavartinām || 52 ||
samaṣṭayaḥ sthitāstāstu sevante jagadīśvarīm |
saptakoṭimahāmantrā mūrtimanta upāsate || 53 ||
mahāvidyāśca sakalāḥ sāmyāvasthātmikāṃ śivām |
kāraṇabrahmarūpāṃ tāṃ māyā śabalavigrahām || 54 ||
itthaṃ rājanmayā proktaṃ maṇidvīpaṃ mahattaram |
na sūryacandrau no vidyutkoṭayognistathaiva ca || 55 ||
etasya bhāsā koṭyaṃśa koṭyaṃśo nāpi te samāḥ |
kvacidvidrumasaṅkāśaṃ kvacinmarakatacchavi || 56 ||
vidyudbhānusamacchāyaṃ madhyasūryasamaṃ kvacit |
vidyutkoṭimahādhārā sārakāntitataṃ kvacit || 57 ||
kvacitsindūra nīlendraṃ māṇikya sadṛśacchavi |
hīrasāra mahāgarbha dhagaddhagita diktaṭam || 58 ||
kāntyā dāvānalasamaṃ taptakāñcana sannibham |
kvaciccandropalodgāraṃ sūryodgāraṃ ca kutra cit || 59 ||
ratnaśṛṅgi samāyuktaṃ ratnaprākāra gopuram |
ratnapatrai ratnaphalairvṛkṣaiśca parimaṇḍitam || 60 ||
nṛtyanmayūrasaṅghaiśca kapotaraṇitojjvalam |
kokilākākalīlāpaiḥ śukalāpaiśca śobhitam || 61 ||
suramya ramaṇīyāmbu lakṣāvadhi sarovṛtam |
tanmadhyabhāga vilasadvikacadratna paṅkajaiḥ || 62 ||
sugandhibhiḥ samantāttu vāsitaṃ śatayojanam |
mandamāruta sambhinna caladdruma samākulam || 63 ||
cintāmaṇi samūhānāṃ jyotiṣā vitatāmbaram |
ratnaprabhābhirabhito dhagaddhagita diktaṭam || 64 ||
vṛkṣavrāta mahāgandhavātavrāta supūritam |
dhūpadhūpāyitaṃ rājanmaṇidīpāyutojjvalam || 65 ||
maṇijālaka sacchidra taralodarakāntibhiḥ |
diṅmohajanakaṃ caitaddarpaṇodara saṃyutam || 66 ||
aiśvaryasya samagrasya śṛṅgārasyākhilasya ca |
sarvajñatāyāḥ sarvāyāstejasaścākhilasya ca || 67 ||
parākramasya sarvasya sarvottamaguṇasya ca |
sakalā yā dayāyāśca samāptiriha bhūpate || 68 ||
rājña ānandamārabhya brahmalokānta bhūmiṣu |
ānandā ye sthitāḥ sarve te'traivāntarbhavanti hi || 69 ||
iti te varṇitaṃ rājanmaṇidvīpaṃ mahattaram |
mahādevyāḥ paraṃsthānaṃ sarvalokottamottamam || 70 ||
etasya smaraṇātsadyaḥ sarvapāpaṃ vinaśyati |
prāṇotkramaṇasandhau tu smṛtvā tatraiva gacchati || 71 ||
adhyāya pañcakaṃ tvetatpaṭhennityaṃ samāhitaḥ |
bhūtapretapiśācādi bādhā tatra bhavenna hi || 72 ||
navīna gṛha nirmāṇe vāstuyāge tathaiva ca |
paṭhitavyaṃ prayatnena kalyāṇaṃ tena jāyate || 73 ||
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe dvādaśodhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(श्रीदेवीभागवतं, द्वादश स्कन्धं, द्वादशोऽध्यायः, मणिद्वीप वर्णन - 3)
व्यास उवाच ।
तदेव देवीसदनं मध्यभागे विराजते ।
सहस्र स्तम्भसंयुक्ताश्चत्वारस्तेषु मण्डपाः ॥ 1 ॥
शृङ्गारमण्डपश्चैको मुक्तिमण्डप एव च ।
ज्ञानमण्डप सञ्ज्ञस्तु तृतीयः परिकीर्तितः ॥ 2 ॥
एकान्तमण्डपश्चैव चतुर्थः परिकीर्तितः ।
नाना वितानसंयुक्ता नाना धूपैस्तु धूपिताः ॥ 3 ॥
कोटिसूर्यसमाः कान्त्या भ्राञ्जन्ते मण्डपाः शुभाः ।
तन्मण्डपानां परितः काश्मीरवनिका स्मृता ॥ 4 ॥
मल्लिकाकुन्दवनिका यत्र पुष्कलकाः स्थिताः ।
असङ्ख्याता मृगमदैः पूरितास्तत्स्रवा नृप ॥ 5 ॥
महापद्माटवी तद्वद्रत्नसोपाननिर्मिता ।
सुधारसेनसम्पूर्णा गुञ्जन्मत्तमधुव्रता ॥ 6 ॥
हंसकारण्डवाकीर्णा गन्धपूरित दिक्तटा ।
वनिकानां सुगन्धैस्तु मणिद्वीपं सुवासितम् ॥ 7 ॥
शृङ्गारमण्डपे देव्यो गायन्ति विविधैः स्वरैः ।
सभासदो देववशा मध्ये श्रीजगदम्बिका ॥ 8 ॥
मुक्तिमण्डपमध्ये तु मोचयत्यनिशं शिवा ।
ज्ञानोपदेशं कुरुते तृतीये नृप मण्डपे ॥ 9 ॥
चतुर्थमण्डपे चैव जगद्रक्षा विचिन्तनम् ।
मन्त्रिणी सहिता नित्यं करोति जगदम्बिका ॥ 10 ॥
चिन्तामणिगृहे राजञ्छक्ति तत्त्वात्मकैः परैः ।
सोपानैर्दशभिर्युक्तो मञ्चकोप्यधिराजते ॥ 11 ॥
ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च ईश्वरश्च सदाशिवः ।
एते मञ्चखुराः प्रोक्ताः फलकस्तु सदाशिवः ॥ 12 ॥
तस्योपरि महादेवो भुवनेशो विराजते ।
या देवी निजलीलार्थं द्विधाभूता बभूवह ॥ 13 ॥
सृष्ट्यादौ तु स एवायं तदर्धाङ्गो महेश्वरः ।
कन्दर्प दर्पनाशोद्यत्कोटि कन्दर्पसुन्दरः ॥ 14 ॥
पञ्चवक्त्रस्त्रिनेत्रश्च मणिभूषण भूषितः ।
हरिणाभीतिपरशून्वरं च निजबाहुभिः ॥ 15 ॥
दधानः षोडशाब्दोऽसौ देवः सर्वेश्वरो महान् ।
कोटिसूर्य प्रतीकाशश्चन्द्रकोटि सुशीतलः ॥ 16 ॥
शुद्धस्फटिक सङ्काशस्त्रिनेत्रः शीतल द्युतिः ।
वामाङ्के सन्निषण्णाऽस्य देवी श्रीभुवनेश्वरी ॥ 17 ॥
नवरत्नगणाकीर्ण काञ्चीदाम विराजिता ।
तप्तकाञ्चनसन्नद्ध वैदूर्याङ्गदभूषणा ॥ 18 ॥
कनच्छ्रीचक्रताटङ्क विटङ्क वदनाम्बुजा ।
ललाटकान्ति विभव विजितार्धसुधाकरा ॥ 19 ॥
बिम्बकान्ति तिरस्कारिरदच्छद विराजिता ।
लसत्कुङ्कुमकस्तूरीतिलकोद्भासितानना ॥ 20 ॥
दिव्य चूडामणि स्फार चञ्चच्चन्द्रकसूर्यका ।
उद्यत्कविसमस्वच्छ नासाभरण भासुरा ॥ 21 ॥
चिन्ताकलम्बितस्वच्छ मुक्तागुच्छ विराजिता ।
पाटीर पङ्क कर्पूर कुङ्कुमालङ्कृत स्तनी ॥ 22 ॥
विचित्र विविधा कल्पा कम्बुसङ्काश कन्धरा ।
दाडिमीफलबीजाभ दन्तपङ्क्ति विराजिता ॥ 23 ॥
अनर्घ्य रत्नघटित मुकुटाञ्चित मस्तका ।
मत्तालिमालाविलसदलकाढ्य मुखाम्बुजा ॥ 24 ॥
कलङ्ककार्श्यनिर्मुक्त शरच्चन्द्रनिभानना ।
जाह्नवीसलिलावर्त शोभिनाभिविभूषिता ॥ 25 ॥
माणिक्य शकलाबद्ध मुद्रिकाङ्गुलिभूषिता ।
पुण्डरीकदलाकार नयनत्रयसुन्दरी ॥ 26 ॥
कल्पिताच्छ महाराग पद्मरागोज्ज्वलप्रभा ।
रत्नकिङ्किणिकायुक्त रत्नकङ्कणशोभिता ॥ 27 ॥
मणिमुक्तासरापार लसत्पदकसन्ततिः ।
रत्नाङ्गुलिप्रवितत प्रभाजाललसत्करा ॥ 28 ॥
कञ्चुकीगुम्फितापार नाना रत्नततिद्युतिः ।
मल्लिकामोदि धम्मिल्ल मल्लिकालिसरावृता ॥ 29 ॥
सुवृत्तनिबिडोत्तुङ्ग कुचभारालसा शिवा ।
वरपाशाङ्कुशाभीति लसद्बाहु चतुष्टया ॥ 30 ॥
सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सुकुमाराङ्गवल्लरी ।
सौन्दर्यधारासर्वस्वा निर्व्याजकरुणामयी ॥ 31 ॥
निजसंलापमाधुर्य विनिर्भर्त्सितकच्छपी ।
कोटिकोटिरवीन्दूनां कान्तिं या बिभ्रती परा ॥ 32 ॥
नाना सखीभिर्दासीभिस्तथा देवाङ्गनादिभिः ।
सर्वाभिर्देवताभिस्तु समन्तात्परिवेष्टिता ॥ 33 ॥
इच्छाशक्त्या ज्ञानशक्त्या क्रियाशक्त्या समन्विता ।
लज्जा तुष्टिस्तथा पुष्टिः कीर्तिः कान्तिः क्षमा दया ॥ 34 ॥
बुद्धिर्मेधास्मृतिर्लक्ष्मीर्मूर्तिमत्योङ्गनाः स्मृताः ।
जया च विजया चैवाप्यजिता चापराजिता ॥ 35 ॥
नित्या विलासिनी दोग्ध्री त्वघोरा मङ्गला नवा ।
पीठशक्तय एतास्तु सेवन्ते यां पराम्बिकाम् ॥ 36 ॥
यस्यास्तु पार्श्वभागेस्तोनिधीतौ शङ्खपद्मकौ ।
नवरत्न वहानद्यस्तथा वै काञ्चनस्रवाः ॥ 37 ॥
सप्तधातुवहानद्यो निधिभ्यां तु विनिर्गताः ।
सुधासिन्ध्वन्तगामिन्यस्ताः सर्वा नृपसत्तम ॥ 38 ॥
सा देवी भुवनेशानी तद्वामाङ्के विराजते ।
सर्वेश त्वं महेशस्य यत्सङ्गा देव नान्यथा ॥ 39 ॥
चिन्तामणि गृहस्याऽस्य प्रमाणं शृणु भूमिप ।
सहस्रयोजनायामं महान्तस्तत्प्रचक्षते ॥ 40 ॥
तदुत्तरे महाशालाः पूर्वस्माद् द्विगुणाः स्मृताः ।
अन्तरिक्षगतं त्वेतन्निराधारं विराजते ॥ 41 ॥
सङ्कोचश्च विकाशश्च जायतेऽस्य निरन्तरम् ।
पटवत्कार्यवशतः प्रलये सर्जने तथा ॥ 42 ॥
शालानां चैव सर्वेषां सर्वकान्तिपरावधि ।
चिन्तामणिगृहं प्रोक्तं यत्र देवी महोमयी ॥ 43 ॥
येये उपासकाः सन्ति प्रतिब्रह्माण्डवर्तिनः ।
देवेषु नागलोकेषु मनुष्येष्वितरेषु च ॥ 44 ॥
श्रीदेव्यास्ते च सर्वेपि व्रजन्त्यत्रैव भूमिप ।
देवीक्षेत्रे ये त्यजन्ति प्राणान्देव्यर्चने रताः ॥ 45 ॥
ते सर्वे यान्ति तत्रैव यत्र देवी महोत्सवा ।
घृतकुल्या दुग्धकुल्या दधिकुल्या मधुस्रवाः ॥ 46 ॥
स्यन्दन्ति सरितः सर्वास्तथामृतवहाः पराः ।
द्राक्षारसवहाः काश्चिज्जम्बूरसवहाः पराः ॥ 47 ॥
आम्रेक्षुरसवाहिन्यो नद्यस्तास्तु सहस्रशः ।
मनोरथफलावृक्षावाप्यः कूपास्तथैव च ॥ 48 ॥
यथेष्टपानफलदान न्यूनं किञ्चिदस्ति हि ।
न रोगपलितं वापि जरा वापि कदाचन ॥ 49 ॥
न चिन्ता न च मात्सर्यं कामक्रोधादिकं तथा ।
सर्वे युवानः सस्त्रीकाः सहस्रादित्यवर्चसः ॥ 50 ॥
भजन्ति सततं देवीं तत्र श्रीभुवनेश्वरीम् ।
केचित्सलोकतापन्नाः केचित्सामीप्यतां गताः ॥ 51 ॥
सरूपतां गताः केचित्सार्ष्टितां च परेगताः ।
यायास्तु देवतास्तत्र प्रतिब्रह्माण्डवर्तिनाम् ॥ 52 ॥
समष्टयः स्थितास्तास्तु सेवन्ते जगदीश्वरीम् ।
सप्तकोटिमहामन्त्रा मूर्तिमन्त उपासते ॥ 53 ॥
महाविद्याश्च सकलाः साम्यावस्थात्मिकां शिवाम् ।
कारणब्रह्मरूपां तां माया शबलविग्रहाम् ॥ 54 ॥
इत्थं राजन्मया प्रोक्तं मणिद्वीपं महत्तरम् ।
न सूर्यचन्द्रौ नो विद्युत्कोटयोग्निस्तथैव च ॥ 55 ॥
एतस्य भासा कोट्यंश कोट्यंशो नापि ते समाः ।
क्वचिद्विद्रुमसङ्काशं क्वचिन्मरकतच्छवि ॥ 56 ॥
विद्युद्भानुसमच्छायं मध्यसूर्यसमं क्वचित् ।
विद्युत्कोटिमहाधारा सारकान्तिततं क्वचित् ॥ 57 ॥
क्वचित्सिन्दूर नीलेन्द्रं माणिक्य सदृशच्छवि ।
हीरसार महागर्भ धगद्धगित दिक्तटम् ॥ 58 ॥
कान्त्या दावानलसमं तप्तकाञ्चन सन्निभम् ।
क्वचिच्चन्द्रोपलोद्गारं सूर्योद्गारं च कुत्र चित् ॥ 59 ॥
रत्नशृङ्गि समायुक्तं रत्नप्राकार गोपुरम् ।
रत्नपत्रै रत्नफलैर्वृक्षैश्च परिमण्डितम् ॥ 60 ॥
नृत्यन्मयूरसङ्घैश्च कपोतरणितोज्ज्वलम् ।
कोकिलाकाकलीलापैः शुकलापैश्च शोभितम् ॥ 61 ॥
सुरम्य रमणीयाम्बु लक्षावधि सरोवृतम् ।
तन्मध्यभाग विलसद्विकचद्रत्न पङ्कजैः ॥ 62 ॥
सुगन्धिभिः समन्तात्तु वासितं शतयोजनम् ।
मन्दमारुत सम्भिन्न चलद्द्रुम समाकुलम् ॥ 63 ॥
चिन्तामणि समूहानां ज्योतिषा वितताम्बरम् ।
रत्नप्रभाभिरभितो धगद्धगित दिक्तटम् ॥ 64 ॥
वृक्षव्रात महागन्धवातव्रात सुपूरितम् ।
धूपधूपायितं राजन्मणिदीपायुतोज्ज्वलम् ॥ 65 ॥
मणिजालक सच्छिद्र तरलोदरकान्तिभिः ।
दिङ्मोहजनकं चैतद्दर्पणोदर संयुतम् ॥ 66 ॥
ऐश्वर्यस्य समग्रस्य शृङ्गारस्याखिलस्य च ।
सर्वज्ञतायाः सर्वायास्तेजसश्चाखिलस्य च ॥ 67 ॥
पराक्रमस्य सर्वस्य सर्वोत्तमगुणस्य च ।
सकला या दयायाश्च समाप्तिरिह भूपते ॥ 68 ॥
राज्ञ आनन्दमारभ्य ब्रह्मलोकान्त भूमिषु ।
आनन्दा ये स्थिताः सर्वे तेऽत्रैवान्तर्भवन्ति हि ॥ 69 ॥
इति ते वर्णितं राजन्मणिद्वीपं महत्तरम् ।
महादेव्याः परंस्थानं सर्वलोकोत्तमोत्तमम् ॥ 70 ॥
एतस्य स्मरणात्सद्यः सर्वपापं विनश्यति ।
प्राणोत्क्रमणसन्धौ तु स्मृत्वा तत्रैव गच्छति ॥ 71 ॥
अध्याय पञ्चकं त्वेतत्पठेन्नित्यं समाहितः ।
भूतप्रेतपिशाचादि बाधा तत्र भवेन्न हि ॥ 72 ॥
नवीन गृह निर्माणे वास्तुयागे तथैव च ।
पठितव्यं प्रयत्नेन कल्याणं तेन जायते ॥ 73 ॥
इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे द्वादशस्कन्धे द्वादशोध्यायः ॥
(śrīdevībhāgavataṃ, dvādaśa skandhaṃ, dvādaśo'dhyāyaḥ, maṇidvīpa varṇana - 3)
vyāsa uvāca |
tadeva devīsadanaṃ madhyabhāge virājate |
sahasra stambhasaṃyuktāścatvārasteṣu maṇḍapāḥ || 1 ||
śṛṅgāramaṇḍapaścaiko muktimaṇḍapa eva ca |
jñānamaṇḍapa sañjñastu tṛtīyaḥ parikīrtitaḥ || 2 ||
ekāntamaṇḍapaścaiva caturthaḥ parikīrtitaḥ |
nānā vitānasaṃyuktā nānā dhūpaistu dhūpitāḥ || 3 ||
koṭisūryasamāḥ kāntyā bhrāñjante maṇḍapāḥ śubhāḥ |
tanmaṇḍapānāṃ paritaḥ kāśmīravanikā smṛtā || 4 ||
mallikākundavanikā yatra puṣkalakāḥ sthitāḥ |
asaṅkhyātā mṛgamadaiḥ pūritāstatsravā nṛpa || 5 ||
mahāpadmāṭavī tadvadratnasopānanirmitā |
sudhārasenasampūrṇā guñjanmattamadhuvratā || 6 ||
haṃsakāraṇḍavākīrṇā gandhapūrita diktaṭā |
vanikānāṃ sugandhaistu maṇidvīpaṃ suvāsitam || 7 ||
śṛṅgāramaṇḍape devyo gāyanti vividhaiḥ svaraiḥ |
sabhāsado devavaśā madhye śrījagadambikā || 8 ||
muktimaṇḍapamadhye tu mocayatyaniśaṃ śivā |
jñānopadeśaṃ kurute tṛtīye nṛpa maṇḍape || 9 ||
caturthamaṇḍape caiva jagadrakṣā vicintanam |
mantriṇī sahitā nityaṃ karoti jagadambikā || 10 ||
cintāmaṇigṛhe rājañchakti tattvātmakaiḥ paraiḥ |
sopānairdaśabhiryukto mañcakopyadhirājate || 11 ||
brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ |
ete mañcakhurāḥ proktāḥ phalakastu sadāśivaḥ || 12 ||
tasyopari mahādevo bhuvaneśo virājate |
yā devī nijalīlārthaṃ dvidhābhūtā babhūvaha || 13 ||
sṛṣṭyādau tu sa evāyaṃ tadardhāṅgo maheśvaraḥ |
kandarpa darpanāśodyatkoṭi kandarpasundaraḥ || 14 ||
pañcavaktrastrinetraśca maṇibhūṣaṇa bhūṣitaḥ |
hariṇābhītiparaśūnvaraṃ ca nijabāhubhiḥ || 15 ||
dadhānaḥ ṣoḍaśābdo'sau devaḥ sarveśvaro mahān |
koṭisūrya pratīkāśaścandrakoṭi suśītalaḥ || 16 ||
śuddhasphaṭika saṅkāśastrinetraḥ śītala dyutiḥ |
vāmāṅke sanniṣaṇṇā'sya devī śrībhuvaneśvarī || 17 ||
navaratnagaṇākīrṇa kāñcīdāma virājitā |
taptakāñcanasannaddha vaidūryāṅgadabhūṣaṇā || 18 ||
kanacchrīcakratāṭaṅka viṭaṅka vadanāmbujā |
lalāṭakānti vibhava vijitārdhasudhākarā || 19 ||
bimbakānti tiraskāriradacchada virājitā |
lasatkuṅkumakastūrītilakodbhāsitānanā || 20 ||
divya cūḍāmaṇi sphāra cañcaccandrakasūryakā |
udyatkavisamasvaccha nāsābharaṇa bhāsurā || 21 ||
cintākalambitasvaccha muktāguccha virājitā |
pāṭīra paṅka karpūra kuṅkumālaṅkṛta stanī || 22 ||
vicitra vividhā kalpā kambusaṅkāśa kandharā |
dāḍimīphalabījābha dantapaṅkti virājitā || 23 ||
anarghya ratnaghaṭita mukuṭāñcita mastakā |
mattālimālāvilasadalakāḍhya mukhāmbujā || 24 ||
kalaṅkakārśyanirmukta śaraccandranibhānanā |
jāhnavīsalilāvarta śobhinābhivibhūṣitā || 25 ||
māṇikya śakalābaddha mudrikāṅgulibhūṣitā |
puṇḍarīkadalākāra nayanatrayasundarī || 26 ||
kalpitāccha mahārāga padmarāgojjvalaprabhā |
ratnakiṅkiṇikāyukta ratnakaṅkaṇaśobhitā || 27 ||
maṇimuktāsarāpāra lasatpadakasantatiḥ |
ratnāṅgulipravitata prabhājālalasatkarā || 28 ||
kañcukīgumphitāpāra nānā ratnatatidyutiḥ |
mallikāmodi dhammilla mallikālisarāvṛtā || 29 ||
suvṛttanibiḍottuṅga kucabhārālasā śivā |
varapāśāṅkuśābhīti lasadbāhu catuṣṭayā || 30 ||
sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā sukumārāṅgavallarī |
saundaryadhārāsarvasvā nirvyājakaruṇāmayī || 31 ||
nijasaṃlāpamādhurya vinirbhartsitakacchapī |
koṭikoṭiravīndūnāṃ kāntiṃ yā bibhratī parā || 32 ||
nānā sakhībhirdāsībhistathā devāṅganādibhiḥ |
sarvābhirdevatābhistu samantātpariveṣṭitā || 33 ||
icchāśaktyā jñānaśaktyā kriyāśaktyā samanvitā |
lajjā tuṣṭistathā puṣṭiḥ kīrtiḥ kāntiḥ kṣamā dayā || 34 ||
buddhirmedhāsmṛtirlakṣmīrmūrtimatyoṅganāḥ smṛtāḥ |
jayā ca vijayā caivāpyajitā cāparājitā || 35 ||
nityā vilāsinī dogdhrī tvaghorā maṅgalā navā |
pīṭhaśaktaya etāstu sevante yāṃ parāmbikām || 36 ||
yasyāstu pārśvabhāgestonidhītau śaṅkhapadmakau |
navaratna vahānadyastathā vai kāñcanasravāḥ || 37 ||
saptadhātuvahānadyo nidhibhyāṃ tu vinirgatāḥ |
sudhāsindhvantagāminyastāḥ sarvā nṛpasattama || 38 ||
sā devī bhuvaneśānī tadvāmāṅke virājate |
sarveśa tvaṃ maheśasya yatsaṅgā deva nānyathā || 39 ||
cintāmaṇi gṛhasyā'sya pramāṇaṃ śṛṇu bhūmipa |
sahasrayojanāyāmaṃ mahāntastatpracakṣate || 40 ||
taduttare mahāśālāḥ pūrvasmād dviguṇāḥ smṛtāḥ |
antarikṣagataṃ tvetannirādhāraṃ virājate || 41 ||
saṅkocaśca vikāśaśca jāyate'sya nirantaram |
paṭavatkāryavaśataḥ pralaye sarjane tathā || 42 ||
śālānāṃ caiva sarveṣāṃ sarvakāntiparāvadhi |
cintāmaṇigṛhaṃ proktaṃ yatra devī mahomayī || 43 ||
yeye upāsakāḥ santi pratibrahmāṇḍavartinaḥ |
deveṣu nāgalokeṣu manuṣyeṣvitareṣu ca || 44 ||
śrīdevyāste ca sarvepi vrajantyatraiva bhūmipa |
devīkṣetre ye tyajanti prāṇāndevyarcane ratāḥ || 45 ||
te sarve yānti tatraiva yatra devī mahotsavā |
ghṛtakulyā dugdhakulyā dadhikulyā madhusravāḥ || 46 ||
syandanti saritaḥ sarvāstathāmṛtavahāḥ parāḥ |
drākṣārasavahāḥ kāścijjambūrasavahāḥ parāḥ || 47 ||
āmrekṣurasavāhinyo nadyastāstu sahasraśaḥ |
manorathaphalāvṛkṣāvāpyaḥ kūpāstathaiva ca || 48 ||
yatheṣṭapānaphaladāna nyūnaṃ kiñcidasti hi |
na rogapalitaṃ vāpi jarā vāpi kadācana || 49 ||
na cintā na ca mātsaryaṃ kāmakrodhādikaṃ tathā |
sarve yuvānaḥ sastrīkāḥ sahasrādityavarcasaḥ || 50 ||
bhajanti satataṃ devīṃ tatra śrībhuvaneśvarīm |
kecitsalokatāpannāḥ kecitsāmīpyatāṃ gatāḥ || 51 ||
sarūpatāṃ gatāḥ kecitsārṣṭitāṃ ca paregatāḥ |
yāyāstu devatāstatra pratibrahmāṇḍavartinām || 52 ||
samaṣṭayaḥ sthitāstāstu sevante jagadīśvarīm |
saptakoṭimahāmantrā mūrtimanta upāsate || 53 ||
mahāvidyāśca sakalāḥ sāmyāvasthātmikāṃ śivām |
kāraṇabrahmarūpāṃ tāṃ māyā śabalavigrahām || 54 ||
itthaṃ rājanmayā proktaṃ maṇidvīpaṃ mahattaram |
na sūryacandrau no vidyutkoṭayognistathaiva ca || 55 ||
etasya bhāsā koṭyaṃśa koṭyaṃśo nāpi te samāḥ |
kvacidvidrumasaṅkāśaṃ kvacinmarakatacchavi || 56 ||
vidyudbhānusamacchāyaṃ madhyasūryasamaṃ kvacit |
vidyutkoṭimahādhārā sārakāntitataṃ kvacit || 57 ||
kvacitsindūra nīlendraṃ māṇikya sadṛśacchavi |
hīrasāra mahāgarbha dhagaddhagita diktaṭam || 58 ||
kāntyā dāvānalasamaṃ taptakāñcana sannibham |
kvaciccandropalodgāraṃ sūryodgāraṃ ca kutra cit || 59 ||
ratnaśṛṅgi samāyuktaṃ ratnaprākāra gopuram |
ratnapatrai ratnaphalairvṛkṣaiśca parimaṇḍitam || 60 ||
nṛtyanmayūrasaṅghaiśca kapotaraṇitojjvalam |
kokilākākalīlāpaiḥ śukalāpaiśca śobhitam || 61 ||
suramya ramaṇīyāmbu lakṣāvadhi sarovṛtam |
tanmadhyabhāga vilasadvikacadratna paṅkajaiḥ || 62 ||
sugandhibhiḥ samantāttu vāsitaṃ śatayojanam |
mandamāruta sambhinna caladdruma samākulam || 63 ||
cintāmaṇi samūhānāṃ jyotiṣā vitatāmbaram |
ratnaprabhābhirabhito dhagaddhagita diktaṭam || 64 ||
vṛkṣavrāta mahāgandhavātavrāta supūritam |
dhūpadhūpāyitaṃ rājanmaṇidīpāyutojjvalam || 65 ||
maṇijālaka sacchidra taralodarakāntibhiḥ |
diṅmohajanakaṃ caitaddarpaṇodara saṃyutam || 66 ||
aiśvaryasya samagrasya śṛṅgārasyākhilasya ca |
sarvajñatāyāḥ sarvāyāstejasaścākhilasya ca || 67 ||
parākramasya sarvasya sarvottamaguṇasya ca |
sakalā yā dayāyāśca samāptiriha bhūpate || 68 ||
rājña ānandamārabhya brahmalokānta bhūmiṣu |
ānandā ye sthitāḥ sarve te'traivāntarbhavanti hi || 69 ||
iti te varṇitaṃ rājanmaṇidvīpaṃ mahattaram |
mahādevyāḥ paraṃsthānaṃ sarvalokottamottamam || 70 ||
etasya smaraṇātsadyaḥ sarvapāpaṃ vinaśyati |
prāṇotkramaṇasandhau tu smṛtvā tatraiva gacchati || 71 ||
adhyāya pañcakaṃ tvetatpaṭhennityaṃ samāhitaḥ |
bhūtapretapiśācādi bādhā tatra bhavenna hi || 72 ||
navīna gṛha nirmāṇe vāstuyāge tathaiva ca |
paṭhitavyaṃ prayatnena kalyāṇaṃ tena jāyate || 73 ||
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe dvādaśodhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.