Shri Rama Charita Manasa - Uttarakanda — Sinhala Script

ශ්රී ගණේශාය නමඃ

ශ්රීජානකීවල්ලභෝ විජයතේ

ශ්රීරාමචරිතමානස

සප්තම සෝපාන (උත්තරකාණ්ඩ)

කේකීකණ්ඨාභනීලං සුරවරවිලසද්විප්රපාදාබ්ජචිහ්නං

ශෝභාඪ්යං පීතවස්ත්රං සරසිජනයනං සර්වදා සුප්රසන්නම්.

පාණෞ නාරාචචාපං කපිනිකරයුතං බන්ධුනා සේව්යමානං

නෞමීඩ්යං ජානකීශං රඝුවරමනිශං පුෂ්පකාරූඪරාමම් .. 1 ..

කෝසලේන්ද්රපදකඤ්ජමඤ්ජුලෞ කෝමලාවජමහේශවන්දිතෞ.

ජානකීකරසරෝජලාලිතෞ චින්තකස්ය මනභෘඞ්ගසඩ්ගිනෞ .. 2 ..

කුන්දින්දුදරගෞරසුන්දරං අම්බිකාපතිමභීෂ්ටසිද්ධිදම්.

කාරුණීකකලකඤ්ජලෝචනං නෞමි ශඞ්කරමනඞ්ගමෝචනම් .. 3 ..

දෝ. රහා ඒක දින අවධි කර අති ආරත පුර ලෝග.

ජහँ තහँ සෝචහිං නාරි නර කෘස තන රාම බියෝග ..

සගුන හෝහිං සුන්දර සකල මන ප්රසන්න සබ කේර.

ප්රභු ආගවන ජනාව ජනු නගර රම්ය චහුँ ඵේර ..

කෞසල්යාදි මාතු සබ මන අනන්ද අස හෝඉ.

ආයු ප්රභු ශ්රී අනුජ ජුත කහන චහත අබ කෝඉ ..

භරත නයන භුජ දච්ඡින ඵරකත බාරහිං බාර.

ජානි සගුන මන හරෂ අති ලාගේ කරන බිචාර ..

රහේඋ ඒක දින අවධි අධාරා. සමුඣත මන දුඛ භයු අපාරා ..

කාරන කවන නාථ නහිං ආයු. ජානි කුටිල කිධෞං මෝහි බිසරායු ..

අහහ ධන්ය ලඡිමන බඩ़භාගී. රාම පදාරබින්දු අනුරාගී ..

කපටී කුටිල මෝහි ප්රභු චීන්හා. තාතේ නාථ සඞ්ග නහිං ලීන්හා ..

ජෞං කරනී සමුඣෛ ප්රභු මෝරී. නහිං නිස්තාර කලප සත කෝරී ..

ජන අවගුන ප්රභු මාන න ක්AU. දීන බන්ධු අති මෘදුල සුභ්AU ..

මෝරි ජියँ භරෝස දෘඪ़ සෝඊ. මිලිහහිං රාම සගුන සුභ හෝඊ ..

බීතේං අවධි රහහි ජෞං ප්රානා. අධම කවන ජග මෝහි සමානා ..

දෝ. රාම බිරහ සාගර මහँ භරත මගන මන හෝත.

බිප්ර රූප ධරි පවන සුත ආඉ ගයු ජනු පෝත .. 1(ක) ..

බෛඨි දේඛි කුසාසන ජටා මුකුට කෘස ගාත.

රාම රාම රඝුපති ජපත ස්ත්රවත නයන ජලජාත .. 1(ඛ) ..

දේඛත හනූමාන අති හරෂේඋ. පුලක ගාත ලෝචන ජල බරෂේඋ ..

මන මහँ බහුත භාँති සුඛ මානී. බෝලේඋ ශ්රවන සුධා සම බානී ..

ජාසු බිරහँ සෝචහු දින රාතී. රටහු නිරන්තර ගුන ගන පාँතී ..

රඝුකුල තිලක සුජන සුඛදාතා. ආයු කුසල දේව මුනි ත්රාතා ..

රිපු රන ජීති සුජස සුර ගාවත. සීතා සහිත අනුජ ප්රභු ආවත ..

සුනත බචන බිසරේ සබ දූඛා. තෘෂාවන්ත ජිමි පාඉ පියූෂා ..

කෝ තුම්හ තාත කහාँ තේ ආඒ. මෝහි පරම ප්රිය බචන සුනාඒ ..

මාරුත සුත මෛං කපි හනුමානා. නාමු මෝර සුනු කෘපානිධානා ..

දීනබන්ධු රඝුපති කර කිඞ්කර. සුනත භරත භේණ්ටේඋ උඨි සාදර ..

මිලත ප්රේම නහිං හෘදයँ සමාතා. නයන ස්ත්රවත ජල පුලකිත ගාතා ..

කපි තව දරස සකල දුඛ බීතේ. මිලේ ආජු මෝහි රාම පිරීතේ ..

බාර බාර බූඣී කුසලාතා. තෝ කහුँ දේඋँ කාහ සුනු භ්රාතා ..

ඒහි සන්දේස සරිස ජග මාහීං. කරි බිචාර දේඛේඋँ කඡු නාහීම් ..

නාහින තාත උරින මෛං තෝහී. අබ ප්රභු චරිත සුනාවහු මෝහී ..

තබ හනුමන්ත නාඉ පද මාථා. කහේ සකල රඝුපති ගුන ගාථා ..

කහු කපි කබහුँ කෘපාල ගෝසාඊං. සුමිරහිං මෝහි දාස කී නාඊම් ..

ඡං. නිජ දාස ජ්යෝං රඝුබංසභූෂන කබහුँ මම සුමිරන කර් යෝ.

සුනි භරත බචන බිනීත අති කපි පුලකිත තන චරනන්හි පර් යෝ ..

රඝුබීර නිජ මුඛ ජාසු ගුන ගන කහත අග ජග නාථ ජෝ.

කාහේ න හෝඉ බිනීත පරම පුනීත සදගුන සින්ධු සෝ ..

දෝ. රාම ප්රාන ප්රිය නාථ තුම්හ සත්ය බචන මම තාත.

පුනි පුනි මිලත භරත සුනි හරෂ න හෘදයँ සමාත .. 2(ක) ..

සෝ. භරත චරන සිරු නාඉ තුරිත ගයු කපි රාම පහිං.

කහී කුසල සබ ජාඉ හරෂි චලේඋ ප්රභු ජාන චඪ़ඉ .. 2(ඛ) ..

හරෂි භරත කෝසලපුර ආඒ. සමාචාර සබ ගුරහි සුනාඒ ..

පුනි මන්දිර මහँ බාත ජනාඊ. ආවත නගර කුසල රඝුරාඊ ..

සුනත සකල ජනනීං උඨි ධාඊං. කහි ප්රභු කුසල භරත සමුඣාඊ ..

සමාචාර පුරබාසිංහ පාඒ. නර අරු නාරි හරෂි සබ ධාඒ ..

දධි දුර්බා රෝචන ඵල ඵූලා. නව තුලසී දල මඞ්ගල මූලා ..

භරි භරි හේම ථාර භාමිනී. ගාවත චලිං සින්ධු සින්ධුරගාමිනී ..

ජේ ජෛසේහිං තෛසේහිං උටි ධාවහිං. බාල බෘද්ධ කහँ සඞ්ග න ලාවහිම් ..

ඒක ඒකන්හ කහँ බූඣහිං භාඊ. තුම්හ දේඛේ දයාල රඝුරාඊ ..

අවධපුරී ප්රභු ආවත ජානී. භී සකල සෝභා කෛ ඛානී ..

බහි සුහාවන ත්රිබිධ සමීරා. භි සරජූ අති නිර්මල නීරා ..

දෝ. හරෂිත ගුර පරිජන අනුජ භූසුර බෘන්ද සමේත.

චලේ භරත මන ප්රේම අති සන්මුඛ කෘපානිකේත .. 3(ක) ..

බහුතක චඪ़ඊ අටාරින්හ නිරඛහිං ගගන බිමාන.

දේඛි මධුර සුර හරෂිත කරහිං සුමඞ්ගල ගාන .. 3(ඛ) ..

රාකා සසි රඝුපති පුර සින්ධු දේඛි හරෂාන.

බඪ़යෝ කෝලාහල කරත ජනු නාරි තරඞ්ග සමාන .. 3(ග) ..

ඉහාँ භානුකුල කමල දිවාකර. කපින්හ දේඛාවත නගර මනෝහර ..

සුනු කපීස අඞ්ගද ලඞ්කේසා. පාවන පුරී රුචිර යහ දේසා ..

ජද්යපි සබ බෛකුණ්ඨ බඛානා. බේද පුරාන බිදිත ජගු ජානා ..

අවධපුරී සම ප්රිය නහිං සෝඌ. යහ ප්රසඞ්ග ජානි කෞ කෝඌ ..

ජන්මභූමි මම පුරී සුහාවනි. උත්තර දිසි බහ සරජූ පාවනි ..

ජා මජ්ජන තේ බිනහිං ප්රයාසා. මම සමීප නර පාවහිං බාසා ..

අති ප්රිය මෝහි ඉහාँ කේ බාසී. මම ධාමදා පුරී සුඛ රාසී ..

හරෂේ සබ කපි සුනි ප්රභු බානී. ධන්ය අවධ ජෝ රාම බඛානී ..

දෝ. ආවත දේඛි ලෝග සබ කෘපාසින්ධු භගවාන.

නගර නිකට ප්රභු ප්රේරේඋ උතරේඋ භූමි බිමාන .. 4(ක) ..

උතරි කහේඋ ප්රභු පුෂ්පකහි තුම්හ කුබේර පහිං ජාහු.

ප්රේරිත රාම චලේඋ සෝ හරෂු බිරහු අති තාහු .. 4(ඛ) ..

ආඒ භරත සඞ්ග සබ ලෝගා. කෘස තන ශ්රීරඝුබීර බියෝගා ..

බාමදේව බසිෂ්ඨ මුනිනායක. දේඛේ ප්රභු මහි ධරි ධනු සායක ..

ධාඉ ධරේ ගුර චරන සරෝරුහ. අනුජ සහිත අති පුලක තනෝරුහ ..

භේණ්ටි කුසල බූඣී මුනිරායා. හමරේං කුසල තුම්හාරිහිං දායා ..

සකල ද්විජන්හ මිලි නායු මාථා. ධර්ම ධුරන්ධර රඝුකුලනාථා ..

ගහේ භරත පුනි ප්රභු පද පඞ්කජ. නමත ජින්හහි සුර මුනි සඞ්කර අජ ..

පරේ භූමි නහිං උඨත උඨාඒ. බර කරි කෘපාසින්ධු උර ලාඒ ..

ස්යාමල ගාත රෝම භේ ඨාඪ़ඒ. නව රාජීව නයන ජල බාඪ़ඒ ..

ඡං. රාජීව ලෝචන ස්ත්රවත ජල තන ලලිත පුලකාවලි බනී.

අති ප්රේම හෘදයँ ලගාඉ අනුජහි මිලේ ප්රභු ත්රිභුඅන ධනී ..

ප්රභු මිලත අනුජහි සෝහ මෝ පහිං ජාති නහිං උපමා කහී.

ජනු ප්රේම අරු සිඞ්ගාර තනු ධරි මිලේ බර සුෂමා ලහී .. 1 ..

බූඣත කෘපානිධි කුසල භරතහි බචන බේගි න ආවී.

සුනු සිවා සෝ සුඛ බචන මන තේ භින්න ජාන ජෝ පාවී ..

අබ කුසල කෞසලනාථ ආරත ජානි ජන දරසන දියෝ.

බූඩ़ත බිරහ බාරීස කෘපානිධාන මෝහි කර ගහි ලියෝ .. 2 ..

දෝ. පුනි ප්රභු හරෂි සත්රුහන භේණ්ටේ හෘදයँ ලගාඉ.

ලඡිමන භරත මිලේ තබ පරම ප්රේම දෞ භාඉ .. 5 ..

භරතානුජ ලඡිමන පුනි භේණ්ටේ. දුසහ බිරහ සම්භව දුඛ මේටේ ..

සීතා චරන භරත සිරු නාවා. අනුජ සමේත පරම සුඛ පාවා ..

ප්රභු බිලෝකි හරෂේ පුරබාසී. ජනිත බියෝග බිපති සබ නාසී ..

ප්රේමාතුර සබ ලෝග නිහාරී. කෞතුක කීන්හ කෘපාල ඛරාරී ..

අමිත රූප ප්රගටේ තේහි කාලා. ජථාජෝග මිලේ සබහි කෘපාලා ..

කෘපාදෘෂ්ටි රඝුබීර බිලෝකී. කිඒ සකල නර නාරි බිසෝකී ..

ඡන මහිං සබහි මිලේ භගවානා. උමා මරම යහ කාහුँ න ජානා ..

ඒහි බිධි සබහි සුඛී කරි රාමා. ආගේං චලේ සීල ගුන ධාමා ..

කෞසල්යාදි මාතු සබ ධාඊ. නිරඛි බච්ඡ ජනු ධේනු ලවාඊ ..

ඡං. ජනු ධේනු බාලක බච්ඡ තජි ගෘහँ චරන බන පරබස ගීං.

දින අන්ත පුර රුඛ ස්ත්රවත ථන හුඞ්කාර කරි ධාවත භී ..

අති ප්රේම සබ මාතු භේටීං බචන මෘදු බහුබිධි කහේ.

ගි බිෂම බියෝග භව තින්හ හරෂ සුඛ අගනිත ලහේ ..

දෝ. භේටේඋ තනය සුමිත්රාँ රාම චරන රති ජානි.

රාමහි මිලත කෛකේඊ හෘදයँ බහුත සකුචානි .. 6(ක) ..

ලඡිමන සබ මාතන්හ මිලි හරෂේ ආසිෂ පාඉ.

කෛකේඉ කහँ පුනි පුනි මිලේ මන කර ඡෝභු න ජාඉ .. 6 ..

සාසුන්හ සබනි මිලී බෛදේහී. චරනන්හි ලාගි හරෂු අති තේහී ..

දේහිං අසීස බූඣි කුසලාතා. හෝඉ අචල තුම්හාර අහිවාතා ..

සබ රඝුපති මුඛ කමල බිලෝකහිං. මඞ්ගල ජානි නයන ජල රෝකහිම් ..

කනක ථාර ආරති උතාරහිං. බාර බාර ප්රභු ගාත නිහාරහිම් ..

නානා භාँති නිඡාවරි කරහීං. පරමානන්ද හරෂ උර භරහීම් ..

කෞසල්යා පුනි පුනි රඝුබීරහි. චිතවති කෘපාසින්ධු රනධීරහි ..

හෘදයँ බිචාරති බාරහිං බාරා. කවන භාँති ලඞ්කාපති මාරා ..

අති සුකුමාර ජුගල මේරේ බාරේ. නිසිචර සුභට මහාබල භාරේ ..

දෝ. ලඡිමන අරු සීතා සහිත ප්රභුහි බිලෝකති මාතු.

පරමානන්ද මගන මන පුනි පුනි පුලකිත ගාතු .. 7 ..

ලඞ්කාපති කපීස නල නීලා. ජාමවන්ත අඞ්ගද සුභසීලා ..

හනුමදාදි සබ බානර බීරා. ධරේ මනෝහර මනුජ සරීරා ..

භරත සනේහ සීල බ්රත නේමා. සාදර සබ බරනහිං අති ප්රේමා ..

දේඛි නගරබාසිංහ කෛ රීතී. සකල සරාහහි ප්රභු පද ප්රීතී ..

පුනි රඝුපති සබ සඛා බෝලාඒ. මුනි පද ලාගහු සකල සිඛාඒ ..

ගුර බසිෂ්ට කුලපූජ්ය හමාරේ. ඉන්හ කී කෘපාँ දනුජ රන මාරේ ..

ඒ සබ සඛා සුනහු මුනි මේරේ. භේ සමර සාගර කහँ බේරේ ..

මම හිත ලාගි ජන්ම ඉන්හ හාරේ. භරතහු තේ මෝහි අධික පිආරේ ..

සුනි ප්රභු බචන මගන සබ භේ. නිමිෂ නිමිෂ උපජත සුඛ නේ ..

දෝ. කෞසල්යා කේ චරනන්හි පුනි තින්හ නායු මාථ ..

ආසිෂ දීන්හේ හරෂි තුම්හ ප්රිය මම ජිමි රඝුනාථ .. 8(ක) ..

සුමන බෘෂ්ටි නභ සඞ්කුල භවන චලේ සුඛකන්ද.

චඪ़ඊ අටාරින්හ දේඛහිං නගර නාරි නර බෘන්ද .. 8(ඛ) ..

කඤ්චන කලස බිචිත්ර සँවාරේ. සබහිං ධරේ සජි නිජ නිජ ද්වාරේ ..

බන්දනවාර පතාකා කේතූ. සබන්හි බනාඒ මඞ්ගල හේතූ ..

බීථීං සකල සුගන්ධ සිඤ්චාඊ. ගජමනි රචි බහු චෞක පුරාඊ ..

නානා භාँති සුමඞ්ගල සාජේ. හරෂි නගර නිසාන බහු බාජේ ..

ජහँ තහँ නාරි නිඡාවර කරහීං. දේහිං අසීස හරෂ උර භරහීම් ..

කඤ්චන ථාර ආරතී නානා. ජුබතී සජේං කරහිං සුභ ගානා ..

කරහිං ආරතී ආරතිහර කේං. රඝුකුල කමල බිපින දිනකර කේම් ..

පුර සෝභා සම්පති කල්යානා. නිගම සේෂ සාරදා බඛානා ..

තේඋ යහ චරිත දේඛි ඨගි රහහීං. උමා තාසු ගුන නර කිමි කහහීම් ..

දෝ. නාරි කුමුදිනීං අවධ සර රඝුපති බිරහ දිනේස.

අස්ත භේँ බිගසත භීං නිරඛි රාම රාකේස .. 9(ක) ..

හෝහිං සගුන සුභ බිබිධ බිධි බාජහිං ගගන නිසාන.

පුර නර නාරි සනාථ කරි භවන චලේ භගවාන .. 9(ඛ) ..

ප්රභු ජානී කෛකේඊ ලජානී. ප්රථම තාසු ගෘහ ගේ භවානී ..

තාහි ප්රබෝධි බහුත සුඛ දීන්හා. පුනි නිජ භවන ගවන හරි කීන්හා ..

කෘපාසින්ධු ජබ මන්දිර ගේ. පුර නර නාරි සුඛී සබ භේ ..

ගුර බසිෂ්ට ද්විජ ලිඒ බුලාඊ. ආජු සුඝරී සුදින සමුදාඊ ..

සබ ද්විජ දේහු හරෂි අනුසාසන. රාමචන්ද්ර බෛඨහිං සිඞ්ඝාසන ..

මුනි බසිෂ්ට කේ බචන සුහාඒ. සුනත සකල බිප්රන්හ අති භාඒ ..

කහහිං බචන මෘදු බිප්ර අනේකා. ජග අභිරාම රාම අභිෂේකා ..

අබ මුනිබර බිලම්බ නහිං කීජේ. මහාරාජ කහँ තිලක කරීජෛ ..

දෝ. තබ මුනි කහේඋ සුමන්ත්ර සන සුනත චලේඋ හරෂාඉ.

රථ අනේක බහු බාජි ගජ තුරත සँවාරේ ජාඉ .. 10(ක) ..

ජහँ තහँ ධාවන පඨි පුනි මඞ්ගල ද්රබ්ය මගාඉ.

හරෂ සමේත බසිෂ්ට පද පුනි සිරු නායු ආඉ .. 10(ඛ) ..

නවාන්හපාරායණ, ආඨවාँ විශ්රාම

අවධපුරී අති රුචිර බනාඊ. දේවන්හ සුමන බෘෂ්ටි ඣරි ලාඊ ..

රාම කහා සේවකන්හ බුලාඊ. ප්රථම සඛන්හ අන්හවාවහු ජාඊ ..

සුනත බචන ජහँ තහँ ජන ධාඒ. සුග්රීවාදි තුරත අන්හවාඒ ..

පුනි කරුනානිධි භරතු හँකාරේ. නිජ කර රාම ජටා නිරුආරේ ..

අන්හවාඒ ප්රභු තීනිඋ භාඊ. භගත බඡල කෘපාල රඝුරාඊ ..

භරත භාග්ය ප්රභු කෝමලතාඊ. සේෂ කෝටි සත සකහිං න ගාඊ ..

පුනි නිජ ජටා රාම බිබරාඒ. ගුර අනුසාසන මාගි නහාඒ ..

කරි මජ්ජන ප්රභු භූෂන සාජේ. අඞ්ග අනඞ්ග දේඛි සත ලාජේ ..

දෝ. සාසුන්හ සාදර ජානකිහි මජ්ජන තුරත කරාඉ.

දිබ්ය බසන බර භූෂන අँග අँග සජේ බනාඉ .. 11(ක) ..

රාම බාම දිසි සෝභති රමා රූප ගුන ඛානි.

දේඛි මාතු සබ හරෂීං ජන්ම සුඵල නිජ ජානි .. 11(ඛ) ..

සුනු ඛගේස තේහි අවසර බ්රහ්මා සිව මුනි බෘන්ද.

චඪ़ඉ බිමාන ආඒ සබ සුර දේඛන සුඛකන්ද .. 11(ග) ..

ප්රභු බිලෝකි මුනි මන අනුරාගා. තුරත දිබ්ය සිඞ්ඝාසන මාගා ..

රබි සම තේජ සෝ බරනි න ජාඊ. බෛඨේ රාම ද්විජන්හ සිරු නාඊ ..

ජනකසුතා සමේත රඝුරාඊ. පේඛි ප්රහරෂේ මුනි සමුදාඊ ..

බේද මන්ත්ර තබ ද්විජන්හ උචාරේ. නභ සුර මුනි ජය ජයති පුකාරේ ..

ප්රථම තිලක බසිෂ්ට මුනි කීන්හා. පුනි සබ බිප්රන්හ ආයසු දීන්හා ..

සුත බිලෝකි හරෂීං මහතාරී. බාර බාර ආරතී උතාරී ..

බිප්රන්හ දාන බිබිධ බිධි දීන්හේ. ජාචක සකල අජාචක කීන්හේ ..

සිඞ්ඝාසන පර ත්රිභුඅන සාඊ. දේඛි සුරන්හ දුන්දුභීං බජාඊම් ..

ඡං. නභ දුන්දුභීං බාජහිං බිපුල ගන්ධර්බ කින්නර ගාවහීං.

නාචහිං අපඡරා බෘන්ද පරමානන්ද සුර මුනි පාවහීම් ..

භරතාදි අනුජ බිභීෂනාඞ්ගද හනුමදාදි සමේත තේ.

ගහේං ඡත්ර චාමර බ්යජන ධනු අසි චර්ම සක්ති බිරාජතේ .. 1 ..

ශ්රී සහිත දිනකර බංස බූෂන කාම බහු ඡබි සෝහී.

නව අම්බුධර බර ගාත අම්බර පීත සුර මන මෝහී ..

මුකුටාඞ්ගදාදි බිචිත්ර භූෂන අඞ්ග අඞ්ගන්හි ප්රති සජේ.

අම්භෝජ නයන බිසාල උර භුජ ධන්ය නර නිරඛන්ති ජේ .. 2 ..

දෝ. වහ සෝභා සමාජ සුඛ කහත න බනි ඛගේස.

බරනහිං සාරද සේෂ ශ්රුති සෝ රස ජාන මහේස .. 12(ක) ..

භින්න භින්න අස්තුති කරි ගේ සුර නිජ නිජ ධාම.

බන්දී බේෂ බේද තබ ආඒ ජහँ ශ්රීරාම .. 12(ඛ) ..

ප්රභු සර්බග්ය කීන්හ අති ආදර කෘපානිධාන.

ලඛේඋ න කාහූँ මරම කඡු ලගේ කරන ගුන ගාන .. 12(ග) ..

ඡං. ජය සගුන නිර්ගුන රූප අනූප භූප සිරෝමනේ.

දසකන්ධරාදි ප්රචණ්ඩ නිසිචර ප්රබල ඛල භුජ බල හනේ ..

අවතාර නර සංසාර භාර බිභඤ්ජි දාරුන දුඛ දහේ.

ජය ප්රනතපාල දයාල ප්රභු සඤ්ජුක්ත සක්ති නමාමහේ .. 1 ..

තව බිෂම මායා බස සුරාසුර නාග නර අග ජග හරේ.

භව පන්ථ භ්රමත අමිත දිවස නිසි කාල කර්ම ගුනනි භරේ ..

ජේ නාථ කරි කරුනා බිලෝකේ ත්රිබිධි දුඛ තේ නිර්බහේ.

භව ඛේද ඡේදන දච්ඡ හම කහුँ රච්ඡ රාම නමාමහේ .. 2 ..

ජේ ග්යාන මාන බිමත්ත තව භව හරනි භක්ති න ආදරී.

තේ පාඉ සුර දුර්ලභ පදාදපි පරත හම දේඛත හරී ..

බිස්වාස කරි සබ ආස පරිහරි දාස තව ජේ හෝඉ රහේ.

ජපි නාම තව බිනු ශ්රම තරහිං භව නාථ සෝ සමරාමහේ .. 3 ..

ජේ චරන සිව අජ පූජ්ය රජ සුභ පරසි මුනිපතිනී තරී.

නඛ නිර්ගතා මුනි බන්දිතා ත්රේලෝක පාවනි සුරසරී ..

ධ්වජ කුලිස අඞ්කුස කඤ්ජ ජුත බන ඵිරත කණ්ටක කින ලහේ.

පද කඤ්ජ ද්වන්ද මුකුන්ද රාම රමේස නිත්ය භජාමහේ .. 4 ..

අබ්යක්තමූලමනාදි තරු ත්වච චාරි නිගමාගම භනේ.

ෂට කන්ධ සාඛා පඤ්ච බීස අනේක පර්න සුමන ඝනේ ..

ඵල ජුගල බිධි කටු මධුර බේලි අකේලි ජේහි ආශ්රිත රහේ.

පල්ලවත ඵූලත නවල නිත සංසාර බිටප නමාමහේ .. 5 ..

ජේ බ්රහ්ම අජමද්වෛතමනුභවගම්ය මනපර ධ්යාවහීං.

තේ කහහුँ ජානහුँ නාථ හම තව සගුන ජස නිත ගාවහීම් ..

කරුනායතන ප්රභු සදගුනාකර දේව යහ බර මාගහීං.

මන බචන කර්ම බිකාර තජි තව චරන හම අනුරාගහීම් .. 6 ..

දෝ. සබ කේ දේඛත බේදන්හ බිනතී කීන්හි උදාර.

අන්තර්ධාන භේ පුනි ගේ බ්රහ්ම ආගාර .. 13(ක) ..

බෛනතේය සුනු සම්භු තබ ආඒ ජහँ රඝුබීර.

බිනය කරත ගදගද ගිරා පූරිත පුලක සරීර .. 13(ඛ) ..

ඡං. ජය රාම රමාරමනං සමනං. භව තාප භයාකුල පාහි ජනම් ..

අවධේස සුරේස රමේස බිභෝ. සරනාගත මාගත පාහි ප්රභෝ .. 1 ..

දසසීස බිනාසන බීස භුජා. කෘත දූරි මහා මහි භූරි රුජා ..

රජනීචර බෘන්ද පතඞ්ග රහේ. සර පාවක තේජ ප්රචණ්ඩ දහේ .. 2 ..

මහි මණ්ඩල මණ්ඩන චාරුතරං. ධෘත සායක චාප නිෂඞ්ග බරම් ..

මද මෝහ මහා මමතා රජනී. තම පුඤ්ජ දිවාකර තේජ අනී .. 3 ..

මනජාත කිරාත නිපාත කිඒ. මෘග ලෝග කුභෝග සරේන හිඒ ..

හති නාථ අනාථනි පාහි හරේ. බිෂයා බන පාවँර භූලි පරේ .. 4 ..

බහු රෝග බියෝගන්හි ලෝග හේ. භවදඞ්ඝ්රි නිරාදර කේ ඵල ඒ ..

භව සින්ධු අගාධ පරේ නර තේ. පද පඞ්කජ ප්රේම න ජේ කරතේ .. 5 ..

අති දීන මලීන දුඛී නිතහීං. ජින්හ කේ පද පඞ්කජ ප්රීති නහීම් ..

අවලම්බ භවන්ත කථා ජින්හ කේ .. ප්රිය සන්ත අනන්ත සදා තින්හ කේම් .. 6 ..

නහිං රාග න ලෝභ න මාන මදා .. තින්හ කේං සම බෛභව වා බිපදා ..

ඒහි තේ තව සේවක හෝත මුදා. මුනි ත්යාගත ජෝග භරෝස සදා .. 7 ..

කරි ප්රේම නිරන්තර නේම ලිඒँ. පද පඞ්කජ සේවත සුද්ධ හිඒँ ..

සම මානි නිරාදර ආදරහී. සබ සන්ත සුඛී බිචරන්ති මහී .. 8 ..

මුනි මානස පඞ්කජ භෘඞ්ග භජේ. රඝුබීර මහා රනධීර අජේ ..

තව නාම ජපාමි නමාමි හරී. භව රෝග මහාගද මාන අරී .. 9 ..

ගුන සීල කෘපා පරමායතනං. ප්රනමාමි නිරන්තර ශ්රීරමනම් ..

රඝුනන්ද නිකන්දය ද්වන්ද්වඝනං. මහිපාල බිලෝකය දීන ජනම් .. 10 ..

දෝ. බාර බාර බර මාගුँ හරෂි දේහු ශ්රීරඞ්ග.

පද සරෝජ අනපායනී භගති සදා සතසඞ්ග .. 14(ක) ..

බරනි උමාපති රාම ගුන හරෂි ගේ කෛලාස.

තබ ප්රභු කපින්හ දිවාඒ සබ බිධි සුඛප්රද බාස .. 14(ඛ) ..

සුනු ඛගපති යහ කථා පාවනී. ත්රිබිධ තාප භව භය දාවනී ..

මහාරාජ කර සුභ අභිෂේකා. සුනත ලහහිං නර බිරති බිබේකා ..

ජේ සකාම නර සුනහිං ජේ ගාවහිං. සුඛ සම්පති නානා බිධි පාවහිම් ..

සුර දුර්ලභ සුඛ කරි ජග මාහීං. අන්තකාල රඝුපති පුර ජාහීම් ..

සුනහිං බිමුක්ත බිරත අරු බිෂී. ලහහිං භගති ගති සම්පති නී ..

ඛගපති රාම කථා මෛං බරනී. ස්වමති බිලාස ත්රාස දුඛ හරනී ..

බිරති බිබේක භගති දෘඪ़ කරනී. මෝහ නදී කහँ සුන්දර තරනී ..

නිත නව මඞ්ගල කෞසලපුරී. හරෂිත රහහිං ලෝග සබ කුරී ..

නිත නි ප්රීති රාම පද පඞ්කජ. සබකේං ජින්හහි නමත සිව මුනි අජ ..

මඞ්ගන බහු ප්රකාර පහිරාඒ. ද්විජන්හ දාන නානා බිධි පාඒ ..

දෝ. බ්රහ්මානන්ද මගන කපි සබ කේං ප්රභු පද ප්රීති.

ජාත න ජානේ දිවස තින්හ ගේ මාස ෂට බීති .. 15 ..

බිසරේ ගෘහ සපනේහුँ සුධි නාහීං. ජිමි පරද්රෝහ සන්ත මන මාහී ..

තබ රඝුපති සබ සඛා බෝලාඒ. ආඉ සබන්හි සාදර සිරු නාඒ ..

පරම ප්රීති සමීප බෛඨාරේ. භගත සුඛද මෘදු බචන උචාරේ ..

තුම්හ අති කීන්හ මෝරි සේවකාඊ. මුඛ පර කේහි බිධි කරෞං බඩ़ආඊ ..

තාතේ මෝහි තුම්හ අති ප්රිය ලාගේ. මම හිත ලාගි භවන සුඛ ත්යාගේ ..

අනුජ රාජ සම්පති බෛදේහී. දේහ ගේහ පරිවාර සනේහී ..

සබ මම ප්රිය නහිං තුම්හහි සමානා. මෘෂා න කහුँ මෝර යහ බානා ..

සබ කේ ප්රිය සේවක යහ නීතී. මෝරේං අධික දාස පර ප්රීතී ..

දෝ. අබ ගෘහ ජාහු සඛා සබ භජේහු මෝහි දෘඪ़ නේම.

සදා සර්බගත සර්බහිත ජානි කරේහු අති ප්රේම .. 16 ..

සුනි ප්රභු බචන මගන සබ භේ. කෝ හම කහාँ බිසරි තන ගේ ..

ඒකටක රහේ ජෝරි කර ආගේ. සකහිං න කඡු කහි අති අනුරාගේ ..

පරම ප්රේම තින්හ කර ප්රභු දේඛා. කහා බිබිධ බිධි ග්යාන බිසේෂා ..

ප්රභු සන්මුඛ කඡු කහන න පාරහිං. පුනි පුනි චරන සරෝජ නිහාරහිම් ..

තබ ප්රභු භූෂන බසන මගාඒ. නානා රඞ්ග අනූප සුහාඒ ..

සුග්රීවහි ප්රථමහිං පහිරාඒ. බසන භරත නිජ හාථ බනාඒ ..

ප්රභු ප්රේරිත ලඡිමන පහිරාඒ. ලඞ්කාපති රඝුපති මන භාඒ ..

අඞ්ගද බෛඨ රහා නහිං ඩෝලා. ප්රීති දේඛි ප්රභු තාහි න බෝලා ..

දෝ. ජාමවන්ත නීලාදි සබ පහිරාඒ රඝුනාථ.

හියँ ධරි රාම රූප සබ චලේ නාඉ පද මාථ .. 17(ක) ..

තබ අඞ්ගද උඨි නාඉ සිරු සජල නයන කර ජෝරි.

අති බිනීත බෝලේඋ බචන මනහුँ ප්රේම රස බෝරි .. 17(ඛ) ..

සුනු සර්බග්ය කෘපා සුඛ සින්ධෝ. දීන දයාකර ආරත බන්ධෝ ..

මරතී බේර නාථ මෝහි බාලී. ගයු තුම්හාරේහි කෝඤ්ඡේං ඝාලී ..

අසරන සරන බිරදු සම්භාරී. මෝහි ජනි තජහු භගත හිතකාරී ..

මෝරේං තුම්හ ප්රභු ගුර පිතු මාතා. ජාඋँ කහාँ තජි පද ජලජාතා ..

තුම්හහි බිචාරි කහහු නරනාහා. ප්රභු තජි භවන කාජ මම කාහා ..

බාලක ග්යාන බුද්ධි බල හීනා. රාඛහු සරන නාථ ජන දීනා ..

නීචි ටහල ගෘහ කෛ සබ කරිහුँ. පද පඞ්කජ බිලෝකි භව තරිහුँ ..

අස කහි චරන පරේඋ ප්රභු පාහී. අබ ජනි නාථ කහහු ගෘහ ජාහී ..

දෝ. අඞ්ගද බචන බිනීත සුනි රඝුපති කරුනා සීංව.

ප්රභු උඨාඉ උර ලායු සජල නයන රාජීව .. 18(ක) ..

නිජ උර මාල බසන මනි බාලිතනය පහිරාඉ.

බිදා කීන්හි භගවාන තබ බහු ප්රකාර සමුඣාඉ .. 18(ඛ) ..

භරත අනුජ සෞමිත්ර සමේතා. පඨවන චලේ භගත කෘත චේතා ..

අඞ්ගද හෘදයँ ප්රේම නහිං ථෝරා. ඵිරි ඵිරි චිතව රාම කීං ඕරා ..

බාර බාර කර දණ්ඩ ප්රනාමා. මන අස රහන කහහිං මෝහි රාමා ..

රාම බිලෝකනි බෝලනි චලනී. සුමිරි සුමිරි සෝචත හँසි මිලනී ..

ප්රභු රුඛ දේඛි බිනය බහු භාෂී. චලේඋ හෘදයँ පද පඞ්කජ රාඛී ..

අති ආදර සබ කපි පහුँචාඒ. භාඉන්හ සහිත භරත පුනි ආඒ ..

තබ සුග්රීව චරන ගහි නානා. භාँති බිනය කීන්හේ හනුමානා ..

දින දස කරි රඝුපති පද සේවා. පුනි තව චරන දේඛිහුँ දේවා ..

පුන්ය පුඤ්ජ තුම්හ පවනකුමාරා. සේවහු ජාඉ කෘපා ආගාරා ..

අස කහි කපි සබ චලේ තුරන්තා. අඞ්ගද කහි සුනහු හනුමන්තා ..

දෝ. කහේහු දණ්ඩවත ප්රභු සෛං තුම්හහි කහුँ කර ජෝරි.

බාර බාර රඝුනායකහි සුරති කරාඒහු මෝරි .. 19(ක) ..

අස කහි චලේඋ බාලිසුත ඵිරි ආයු හනුමන්ත.

තාසු ප්රීති ප්රභු සන කහි මගන භේ භගවන්ත .. !9(ඛ) ..

කුලිසහු චාහි කඨෝර අති කෝමල කුසුමහු චාහි.

චිත්ත ඛගේස රාම කර සමුඣි පරි කහු කාහි .. 19(ග) ..

පුනි කෘපාල ලියෝ බෝලි නිෂාදා. දීන්හේ භූෂන බසන ප්රසාදා ..

ජාහු භවන මම සුමිරන කරේහූ. මන ක්රම බචන ධර්ම අනුසරේහූ ..

තුම්හ මම සඛා භරත සම භ්රාතා. සදා රහේහු පුර ආවත ජාතා ..

බචන සුනත උපජා සුඛ භාරී. පරේඋ චරන භරි ලෝචන බාරී ..

චරන නලින උර ධරි ගෘහ ආවා. ප්රභු සුභාඋ පරිජනන්හි සුනාවා ..

රඝුපති චරිත දේඛි පුරබාසී. පුනි පුනි කහහිං ධන්ය සුඛරාසී ..

රාම රාජ බෛණ්ඨේං ත්රේලෝකා. හරෂිත භේ ගේ සබ සෝකා ..

බයරු න කර කාහූ සන කෝඊ. රාම ප්රතාප බිෂමතා ඛෝඊ ..

දෝ. බරනාශ්රම නිජ නිජ ධරම බනිරත බේද පථ ලෝග.

චලහිං සදා පාවහිං සුඛහි නහිං භය සෝක න රෝග .. 20 ..

දෛහික දෛවික භෞතික තාපා. රාම රාජ නහිං කාහුහි බ්යාපා ..

සබ නර කරහිං පරස්පර ප්රීතී. චලහිං ස්වධර්ම නිරත ශ්රුති නීතී ..

චාරිඋ චරන ධර්ම ජග මාහීං. පූරි රහා සපනේහුँ අඝ නාහීම් ..

රාම භගති රත නර අරු නාරී. සකල පරම ගති කේ අධිකාරී ..

අල්පමෘත්යු නහිං කවනිඋ පීරා. සබ සුන්දර සබ බිරුජ සරීරා ..

නහිං දරිද්ර කෞ දුඛී න දීනා. නහිං කෞ අබුධ න ලච්ඡන හීනා ..

සබ නිර්දම්භ ධර්මරත පුනී. නර අරු නාරි චතුර සබ ගුනී ..

සබ ගුනග්ය පණ්ඩිත සබ ග්යානී. සබ කෘතග්ය නහිං කපට සයානී ..

දෝ. රාම රාජ නභගේස සුනු සචරාචර ජග මාහිම් ..

කාල කර්ම සුභාව ගුන කෘත දුඛ කාහුහි නාහිම් .. 21 ..

භූමි සප්ත සාගර මේඛලා. ඒක භූප රඝුපති කෝසලා ..

භුඅන අනේක රෝම ප්රති ජාසූ. යහ ප්රභුතා කඡු බහුත න තාසූ ..

සෝ මහිමා සමුඣත ප්රභු කේරී. යහ බරනත හීනතා ඝනේරී ..

සෞ මහිමා ඛගේස ජින්හ ජානී. ඵිරී ඒහිං චරිත තින්හහුँ රති මානී ..

සෞ ජානේ කර ඵල යහ ලීලා. කහහිං මහා මුනිබර දමසීලා ..

රාම රාජ කර සුඛ සම්පදා. බරනි න සකි ඵනීස සාරදා ..

සබ උදාර සබ පර උපකාරී. බිප්ර චරන සේවක නර නාරී ..

ඒකනාරි බ්රත රත සබ ඣාරී. තේ මන බච ක්රම පති හිතකාරී ..

දෝ. දණ්ඩ ජතින්හ කර භේද ජහँ නර්තක නෘත්ය සමාජ.

ජීතහු මනහි සුනිඅ අස රාමචන්ද්ර කේං රාජ .. 22 ..

ඵූලහිං ඵරහිං සදා තරු කානන. රහහි ඒක සँග ගජ පඤ්චානන ..

ඛග මෘග සහජ බයරු බිසරාඊ. සබන්හි පරස්පර ප්රීති බඪ़ආඊ ..

කූජහිං ඛග මෘග නානා බෘන්දා. අභය චරහිං බන කරහිං අනන්දා ..

සීතල සුරභි පවන බහ මන්දා. ගූඤ්ජත අලි ලෛ චලි මකරන්දා ..

ලතා බිටප මාගේං මධු චවහීං. මනභාවතෝ ධේනු පය ස්ත්රවහීම් ..

සසි සම්පන්න සදා රහ ධරනී. ත්රේතාँ භි කෘතජුග කෛ කරනී ..

ප්රගටීං ගිරින්හ බිබිධ මනි ඛානී. ජගදාතමා භූප ජග ජානී ..

සරිතා සකල බහහිං බර බාරී. සීතල අමල ස්වාද සුඛකාරී ..

සාගර නිජ මරජාදාँ රහහීං. ඩාරහිං රත්න තටන්හි නර ලහහීම් ..

සරසිජ සඞ්කුල සකල තඩ़ආගා. අති ප්රසන්න දස දිසා බිභාගා ..

දෝ. බිධු මහි පූර මයූඛන්හි රබි තප ජේතනේහි කාජ.

මාගේං බාරිද දේහිං ජල රාමචන්ද්ර කේ රාජ .. 23 ..

කෝටින්හ බාජිමේධ ප්රභු කීන්හේ. දාන අනේක ද්විජන්හ කහँ දීන්හේ ..

ශ්රුති පථ පාලක ධර්ම ධුරන්ධර. ගුනාතීත අරු භෝග පුරන්දර ..

පති අනුකූල සදා රහ සීතා. සෝභා ඛානි සුසීල බිනීතා ..

ජානති කෘපාසින්ධු ප්රභුතාඊ. සේවති චරන කමල මන ලාඊ ..

ජද්යපි ගෘහँ සේවක සේවකිනී. බිපුල සදා සේවා බිධි ගුනී ..

නිජ කර ගෘහ පරිචරජා කරී. රාමචන්ද්ර ආයසු අනුසරී ..

ජේහි බිධි කෘපාසින්ධු සුඛ මානි. සෝඉ කර ශ්රී සේවා බිධි ජානි ..

කෞසල්යාදි සාසු ගෘහ මාහීං. සේවි සබන්හි මාන මද නාහීම් ..

උමා රමා බ්රහ්මාදි බන්දිතා. ජගදම්බා සන්තතමනින්දිතා ..

දෝ. ජාසු කෘපා කටාච්ඡු සුර චාහත චිතව න සෝඉ.

රාම පදාරබින්ද රති කරති සුභාවහි ඛෝඉ .. 24 ..

සේවහිං සානකූල සබ භාඊ. රාම චරන රති අති අධිකාඊ ..

ප්රභු මුඛ කමල බිලෝකත රහහීං. කබහුँ කෘපාල හමහි කඡු කහහීම් ..

රාම කරහිං භ්රාතන්හ පර ප්රීතී. නානා භාँති සිඛාවහිං නීතී ..

හරෂිත රහහිං නගර කේ ලෝගා. කරහිං සකල සුර දුර්ලභ භෝගා ..

අහනිසි බිධිහි මනාවත රහහීං. ශ්රීරඝුබීර චරන රති චහහීම් ..

දුඉ සුත සුන්දර සීතාँ ජාඒ. ලව කුස බේද පුරානන්හ ගාඒ ..

දෞ බිජී බිනී ගුන මන්දිර. හරි ප්රතිබිම්බ මනහුँ අති සුන්දර ..

දුඉ දුඉ සුත සබ භ්රාතන්හ කේරේ. භේ රූප ගුන සීල ඝනේරේ ..

දෝ. ග්යාන ගිරා ගෝතීත අජ මායා මන ගුන පාර.

සෝඉ සච්චිදානන්ද ඝන කර නර චරිත උදාර .. 25 ..

ප්රාතකාල සරූ කරි මජ්ජන. බෛඨහිං සභාँ සඞ්ග ද්විජ සජ්ජන ..

බේද පුරාන බසිෂ්ට බඛානහිං. සුනහිං රාම ජද්යපි සබ ජානහිම් ..

අනුජන්හ සඤ්ජුත භෝජන කරහීං. දේඛි සකල ජනනීං සුඛ භරහීම් ..

භරත සත්රුහන දෝනු භාඊ. සහිත පවනසුත උපබන ජාඊ ..

බූඣහිං බෛඨි රාම ගුන ගාහා. කහ හනුමාන සුමති අවගාහා ..

සුනත බිමල ගුන අති සුඛ පාවහිං. බහුරි බහුරි කරි බිනය කහාවහිම් ..

සබ කේං ගෘහ ගෘහ හෝහිං පුරානා. රාමචරිත පාවන බිධි නානා ..

නර අරු නාරි රාම ගුන ගානහිං. කරහිං දිවස නිසි ජාත න ජානහිම් ..

දෝ. අවධපුරී බාසිංහ කර සුඛ සම්පදා සමාජ.

සහස සේෂ නහිං කහි සකහිං ජහँ නෘප රාම බිරාජ .. 26 ..

නාරදාදි සනකාදි මුනීසා. දරසන ලාගි කෝසලාධීසා ..

දින ප්රති සකල අජෝධ්යා ආවහිං. දේඛි නගරු බිරාගු බිසරාවහිම් ..

ජාතරූප මනි රචිත අටාරීං. නානා රඞ්ග රුචිර ගච ඪාරීම් ..

පුර චහුँ පාස කෝට අති සුන්දර. රචේ කँගූරා රඞ්ග රඞ්ග බර ..

නව ග්රහ නිකර අනීක බනාඊ. ජනු ඝේරී අමරාවති ආඊ ..

මහි බහු රඞ්ග රචිත ගච කාँචා. ජෝ බිලෝකි මුනිබර මන නාචා ..

ධවල ධාම ඌපර නභ චුම්බත. කලස මනහුँ රබි සසි දුති නින්දත ..

බහු මනි රචිත ඣරෝඛා භ්රාජහිං. ගෘහ ගෘහ ප්රති මනි දීප බිරාජහිම් ..

ඡං. මනි දීප රාජහිං භවන භ්රාජහිං දේහරීං බිද්රුම රචී.

මනි ඛම්භ භීති බිරඤ්චි බිරචී කනක මනි මරකත ඛචී ..

සුන්දර මනෝහර මන්දිරායත අජිර රුචිර ඵටික රචේ.

ප්රති ද්වාර ද්වාර කපාට පුරට බනාඉ බහු බජ්රන්හි ඛචේ ..

දෝ. චාරු චිත්රසාලා ගෘහ ගෘහ ප්රති ලිඛේ බනාඉ.

රාම චරිත ජේ නිරඛ මුනි තේ මන ලේහිං චෝරාඉ .. 27 ..

සුමන බාටිකා සබහිං ලගාඊ. බිබිධ භාँති කරි ජතන බනාඊ ..

ලතා ලලිත බහු ජාති සුහාඊ. ඵූලහිං සදා බංසත කි නාඊ ..

ගුඤ්ජත මධුකර මුඛර මනෝහර. මාරුත ත්රිබිධ සදා බහ සුන්දර ..

නානා ඛග බාලකන්හි ජිආඒ. බෝලත මධුර උඩ़ආත සුහාඒ ..

මෝර හංස සාරස පාරාවත. භවනනි පර සෝභා අති පාවත ..

ජහँ තහँ දේඛහිං නිජ පරිඡාහීං. බහු බිධි කූජහිං නෘත්ය කරාහීම් ..

සුක සාරිකා පඪ़ආවහිං බාලක. කහහු රාම රඝුපති ජනපාලක ..

රාජ දුආර සකල බිධි චාරූ. බීථීං චෞහට රූචිර බජාරූ ..

ඡං. බාජාර රුචිර න බනි බරනත බස්තු බිනු ගථ පාඉඒ.

ජහँ භූප රමානිවාස තහँ කී සම්පදා කිමි ගාඉඒ ..

බෛඨේ බජාජ සරාඵ බනික අනේක මනහුँ කුබේර තේ.

සබ සුඛී සබ සච්චරිත සුන්දර නාරි නර සිසු ජරඨ ජේ ..

දෝ. උත්තර දිසි සරජූ බහ නිර්මල ජල ගම්භීර.

බාँධේ ඝාට මනෝහර ස්වල්ප පඞ්ක නහිං තීර .. 28 ..

දූරි ඵරාක රුචිර සෝ ඝාටා. ජහँ ජල පිඅහිං බාජි ගජ ඨාටා ..

පනිඝට පරම මනෝහර නානා. තහාँ න පුරුෂ කරහිං අස්නානා ..

රාජඝාට සබ බිධි සුන්දර බර. මජ්ජහිං තහාँ බරන චාරිඋ නර ..

තීර තීර දේවන්හ කේ මන්දිර. චහුँ දිසි තින්හ කේ උපබන සුන්දර ..

කහුँ කහුँ සරිතා තීර උදාසී. බසහිං ග්යාන රත මුනි සන්න්යාසී ..

තීර තීර තුලසිකා සුහාඊ. බෘන්ද බෘන්ද බහු මුනින්හ ලගාඊ ..

පුර සෝභා කඡු බරනි න ජාඊ. බාහේර නගර පරම රුචිරාඊ ..

දේඛත පුරී අඛිල අඝ භාගා. බන උපබන බාපිකා තඩ़ආගා ..

ඡං. බාපීං තඩ़ආග අනූප කූප මනෝහරායත සෝහහීං.

සෝපාන සුන්දර නීර නිර්මල දේඛි සුර මුනි මෝහහීම් ..

බහු රඞ්ග කඤ්ජ අනේක ඛග කූජහිං මධුප ගුඤ්ජාරහීං.

ආරාම රම්ය පිකාදි ඛග රව ජනු පථික හඞ්කාරහීම් ..

දෝ. රමානාථ ජහँ රාජා සෝ පුර බරනි කි ජාඉ.

අනිමාදික සුඛ සම්පදා රහීං අවධ සබ ඡාඉ .. 29 ..

ජහँ තහँ නර රඝුපති ගුන ගාවහිං. බෛඨි පරසපර ඉහි සිඛාවහිම් ..

භජහු ප්රනත ප්රතිපාලක රාමහි. සෝභා සීල රූප ගුන ධාමහි ..

ජලජ බිලෝචන ස්යාමල ගාතහි. පලක නයන ඉව සේවක ත්රාතහි ..

ධෘත සර රුචිර චාප තූනීරහි. සන්ත කඤ්ජ බන රබි රනධීරහි ..

කාල කරාල බ්යාල ඛගරාජහි. නමත රාම අකාම මමතා ජහි ..

ලෝභ මෝහ මෘගජූථ කිරාතහි. මනසිජ කරි හරි ජන සුඛදාතහි ..

සංසය සෝක නිබිඩ़ තම භානුහි. දනුජ ගහන ඝන දහන කෘසානුහි ..

ජනකසුතා සමේත රඝුබීරහි. කස න භජහු භඤ්ජන භව භීරහි ..

බහු බාසනා මසක හිම රාසිහි. සදා ඒකරස අජ අබිනාසිහි ..

මුනි රඤ්ජන භඤ්ජන මහි භාරහි. තුලසිදාස කේ ප්රභුහි උදාරහි ..

දෝ. ඒහි බිධි නගර නාරි නර කරහිං රාම ගුන ගාන.

සානුකූල සබ පර රහහිං සන්තත කෘපානිධාන .. 30 ..

ජබ තේ රාම ප්රතාප ඛගේසා. උදිත භයු අති ප්රබල දිනේසා ..

පූරි ප්රකාස රහේඋ තිහුँ ලෝකා. බහුතේන්හ සුඛ බහුතන මන සෝකා ..

ජින්හහි සෝක තේ කහුँ බඛානී. ප්රථම අබිද්යා නිසා නසානී ..

අඝ උලූක ජහँ තහාँ ලුකානේ. කාම ක්රෝධ කෛරව සකුචානේ ..

බිබිධ කර්ම ගුන කාල සුභ්AU. ඒ චකෝර සුඛ ලහහිං න ක්AU ..

මත්සර මාන මෝහ මද චෝරා. ඉන්හ කර හුනර න කවනිහුँ ඕරා ..

ධරම තඩ़ආග ග්යාන බිග්යානා. ඒ පඞ්කජ බිකසේ බිධි නානා ..

සුඛ සන්තෝෂ බිරාග බිබේකා. බිගත සෝක ඒ කෝක අනේකා ..

දෝ. යහ ප්රතාප රබි ජාකේං උර ජබ කරි ප්රකාස.

පඡිලේ බාඪ़හිං ප්රථම ජේ කහේ තේ පාවහිං නාස .. 31 ..

භ්රාතන්හ සහිත රාමු ඒක බාරා. සඞ්ග පරම ප්රිය පවනකුමාරා ..

සුන්දර උපබන දේඛන ගේ. සබ තරු කුසුමිත පල්ලව නේ ..

ජානි සමය සනකාදික ආඒ. තේජ පුඤ්ජ ගුන සීල සුහාඒ ..

බ්රහ්මානන්ද සදා ලයලීනා. දේඛත බාලක බහුකාලීනා ..

රූප ධරේං ජනු චාරිඋ බේදා. සමදරසී මුනි බිගත බිභේදා ..

ආසා බසන බ්යසන යහ තින්හහීං. රඝුපති චරිත හෝඉ තහँ සුනහීම් ..

තහාँ රහේ සනකාදි භවානී. ජහँ ඝටසම්භව මුනිබර ග්යානී ..

රාම කථා මුනිබර බහු බරනී. ග්යාන ජෝනි පාවක ජිමි අරනී ..

දෝ. දේඛි රාම මුනි ආවත හරෂි දණ්ඩවත කීන්හ.

ස්වාගත පූँඡි පීත පට ප්රභු බෛඨන කහँ දීන්හ .. 32 ..

කීන්හ දණ්ඩවත තීනිඋँ භාඊ. සහිත පවනසුත සුඛ අධිකාඊ ..

මුනි රඝුපති ඡබි අතුල බිලෝකී. භේ මගන මන සකේ න රෝකී ..

ස්යාමල ගාත සරෝරුහ ලෝචන. සුන්දරතා මන්දිර භව මෝචන ..

ඒකටක රහේ නිමේෂ න ලාවහිං. ප්රභු කර ජෝරේං සීස නවාවහිම් ..

තින්හ කෛ දසා දේඛි රඝුබීරා. ස්ත්රවත නයන ජල පුලක සරීරා ..

කර ගහි ප්රභු මුනිබර බෛඨාරේ. පරම මනෝහර බචන උචාරේ ..

ආජු ධන්ය මෛං සුනහු මුනීසා. තුම්හරේං දරස ජාහිං අඝ ඛීසා ..

බඩ़ඒ භාග පාඉබ සතසඞ්ගා. බිනහිං ප්රයාස හෝහිං භව භඞ්ගා ..

දෝ. සන්ත සඞ්ග අපබර්ග කර කාමී භව කර පන්ථ.

කහහි සන්ත කබි කෝබිද ශ්රුති පුරාන සදග්රන්ථ .. 33 ..

සුනි ප්රභු බචන හරෂි මුනි චාරී. පුලකිත තන අස්තුති අනුසාරී ..

ජය භගවන්ත අනන්ත අනාමය. අනඝ අනේක ඒක කරුනාමය ..

ජය නිර්ගුන ජය ජය ගුන සාගර. සුඛ මන්දිර සුන්දර අති නාගර ..

ජය ඉන්දිරා රමන ජය භූධර. අනුපම අජ අනාදි සෝභාකර ..

ග්යාන නිධාන අමාන මානප්රද. පාවන සුජස පුරාන බේද බද ..

තග්ය කෘතග්ය අග්යතා භඤ්ජන. නාම අනේක අනාම නිරඤ්ජන ..

සර්බ සර්බගත සර්බ උරාලය. බසසි සදා හම කහුँ පරිපාලය ..

ද්වන්ද බිපති භව ඵන්ද බිභඤ්ජය. හ්රදි බසි රාම කාම මද ගඤ්ජය ..

දෝ. පරමානන්ද කෘපායතන මන පරිපූරන කාම.

ප්රේම භගති අනපායනී දේහු හමහි ශ්රීරාම .. 34 ..

දේහු භගති රඝුපති අති පාවනි. ත්රිබිධ තාප භව දාප නසාවනි ..

ප්රනත කාම සුරධේනු කලපතරු. හෝඉ ප්රසන්න දීජෛ ප්රභු යහ බරු ..

භව බාරිධි කුම්භජ රඝුනායක. සේවත සුලභ සකල සුඛ දායක ..

මන සම්භව දාරුන දුඛ දාරය. දීනබන්ධු සමතා බිස්තාරය ..

ආස ත්රාස ඉරිෂාදි නිවාරක. බිනය බිබේක බිරති බිස්තාරක ..

භූප මෞලි මන මණ්ඩන ධරනී. දේහි භගති සංසෘති සරි තරනී ..

මුනි මන මානස හංස නිරන්තර. චරන කමල බන්දිත අජ සඞ්කර ..

රඝුකුල කේතු සේතු ශ්රුති රච්ඡක. කාල කරම සුභාඋ ගුන භච්ඡක ..

තාරන තරන හරන සබ දූෂන. තුලසිදාස ප්රභු ත්රිභුවන භූෂන ..

දෝ. බාර බාර අස්තුති කරි ප්රේම සහිත සිරු නාඉ.

බ්රහ්ම භවන සනකාදි ගේ අති අභීෂ්ට බර පාඉ .. 35 ..

සනකාදික බිධි ලෝක සිධාඒ. භ්රාතන්හ රාම චරන සිරු නාඒ ..

පූඡත ප්රභුහි සකල සකුචාහීං. චිතවහිං සබ මාරුතසුත පාහීම් ..

සුනි චහහිං ප්රභු මුඛ කෛ බානී. ජෝ සුනි හෝඉ සකල භ්රම හානී ..

අන්තරජාමී ප්රභු සභ ජානා. බූඣත කහහු කාහ හනුමානා ..

ජෝරි පානි කහ තබ හනුමන්තා. සුනහු දීනදයාල භගවන්තා ..

නාථ භරත කඡු පූँඡන චහහීං. ප්රස්න කරත මන සකුචත අහහීම් ..

තුම්හ ජානහු කපි මෝර සුභ්AU. භරතහි මෝහි කඡු අන්තර ක්AU ..

සුනි ප්රභු බචන භරත ගහේ චරනා. සුනහු නාථ ප්රනතාරති හරනා ..

දෝ. නාථ න මෝහි සන්දේහ කඡු සපනේහුँ සෝක න මෝහ.

කේවල කෘපා තුම්හාරිහි කෘපානන්ද සන්දෝහ .. 36 ..

කරුँ කෘපානිධි ඒක ඪිඨාඊ. මෛං සේවක තුම්හ ජන සුඛදාඊ ..

සන්තන්හ කෛ මහිමා රඝුරාඊ. බහු බිධි බේද පුරානන්හ ගාඊ ..

ශ්රීමුඛ තුම්හ පුනි කීන්හි බඩ़ආඊ. තින්හ පර ප්රභුහි ප්රීති අධිකාඊ ..

සුනා චහුँ ප්රභු තින්හ කර ලච්ඡන. කෘපාසින්ධු ගුන ග්යාන බිචච්ඡන ..

සන්ත අසන්ත භේද බිලගාඊ. ප්රනතපාල මෝහි කහහු බුඣාඊ ..

සන්තන්හ කේ ලච්ඡන සුනු භ්රාතා. අගනිත ශ්රුති පුරාන බිඛ්යාතා ..

සන්ත අසන්තන්හි කෛ අසි කරනී. ජිමි කුඨාර චන්දන ආචරනී ..

කාටි පරසු මලය සුනු භාඊ. නිජ ගුන දේඉ සුගන්ධ බසාඊ ..

දෝ. තාතේ සුර සීසන්හ චඪ़ත ජග බල්ලභ ශ්රීඛණ්ඩ.

අනල දාහි පීටත ඝනහිං පරසු බදන යහ දණ්ඩ .. 37 ..

බිෂය අලම්පට සීල ගුනාකර. පර දුඛ දුඛ සුඛ සුඛ දේඛේ පර ..

සම අභූතරිපු බිමද බිරාගී. ලෝභාමරෂ හරෂ භය ත්යාගී ..

කෝමලචිත දීනන්හ පර දායා. මන බච ක්රම මම භගති අමායා ..

සබහි මානප්රද ආපු අමානී. භරත ප්රාන සම මම තේ ප්රානී ..

බිගත කාම මම නාම පරායන. සාන්ති බිරති බිනතී මුදිතායන ..

සීතලතා සරලතා මයත්රී. ද්විජ පද ප්රීති ධර්ම ජනයත්රී ..

ඒ සබ ලච්ඡන බසහිං ජාසු උර. ජානේහු තාත සන්ත සන්තත ඵුර ..

සම දම නියම නීති නහිං ඩෝලහිං. පරුෂ බචන කබහූँ නහිං බෝලහිම් ..

දෝ. නින්දා අස්තුති උභය සම මමතා මම පද කඤ්ජ.

තේ සජ්ජන මම ප්රානප්රිය ගුන මන්දිර සුඛ පුඤ්ජ .. 38 ..

සනහු අසන්තන්හ කේර සුභ්AU. භූලේහුँ සඞ්ගති කරිඅ න ක්AU ..

තින්හ කර සඞ්ග සදා දුඛදාඊ. ජිමි කලපහි ඝාලි හරහාඊ ..

ඛලන්හ හෘදයँ අති තාප බිසේෂී. ජරහිං සදා පර සම්පති දේඛී ..

ජහँ කහුँ නින්දා සුනහිං පරාඊ. හරෂහිං මනහුँ පරී නිධි පාඊ ..

කාම ක්රෝධ මද ලෝභ පරායන. නිර්දය කපටී කුටිල මලායන ..

බයරු අකාරන සබ කාහූ සෝං. ජෝ කර හිත අනහිත තාහූ සෝම් ..

ඣූඨි ලේනා ඣූඨි දේනා. ඣූඨි භෝජන ඣූඨ චබේනා ..

බෝලහිං මධුර බචන ජිමි මෝරා. ඛාඉ මහා අති හෘදය කඨෝරා ..

දෝ. පර ද්රෝහී පර දාර රත පර ධන පර අපබාද.

තේ නර පාँවර පාපමය දේහ ධරේං මනුජාද .. 39 ..

ලෝභි ඕඪ़න ලෝභි ඩාසන. සිස්ත්රෝදර පර ජමපුර ත්රාස න ..

කාහූ කී ජෞං සුනහිං බඩ़ආඊ. ස්වාස ලේහිං ජනු ජූඩ़ඊ ආඊ ..

ජබ කාහූ කෛ දේඛහිං බිපතී. සුඛී භේ මානහුँ ජග නෘපතී ..

ස්වාරථ රත පරිවාර බිරෝධී. ලම්පට කාම ලෝභ අති ක්රෝධී ..

මාතු පිතා ගුර බිප්ර න මානහිං. ආපු ගේ අරු ඝාලහිං ආනහිම් ..

කරහිං මෝහ බස ද්රෝහ පරාවා. සන්ත සඞ්ග හරි කථා න භාවා ..

අවගුන සින්ධු මන්දමති කාමී. බේද බිදූෂක පරධන ස්වාමී ..

බිප්ර ද්රෝහ පර ද්රෝහ බිසේෂා. දම්භ කපට ජියँ ධරේං සුබේෂා ..

දෝ. ඓසේ අධම මනුජ ඛල කෘතජුග ත්රේතා නාහිං.

ද්වාපර කඡුක බෘන්ද බහු හෝඉහහිං කලිජුග මාහිම් .. 40 ..

පර හිත සරිස ධර්ම නහිං භාඊ. පර පීඩ़ආ සම නහිං අධමාඊ ..

නිර්නය සකල පුරාන බේද කර. කහේඋँ තාත ජානහිං කෝබිද නර ..

නර සරීර ධරි ජේ පර පීරා. කරහිං තේ සහහිං මහා භව භීරා ..

කරහිං මෝහ බස නර අඝ නානා. ස්වාරථ රත පරලෝක නසානා ..

කාලරූප තින්හ කහँ මෛං භ්රාතා. සුභ අරු අසුභ කර්ම ඵල දාතා ..

අස බිචාරි ජේ පරම සයානේ. භජහිං මෝහි සංසෘත දුඛ ජානේ ..

ත්යාගහිං කර්ම සුභාසුභ දායක. භජහිං මෝහි සුර නර මුනි නායක ..

සන්ත අසන්තන්හ කේ ගුන භාෂේ. තේ න පරහිං භව ජින්හ ලඛි රාඛේ ..

දෝ. සුනහු තාත මායා කෘත ගුන අරු දෝෂ අනේක.

ගුන යහ උභය න දේඛිඅහිං දේඛිඅ සෝ අබිබේක .. 41 ..

ශ්රීමුඛ බචන සුනත සබ භාඊ. හරෂේ ප්රේම න හෘදයँ සමාඊ ..

කරහිං බිනය අති බාරහිං බාරා. හනූමාන හියँ හරෂ අපාරා ..

පුනි රඝුපති නිජ මන්දිර ගේ. ඒහි බිධි චරිත කරත නිත නේ ..

බාර බාර නාරද මුනි ආවහිං. චරිත පුනීත රාම කේ ගාවහිම් ..

නිත නව චරන දේඛි මුනි ජාහීං. බ්රහ්මලෝක සබ කථා කහාහීම් ..

සුනි බිරඤ්චි අතිසය සුඛ මානහිං. පුනි පුනි තාත කරහු ගුන ගානහිම් ..

සනකාදික නාරදහි සරාහහිං. ජද්යපි බ්රහ්ම නිරත මුනි ආහහිම් ..

සුනි ගුන ගාන සමාධි බිසාරී .. සාදර සුනහිං පරම අධිකාරී ..

දෝ. ජීවනමුක්ත බ්රහ්මපර චරිත සුනහිං තජි ධ්යාන.

ජේ හරි කථාँ න කරහිං රති තින්හ කේ හිය පාෂාන .. 42 ..

ඒක බාර රඝුනාථ බෝලාඒ. ගුර ද්විජ පුරබාසී සබ ආඒ ..

බෛඨේ ගුර මුනි අරු ද්විජ සජ්ජන. බෝලේ බචන භගත භව භඤ්ජන ..

සනහු සකල පුරජන මම බානී. කහුँ න කඡු මමතා උර ආනී ..

නහිං අනීති නහිං කඡු ප්රභුතාඊ. සුනහු කරහු ජෝ තුම්හහි සෝහාඊ ..

සෝඉ සේවක ප්රියතම මම සෝඊ. මම අනුසාසන මානෛ ජෝඊ ..

ජෞං අනීති කඡු භාෂෞං භාඊ. තෞං මෝහි බරජහු භය බිසරාඊ ..

බඩ़ඒං භාග මානුෂ තනු පාවා. සුර දුර්ලභ සබ ග්රන්ථින්හ ගාවා ..

සාධන ධාම මෝච්ඡ කර ද්වාරා. පාඉ න ජේහිං පරලෝක සँවාරා ..

දෝ. සෝ පරත්ර දුඛ පාවි සිර ධුනි ධුනි පඡිතාඉ.

කාලහි කර්මහි ඊස්වරහි මිථ්යා දෝෂ ලගාඉ .. 43 ..

ඒහි තන කර ඵල බිෂය න භාඊ. ස්වර්ගු ස්වල්ප අන්ත දුඛදාඊ ..

නර තනු පාඉ බිෂයँ මන දේහීං. පලටි සුධා තේ සඨ බිෂ ලේහීම් ..

තාහි කබහුँ භල කහි න කෝඊ. ගුඤ්ජා ග්රහි පරස මනි ඛෝඊ ..

ආකර චාරි ලච්ඡ චෞරාසී. ජෝනි භ්රමත යහ ජිව අබිනාසී ..

ඵිරත සදා මායා කර ප්රේරා. කාල කර්ම සුභාව ගුන ඝේරා ..

කබහුँක කරි කරුනා නර දේහී. දේත ඊස බිනු හේතු සනේහී ..

නර තනු භව බාරිධි කහුँ බේරෝ. සන්මුඛ මරුත අනුග්රහ මේරෝ ..

කරනධාර සදගුර දෘඪ़ නාවා. දුර්ලභ සාජ සුලභ කරි පාවා ..

දෝ. ජෝ න තරෛ භව සාගර නර සමාජ අස පාඉ.

සෝ කෘත නින්දක මන්දමති ආත්මාහන ගති ජාඉ .. 44 ..

ජෞං පරලෝක ඉහාँ සුඛ චහහූ. සුනි මම බචන හ්රෘදයँ දෘඪ़ ගහහූ ..

සුලභ සුඛද මාරග යහ භාඊ. භගති මෝරි පුරාන ශ්රුති ගාඊ ..

ග්යාන අගම ප්රත්යූහ අනේකා. සාධන කඨින න මන කහුँ ටේකා ..

කරත කෂ්ට බහු පාවි කෝඌ. භක්ති හීන මෝහි ප්රිය නහිං සෝඌ ..

භක්ති සුතන්ත්ර සකල සුඛ ඛානී. බිනු සතසඞ්ග න පාවහිං ප්රානී ..

පුන්ය පුඤ්ජ බිනු මිලහිං න සන්තා. සතසඞ්ගති සංසෘති කර අන්තා ..

පුන්ය ඒක ජග මහුँ නහිං දූජා. මන ක්රම බචන බිප්ර පද පූජා ..

සානුකූල තේහි පර මුනි දේවා. ජෝ තජි කපටු කරි ද්විජ සේවා ..

දෝ. ඖරු ඒක ගුපුත මත සබහි කහුँ කර ජෝරි.

සඞ්කර භජන බිනා නර භගති න පාවි මෝරි .. 45 ..

කහහු භගති පථ කවන ප්රයාසා. ජෝග න මඛ ජප තප උපවාසා ..

සරල සුභාව න මන කුටිලාඊ. ජථා ලාභ සන්තෝෂ සදාඊ ..

මෝර දාස කහාඉ නර ආසා. කරි තෞ කහහු කහා බිස්වාසා ..

බහුත කහුँ කා කථා බඪ़ආඊ. ඒහි ආචරන බස්ය මෛං භාඊ ..

බෛර න බිග්රහ ආස න ත්රාසා. සුඛමය තාහි සදා සබ ආසා ..

අනාරම්භ අනිකේත අමානී. අනඝ අරෝෂ දච්ඡ බිග්යානී ..

ප්රීති සදා සජ්ජන සංසර්ගා. තෘන සම බිෂය ස්වර්ග අපබර්ගා ..

භගති පච්ඡ හඨ නහිං සඨතාඊ. දුෂ්ට තර්ක සබ දූරි බහාඊ ..

දෝ. මම ගුන ග්රාම නාම රත ගත මමතා මද මෝහ.

තා කර සුඛ සෝඉ ජානි පරානන්ද සන්දෝහ .. 46 ..

සුනත සුධාසම බචන රාම කේ. ගහේ සබනි පද කෘපාධාම කේ ..

ජනනි ජනක ගුර බන්ධු හමාරේ. කෘපා නිධාන ප්රාන තේ ප්යාරේ ..

තනු ධනු ධාම රාම හිතකාරී. සබ බිධි තුම්හ ප්රනතාරති හාරී ..

අසි සිඛ තුම්හ බිනු දේඉ න කෝඌ. මාතු පිතා ස්වාරථ රත ඕඌ ..

හේතු රහිත ජග ජුග උපකාරී. තුම්හ තුම්හාර සේවක අසුරාරී ..

ස්වාරථ මීත සකල ජග මාහීං. සපනේහුँ ප්රභු පරමාරථ නාහීම් ..

සබකේ බචන ප්රේම රස සානේ. සුනි රඝුනාථ හෘදයँ හරෂානේ ..

නිජ නිජ ගෘහ ගේ ආයසු පාඊ. බරනත ප්රභු බතකහී සුහාඊ ..

දෝ. -උමා අවධබාසී නර නාරි කෘතාරථ රූප.

බ්රහ්ම සච්චිදානන්ද ඝන රඝුනායක ජහँ භූප .. 47 ..

ඒක බාර බසිෂ්ට මුනි ආඒ. ජහාँ රාම සුඛධාම සුහාඒ ..

අති ආදර රඝුනායක කීන්හා. පද පඛාරි පාදෝදක ලීන්හා ..

රාම සුනහු මුනි කහ කර ජෝරී. කෘපාසින්ධු බිනතී කඡු මෝරී ..

දේඛි දේඛි ආචරන තුම්හාරා. හෝත මෝහ මම හෘදයँ අපාරා ..

මහිමා අමිත බේද නහිං ජානා. මෛං කේහි භාँති කහුँ භගවානා ..

උපරෝහිත්ය කර්ම අති මන්දා. බේද පුරාන සුමෘති කර නින්දා ..

ජබ න ලේඋँ මෛං තබ බිධි මෝහී. කහා ලාභ ආගේං සුත තෝහී ..

පරමාතමා බ්රහ්ම නර රූපා. හෝඉහි රඝුකුල භූෂන භූපා ..

දෝ. -තබ මෛං හෘදයँ බිචාරා ජෝග ජග්ය බ්රත දාන.

ජා කහුँ කරිඅ සෝ පෛහුँ ධර්ම න ඒහි සම ආන .. 48 ..

ජප තප නියම ජෝග නිජ ධර්මා. ශ්රුති සම්භව නානා සුභ කර්මා ..

ග්යාන දයා දම තීරථ මජ්ජන. ජහँ ලගි ධර්ම කහත ශ්රුති සජ්ජන ..

ආගම නිගම පුරාන අනේකා. පඪ़ඒ සුනේ කර ඵල ප්රභු ඒකා ..

තබ පද පඞ්කජ ප්රීති නිරන්තර. සබ සාධන කර යහ ඵල සුන්දර ..

ඡූටි මල කි මලහි කේ ධෝඒँ. ඝෘත කි පාව කෝඉ බාරි බිලෝඒँ ..

ප්රේම භගති ජල බිනු රඝුරාඊ. අභිඅන්තර මල කබහුँ න ජාඊ ..

සෝඉ සර්බග්ය තග්ය සෝඉ පණ්ඩිත. සෝඉ ගුන ගෘහ බිග්යාන අඛණ්ඩිත ..

දච්ඡ සකල ලච්ඡන ජුත සෝඊ. ජාකේං පද සරෝජ රති හෝඊ ..

දෝ. නාථ ඒක බර මාගුँ රාම කෘපා කරි දේහු.

ජන්ම ජන්ම ප්රභු පද කමල කබහුँ ඝටෛ ජනි නේහු .. 49 ..

අස කහි මුනි බසිෂ්ට ගෘහ ආඒ. කෘපාසින්ධු කේ මන අති භාඒ ..

හනූමාන භරතාදික භ්රාතා. සඞ්ග ලිඒ සේවක සුඛදාතා ..

පුනි කෘපාල පුර බාහේර ගේ. ගජ රථ තුරග මගාවත භේ ..

දේඛි කෘපා කරි සකල සරාහේ. දිඒ උචිත ජින්හ ජින්හ තේඉ චාහේ ..

හරන සකල ශ්රම ප්රභු ශ්රම පාඊ. ගේ ජහාँ සීතල අවँරාඊ ..

භරත දීන්හ නිජ බසන ඩසාඊ. බෛඨේ ප්රභු සේවහිං සබ භාඊ ..

මාරුතසුත තබ මාරූත කරී. පුලක බපුෂ ලෝචන ජල භරී ..

හනූමාන සම නහිං බඩ़භාගී. නහිං කෞ රාම චරන අනුරාගී ..

ගිරිජා ජාසු ප්රීති සේවකාඊ. බාර බාර ප්රභු නිජ මුඛ ගාඊ ..

දෝ. තේහිං අවසර මුනි නාරද ආඒ කරතල බීන.

ගාවන ලගේ රාම කල කීරති සදා නබීන .. 50 ..

මාමවලෝකය පඞ්කජ ලෝචන. කෘපා බිලෝකනි සෝච බිමෝචන ..

නීල තාමරස ස්යාම කාම අරි. හෘදය කඤ්ජ මකරන්ද මධුප හරි ..

ජාතුධාන බරූථ බල භඤ්ජන. මුනි සජ්ජන රඤ්ජන අඝ ගඤ්ජන ..

භූසුර සසි නව බෘන්ද බලාහක. අසරන සරන දීන ජන ගාහක ..

භුජ බල බිපුල භාර මහි ඛණ්ඩිත. ඛර දූෂන බිරාධ බධ පණ්ඩිත ..

රාවනාරි සුඛරූප භූපබර. ජය දසරථ කුල කුමුද සුධාකර ..

සුජස පුරාන බිදිත නිගමාගම. ගාවත සුර මුනි සන්ත සමාගම ..

කාරුනීක බ්යලීක මද ඛණ්ඩන. සබ බිධි කුසල කෝසලා මණ්ඩන ..

කලි මල මථන නාම මමතාහන. තුලසීදාස ප්රභු පාහි ප්රනත ජන ..

දෝ. ප්රේම සහිත මුනි නාරද බරනි රාම ගුන ග්රාම.

සෝභාසින්ධු හෘදයँ ධරි ගේ ජහාँ බිධි ධාම .. 51 ..

ගිරිජා සුනහු බිසද යහ කථා. මෛං සබ කහී මෝරි මති ජථා ..

රාම චරිත සත කෝටි අපාරා. ශ්රුති සාරදා න බරනෛ පාරා ..

රාම අනන්ත අනන්ත ගුනානී. ජන්ම කර්ම අනන්ත නාමානී ..

ජල සීකර මහි රජ ගනි ජාහීං. රඝුපති චරිත න බරනි සිරාහීම් ..

බිමල කථා හරි පද දායනී. භගති හෝඉ සුනි අනපායනී ..

උමා කහිඋँ සබ කථා සුහාඊ. ජෝ භුසුණ්ඩි ඛගපතිහි සුනාඊ ..

කඡුක රාම ගුන කහේඋँ බඛානී. අබ කා කහෞං සෝ කහහු භවානී ..

සුනි සුභ කථා උමා හරෂානී. බෝලී අති බිනීත මෘදු බානී ..

ධන්ය ධන්ය මෛං ධන්ය පුරාරී. සුනේඋँ රාම ගුන භව භය හාරී ..

දෝ. තුම්හරී කෘපාँ කෘපායතන අබ කෘතකෘත්ය න මෝහ.

ජානේඋँ රාම ප්රතාප ප්රභු චිදානන්ද සන්දෝහ .. 52(ක) ..

නාථ තවානන සසි ස්රවත කථා සුධා රඝුබීර.

ශ්රවන පුටන්හි මන පාන කරි නහිං අඝාත මතිධීර .. 52(ඛ) ..

රාම චරිත ජේ සුනත අඝාහීං. රස බිසේෂ ජානා තින්හ නාහීම් ..

ජීවනමුක්ත මහාමුනි ජේඌ. හරි ගුන සුනහීං නිරන්තර තේඌ ..

භව සාගර චහ පාර ජෝ පාවා. රාම කථා තා කහँ දෘඪ़ නාවා ..

බිෂින්හ කහँ පුනි හරි ගුන ග්රාමා. ශ්රවන සුඛද අරු මන අභිරාමා ..

ශ්රවනවන්ත අස කෝ ජග මාහීං. ජාහි න රඝුපති චරිත සෝහාහීම් ..

තේ ජඩ़ ජීව නිජාත්මක ඝාතී. ජින්හහි න රඝුපති කථා සෝහාතී ..

හරිචරිත්ර මානස තුම්හ ගාවා. සුනි මෛං නාථ අමිති සුඛ පාවා ..

තුම්හ ජෝ කහී යහ කථා සුහාඊ. කාගභසුණ්ඩි ගරුඩ़ ප්රති ගාඊ ..

දෝ. බිරති ග්යාන බිග්යාන දෘඪ़ රාම චරන අති නේහ.

බායස තන රඝුපති භගති මෝහි පරම සන්දේහ .. 53 ..

නර සහස්ර මහँ සුනහු පුරාරී. කෞ ඒක හෝඉ ධර්ම බ්රතධාරී ..

ධර්මසීල කෝටික මහँ කෝඊ. බිෂය බිමුඛ බිරාග රත හෝඊ ..

කෝටි බිරක්ත මධ්ය ශ්රුති කහී. සම්යක ග්යාන සකෘත කෞ ලහී ..

ග්යානවන්ත කෝටික මහँ කෝඌ. ජීවනමුක්ත සකෘත ජග සෝඌ ..

තින්හ සහස්ර මහුँ සබ සුඛ ඛානී. දුර්ලභ බ්රහ්මලීන බිග්යානී ..

ධර්මසීල බිරක්ත අරු ග්යානී. ජීවනමුක්ත බ්රහ්මපර ප්රානී ..

සබ තේ සෝ දුර්ලභ සුරරායා. රාම භගති රත ගත මද මායා ..

සෝ හරිභගති කාග කිමි පාඊ. බිස්වනාථ මෝහි කහහු බුඣාඊ ..

දෝ. රාම පරායන ග්යාන රත ගුනාගාර මති ධීර.

නාථ කහහු කේහි කාරන පායු කාක සරීර .. 54 ..

යහ ප්රභු චරිත පවිත්ර සුහාවා. කහහු කෘපාල කාග කහँ පාවා ..

තුම්හ කේහි භාँති සුනා මදනාරී. කහහු මෝහි අති කෞතුක භාරී ..

ගරුඩ़ මහාග්යානී ගුන රාසී. හරි සේවක අති නිකට නිවාසී ..

තේහිං කේහි හේතු කාග සන ජාඊ. සුනී කථා මුනි නිකර බිහාඊ ..

කහහු කවන බිධි භා සම්බාදා. දෞ හරිභගත කාග උරගාදා ..

ගෞරි ගිරා සුනි සරල සුහාඊ. බෝලේ සිව සාදර සුඛ පාඊ ..

ධන්ය සතී පාවන මති තෝරී. රඝුපති චරන ප්රීති නහිං ථෝරී ..

සුනහු පරම පුනීත ඉතිහාසා. ජෝ සුනි සකල ලෝක භ්රම නාසා ..

උපජි රාම චරන බිස්වාසා. භව නිධි තර නර බිනහිං ප්රයාසා ..

දෝ. ඓසිඅ ප්රස්න බිහඞ්ගපති කීන්හ කාග සන ජාඉ.

සෝ සබ සාදර කහිහුँ සුනහු උමා මන ලාඉ .. 55 ..

මෛං ජිමි කථා සුනී භව මෝචනි. සෝ ප්රසඞ්ග සුනු සුමුඛි සුලෝචනි ..

ප්රථම දච්ඡ ගෘහ තව අවතාරා. සතී නාම තබ රහා තුම්හාරා ..

දච්ඡ ජග්ය තබ භා අපමානා. තුම්හ අති ක්රෝධ තජේ තබ ප්රානා ..

මම අනුචරන්හ කීන්හ මඛ භඞ්ගා. ජානහු තුම්හ සෝ සකල ප්රසඞ්ගා ..

තබ අති සෝච භයු මන මෝරේං. දුඛී භයුँ බියෝග ප්රිය තෝරේම් ..

සුන්දර බන ගිරි සරිත තඩ़ආගා. කෞතුක දේඛත ඵිරුँ බේරාගා ..

ගිරි සුමේර උත්තර දිසි දූරී. නීල සෛල ඒක සුන්දර භූරී ..

තාසු කනකමය සිඛර සුහාඒ. චාරි චාරු මෝරේ මන භාඒ ..

තින්හ පර ඒක ඒක බිටප බිසාලා. බට පීපර පාකරී රසාලා ..

සෛලෝපරි සර සුන්දර සෝහා. මනි සෝපාන දේඛි මන මෝහා ..

දෝ. -සීතල අමල මධුර ජල ජලජ බිපුල බහුරඞ්ග.

කූජත කල රව හංස ගන ගුඤ්ජත මජුංල භෘඞ්ග .. 56 ..

තේහිං ගිරි රුචිර බසි ඛග සෝඊ. තාසු නාස කල්පාන්ත න හෝඊ ..

මායා කෘත ගුන දෝෂ අනේකා. මෝහ මනෝජ ආදි අබිබේකා ..

රහේ බ්යාපි සමස්ත ජග මාහීං. තේහි ගිරි නිකට කබහුँ නහිං ජාහීම් ..

තහँ බසි හරිහි භජි ජිමි කාගා. සෝ සුනු උමා සහිත අනුරාගා ..

පීපර තරු තර ධ්යාන සෝ ධරී. ජාප ජග්ය පාකරි තර කරී ..

ආँබ ඡාහँ කර මානස පූජා. තජි හරි භජනු කාජු නහිං දූජා ..

බර තර කහ හරි කථා ප්රසඞ්ගා. ආවහිං සුනහිං අනේක බිහඞ්ගා ..

රාම චරිත බිචීත්ර බිධි නානා. ප්රේම සහිත කර සාදර ගානා ..

සුනහිං සකල මති බිමල මරාලා. බසහිං නිරන්තර ජේ තේහිං තාලා ..

ජබ මෛං ජාඉ සෝ කෞතුක දේඛා. උර උපජා ආනන්ද බිසේෂා ..

දෝ. තබ කඡු කාල මරාල තනු ධරි තහँ කීන්හ නිවාස.

සාදර සුනි රඝුපති ගුන පුනි ආයුँ කෛලාස .. 57 ..

ගිරිජා කහේඋँ සෝ සබ ඉතිහාසා. මෛං ජේහි සමය ගයුँ ඛග පාසා ..

අබ සෝ කථා සුනහු ජේහී හේතූ. ගයු කාග පහිං ඛග කුල කේතූ ..

ජබ රඝුනාථ කීන්හි රන ක්රීඩ़ආ. සමුඣත චරිත හෝති මෝහි බ්රීඩ़ආ ..

ඉන්ද්රජීත කර ආපු බँධායෝ. තබ නාරද මුනි ගරුඩ़ පඨායෝ ..

බන්ධන කාටි ගයෝ උරගාදා. උපජා හෘදයँ ප්රචණ්ඩ බිෂාදා ..

ප්රභු බන්ධන සමුඣත බහු භාँතී. කරත බිචාර උරග ආරාතී ..

බ්යාපක බ්රහ්ම බිරජ බාගීසා. මායා මෝහ පාර පරමීසා ..

සෝ අවතාර සුනේඋँ ජග මාහීං. දේඛේඋँ සෝ ප්රභාව කඡු නාහීම් ..

දෝ. -භව බන්ධන තේ ඡූටහිං නර ජපි ජා කර නාම.

ඛර්ච නිසාචර බාँධේඋ නාගපාස සෝඉ රාම .. 58 ..

නානා භාँති මනහි සමුඣාවා. ප්රගට න ග්යාන හෘදයँ භ්රම ඡාවා ..

ඛේද ඛින්න මන තර්ක බඪ़ආඊ. භයු මෝහබස තුම්හරිහිං නාඊ ..

බ්යාකුල ගයු දේවරිෂි පාහීං. කහේසි ජෝ සංසය නිජ මන මාහීම් ..

සුනි නාරදහි ලාගි අති දායා. සුනු ඛග ප්රබල රාම කෛ මායා ..

ජෝ ග්යානින්හ කර චිත අපහරී. බරිආඊ බිමෝහ මන කරී ..

ජේහිං බහු බාර නචාවා මෝහී. සෝඉ බ්යාපී බිහඞ්ගපති තෝහී ..

මහාමෝහ උපජා උර තෝරේං. මිටිහි න බේගි කහේං ඛග මෝරේම් ..

චතුරානන පහිං ජාහු ඛගේසා. සෝඉ කරේහු ජේහි හෝඉ නිදේසා ..

දෝ. අස කහි චලේ දේවරිෂි කරත රාම ගුන ගාන.

හරි මායා බල බරනත පුනි පුනි පරම සුජාන .. 59 ..

තබ ඛගපති බිරඤ්චි පහිං ගයූ. නිජ සන්දේහ සුනාවත භයූ ..

සුනි බිරඤ්චි රාමහි සිරු නාවා. සමුඣි ප්රතාප ප්රේම අති ඡාවා ..

මන මහුँ කරි බිචාර බිධාතා. මායා බස කබි කෝබිද ග්යාතා ..

හරි මායා කර අමිති ප්රභාවා. බිපුල බාර ජේහිං මෝහි නචාවා ..

අග ජගමය ජග මම උපරාජා. නහිං ආචරජ මෝහ ඛගරාජා ..

තබ බෝලේ බිධි ගිරා සුහාඊ. ජාන මහේස රාම ප්රභුතාඊ ..

බෛනතේය සඞ්කර පහිං ජාහූ. තාත අනත පූඡහු ජනි කාහූ ..

තහँ හෝඉහි තව සංසය හානී. චලේඋ බිහඞ්ග සුනත බිධි බානී ..

දෝ. පරමාතුර බිහඞ්ගපති ආයු තබ මෝ පාස.

ජාත රහේඋँ කුබේර ගෘහ රහිහු උමා කෛලාස .. 60 ..

තේහිං මම පද සාදර සිරු නාවා. පුනි ආපන සන්දේහ සුනාවා ..

සුනි තා කරි බිනතී මෘදු බානී. පරේම සහිත මෛං කහේඋँ භවානී ..

මිලේහු ගරුඩ़ මාරග මහँ මෝහී. කවන භාँති සමුඣාවෞං තෝහී ..

තබහි හෝඉ සබ සංසය භඞ්ගා. ජබ බහු කාල කරිඅ සතසඞ්ගා ..

සුනිඅ තහාँ හරි කථා සුහාඊ. නානා භාँති මුනින්හ ජෝ ගාඊ ..

ජේහි මහුँ ආදි මධ්ය අවසානා. ප්රභු ප්රතිපාද්ය රාම භගවානා ..

නිත හරි කථා හෝත ජහँ භාඊ. පඨවුँ තහාँ සුනහි තුම්හ ජාඊ ..

ජාඉහි සුනත සකල සන්දේහා. රාම චරන හෝඉහි අති නේහා ..

දෝ. බිනු සතසඞ්ග න හරි කථා තේහි බිනු මෝහ න භාග.

මෝහ ගේँ බිනු රාම පද හෝඉ න දෘඪ़ අනුරාග .. 61 ..

මිලහිං න රඝුපති බිනු අනුරාගා. කිඒँ ජෝග තප ග්යාන බිරාගා ..

උත්තර දිසි සුන්දර ගිරි නීලා. තහँ රහ කාකභුසුණ්ඩි සුසීලා ..

රාම භගති පථ පරම ප්රබීනා. ග්යානී ගුන ගෘහ බහු කාලීනා ..

රාම කථා සෝ කහි නිරන්තර. සාදර සුනහිං බිබිධ බිහඞ්ගබර ..

ජාඉ සුනහු තහँ හරි ගුන භූරී. හෝඉහි මෝහ ජනිත දුඛ දූරී ..

මෛං ජබ තේහි සබ කහා බුඣාඊ. චලේඋ හරෂි මම පද සිරු නාඊ ..

තාතේ උමා න මෛං සමුඣාවා. රඝුපති කෘපාँ මරමු මෛං පාවා ..

හෝඉහි කීන්හ කබහුँ අභිමානා. සෝ ඛෞවෛ චහ කෘපානිධානා ..

කඡු තේහි තේ පුනි මෛං නහිං රාඛා. සමුඣි ඛග ඛගහී කෛ භාෂා ..

ප්රභු මායා බලවන්ත භවානී. ජාහි න මෝහ කවන අස ග්යානී ..

දෝ. ග්යානි භගත සිරෝමනි ත්රිභුවනපති කර ජාන.

තාහි මෝහ මායා නර පාවँර කරහිං ගුමාන .. 62(ක) ..

මාසපාරායණ, අට්ඨාඊසවාँ විශ්රාම

සිව බිරඤ්චි කහුँ මෝහි කෝ හෛ බපුරා ආන.

අස ජියँ ජානි භජහිං මුනි මායා පති භගවාන .. 62(ඛ) ..

ගයු ගරුඩ़ ජහँ බසි භුසුණ්ඩා. මති අකුණ්ඨ හරි භගති අඛණ්ඩා ..

දේඛි සෛල ප්රසන්න මන භයූ. මායා මෝහ සෝච සබ ගයූ ..

කරි තඩ़ආග මජ්ජන ජලපානා. බට තර ගයු හෘදයँ හරෂානා ..

බෘද්ධ බෘද්ධ බිහඞ්ග තහँ ආඒ. සුනෛ රාම කේ චරිත සුහාඒ ..

කථා අරම්භ කරෛ සෝඉ චාහා. තේහී සමය ගයු ඛගනාහා ..

ආවත දේඛි සකල ඛගරාජා. හරෂේඋ බායස සහිත සමාජා ..

අති ආදර ඛගපති කර කීන්හා. ස්වාගත පූඡි සුආසන දීන්හා ..

කරි පූජා සමේත අනුරාගා. මධුර බචන තබ බෝලේඋ කාගා ..

දෝ. නාථ කෘතාරථ භයුँ මෛං තව දරසන ඛගරාජ.

ආයසු දේහු සෝ කරෞං අබ ප්රභු ආයහු කේහි කාජ .. 63(ක) ..

සදා කෘතාරථ රූප තුම්හ කහ මෘදු බචන ඛගේස.

ජේහි කෛ අස්තුති සාදර නිජ මුඛ කීන්හි මහේස .. 63(ඛ) ..

සුනහු තාත ජේහි කාරන ආයුँ. සෝ සබ භයු දරස තව පායුँ ..

දේඛි පරම පාවන තව ආශ්රම. ගයු මෝහ සංසය නානා භ්රම ..

අබ ශ්රීරාම කථා අති පාවනි. සදා සුඛද දුඛ පුඤ්ජ නසාවනි ..

සාදර තාත සුනාවහු මෝහී. බාර බාර බිනවුँ ප්රභු තෝහී ..

සුනත ගරුඩ़ කෛ ගිරා බිනීතා. සරල සුප්රේම සුඛද සුපුනීතා ..

භයු තාසු මන පරම උඡාහා. ලාග කහෛ රඝුපති ගුන ගාහා ..

ප්රථමහිං අති අනුරාග භවානී. රාමචරිත සර කහේසි බඛානී ..

පුනි නාරද කර මෝහ අපාරා. කහේසි බහුරි රාවන අවතාරා ..

ප්රභු අවතාර කථා පුනි ගාඊ. තබ සිසු චරිත කහේසි මන ලාඊ ..

දෝ. බාලචරිත කහිං බිබිධ බිධි මන මහँ පරම උඡාහ.

රිෂි ආගවන කහේසි පුනි ශ්රී රඝුබීර බිබාහ .. 64 ..

බහුරි රාම අභිෂේක ප්රසඞ්ගා. පුනි නෘප බචන රාජ රස භඞ්ගා ..

පුරබාසිංහ කර බිරහ බිෂාදා. කහේසි රාම ලඡිමන සම්බාදා ..

බිපින ගවන කේවට අනුරාගා. සුරසරි උතරි නිවාස ප්රයාගා ..

බාලමීක ප්රභු මිලන බඛානා. චිත්රකූට ජිමි බසේ භගවානා ..

සචිවාගවන නගර නෘප මරනා. භරතාගවන ප්රේම බහු බරනා ..

කරි නෘප ක්රියා සඞ්ග පුරබාසී. භරත ගේ ජහँ ප්රභු සුඛ රාසී ..

පුනි රඝුපති බහු බිධි සමුඣාඒ. ලෛ පාදුකා අවධපුර ආඒ ..

භරත රහනි සුරපති සුත කරනී. ප්රභු අරු අත්රි භේණ්ට පුනි බරනී ..

දෝ. කහි බිරාධ බධ ජේහි බිධි දේහ තජී සරභඞ්ග ..

බරනි සුතීඡන ප්රීති පුනි ප්රභු අගස්ති සතසඞ්ග .. 65 ..

කහි දණ්ඩක බන පාවනතාඊ. ගීධ මිත්රී පුනි තේහිං ගාඊ ..

පුනි ප්රභු පඤ්චවටීං කෘත බාසා. භඤ්ජී සකල මුනින්හ කී ත්රාසා ..

පුනි ලඡිමන උපදේස අනූපා. සූපනඛා ජිමි කීන්හි කුරූපා ..

ඛර දූෂන බධ බහුරි බඛානා. ජිමි සබ මරමු දසානන ජානා ..

දසකන්ධර මාරීච බතකහීං. ජේහි බිධි භී සෝ සබ තේහිං කහී ..

පුනි මායා සීතා කර හරනා. ශ්රීරඝුබීර බිරහ කඡු බරනා ..

පුනි ප්රභු ගීධ ක්රියා ජිමි කීන්හී. බධි කබන්ධ සබරිහි ගති දීන්හී ..

බහුරි බිරහ බරනත රඝුබීරා. ජේහි බිධි ගේ සරෝබර තීරා ..

දෝ. ප්රභු නාරද සම්බාද කහි මාරුති මිලන ප්රසඞ්ග.

පුනි සුග්රීව මිතාඊ බාලි ප්රාන කර භඞ්ග .. 66((ක) ..

කපිහි තිලක කරි ප්රභු කෘත සෛල ප්රබරෂන බාස.

බරනන බර්ෂා සරද අරු රාම රෝෂ කපි ත්රාස .. 66(ඛ) ..

ජේහි බිධි කපිපති කීස පඨාඒ. සීතා ඛෝජ සකල දිසි ධාඒ ..

බිබර ප්රබේස කීන්හ ජේහි භාँතී. කපින්හ බහෝරි මිලා සම්පාතී ..

සුනි සබ කථා සමීරකුමාරා. නාඝත භයු පයෝධි අපාරා ..

ලඞ්කාँ කපි ප්රබේස ජිමි කීන්හා. පුනි සීතහි ධීරජු ජිමි දීන්හා ..

බන උජාරි රාවනහි ප්රබෝධී. පුර දහි නාඝේඋ බහුරි පයෝධී ..

ආඒ කපි සබ ජහँ රඝුරාඊ. බෛදේහී කි කුසල සුනාඊ ..

සේන සමේති ජථා රඝුබීරා. උතරේ ජාඉ බාරිනිධි තීරා ..

මිලා බිභීෂන ජේහි බිධි ආඊ. සාගර නිග්රහ කථා සුනාඊ ..

දෝ. සේතු බාँධි කපි සේන ජිමි උතරී සාගර පාර.

ගයු බසීඨී බීරබර ජේහි බිධි බාලිකුමාර .. 67(ක) ..

නිසිචර කීස ලරාඊ බරනිසි බිබිධ ප්රකාර.

කුම්භකරන ඝනනාද කර බල පෞරුෂ සඞ්ඝාර .. 67(ඛ) ..

නිසිචර නිකර මරන බිධි නානා. රඝුපති රාවන සමර බඛානා ..

රාවන බධ මන්දෝදරි සෝකා. රාජ බිභීෂණ දේව අසෝකා ..

සීතා රඝුපති මිලන බහෝරී. සුරන්හ කීන්හ අස්තුති කර ජෝරී ..

පුනි පුෂ්පක චඪ़ඉ කපින්හ සමේතා. අවධ චලේ ප්රභු කෘපා නිකේතා ..

ජේහි බිධි රාම නගර නිජ ආඒ. බායස බිසද චරිත සබ ගාඒ ..

කහේසි බහෝරි රාම අභිෂෛකා. පුර බරනත නෘපනීති අනේකා ..

කථා සමස්ත භුසුණ්ඩ බඛානී. ජෝ මෛං තුම්හ සන කහී භවානී ..

සුනි සබ රාම කථා ඛගනාහා. කහත බචන මන පරම උඡාහා ..

සෝ. ගයු මෝර සන්දේහ සුනේඋँ සකල රඝුපති චරිත.

භයු රාම පද නේහ තව ප්රසාද බායස තිලක .. 68(ක) ..

මෝහි භයු අති මෝහ ප්රභු බන්ධන රන මහුँ නිරඛි.

චිදානන්ද සන්දෝහ රාම බිකල කාරන කවන. 68(ඛ) ..

දේඛි චරිත අති නර අනුසාරී. භයු හෘදයँ මම සංසය භාරී ..

සෝඉ භ්රම අබ හිත කරි මෛං මානා. කීන්හ අනුග්රහ කෘපානිධානා ..

ජෝ අති ආතප බ්යාකුල හෝඊ. තරු ඡායා සුඛ ජානි සෝඊ ..

ජෞං නහිං හෝත මෝහ අති මෝහී. මිලතේඋँ තාත කවන බිධි තෝහී ..

සුනතේඋँ කිමි හරි කථා සුහාඊ. අති බිචිත්ර බහු බිධි තුම්හ ගාඊ ..

නිගමාගම පුරාන මත ඒහා. කහහිං සිද්ධ මුනි නහිං සන්දේහා ..

සන්ත බිසුද්ධ මිලහිං පරි තේහී. චිතවහිං රාම කෘපා කරි ජේහී ..

රාම කෘපාँ තව දරසන භයූ. තව ප්රසාද සබ සංසය ගයූ ..

දෝ. සුනි බිහඞ්ගපති බානී සහිත බිනය අනුරාග.

පුලක ගාත ලෝචන සජල මන හරෂේඋ අති කාග .. 69(ක) ..

ශ්රෝතා සුමති සුසීල සුචි කථා රසික හරි දාස.

පාඉ උමා අති ගෝප්යමපි සජ්ජන කරහිං ප්රකාස .. 69(ඛ) ..

බෝලේඋ කාකභසුණ්ඩ බහෝරී. නභග නාථ පර ප්රීති න ථෝරී ..

සබ බිධි නාථ පූජ්ය තුම්හ මේරේ. කෘපාපාත්ර රඝුනායක කේරේ ..

තුම්හහි න සංසය මෝහ න මායා. මෝ පර නාථ කීන්හ තුම්හ දායා ..

පඨි මෝහ මිස ඛගපති තෝහී. රඝුපති දීන්හි බඩ़ආඊ මෝහී ..

තුම්හ නිජ මෝහ කහී ඛග සාඊං. සෝ නහිං කඡු ආචරජ ගෝසාඊම් ..

නාරද භව බිරඤ්චි සනකාදී. ජේ මුනිනායක ආතමබාදී ..

මෝහ න අන්ධ කීන්හ කේහි කේහී. කෝ ජග කාම නචාව න ජේහී ..

තෘස්නාँ කේහි න කීන්හ බෞරාහා. කේහි කර හෘදය ක්රෝධ නහිං දාහා ..

දෝ. ග්යානී තාපස සූර කබි කෝබිද ගුන ආගාර.

කේහි කෛ ලෞභ බිඩම්බනා කීන්හි න ඒහිං සංසාර .. 70(ක) ..

ශ්රී මද බක්ර න කීන්හ කේහි ප්රභුතා බධිර න කාහි.

මෘගලෝචනි කේ නෛන සර කෝ අස ලාග න ජාහි .. 70(ඛ) ..

ගුන කෘත සන්යපාත නහිං කේහී. කෞ න මාන මද තජේඋ නිබේහී ..

ජෝබන ජ්වර කේහි නහිං බලකාවා. මමතා කේහි කර ජස න නසාවා ..

මච්ඡර කාහි කලඞ්ක න ලාවා. කාහි න සෝක සමීර ඩෝලාවා ..

චින්තා සාँපිනි කෝ නහිං ඛායා. කෝ ජග ජාහි න බ්යාපී මායා ..

කීට මනෝරථ දාරු සරීරා. ජේහි න ලාග ඝුන කෝ අස ධීරා ..

සුත බිත ලෝක ඊෂනා තීනී. කේහි කේ මති ඉන්හ කෘත න මලීනී ..

යහ සබ මායා කර පරිවාරා. ප්රබල අමිති කෝ බරනෛ පාරා ..

සිව චතුරානන ජාහි ඩේරාහීං. අපර ජීව කේහි ලේඛේ මාහීම් ..

දෝ. බ්යාපි රහේඋ සංසාර මහුँ මායා කටක ප්රචණ්ඩ ..

සේනාපති කාමාදි භට දම්භ කපට පාෂණ්ඩ .. 71(ක) ..

සෝ දාසී රඝුබීර කෛ සමුඣේං මිථ්යා සෝපි.

ඡූට න රාම කෘපා බිනු නාථ කහුँ පද රෝ(අ)පි .. 71(ඛ) ..

ජෝ මායා සබ ජගහි නචාවා. ජාසු චරිත ලඛි කාහුँ න පාවා ..

සෝඉ ප්රභු භ්රූ බිලාස ඛගරාජා. නාච නටී ඉව සහිත සමාජා ..

සෝඉ සච්චිදානන්ද ඝන රාමා. අජ බිග්යාන රූපෝ බල ධාමා ..

බ්යාපක බ්යාප්ය අඛණ්ඩ අනන්තා. අඛිල අමෝඝසක්ති භගවන්තා ..

අගුන අදභ්ර ගිරා ගෝතීතා. සබදරසී අනවද්ය අජීතා ..

නිර්මම නිරාකාර නිරමෝහා. නිත්ය නිරඤ්ජන සුඛ සන්දෝහා ..

ප්රකෘති පාර ප්රභු සබ උර බාසී. බ්රහ්ම නිරීහ බිරජ අබිනාසී ..

ඉහාँ මෝහ කර කාරන නාහීං. රබි සන්මුඛ තම කබහුँ කි ජාහීම් ..

දෝ. භගත හේතු භගවාන ප්රභු රාම ධරේඋ තනු භූප.

කිඒ චරිත පාවන පරම ප්රාකෘත නර අනුරූප .. 72(ක) ..

ජථා අනේක බේෂ ධරි නෘත්ය කරි නට කෝඉ.

සෝඉ සෝඉ භාව දේඛාවි ආපුන හෝඉ න සෝඉ .. 72(ඛ) ..

අසි රඝුපති ලීලා උරගාරී. දනුජ බිමෝහනි ජන සුඛකාරී ..

ජේ මති මලින බිෂයබස කාමී. ප්රභු මෝහ ධරහිං ඉමි ස්වාමී ..

නයන දෝෂ ජා කහँ ජබ හෝඊ. පීත බරන සසි කහුँ කහ සෝඊ ..

ජබ ජේහි දිසි භ්රම හෝඉ ඛගේසා. සෝ කහ පච්ඡිම උයු දිනේසා ..

නෞකාරූඪ़ චලත ජග දේඛා. අචල මෝහ බස ආපුහි ලේඛා ..

බාලක භ්රමහිං න භ්රමහිං ගෘහාදීං. කහහිං පරස්පර මිථ්යාබාදී ..

හරි බිෂික අස මෝහ බිහඞ්ගා. සපනේහුँ නහිං අග්යාන ප්රසඞ්ගා ..

මායාබස මතිමන්ද අභාගී. හෘදයँ ජමනිකා බහුබිධි ලාගී ..

තේ සඨ හඨ බස සංසය කරහීං. නිජ අග්යාන රාම පර ධරහීම් ..

දෝ. කාම ක්රෝධ මද ලෝභ රත ගෘහාසක්ත දුඛරූප.

තේ කිමි ජානහිං රඝුපතිහි මූඪ़ පරේ තම කූප .. 73(ක) ..

නිර්ගුන රූප සුලභ අති සගුන ජාන නහිං කෝඉ.

සුගම අගම නානා චරිත සුනි මුනි මන භ්රම හෝඉ .. 73(ඛ) ..

සුනු ඛගේස රඝුපති ප්රභුතාඊ. කහුँ ජථාමති කථා සුහාඊ ..

ජේහි බිධි මෝහ භයු ප්රභු මෝහී. සෞ සබ කථා සුනාවුँ තෝහී ..

රාම කෘපා භාජන තුම්හ තාතා. හරි ගුන ප්රීති මෝහි සුඛදාතා ..

තාතේ නහිං කඡු තුම්හහිං දුරාවුँ. පරම රහස්ය මනෝහර ගාවුँ ..

සුනහු රාම කර සහජ සුභ්AU. ජන අභිමාන න රාඛහිං ක්AU ..

සංසෘත මූල සූලප්රද නානා. සකල සෝක දායක අභිමානා ..

තාතේ කරහිං කෘපානිධි දූරී. සේවක පර මමතා අති භූරී ..

ජිමි සිසු තන බ්රන හෝඉ ගෝසාඊ. මාතු චිරාව කඨින කී නාඊම් ..

දෝ. ජදපි ප්රථම දුඛ පාවි රෝවි බාල අධීර.

බ්යාධි නාස හිත ජනනී ගනති න සෝ සිසු පීර .. 74(ක) ..

තිමි රඝුපති නිජ දාසකර හරහිං මාන හිත ලාගි.

තුලසිදාස ඓසේ ප්රභුහි කස න භජහු භ්රම ත්යාගි .. 74(ඛ) ..

රාම කෘපා ආපනි ජඩ़තාඊ. කහුँ ඛගේස සුනහු මන ලාඊ ..

ජබ ජබ රාම මනුජ තනු ධරහීං. භක්ත හේතු ලීල බහු කරහීම් ..

තබ තබ අවධපුරී මෛං ජ़AUँ. බාලචරිත බිලෝකි හරෂ්AUँ ..

ජන්ම මහෝත්සව දේඛුँ ජාඊ. බරෂ පාँච තහँ රහුँ ලෝභාඊ ..

ඉෂ්ටදේව මම බාලක රාමා. සෝභා බපුෂ කෝටි සත කාමා ..

නිජ ප්රභු බදන නිහාරි නිහාරී. ලෝචන සුඵල කරුँ උරගාරී ..

ලඝු බායස බපු ධරි හරි සඞ්ගා. දේඛුँ බාලචරිත බහුරඞ්ගා ..

දෝ. ලරිකාඊං ජහँ ජහँ ඵිරහිං තහँ තහँ සඞ්ග උඩ़ආඋँ.

ජූඨනි පරි අජිර මහँ සෝ උඨාඉ කරි ඛාඋँ .. 75(ක) ..

ඒක බාර අතිසය සබ චරිත කිඒ රඝුබීර.

සුමිරත ප්රභු ලීලා සෝඉ පුලකිත භයු සරීර .. 75(ඛ) ..

කහි භසුණ්ඩ සුනහු ඛගනායක. රාමචරිත සේවක සුඛදායක ..

නෘපමන්දිර සුන්දර සබ භාँතී. ඛචිත කනක මනි නානා ජාතී ..

බරනි න ජාඉ රුචිර අँගනාඊ. ජහँ ඛේලහිං නිත චාරිඋ භාඊ ..

බාලබිනෝද කරත රඝුරාඊ. බිචරත අජිර ජනනි සුඛදාඊ ..

මරකත මෘදුල කලේවර ස්යාමා. අඞ්ග අඞ්ග ප්රති ඡබි බහු කාමා ..

නව රාජීව අරුන මෘදු චරනා. පදජ රුචිර නඛ සසි දුති හරනා ..

ලලිත අඞ්ක කුලිසාදික චාරී. නූපුර චාරූ මධුර රවකාරී ..

චාරු පුරට මනි රචිත බනාඊ. කටි කිඞ්කින කල මුඛර සුහාඊ ..

දෝ. රේඛා ත්රය සුන්දර උදර නාභී රුචිර ගँභීර.

උර ආයත භ්රාජත බිබිධ බාල බිභූෂන චීර .. 76 ..

අරුන පානි නඛ කරජ මනෝහර. බාහු බිසාල බිභූෂන සුන්දර ..

කන්ධ බාල කේහරි දර ග්රීවා. චාරු චිබුක ආනන ඡබි සීංවා ..

කලබල බචන අධර අරුනාරේ. දුඉ දුඉ දසන බිසද බර බාරේ ..

ලලිත කපෝල මනෝහර නාසා. සකල සුඛද සසි කර සම හාසා ..

නීල කඤ්ජ ලෝචන භව මෝචන. භ්රාජත භාල තිලක ගෝරෝචන ..

බිකට භෘකුටි සම ශ්රවන සුහාඒ. කුඤ්චිත කච මේචක ඡබි ඡාඒ ..

පීත ඣීනි ඣගුලී තන සෝහී. කිලකනි චිතවනි භාවති මෝහී ..

රූප රාසි නෘප අජිර බිහාරී. නාචහිං නිජ ප්රතිබිම්බ නිහාරී ..

මෝහි සන කරහීං බිබිධ බිධි ක්රීඩ़ආ. බරනත මෝහි හෝති අති බ්රීඩ़ආ ..

කිලකත මෝහි ධරන ජබ ධාවහිං. චලුँ භාගි තබ පූප දේඛාවහිම් ..

දෝ. ආවත නිකට හँසහිං ප්රභු භාජත රුදන කරාහිං.

ජාඋँ සමීප ගහන පද ඵිරි ඵිරි චිති පරාහිම් .. 77(ක) ..

ප්රාකෘත සිසු ඉව ලීලා දේඛි භයු මෝහි මෝහ.

කවන චරිත්ර කරත ප්රභු චිදානන්ද සන්දෝහ .. 77(ඛ) ..

ඒතනා මන ආනත ඛගරායා. රඝුපති ප්රේරිත බ්යාපී මායා ..

සෝ මායා න දුඛද මෝහි කාහීං. ආන ජීව ඉව සංසෘත නාහීම් ..

නාථ ඉහාँ කඡු කාරන ආනා. සුනහු සෝ සාවධාන හරිජානා ..

ග්යාන අඛණ්ඩ ඒක සීතාබර. මායා බස්ය ජීව සචරාචර ..

ජෞං සබ කේං රහ ග්යාන ඒකරස. ඊස්වර ජීවහි භේද කහහු කස ..

මායා බස්ය ජීව අභිමානී. ඊස බස්ය මායා ගුනඛානී ..

පරබස ජීව ස්වබස භගවන්තා. ජීව අනේක ඒක ශ්රීකන්තා ..

මුධා භේද ජද්යපි කෘත මායා. බිනු හරි ජාඉ න කෝටි උපායා ..

දෝ. රාමචන්ද්ර කේ භජන බිනු ජෝ චහ පද නිර්බාන.

ග්යානවන්ත අපි සෝ නර පසු බිනු පූँඡ බිෂාන .. 78(ක) ..

රාකාපති ෂෝඩ़ස උඅහිං තාරාගන සමුදාඉ ..

සකල ගිරින්හ දව ලාඉඅ බිනු රබි රාති න ජාඉ .. 78(ඛ) ..

ඓසේහිං හරි බිනු භජන ඛගේසා. මිටි න ජීවන්හ කේර කලේසා ..

හරි සේවකහි න බ්යාප අබිද්යා. ප්රභු ප්රේරිත බ්යාපි තේහි බිද්යා ..

තාතේ නාස න හෝඉ දාස කර. භේද භගති භාඪ़ඉ බිහඞ්ගබර ..

භ්රම තේ චකිත රාම මෝහි දේඛා. බිහँසේ සෝ සුනු චරිත බිසේෂා ..

තේහි කෞතුක කර මරමු න කාහූँ. ජානා අනුජ න මාතු පිතාහූँ ..

ජානු පානි ධාඒ මෝහි ධරනා. ස්යාමල ගාත අරුන කර චරනා ..

තබ මෛං භාගි චලේඋँ උරගාමී. රාම ගහන කහँ භුජා පසාරී ..

ජිමි ජිමි දූරි උඩ़ආඋँ අකාසා. තහँ භුජ හරි දේඛුँ නිජ පාසා ..

දෝ. බ්රහ්මලෝක ලගි ගයුँ මෛං චිතයුँ පාඡ උඩ़ආත.

ජුග අඞ්ගුල කර බීච සබ රාම භුජහි මෝහි තාත .. 79(ක) ..

සප්තාබරන භේද කරි ජහාँ ලගේං ගති මෝරි.

ගයුँ තහාँ ප්රභු භුජ නිරඛි බ්යාකුල භයුँ බහෝරි .. 79(ඛ) ..

මූදේඋँ නයන ත්රසිත ජබ භයුँ. පුනි චිතවත කෝසලපුර ගයූँ ..

මෝහි බිලෝකි රාම මුසුකාහීං. බිහँසත තුරත ගයුँ මුඛ මාහීම් ..

උදර මාඣ සුනු අණ්ඩජ රායා. දේඛේඋँ බහු බ්රහ්මාණ්ඩ නිකායා ..

අති බිචිත්ර තහँ ලෝක අනේකා. රචනා අධික ඒක තේ ඒකා ..

කෝටින්හ චතුරානන ගෞරීසා. අගනිත උඩගන රබි රජනීසා ..

අගනිත ලෝකපාල ජම කාලා. අගනිත භූධර භූමි බිසාලා ..

සාගර සරි සර බිපින අපාරා. නානා භාँති සෘෂ්ටි බිස්තාරා ..

සුර මුනි සිද්ධ නාග නර කින්නර. චාරි ප්රකාර ජීව සචරාචර ..

දෝ. ජෝ නහිං දේඛා නහිං සුනා ජෝ මනහූँ න සමාඉ.

සෝ සබ අද්භුත දේඛේඋँ බරනි කවනි බිධි ජාඉ .. 80(ක) ..

ඒක ඒක බ්රහ්මාණ්ඩ මහුँ රහුँ බරෂ සත ඒක.

ඒහි බිධි දේඛත ඵිරුँ මෛං අණ්ඩ කටාහ අනේක .. 80(ඛ) ..

ලෝක ලෝක ප්රති භින්න බිධාතා. භින්න බිෂ්නු සිව මනු දිසිත්රාතා ..

නර ගන්ධර්බ භූත බේතාලා. කින්නර නිසිචර පසු ඛග බ්යාලා ..

දේව දනුජ ගන නානා ජාතී. සකල ජීව තහँ ආනහි භාँතී ..

මහි සරි සාගර සර ගිරි නානා. සබ ප්රපඤ්ච තහँ ආනි ආනා ..

අණ්ඩකෝස ප්රති ප්රති නිජ රුපා. දේඛේඋँ ජිනස අනේක අනූපා ..

අවධපුරී ප්රති භුවන නිනාරී. සරජූ භින්න භින්න නර නාරී ..

දසරථ කෞසල්යා සුනු තාතා. බිබිධ රූප භරතාදික භ්රාතා ..

ප්රති බ්රහ්මාණ්ඩ රාම අවතාරා. දේඛුँ බාලබිනෝද අපාරා ..

දෝ. භින්න භින්න මෛ දීඛ සබු අති බිචිත්ර හරිජාන.

අගනිත භුවන ඵිරේඋँ ප්රභු රාම න දේඛේඋँ ආන .. 81(ක) ..

සෝඉ සිසුපන සෝඉ සෝභා සෝඉ කෘපාල රඝුබීර.

භුවන භුවන දේඛත ඵිරුँ ප්රේරිත මෝහ සමීර .. 81(ඛ)

භ්රමත මෝහි බ්රහ්මාණ්ඩ අනේකා. බීතේ මනහුँ කල්ප සත ඒකා ..

ඵිරත ඵිරත නිජ ආශ්රම ආයුँ. තහँ පුනි රහි කඡු කාල ගවාँයුँ ..

නිජ ප්රභු ජන්ම අවධ සුනි පායුँ. නිර්භර ප්රේම හරෂි උඨි ධායුँ ..

දේඛුँ ජන්ම මහෝත්සව ජාඊ. ජේහි බිධි ප්රථම කහා මෛං ගාඊ ..

රාම උදර දේඛේඋँ ජග නානා. දේඛත බනි න ජාඉ බඛානා ..

තහँ පුනි දේඛේඋँ රාම සුජානා. මායා පති කෘපාල භගවානා ..

කරුँ බිචාර බහෝරි බහෝරී. මෝහ කලිල බ්යාපිත මති මෝරී ..

උභය ඝරී මහँ මෛං සබ දේඛා. භයුँ භ්රමිත මන මෝහ බිසේෂා ..

දෝ. දේඛි කෘපාල බිකල මෝහි බිහँසේ තබ රඝුබීර.

බිහँසතහීං මුඛ බාහේර ආයුँ සුනු මතිධීර .. 82(ක) ..

සෝඉ ලරිකාඊ මෝ සන කරන ලගේ පුනි රාම.

කෝටි භාँති සමුඣාවුँ මනු න ලහි බිශ්රාම .. 82(ඛ) ..

දේඛි චරිත යහ සෝ ප්රභුතාඊ. සමුඣත දේහ දසා බිසරාඊ ..

ධරනි පරේඋँ මුඛ ආව න බාතා. ත්රාහි ත්රාහි ආරත ජන ත්රාතා ..

ප්රේමාකුල ප්රභු මෝහි බිලෝකී. නිජ මායා ප්රභුතා තබ රෝකී ..

කර සරෝජ ප්රභු මම සිර ධරේඌ. දීනදයාල සකල දුඛ හරේඌ ..

කීන්හ රාම මෝහි බිගත බිමෝහා. සේවක සුඛද කෘපා සන්දෝහා ..

ප්රභුතා ප්රථම බිචාරි බිචාරී. මන මහँ හෝඉ හරෂ අති භාරී ..

භගත බඡලතා ප්රභු කෛ දේඛී. උපජී මම උර ප්රීති බිසේෂී ..

සජල නයන පුලකිත කර ජෝරී. කීන්හිඋँ බහු බිධි බිනය බහෝරී ..

දෝ. සුනි සප්රේම මම බානී දේඛි දීන නිජ දාස.

බචන සුඛද ගම්භීර මෘදු බෝලේ රමානිවාස .. 83(ක) ..

කාකභසුණ්ඩි මාගු බර අති ප්රසන්න මෝහි ජානි.

අනිමාදික සිධි අපර රිධි මෝච්ඡ සකල සුඛ ඛානි .. 83(ඛ) ..

ග්යාන බිබේක බිරති බිග්යානා. මුනි දුර්ලභ ගුන ජේ ජග නානා ..

ආජු දේඋँ සබ සංසය නාහීං. මාගු ජෝ තෝහි භාව මන මාහීම් ..

සුනි ප්රභු බචන අධික අනුරාගේඋँ. මන අනුමාන කරන තබ ලාගේඌँ ..

ප්රභු කහ දේන සකල සුඛ සහී. භගති ආපනී දේන න කහී ..

භගති හීන ගුන සබ සුඛ ඓසේ. ලවන බිනා බහු බිඤ්ජන ජෛසේ ..

භජන හීන සුඛ කවනේ කාජා. අස බිචාරි බෝලේඋँ ඛගරාජා ..

ජෞං ප්රභු හෝඉ ප්රසන්න බර දේහූ. මෝ පර කරහු කෘපා අරු නේහූ ..

මන භාවත බර මාගුँ ස්වාමී. තුම්හ උදාර උර අන්තරජාමී ..

දෝ. අබිරල භගති බිසුධ්ද තව ශ්රුති පුරාන ජෝ ගාව.

ජේහි ඛෝජත ජෝගීස මුනි ප්රභු ප්රසාද කෞ පාව .. 84(ක) ..

භගත කල්පතරු ප්රනත හිත කෘපා සින්ධු සුඛ ධාම.

සෝඉ නිජ භගති මෝහි ප්රභු දේහු දයා කරි රාම .. 84(ඛ) ..

ඒවමස්තු කහි රඝුකුලනායක. බෝලේ බචන පරම සුඛදායක ..

සුනු බායස තෛං සහජ සයානා. කාහේ න මාගසි අස බරදානා ..

සබ සුඛ ඛානි භගති තෛං මාගී. නහිං ජග කෞ තෝහි සම බඩ़භාගී ..

ජෝ මුනි කෝටි ජතන නහිං ලහහීං. ජේ ජප ජෝග අනල තන දහහීම් ..

රීඣේඋँ දේඛි තෝරි චතුරාඊ. මාගේහු භගති මෝහි අති භාඊ ..

සුනු බිහඞ්ග ප්රසාද අබ මෝරේං. සබ සුභ ගුන බසිහහිං උර තෝරේම් ..

භගති ග්යාන බිග්යාන බිරාගා. ජෝග චරිත්ර රහස්ය බිභාගා ..

ජානබ තෛං සබහී කර භේදා. මම ප්රසාද නහිං සාධන ඛේදා ..

දෝංංආයා සම්භව භ්රම සබ අබ න බ්යාපිහහිං තෝහි.

ජානේසු බ්රහ්ම අනාදි අජ අගුන ගුනාකර මෝහි .. 85(ක) ..

මෝහි භගත ප්රිය සන්තත අස බිචාරි සුනු කාග.

කායँ බචන මන මම පද කරේසු අචල අනුරාග .. 85(ඛ) ..

අබ සුනු පරම බිමල මම බානී. සත්ය සුගම නිගමාදි බඛානී ..

නිජ සිද්ධාන්ත සුනාවුँ තෝහී. සුනු මන ධරු සබ තජි භජු මෝහී ..

මම මායා සම්භව සංසාරා. ජීව චරාචර බිබිධි ප්රකාරා ..

සබ මම ප්රිය සබ මම උපජාඒ. සබ තේ අධික මනුජ මෝහි භාඒ ..

තින්හ මහँ ද්විජ ද්විජ මහँ ශ්රුතිධාරී. තින්හ මහුँ නිගම ධරම අනුසාරී ..

තින්හ මහँ ප්රිය බිරක්ත පුනි ග්යානී. ග්යානිහු තේ අති ප්රිය බිග්යානී ..

තින්හ තේ පුනි මෝහි ප්රිය නිජ දාසා. ජේහි ගති මෝරි න දූසරි ආසා ..

පුනි පුනි සත්ය කහුँ තෝහි පාහීං. මෝහි සේවක සම ප්රිය කෞ නාහීම් ..

භගති හීන බිරඤ්චි කින හෝඊ. සබ ජීවහු සම ප්රිය මෝහි සෝඊ ..

භගතිවන්ත අති නීචු ප්රානී. මෝහි ප්රානප්රිය අසි මම බානී ..

දෝ. සුචි සුසීල සේවක සුමති ප්රිය කහු කාහි න ලාග.

ශ්රුති පුරාන කහ නීති අසි සාවධාන සුනු කාග .. 86 ..

ඒක පිතා කේ බිපුල කුමාරා. හෝහිං පෘථක ගුන සීල අචාරා ..

කෞ පණ්ඩින්ත කෞ තාපස ග්යාතා. කෞ ධනවන්ත සූර කෞ දාතා ..

කෞ සර්බග්ය ධර්මරත කෝඊ. සබ පර පිතහි ප්රීති සම හෝඊ ..

කෞ පිතු භගත බචන මන කර්මා. සපනේහුँ ජාන න දූසර ධර්මා ..

සෝ සුත ප්රිය පිතු ප්රාන සමානා. ජද්යපි සෝ සබ භාँති අයානා ..

ඒහි බිධි ජීව චරාචර ජේතේ. ත්රිජග දේව නර අසුර සමේතේ ..

අඛිල බිස්ව යහ මෝර උපායා. සබ පර මෝහි බරාබරි දායා ..

තින්හ මහँ ජෝ පරිහරි මද මායා. භජෛ මෝහි මන බච අරූ කායා ..

දෝ. පුරූෂ නපුංසක නාරි වා ජීව චරාචර කෝඉ.

සර්බ භාව භජ කපට තජි මෝහි පරම ප්රිය සෝඉ .. 87(ක) ..

සෝ. සත්ය කහුँ ඛග තෝහි සුචි සේවක මම ප්රානප්රිය.

අස බිචාරි භජු මෝහි පරිහරි ආස භරෝස සබ .. 87(ඛ) ..

කබහූँ කාල න බ්යාපිහි තෝහී. සුමිරේසු භජේසු නිරන්තර මෝහී ..

ප්රභු බචනාමෘත සුනි න අඝ්AUँ. තනු පුලකිත මන අති හරෂ්AUँ ..

සෝ සුඛ ජානි මන අරු කානා. නහිං රසනා පහිං ජාඉ බඛානා ..

ප්රභු සෝභා සුඛ ජානහිං නයනා. කහි කිමි සකහිං තින්හහි නහිං බයනා ..

බහු බිධි මෝහි ප්රබෝධි සුඛ දේඊ. ලගේ කරන සිසු කෞතුක තේඊ ..

සජල නයන කඡු මුඛ කරි රූඛා. චිති මාතු ලාගී අති භූඛා ..

දේඛි මාතු ආතුර උඨි ධාඊ. කහි මෘදු බචන ලිඒ උර ලාඊ ..

ගෝද රාඛි කරාව පය පානා. රඝුපති චරිත ලලිත කර ගානා ..

සෝ. ජේහි සුඛ ලාගි පුරාරි අසුභ බේෂ කෘත සිව සුඛද.

අවධපුරී නර නාරි තේහි සුඛ මහුँ සන්තත මගන .. 88(ක) ..

සෝඉ සුඛ ලවලේස ජින්හ බාරක සපනේහුँ ලහේඋ.

තේ නහිං ගනහිං ඛගේස බ්රහ්මසුඛහි සජ්ජන සුමති .. 88(ඛ) ..

මෛං පුනි අවධ රහේඋँ කඡු කාලා. දේඛේඋँ බාලබිනෝද රසාලා ..

රාම ප්රසාද භගති බර පායුँ. ප්රභු පද බන්දි නිජාශ්රම ආයුँ ..

තබ තේ මෝහි න බ්යාපී මායා. ජබ තේ රඝුනායක අපනායා ..

යහ සබ ගුප්ත චරිත මෛං ගාවා. හරි මායාँ ජිමි මෝහි නචාවා ..

නිජ අනුභව අබ කහුँ ඛගේසා. බිනු හරි භජන න ජාහි කලේසා ..

රාම කෘපා බිනු සුනු ඛගරාඊ. ජානි න ජාඉ රාම ප්රභුතාඊ ..

ජානේං බිනු න හෝඉ පරතීතී. බිනු පරතීති හෝඉ නහිං ප්රීතී ..

ප්රීති බිනා නහිං භගති දිඪ़ආඊ. ජිමි ඛගපති ජල කෛ චිකනාඊ ..

සෝ. බිනු ගුර හෝඉ කි ග්යාන ග්යාන කි හෝඉ බිරාග බිනු.

ගාවහිං බේද පුරාන සුඛ කි ලහිඅ හරි භගති බිනු .. 89(ක) ..

කෞ බිශ්රාම කි පාව තාත සහජ සන්තෝෂ බිනු.

චලෛ කි ජල බිනු නාව කෝටි ජතන පචි පචි මරිඅ .. 89(ඛ) ..

බිනු සන්තෝෂ න කාම නසාහීං. කාම අඡත සුඛ සපනේහුँ නාහීම් ..

රාම භජන බිනු මිටහිං කි කාමා. ථල බිහීන තරු කබහුँ කි ජාමා ..

බිනු බිග්යාන කි සමතා ආවි. කෞ අවකාස කි නභ බිනු පාවි ..

ශ්රද්ධා බිනා ධර්ම නහිං හෝඊ. බිනු මහි ගන්ධ කි පාවි කෝඊ ..

බිනු තප තේජ කි කර බිස්තාරා. ජල බිනු රස කි හෝඉ සංසාරා ..

සීල කි මිල බිනු බුධ සේවකාඊ. ජිමි බිනු තේජ න රූප ගෝසාඊ ..

නිජ සුඛ බිනු මන හෝඉ කි ථීරා. පරස කි හෝඉ බිහීන සමීරා ..

කවනිඋ සිද්ධි කි බිනු බිස්වාසා. බිනු හරි භජන න භව භය නාසා ..

දෝ. බිනු බිස්වාස භගති නහිං තේහි බිනු ද්රවහිං න රාමු.

රාම කෘපා බිනු සපනේහුँ ජීව න ලහ බිශ්රාමු .. 90(ක) ..

සෝ. අස බිචාරි මතිධීර තජි කුතර්ක සංසය සකල.

භජහු රාම රඝුබීර කරුනාකර සුන්දර සුඛද .. 90(ඛ) ..

නිජ මති සරිස නාථ මෛං ගාඊ. ප්රභු ප්රතාප මහිමා ඛගරාඊ ..

කහේඋँ න කඡු කරි ජුගුති බිසේෂී. යහ සබ මෛං නිජ නයනන්හි දේඛී ..

මහිමා නාම රූප ගුන ගාථා. සකල අමිත අනන්ත රඝුනාථා ..

නිජ නිජ මති මුනි හරි ගුන ගාවහිං. නිගම සේෂ සිව පාර න පාවහිම් ..

තුම්හහි ආදි ඛග මසක ප්රජන්තා. නභ උඩ़ආහිං නහිං පාවහිං අන්තා ..

තිමි රඝුපති මහිමා අවගාහා. තාත කබහුँ කෞ පාව කි ථාහා ..

රාමු කාම සත කෝටි සුභග තන. දුර්ගා කෝටි අමිත අරි මර්දන ..

සක්ර කෝටි සත සරිස බිලාසා. නභ සත කෝටි අමිත අවකාසා ..

දෝ. මරුත කෝටි සත බිපුල බල රබි සත කෝටි ප්රකාස.

සසි සත කෝටි සුසීතල සමන සකල භව ත්රාස .. 91(ක) ..

කාල කෝටි සත සරිස අති දුස්තර දුර්ග දුරන්ත.

ධූමකේතු සත කෝටි සම දුරාධරෂ භගවන්ත .. 91(ඛ) ..

ප්රභු අගාධ සත කෝටි පතාලා. සමන කෝටි සත සරිස කරාලා ..

තීරථ අමිත කෝටි සම පාවන. නාම අඛිල අඝ පූග නසාවන ..

හිමගිරි කෝටි අචල රඝුබීරා. සින්ධු කෝටි සත සම ගම්භීරා ..

කාමධේනු සත කෝටි සමානා. සකල කාම දායක භගවානා ..

සාරද කෝටි අමිත චතුරාඊ. බිධි සත කෝටි සෘෂ්ටි නිපුනාඊ ..

බිෂ්නු කෝටි සම පාලන කර්තා. රුද්ර කෝටි සත සම සංහර්තා ..

ධනද කෝටි සත සම ධනවානා. මායා කෝටි ප්රපඤ්ච නිධානා ..

භාර ධරන සත කෝටි අහීසා. නිරවධි නිරුපම ප්රභු ජගදීසා ..

ඡං. නිරුපම න උපමා ආන රාම සමාන රාමු නිගම කහෛ.

ජිමි කෝටි සත ඛද්යෝත සම රබි කහත අති ලඝුතා ලහෛ ..

ඒහි භාँති නිජ නිජ මති බිලාස මුනිස හරිහි බඛානහීං.

ප්රභු භාව ගාහක අති කෘපාල සප්රේම සුනි සුඛ මානහීම් ..

දෝ. රාමු අමිත ගුන සාගර ථාහ කි පාවි කෝඉ.

සන්තන්හ සන ජස කිඡු සුනේඋँ තුම්හහි සුනායුँ සෝඉ .. 92(ක) ..

සෝ. භාව බස්ය භගවාන සුඛ නිධාන කරුනා භවන.

තජි මමතා මද මාන භජිඅ සදා සීතා රවන .. 92(ඛ) ..

සුනි භුසුණ්ඩි කේ බචන සුහාඒ. හරෂිත ඛගපති පඞ්ඛ ඵුලාඒ ..

නයන නීර මන අති හරෂානා. ශ්රීරඝුපති ප්රතාප උර ආනා ..

පාඡිල මෝහ සමුඣි පඡිතානා. බ්රහ්ම අනාදි මනුජ කරි මානා ..

පුනි පුනි කාග චරන සිරු නාවා. ජානි රාම සම ප්රේම බඪ़ආවා ..

ගුර බිනු භව නිධි තරි න කෝඊ. ජෞං බිරඤ්චි සඞ්කර සම හෝඊ ..

සංසය සර්ප ග්රසේඋ මෝහි තාතා. දුඛද ලහරි කුතර්ක බහු බ්රාතා ..

තව සරූප ගාරුඩ़ඉ රඝුනායක. මෝහි ජිආයු ජන සුඛදායක ..

තව ප්රසාද මම මෝහ නසානා. රාම රහස්ය අනූපම ජානා ..

දෝ. තාහි ප්රසංසි බිබිධ බිධි සීස නාඉ කර ජෝරි.

බචන බිනීත සප්රේම මෘදු බෝලේඋ ගරුඩ़ බහෝරි .. 93(ක) ..

ප්රභු අපනේ අබිබේක තේ බූඣුँ ස්වාමී තෝහි.

කෘපාසින්ධු සාදර කහහු ජානි දාස නිජ මෝහි .. 93(ඛ) ..

තුම්හ සර්බග්ය තන්ය තම පාරා. සුමති සුසීල සරල ආචාරා ..

ග්යාන බිරති බිග්යාන නිවාසා. රඝුනායක කේ තුම්හ ප්රිය දාසා ..

කාරන කවන දේහ යහ පාඊ. තාත සකල මෝහි කහහු බුඣාඊ ..

රාම චරිත සර සුන්දර ස්වාමී. පායහු කහාँ කහහු නභගාමී ..

නාථ සුනා මෛං අස සිව පාහීං. මහා ප්රලයහුँ නාස තව නාහීම් ..

මුධා බචන නහිං ඊස්වර කහී. සෞ මෝරේං මන සංසය අහී ..

අග ජග ජීව නාග නර දේවා. නාථ සකල ජගු කාල කලේවා ..

අණ්ඩ කටාහ අමිත ලය කාරී. කාලු සදා දුරතික්රම භාරී ..

සෝ. තුම්හහි න බ්යාපත කාල අති කරාල කාරන කවන.

මෝහි සෝ කහහු කෘපාල ග්යාන ප්රභාව කි ජෝග බල .. 94(ක) ..

දෝ. ප්රභු තව ආශ්රම ආඒँ මෝර මෝහ භ්රම භාග.

කාරන කවන සෝ නාථ සබ කහහු සහිත අනුරාග .. 94(ඛ) ..

ගරුඩ़ ගිරා සුනි හරෂේඋ කාගා. බෝලේඋ උමා පරම අනුරාගා ..

ධන්ය ධන්ය තව මති උරගාරී. ප්රස්න තුම්හාරි මෝහි අති ප්යාරී ..

සුනි තව ප්රස්න සප්රේම සුහාඊ. බහුත ජනම කෛ සුධි මෝහි ආඊ ..

සබ නිජ කථා කහුँ මෛං ගාඊ. තාත සුනහු සාදර මන ලාඊ ..

ජප තප මඛ සම දම බ්රත දානා. බිරති බිබේක ජෝග බිග්යානා ..

සබ කර ඵල රඝුපති පද ප්රේමා. තේහි බිනු කෞ න පාවි ඡේමා ..

ඒහි තන රාම භගති මෛං පාඊ. තාතේ මෝහි මමතා අධිකාඊ ..

ජේහි තේං කඡු නිජ ස්වාරථ හෝඊ. තේහි පර මමතා කර සබ කෝඊ ..

සෝ. පන්නගාරි අසි නීති ශ්රුති සම්මත සජ්ජන කහහිං.

අති නීචහු සන ප්රීති කරිඅ ජානි නිජ පරම හිත .. 95(ක) ..

පාට කීට තේං හෝඉ තේහි තේං පාටම්බර රුචිර.

කෘමි පාලි සබු කෝඉ පරම අපාවන ප්රාන සම .. 95(ඛ) ..

ස්වාරථ සාँච ජීව කහුँ ඒහා. මන ක්රම බචන රාම පද නේහා ..

සෝඉ පාවන සෝඉ සුභග සරීරා. ජෝ තනු පාඉ භජිඅ රඝුබීරා ..

රාම බිමුඛ ලහි බිධි සම දේහී. කබි කෝබිද න ප්රසංසහිං තේහී ..

රාම භගති ඒහිං තන උර ජාමී. තාතේ මෝහි පරම ප්රිය ස්වාමී ..

තජුँ න තන නිජ ඉච්ඡා මරනා. තන බිනු බේද භජන නහිං බරනා ..

ප්රථම මෝහँ මෝහි බහුත බිගෝවා. රාම බිමුඛ සුඛ කබහුँ න සෝවා ..

නානා ජනම කර්ම පුනි නානා. කිඒ ජෝග ජප තප මඛ දානා ..

කවන ජෝනි ජනමේඋँ ජහँ නාහීං. මෛං ඛගේස භ්රමි භ්රමි ජග මාහීම් ..

දේඛේඋँ කරි සබ කරම ගෝසාඊ. සුඛී න භයුँ අබහිං කී නාඊ ..

සුධි මෝහි නාථ ජන්ම බහු කේරී. සිව ප්රසාද මති මෝහँ න ඝේරී ..

දෝ. ප්රථම ජන්ම කේ චරිත අබ කහුँ සුනහු බිහගේස.

සුනි ප්රභු පද රති උපජි ජාතේං මිටහිං කලේස .. 96(ක) ..

පූරුබ කල්ප ඒක ප්රභු ජුග කලිජුග මල මූල ..

නර අරු නාරි අධර්ම රත සකල නිගම ප්රතිකූල .. 96(ඛ) ..

තේහි කලිජුග කෝසලපුර ජාඊ. ජන්මත භයුँ සූද්ර තනු පාඊ ..

සිව සේවක මන ක්රම අරු බානී. ආන දේව නින්දක අභිමානී ..

ධන මද මත්ත පරම බාචාලා. උග්රබුද්ධි උර දම්භ බිසාලා ..

ජදපි රහේඋँ රඝුපති රජධානී. තදපි න කඡු මහිමා තබ ජානී ..

අබ ජානා මෛං අවධ ප්රභාවා. නිගමාගම පුරාන අස ගාවා ..

කවනේහුँ ජන්ම අවධ බස ජෝඊ. රාම පරායන සෝ පරි හෝඊ ..

අවධ ප්රභාව ජාන තබ ප්රානී. ජබ උර බසහිං රාමු ධනුපානී ..

සෝ කලිකාල කඨින උරගාරී. පාප පරායන සබ නර නාරී ..

දෝ. කලිමල ග්රසේ ධර්ම සබ ලුප්ත භේ සදග්රන්ථ.

දම්භින්හ නිජ මති කල්පි කරි ප්රගට කිඒ බහු පන්ථ .. 97(ක) ..

භේ ලෝග සබ මෝහබස ලෝභ ග්රසේ සුභ කර්ම.

සුනු හරිජාන ග්යාන නිධි කහුँ කඡුක කලිධර්ම .. 97(ඛ) ..

බරන ධර්ම නහිං ආශ්රම චාරී. ශ්රුති බිරෝධ රත සබ නර නාරී ..

ද්විජ ශ්රුති බේචක භූප ප්රජාසන. කෞ නහිං මාන නිගම අනුසාසන ..

මාරග සෝඉ ජා කහුँ ජෝඉ භාවා. පණ්ඩිත සෝඉ ජෝ ගාල බජාවා ..

මිථ්යාරම්භ දම්භ රත ජෝඊ. තා කහුँ සන්ත කහි සබ කෝඊ ..

සෝඉ සයාන ජෝ පරධන හාරී. ජෝ කර දම්භ සෝ බඩ़ ආචාරී ..

ජෞ කහ ඣූँඨ මසඛරී ජානා. කලිජුග සෝඉ ගුනවන්ත බඛානා ..

නිරාචාර ජෝ ශ්රුති පථ ත්යාගී. කලිජුග සෝඉ ග්යානී සෝ බිරාගී ..

ජාකේං නඛ අරු ජටා බිසාලා. සෝඉ තාපස ප්රසිද්ධ කලිකාලා ..

දෝ. අසුභ බේෂ භූෂන ධරේං භච්ඡාභච්ඡ ජේ ඛාහිං.

තේඉ ජෝගී තේඉ සිද්ධ නර පූජ්ය තේ කලිජුග මාහිම් .. 98(ක) ..

සෝ. ජේ අපකාරී චාර තින්හ කර ගෞරව මාන්ය තේඉ.

මන ක්රම බචන ලබාර තේඉ බකතා කලිකාල මහුँ .. 98(ඛ) ..

නාරි බිබස නර සකල ගෝසාඊ. නාචහිං නට මර්කට කී නාඊ ..

සූද්ර ද්විජන්හ උපදේසහිං ග්යානා. මේලි ජනේඌ ලේහිං කුදානා ..

සබ නර කාම ලෝභ රත ක්රෝධී. දේව බිප්ර ශ්රුති සන්ත බිරෝධී ..

ගුන මන්දිර සුන්දර පති ත්යාගී. භජහිං නාරි පර පුරුෂ අභාගී ..

සෞභාගිනීං බිභූෂන හීනා. බිධවන්හ කේ සිඞ්ගාර නබීනා ..

ගුර සිෂ බධිර අන්ධ කා ලේඛා. ඒක න සුනි ඒක නහිං දේඛා ..

හරි සිෂ්ය ධන සෝක න හරී. සෝ ගුර ඝෝර නරක මහුँ පරී ..

මාතු පිතා බාලකන්හි බෝලාබහිං. උදර භරෛ සෝඉ ධර්ම සිඛාවහිම් ..

දෝ. බ්රහ්ම ග්යාන බිනු නාරි නර කහහිං න දූසරි බාත.

කෞඩ़ඊ ලාගි ලෝභ බස කරහිං බිප්ර ගුර ඝාත .. 99(ක) ..

බාදහිං සූද්ර ද්විජන්හ සන හම තුම්හ තේ කඡු ඝාටි.

ජානි බ්රහ්ම සෝ බිප්රබර ආँඛි දේඛාවහිං ඩාටි .. 99(ඛ) ..

පර ත්රිය ලම්පට කපට සයානේ. මෝහ ද්රෝහ මමතා ලපටානේ ..

තේඉ අභේදබාදී ග්යානී නර. දේඛා මේං චරිත්ර කලිජුග කර ..

ආපු ගේ අරු තින්හහූ ඝාලහිං. ජේ කහුँ සත මාරග ප්රතිපාලහිම් ..

කල්ප කල්ප භරි ඒක ඒක නරකා. පරහිං ජේ දූෂහිං ශ්රුති කරි තරකා ..

ජේ බරනාධම තේලි කුම්හාරා. ස්වපච කිරාත කෝල කලවාරා ..

නාරි මුඊ ගෘහ සම්පති නාසී. මූඩ़ මුඩ़ආඉ හෝහිං සන්යාසී ..

තේ බිප්රන්හ සන ආපු පුජාවහිං. උභය ලෝක නිජ හාථ නසාවහිම් ..

බිප්ර නිරච්ඡර ලෝලුප කාමී. නිරාචාර සඨ බෘෂලී ස්වාමී ..

සූද්ර කරහිං ජප තප බ්රත නානා. බෛඨි බරාසන කහහිං පුරානා ..

සබ නර කල්පිත කරහිං අචාරා. ජාඉ න බරනි අනීති අපාරා ..

දෝ. භේ බරන සඞ්කර කලි භින්නසේතු සබ ලෝග.

කරහිං පාප පාවහිං දුඛ භය රුජ සෝක බියෝග .. 100(ක) ..

ශ්රුති සම්මත හරි භක්ති පථ සඤ්ජුත බිරති බිබේක.

තේහි න චලහිං නර මෝහ බස කල්පහිං පන්ථ අනේක .. 100(ඛ) ..

ඡං. බහු දාම සँවාරහිං ධාම ජතී. බිෂයා හරි ලීන්හි න රහි බිරතී ..

තපසී ධනවන්ත දරිද්ර ගෘහී. කලි කෞතුක තාත න ජාත කහී ..

කුලවන්ති නිකාරහිං නාරි සතී. ගෘහ ආනිහිං චේරී නිබේරි ගතී ..

සුත මානහිං මාතු පිතා තබ ලෞං. අබලානන දීඛ නහීං ජබ ලෞම් ..

සසුරාරි පිආරි ලගී ජබ තේං. රිපරූප කුටුම්බ භේ තබ තේම් ..

නෘප පාප පරායන ධර්ම නහීං. කරි දණ්ඩ බිඩම්බ ප්රජා නිතහීම් ..

ධනවන්ත කුලීන මලීන අපී. ද්විජ චින්හ ජනේඋ උඝාර තපී ..

නහිං මාන පුරාන න බේදහි ජෝ. හරි සේවක සන්ත සහී කලි සෝ.

කබි බෘන්ද උදාර දුනී න සුනී. ගුන දූෂක බ්රාත න කෝ(අ)පි ගුනී ..

කලි බාරහිං බාර දුකාල පරෛ. බිනු අන්න දුඛී සබ ලෝග මරෛ ..

දෝ. සුනු ඛගේස කලි කපට හඨ දම්භ ද්වේෂ පාෂණ්ඩ.

මාන මෝහ මාරාදි මද බ්යාපි රහේ බ්රහ්මණ්ඩ .. 101(ක) ..

තාමස ධර්ම කරහිං නර ජප තප බ්රත මඛ දාන.

දේව න බරෂහිං ධරනීං බේ න ජාමහිං ධාන .. 101(ඛ) ..

ඡං. අබලා කච භූෂන භූරි ඡුධා. ධනහීන දුඛී මමතා බහුධා ..

සුඛ චාහහිං මූඪ़ න ධර්ම රතා. මති ථෝරි කඨෝරි න කෝමලතා .. 1 ..

නර පීඩ़ඉත රෝග න භෝග කහීං. අභිමාන බිරෝධ අකාරනහීම් ..

ලඝු ජීවන සම්බතු පඤ්ච දසා. කලපාන්ත න නාස ගුමානු අසා .. 2 ..

කලිකාල බිහාල කිඒ මනුජා. නහිං මානත ක්වෞ අනුජා තනුජා.

නහිං තෝෂ බිචාර න සීතලතා. සබ ජාති කුජාති භේ මගතා .. 3 ..

ඉරිෂා පරුෂාච්ඡර ලෝලුපතා. භරි පූරි රහී සමතා බිගතා ..

සබ ලෝග බියෝග බිසෝක හුඒ. බරනාශ්රම ධර්ම අචාර ගේ .. 4 ..

දම දාන දයා නහිං ජානපනී. ජඩ़තා පරබඤ්චනතාති ඝනී ..

තනු පෝෂක නාරි නරා සගරේ. පරනින්දක ජේ ජග මෝ බගරේ .. 5 ..

දෝ. සුනු බ්යාලාරි කාල කලි මල අවගුන ආගාර.

ගුනුँ බහුත කලිජුග කර බිනු ප්රයාස නිස්තාර .. 102(ක) ..

කෘතජුග ත්රේතා ද්වාපර පූජා මඛ අරු ජෝග.

ජෝ ගති හෝඉ සෝ කලි හරි නාම තේ පාවහිං ලෝග .. 102(ඛ) ..

කෘතජුග සබ ජෝගී බිග්යානී. කරි හරි ධ්යාන තරහිං භව ප්රානී ..

ත්රේතාँ බිබිධ ජග්ය නර කරහීං. ප්රභුහි සමර්පි කර්ම භව තරහීම් ..

ද්වාපර කරි රඝුපති පද පූජා. නර භව තරහිං උපාය න දූජා ..

කලිජුග කේවල හරි ගුන ගාහා. ගාවත නර පාවහිං භව ථාහා ..

කලිජුග ජෝග න ජග්ය න ග්යානා. ඒක අධාර රාම ගුන ගානා ..

සබ භරෝස තජි ජෝ භජ රාමහි. ප්රේම සමේත ගාව ගුන ග්රාමහි ..

සෝඉ භව තර කඡු සංසය නාහීං. නාම ප්රතාප ප්රගට කලි මාහීම් ..

කලි කර ඒක පුනීත ප්රතාපා. මානස පුන්ය හෝහිං නහිං පාපා ..

දෝ. කලිජුග සම ජුග ආන නහිං ජෞං නර කර බිස්වාස.

ගාඉ රාම ගුන ගන බිමලँ භව තර බිනහිං ප්රයාස .. 103(ක) ..

ප්රගට චාරි පද ධර්ම කේ කලිල මහුँ ඒක ප්රධාන.

ජේන කේන බිධි දීන්හේං දාන කරි කල්යාන .. 103(ඛ) ..

නිත ජුග ධර්ම හෝහිං සබ කේරේ. හෘදයँ රාම මායා කේ ප්රේරේ ..

සුද්ධ සත්ව සමතා බිග්යානා. කෘත ප්රභාව ප්රසන්න මන ජානා ..

සත්ව බහුත රජ කඡු රති කර්මා. සබ බිධි සුඛ ත්රේතා කර ධර්මා ..

බහු රජ ස්වල්ප සත්ව කඡු තාමස. ද්වාපර ධර්ම හරෂ භය මානස ..

තාමස බහුත රජෝගුන ථෝරා. කලි ප්රභාව බිරෝධ චහුँ ඕරා ..

බුධ ජුග ධර්ම ජානි මන මාහීං. තජි අධර්ම රති ධර්ම කරාහීම් ..

කාල ධර්ම නහිං බ්යාපහිං තාහී. රඝුපති චරන ප්රීති අති ජාහී ..

නට කෘත බිකට කපට ඛගරායා. නට සේවකහි න බ්යාපි මායා ..

දෝ. හරි මායා කෘත දෝෂ ගුන බිනු හරි භජන න ජාහිං.

භජිඅ රාම තජි කාම සබ අස බිචාරි මන මාහිම් .. 104(ක) ..

තේහි කලිකාල බරෂ බහු බසේඋँ අවධ බිහගේස.

පරේඋ දුකාල බිපති බස තබ මෛං ගයුँ බිදේස .. 104(ඛ) ..

ගයුँ උජේනී සුනු උරගාරී. දීන මලීන දරිද්ර දුඛාරී ..

ගේँ කාල කඡු සම්පති පාඊ. තහँ පුනි කරුँ සම්භු සේවකාඊ ..

බිප්ර ඒක බෛදික සිව පූජා. කරි සදා තේහි කාජු න දූජා ..

පරම සාධු පරමාරථ බින්දක. සම්භු උපාසක නහිං හරි නින්දක ..

තේහි සේවුँ මෛං කපට සමේතා. ද්විජ දයාල අති නීති නිකේතා ..

බාහිජ නම්ර දේඛි මෝහි සාඊං. බිප්ර පඪ़ආව පුත්ර කී නාඊම් ..

සම්භු මන්ත්ර මෝහි ද්විජබර දීන්හා. සුභ උපදේස බිබිධ බිධි කීන්හා ..

ජපුँ මන්ත්ර සිව මන්දිර ජාඊ. හෘදයँ දම්භ අහමිති අධිකාඊ ..

දෝ. මෛං ඛල මල සඞ්කුල මති නීච ජාති බස මෝහ.

හරි ජන ද්විජ දේඛේං ජරුँ කරුँ බිෂ්නු කර ද්රෝහ .. 105(ක) ..

සෝ. ගුර නිත මෝහි ප්රබෝධ දුඛිත දේඛි ආචරන මම.

මෝහි උපජි අති ක්රෝධ දම්භිහි නීති කි භාවී .. 105(ඛ) ..

ඒක බාර ගුර ලීන්හ බෝලාඊ. මෝහි නීති බහු භාँති සිඛාඊ ..

සිව සේවා කර ඵල සුත සෝඊ. අබිරල භගති රාම පද හෝඊ ..

රාමහි භජහිං තාත සිව ධාතා. නර පාවँර කෛ කේතික බාතා ..

ජාසු චරන අජ සිව අනුරාගී. තාතු ද්රෝහँ සුඛ චහසි අභාගී ..

හර කහුँ හරි සේවක ගුර කහේඌ. සුනි ඛගනාථ හෘදය මම දහේඌ ..

අධම ජාති මෛං බිද්යා පාඒँ. භයුँ ජථා අහි දූධ පිආඒँ ..

මානී කුටිල කුභාග්ය කුජාතී. ගුර කර ද්රෝහ කරුँ දිනු රාතී ..

අති දයාල ගුර ස්වල්ප න ක්රෝධා. පුනි පුනි මෝහි සිඛාව සුබෝධා ..

ජේහි තේ නීච බඩ़ආඊ පාවා. සෝ ප්රථමහිං හති තාහි නසාවා ..

ධූම අනල සම්භව සුනු භාඊ. තේහි බුඣාව ඝන පදවී පාඊ ..

රජ මග පරී නිරාදර රහී. සබ කර පද ප්රහාර නිත සහී ..

මරුත උඩ़ආව ප්රථම තේහි භරී. පුනි නෘප නයන කිරීටන්හි පරී ..

සුනු ඛගපති අස සමුඣි ප්රසඞ්ගා. බුධ නහිං කරහිං අධම කර සඞ්ගා ..

කබි කෝබිද ගාවහිං අසි නීතී. ඛල සන කලහ න භල නහිං ප්රීතී ..

උදාසීන නිත රහිඅ ගෝසාඊං. ඛල පරිහරිඅ ස්වාන කී නාඊම් ..

මෛං ඛල හෘදයँ කපට කුටිලාඊ. ගුර හිත කහි න මෝහි සෝහාඊ ..

දෝ. ඒක බාර හර මන්දිර ජපත රහේඋँ සිව නාම.

ගුර ආයු අභිමාන තේං උඨි නහිං කීන්හ ප්රනාම .. 106(ක) ..

සෝ දයාල නහිං කහේඋ කඡු උර න රෝෂ ලවලේස.

අති අඝ ගුර අපමානතා සහි නහිං සකේ මහේස .. 106(ඛ) ..

මන්දිර මාඣ භී නභ බානී. රේ හතභාග්ය අග්ය අභිමානී ..

ජද්යපි තව ගුර කේං නහිං ක්රෝධා. අති කෘපාල චිත සම්යක බෝධා ..

තදපි සාප සඨ දෛහුँ තෝහී. නීති බිරෝධ සෝහාඉ න මෝහී ..

ජෞං නහිං දණ්ඩ කරෞං ඛල තෝරා. භ්රෂ්ට හෝඉ ශ්රුතිමාරග මෝරා ..

ජේ සඨ ගුර සන ඉරිෂා කරහීං. රෞරව නරක කෝටි ජුග පරහීම් ..

ත්රිජග ජෝනි පුනි ධරහිං සරීරා. අයුත ජන්ම භරි පාවහිං පීරා ..

බෛඨ රහේසි අජගර ඉව පාපී. සර්ප හෝහි ඛල මල මති බ්යාපී ..

මහා බිටප කෝටර මහුँ ජාඊ .. රහු අධමාධම අධගති පාඊ ..

දෝ. හාහාකාර කීන්හ ගුර දාරුන සුනි සිව සාප ..

කම්පිත මෝහි බිලෝකි අති උර උපජා පරිතාප .. 107(ක) ..

කරි දණ්ඩවත සප්රේම ද්විජ සිව සන්මුඛ කර ජෝරි.

බිනය කරත ගදගද ස්වර සමුඣි ඝෝර ගති මෝරි .. 107(ඛ) ..

නමාමීශමීශාන නිර්වාණරූපං. විම්භුං බ්යාපකං බ්රහ්ම වේදස්වරූපං.

නිජං නිර්ගුණං නිර්විකල්පං නිරීංහ. චිදාකාශමාකාශවාසං භජේ(අ)හම් ..

නිරාකාරමෝඞ්කාරමූලං තුරීයං. ගිරා ග්යාන ගෝතීතමීශං ගිරීශම් ..

කරාලං මහාකාල කාලං කෘපාලං. ගුණාගාර සංසාරපාරං නතෝ(අ)හම් ..

තුෂාරාද්රි සඞ්කාශ ගෞරං ගභීරං. මනෝභූත කෝටි ප්රභා ශ්රී ශරීරම් ..

ස්ඵුරන්මෞලි කල්ලෝලිනී චාරු ගඞ්ගා. ලසද්භාලබාලේන්දු කණ්ඨේ භුජඞ්ගා ..

චලත්කුණ්ඩලං භ්රූ සුනේත්රං විශාලං. ප්රසන්නානනං නීලකණ්ඨං දයාලම් ..

මෘගාධීශචර්මාම්බරං මුණ්ඩමාලං. ප්රියං ශඞ්කරං සර්වනාථං භජාමි ..

ප්රචණ්ඩං ප්රකෘෂ්ටං ප්රගල්භං පරේශං. අඛණ්ඩං අජං භානුකෝටිප්රකාශම් ..

ත්රයඃශූල නිර්මූලනං ශූලපාණිං. භජේ(අ)හං භවානීපතිං භාවගම්යම් ..

කලාතීත කල්යාණ කල්පාන්තකාරී. සදා සජ්ජනාන්දදාතා පුරාරී ..

චිදානන්දසන්දෝහ මෝහාපහාරී. ප්රසීද ප්රසීද ප්රභෝ මන්මථාරී ..

න යාවද් උමානාථ පාදාරවින්දං. භජන්තීහ ලෝකේ පරේ වා නරාණාම් ..

න තාවත්සුඛං ශාන්ති සන්තාපනාශං. ප්රසීද ප්රභෝ සර්වභූතාධිවාසම් ..

න ජානාමි යෝගං ජපං නෛව පූජාං. නතෝ(අ)හං සදා සර්වදා ශම්භු තුභ්යම් ..

ජරා ජන්ම දුඃඛෞඝ තාතප්යමානං. ප්රභෝ පාහි ආපන්නමාමීශ ශම්භෝ ..

ශ්ලෝක-රුද්රාෂ්ටකමිදං ප්රෝක්තං විප්රේණ හරතෝෂයේ.

යේ පඨන්ති නරා භක්ත්යා තේෂාං ශම්භුඃ ප්රසීදති .. 9 ..

දෝ. -සුනි බිනතී සර්බග්ය සිව දේඛි බ්රිප්ර අනුරාගු.

පුනි මන්දිර නභබානී භි ද්විජබර බර මාගු .. 108(ක) ..

ජෞං ප්රසන්න ප්රභු මෝ පර නාථ දීන පර නේහු.

නිජ පද භගති දේඉ ප්රභු පුනි දූසර බර දේහු .. 108(ඛ) ..

තව මායා බස ජීව ජඩ़ සන්තත ඵිරි භුලාන.

තේහි පර ක්රෝධ න කරිඅ ප්රභු කෘපා සින්ධු භගවාන .. 108(ග) ..

සඞ්කර දීනදයාල අබ ඒහි පර හෝහු කෘපාල.

සාප අනුග්රහ හෝඉ ජේහිං නාථ ථෝරේහීං කාල .. 108(ඝ) ..

ඒහි කර හෝඉ පරම කල්යානා. සෝඉ කරහු අබ කෘපානිධානා ..

බිප්රගිරා සුනි පරහිත සානී. ඒවමස්තු ඉති භි නභබානී ..

ජදපි කීන්හ ඒහිං දාරුන පාපා. මෛං පුනි දීන්හ කෝප කරි සාපා ..

තදපි තුම්හාර සාධුතා දේඛී. කරිහුँ ඒහි පර කෘපා බිසේෂී ..

ඡමාසීල ජේ පර උපකාරී. තේ ද්විජ මෝහි ප්රිය ජථා ඛරාරී ..

මෝර ශ්රාප ද්විජ බ්යර්ථ න ජාඉහි. ජන්ම සහස අවස්ය යහ පාඉහි ..

ජනමත මරත දුසහ දුඛ හෝඊ. අහි ස්වල්පු නහිං බ්යාපිහි සෝඊ ..

කවනේඋँ ජන්ම මිටිහි නහිං ග්යානා. සුනහි සූද්ර මම බචන ප්රවානා ..

රඝුපති පුරීං ජන්ම තබ භයූ. පුනි තෛං මම සේවාँ මන දයූ ..

පුරී ප්රභාව අනුග්රහ මෝරේං. රාම භගති උපජිහි උර තෝරේම් ..

සුනු මම බචන සත්ය අබ භාඊ. හරිතෝෂන බ්රත ද්විජ සේවකාඊ ..

අබ ජනි කරහි බිප්ර අපමානා. ජානේහු සන්ත අනන්ත සමානා ..

ඉන්ද්ර කුලිස මම සූල බිසාලා. කාලදණ්ඩ හරි චක්ර කරාලා ..

ජෝ ඉන්හ කර මාරා නහිං මරී. බිප්රද්රෝහ පාවක සෝ ජරී ..

අස බිබේක රාඛේහු මන මාහීං. තුම්හ කහँ ජග දුර්ලභ කඡු නාහීම් ..

ඖරු ඒක ආසිෂා මෝරී. අප්රතිහත ගති හෝඉහි තෝරී ..

දෝ. සුනි සිව බචන හරෂි ගුර ඒවමස්තු ඉති භාෂි.

මෝහි ප්රබෝධි ගයු ගෘහ සම්භු චරන උර රාඛි .. 109(ක) ..

ප්රේරිත කාල බිධි ගිරි ජාඉ භයුँ මෛං බ්යාල.

පුනි ප්රයාස බිනු සෝ තනු ජජේඋँ ගේँ කඡු කාල .. 109(ඛ) ..

ජෝඉ තනු ධරුँ තජුँ පුනි අනායාස හරිජාන.

ජිමි නූතන පට පහිරි නර පරිහරි පුරාන .. 109(ග) ..

සිවँ රාඛී ශ්රුති නීති අරු මෛං නහිං පාවා ක්ලේස.

ඒහි බිධි ධරේඋँ බිබිධ තනු ග්යාන න ගයු ඛගේස .. 109(ඝ) ..

ත්රිජග දේව නර ජෝඉ තනු ධරුँ. තහँ තහँ රාම භජන අනුසරූँ ..

ඒක සූල මෝහි බිසර න ක්AU. ගුර කර කෝමල සීල සුභ්AU ..

චරම දේහ ද්විජ කෛ මෛං පාඊ. සුර දුර්ලභ පුරාන ශ්රුති ගාඊ ..

ඛේලුँ තහූँ බාලකන්හ මීලා. කරුँ සකල රඝුනායක ලීලා ..

ප්රෞඪ़ භේँ මෝහි පිතා පඪ़ආවා. සමඣුँ සුනුँ ගුනුँ නහිං භාවා ..

මන තේ සකල බාසනා භාගී. කේවල රාම චරන ලය ලාගී ..

කහු ඛගේස අස කවන අභාගී. ඛරී සේව සුරධේනුහි ත්යාගී ..

ප්රේම මගන මෝහි කඡු න සෝහාඊ. හාරේඋ පිතා පඪ़ආඉ පඪ़ආඊ ..

භේ කාලබස ජබ පිතු මාතා. මෛං බන ගයුँ භජන ජනත්රාතා ..

ජහँ ජහँ බිපින මුනීස්වර පාවුँ. ආශ්රම ජාඉ ජාඉ සිරු නාවුँ ..

බූඣත තින්හහි රාම ගුන ගාහා. කහහිං සුනුँ හරෂිත ඛගනාහා ..

සුනත ඵිරුँ හරි ගුන අනුබාදා. අබ්යාහත ගති සම්භු ප්රසාදා ..

ඡූටී ත්රිබිධ ඊෂනා ගාඪ़ඊ. ඒක ලාලසා උර අති බාඪ़ඊ ..

රාම චරන බාරිජ ජබ දේඛෞං. තබ නිජ ජන්ම සඵල කරි ලේඛෞම් ..

ජේහි පූँඡුँ සෝඉ මුනි අස කහී. ඊස්වර සර්බ භූතමය අහී ..

නිර්ගුන මත නහිං මෝහි සෝහාඊ. සගුන බ්රහ්ම රති උර අධිකාඊ ..

දෝ. ගුර කේ බචන සුරති කරි රාම චරන මනු ලාග.

රඝුපති ජස ගාවත ඵිරුँ ඡන ඡන නව අනුරාග .. 110(ක) ..

මේරු සිඛර බට ඡායාँ මුනි ලෝමස ආසීන.

දේඛි චරන සිරු නායුँ බචන කහේඋँ අති දීන .. 110(ඛ) ..

සුනි මම බචන බිනීත මෘදු මුනි කෘපාල ඛගරාජ.

මෝහි සාදර පූँඡත භේ ද්විජ ආයහු කේහි කාජ .. 110(ග) ..

තබ මෛං කහා කෘපානිධි තුම්හ සර්බග්ය සුජාන.

සගුන බ්රහ්ම අවරාධන මෝහි කහහු භගවාන .. 110(ඝ) ..

තබ මුනිෂ රඝුපති ගුන ගාථා. කහේ කඡුක සාදර ඛගනාථා ..

බ්රහ්මග්යාන රත මුනි බිග්යානි. මෝහි පරම අධිකාරී ජානී ..

ලාගේ කරන බ්රහ්ම උපදේසා. අජ අද්වේත අගුන හෘදයේසා ..

අකල අනීහ අනාම අරුපා. අනුභව ගම්ය අඛණ්ඩ අනූපා ..

මන ගෝතීත අමල අබිනාසී. නිර්බිකාර නිරවධි සුඛ රාසී ..

සෝ තෛං තාහි තෝහි නහිං භේදා. බාරි බීචි ඉව ගාවහි බේදා ..

බිබිධ භාँති මෝහි මුනි සමුඣාවා. නිර්ගුන මත මම හෘදයँ න ආවා ..

පුනි මෛං කහේඋँ නාඉ පද සීසා. සගුන උපාසන කහහු මුනීසා ..

රාම භගති ජල මම මන මීනා. කිමි බිලගාඉ මුනීස ප්රබීනා ..

සෝඉ උපදේස කහහු කරි දායා. නිජ නයනන්හි දේඛෞං රඝුරායා ..

භරි ලෝචන බිලෝකි අවධේසා. තබ සුනිහුँ නිර්ගුන උපදේසා ..

මුනි පුනි කහි හරිකථා අනූපා. ඛණ්ඩි සගුන මත අගුන නිරූපා ..

තබ මෛං නිර්ගුන මත කර දූරී. සගුන නිරූපුँ කරි හඨ භූරී ..

උත්තර ප්රතිඋත්තර මෛං කීන්හා. මුනි තන භේ ක්රෝධ කේ චීන්හා ..

සුනු ප්රභු බහුත අවග්යා කිඒँ. උපජ ක්රෝධ ග්යානින්හ කේ හිඒँ ..

අති සඞ්ඝරෂන ජෞං කර කෝඊ. අනල ප්රගට චන්දන තේ හෝඊ ..

දෝ. -බාරම්බාර සකෝප මුනි කරි නිරුපන ග්යාන.

මෛං අපනේං මන බෛඨ තබ කරුँ බිබිධ අනුමාන .. 111(ක) ..

ක්රෝධ කි ද්වේතබුද්ධි බිනු ද්වෛත කි බිනු අග්යාන.

මායාබස පරිඡින්න ජඩ़ ජීව කි ඊස සමාන .. 111(ඛ) ..

කබහුँ කි දුඛ සබ කර හිත තාකේං. තේහි කි දරිද්ර පරස මනි ජාකේම් ..

පරද්රෝහී කී හෝහිං නිසඞ්කා. කාමී පුනි කි රහහිං අකලඞ්කා ..

බංස කි රහ ද්විජ අනහිත කීන්හේං. කර්ම කි හෝහිං ස්වරූපහි චීන්හේම් ..

කාහූ සුමති කි ඛල සँග ජාමී. සුභ ගති පාව කි පරත්රිය ගාමී ..

භව කි පරහිං පරමාත්මා බින්දක. සුඛී කි හෝහිං කබහුँ හරිනින්දක ..

රාජු කි රහි නීති බිනු ජානේං. අඝ කි රහහිං හරිචරිත බඛානේම් ..

පාවන ජස කි පුන්ය බිනු හෝඊ. බිනු අඝ අජස කි පාවි කෝඊ ..

ලාභු කි කිඡු හරි භගති සමානා. ජේහි ගාවහිං ශ්රුති සන්ත පුරානා ..

හානි කි ජග ඒහි සම කිඡු භාඊ. භජිඅ න රාමහි නර තනු පාඊ ..

අඝ කි පිසුනතා සම කඡු ආනා. ධර්ම කි දයා සරිස හරිජානා ..

ඒහි බිධි අමිති ජුගුති මන ගුනූँ. මුනි උපදේස න සාදර සුනූँ ..

පුනි පුනි සගුන පච්ඡ මෛං රෝපා. තබ මුනි බෝලේඋ බචන සකෝපා ..

මූඪ़ පරම සිඛ දේඋँ න මානසි. උත්තර ප්රතිඋත්තර බහු ආනසි ..

සත්ය බචන බිස්වාස න කරහී. බායස ඉව සබහී තේ ඩරහී ..

සඨ ස්වපච්ඡ තබ හෘදයँ බිසාලා. සපදි හෝහි පච්ඡී චණ්ඩාලා ..

ලීන්හ ශ්රාප මෛං සීස චඪ़ආඊ. නහිං කඡු භය න දීනතා ආඊ ..

දෝ. තුරත භයුँ මෛං කාග තබ පුනි මුනි පද සිරු නාඉ.

සුමිරි රාම රඝුබංස මනි හරෂිත චලේඋँ උඩ़ආඉ .. 112(ක) ..

උමා ජේ රාම චරන රත බිගත කාම මද ක්රෝධ ..

නිජ ප්රභුමය දේඛහිං ජගත කේහි සන කරහිං බිරෝධ .. 112(ඛ) ..

සුනු ඛගේස නහිං කඡු රිෂි දූෂන. උර ප්රේරක රඝුබංස බිභූෂන ..

කෘපාසින්ධු මුනි මති කරි භෝරී. ලීන්හි ප්රේම පරිච්ඡා මෝරී ..

මන බච ක්රම මෝහි නිජ ජන ජානා. මුනි මති පුනි ඵේරී භගවානා ..

රිෂි මම මහත සීලතා දේඛී. රාම චරන බිස්වාස බිසේෂී ..

අති බිසමය පුනි පුනි පඡිතාඊ. සාදර මුනි මෝහි ලීන්හ බෝලාඊ ..

මම පරිතෝෂ බිබිධ බිධි කීන්හා. හරෂිත රාමමන්ත්ර තබ දීන්හා ..

බාලකරූප රාම කර ධ්යානා. කහේඋ මෝහි මුනි කෘපානිධානා ..

සුන්දර සුඛද මිහි අති භාවා. සෝ ප්රථමහිං මෛං තුම්හහි සුනාවා ..

මුනි මෝහි කඡුක කාල තහँ රාඛා. රාමචරිතමානස තබ භාෂා ..

සාදර මෝහි යහ කථා සුනාඊ. පුනි බෝලේ මුනි ගිරා සුහාඊ ..

රාමචරිත සර ගුප්ත සුහාවා. සම්භු ප්රසාද තාත මෛං පාවා ..

තෝහි නිජ භගත රාම කර ජානී. තාතේ මෛං සබ කහේඋँ බඛානී ..

රාම භගති ජින්හ කේං උර නාහීං. කබහුँ න තාත කහිඅ තින්හ පාහීම් ..

මුනි මෝහි බිබිධ භාँති සමුඣාවා. මෛං සප්රේම මුනි පද සිරු නාවා ..

නිජ කර කමල පරසි මම සීසා. හරෂිත ආසිෂ දීන්හ මුනීසා ..

රාම භගති අබිරල උර තෝරේං. බසිහි සදා ප්රසාද අබ මෝරේම් ..

දෝ. -සදා රාම ප්රිය හෝහු තුම්හ සුභ ගුන භවන අමාන.

කාමරූප ඉච්ධාමරන ග්යාන බිරාග නිධාන .. 113(ක) ..

ජේංහිං ආශ්රම තුම්හ බසබ පුනි සුමිරත ශ්රීභගවන්ත.

බ්යාපිහි තහँ න අබිද්යා ජෝජන ඒක ප්රජන්ත .. 113(ඛ) ..

කාල කර්ම ගුන දෝෂ සුභ්AU. කඡු දුඛ තුම්හහි න බ්යාපිහි ක්AU ..

රාම රහස්ය ලලිත බිධි නානා. ගුප්ත ප්රගට ඉතිහාස පුරානා ..

බිනු ශ්රම තුම්හ ජානබ සබ සෝඌ. නිත නව නේහ රාම පද හෝඌ ..

ජෝ ඉච්ඡා කරිහහු මන මාහීං. හරි ප්රසාද කඡු දුර්ලභ නාහීම් ..

සුනි මුනි ආසිෂ සුනු මතිධීරා. බ්රහ්මගිරා භි ගගන ගँභීරා ..

ඒවමස්තු තව බච මුනි ග්යානී. යහ මම භගත කර්ම මන බානී ..

සුනි නභගිරා හරෂ මෝහි භයූ. ප්රේම මගන සබ සංසය ගයූ ..

කරි බිනතී මුනි ආයසු පාඊ. පද සරෝජ පුනි පුනි සිරු නාඊ ..

හරෂ සහිත ඒහිං ආශ්රම ආයුँ. ප්රභු ප්රසාද දුර්ලභ බර පායුँ ..

ඉහාँ බසත මෝහි සුනු ඛග ඊසා. බීතේ කලප සාත අරු බීසා ..

කරුँ සදා රඝුපති ගුන ගානා. සාදර සුනහිං බිහඞ්ග සුජානා ..

ජබ ජබ අවධපුරීං රඝුබීරා. ධරහිං භගත හිත මනුජ සරීරා ..

තබ තබ ජාඉ රාම පුර රහූँ. සිසුලීලා බිලෝකි සුඛ ලහූँ ..

පුනි උර රාඛි රාම සිසුරූපා. නිජ ආශ්රම ආවුँ ඛගභූපා ..

කථා සකල මෛං තුම්හහි සුනාඊ. කාග දේහ ජේහිං කාරන පාඊ ..

කහිඋँ තාත සබ ප්රස්න තුම්හාරී. රාම භගති මහිමා අති භාරී ..

දෝ. තාතේ යහ තන මෝහි ප්රිය භයු රාම පද නේහ.

නිජ ප්රභු දරසන පායුँ ගේ සකල සන්දේහ .. 114(ක) ..

මාසපාරායණ, උන්තීසවාँ විශ්රාම

භගති පච්ඡ හඨ කරි රහේඋँ දීන්හි මහාරිෂි සාප.

මුනි දුර්ලභ බර පායුँ දේඛහු භජන ප්රතාප .. 114(ඛ) ..

ජේ අසි භගති ජානි පරිහරහීං. කේවල ග්යාන හේතු ශ්රම කරහීම් ..

තේ ජඩ़ කාමධේනු ගෘහँ ත්යාගී. ඛෝජත ආකු ඵිරහිං පය ලාගී ..

සුනු ඛගේස හරි භගති බිහාඊ. ජේ සුඛ චාහහිං ආන උපාඊ ..

තේ සඨ මහාසින්ධු බිනු තරනී. පෛරි පාර චාහහිං ජඩ़ කරනී ..

සුනි භසුණ්ඩි කේ බචන භවානී. බෝලේඋ ගරුඩ़ හරෂි මෘදු බානී ..

තව ප්රසාද ප්රභු මම උර මාහීං. සංසය සෝක මෝහ භ්රම නාහීම් ..

සුනේඋँ පුනීත රාම ගුන ග්රාමා. තුම්හරී කෘපාँ ලහේඋँ බිශ්රාමා ..

ඒක බාත ප්රභු පූँඡුँ තෝහී. කහහු බුඣාඉ කෘපානිධි මෝහී ..

කහහිං සන්ත මුනි බේද පුරානා. නහිං කඡු දුර්ලභ ග්යාන සමානා ..

සෝඉ මුනි තුම්හ සන කහේඋ ගෝසාඊං. නහිං ආදරේහු භගති කී නාඊම් ..

ග්යානහි භගතිහි අන්තර කේතා. සකල කහහු ප්රභු කෘපා නිකේතා ..

සුනි උරගාරි බචන සුඛ මානා. සාදර බෝලේඋ කාග සුජානා ..

භගතිහි ග්යානහි නහිං කඡු භේදා. උභය හරහිං භව සම්භව ඛේදා ..

නාථ මුනීස කහහිං කඡු අන්තර. සාවධාන සෞ සුනු බිහඞ්ගබර ..

ග්යාන බිරාග ජෝග බිග්යානා. ඒ සබ පුරුෂ සුනහු හරිජානා ..

පුරුෂ ප්රතාප ප්රබල සබ භාँතී. අබලා අබල සහජ ජඩ़ ජාතී ..

දෝ. -පුරුෂ ත්යාගි සක නාරිහි ජෝ බිරක්ත මති ධීර ..

න තු කාමී බිෂයාබස බිමුඛ ජෝ පද රඝුබීර .. 115(ක) ..

සෝ. සෞ මුනි ග්යානනිධාන මෘගනයනී බිධු මුඛ නිරඛි.

බිබස හෝඉ හරිජාන නාරි බිෂ්නු මායා ප්රගට .. 115(ඛ) ..

ඉහාँ න පච්ඡපාත කඡු රාඛුँ. බේද පුරාන සන්ත මත භාෂුँ ..

මෝහ න නාරි නාරි කේං රූපා. පන්නගාරි යහ රීති අනූපා ..

මායා භගති සුනහු තුම්හ දෝඌ. නාරි බර්ග ජානි සබ කෝඌ ..

පුනි රඝුබීරහි භගති පිආරී. මායා ඛලු නර්තකී බිචාරී ..

භගතිහි සානුකූල රඝුරායා. තාතේ තේහි ඩරපති අති මායා ..

රාම භගති නිරුපම නිරුපාධී. බසි ජාසු උර සදා අබාධී ..

තේහි බිලෝකි මායා සකුචාඊ. කරි න සකි කඡු නිජ ප්රභුතාඊ ..

අස බිචාරි ජේ මුනි බිග්යානී. ජාචහීං භගති සකල සුඛ ඛානී ..

දෝ. යහ රහස්ය රඝුනාථ කර බේගි න ජානි කෝඉ.

ජෝ ජානි රඝුපති කෘපාँ සපනේහුँ මෝහ න හෝඉ .. 116(ක) ..

ඖරු ග්යාන භගති කර භේද සුනහු සුප්රබීන.

ජෝ සුනි හෝඉ රාම පද ප්රීති සදා අබිඡීන .. 116(ඛ) ..

සුනහු තාත යහ අකථ කහානී. සමුඣත බනි න ජාඉ බඛානී ..

ඊස්වර අංස ජීව අබිනාසී. චේතන අමල සහජ සුඛ රාසී ..

සෝ මායාබස භයු ගෝසාඊං. බँධ්යෝ කීර මරකට කී නාඊ ..

ජඩ़ චේතනහි ග්රන්ථි පරි ගී. ජදපි මෘෂා ඡූටත කඨිනී ..

තබ තේ ජීව භයු සංසාරී. ඡූට න ග්රන්ථි න හෝඉ සුඛාරී ..

ශ්රුති පුරාන බහු කහේඋ උපාඊ. ඡූට න අධික අධික අරුඣාඊ ..

ජීව හෘදයँ තම මෝහ බිසේෂී. ග්රන්ථි ඡූට කිමි පරි න දේඛී ..

අස සඤ්ජෝග ඊස ජබ කරී. තබහුँ කදාචිත සෝ නිරුඅරී ..

සාත්ත්වික ශ්රද්ධා ධේනු සුහාඊ. ජෞං හරි කෘපාँ හෘදයँ බස ආඊ ..

ජප තප බ්රත ජම නියම අපාරා. ජේ ශ්රුති කහ සුභ ධර්ම අචාරා ..

තේඉ තෘන හරිත චරෛ ජබ ගාඊ. භාව බච්ඡ සිසු පාඉ පේන්හාඊ ..

නෝඉ නිබෘත්ති පාත්ර බිස්වාසා. නිර්මල මන අහීර නිජ දාසා ..

පරම ධර්මමය පය දුහි භාඊ. අවටෛ අනල අකාම බිහාඊ ..

තෝෂ මරුත තබ ඡමාँ ජුඩ़ආවෛ. ධෘති සම ජාවනු දේඉ ජමාවෛ ..

මුදිතාँ මථෛං බිචාර මථානී. දම අධාර රජු සත්ය සුබානී ..

තබ මථි කාඪ़ඉ ලේඉ නවනීතා. බිමල බිරාග සුභග සුපුනීතා ..

දෝ. ජෝග අගිනි කරි ප්රගට තබ කර්ම සුභාසුභ ලාඉ.

බුද්ධි සිරාවෛං ග්යාන ඝෘත මමතා මල ජරි ජාඉ .. 117(ක) ..

තබ බිග්යානරූපිනි බුද්ධි බිසද ඝෘත පාඉ.

චිත්ත දිආ භරි ධරෛ දෘඪ़ සමතා දිඅටි බනාඉ .. 117(ඛ) ..

තීනි අවස්ථා තීනි ගුන තේහි කපාස තේං කාඪ़ඉ.

තූල තුරීය සँවාරි පුනි බාතී කරෛ සුගාඪ़ඉ .. 117(ග) ..

සෝ. ඒහි බිධි ලේසෛ දීප තේජ රාසි බිග්යානමය ..

ජාතහිං ජාසු සමීප ජරහිං මදාදික සලභ සබ .. 117(ඝ) ..

සෝහමස්මි ඉති බෘත්ති අඛණ්ඩා. දීප සිඛා සෝඉ පරම ප්රචණ්ඩා ..

ආතම අනුභව සුඛ සුප්රකාසා. තබ භව මූල භේද භ්රම නාසා ..

ප්රබල අබිද්යා කර පරිවාරා. මෝහ ආදි තම මිටි අපාරා ..

තබ සෝඉ බුද්ධි පාඉ උँජිආරා. උර ගෘහँ බෛඨි ග්රන්ථි නිරුආරා ..

ඡෝරන ග්රන්ථි පාව ජෞං සෝඊ. තබ යහ ජීව කෘතාරථ හෝඊ ..

ඡෝරත ග්රන්ථි ජානි ඛගරායා. බිඝ්න අනේක කරි තබ මායා ..

රිද්ධි සිද්ධි ප්රේරි බහු භාඊ. බුද්ධහි ලෝභ දිඛාවහිං ආඊ ..

කල බල ඡල කරි ජාහිං සමීපා. අඤ්චල බාත බුඣාවහිං දීපා ..

හෝඉ බුද්ධි ජෞං පරම සයානී. තින්හ තන චිතව න අනහිත ජානී ..

ජෞං තේහි බිඝ්න බුද්ධි නහිං බාධී. තෞ බහෝරි සුර කරහිං උපාධී ..

ඉන්ද්රීං ද්වාර ඣරෝඛා නානා. තහँ තහँ සුර බෛඨේ කරි ථානා ..

ආවත දේඛහිං බිෂය බයාරී. තේ හඨි දේහී කපාට උඝාරී ..

ජබ සෝ ප්රභඤ්ජන උර ගෘහँ ජාඊ. තබහිං දීප බිග්යාන බුඣාඊ ..

ග්රන්ථි න ඡූටි මිටා සෝ ප්රකාසා. බුද්ධි බිකල භි බිෂය බතාසා ..

ඉන්ද්රින්හ සුරන්හ න ග්යාන සෝහාඊ. බිෂය භෝග පර ප්රීති සදාඊ ..

බිෂය සමීර බුද්ධි කෘත භෝරී. තේහි බිධි දීප කෝ බාර බහෝරී ..

දෝ. තබ ඵිරි ජීව බිබිධ බිධි පාවි සංසෘති ක්ලේස.

හරි මායා අති දුස්තර තරි න ජාඉ බිහගේස .. 118(ක) ..

කහත කඨින සමුඣත කඨින සාධන කඨින බිබේක.

හෝඉ ඝුනාච්ඡර න්යාය ජෞං පුනි ප්රත්යූහ අනේක .. 118(ඛ) ..

ග්යාන පන්ථ කෘපාන කෛ ධාරා. පරත ඛගේස හෝඉ නහිං බාරා ..

ජෝ නිර්බිඝ්න පන්ථ නිර්බහී. සෝ කෛවල්ය පරම පද ලහී ..

අති දුර්ලභ කෛවල්ය පරම පද. සන්ත පුරාන නිගම ආගම බද ..

රාම භජත සෝඉ මුකුති ගෝසාඊ. අනිච්ඡිත ආවි බරිආඊ ..

ජිමි ථල බිනු ජල රහි න සකාඊ. කෝටි භාँති කෞ කරෛ උපාඊ ..

තථා මෝච්ඡ සුඛ සුනු ඛගරාඊ. රහි න සකි හරි භගති බිහාඊ ..

අස බිචාරි හරි භගත සයානේ. මුක්ති නිරාදර භගති ලුභානේ ..

භගති කරත බිනු ජතන ප්රයාසා. සංසෘති මූල අබිද්යා නාසා ..

භෝජන කරිඅ තෘපිති හිත ලාගී. ජිමි සෝ අසන පචවෛ ජඨරාගී ..

අසි හරිභගති සුගම සුඛදාඊ. කෝ අස මූඪ़ න ජාහි සෝහාඊ ..

දෝ. සේවක සේබ්ය භාව බිනු භව න තරිඅ උරගාරි ..

භජහු රාම පද පඞ්කජ අස සිද්ධාන්ත බිචාරි .. 119(ක) ..

ජෝ චේතන කහँ ජ़ඩ़ කරි ජ़ඩ़හි කරි චෛතන්ය.

අස සමර්ථ රඝුනායකහිං භජහිං ජීව තේ ධන්ය .. 119(ඛ) ..

කහේඋँ ග්යාන සිද්ධාන්ත බුඣාඊ. සුනහු භගති මනි කෛ ප්රභුතාඊ ..

රාම භගති චින්තාමනි සුන්දර. බසි ගරුඩ़ ජාකේ උර අන්තර ..

පරම ප්රකාස රූප දින රාතී. නහිං කඡු චහිඅ දිආ ඝෘත බාතී ..

මෝහ දරිද්ර නිකට නහිං ආවා. ලෝභ බාත නහිං තාහි බුඣාවා ..

ප්රබල අබිද්යා තම මිටි ජාඊ. හාරහිං සකල සලභ සමුදාඊ ..

ඛල කාමාදි නිකට නහිං ජාහීං. බසි භගති ජාකේ උර මාහීම් ..

ගරල සුධාසම අරි හිත හෝඊ. තේහි මනි බිනු සුඛ පාව න කෝඊ ..

බ්යාපහිං මානස රෝග න භාරී. ජින්හ කේ බස සබ ජීව දුඛාරී ..

රාම භගති මනි උර බස ජාකේං. දුඛ ලවලේස න සපනේහුँ තාකේම් ..

චතුර සිරෝමනි තේඉ ජග මාහීං. ජේ මනි ලාගි සුජතන කරාහීම් ..

සෝ මනි ජදපි ප්රගට ජග අහී. රාම කෘපා බිනු නහිං කෞ ලහී ..

සුගම උපාය පාඉබේ කේරේ. නර හතභාග්ය දේහිං භටමේරේ ..

පාවන පර්බත බේද පුරානා. රාම කථා රුචිරාකර නානා ..

මර්මී සජ්ජන සුමති කුදාරී. ග්යාන බිරාග නයන උරගාරී ..

භාව සහිත ඛෝජි ජෝ ප්රානී. පාව භගති මනි සබ සුඛ ඛානී ..

මෝරේං මන ප්රභු අස බිස්වාසා. රාම තේ අධික රාම කර දාසා ..

රාම සින්ධු ඝන සජ්ජන ධීරා. චන්දන තරු හරි සන්ත සමීරා ..

සබ කර ඵල හරි භගති සුහාඊ. සෝ බිනු සන්ත න කාහූँ පාඊ ..

අස බිචාරි ජෝඉ කර සතසඞ්ගා. රාම භගති තේහි සුලභ බිහඞ්ගා ..

දෝ. බ්රහ්ම පයෝනිධි මන්දර ග්යාන සන්ත සුර ආහිං.

කථා සුධා මථි කාඪ़හිං භගති මධුරතා ජාහිම් .. 120(ක) ..

බිරති චර්ම අසි ග්යාන මද ලෝභ මෝහ රිපු මාරි.

ජය පාඉඅ සෝ හරි භගති දේඛු ඛගේස බිචාරි .. 120(ඛ) ..

පුනි සප්රේම බෝලේඋ ඛගර්AU. ජෞං කෘපාල මෝහි ඌපර භ්AU ..

නාථ මෝහි නිජ සේවක ජානී. සප්ත ප්රස්න කහහු බඛානී ..

ප්රථමහිං කහහු නාථ මතිධීරා. සබ තේ දුර්ලභ කවන සරීරා ..

බඩ़ දුඛ කවන කවන සුඛ භාරී. සෞ සඤ්ඡේපහිං කහහු බිචාරී ..

සන්ත අසන්ත මරම තුම්හ ජානහු. තින්හ කර සහජ සුභාව බඛානහු ..

කවන පුන්ය ශ්රුති බිදිත බිසාලා. කහහු කවන අඝ පරම කරාලා ..

මානස රෝග කහහු සමුඣාඊ. තුම්හ සර්බග්ය කෘපා අධිකාඊ ..

තාත සුනහු සාදර අති ප්රීතී. මෛං සඤ්ඡේප කහුँ යහ නීතී ..

නර තන සම නහිං කවනිඋ දේහී. ජීව චරාචර ජාචත තේහී ..

නරක ස්වර්ග අපබර්ග නිසේනී. ග්යාන බිරාග භගති සුභ දේනී ..

සෝ තනු ධරි හරි භජහිං න ජේ නර. හෝහිං බිෂය රත මන්ද මන්ද තර ..

කාँච කිරිච බදලේං තේ ලේහී. කර තේ ඩාරි පරස මනි දේහීම් ..

නහිං දරිද්ර සම දුඛ ජග මාහීං. සන්ත මිලන සම සුඛ ජග නාහීම් ..

පර උපකාර බචන මන කායා. සන්ත සහජ සුභාඋ ඛගරායා ..

සන්ත සහහිං දුඛ පරහිත ලාගී. පරදුඛ හේතු අසන්ත අභාගී ..

භූර්ජ තරූ සම සන්ත කෘපාලා. පරහිත නිති සහ බිපති බිසාලා ..

සන ඉව ඛල පර බන්ධන කරී. ඛාල කඪ़ආඉ බිපති සහි මරී ..

ඛල බිනු ස්වාරථ පර අපකාරී. අහි මූෂක ඉව සුනු උරගාරී ..

පර සම්පදා බිනාසි නසාහීං. ජිමි සසි හති හිම උපල බිලාහීම් ..

දුෂ්ට උදය ජග ආරති හේතූ. ජථා ප්රසිද්ධ අධම ග්රහ කේතූ ..

සන්ත උදය සන්තත සුඛකාරී. බිස්ව සුඛද ජිමි ඉන්දු තමාරී ..

පරම ධර්ම ශ්රුති බිදිත අහිංසා. පර නින්දා සම අඝ න ගරීසා ..

හර ගුර නින්දක දාදුර හෝඊ. ජන්ම සහස්ර පාව තන සෝඊ ..

ද්විජ නින්දක බහු නරක භෝගකරි. ජග ජනමි බායස සරීර ධරි ..

සුර ශ්රුති නින්දක ජේ අභිමානී. රෞරව නරක පරහිං තේ ප්රානී ..

හෝහිං උලූක සන්ත නින්දා රත. මෝහ නිසා ප්රිය ග්යාන භානු ගත ..

සබ කේ නින්දා ජේ ජඩ़ කරහීං. තේ චමගාදුර හෝඉ අවතරහීම් ..

සුනහු තාත අබ මානස රෝගා. ජින්හ තේ දුඛ පාවහිං සබ ලෝගා ..

මෝහ සකල බ්යාධින්හ කර මූලා. තින්හ තේ පුනි උපජහිං බහු සූලා ..

කාම බාත කඵ ලෝභ අපාරා. ක්රෝධ පිත්ත නිත ඡාතී ජාරා ..

ප්රීති කරහිං ජෞං තීනිඋ භාඊ. උපජි සන්යපාත දුඛදාඊ ..

බිෂය මනෝරථ දුර්ගම නානා. තේ සබ සූල නාම කෝ ජානා ..

මමතා දාදු කණ්ඩු ඉරෂාඊ. හරෂ බිෂාද ගරහ බහුතාඊ ..

පර සුඛ දේඛි ජරනි සෝඉ ඡී. කුෂ්ට දුෂ්ටතා මන කුටිලී ..

අහඞ්කාර අති දුඛද ඩමරුආ. දම්භ කපට මද මාන නේහරුආ ..

තෘස්නා උදරබෘද්ධි අති භාරී. ත්රිබිධ ඊෂනා තරුන තිජාරී ..

ජුග බිධි ජ්වර මත්සර අබිබේකා. කහँ ලාගි කහෞං කුරෝග අනේකා ..

දෝ. ඒක බ්යාධි බස නර මරහිං ඒ අසාධි බහු බ්යාධි.

පීඩ़හිං සන්තත ජීව කහුँ සෝ කිමි ලහෛ සමාධි .. 121(ක) ..

නේම ධර්ම ආචාර තප ග්යාන ජග්ය ජප දාන.

භේෂජ පුනි කෝටින්හ නහිං රෝග ජාහිං හරිජාන .. 121(ඛ) ..

ඒහි බිධි සකල ජීව ජග රෝගී. සෝක හරෂ භය ප්රීති බියෝගී ..

මානක රෝග කඡුක මෛං ගාඒ. හහිං සබ කේං ලඛි බිරලේන්හ පාඒ ..

ජානේ තේ ඡීජහිං කඡු පාපී. නාස න පාවහිං ජන පරිතාපී ..

බිෂය කුපථ්ය පාඉ අඞ්කුරේ. මුනිහු හෘදයँ කා නර බාපුරේ ..

රාම කෘපාँ නාසහි සබ රෝගා. ජෞං ඒහි භාँති බනෛ සංයෝගා ..

සදගුර බෛද බචන බිස්වාසා. සඤ්ජම යහ න බිෂය කෛ ආසා ..

රඝුපති භගති සජීවන මූරී. අනූපාන ශ්රද්ධා මති පූරී ..

ඒහි බිධි භලේහිං සෝ රෝග නසාහීං. නාහිං ත ජතන කෝටි නහිං ජාහීම් ..

ජානිඅ තබ මන බිරුජ ගෝසාँඊ. ජබ උර බල බිරාග අධිකාඊ ..

සුමති ඡුධා බාඪ़ඉ නිත නී. බිෂය ආස දුර්බලතා ගී ..

බිමල ග්යාන ජල ජබ සෝ නහාඊ. තබ රහ රාම භගති උර ඡාඊ ..

සිව අජ සුක සනකාදික නාරද. ජේ මුනි බ්රහ්ම බිචාර බිසාරද ..

සබ කර මත ඛගනායක ඒහා. කරිඅ රාම පද පඞ්කජ නේහා ..

ශ්රුති පුරාන සබ ග්රන්ථ කහාහීං. රඝුපති භගති බිනා සුඛ නාහීම් ..

කමඨ පීඨ ජාමහිං බරු බාරා. බන්ධ්යා සුත බරු කාහුහි මාරා ..

ඵූලහිං නභ බරු බහුබිධි ඵූලා. ජීව න ලහ සුඛ හරි ප්රතිකූලා ..

තෘෂා ජාඉ බරු මෘගජල පානා. බරු ජාමහිං සස සීස බිෂානා ..

අන්ධකාරු බරු රබිහි නසාවෛ. රාම බිමුඛ න ජීව සුඛ පාවෛ ..

හිම තේ අනල ප්රගට බරු හෝඊ. බිමුඛ රාම සුඛ පාව න කෝඊ ..

දෝ0=බාරි මථේං ඝෘත හෝඉ බරු සිකතා තේ බරු තේල.

බිනු හරි භජන න භව තරිඅ යහ සිද්ධාන්ත අපේල .. 122(ක) ..

මසකහි කරි බිංරඤ්චි ප්රභු අජහි මසක තේ හීන.

අස බිචාරි තජි සංසය රාමහි භජහිං ප්රබීන .. 122(ඛ) ..

ශ්ලෝක- විනිච්ශ්රිතං වදාමි තේ න අන්යථා වචාංසි මේ.

හරිං නරා භජන්ති යේ(අ)තිදුස්තරං තරන්ති තේ .. 122(ග) ..

කහේඋँ නාථ හරි චරිත අනූපා. බ්යාස සමාස ස්වමති අනුරුපා ..

ශ්රුති සිද්ධාන්ත ඉහි උරගාරී. රාම භජිඅ සබ කාජ බිසාරී ..

ප්රභු රඝුපති තජි සේඉඅ කාහී. මෝහි සේ සඨ පර මමතා ජාහී ..

තුම්හ බිග්යානරූප නහිං මෝහා. නාථ කීන්හි මෝ පර අති ඡෝහා ..

පූඡිහුँ රාම කථා අති පාවනි. සුක සනකාදි සම්භු මන භාවනි ..

සත සඞ්ගති දුර්ලභ සංසාරා. නිමිෂ දණ්ඩ භරි ඒකු බාරා ..

දේඛු ගරුඩ़ නිජ හෘදයँ බිචාරී. මෛං රඝුබීර භජන අධිකාරී ..

සකුනාධම සබ භාँති අපාවන. ප්රභු මෝහි කීන්හ බිදිත ජග පාවන ..

දෝ. ආජු ධන්ය මෛං ධන්ය අති ජද්යපි සබ බිධි හීන.

නිජ ජන ජානි රාම මෝහි සන්ත සමාගම දීන .. 123(ක) ..

නාථ ජථාමති භාෂේඋँ රාඛේඋँ නහිං කඡු ගෝඉ.

චරිත සින්ධු රඝුනායක ථාහ කි පාවි කෝඉ .. 123 ..

සුමිරි රාම කේ ගුන ගන නානා. පුනි පුනි හරෂ භුසුණ්ඩි සුජානා ..

මහිමා නිගම නේති කරි ගාඊ. අතුලිත බල ප්රතාප ප්රභුතාඊ ..

සිව අජ පූජ්ය චරන රඝුරාඊ. මෝ පර කෘපා පරම මෘදුලාඊ ..

අස සුභාඋ කහුँ සුනුँ න දේඛුँ. කේහි ඛගේස රඝුපති සම ලේඛුँ ..

සාධක සිද්ධ බිමුක්ත උදාසී. කබි කෝබිද කෘතග්ය සන්න්යාසී ..

ජෝගී සූර සුතාපස ග්යානී. ධර්ම නිරත පණ්ඩිත බිග්යානී ..

තරහිං න බිනු සීँ මම ස්වාමී. රාම නමාමි නමාමි නමාමී ..

සරන ගේँ මෝ සේ අඝ රාසී. හෝහිං සුද්ධ නමාමි අබිනාසී ..

දෝ. ජාසු නාම භව භේෂජ හරන ඝෝර ත්රය සූල.

සෝ කෘපාලු මෝහි තෝ පර සදා රහු අනුකූල .. 124(ක) ..

සුනි භුසුණ්ඩි කේ බචන සුභ දේඛි රාම පද නේහ.

බෝලේඋ ප්රේම සහිත ගිරා ගරුඩ़ බිගත සන්දේහ .. 124(ඛ) ..

මෛ කෘත්කෘත්ය භයුँ තව බානී. සුනි රඝුබීර භගති රස සානී ..

රාම චරන නූතන රති භී. මායා ජනිත බිපති සබ ගී ..

මෝහ ජලධි බෝහිත තුම්හ භේ. මෝ කහँ නාථ බිබිධ සුඛ දේ ..

මෝ පහිං හෝඉ න ප්රති උපකාරා. බන්දුँ තව පද බාරහිං බාරා ..

පූරන කාම රාම අනුරාගී. තුම්හ සම තාත න කෞ බඩ़භාගී ..

සන්ත බිටප සරිතා ගිරි ධරනී. පර හිත හේතු සබන්හ කෛ කරනී ..

සන්ත හෘදය නවනීත සමානා. කහා කබින්හ පරි කහෛ න ජානා ..

නිජ පරිතාප ද්රවි නවනීතා. පර දුඛ ද්රවහිං සන්ත සුපුනීතා ..

ජීවන ජන්ම සුඵල මම භයූ. තව ප්රසාද සංසය සබ ගයූ ..

ජානේහු සදා මෝහි නිජ කිඞ්කර. පුනි පුනි උමා කහි බිහඞ්ගබර ..

දෝ. තාසු චරන සිරු නාඉ කරි ප්රේම සහිත මතිධීර.

ගයු ගරුඩ़ බෛකුණ්ඨ තබ හෘදයँ රාඛි රඝුබීර .. 125(ක) ..

ගිරිජා සන්ත සමාගම සම න ලාභ කඡු ආන.

බිනු හරි කෘපා න හෝඉ සෝ ගාවහිං බේද පුරාන .. 125(ඛ) ..

කහේඋँ පරම පුනීත ඉතිහාසා. සුනත ශ්රවන ඡූටහිං භව පාසා ..

ප්රනත කල්පතරු කරුනා පුඤ්ජා. උපජි ප්රීති රාම පද කඤ්ජා ..

මන ක්රම බචන ජනිත අඝ ජාඊ. සුනහිං ජේ කථා ශ්රවන මන ලාඊ ..

තීර්ථාටන සාධන සමුදාඊ. ජෝග බිරාග ග්යාන නිපුනාඊ ..

නානා කර්ම ධර්ම බ්රත දානා. සඤ්ජම දම ජප තප මඛ නානා ..

භූත දයා ද්විජ ගුර සේවකාඊ. බිද්යා බිනය බිබේක බඩ़ආඊ ..

ජහँ ලගි සාධන බේද බඛානී. සබ කර ඵල හරි භගති භවානී ..

සෝ රඝුනාථ භගති ශ්රුති ගාඊ. රාම කෘපාँ කාහූँ ඒක පාඊ ..

දෝ. මුනි දුර්ලභ හරි භගති නර පාවහිං බිනහිං ප්රයාස.

ජේ යහ කථා නිරන්තර සුනහිං මානි බිස්වාස .. 126 ..

සෝඉ සර්බග්ය ගුනී සෝඉ ග්යාතා. සෝඉ මහි මණ්ඩිත පණ්ඩිත දාතා ..

ධර්ම පරායන සෝඉ කුල ත්රාතා. රාම චරන ජා කර මන රාතා ..

නීති නිපුන සෝඉ පරම සයානා. ශ්රුති සිද්ධාන්ත නීක තේහිං ජානා ..

සෝඉ කබි කෝබිද සෝඉ රනධීරා. ජෝ ඡල ඡාඩ़ඉ භජි රඝුබීරා ..

ධන්ය දේස සෝ ජහँ සුරසරී. ධන්ය නාරි පතිබ්රත අනුසරී ..

ධන්ය සෝ භූපු නීති ජෝ කරී. ධන්ය සෝ ද්විජ නිජ ධර්ම න ටරී ..

සෝ ධන ධන්ය ප්රථම ගති ජාකී. ධන්ය පුන්ය රත මති සෝඉ පාකී ..

ධන්ය ඝරී සෝඉ ජබ සතසඞ්ගා. ධන්ය ජන්ම ද්විජ භගති අභඞ්ගා ..

දෝ. සෝ කුල ධන්ය උමා සුනු ජගත පූජ්ය සුපුනීත.

ශ්රීරඝුබීර පරායන ජේහිං නර උපජ බිනීත .. 127 ..

මති අනුරූප කථා මෛං භාෂී. ජද්යපි ප්රථම ගුප්ත කරි රාඛී ..

තව මන ප්රීති දේඛි අධිකාඊ. තබ මෛං රඝුපති කථා සුනාඊ ..

යහ න කහිඅ සඨහී හඨසීලහි. ජෝ මන ලාඉ න සුන හරි ලීලහි ..

කහිඅ න ලෝභිහි ක්රෝධහි කාමිහි. ජෝ න භජි සචරාචර ස්වාමිහි ..

ද්විජ ද්රෝහිහි න සුනාඉඅ කබහූँ. සුරපති සරිස හෝඉ නෘප ජබහූँ ..

රාම කථා කේ තේඉ අධිකාරී. ජින්හ කේං සතසඞ්ගති අති ප්යාරී ..

ගුර පද ප්රීති නීති රත ජේඊ. ද්විජ සේවක අධිකාරී තේඊ ..

තා කහँ යහ බිසේෂ සුඛදාඊ. ජාහි ප්රානප්රිය ශ්රීරඝුරාඊ ..

දෝ. රාම චරන රති ජෝ චහ අථවා පද නිර්බාන.

භාව සහිත සෝ යහ කථා කරු ශ්රවන පුට පාන .. 128 ..

රාම කථා ගිරිජා මෛං බරනී. කලි මල සමනි මනෝමල හරනී ..

සංසෘති රෝග සජීවන මූරී. රාම කථා ගාවහිං ශ්රුති සූරී ..

ඒහි මහँ රුචිර සප්ත සෝපානා. රඝුපති භගති කේර පන්ථානා ..

අති හරි කෘපා ජාහි පර හෝඊ. පාඋँ දේඉ ඒහිං මාරග සෝඊ ..

මන කාමනා සිද්ධි නර පාවා. ජේ යහ කථා කපට තජි ගාවා ..

කහහිං සුනහිං අනුමෝදන කරහීං. තේ ගෝපද ඉව භවනිධි තරහීම් ..

සුනි සබ කථා හෘදයँ අති භාඊ. ගිරිජා බෝලී ගිරා සුහාඊ ..

නාථ කෘපාँ මම ගත සන්දේහා. රාම චරන උපජේඋ නව නේහා ..

දෝ. මෛං කෘතකෘත්ය භිඋँ අබ තව ප්රසාද බිස්වේස.

උපජී රාම භගති දෘඪ़ බීතේ සකල කලේස .. 129 ..

යහ සුභ සම්භු උමා සම්බාදා. සුඛ සම්පාදන සමන බිෂාදා ..

භව භඤ්ජන ගඤ්ජන සන්දේහා. ජන රඤ්ජන සජ්ජන ප්රිය ඒහා ..

රාම උපාසක ජේ ජග මාහීං. ඒහි සම ප්රිය තින්හ කේ කඡු නාහීම් ..

රඝුපති කෘපාँ ජථාමති ගාවා. මෛං යහ පාවන චරිත සුහාවා ..

ඒහිං කලිකාල න සාධන දූජා. ජෝග ජග්ය ජප තප බ්රත පූජා ..

රාමහි සුමිරිඅ ගාඉඅ රාමහි. සන්තත සුනිඅ රාම ගුන ග්රාමහි ..

ජාසු පතිත පාවන බඩ़ බානා. ගාවහිං කබි ශ්රුති සන්ත පුරානා ..

තාහි භජහි මන තජි කුටිලාඊ. රාම භජේං ගති කේහිං නහිං පාඊ ..

ඡං. පාඊ න කේහිං ගති පතිත පාවන රාම භජි සුනු සඨ මනා.

ගනිකා අජාමිල බ්යාධ ගීධ ගජාදි ඛල තාරේ ඝනා ..

ආභීර ජමන කිරාත ඛස ස්වපචාදි අති අඝරූප ජේ.

කහි නාම බාරක තේපි පාවන හෝහිං රාම නමාමි තේ .. 1 ..

රඝුබංස භූෂන චරිත යහ නර කහහිං සුනහිං ජේ ගාවහීං.

කලි මල මනෝමල ධෝඉ බිනු ශ්රම රාම ධාම සිධාවහීම් ..

සත පඤ්ච චෞපාඊං මනෝහර ජානි ජෝ නර උර ධරෛ.

දාරුන අබිද්යා පඤ්ච ජනිත බිකාර ශ්රීරඝුබර හරෛ .. 2 ..

සුන්දර සුජාන කෘපා නිධාන අනාථ පර කර ප්රීති ජෝ.

සෝ ඒක රාම අකාම හිත නිර්බානප්රද සම ආන කෝ ..

ජාකී කෘපා ලවලේස තේ මතිමන්ද තුලසීදාසහූँ.

පායෝ පරම බිශ්රාමු රාම සමාන ප්රභු නාහීං කහූँ .. 3 ..

දෝ. මෝ සම දීන න දීන හිත තුම්හ සමාන රඝුබීර.

අස බිචාරි රඝුබංස මනි හරහු බිෂම භව භීර .. 130(ක) ..

කාමිහි නාරි පිආරි ජිමි ලෝභහි ප්රිය ජිමි දාම.

තිමි රඝුනාථ නිරන්තර ප්රිය ලාගහු මෝහි රාම .. 130(ඛ) ..

ශ්ලෝක-යත්පූර්ව ප්රභුණා කෘතං සුකවිනා ශ්රීශම්භුනා දුර්ගමං

ශ්රීමද්රාමපදාබ්ජභක්තිමනිශං ප්රාප්ත්යෛ තු රාමායණම්.

මත්වා තද්රඝුනාථමනිරතං ස්වාන්තස්තමඃශාන්තයේ

භාෂාබද්ධමිදං චකාර තුලසීදාසස්තථා මානසම් .. 1 ..

පුණ්යං පාපහරං සදා ශිවකරං විජ්ඤානභක්තිප්රදං

මායාමෝහමලාපහං සුවිමලං ප්රේමාම්බුපූරං ශුභම්.

ශ්රීමද්රාමචරිත්රමානසමිදං භක්ත්යාවගාහන්ති යේ

තේ සංසාරපතඞ්ගඝෝරකිරණෛර්දහ්යන්ති නෝ මානවාඃ .. 2 ..

මාසපාරායණ, තීසවාँ විශ්රාම

නවාන්හපාරායණ, නවාँ විශ්රාම

---------

ඉති ශ්රීමද්රාමචරිතමානසේ සකලකලිකලුෂවිධ්වංසනේ

සප්තමඃ සෝපානඃ සමාප්තඃ.

(උත්තරකාණ්ඩ සමාප්ත)

--------

ආරති ශ්රීරාමායනජී කී. කීරති කලිත ලලිත සිය පී කී ..

ගාවත බ්රහ්මාදික මුනි නාරද. බාලමීක බිග්යාන බිසාරද.

සුක සනකාදි සේෂ අරු සාරද. බරනි පවනසුත කීරති නීකී .. 1 ..

ගාවත බේද පුරාන අෂ්ටදස. ඡෝ සාස්ත්ර සබ ග්රන්ථන කෝ රස.

මුනි ජන ධන සන්තන කෝ සරබස. සාර අංස සම්මත සබහී කී .. 2 ..

ගාවත සන්තත සම්භු භවානී. අරු ඝටසම්භව මුනි බිග්යානී.

බ්යාස ආදි කබිබර්ජ බඛානී. කාගභුසුණ්ඩි ගරුඩ කේ හී කී .. 3 ..

කලිමල හරනි බිෂය රස ඵීකී. සුභග සිඞ්ගාර මුක්ති ජුබතී කී.

දලන රෝග භව මූරි අමී කී. තාත මාත සබ බිධි තුලසී කී .. 4 ..

Roman (IAST) Transliteration

śrī gaṇeśāya namaḥ

śrījānakīvallabho vijayate

śrīrāmacaritamānasa

saptama sopāna (uttarakāṇḍa)

kekīkaṇṭhābhanīlaṃ suravaravilasadviprapādābjacihnaṃ

śobhāḍhyaṃ pītavastraṃ sarasijanayanaṃ sarvadā suprasannam|

pāṇau nārācacāpaṃ kapinikarayutaṃ bandhunā sevyamānaṃ

naumīḍyaṃ jānakīśaṃ raghuvaramaniśaṃ puṣpakārūḍharāmam || 1 ||

kosalendrapadakañjamañjulau komalāvajamaheśavanditau|

jānakīkarasarojalālitau cintakasya manabhṛṅgasaḍginau || 2 ||

kundindudaragaurasundaraṃ ambikāpatimabhīṣṭasiddhidam|

kāruṇīkakalakañjalocanaṃ naumi śaṅkaramanaṅgamocanam || 3 ||

do. rahā eka dina avadhi kara ati ārata pura loga|

jaha~ taha~ socahiṃ nāri nara kṛsa tana rāma biyoga ||

saguna hohiṃ sundara sakala mana prasanna saba kera|

prabhu āgavana janāva janu nagara ramya cahu~ phera ||

kausalyādi mātu saba mana ananda asa hoi|

āyu prabhu śrī anuja juta kahana cahata aba koi ||

bharata nayana bhuja dacchina pharakata bārahiṃ bāra|

jāni saguna mana haraṣa ati lāge karana bicāra ||

raheu eka dina avadhi adhārā| samujhata mana dukha bhayu apārā ||

kārana kavana nātha nahiṃ āyu| jāni kuṭila kidhauṃ mohi bisarāyu ||

ahaha dhanya lachimana baḍa़bhāgī| rāma padārabindu anurāgī ||

kapaṭī kuṭila mohi prabhu cīnhā| tāte nātha saṅga nahiṃ līnhā ||

jauṃ karanī samujhai prabhu morī| nahiṃ nistāra kalapa sata korī ||

jana avaguna prabhu māna na kAU| dīna bandhu ati mṛdula subhAU ||

mori jiya~ bharosa dṛḍha़ soī| milihahiṃ rāma saguna subha hoī ||

bīteṃ avadhi rahahi jauṃ prānā| adhama kavana jaga mohi samānā ||

do. rāma biraha sāgara maha~ bharata magana mana hota|

bipra rūpa dhari pavana suta āi gayu janu pota || 1(ka) ||

baiṭhi dekhi kusāsana jaṭā mukuṭa kṛsa gāta|

rāma rāma raghupati japata stravata nayana jalajāta || 1(kha) ||

dekhata hanūmāna ati haraṣeu| pulaka gāta locana jala baraṣeu ||

mana maha~ bahuta bhā~ti sukha mānī| boleu śravana sudhā sama bānī ||

jāsu biraha~ socahu dina rātī| raṭahu nirantara guna gana pā~tī ||

raghukula tilaka sujana sukhadātā| āyu kusala deva muni trātā ||

ripu rana jīti sujasa sura gāvata| sītā sahita anuja prabhu āvata ||

sunata bacana bisare saba dūkhā| tṛṣāvanta jimi pāi piyūṣā ||

ko tumha tāta kahā~ te āe| mohi parama priya bacana sunāe ||

māruta suta maiṃ kapi hanumānā| nāmu mora sunu kṛpānidhānā ||

dīnabandhu raghupati kara kiṅkara| sunata bharata bheṇṭeu uṭhi sādara ||

milata prema nahiṃ hṛdaya~ samātā| nayana stravata jala pulakita gātā ||

kapi tava darasa sakala dukha bīte| mile āju mohi rāma pirīte ||

bāra bāra būjhī kusalātā| to kahu~ deu~ kāha sunu bhrātā ||

ehi sandesa sarisa jaga māhīṃ| kari bicāra dekheu~ kachu nāhīm ||

nāhina tāta urina maiṃ tohī| aba prabhu carita sunāvahu mohī ||

taba hanumanta nāi pada māthā| kahe sakala raghupati guna gāthā ||

kahu kapi kabahu~ kṛpāla gosāīṃ| sumirahiṃ mohi dāsa kī nāīm ||

chaṃ. nija dāsa jyoṃ raghubaṃsabhūṣana kabahu~ mama sumirana kar yo|

suni bharata bacana binīta ati kapi pulakita tana carananhi par yo ||

raghubīra nija mukha jāsu guna gana kahata aga jaga nātha jo|

kāhe na hoi binīta parama punīta sadaguna sindhu so ||

do. rāma prāna priya nātha tumha satya bacana mama tāta|

puni puni milata bharata suni haraṣa na hṛdaya~ samāta || 2(ka) ||

so. bharata carana siru nāi turita gayu kapi rāma pahiṃ|

kahī kusala saba jāi haraṣi caleu prabhu jāna caḍha़i || 2(kha) ||

haraṣi bharata kosalapura āe| samācāra saba gurahi sunāe ||

puni mandira maha~ bāta janāī| āvata nagara kusala raghurāī ||

sunata sakala jananīṃ uṭhi dhāīṃ| kahi prabhu kusala bharata samujhāī ||

samācāra purabāsiṃha pāe| nara aru nāri haraṣi saba dhāe ||

dadhi durbā rocana phala phūlā| nava tulasī dala maṅgala mūlā ||

bhari bhari hema thāra bhāminī| gāvata caliṃ sindhu sindhuragāminī ||

je jaisehiṃ taisehiṃ uṭi dhāvahiṃ| bāla bṛddha kaha~ saṅga na lāvahim ||

eka ekanha kaha~ būjhahiṃ bhāī| tumha dekhe dayāla raghurāī ||

avadhapurī prabhu āvata jānī| bhī sakala sobhā kai khānī ||

bahi suhāvana tribidha samīrā| bhi sarajū ati nirmala nīrā ||

do. haraṣita gura parijana anuja bhūsura bṛnda sameta|

cale bharata mana prema ati sanmukha kṛpāniketa || 3(ka) ||

bahutaka caḍha़ī aṭārinha nirakhahiṃ gagana bimāna|

dekhi madhura sura haraṣita karahiṃ sumaṅgala gāna || 3(kha) ||

rākā sasi raghupati pura sindhu dekhi haraṣāna|

baḍha़yo kolāhala karata janu nāri taraṅga samāna || 3(ga) ||

ihā~ bhānukula kamala divākara| kapinha dekhāvata nagara manohara ||

sunu kapīsa aṅgada laṅkesā| pāvana purī rucira yaha desā ||

jadyapi saba baikuṇṭha bakhānā| beda purāna bidita jagu jānā ||

avadhapurī sama priya nahiṃ soū| yaha prasaṅga jāni kau koū ||

janmabhūmi mama purī suhāvani| uttara disi baha sarajū pāvani ||

jā majjana te binahiṃ prayāsā| mama samīpa nara pāvahiṃ bāsā ||

ati priya mohi ihā~ ke bāsī| mama dhāmadā purī sukha rāsī ||

haraṣe saba kapi suni prabhu bānī| dhanya avadha jo rāma bakhānī ||

do. āvata dekhi loga saba kṛpāsindhu bhagavāna|

nagara nikaṭa prabhu prereu utareu bhūmi bimāna || 4(ka) ||

utari kaheu prabhu puṣpakahi tumha kubera pahiṃ jāhu|

prerita rāma caleu so haraṣu birahu ati tāhu || 4(kha) ||

āe bharata saṅga saba logā| kṛsa tana śrīraghubīra biyogā ||

bāmadeva basiṣṭha munināyaka| dekhe prabhu mahi dhari dhanu sāyaka ||

dhāi dhare gura carana saroruha| anuja sahita ati pulaka tanoruha ||

bheṇṭi kusala būjhī munirāyā| hamareṃ kusala tumhārihiṃ dāyā ||

sakala dvijanha mili nāyu māthā| dharma dhurandhara raghukulanāthā ||

gahe bharata puni prabhu pada paṅkaja| namata jinhahi sura muni saṅkara aja ||

pare bhūmi nahiṃ uṭhata uṭhāe| bara kari kṛpāsindhu ura lāe ||

syāmala gāta roma bhe ṭhāḍha़e| nava rājīva nayana jala bāḍha़e ||

chaṃ. rājīva locana stravata jala tana lalita pulakāvali banī|

ati prema hṛdaya~ lagāi anujahi mile prabhu tribhuana dhanī ||

prabhu milata anujahi soha mo pahiṃ jāti nahiṃ upamā kahī|

janu prema aru siṅgāra tanu dhari mile bara suṣamā lahī || 1 ||

būjhata kṛpānidhi kusala bharatahi bacana begi na āvī|

sunu sivā so sukha bacana mana te bhinna jāna jo pāvī ||

aba kusala kausalanātha ārata jāni jana darasana diyo|

būḍa़ta biraha bārīsa kṛpānidhāna mohi kara gahi liyo || 2 ||

do. puni prabhu haraṣi satruhana bheṇṭe hṛdaya~ lagāi|

lachimana bharata mile taba parama prema dau bhāi || 5 ||

bharatānuja lachimana puni bheṇṭe| dusaha biraha sambhava dukha meṭe ||

sītā carana bharata siru nāvā| anuja sameta parama sukha pāvā ||

prabhu biloki haraṣe purabāsī| janita biyoga bipati saba nāsī ||

premātura saba loga nihārī| kautuka kīnha kṛpāla kharārī ||

amita rūpa pragaṭe tehi kālā| jathājoga mile sabahi kṛpālā ||

kṛpādṛṣṭi raghubīra bilokī| kie sakala nara nāri bisokī ||

chana mahiṃ sabahi mile bhagavānā| umā marama yaha kāhu~ na jānā ||

ehi bidhi sabahi sukhī kari rāmā| āgeṃ cale sīla guna dhāmā ||

kausalyādi mātu saba dhāī| nirakhi baccha janu dhenu lavāī ||

chaṃ. janu dhenu bālaka baccha taji gṛha~ carana bana parabasa gīṃ|

dina anta pura rukha stravata thana huṅkāra kari dhāvata bhī ||

ati prema saba mātu bheṭīṃ bacana mṛdu bahubidhi kahe|

gi biṣama biyoga bhava tinha haraṣa sukha aganita lahe ||

do. bheṭeu tanaya sumitrā~ rāma carana rati jāni|

rāmahi milata kaikeī hṛdaya~ bahuta sakucāni || 6(ka) ||

lachimana saba mātanha mili haraṣe āsiṣa pāi|

kaikei kaha~ puni puni mile mana kara chobhu na jāi || 6 ||

sāsunha sabani milī baidehī| carananhi lāgi haraṣu ati tehī ||

dehiṃ asīsa būjhi kusalātā| hoi acala tumhāra ahivātā ||

saba raghupati mukha kamala bilokahiṃ| maṅgala jāni nayana jala rokahim ||

kanaka thāra ārati utārahiṃ| bāra bāra prabhu gāta nihārahim ||

nānā bhā~ti nichāvari karahīṃ| paramānanda haraṣa ura bharahīm ||

kausalyā puni puni raghubīrahi| citavati kṛpāsindhu ranadhīrahi ||

hṛdaya~ bicārati bārahiṃ bārā| kavana bhā~ti laṅkāpati mārā ||

ati sukumāra jugala mere bāre| nisicara subhaṭa mahābala bhāre ||

do. lachimana aru sītā sahita prabhuhi bilokati mātu|

paramānanda magana mana puni puni pulakita gātu || 7 ||

laṅkāpati kapīsa nala nīlā| jāmavanta aṅgada subhasīlā ||

hanumadādi saba bānara bīrā| dhare manohara manuja sarīrā ||

bharata saneha sīla brata nemā| sādara saba baranahiṃ ati premā ||

dekhi nagarabāsiṃha kai rītī| sakala sarāhahi prabhu pada prītī ||

puni raghupati saba sakhā bolāe| muni pada lāgahu sakala sikhāe ||

gura basiṣṭa kulapūjya hamāre| inha kī kṛpā~ danuja rana māre ||

e saba sakhā sunahu muni mere| bhe samara sāgara kaha~ bere ||

mama hita lāgi janma inha hāre| bharatahu te mohi adhika piāre ||

suni prabhu bacana magana saba bhe| nimiṣa nimiṣa upajata sukha ne ||

do. kausalyā ke carananhi puni tinha nāyu mātha ||

āsiṣa dīnhe haraṣi tumha priya mama jimi raghunātha || 8(ka) ||

sumana bṛṣṭi nabha saṅkula bhavana cale sukhakanda|

caḍha़ī aṭārinha dekhahiṃ nagara nāri nara bṛnda || 8(kha) ||

kañcana kalasa bicitra sa~vāre| sabahiṃ dhare saji nija nija dvāre ||

bandanavāra patākā ketū| sabanhi banāe maṅgala hetū ||

bīthīṃ sakala sugandha siñcāī| gajamani raci bahu cauka purāī ||

nānā bhā~ti sumaṅgala sāje| haraṣi nagara nisāna bahu bāje ||

jaha~ taha~ nāri nichāvara karahīṃ| dehiṃ asīsa haraṣa ura bharahīm ||

kañcana thāra āratī nānā| jubatī sajeṃ karahiṃ subha gānā ||

karahiṃ āratī āratihara keṃ| raghukula kamala bipina dinakara kem ||

pura sobhā sampati kalyānā| nigama seṣa sāradā bakhānā ||

teu yaha carita dekhi ṭhagi rahahīṃ| umā tāsu guna nara kimi kahahīm ||

do. nāri kumudinīṃ avadha sara raghupati biraha dinesa|

asta bhe~ bigasata bhīṃ nirakhi rāma rākesa || 9(ka) ||

hohiṃ saguna subha bibidha bidhi bājahiṃ gagana nisāna|

pura nara nāri sanātha kari bhavana cale bhagavāna || 9(kha) ||

prabhu jānī kaikeī lajānī| prathama tāsu gṛha ge bhavānī ||

tāhi prabodhi bahuta sukha dīnhā| puni nija bhavana gavana hari kīnhā ||

kṛpāsindhu jaba mandira ge| pura nara nāri sukhī saba bhe ||

gura basiṣṭa dvija lie bulāī| āju sugharī sudina samudāī ||

saba dvija dehu haraṣi anusāsana| rāmacandra baiṭhahiṃ siṅghāsana ||

muni basiṣṭa ke bacana suhāe| sunata sakala bipranha ati bhāe ||

kahahiṃ bacana mṛdu bipra anekā| jaga abhirāma rāma abhiṣekā ||

aba munibara bilamba nahiṃ kīje| mahārāja kaha~ tilaka karījai ||

do. taba muni kaheu sumantra sana sunata caleu haraṣāi|

ratha aneka bahu bāji gaja turata sa~vāre jāi || 10(ka) ||

jaha~ taha~ dhāvana paṭhi puni maṅgala drabya magāi|

haraṣa sameta basiṣṭa pada puni siru nāyu āi || 10(kha) ||

navānhapārāyaṇa, āṭhavā~ viśrāma

avadhapurī ati rucira banāī| devanha sumana bṛṣṭi jhari lāī ||

rāma kahā sevakanha bulāī| prathama sakhanha anhavāvahu jāī ||

sunata bacana jaha~ taha~ jana dhāe| sugrīvādi turata anhavāe ||

puni karunānidhi bharatu ha~kāre| nija kara rāma jaṭā niruāre ||

anhavāe prabhu tīniu bhāī| bhagata bachala kṛpāla raghurāī ||

bharata bhāgya prabhu komalatāī| seṣa koṭi sata sakahiṃ na gāī ||

puni nija jaṭā rāma bibarāe| gura anusāsana māgi nahāe ||

kari majjana prabhu bhūṣana sāje| aṅga anaṅga dekhi sata lāje ||

do. sāsunha sādara jānakihi majjana turata karāi|

dibya basana bara bhūṣana a~ga a~ga saje banāi || 11(ka) ||

rāma bāma disi sobhati ramā rūpa guna khāni|

dekhi mātu saba haraṣīṃ janma suphala nija jāni || 11(kha) ||

sunu khagesa tehi avasara brahmā siva muni bṛnda|

caḍha़i bimāna āe saba sura dekhana sukhakanda || 11(ga) ||

prabhu biloki muni mana anurāgā| turata dibya siṅghāsana māgā ||

rabi sama teja so barani na jāī| baiṭhe rāma dvijanha siru nāī ||

janakasutā sameta raghurāī| pekhi praharaṣe muni samudāī ||

beda mantra taba dvijanha ucāre| nabha sura muni jaya jayati pukāre ||

prathama tilaka basiṣṭa muni kīnhā| puni saba bipranha āyasu dīnhā ||

suta biloki haraṣīṃ mahatārī| bāra bāra āratī utārī ||

bipranha dāna bibidha bidhi dīnhe| jācaka sakala ajācaka kīnhe ||

siṅghāsana para tribhuana sāī| dekhi suranha dundubhīṃ bajāīm ||

chaṃ. nabha dundubhīṃ bājahiṃ bipula gandharba kinnara gāvahīṃ|

nācahiṃ apacharā bṛnda paramānanda sura muni pāvahīm ||

bharatādi anuja bibhīṣanāṅgada hanumadādi sameta te|

gaheṃ chatra cāmara byajana dhanu asi carma sakti birājate || 1 ||

śrī sahita dinakara baṃsa būṣana kāma bahu chabi sohī|

nava ambudhara bara gāta ambara pīta sura mana mohī ||

mukuṭāṅgadādi bicitra bhūṣana aṅga aṅganhi prati saje|

ambhoja nayana bisāla ura bhuja dhanya nara nirakhanti je || 2 ||

do. vaha sobhā samāja sukha kahata na bani khagesa|

baranahiṃ sārada seṣa śruti so rasa jāna mahesa || 12(ka) ||

bhinna bhinna astuti kari ge sura nija nija dhāma|

bandī beṣa beda taba āe jaha~ śrīrāma || 12(kha) ||

prabhu sarbagya kīnha ati ādara kṛpānidhāna|

lakheu na kāhū~ marama kachu lage karana guna gāna || 12(ga) ||

chaṃ. jaya saguna nirguna rūpa anūpa bhūpa siromane|

dasakandharādi pracaṇḍa nisicara prabala khala bhuja bala hane ||

avatāra nara saṃsāra bhāra bibhañji dāruna dukha dahe|

jaya pranatapāla dayāla prabhu sañjukta sakti namāmahe || 1 ||

tava biṣama māyā basa surāsura nāga nara aga jaga hare|

bhava pantha bhramata amita divasa nisi kāla karma gunani bhare ||

je nātha kari karunā biloke tribidhi dukha te nirbahe|

bhava kheda chedana daccha hama kahu~ raccha rāma namāmahe || 2 ||

je gyāna māna bimatta tava bhava harani bhakti na ādarī|

te pāi sura durlabha padādapi parata hama dekhata harī ||

bisvāsa kari saba āsa parihari dāsa tava je hoi rahe|

japi nāma tava binu śrama tarahiṃ bhava nātha so samarāmahe || 3 ||

je carana siva aja pūjya raja subha parasi munipatinī tarī|

nakha nirgatā muni banditā treloka pāvani surasarī ||

dhvaja kulisa aṅkusa kañja juta bana phirata kaṇṭaka kina lahe|

pada kañja dvanda mukunda rāma ramesa nitya bhajāmahe || 4 ||

abyaktamūlamanādi taru tvaca cāri nigamāgama bhane|

ṣaṭa kandha sākhā pañca bīsa aneka parna sumana ghane ||

phala jugala bidhi kaṭu madhura beli akeli jehi āśrita rahe|

pallavata phūlata navala nita saṃsāra biṭapa namāmahe || 5 ||

je brahma ajamadvaitamanubhavagamya manapara dhyāvahīṃ|

te kahahu~ jānahu~ nātha hama tava saguna jasa nita gāvahīm ||

karunāyatana prabhu sadagunākara deva yaha bara māgahīṃ|

mana bacana karma bikāra taji tava carana hama anurāgahīm || 6 ||

do. saba ke dekhata bedanha binatī kīnhi udāra|

antardhāna bhe puni ge brahma āgāra || 13(ka) ||

bainateya sunu sambhu taba āe jaha~ raghubīra|

binaya karata gadagada girā pūrita pulaka sarīra || 13(kha) ||

chaṃ. jaya rāma ramāramanaṃ samanaṃ| bhava tāpa bhayākula pāhi janam ||

avadhesa suresa ramesa bibho| saranāgata māgata pāhi prabho || 1 ||

dasasīsa bināsana bīsa bhujā| kṛta dūri mahā mahi bhūri rujā ||

rajanīcara bṛnda pataṅga rahe| sara pāvaka teja pracaṇḍa dahe || 2 ||

mahi maṇḍala maṇḍana cārutaraṃ| dhṛta sāyaka cāpa niṣaṅga baram ||

mada moha mahā mamatā rajanī| tama puñja divākara teja anī || 3 ||

manajāta kirāta nipāta kie| mṛga loga kubhoga sarena hie ||

hati nātha anāthani pāhi hare| biṣayā bana pāva~ra bhūli pare || 4 ||

bahu roga biyoganhi loga he| bhavadaṅghri nirādara ke phala e ||

bhava sindhu agādha pare nara te| pada paṅkaja prema na je karate || 5 ||

ati dīna malīna dukhī nitahīṃ| jinha ke pada paṅkaja prīti nahīm ||

avalamba bhavanta kathā jinha ke || priya santa ananta sadā tinha kem || 6 ||

nahiṃ rāga na lobha na māna madā || tinha keṃ sama baibhava vā bipadā ||

ehi te tava sevaka hota mudā| muni tyāgata joga bharosa sadā || 7 ||

kari prema nirantara nema lie~| pada paṅkaja sevata suddha hie~ ||

sama māni nirādara ādarahī| saba santa sukhī bicaranti mahī || 8 ||

muni mānasa paṅkaja bhṛṅga bhaje| raghubīra mahā ranadhīra aje ||

tava nāma japāmi namāmi harī| bhava roga mahāgada māna arī || 9 ||

guna sīla kṛpā paramāyatanaṃ| pranamāmi nirantara śrīramanam ||

raghunanda nikandaya dvandvaghanaṃ| mahipāla bilokaya dīna janam || 10 ||

do. bāra bāra bara māgu~ haraṣi dehu śrīraṅga|

pada saroja anapāyanī bhagati sadā satasaṅga || 14(ka) ||

barani umāpati rāma guna haraṣi ge kailāsa|

taba prabhu kapinha divāe saba bidhi sukhaprada bāsa || 14(kha) ||

sunu khagapati yaha kathā pāvanī| tribidha tāpa bhava bhaya dāvanī ||

mahārāja kara subha abhiṣekā| sunata lahahiṃ nara birati bibekā ||

je sakāma nara sunahiṃ je gāvahiṃ| sukha sampati nānā bidhi pāvahim ||

sura durlabha sukha kari jaga māhīṃ| antakāla raghupati pura jāhīm ||

sunahiṃ bimukta birata aru biṣī| lahahiṃ bhagati gati sampati nī ||

khagapati rāma kathā maiṃ baranī| svamati bilāsa trāsa dukha haranī ||

birati bibeka bhagati dṛḍha़ karanī| moha nadī kaha~ sundara taranī ||

nita nava maṅgala kausalapurī| haraṣita rahahiṃ loga saba kurī ||

nita ni prīti rāma pada paṅkaja| sabakeṃ jinhahi namata siva muni aja ||

maṅgana bahu prakāra pahirāe| dvijanha dāna nānā bidhi pāe ||

do. brahmānanda magana kapi saba keṃ prabhu pada prīti|

jāta na jāne divasa tinha ge māsa ṣaṭa bīti || 15 ||

bisare gṛha sapanehu~ sudhi nāhīṃ| jimi paradroha santa mana māhī ||

taba raghupati saba sakhā bolāe| āi sabanhi sādara siru nāe ||

parama prīti samīpa baiṭhāre| bhagata sukhada mṛdu bacana ucāre ||

tumha ati kīnha mori sevakāī| mukha para kehi bidhi karauṃ baḍa़āī ||

tāte mohi tumha ati priya lāge| mama hita lāgi bhavana sukha tyāge ||

anuja rāja sampati baidehī| deha geha parivāra sanehī ||

saba mama priya nahiṃ tumhahi samānā| mṛṣā na kahu~ mora yaha bānā ||

saba ke priya sevaka yaha nītī| moreṃ adhika dāsa para prītī ||

do. aba gṛha jāhu sakhā saba bhajehu mohi dṛḍha़ nema|

sadā sarbagata sarbahita jāni karehu ati prema || 16 ||

suni prabhu bacana magana saba bhe| ko hama kahā~ bisari tana ge ||

ekaṭaka rahe jori kara āge| sakahiṃ na kachu kahi ati anurāge ||

parama prema tinha kara prabhu dekhā| kahā bibidha bidhi gyāna biseṣā ||

prabhu sanmukha kachu kahana na pārahiṃ| puni puni carana saroja nihārahim ||

taba prabhu bhūṣana basana magāe| nānā raṅga anūpa suhāe ||

sugrīvahi prathamahiṃ pahirāe| basana bharata nija hātha banāe ||

prabhu prerita lachimana pahirāe| laṅkāpati raghupati mana bhāe ||

aṅgada baiṭha rahā nahiṃ ḍolā| prīti dekhi prabhu tāhi na bolā ||

do. jāmavanta nīlādi saba pahirāe raghunātha|

hiya~ dhari rāma rūpa saba cale nāi pada mātha || 17(ka) ||

taba aṅgada uṭhi nāi siru sajala nayana kara jori|

ati binīta boleu bacana manahu~ prema rasa bori || 17(kha) ||

sunu sarbagya kṛpā sukha sindho| dīna dayākara ārata bandho ||

maratī bera nātha mohi bālī| gayu tumhārehi koñcheṃ ghālī ||

asarana sarana biradu sambhārī| mohi jani tajahu bhagata hitakārī ||

moreṃ tumha prabhu gura pitu mātā| jāu~ kahā~ taji pada jalajātā ||

tumhahi bicāri kahahu naranāhā| prabhu taji bhavana kāja mama kāhā ||

bālaka gyāna buddhi bala hīnā| rākhahu sarana nātha jana dīnā ||

nīci ṭahala gṛha kai saba karihu~| pada paṅkaja biloki bhava tarihu~ ||

asa kahi carana pareu prabhu pāhī| aba jani nātha kahahu gṛha jāhī ||

do. aṅgada bacana binīta suni raghupati karunā sīṃva|

prabhu uṭhāi ura lāyu sajala nayana rājīva || 18(ka) ||

nija ura māla basana mani bālitanaya pahirāi|

bidā kīnhi bhagavāna taba bahu prakāra samujhāi || 18(kha) ||

bharata anuja saumitra sametā| paṭhavana cale bhagata kṛta cetā ||

aṅgada hṛdaya~ prema nahiṃ thorā| phiri phiri citava rāma kīṃ orā ||

bāra bāra kara daṇḍa pranāmā| mana asa rahana kahahiṃ mohi rāmā ||

rāma bilokani bolani calanī| sumiri sumiri socata ha~si milanī ||

prabhu rukha dekhi binaya bahu bhāṣī| caleu hṛdaya~ pada paṅkaja rākhī ||

ati ādara saba kapi pahu~cāe| bhāinha sahita bharata puni āe ||

taba sugrīva carana gahi nānā| bhā~ti binaya kīnhe hanumānā ||

dina dasa kari raghupati pada sevā| puni tava carana dekhihu~ devā ||

punya puñja tumha pavanakumārā| sevahu jāi kṛpā āgārā ||

asa kahi kapi saba cale turantā| aṅgada kahi sunahu hanumantā ||

do. kahehu daṇḍavata prabhu saiṃ tumhahi kahu~ kara jori|

bāra bāra raghunāyakahi surati karāehu mori || 19(ka) ||

asa kahi caleu bālisuta phiri āyu hanumanta|

tāsu prīti prabhu sana kahi magana bhe bhagavanta || !9(kha) ||

kulisahu cāhi kaṭhora ati komala kusumahu cāhi|

citta khagesa rāma kara samujhi pari kahu kāhi || 19(ga) ||

puni kṛpāla liyo boli niṣādā| dīnhe bhūṣana basana prasādā ||

jāhu bhavana mama sumirana karehū| mana krama bacana dharma anusarehū ||

tumha mama sakhā bharata sama bhrātā| sadā rahehu pura āvata jātā ||

bacana sunata upajā sukha bhārī| pareu carana bhari locana bārī ||

carana nalina ura dhari gṛha āvā| prabhu subhāu parijananhi sunāvā ||

raghupati carita dekhi purabāsī| puni puni kahahiṃ dhanya sukharāsī ||

rāma rāja baiṇṭheṃ trelokā| haraṣita bhe ge saba sokā ||

bayaru na kara kāhū sana koī| rāma pratāpa biṣamatā khoī ||

do. baranāśrama nija nija dharama banirata beda patha loga|

calahiṃ sadā pāvahiṃ sukhahi nahiṃ bhaya soka na roga || 20 ||

daihika daivika bhautika tāpā| rāma rāja nahiṃ kāhuhi byāpā ||

saba nara karahiṃ paraspara prītī| calahiṃ svadharma nirata śruti nītī ||

cāriu carana dharma jaga māhīṃ| pūri rahā sapanehu~ agha nāhīm ||

rāma bhagati rata nara aru nārī| sakala parama gati ke adhikārī ||

alpamṛtyu nahiṃ kavaniu pīrā| saba sundara saba biruja sarīrā ||

nahiṃ daridra kau dukhī na dīnā| nahiṃ kau abudha na lacchana hīnā ||

saba nirdambha dharmarata punī| nara aru nāri catura saba gunī ||

saba gunagya paṇḍita saba gyānī| saba kṛtagya nahiṃ kapaṭa sayānī ||

do. rāma rāja nabhagesa sunu sacarācara jaga māhim ||

kāla karma subhāva guna kṛta dukha kāhuhi nāhim || 21 ||

bhūmi sapta sāgara mekhalā| eka bhūpa raghupati kosalā ||

bhuana aneka roma prati jāsū| yaha prabhutā kachu bahuta na tāsū ||

so mahimā samujhata prabhu kerī| yaha baranata hīnatā ghanerī ||

sau mahimā khagesa jinha jānī| phirī ehiṃ carita tinhahu~ rati mānī ||

sau jāne kara phala yaha līlā| kahahiṃ mahā munibara damasīlā ||

rāma rāja kara sukha sampadā| barani na saki phanīsa sāradā ||

saba udāra saba para upakārī| bipra carana sevaka nara nārī ||

ekanāri brata rata saba jhārī| te mana baca krama pati hitakārī ||

do. daṇḍa jatinha kara bheda jaha~ nartaka nṛtya samāja|

jītahu manahi sunia asa rāmacandra keṃ rāja || 22 ||

phūlahiṃ pharahiṃ sadā taru kānana| rahahi eka sa~ga gaja pañcānana ||

khaga mṛga sahaja bayaru bisarāī| sabanhi paraspara prīti baḍha़āī ||

kūjahiṃ khaga mṛga nānā bṛndā| abhaya carahiṃ bana karahiṃ anandā ||

sītala surabhi pavana baha mandā| gūñjata ali lai cali makarandā ||

latā biṭapa māgeṃ madhu cavahīṃ| manabhāvato dhenu paya stravahīm ||

sasi sampanna sadā raha dharanī| tretā~ bhi kṛtajuga kai karanī ||

pragaṭīṃ girinha bibidha mani khānī| jagadātamā bhūpa jaga jānī ||

saritā sakala bahahiṃ bara bārī| sītala amala svāda sukhakārī ||

sāgara nija marajādā~ rahahīṃ| ḍārahiṃ ratna taṭanhi nara lahahīm ||

sarasija saṅkula sakala taḍa़āgā| ati prasanna dasa disā bibhāgā ||

do. bidhu mahi pūra mayūkhanhi rabi tapa jetanehi kāja|

māgeṃ bārida dehiṃ jala rāmacandra ke rāja || 23 ||

koṭinha bājimedha prabhu kīnhe| dāna aneka dvijanha kaha~ dīnhe ||

śruti patha pālaka dharma dhurandhara| gunātīta aru bhoga purandara ||

pati anukūla sadā raha sītā| sobhā khāni susīla binītā ||

jānati kṛpāsindhu prabhutāī| sevati carana kamala mana lāī ||

jadyapi gṛha~ sevaka sevakinī| bipula sadā sevā bidhi gunī ||

nija kara gṛha paricarajā karī| rāmacandra āyasu anusarī ||

jehi bidhi kṛpāsindhu sukha māni| soi kara śrī sevā bidhi jāni ||

kausalyādi sāsu gṛha māhīṃ| sevi sabanhi māna mada nāhīm ||

umā ramā brahmādi banditā| jagadambā santatamaninditā ||

do. jāsu kṛpā kaṭācchu sura cāhata citava na soi|

rāma padārabinda rati karati subhāvahi khoi || 24 ||

sevahiṃ sānakūla saba bhāī| rāma carana rati ati adhikāī ||

prabhu mukha kamala bilokata rahahīṃ| kabahu~ kṛpāla hamahi kachu kahahīm ||

rāma karahiṃ bhrātanha para prītī| nānā bhā~ti sikhāvahiṃ nītī ||

haraṣita rahahiṃ nagara ke logā| karahiṃ sakala sura durlabha bhogā ||

ahanisi bidhihi manāvata rahahīṃ| śrīraghubīra carana rati cahahīm ||

dui suta sundara sītā~ jāe| lava kusa beda purānanha gāe ||

dau bijī binī guna mandira| hari pratibimba manahu~ ati sundara ||

dui dui suta saba bhrātanha kere| bhe rūpa guna sīla ghanere ||

do. gyāna girā gotīta aja māyā mana guna pāra|

soi saccidānanda ghana kara nara carita udāra || 25 ||

prātakāla sarū kari majjana| baiṭhahiṃ sabhā~ saṅga dvija sajjana ||

beda purāna basiṣṭa bakhānahiṃ| sunahiṃ rāma jadyapi saba jānahim ||

anujanha sañjuta bhojana karahīṃ| dekhi sakala jananīṃ sukha bharahīm ||

bharata satruhana donu bhāī| sahita pavanasuta upabana jāī ||

būjhahiṃ baiṭhi rāma guna gāhā| kaha hanumāna sumati avagāhā ||

sunata bimala guna ati sukha pāvahiṃ| bahuri bahuri kari binaya kahāvahim ||

saba keṃ gṛha gṛha hohiṃ purānā| rāmacarita pāvana bidhi nānā ||

nara aru nāri rāma guna gānahiṃ| karahiṃ divasa nisi jāta na jānahim ||

do. avadhapurī bāsiṃha kara sukha sampadā samāja|

sahasa seṣa nahiṃ kahi sakahiṃ jaha~ nṛpa rāma birāja || 26 ||

nāradādi sanakādi munīsā| darasana lāgi kosalādhīsā ||

dina prati sakala ajodhyā āvahiṃ| dekhi nagaru birāgu bisarāvahim ||

jātarūpa mani racita aṭārīṃ| nānā raṅga rucira gaca ḍhārīm ||

pura cahu~ pāsa koṭa ati sundara| race ka~gūrā raṅga raṅga bara ||

nava graha nikara anīka banāī| janu gherī amarāvati āī ||

mahi bahu raṅga racita gaca kā~cā| jo biloki munibara mana nācā ||

dhavala dhāma ūpara nabha cumbata| kalasa manahu~ rabi sasi duti nindata ||

bahu mani racita jharokhā bhrājahiṃ| gṛha gṛha prati mani dīpa birājahim ||

chaṃ. mani dīpa rājahiṃ bhavana bhrājahiṃ deharīṃ bidruma racī|

mani khambha bhīti birañci biracī kanaka mani marakata khacī ||

sundara manohara mandirāyata ajira rucira phaṭika race|

prati dvāra dvāra kapāṭa puraṭa banāi bahu bajranhi khace ||

do. cāru citrasālā gṛha gṛha prati likhe banāi|

rāma carita je nirakha muni te mana lehiṃ corāi || 27 ||

sumana bāṭikā sabahiṃ lagāī| bibidha bhā~ti kari jatana banāī ||

latā lalita bahu jāti suhāī| phūlahiṃ sadā baṃsata ki nāī ||

guñjata madhukara mukhara manohara| māruta tribidha sadā baha sundara ||

nānā khaga bālakanhi jiāe| bolata madhura uḍa़āta suhāe ||

mora haṃsa sārasa pārāvata| bhavanani para sobhā ati pāvata ||

jaha~ taha~ dekhahiṃ nija parichāhīṃ| bahu bidhi kūjahiṃ nṛtya karāhīm ||

suka sārikā paḍha़āvahiṃ bālaka| kahahu rāma raghupati janapālaka ||

rāja duāra sakala bidhi cārū| bīthīṃ cauhaṭa rūcira bajārū ||

chaṃ. bājāra rucira na bani baranata bastu binu gatha pāie|

jaha~ bhūpa ramānivāsa taha~ kī sampadā kimi gāie ||

baiṭhe bajāja sarāpha banika aneka manahu~ kubera te|

saba sukhī saba saccarita sundara nāri nara sisu jaraṭha je ||

do. uttara disi sarajū baha nirmala jala gambhīra|

bā~dhe ghāṭa manohara svalpa paṅka nahiṃ tīra || 28 ||

dūri pharāka rucira so ghāṭā| jaha~ jala piahiṃ bāji gaja ṭhāṭā ||

panighaṭa parama manohara nānā| tahā~ na puruṣa karahiṃ asnānā ||

rājaghāṭa saba bidhi sundara bara| majjahiṃ tahā~ barana cāriu nara ||

tīra tīra devanha ke mandira| cahu~ disi tinha ke upabana sundara ||

kahu~ kahu~ saritā tīra udāsī| basahiṃ gyāna rata muni sannyāsī ||

tīra tīra tulasikā suhāī| bṛnda bṛnda bahu muninha lagāī ||

pura sobhā kachu barani na jāī| bāhera nagara parama rucirāī ||

dekhata purī akhila agha bhāgā| bana upabana bāpikā taḍa़āgā ||

chaṃ. bāpīṃ taḍa़āga anūpa kūpa manoharāyata sohahīṃ|

sopāna sundara nīra nirmala dekhi sura muni mohahīm ||

bahu raṅga kañja aneka khaga kūjahiṃ madhupa guñjārahīṃ|

ārāma ramya pikādi khaga rava janu pathika haṅkārahīm ||

do. ramānātha jaha~ rājā so pura barani ki jāi|

animādika sukha sampadā rahīṃ avadha saba chāi || 29 ||

jaha~ taha~ nara raghupati guna gāvahiṃ| baiṭhi parasapara ihi sikhāvahim ||

bhajahu pranata pratipālaka rāmahi| sobhā sīla rūpa guna dhāmahi ||

jalaja bilocana syāmala gātahi| palaka nayana iva sevaka trātahi ||

dhṛta sara rucira cāpa tūnīrahi| santa kañja bana rabi ranadhīrahi ||

kāla karāla byāla khagarājahi| namata rāma akāma mamatā jahi ||

lobha moha mṛgajūtha kirātahi| manasija kari hari jana sukhadātahi ||

saṃsaya soka nibiḍa़ tama bhānuhi| danuja gahana ghana dahana kṛsānuhi ||

janakasutā sameta raghubīrahi| kasa na bhajahu bhañjana bhava bhīrahi ||

bahu bāsanā masaka hima rāsihi| sadā ekarasa aja abināsihi ||

muni rañjana bhañjana mahi bhārahi| tulasidāsa ke prabhuhi udārahi ||

do. ehi bidhi nagara nāri nara karahiṃ rāma guna gāna|

sānukūla saba para rahahiṃ santata kṛpānidhāna || 30 ||

jaba te rāma pratāpa khagesā| udita bhayu ati prabala dinesā ||

pūri prakāsa raheu tihu~ lokā| bahutenha sukha bahutana mana sokā ||

jinhahi soka te kahu~ bakhānī| prathama abidyā nisā nasānī ||

agha ulūka jaha~ tahā~ lukāne| kāma krodha kairava sakucāne ||

bibidha karma guna kāla subhAU| e cakora sukha lahahiṃ na kAU ||

matsara māna moha mada corā| inha kara hunara na kavanihu~ orā ||

dharama taḍa़āga gyāna bigyānā| e paṅkaja bikase bidhi nānā ||

sukha santoṣa birāga bibekā| bigata soka e koka anekā ||

do. yaha pratāpa rabi jākeṃ ura jaba kari prakāsa|

pachile bāḍha़hiṃ prathama je kahe te pāvahiṃ nāsa || 31 ||

bhrātanha sahita rāmu eka bārā| saṅga parama priya pavanakumārā ||

sundara upabana dekhana ge| saba taru kusumita pallava ne ||

jāni samaya sanakādika āe| teja puñja guna sīla suhāe ||

brahmānanda sadā layalīnā| dekhata bālaka bahukālīnā ||

rūpa dhareṃ janu cāriu bedā| samadarasī muni bigata bibhedā ||

āsā basana byasana yaha tinhahīṃ| raghupati carita hoi taha~ sunahīm ||

tahā~ rahe sanakādi bhavānī| jaha~ ghaṭasambhava munibara gyānī ||

rāma kathā munibara bahu baranī| gyāna joni pāvaka jimi aranī ||

do. dekhi rāma muni āvata haraṣi daṇḍavata kīnha|

svāgata pū~chi pīta paṭa prabhu baiṭhana kaha~ dīnha || 32 ||

kīnha daṇḍavata tīniu~ bhāī| sahita pavanasuta sukha adhikāī ||

muni raghupati chabi atula bilokī| bhe magana mana sake na rokī ||

syāmala gāta saroruha locana| sundaratā mandira bhava mocana ||

ekaṭaka rahe nimeṣa na lāvahiṃ| prabhu kara joreṃ sīsa navāvahim ||

tinha kai dasā dekhi raghubīrā| stravata nayana jala pulaka sarīrā ||

kara gahi prabhu munibara baiṭhāre| parama manohara bacana ucāre ||

āju dhanya maiṃ sunahu munīsā| tumhareṃ darasa jāhiṃ agha khīsā ||

baḍa़e bhāga pāiba satasaṅgā| binahiṃ prayāsa hohiṃ bhava bhaṅgā ||

do. santa saṅga apabarga kara kāmī bhava kara pantha|

kahahi santa kabi kobida śruti purāna sadagrantha || 33 ||

suni prabhu bacana haraṣi muni cārī| pulakita tana astuti anusārī ||

jaya bhagavanta ananta anāmaya| anagha aneka eka karunāmaya ||

jaya nirguna jaya jaya guna sāgara| sukha mandira sundara ati nāgara ||

jaya indirā ramana jaya bhūdhara| anupama aja anādi sobhākara ||

gyāna nidhāna amāna mānaprada| pāvana sujasa purāna beda bada ||

tagya kṛtagya agyatā bhañjana| nāma aneka anāma nirañjana ||

sarba sarbagata sarba urālaya| basasi sadā hama kahu~ paripālaya ||

dvanda bipati bhava phanda bibhañjaya| hradi basi rāma kāma mada gañjaya ||

do. paramānanda kṛpāyatana mana paripūrana kāma|

prema bhagati anapāyanī dehu hamahi śrīrāma || 34 ||

dehu bhagati raghupati ati pāvani| tribidha tāpa bhava dāpa nasāvani ||

pranata kāma suradhenu kalapataru| hoi prasanna dījai prabhu yaha baru ||

bhava bāridhi kumbhaja raghunāyaka| sevata sulabha sakala sukha dāyaka ||

mana sambhava dāruna dukha dāraya| dīnabandhu samatā bistāraya ||

āsa trāsa iriṣādi nivāraka| binaya bibeka birati bistāraka ||

bhūpa mauli mana maṇḍana dharanī| dehi bhagati saṃsṛti sari taranī ||

muni mana mānasa haṃsa nirantara| carana kamala bandita aja saṅkara ||

raghukula ketu setu śruti racchaka| kāla karama subhāu guna bhacchaka ||

tārana tarana harana saba dūṣana| tulasidāsa prabhu tribhuvana bhūṣana ||

do. bāra bāra astuti kari prema sahita siru nāi|

brahma bhavana sanakādi ge ati abhīṣṭa bara pāi || 35 ||

sanakādika bidhi loka sidhāe| bhrātanha rāma carana siru nāe ||

pūchata prabhuhi sakala sakucāhīṃ| citavahiṃ saba mārutasuta pāhīm ||

suni cahahiṃ prabhu mukha kai bānī| jo suni hoi sakala bhrama hānī ||

antarajāmī prabhu sabha jānā| būjhata kahahu kāha hanumānā ||

jori pāni kaha taba hanumantā| sunahu dīnadayāla bhagavantā ||

nātha bharata kachu pū~chana cahahīṃ| prasna karata mana sakucata ahahīm ||

tumha jānahu kapi mora subhAU| bharatahi mohi kachu antara kAU ||

suni prabhu bacana bharata gahe caranā| sunahu nātha pranatārati haranā ||

do. nātha na mohi sandeha kachu sapanehu~ soka na moha|

kevala kṛpā tumhārihi kṛpānanda sandoha || 36 ||

karu~ kṛpānidhi eka ḍhiṭhāī| maiṃ sevaka tumha jana sukhadāī ||

santanha kai mahimā raghurāī| bahu bidhi beda purānanha gāī ||

śrīmukha tumha puni kīnhi baḍa़āī| tinha para prabhuhi prīti adhikāī ||

sunā cahu~ prabhu tinha kara lacchana| kṛpāsindhu guna gyāna bicacchana ||

santa asanta bheda bilagāī| pranatapāla mohi kahahu bujhāī ||

santanha ke lacchana sunu bhrātā| aganita śruti purāna bikhyātā ||

santa asantanhi kai asi karanī| jimi kuṭhāra candana ācaranī ||

kāṭi parasu malaya sunu bhāī| nija guna dei sugandha basāī ||

do. tāte sura sīsanha caḍha़ta jaga ballabha śrīkhaṇḍa|

anala dāhi pīṭata ghanahiṃ parasu badana yaha daṇḍa || 37 ||

biṣaya alampaṭa sīla gunākara| para dukha dukha sukha sukha dekhe para ||

sama abhūtaripu bimada birāgī| lobhāmaraṣa haraṣa bhaya tyāgī ||

komalacita dīnanha para dāyā| mana baca krama mama bhagati amāyā ||

sabahi mānaprada āpu amānī| bharata prāna sama mama te prānī ||

bigata kāma mama nāma parāyana| sānti birati binatī muditāyana ||

sītalatā saralatā mayatrī| dvija pada prīti dharma janayatrī ||

e saba lacchana basahiṃ jāsu ura| jānehu tāta santa santata phura ||

sama dama niyama nīti nahiṃ ḍolahiṃ| paruṣa bacana kabahū~ nahiṃ bolahim ||

do. nindā astuti ubhaya sama mamatā mama pada kañja|

te sajjana mama prānapriya guna mandira sukha puñja || 38 ||

sanahu asantanha kera subhAU| bhūlehu~ saṅgati karia na kAU ||

tinha kara saṅga sadā dukhadāī| jimi kalapahi ghāli harahāī ||

khalanha hṛdaya~ ati tāpa biseṣī| jarahiṃ sadā para sampati dekhī ||

jaha~ kahu~ nindā sunahiṃ parāī| haraṣahiṃ manahu~ parī nidhi pāī ||

kāma krodha mada lobha parāyana| nirdaya kapaṭī kuṭila malāyana ||

bayaru akārana saba kāhū soṃ| jo kara hita anahita tāhū som ||

jhūṭhi lenā jhūṭhi denā| jhūṭhi bhojana jhūṭha cabenā ||

bolahiṃ madhura bacana jimi morā| khāi mahā ati hṛdaya kaṭhorā ||

do. para drohī para dāra rata para dhana para apabāda|

te nara pā~vara pāpamaya deha dhareṃ manujāda || 39 ||

lobhi oḍha़na lobhi ḍāsana| sistrodara para jamapura trāsa na ||

kāhū kī jauṃ sunahiṃ baḍa़āī| svāsa lehiṃ janu jūḍa़ī āī ||

jaba kāhū kai dekhahiṃ bipatī| sukhī bhe mānahu~ jaga nṛpatī ||

svāratha rata parivāra birodhī| lampaṭa kāma lobha ati krodhī ||

mātu pitā gura bipra na mānahiṃ| āpu ge aru ghālahiṃ ānahim ||

karahiṃ moha basa droha parāvā| santa saṅga hari kathā na bhāvā ||

avaguna sindhu mandamati kāmī| beda bidūṣaka paradhana svāmī ||

bipra droha para droha biseṣā| dambha kapaṭa jiya~ dhareṃ subeṣā ||

do. aise adhama manuja khala kṛtajuga tretā nāhiṃ|

dvāpara kachuka bṛnda bahu hoihahiṃ kalijuga māhim || 40 ||

para hita sarisa dharma nahiṃ bhāī| para pīḍa़ā sama nahiṃ adhamāī ||

nirnaya sakala purāna beda kara| kaheu~ tāta jānahiṃ kobida nara ||

nara sarīra dhari je para pīrā| karahiṃ te sahahiṃ mahā bhava bhīrā ||

karahiṃ moha basa nara agha nānā| svāratha rata paraloka nasānā ||

kālarūpa tinha kaha~ maiṃ bhrātā| subha aru asubha karma phala dātā ||

asa bicāri je parama sayāne| bhajahiṃ mohi saṃsṛta dukha jāne ||

tyāgahiṃ karma subhāsubha dāyaka| bhajahiṃ mohi sura nara muni nāyaka ||

santa asantanha ke guna bhāṣe| te na parahiṃ bhava jinha lakhi rākhe ||

do. sunahu tāta māyā kṛta guna aru doṣa aneka|

guna yaha ubhaya na dekhiahiṃ dekhia so abibeka || 41 ||

śrīmukha bacana sunata saba bhāī| haraṣe prema na hṛdaya~ samāī ||

karahiṃ binaya ati bārahiṃ bārā| hanūmāna hiya~ haraṣa apārā ||

puni raghupati nija mandira ge| ehi bidhi carita karata nita ne ||

bāra bāra nārada muni āvahiṃ| carita punīta rāma ke gāvahim ||

nita nava carana dekhi muni jāhīṃ| brahmaloka saba kathā kahāhīm ||

suni birañci atisaya sukha mānahiṃ| puni puni tāta karahu guna gānahim ||

sanakādika nāradahi sarāhahiṃ| jadyapi brahma nirata muni āhahim ||

suni guna gāna samādhi bisārī || sādara sunahiṃ parama adhikārī ||

do. jīvanamukta brahmapara carita sunahiṃ taji dhyāna|

je hari kathā~ na karahiṃ rati tinha ke hiya pāṣāna || 42 ||

eka bāra raghunātha bolāe| gura dvija purabāsī saba āe ||

baiṭhe gura muni aru dvija sajjana| bole bacana bhagata bhava bhañjana ||

sanahu sakala purajana mama bānī| kahu~ na kachu mamatā ura ānī ||

nahiṃ anīti nahiṃ kachu prabhutāī| sunahu karahu jo tumhahi sohāī ||

soi sevaka priyatama mama soī| mama anusāsana mānai joī ||

jauṃ anīti kachu bhāṣauṃ bhāī| tauṃ mohi barajahu bhaya bisarāī ||

baḍa़eṃ bhāga mānuṣa tanu pāvā| sura durlabha saba granthinha gāvā ||

sādhana dhāma moccha kara dvārā| pāi na jehiṃ paraloka sa~vārā ||

do. so paratra dukha pāvi sira dhuni dhuni pachitāi|

kālahi karmahi īsvarahi mithyā doṣa lagāi || 43 ||

ehi tana kara phala biṣaya na bhāī| svargu svalpa anta dukhadāī ||

nara tanu pāi biṣaya~ mana dehīṃ| palaṭi sudhā te saṭha biṣa lehīm ||

tāhi kabahu~ bhala kahi na koī| guñjā grahi parasa mani khoī ||

ākara cāri laccha caurāsī| joni bhramata yaha jiva abināsī ||

phirata sadā māyā kara prerā| kāla karma subhāva guna gherā ||

kabahu~ka kari karunā nara dehī| deta īsa binu hetu sanehī ||

nara tanu bhava bāridhi kahu~ bero| sanmukha maruta anugraha mero ||

karanadhāra sadagura dṛḍha़ nāvā| durlabha sāja sulabha kari pāvā ||

do. jo na tarai bhava sāgara nara samāja asa pāi|

so kṛta nindaka mandamati ātmāhana gati jāi || 44 ||

jauṃ paraloka ihā~ sukha cahahū| suni mama bacana hrṛdaya~ dṛḍha़ gahahū ||

sulabha sukhada māraga yaha bhāī| bhagati mori purāna śruti gāī ||

gyāna agama pratyūha anekā| sādhana kaṭhina na mana kahu~ ṭekā ||

karata kaṣṭa bahu pāvi koū| bhakti hīna mohi priya nahiṃ soū ||

bhakti sutantra sakala sukha khānī| binu satasaṅga na pāvahiṃ prānī ||

punya puñja binu milahiṃ na santā| satasaṅgati saṃsṛti kara antā ||

punya eka jaga mahu~ nahiṃ dūjā| mana krama bacana bipra pada pūjā ||

sānukūla tehi para muni devā| jo taji kapaṭu kari dvija sevā ||

do. auru eka guputa mata sabahi kahu~ kara jori|

saṅkara bhajana binā nara bhagati na pāvi mori || 45 ||

kahahu bhagati patha kavana prayāsā| joga na makha japa tapa upavāsā ||

sarala subhāva na mana kuṭilāī| jathā lābha santoṣa sadāī ||

mora dāsa kahāi nara āsā| kari tau kahahu kahā bisvāsā ||

bahuta kahu~ kā kathā baḍha़āī| ehi ācarana basya maiṃ bhāī ||

baira na bigraha āsa na trāsā| sukhamaya tāhi sadā saba āsā ||

anārambha aniketa amānī| anagha aroṣa daccha bigyānī ||

prīti sadā sajjana saṃsargā| tṛna sama biṣaya svarga apabargā ||

bhagati paccha haṭha nahiṃ saṭhatāī| duṣṭa tarka saba dūri bahāī ||

do. mama guna grāma nāma rata gata mamatā mada moha|

tā kara sukha soi jāni parānanda sandoha || 46 ||

sunata sudhāsama bacana rāma ke| gahe sabani pada kṛpādhāma ke ||

janani janaka gura bandhu hamāre| kṛpā nidhāna prāna te pyāre ||

tanu dhanu dhāma rāma hitakārī| saba bidhi tumha pranatārati hārī ||

asi sikha tumha binu dei na koū| mātu pitā svāratha rata oū ||

hetu rahita jaga juga upakārī| tumha tumhāra sevaka asurārī ||

svāratha mīta sakala jaga māhīṃ| sapanehu~ prabhu paramāratha nāhīm ||

sabake bacana prema rasa sāne| suni raghunātha hṛdaya~ haraṣāne ||

nija nija gṛha ge āyasu pāī| baranata prabhu batakahī suhāī ||

do. -umā avadhabāsī nara nāri kṛtāratha rūpa|

brahma saccidānanda ghana raghunāyaka jaha~ bhūpa || 47 ||

eka bāra basiṣṭa muni āe| jahā~ rāma sukhadhāma suhāe ||

ati ādara raghunāyaka kīnhā| pada pakhāri pādodaka līnhā ||

rāma sunahu muni kaha kara jorī| kṛpāsindhu binatī kachu morī ||

dekhi dekhi ācarana tumhārā| hota moha mama hṛdaya~ apārā ||

mahimā amita beda nahiṃ jānā| maiṃ kehi bhā~ti kahu~ bhagavānā ||

uparohitya karma ati mandā| beda purāna sumṛti kara nindā ||

jaba na leu~ maiṃ taba bidhi mohī| kahā lābha āgeṃ suta tohī ||

paramātamā brahma nara rūpā| hoihi raghukula bhūṣana bhūpā ||

do. -taba maiṃ hṛdaya~ bicārā joga jagya brata dāna|

jā kahu~ karia so paihu~ dharma na ehi sama āna || 48 ||

japa tapa niyama joga nija dharmā| śruti sambhava nānā subha karmā ||

gyāna dayā dama tīratha majjana| jaha~ lagi dharma kahata śruti sajjana ||

āgama nigama purāna anekā| paḍha़e sune kara phala prabhu ekā ||

taba pada paṅkaja prīti nirantara| saba sādhana kara yaha phala sundara ||

chūṭi mala ki malahi ke dhoe~| ghṛta ki pāva koi bāri biloe~ ||

prema bhagati jala binu raghurāī| abhiantara mala kabahu~ na jāī ||

soi sarbagya tagya soi paṇḍita| soi guna gṛha bigyāna akhaṇḍita ||

daccha sakala lacchana juta soī| jākeṃ pada saroja rati hoī ||

do. nātha eka bara māgu~ rāma kṛpā kari dehu|

janma janma prabhu pada kamala kabahu~ ghaṭai jani nehu || 49 ||

asa kahi muni basiṣṭa gṛha āe| kṛpāsindhu ke mana ati bhāe ||

hanūmāna bharatādika bhrātā| saṅga lie sevaka sukhadātā ||

puni kṛpāla pura bāhera ge| gaja ratha turaga magāvata bhe ||

dekhi kṛpā kari sakala sarāhe| die ucita jinha jinha tei cāhe ||

harana sakala śrama prabhu śrama pāī| ge jahā~ sītala ava~rāī ||

bharata dīnha nija basana ḍasāī| baiṭhe prabhu sevahiṃ saba bhāī ||

mārutasuta taba mārūta karī| pulaka bapuṣa locana jala bharī ||

hanūmāna sama nahiṃ baḍa़bhāgī| nahiṃ kau rāma carana anurāgī ||

girijā jāsu prīti sevakāī| bāra bāra prabhu nija mukha gāī ||

do. tehiṃ avasara muni nārada āe karatala bīna|

gāvana lage rāma kala kīrati sadā nabīna || 50 ||

māmavalokaya paṅkaja locana| kṛpā bilokani soca bimocana ||

nīla tāmarasa syāma kāma ari| hṛdaya kañja makaranda madhupa hari ||

jātudhāna barūtha bala bhañjana| muni sajjana rañjana agha gañjana ||

bhūsura sasi nava bṛnda balāhaka| asarana sarana dīna jana gāhaka ||

bhuja bala bipula bhāra mahi khaṇḍita| khara dūṣana birādha badha paṇḍita ||

rāvanāri sukharūpa bhūpabara| jaya dasaratha kula kumuda sudhākara ||

sujasa purāna bidita nigamāgama| gāvata sura muni santa samāgama ||

kārunīka byalīka mada khaṇḍana| saba bidhi kusala kosalā maṇḍana ||

kali mala mathana nāma mamatāhana| tulasīdāsa prabhu pāhi pranata jana ||

do. prema sahita muni nārada barani rāma guna grāma|

sobhāsindhu hṛdaya~ dhari ge jahā~ bidhi dhāma || 51 ||

girijā sunahu bisada yaha kathā| maiṃ saba kahī mori mati jathā ||

rāma carita sata koṭi apārā| śruti sāradā na baranai pārā ||

rāma ananta ananta gunānī| janma karma ananta nāmānī ||

jala sīkara mahi raja gani jāhīṃ| raghupati carita na barani sirāhīm ||

bimala kathā hari pada dāyanī| bhagati hoi suni anapāyanī ||

umā kahiu~ saba kathā suhāī| jo bhusuṇḍi khagapatihi sunāī ||

kachuka rāma guna kaheu~ bakhānī| aba kā kahauṃ so kahahu bhavānī ||

suni subha kathā umā haraṣānī| bolī ati binīta mṛdu bānī ||

dhanya dhanya maiṃ dhanya purārī| suneu~ rāma guna bhava bhaya hārī ||

do. tumharī kṛpā~ kṛpāyatana aba kṛtakṛtya na moha|

jāneu~ rāma pratāpa prabhu cidānanda sandoha || 52(ka) ||

nātha tavānana sasi sravata kathā sudhā raghubīra|

śravana puṭanhi mana pāna kari nahiṃ aghāta matidhīra || 52(kha) ||

rāma carita je sunata aghāhīṃ| rasa biseṣa jānā tinha nāhīm ||

jīvanamukta mahāmuni jeū| hari guna sunahīṃ nirantara teū ||

bhava sāgara caha pāra jo pāvā| rāma kathā tā kaha~ dṛḍha़ nāvā ||

biṣinha kaha~ puni hari guna grāmā| śravana sukhada aru mana abhirāmā ||

śravanavanta asa ko jaga māhīṃ| jāhi na raghupati carita sohāhīm ||

te jaḍa़ jīva nijātmaka ghātī| jinhahi na raghupati kathā sohātī ||

haricaritra mānasa tumha gāvā| suni maiṃ nātha amiti sukha pāvā ||

tumha jo kahī yaha kathā suhāī| kāgabhasuṇḍi garuḍa़ prati gāī ||

do. birati gyāna bigyāna dṛḍha़ rāma carana ati neha|

bāyasa tana raghupati bhagati mohi parama sandeha || 53 ||

nara sahasra maha~ sunahu purārī| kau eka hoi dharma bratadhārī ||

dharmasīla koṭika maha~ koī| biṣaya bimukha birāga rata hoī ||

koṭi birakta madhya śruti kahī| samyaka gyāna sakṛta kau lahī ||

gyānavanta koṭika maha~ koū| jīvanamukta sakṛta jaga soū ||

tinha sahasra mahu~ saba sukha khānī| durlabha brahmalīna bigyānī ||

dharmasīla birakta aru gyānī| jīvanamukta brahmapara prānī ||

saba te so durlabha surarāyā| rāma bhagati rata gata mada māyā ||

so haribhagati kāga kimi pāī| bisvanātha mohi kahahu bujhāī ||

do. rāma parāyana gyāna rata gunāgāra mati dhīra|

nātha kahahu kehi kārana pāyu kāka sarīra || 54 ||

yaha prabhu carita pavitra suhāvā| kahahu kṛpāla kāga kaha~ pāvā ||

tumha kehi bhā~ti sunā madanārī| kahahu mohi ati kautuka bhārī ||

garuḍa़ mahāgyānī guna rāsī| hari sevaka ati nikaṭa nivāsī ||

tehiṃ kehi hetu kāga sana jāī| sunī kathā muni nikara bihāī ||

kahahu kavana bidhi bhā sambādā| dau haribhagata kāga uragādā ||

gauri girā suni sarala suhāī| bole siva sādara sukha pāī ||

dhanya satī pāvana mati torī| raghupati carana prīti nahiṃ thorī ||

sunahu parama punīta itihāsā| jo suni sakala loka bhrama nāsā ||

upaji rāma carana bisvāsā| bhava nidhi tara nara binahiṃ prayāsā ||

do. aisia prasna bihaṅgapati kīnha kāga sana jāi|

so saba sādara kahihu~ sunahu umā mana lāi || 55 ||

maiṃ jimi kathā sunī bhava mocani| so prasaṅga sunu sumukhi sulocani ||

prathama daccha gṛha tava avatārā| satī nāma taba rahā tumhārā ||

daccha jagya taba bhā apamānā| tumha ati krodha taje taba prānā ||

mama anucaranha kīnha makha bhaṅgā| jānahu tumha so sakala prasaṅgā ||

taba ati soca bhayu mana moreṃ| dukhī bhayu~ biyoga priya torem ||

sundara bana giri sarita taḍa़āgā| kautuka dekhata phiru~ berāgā ||

giri sumera uttara disi dūrī| nīla saila eka sundara bhūrī ||

tāsu kanakamaya sikhara suhāe| cāri cāru more mana bhāe ||

tinha para eka eka biṭapa bisālā| baṭa pīpara pākarī rasālā ||

sailopari sara sundara sohā| mani sopāna dekhi mana mohā ||

do. -sītala amala madhura jala jalaja bipula bahuraṅga|

kūjata kala rava haṃsa gana guñjata majuṃla bhṛṅga || 56 ||

tehiṃ giri rucira basi khaga soī| tāsu nāsa kalpānta na hoī ||

māyā kṛta guna doṣa anekā| moha manoja ādi abibekā ||

rahe byāpi samasta jaga māhīṃ| tehi giri nikaṭa kabahu~ nahiṃ jāhīm ||

taha~ basi harihi bhaji jimi kāgā| so sunu umā sahita anurāgā ||

pīpara taru tara dhyāna so dharī| jāpa jagya pākari tara karī ||

ā~ba chāha~ kara mānasa pūjā| taji hari bhajanu kāju nahiṃ dūjā ||

bara tara kaha hari kathā prasaṅgā| āvahiṃ sunahiṃ aneka bihaṅgā ||

rāma carita bicītra bidhi nānā| prema sahita kara sādara gānā ||

sunahiṃ sakala mati bimala marālā| basahiṃ nirantara je tehiṃ tālā ||

jaba maiṃ jāi so kautuka dekhā| ura upajā ānanda biseṣā ||

do. taba kachu kāla marāla tanu dhari taha~ kīnha nivāsa|

sādara suni raghupati guna puni āyu~ kailāsa || 57 ||

girijā kaheu~ so saba itihāsā| maiṃ jehi samaya gayu~ khaga pāsā ||

aba so kathā sunahu jehī hetū| gayu kāga pahiṃ khaga kula ketū ||

jaba raghunātha kīnhi rana krīḍa़ā| samujhata carita hoti mohi brīḍa़ā ||

indrajīta kara āpu ba~dhāyo| taba nārada muni garuḍa़ paṭhāyo ||

bandhana kāṭi gayo uragādā| upajā hṛdaya~ pracaṇḍa biṣādā ||

prabhu bandhana samujhata bahu bhā~tī| karata bicāra uraga ārātī ||

byāpaka brahma biraja bāgīsā| māyā moha pāra paramīsā ||

so avatāra suneu~ jaga māhīṃ| dekheu~ so prabhāva kachu nāhīm ||

do. -bhava bandhana te chūṭahiṃ nara japi jā kara nāma|

kharca nisācara bā~dheu nāgapāsa soi rāma || 58 ||

nānā bhā~ti manahi samujhāvā| pragaṭa na gyāna hṛdaya~ bhrama chāvā ||

kheda khinna mana tarka baḍha़āī| bhayu mohabasa tumharihiṃ nāī ||

byākula gayu devariṣi pāhīṃ| kahesi jo saṃsaya nija mana māhīm ||

suni nāradahi lāgi ati dāyā| sunu khaga prabala rāma kai māyā ||

jo gyāninha kara cita apaharī| bariāī bimoha mana karī ||

jehiṃ bahu bāra nacāvā mohī| soi byāpī bihaṅgapati tohī ||

mahāmoha upajā ura toreṃ| miṭihi na begi kaheṃ khaga morem ||

caturānana pahiṃ jāhu khagesā| soi karehu jehi hoi nidesā ||

do. asa kahi cale devariṣi karata rāma guna gāna|

hari māyā bala baranata puni puni parama sujāna || 59 ||

taba khagapati birañci pahiṃ gayū| nija sandeha sunāvata bhayū ||

suni birañci rāmahi siru nāvā| samujhi pratāpa prema ati chāvā ||

mana mahu~ kari bicāra bidhātā| māyā basa kabi kobida gyātā ||

hari māyā kara amiti prabhāvā| bipula bāra jehiṃ mohi nacāvā ||

aga jagamaya jaga mama uparājā| nahiṃ ācaraja moha khagarājā ||

taba bole bidhi girā suhāī| jāna mahesa rāma prabhutāī ||

bainateya saṅkara pahiṃ jāhū| tāta anata pūchahu jani kāhū ||

taha~ hoihi tava saṃsaya hānī| caleu bihaṅga sunata bidhi bānī ||

do. paramātura bihaṅgapati āyu taba mo pāsa|

jāta raheu~ kubera gṛha rahihu umā kailāsa || 60 ||

tehiṃ mama pada sādara siru nāvā| puni āpana sandeha sunāvā ||

suni tā kari binatī mṛdu bānī| parema sahita maiṃ kaheu~ bhavānī ||

milehu garuḍa़ māraga maha~ mohī| kavana bhā~ti samujhāvauṃ tohī ||

tabahi hoi saba saṃsaya bhaṅgā| jaba bahu kāla karia satasaṅgā ||

sunia tahā~ hari kathā suhāī| nānā bhā~ti muninha jo gāī ||

jehi mahu~ ādi madhya avasānā| prabhu pratipādya rāma bhagavānā ||

nita hari kathā hota jaha~ bhāī| paṭhavu~ tahā~ sunahi tumha jāī ||

jāihi sunata sakala sandehā| rāma carana hoihi ati nehā ||

do. binu satasaṅga na hari kathā tehi binu moha na bhāga|

moha ge~ binu rāma pada hoi na dṛḍha़ anurāga || 61 ||

milahiṃ na raghupati binu anurāgā| kie~ joga tapa gyāna birāgā ||

uttara disi sundara giri nīlā| taha~ raha kākabhusuṇḍi susīlā ||

rāma bhagati patha parama prabīnā| gyānī guna gṛha bahu kālīnā ||

rāma kathā so kahi nirantara| sādara sunahiṃ bibidha bihaṅgabara ||

jāi sunahu taha~ hari guna bhūrī| hoihi moha janita dukha dūrī ||

maiṃ jaba tehi saba kahā bujhāī| caleu haraṣi mama pada siru nāī ||

tāte umā na maiṃ samujhāvā| raghupati kṛpā~ maramu maiṃ pāvā ||

hoihi kīnha kabahu~ abhimānā| so khauvai caha kṛpānidhānā ||

kachu tehi te puni maiṃ nahiṃ rākhā| samujhi khaga khagahī kai bhāṣā ||

prabhu māyā balavanta bhavānī| jāhi na moha kavana asa gyānī ||

do. gyāni bhagata siromani tribhuvanapati kara jāna|

tāhi moha māyā nara pāva~ra karahiṃ gumāna || 62(ka) ||

māsapārāyaṇa, aṭṭhāīsavā~ viśrāma

siva birañci kahu~ mohi ko hai bapurā āna|

asa jiya~ jāni bhajahiṃ muni māyā pati bhagavāna || 62(kha) ||

gayu garuḍa़ jaha~ basi bhusuṇḍā| mati akuṇṭha hari bhagati akhaṇḍā ||

dekhi saila prasanna mana bhayū| māyā moha soca saba gayū ||

kari taḍa़āga majjana jalapānā| baṭa tara gayu hṛdaya~ haraṣānā ||

bṛddha bṛddha bihaṅga taha~ āe| sunai rāma ke carita suhāe ||

kathā arambha karai soi cāhā| tehī samaya gayu khaganāhā ||

āvata dekhi sakala khagarājā| haraṣeu bāyasa sahita samājā ||

ati ādara khagapati kara kīnhā| svāgata pūchi suāsana dīnhā ||

kari pūjā sameta anurāgā| madhura bacana taba boleu kāgā ||

do. nātha kṛtāratha bhayu~ maiṃ tava darasana khagarāja|

āyasu dehu so karauṃ aba prabhu āyahu kehi kāja || 63(ka) ||

sadā kṛtāratha rūpa tumha kaha mṛdu bacana khagesa|

jehi kai astuti sādara nija mukha kīnhi mahesa || 63(kha) ||

sunahu tāta jehi kārana āyu~| so saba bhayu darasa tava pāyu~ ||

dekhi parama pāvana tava āśrama| gayu moha saṃsaya nānā bhrama ||

aba śrīrāma kathā ati pāvani| sadā sukhada dukha puñja nasāvani ||

sādara tāta sunāvahu mohī| bāra bāra binavu~ prabhu tohī ||

sunata garuḍa़ kai girā binītā| sarala suprema sukhada supunītā ||

bhayu tāsu mana parama uchāhā| lāga kahai raghupati guna gāhā ||

prathamahiṃ ati anurāga bhavānī| rāmacarita sara kahesi bakhānī ||

puni nārada kara moha apārā| kahesi bahuri rāvana avatārā ||

prabhu avatāra kathā puni gāī| taba sisu carita kahesi mana lāī ||

do. bālacarita kahiṃ bibidha bidhi mana maha~ parama uchāha|

riṣi āgavana kahesi puni śrī raghubīra bibāha || 64 ||

bahuri rāma abhiṣeka prasaṅgā| puni nṛpa bacana rāja rasa bhaṅgā ||

purabāsiṃha kara biraha biṣādā| kahesi rāma lachimana sambādā ||

bipina gavana kevaṭa anurāgā| surasari utari nivāsa prayāgā ||

bālamīka prabhu milana bakhānā| citrakūṭa jimi base bhagavānā ||

sacivāgavana nagara nṛpa maranā| bharatāgavana prema bahu baranā ||

kari nṛpa kriyā saṅga purabāsī| bharata ge jaha~ prabhu sukha rāsī ||

puni raghupati bahu bidhi samujhāe| lai pādukā avadhapura āe ||

bharata rahani surapati suta karanī| prabhu aru atri bheṇṭa puni baranī ||

do. kahi birādha badha jehi bidhi deha tajī sarabhaṅga ||

barani sutīchana prīti puni prabhu agasti satasaṅga || 65 ||

kahi daṇḍaka bana pāvanatāī| gīdha mitrī puni tehiṃ gāī ||

puni prabhu pañcavaṭīṃ kṛta bāsā| bhañjī sakala muninha kī trāsā ||

puni lachimana upadesa anūpā| sūpanakhā jimi kīnhi kurūpā ||

khara dūṣana badha bahuri bakhānā| jimi saba maramu dasānana jānā ||

dasakandhara mārīca batakahīṃ| jehi bidhi bhī so saba tehiṃ kahī ||

puni māyā sītā kara haranā| śrīraghubīra biraha kachu baranā ||

puni prabhu gīdha kriyā jimi kīnhī| badhi kabandha sabarihi gati dīnhī ||

bahuri biraha baranata raghubīrā| jehi bidhi ge sarobara tīrā ||

do. prabhu nārada sambāda kahi māruti milana prasaṅga|

puni sugrīva mitāī bāli prāna kara bhaṅga || 66((ka) ||

kapihi tilaka kari prabhu kṛta saila prabaraṣana bāsa|

baranana barṣā sarada aru rāma roṣa kapi trāsa || 66(kha) ||

jehi bidhi kapipati kīsa paṭhāe| sītā khoja sakala disi dhāe ||

bibara prabesa kīnha jehi bhā~tī| kapinha bahori milā sampātī ||

suni saba kathā samīrakumārā| nāghata bhayu payodhi apārā ||

laṅkā~ kapi prabesa jimi kīnhā| puni sītahi dhīraju jimi dīnhā ||

bana ujāri rāvanahi prabodhī| pura dahi nāgheu bahuri payodhī ||

āe kapi saba jaha~ raghurāī| baidehī ki kusala sunāī ||

sena sameti jathā raghubīrā| utare jāi bārinidhi tīrā ||

milā bibhīṣana jehi bidhi āī| sāgara nigraha kathā sunāī ||

do. setu bā~dhi kapi sena jimi utarī sāgara pāra|

gayu basīṭhī bīrabara jehi bidhi bālikumāra || 67(ka) ||

nisicara kīsa larāī baranisi bibidha prakāra|

kumbhakarana ghananāda kara bala pauruṣa saṅghāra || 67(kha) ||

nisicara nikara marana bidhi nānā| raghupati rāvana samara bakhānā ||

rāvana badha mandodari sokā| rāja bibhīṣaṇa deva asokā ||

sītā raghupati milana bahorī| suranha kīnha astuti kara jorī ||

puni puṣpaka caḍha़i kapinha sametā| avadha cale prabhu kṛpā niketā ||

jehi bidhi rāma nagara nija āe| bāyasa bisada carita saba gāe ||

kahesi bahori rāma abhiṣaikā| pura baranata nṛpanīti anekā ||

kathā samasta bhusuṇḍa bakhānī| jo maiṃ tumha sana kahī bhavānī ||

suni saba rāma kathā khaganāhā| kahata bacana mana parama uchāhā ||

so. gayu mora sandeha suneu~ sakala raghupati carita|

bhayu rāma pada neha tava prasāda bāyasa tilaka || 68(ka) ||

mohi bhayu ati moha prabhu bandhana rana mahu~ nirakhi|

cidānanda sandoha rāma bikala kārana kavana| 68(kha) ||

dekhi carita ati nara anusārī| bhayu hṛdaya~ mama saṃsaya bhārī ||

soi bhrama aba hita kari maiṃ mānā| kīnha anugraha kṛpānidhānā ||

jo ati ātapa byākula hoī| taru chāyā sukha jāni soī ||

jauṃ nahiṃ hota moha ati mohī| milateu~ tāta kavana bidhi tohī ||

sunateu~ kimi hari kathā suhāī| ati bicitra bahu bidhi tumha gāī ||

nigamāgama purāna mata ehā| kahahiṃ siddha muni nahiṃ sandehā ||

santa bisuddha milahiṃ pari tehī| citavahiṃ rāma kṛpā kari jehī ||

rāma kṛpā~ tava darasana bhayū| tava prasāda saba saṃsaya gayū ||

do. suni bihaṅgapati bānī sahita binaya anurāga|

pulaka gāta locana sajala mana haraṣeu ati kāga || 69(ka) ||

śrotā sumati susīla suci kathā rasika hari dāsa|

pāi umā ati gopyamapi sajjana karahiṃ prakāsa || 69(kha) ||

boleu kākabhasuṇḍa bahorī| nabhaga nātha para prīti na thorī ||

saba bidhi nātha pūjya tumha mere| kṛpāpātra raghunāyaka kere ||

tumhahi na saṃsaya moha na māyā| mo para nātha kīnha tumha dāyā ||

paṭhi moha misa khagapati tohī| raghupati dīnhi baḍa़āī mohī ||

tumha nija moha kahī khaga sāīṃ| so nahiṃ kachu ācaraja gosāīm ||

nārada bhava birañci sanakādī| je munināyaka ātamabādī ||

moha na andha kīnha kehi kehī| ko jaga kāma nacāva na jehī ||

tṛsnā~ kehi na kīnha baurāhā| kehi kara hṛdaya krodha nahiṃ dāhā ||

do. gyānī tāpasa sūra kabi kobida guna āgāra|

kehi kai laubha biḍambanā kīnhi na ehiṃ saṃsāra || 70(ka) ||

śrī mada bakra na kīnha kehi prabhutā badhira na kāhi|

mṛgalocani ke naina sara ko asa lāga na jāhi || 70(kha) ||

guna kṛta sanyapāta nahiṃ kehī| kau na māna mada tajeu nibehī ||

jobana jvara kehi nahiṃ balakāvā| mamatā kehi kara jasa na nasāvā ||

macchara kāhi kalaṅka na lāvā| kāhi na soka samīra ḍolāvā ||

cintā sā~pini ko nahiṃ khāyā| ko jaga jāhi na byāpī māyā ||

kīṭa manoratha dāru sarīrā| jehi na lāga ghuna ko asa dhīrā ||

suta bita loka īṣanā tīnī| kehi ke mati inha kṛta na malīnī ||

yaha saba māyā kara parivārā| prabala amiti ko baranai pārā ||

siva caturānana jāhi ḍerāhīṃ| apara jīva kehi lekhe māhīm ||

do. byāpi raheu saṃsāra mahu~ māyā kaṭaka pracaṇḍa ||

senāpati kāmādi bhaṭa dambha kapaṭa pāṣaṇḍa || 71(ka) ||

so dāsī raghubīra kai samujheṃ mithyā sopi|

chūṭa na rāma kṛpā binu nātha kahu~ pada ro'pi || 71(kha) ||

jo māyā saba jagahi nacāvā| jāsu carita lakhi kāhu~ na pāvā ||

soi prabhu bhrū bilāsa khagarājā| nāca naṭī iva sahita samājā ||

soi saccidānanda ghana rāmā| aja bigyāna rūpo bala dhāmā ||

byāpaka byāpya akhaṇḍa anantā| akhila amoghasakti bhagavantā ||

aguna adabhra girā gotītā| sabadarasī anavadya ajītā ||

nirmama nirākāra niramohā| nitya nirañjana sukha sandohā ||

prakṛti pāra prabhu saba ura bāsī| brahma nirīha biraja abināsī ||

ihā~ moha kara kārana nāhīṃ| rabi sanmukha tama kabahu~ ki jāhīm ||

do. bhagata hetu bhagavāna prabhu rāma dhareu tanu bhūpa|

kie carita pāvana parama prākṛta nara anurūpa || 72(ka) ||

jathā aneka beṣa dhari nṛtya kari naṭa koi|

soi soi bhāva dekhāvi āpuna hoi na soi || 72(kha) ||

asi raghupati līlā uragārī| danuja bimohani jana sukhakārī ||

je mati malina biṣayabasa kāmī| prabhu moha dharahiṃ imi svāmī ||

nayana doṣa jā kaha~ jaba hoī| pīta barana sasi kahu~ kaha soī ||

jaba jehi disi bhrama hoi khagesā| so kaha pacchima uyu dinesā ||

naukārūḍha़ calata jaga dekhā| acala moha basa āpuhi lekhā ||

bālaka bhramahiṃ na bhramahiṃ gṛhādīṃ| kahahiṃ paraspara mithyābādī ||

hari biṣika asa moha bihaṅgā| sapanehu~ nahiṃ agyāna prasaṅgā ||

māyābasa matimanda abhāgī| hṛdaya~ jamanikā bahubidhi lāgī ||

te saṭha haṭha basa saṃsaya karahīṃ| nija agyāna rāma para dharahīm ||

do. kāma krodha mada lobha rata gṛhāsakta dukharūpa|

te kimi jānahiṃ raghupatihi mūḍha़ pare tama kūpa || 73(ka) ||

nirguna rūpa sulabha ati saguna jāna nahiṃ koi|

sugama agama nānā carita suni muni mana bhrama hoi || 73(kha) ||

sunu khagesa raghupati prabhutāī| kahu~ jathāmati kathā suhāī ||

jehi bidhi moha bhayu prabhu mohī| sau saba kathā sunāvu~ tohī ||

rāma kṛpā bhājana tumha tātā| hari guna prīti mohi sukhadātā ||

tāte nahiṃ kachu tumhahiṃ durāvu~| parama rahasya manohara gāvu~ ||

sunahu rāma kara sahaja subhAU| jana abhimāna na rākhahiṃ kAU ||

saṃsṛta mūla sūlaprada nānā| sakala soka dāyaka abhimānā ||

tāte karahiṃ kṛpānidhi dūrī| sevaka para mamatā ati bhūrī ||

jimi sisu tana brana hoi gosāī| mātu cirāva kaṭhina kī nāīm ||

do. jadapi prathama dukha pāvi rovi bāla adhīra|

byādhi nāsa hita jananī ganati na so sisu pīra || 74(ka) ||

timi raghupati nija dāsakara harahiṃ māna hita lāgi|

tulasidāsa aise prabhuhi kasa na bhajahu bhrama tyāgi || 74(kha) ||

rāma kṛpā āpani jaḍa़tāī| kahu~ khagesa sunahu mana lāī ||

jaba jaba rāma manuja tanu dharahīṃ| bhakta hetu līla bahu karahīm ||

taba taba avadhapurī maiṃ ja़AU~| bālacarita biloki haraṣAU~ ||

janma mahotsava dekhu~ jāī| baraṣa pā~ca taha~ rahu~ lobhāī ||

iṣṭadeva mama bālaka rāmā| sobhā bapuṣa koṭi sata kāmā ||

nija prabhu badana nihāri nihārī| locana suphala karu~ uragārī ||

laghu bāyasa bapu dhari hari saṅgā| dekhu~ bālacarita bahuraṅgā ||

do. larikāīṃ jaha~ jaha~ phirahiṃ taha~ taha~ saṅga uḍa़āu~|

jūṭhani pari ajira maha~ so uṭhāi kari khāu~ || 75(ka) ||

eka bāra atisaya saba carita kie raghubīra|

sumirata prabhu līlā soi pulakita bhayu sarīra || 75(kha) ||

kahi bhasuṇḍa sunahu khaganāyaka| rāmacarita sevaka sukhadāyaka ||

nṛpamandira sundara saba bhā~tī| khacita kanaka mani nānā jātī ||

barani na jāi rucira a~ganāī| jaha~ khelahiṃ nita cāriu bhāī ||

bālabinoda karata raghurāī| bicarata ajira janani sukhadāī ||

marakata mṛdula kalevara syāmā| aṅga aṅga prati chabi bahu kāmā ||

nava rājīva aruna mṛdu caranā| padaja rucira nakha sasi duti haranā ||

lalita aṅka kulisādika cārī| nūpura cārū madhura ravakārī ||

cāru puraṭa mani racita banāī| kaṭi kiṅkina kala mukhara suhāī ||

do. rekhā traya sundara udara nābhī rucira ga~bhīra|

ura āyata bhrājata bibidha bāla bibhūṣana cīra || 76 ||

aruna pāni nakha karaja manohara| bāhu bisāla bibhūṣana sundara ||

kandha bāla kehari dara grīvā| cāru cibuka ānana chabi sīṃvā ||

kalabala bacana adhara arunāre| dui dui dasana bisada bara bāre ||

lalita kapola manohara nāsā| sakala sukhada sasi kara sama hāsā ||

nīla kañja locana bhava mocana| bhrājata bhāla tilaka gorocana ||

bikaṭa bhṛkuṭi sama śravana suhāe| kuñcita kaca mecaka chabi chāe ||

pīta jhīni jhagulī tana sohī| kilakani citavani bhāvati mohī ||

rūpa rāsi nṛpa ajira bihārī| nācahiṃ nija pratibimba nihārī ||

mohi sana karahīṃ bibidha bidhi krīḍa़ā| baranata mohi hoti ati brīḍa़ā ||

kilakata mohi dharana jaba dhāvahiṃ| calu~ bhāgi taba pūpa dekhāvahim ||

do. āvata nikaṭa ha~sahiṃ prabhu bhājata rudana karāhiṃ|

jāu~ samīpa gahana pada phiri phiri citi parāhim || 77(ka) ||

prākṛta sisu iva līlā dekhi bhayu mohi moha|

kavana caritra karata prabhu cidānanda sandoha || 77(kha) ||

etanā mana ānata khagarāyā| raghupati prerita byāpī māyā ||

so māyā na dukhada mohi kāhīṃ| āna jīva iva saṃsṛta nāhīm ||

nātha ihā~ kachu kārana ānā| sunahu so sāvadhāna harijānā ||

gyāna akhaṇḍa eka sītābara| māyā basya jīva sacarācara ||

jauṃ saba keṃ raha gyāna ekarasa| īsvara jīvahi bheda kahahu kasa ||

māyā basya jīva abhimānī| īsa basya māyā gunakhānī ||

parabasa jīva svabasa bhagavantā| jīva aneka eka śrīkantā ||

mudhā bheda jadyapi kṛta māyā| binu hari jāi na koṭi upāyā ||

do. rāmacandra ke bhajana binu jo caha pada nirbāna|

gyānavanta api so nara pasu binu pū~cha biṣāna || 78(ka) ||

rākāpati ṣoḍa़sa uahiṃ tārāgana samudāi ||

sakala girinha dava lāia binu rabi rāti na jāi || 78(kha) ||

aisehiṃ hari binu bhajana khagesā| miṭi na jīvanha kera kalesā ||

hari sevakahi na byāpa abidyā| prabhu prerita byāpi tehi bidyā ||

tāte nāsa na hoi dāsa kara| bheda bhagati bhāḍha़i bihaṅgabara ||

bhrama te cakita rāma mohi dekhā| biha~se so sunu carita biseṣā ||

tehi kautuka kara maramu na kāhū~| jānā anuja na mātu pitāhū~ ||

jānu pāni dhāe mohi dharanā| syāmala gāta aruna kara caranā ||

taba maiṃ bhāgi caleu~ uragāmī| rāma gahana kaha~ bhujā pasārī ||

jimi jimi dūri uḍa़āu~ akāsā| taha~ bhuja hari dekhu~ nija pāsā ||

do. brahmaloka lagi gayu~ maiṃ citayu~ pācha uḍa़āta|

juga aṅgula kara bīca saba rāma bhujahi mohi tāta || 79(ka) ||

saptābarana bheda kari jahā~ lageṃ gati mori|

gayu~ tahā~ prabhu bhuja nirakhi byākula bhayu~ bahori || 79(kha) ||

mūdeu~ nayana trasita jaba bhayu~| puni citavata kosalapura gayū~ ||

mohi biloki rāma musukāhīṃ| biha~sata turata gayu~ mukha māhīm ||

udara mājha sunu aṇḍaja rāyā| dekheu~ bahu brahmāṇḍa nikāyā ||

ati bicitra taha~ loka anekā| racanā adhika eka te ekā ||

koṭinha caturānana gaurīsā| aganita uḍagana rabi rajanīsā ||

aganita lokapāla jama kālā| aganita bhūdhara bhūmi bisālā ||

sāgara sari sara bipina apārā| nānā bhā~ti sṛṣṭi bistārā ||

sura muni siddha nāga nara kinnara| cāri prakāra jīva sacarācara ||

do. jo nahiṃ dekhā nahiṃ sunā jo manahū~ na samāi|

so saba adbhuta dekheu~ barani kavani bidhi jāi || 80(ka) ||

eka eka brahmāṇḍa mahu~ rahu~ baraṣa sata eka|

ehi bidhi dekhata phiru~ maiṃ aṇḍa kaṭāha aneka || 80(kha) ||

loka loka prati bhinna bidhātā| bhinna biṣnu siva manu disitrātā ||

nara gandharba bhūta betālā| kinnara nisicara pasu khaga byālā ||

deva danuja gana nānā jātī| sakala jīva taha~ ānahi bhā~tī ||

mahi sari sāgara sara giri nānā| saba prapañca taha~ āni ānā ||

aṇḍakosa prati prati nija rupā| dekheu~ jinasa aneka anūpā ||

avadhapurī prati bhuvana ninārī| sarajū bhinna bhinna nara nārī ||

dasaratha kausalyā sunu tātā| bibidha rūpa bharatādika bhrātā ||

prati brahmāṇḍa rāma avatārā| dekhu~ bālabinoda apārā ||

do. bhinna bhinna mai dīkha sabu ati bicitra harijāna|

aganita bhuvana phireu~ prabhu rāma na dekheu~ āna || 81(ka) ||

soi sisupana soi sobhā soi kṛpāla raghubīra|

bhuvana bhuvana dekhata phiru~ prerita moha samīra || 81(kha)

bhramata mohi brahmāṇḍa anekā| bīte manahu~ kalpa sata ekā ||

phirata phirata nija āśrama āyu~| taha~ puni rahi kachu kāla gavā~yu~ ||

nija prabhu janma avadha suni pāyu~| nirbhara prema haraṣi uṭhi dhāyu~ ||

dekhu~ janma mahotsava jāī| jehi bidhi prathama kahā maiṃ gāī ||

rāma udara dekheu~ jaga nānā| dekhata bani na jāi bakhānā ||

taha~ puni dekheu~ rāma sujānā| māyā pati kṛpāla bhagavānā ||

karu~ bicāra bahori bahorī| moha kalila byāpita mati morī ||

ubhaya gharī maha~ maiṃ saba dekhā| bhayu~ bhramita mana moha biseṣā ||

do. dekhi kṛpāla bikala mohi biha~se taba raghubīra|

biha~satahīṃ mukha bāhera āyu~ sunu matidhīra || 82(ka) ||

soi larikāī mo sana karana lage puni rāma|

koṭi bhā~ti samujhāvu~ manu na lahi biśrāma || 82(kha) ||

dekhi carita yaha so prabhutāī| samujhata deha dasā bisarāī ||

dharani pareu~ mukha āva na bātā| trāhi trāhi ārata jana trātā ||

premākula prabhu mohi bilokī| nija māyā prabhutā taba rokī ||

kara saroja prabhu mama sira dhareū| dīnadayāla sakala dukha hareū ||

kīnha rāma mohi bigata bimohā| sevaka sukhada kṛpā sandohā ||

prabhutā prathama bicāri bicārī| mana maha~ hoi haraṣa ati bhārī ||

bhagata bachalatā prabhu kai dekhī| upajī mama ura prīti biseṣī ||

sajala nayana pulakita kara jorī| kīnhiu~ bahu bidhi binaya bahorī ||

do. suni saprema mama bānī dekhi dīna nija dāsa|

bacana sukhada gambhīra mṛdu bole ramānivāsa || 83(ka) ||

kākabhasuṇḍi māgu bara ati prasanna mohi jāni|

animādika sidhi apara ridhi moccha sakala sukha khāni || 83(kha) ||

gyāna bibeka birati bigyānā| muni durlabha guna je jaga nānā ||

āju deu~ saba saṃsaya nāhīṃ| māgu jo tohi bhāva mana māhīm ||

suni prabhu bacana adhika anurāgeu~| mana anumāna karana taba lāgeū~ ||

prabhu kaha dena sakala sukha sahī| bhagati āpanī dena na kahī ||

bhagati hīna guna saba sukha aise| lavana binā bahu biñjana jaise ||

bhajana hīna sukha kavane kājā| asa bicāri boleu~ khagarājā ||

jauṃ prabhu hoi prasanna bara dehū| mo para karahu kṛpā aru nehū ||

mana bhāvata bara māgu~ svāmī| tumha udāra ura antarajāmī ||

do. abirala bhagati bisudhda tava śruti purāna jo gāva|

jehi khojata jogīsa muni prabhu prasāda kau pāva || 84(ka) ||

bhagata kalpataru pranata hita kṛpā sindhu sukha dhāma|

soi nija bhagati mohi prabhu dehu dayā kari rāma || 84(kha) ||

evamastu kahi raghukulanāyaka| bole bacana parama sukhadāyaka ||

sunu bāyasa taiṃ sahaja sayānā| kāhe na māgasi asa baradānā ||

saba sukha khāni bhagati taiṃ māgī| nahiṃ jaga kau tohi sama baḍa़bhāgī ||

jo muni koṭi jatana nahiṃ lahahīṃ| je japa joga anala tana dahahīm ||

rījheu~ dekhi tori caturāī| māgehu bhagati mohi ati bhāī ||

sunu bihaṅga prasāda aba moreṃ| saba subha guna basihahiṃ ura torem ||

bhagati gyāna bigyāna birāgā| joga caritra rahasya bibhāgā ||

jānaba taiṃ sabahī kara bhedā| mama prasāda nahiṃ sādhana khedā ||

doṃṃāyā sambhava bhrama saba aba na byāpihahiṃ tohi|

jānesu brahma anādi aja aguna gunākara mohi || 85(ka) ||

mohi bhagata priya santata asa bicāri sunu kāga|

kāya~ bacana mana mama pada karesu acala anurāga || 85(kha) ||

aba sunu parama bimala mama bānī| satya sugama nigamādi bakhānī ||

nija siddhānta sunāvu~ tohī| sunu mana dharu saba taji bhaju mohī ||

mama māyā sambhava saṃsārā| jīva carācara bibidhi prakārā ||

saba mama priya saba mama upajāe| saba te adhika manuja mohi bhāe ||

tinha maha~ dvija dvija maha~ śrutidhārī| tinha mahu~ nigama dharama anusārī ||

tinha maha~ priya birakta puni gyānī| gyānihu te ati priya bigyānī ||

tinha te puni mohi priya nija dāsā| jehi gati mori na dūsari āsā ||

puni puni satya kahu~ tohi pāhīṃ| mohi sevaka sama priya kau nāhīm ||

bhagati hīna birañci kina hoī| saba jīvahu sama priya mohi soī ||

bhagativanta ati nīcu prānī| mohi prānapriya asi mama bānī ||

do. suci susīla sevaka sumati priya kahu kāhi na lāga|

śruti purāna kaha nīti asi sāvadhāna sunu kāga || 86 ||

eka pitā ke bipula kumārā| hohiṃ pṛthaka guna sīla acārā ||

kau paṇḍinta kau tāpasa gyātā| kau dhanavanta sūra kau dātā ||

kau sarbagya dharmarata koī| saba para pitahi prīti sama hoī ||

kau pitu bhagata bacana mana karmā| sapanehu~ jāna na dūsara dharmā ||

so suta priya pitu prāna samānā| jadyapi so saba bhā~ti ayānā ||

ehi bidhi jīva carācara jete| trijaga deva nara asura samete ||

akhila bisva yaha mora upāyā| saba para mohi barābari dāyā ||

tinha maha~ jo parihari mada māyā| bhajai mohi mana baca arū kāyā ||

do. purūṣa napuṃsaka nāri vā jīva carācara koi|

sarba bhāva bhaja kapaṭa taji mohi parama priya soi || 87(ka) ||

so. satya kahu~ khaga tohi suci sevaka mama prānapriya|

asa bicāri bhaju mohi parihari āsa bharosa saba || 87(kha) ||

kabahū~ kāla na byāpihi tohī| sumiresu bhajesu nirantara mohī ||

prabhu bacanāmṛta suni na aghAU~| tanu pulakita mana ati haraṣAU~ ||

so sukha jāni mana aru kānā| nahiṃ rasanā pahiṃ jāi bakhānā ||

prabhu sobhā sukha jānahiṃ nayanā| kahi kimi sakahiṃ tinhahi nahiṃ bayanā ||

bahu bidhi mohi prabodhi sukha deī| lage karana sisu kautuka teī ||

sajala nayana kachu mukha kari rūkhā| citi mātu lāgī ati bhūkhā ||

dekhi mātu ātura uṭhi dhāī| kahi mṛdu bacana lie ura lāī ||

goda rākhi karāva paya pānā| raghupati carita lalita kara gānā ||

so. jehi sukha lāgi purāri asubha beṣa kṛta siva sukhada|

avadhapurī nara nāri tehi sukha mahu~ santata magana || 88(ka) ||

soi sukha lavalesa jinha bāraka sapanehu~ laheu|

te nahiṃ ganahiṃ khagesa brahmasukhahi sajjana sumati || 88(kha) ||

maiṃ puni avadha raheu~ kachu kālā| dekheu~ bālabinoda rasālā ||

rāma prasāda bhagati bara pāyu~| prabhu pada bandi nijāśrama āyu~ ||

taba te mohi na byāpī māyā| jaba te raghunāyaka apanāyā ||

yaha saba gupta carita maiṃ gāvā| hari māyā~ jimi mohi nacāvā ||

nija anubhava aba kahu~ khagesā| binu hari bhajana na jāhi kalesā ||

rāma kṛpā binu sunu khagarāī| jāni na jāi rāma prabhutāī ||

jāneṃ binu na hoi paratītī| binu paratīti hoi nahiṃ prītī ||

prīti binā nahiṃ bhagati diḍha़āī| jimi khagapati jala kai cikanāī ||

so. binu gura hoi ki gyāna gyāna ki hoi birāga binu|

gāvahiṃ beda purāna sukha ki lahia hari bhagati binu || 89(ka) ||

kau biśrāma ki pāva tāta sahaja santoṣa binu|

calai ki jala binu nāva koṭi jatana paci paci maria || 89(kha) ||

binu santoṣa na kāma nasāhīṃ| kāma achata sukha sapanehu~ nāhīm ||

rāma bhajana binu miṭahiṃ ki kāmā| thala bihīna taru kabahu~ ki jāmā ||

binu bigyāna ki samatā āvi| kau avakāsa ki nabha binu pāvi ||

śraddhā binā dharma nahiṃ hoī| binu mahi gandha ki pāvi koī ||

binu tapa teja ki kara bistārā| jala binu rasa ki hoi saṃsārā ||

sīla ki mila binu budha sevakāī| jimi binu teja na rūpa gosāī ||

nija sukha binu mana hoi ki thīrā| parasa ki hoi bihīna samīrā ||

kavaniu siddhi ki binu bisvāsā| binu hari bhajana na bhava bhaya nāsā ||

do. binu bisvāsa bhagati nahiṃ tehi binu dravahiṃ na rāmu|

rāma kṛpā binu sapanehu~ jīva na laha biśrāmu || 90(ka) ||

so. asa bicāri matidhīra taji kutarka saṃsaya sakala|

bhajahu rāma raghubīra karunākara sundara sukhada || 90(kha) ||

nija mati sarisa nātha maiṃ gāī| prabhu pratāpa mahimā khagarāī ||

kaheu~ na kachu kari juguti biseṣī| yaha saba maiṃ nija nayananhi dekhī ||

mahimā nāma rūpa guna gāthā| sakala amita ananta raghunāthā ||

nija nija mati muni hari guna gāvahiṃ| nigama seṣa siva pāra na pāvahim ||

tumhahi ādi khaga masaka prajantā| nabha uḍa़āhiṃ nahiṃ pāvahiṃ antā ||

timi raghupati mahimā avagāhā| tāta kabahu~ kau pāva ki thāhā ||

rāmu kāma sata koṭi subhaga tana| durgā koṭi amita ari mardana ||

sakra koṭi sata sarisa bilāsā| nabha sata koṭi amita avakāsā ||

do. maruta koṭi sata bipula bala rabi sata koṭi prakāsa|

sasi sata koṭi susītala samana sakala bhava trāsa || 91(ka) ||

kāla koṭi sata sarisa ati dustara durga duranta|

dhūmaketu sata koṭi sama durādharaṣa bhagavanta || 91(kha) ||

prabhu agādha sata koṭi patālā| samana koṭi sata sarisa karālā ||

tīratha amita koṭi sama pāvana| nāma akhila agha pūga nasāvana ||

himagiri koṭi acala raghubīrā| sindhu koṭi sata sama gambhīrā ||

kāmadhenu sata koṭi samānā| sakala kāma dāyaka bhagavānā ||

sārada koṭi amita caturāī| bidhi sata koṭi sṛṣṭi nipunāī ||

biṣnu koṭi sama pālana kartā| rudra koṭi sata sama saṃhartā ||

dhanada koṭi sata sama dhanavānā| māyā koṭi prapañca nidhānā ||

bhāra dharana sata koṭi ahīsā| niravadhi nirupama prabhu jagadīsā ||

chaṃ. nirupama na upamā āna rāma samāna rāmu nigama kahai|

jimi koṭi sata khadyota sama rabi kahata ati laghutā lahai ||

ehi bhā~ti nija nija mati bilāsa munisa harihi bakhānahīṃ|

prabhu bhāva gāhaka ati kṛpāla saprema suni sukha mānahīm ||

do. rāmu amita guna sāgara thāha ki pāvi koi|

santanha sana jasa kichu suneu~ tumhahi sunāyu~ soi || 92(ka) ||

so. bhāva basya bhagavāna sukha nidhāna karunā bhavana|

taji mamatā mada māna bhajia sadā sītā ravana || 92(kha) ||

suni bhusuṇḍi ke bacana suhāe| haraṣita khagapati paṅkha phulāe ||

nayana nīra mana ati haraṣānā| śrīraghupati pratāpa ura ānā ||

pāchila moha samujhi pachitānā| brahma anādi manuja kari mānā ||

puni puni kāga carana siru nāvā| jāni rāma sama prema baḍha़āvā ||

gura binu bhava nidhi tari na koī| jauṃ birañci saṅkara sama hoī ||

saṃsaya sarpa graseu mohi tātā| dukhada lahari kutarka bahu brātā ||

tava sarūpa gāruḍa़i raghunāyaka| mohi jiāyu jana sukhadāyaka ||

tava prasāda mama moha nasānā| rāma rahasya anūpama jānā ||

do. tāhi prasaṃsi bibidha bidhi sīsa nāi kara jori|

bacana binīta saprema mṛdu boleu garuḍa़ bahori || 93(ka) ||

prabhu apane abibeka te būjhu~ svāmī tohi|

kṛpāsindhu sādara kahahu jāni dāsa nija mohi || 93(kha) ||

tumha sarbagya tanya tama pārā| sumati susīla sarala ācārā ||

gyāna birati bigyāna nivāsā| raghunāyaka ke tumha priya dāsā ||

kārana kavana deha yaha pāī| tāta sakala mohi kahahu bujhāī ||

rāma carita sara sundara svāmī| pāyahu kahā~ kahahu nabhagāmī ||

nātha sunā maiṃ asa siva pāhīṃ| mahā pralayahu~ nāsa tava nāhīm ||

mudhā bacana nahiṃ īsvara kahī| sau moreṃ mana saṃsaya ahī ||

aga jaga jīva nāga nara devā| nātha sakala jagu kāla kalevā ||

aṇḍa kaṭāha amita laya kārī| kālu sadā duratikrama bhārī ||

so. tumhahi na byāpata kāla ati karāla kārana kavana|

mohi so kahahu kṛpāla gyāna prabhāva ki joga bala || 94(ka) ||

do. prabhu tava āśrama āe~ mora moha bhrama bhāga|

kārana kavana so nātha saba kahahu sahita anurāga || 94(kha) ||

garuḍa़ girā suni haraṣeu kāgā| boleu umā parama anurāgā ||

dhanya dhanya tava mati uragārī| prasna tumhāri mohi ati pyārī ||

suni tava prasna saprema suhāī| bahuta janama kai sudhi mohi āī ||

saba nija kathā kahu~ maiṃ gāī| tāta sunahu sādara mana lāī ||

japa tapa makha sama dama brata dānā| birati bibeka joga bigyānā ||

saba kara phala raghupati pada premā| tehi binu kau na pāvi chemā ||

ehi tana rāma bhagati maiṃ pāī| tāte mohi mamatā adhikāī ||

jehi teṃ kachu nija svāratha hoī| tehi para mamatā kara saba koī ||

so. pannagāri asi nīti śruti sammata sajjana kahahiṃ|

ati nīcahu sana prīti karia jāni nija parama hita || 95(ka) ||

pāṭa kīṭa teṃ hoi tehi teṃ pāṭambara rucira|

kṛmi pāli sabu koi parama apāvana prāna sama || 95(kha) ||

svāratha sā~ca jīva kahu~ ehā| mana krama bacana rāma pada nehā ||

soi pāvana soi subhaga sarīrā| jo tanu pāi bhajia raghubīrā ||

rāma bimukha lahi bidhi sama dehī| kabi kobida na prasaṃsahiṃ tehī ||

rāma bhagati ehiṃ tana ura jāmī| tāte mohi parama priya svāmī ||

taju~ na tana nija icchā maranā| tana binu beda bhajana nahiṃ baranā ||

prathama moha~ mohi bahuta bigovā| rāma bimukha sukha kabahu~ na sovā ||

nānā janama karma puni nānā| kie joga japa tapa makha dānā ||

kavana joni janameu~ jaha~ nāhīṃ| maiṃ khagesa bhrami bhrami jaga māhīm ||

dekheu~ kari saba karama gosāī| sukhī na bhayu~ abahiṃ kī nāī ||

sudhi mohi nātha janma bahu kerī| siva prasāda mati moha~ na gherī ||

do. prathama janma ke carita aba kahu~ sunahu bihagesa|

suni prabhu pada rati upaji jāteṃ miṭahiṃ kalesa || 96(ka) ||

pūruba kalpa eka prabhu juga kalijuga mala mūla ||

nara aru nāri adharma rata sakala nigama pratikūla || 96(kha) ||

tehi kalijuga kosalapura jāī| janmata bhayu~ sūdra tanu pāī ||

siva sevaka mana krama aru bānī| āna deva nindaka abhimānī ||

dhana mada matta parama bācālā| ugrabuddhi ura dambha bisālā ||

jadapi raheu~ raghupati rajadhānī| tadapi na kachu mahimā taba jānī ||

aba jānā maiṃ avadha prabhāvā| nigamāgama purāna asa gāvā ||

kavanehu~ janma avadha basa joī| rāma parāyana so pari hoī ||

avadha prabhāva jāna taba prānī| jaba ura basahiṃ rāmu dhanupānī ||

so kalikāla kaṭhina uragārī| pāpa parāyana saba nara nārī ||

do. kalimala grase dharma saba lupta bhe sadagrantha|

dambhinha nija mati kalpi kari pragaṭa kie bahu pantha || 97(ka) ||

bhe loga saba mohabasa lobha grase subha karma|

sunu harijāna gyāna nidhi kahu~ kachuka kalidharma || 97(kha) ||

barana dharma nahiṃ āśrama cārī| śruti birodha rata saba nara nārī ||

dvija śruti becaka bhūpa prajāsana| kau nahiṃ māna nigama anusāsana ||

māraga soi jā kahu~ joi bhāvā| paṇḍita soi jo gāla bajāvā ||

mithyārambha dambha rata joī| tā kahu~ santa kahi saba koī ||

soi sayāna jo paradhana hārī| jo kara dambha so baḍa़ ācārī ||

jau kaha jhū~ṭha masakharī jānā| kalijuga soi gunavanta bakhānā ||

nirācāra jo śruti patha tyāgī| kalijuga soi gyānī so birāgī ||

jākeṃ nakha aru jaṭā bisālā| soi tāpasa prasiddha kalikālā ||

do. asubha beṣa bhūṣana dhareṃ bhacchābhaccha je khāhiṃ|

tei jogī tei siddha nara pūjya te kalijuga māhim || 98(ka) ||

so. je apakārī cāra tinha kara gaurava mānya tei|

mana krama bacana labāra tei bakatā kalikāla mahu~ || 98(kha) ||

nāri bibasa nara sakala gosāī| nācahiṃ naṭa markaṭa kī nāī ||

sūdra dvijanha upadesahiṃ gyānā| meli janeū lehiṃ kudānā ||

saba nara kāma lobha rata krodhī| deva bipra śruti santa birodhī ||

guna mandira sundara pati tyāgī| bhajahiṃ nāri para puruṣa abhāgī ||

saubhāginīṃ bibhūṣana hīnā| bidhavanha ke siṅgāra nabīnā ||

gura siṣa badhira andha kā lekhā| eka na suni eka nahiṃ dekhā ||

hari siṣya dhana soka na harī| so gura ghora naraka mahu~ parī ||

mātu pitā bālakanhi bolābahiṃ| udara bharai soi dharma sikhāvahim ||

do. brahma gyāna binu nāri nara kahahiṃ na dūsari bāta|

kauḍa़ī lāgi lobha basa karahiṃ bipra gura ghāta || 99(ka) ||

bādahiṃ sūdra dvijanha sana hama tumha te kachu ghāṭi|

jāni brahma so biprabara ā~khi dekhāvahiṃ ḍāṭi || 99(kha) ||

para triya lampaṭa kapaṭa sayāne| moha droha mamatā lapaṭāne ||

tei abhedabādī gyānī nara| dekhā meṃ caritra kalijuga kara ||

āpu ge aru tinhahū ghālahiṃ| je kahu~ sata māraga pratipālahim ||

kalpa kalpa bhari eka eka narakā| parahiṃ je dūṣahiṃ śruti kari tarakā ||

je baranādhama teli kumhārā| svapaca kirāta kola kalavārā ||

nāri muī gṛha sampati nāsī| mūḍa़ muḍa़āi hohiṃ sanyāsī ||

te bipranha sana āpu pujāvahiṃ| ubhaya loka nija hātha nasāvahim ||

bipra niracchara lolupa kāmī| nirācāra saṭha bṛṣalī svāmī ||

sūdra karahiṃ japa tapa brata nānā| baiṭhi barāsana kahahiṃ purānā ||

saba nara kalpita karahiṃ acārā| jāi na barani anīti apārā ||

do. bhe barana saṅkara kali bhinnasetu saba loga|

karahiṃ pāpa pāvahiṃ dukha bhaya ruja soka biyoga || 100(ka) ||

śruti sammata hari bhakti patha sañjuta birati bibeka|

tehi na calahiṃ nara moha basa kalpahiṃ pantha aneka || 100(kha) ||

chaṃ. bahu dāma sa~vārahiṃ dhāma jatī| biṣayā hari līnhi na rahi biratī ||

tapasī dhanavanta daridra gṛhī| kali kautuka tāta na jāta kahī ||

kulavanti nikārahiṃ nāri satī| gṛha ānihiṃ cerī niberi gatī ||

suta mānahiṃ mātu pitā taba lauṃ| abalānana dīkha nahīṃ jaba laum ||

sasurāri piāri lagī jaba teṃ| riparūpa kuṭumba bhe taba tem ||

nṛpa pāpa parāyana dharma nahīṃ| kari daṇḍa biḍamba prajā nitahīm ||

dhanavanta kulīna malīna apī| dvija cinha janeu ughāra tapī ||

nahiṃ māna purāna na bedahi jo| hari sevaka santa sahī kali so|

kabi bṛnda udāra dunī na sunī| guna dūṣaka brāta na ko'pi gunī ||

kali bārahiṃ bāra dukāla parai| binu anna dukhī saba loga marai ||

do. sunu khagesa kali kapaṭa haṭha dambha dveṣa pāṣaṇḍa|

māna moha mārādi mada byāpi rahe brahmaṇḍa || 101(ka) ||

tāmasa dharma karahiṃ nara japa tapa brata makha dāna|

deva na baraṣahiṃ dharanīṃ be na jāmahiṃ dhāna || 101(kha) ||

chaṃ. abalā kaca bhūṣana bhūri chudhā| dhanahīna dukhī mamatā bahudhā ||

sukha cāhahiṃ mūḍha़ na dharma ratā| mati thori kaṭhori na komalatā || 1 ||

nara pīḍa़ita roga na bhoga kahīṃ| abhimāna birodha akāranahīm ||

laghu jīvana sambatu pañca dasā| kalapānta na nāsa gumānu asā || 2 ||

kalikāla bihāla kie manujā| nahiṃ mānata kvau anujā tanujā|

nahiṃ toṣa bicāra na sītalatā| saba jāti kujāti bhe magatā || 3 ||

iriṣā paruṣācchara lolupatā| bhari pūri rahī samatā bigatā ||

saba loga biyoga bisoka hue| baranāśrama dharma acāra ge || 4 ||

dama dāna dayā nahiṃ jānapanī| jaḍa़tā parabañcanatāti ghanī ||

tanu poṣaka nāri narā sagare| paranindaka je jaga mo bagare || 5 ||

do. sunu byālāri kāla kali mala avaguna āgāra|

gunu~ bahuta kalijuga kara binu prayāsa nistāra || 102(ka) ||

kṛtajuga tretā dvāpara pūjā makha aru joga|

jo gati hoi so kali hari nāma te pāvahiṃ loga || 102(kha) ||

kṛtajuga saba jogī bigyānī| kari hari dhyāna tarahiṃ bhava prānī ||

tretā~ bibidha jagya nara karahīṃ| prabhuhi samarpi karma bhava tarahīm ||

dvāpara kari raghupati pada pūjā| nara bhava tarahiṃ upāya na dūjā ||

kalijuga kevala hari guna gāhā| gāvata nara pāvahiṃ bhava thāhā ||

kalijuga joga na jagya na gyānā| eka adhāra rāma guna gānā ||

saba bharosa taji jo bhaja rāmahi| prema sameta gāva guna grāmahi ||

soi bhava tara kachu saṃsaya nāhīṃ| nāma pratāpa pragaṭa kali māhīm ||

kali kara eka punīta pratāpā| mānasa punya hohiṃ nahiṃ pāpā ||

do. kalijuga sama juga āna nahiṃ jauṃ nara kara bisvāsa|

gāi rāma guna gana bimala~ bhava tara binahiṃ prayāsa || 103(ka) ||

pragaṭa cāri pada dharma ke kalila mahu~ eka pradhāna|

jena kena bidhi dīnheṃ dāna kari kalyāna || 103(kha) ||

nita juga dharma hohiṃ saba kere| hṛdaya~ rāma māyā ke prere ||

suddha satva samatā bigyānā| kṛta prabhāva prasanna mana jānā ||

satva bahuta raja kachu rati karmā| saba bidhi sukha tretā kara dharmā ||

bahu raja svalpa satva kachu tāmasa| dvāpara dharma haraṣa bhaya mānasa ||

tāmasa bahuta rajoguna thorā| kali prabhāva birodha cahu~ orā ||

budha juga dharma jāni mana māhīṃ| taji adharma rati dharma karāhīm ||

kāla dharma nahiṃ byāpahiṃ tāhī| raghupati carana prīti ati jāhī ||

naṭa kṛta bikaṭa kapaṭa khagarāyā| naṭa sevakahi na byāpi māyā ||

do. hari māyā kṛta doṣa guna binu hari bhajana na jāhiṃ|

bhajia rāma taji kāma saba asa bicāri mana māhim || 104(ka) ||

tehi kalikāla baraṣa bahu baseu~ avadha bihagesa|

pareu dukāla bipati basa taba maiṃ gayu~ bidesa || 104(kha) ||

gayu~ ujenī sunu uragārī| dīna malīna daridra dukhārī ||

ge~ kāla kachu sampati pāī| taha~ puni karu~ sambhu sevakāī ||

bipra eka baidika siva pūjā| kari sadā tehi kāju na dūjā ||

parama sādhu paramāratha bindaka| sambhu upāsaka nahiṃ hari nindaka ||

tehi sevu~ maiṃ kapaṭa sametā| dvija dayāla ati nīti niketā ||

bāhija namra dekhi mohi sāīṃ| bipra paḍha़āva putra kī nāīm ||

sambhu mantra mohi dvijabara dīnhā| subha upadesa bibidha bidhi kīnhā ||

japu~ mantra siva mandira jāī| hṛdaya~ dambha ahamiti adhikāī ||

do. maiṃ khala mala saṅkula mati nīca jāti basa moha|

hari jana dvija dekheṃ jaru~ karu~ biṣnu kara droha || 105(ka) ||

so. gura nita mohi prabodha dukhita dekhi ācarana mama|

mohi upaji ati krodha dambhihi nīti ki bhāvī || 105(kha) ||

eka bāra gura līnha bolāī| mohi nīti bahu bhā~ti sikhāī ||

siva sevā kara phala suta soī| abirala bhagati rāma pada hoī ||

rāmahi bhajahiṃ tāta siva dhātā| nara pāva~ra kai ketika bātā ||

jāsu carana aja siva anurāgī| tātu droha~ sukha cahasi abhāgī ||

hara kahu~ hari sevaka gura kaheū| suni khaganātha hṛdaya mama daheū ||

adhama jāti maiṃ bidyā pāe~| bhayu~ jathā ahi dūdha piāe~ ||

mānī kuṭila kubhāgya kujātī| gura kara droha karu~ dinu rātī ||

ati dayāla gura svalpa na krodhā| puni puni mohi sikhāva subodhā ||

jehi te nīca baḍa़āī pāvā| so prathamahiṃ hati tāhi nasāvā ||

dhūma anala sambhava sunu bhāī| tehi bujhāva ghana padavī pāī ||

raja maga parī nirādara rahī| saba kara pada prahāra nita sahī ||

maruta uḍa़āva prathama tehi bharī| puni nṛpa nayana kirīṭanhi parī ||

sunu khagapati asa samujhi prasaṅgā| budha nahiṃ karahiṃ adhama kara saṅgā ||

kabi kobida gāvahiṃ asi nītī| khala sana kalaha na bhala nahiṃ prītī ||

udāsīna nita rahia gosāīṃ| khala pariharia svāna kī nāīm ||

maiṃ khala hṛdaya~ kapaṭa kuṭilāī| gura hita kahi na mohi sohāī ||

do. eka bāra hara mandira japata raheu~ siva nāma|

gura āyu abhimāna teṃ uṭhi nahiṃ kīnha pranāma || 106(ka) ||

so dayāla nahiṃ kaheu kachu ura na roṣa lavalesa|

ati agha gura apamānatā sahi nahiṃ sake mahesa || 106(kha) ||

mandira mājha bhī nabha bānī| re hatabhāgya agya abhimānī ||

jadyapi tava gura keṃ nahiṃ krodhā| ati kṛpāla cita samyaka bodhā ||

tadapi sāpa saṭha daihu~ tohī| nīti birodha sohāi na mohī ||

jauṃ nahiṃ daṇḍa karauṃ khala torā| bhraṣṭa hoi śrutimāraga morā ||

je saṭha gura sana iriṣā karahīṃ| raurava naraka koṭi juga parahīm ||

trijaga joni puni dharahiṃ sarīrā| ayuta janma bhari pāvahiṃ pīrā ||

baiṭha rahesi ajagara iva pāpī| sarpa hohi khala mala mati byāpī ||

mahā biṭapa koṭara mahu~ jāī || rahu adhamādhama adhagati pāī ||

do. hāhākāra kīnha gura dāruna suni siva sāpa ||

kampita mohi biloki ati ura upajā paritāpa || 107(ka) ||

kari daṇḍavata saprema dvija siva sanmukha kara jori|

binaya karata gadagada svara samujhi ghora gati mori || 107(kha) ||

namāmīśamīśāna nirvāṇarūpaṃ| vimbhuṃ byāpakaṃ brahma vedasvarūpaṃ|

nijaṃ nirguṇaṃ nirvikalpaṃ nirīṃha| cidākāśamākāśavāsaṃ bhaje'ham ||

nirākāramoṅkāramūlaṃ turīyaṃ| girā gyāna gotītamīśaṃ girīśam ||

karālaṃ mahākāla kālaṃ kṛpālaṃ| guṇāgāra saṃsārapāraṃ nato'ham ||

tuṣārādri saṅkāśa gauraṃ gabhīraṃ| manobhūta koṭi prabhā śrī śarīram ||

sphuranmauli kallolinī cāru gaṅgā| lasadbhālabālendu kaṇṭhe bhujaṅgā ||

calatkuṇḍalaṃ bhrū sunetraṃ viśālaṃ| prasannānanaṃ nīlakaṇṭhaṃ dayālam ||

mṛgādhīśacarmāmbaraṃ muṇḍamālaṃ| priyaṃ śaṅkaraṃ sarvanāthaṃ bhajāmi ||

pracaṇḍaṃ prakṛṣṭaṃ pragalbhaṃ pareśaṃ| akhaṇḍaṃ ajaṃ bhānukoṭiprakāśam ||

trayaḥśūla nirmūlanaṃ śūlapāṇiṃ| bhaje'haṃ bhavānīpatiṃ bhāvagamyam ||

kalātīta kalyāṇa kalpāntakārī| sadā sajjanāndadātā purārī ||

cidānandasandoha mohāpahārī| prasīda prasīda prabho manmathārī ||

na yāvad umānātha pādāravindaṃ| bhajantīha loke pare vā narāṇām ||

na tāvatsukhaṃ śānti santāpanāśaṃ| prasīda prabho sarvabhūtādhivāsam ||

na jānāmi yogaṃ japaṃ naiva pūjāṃ| nato'haṃ sadā sarvadā śambhu tubhyam ||

jarā janma duḥkhaugha tātapyamānaṃ| prabho pāhi āpannamāmīśa śambho ||

śloka-rudrāṣṭakamidaṃ proktaṃ vipreṇa haratoṣaye|

ye paṭhanti narā bhaktyā teṣāṃ śambhuḥ prasīdati || 9 ||

do. -suni binatī sarbagya siva dekhi bripra anurāgu|

puni mandira nabhabānī bhi dvijabara bara māgu || 108(ka) ||

jauṃ prasanna prabhu mo para nātha dīna para nehu|

nija pada bhagati dei prabhu puni dūsara bara dehu || 108(kha) ||

tava māyā basa jīva jaḍa़ santata phiri bhulāna|

tehi para krodha na karia prabhu kṛpā sindhu bhagavāna || 108(ga) ||

saṅkara dīnadayāla aba ehi para hohu kṛpāla|

sāpa anugraha hoi jehiṃ nātha thorehīṃ kāla || 108(gha) ||

ehi kara hoi parama kalyānā| soi karahu aba kṛpānidhānā ||

bipragirā suni parahita sānī| evamastu iti bhi nabhabānī ||

jadapi kīnha ehiṃ dāruna pāpā| maiṃ puni dīnha kopa kari sāpā ||

tadapi tumhāra sādhutā dekhī| karihu~ ehi para kṛpā biseṣī ||

chamāsīla je para upakārī| te dvija mohi priya jathā kharārī ||

mora śrāpa dvija byartha na jāihi| janma sahasa avasya yaha pāihi ||

janamata marata dusaha dukha hoī| ahi svalpu nahiṃ byāpihi soī ||

kavaneu~ janma miṭihi nahiṃ gyānā| sunahi sūdra mama bacana pravānā ||

raghupati purīṃ janma taba bhayū| puni taiṃ mama sevā~ mana dayū ||

purī prabhāva anugraha moreṃ| rāma bhagati upajihi ura torem ||

sunu mama bacana satya aba bhāī| haritoṣana brata dvija sevakāī ||

aba jani karahi bipra apamānā| jānehu santa ananta samānā ||

indra kulisa mama sūla bisālā| kāladaṇḍa hari cakra karālā ||

jo inha kara mārā nahiṃ marī| bipradroha pāvaka so jarī ||

asa bibeka rākhehu mana māhīṃ| tumha kaha~ jaga durlabha kachu nāhīm ||

auru eka āsiṣā morī| apratihata gati hoihi torī ||

do. suni siva bacana haraṣi gura evamastu iti bhāṣi|

mohi prabodhi gayu gṛha sambhu carana ura rākhi || 109(ka) ||

prerita kāla bidhi giri jāi bhayu~ maiṃ byāla|

puni prayāsa binu so tanu jajeu~ ge~ kachu kāla || 109(kha) ||

joi tanu dharu~ taju~ puni anāyāsa harijāna|

jimi nūtana paṭa pahiri nara parihari purāna || 109(ga) ||

siva~ rākhī śruti nīti aru maiṃ nahiṃ pāvā klesa|

ehi bidhi dhareu~ bibidha tanu gyāna na gayu khagesa || 109(gha) ||

trijaga deva nara joi tanu dharu~| taha~ taha~ rāma bhajana anusarū~ ||

eka sūla mohi bisara na kAU| gura kara komala sīla subhAU ||

carama deha dvija kai maiṃ pāī| sura durlabha purāna śruti gāī ||

khelu~ tahū~ bālakanha mīlā| karu~ sakala raghunāyaka līlā ||

prauḍha़ bhe~ mohi pitā paḍha़āvā| samajhu~ sunu~ gunu~ nahiṃ bhāvā ||

mana te sakala bāsanā bhāgī| kevala rāma carana laya lāgī ||

kahu khagesa asa kavana abhāgī| kharī seva suradhenuhi tyāgī ||

prema magana mohi kachu na sohāī| hāreu pitā paḍha़āi paḍha़āī ||

bhe kālabasa jaba pitu mātā| maiṃ bana gayu~ bhajana janatrātā ||

jaha~ jaha~ bipina munīsvara pāvu~| āśrama jāi jāi siru nāvu~ ||

būjhata tinhahi rāma guna gāhā| kahahiṃ sunu~ haraṣita khaganāhā ||

sunata phiru~ hari guna anubādā| abyāhata gati sambhu prasādā ||

chūṭī tribidha īṣanā gāḍha़ī| eka lālasā ura ati bāḍha़ī ||

rāma carana bārija jaba dekhauṃ| taba nija janma saphala kari lekhaum ||

jehi pū~chu~ soi muni asa kahī| īsvara sarba bhūtamaya ahī ||

nirguna mata nahiṃ mohi sohāī| saguna brahma rati ura adhikāī ||

do. gura ke bacana surati kari rāma carana manu lāga|

raghupati jasa gāvata phiru~ chana chana nava anurāga || 110(ka) ||

meru sikhara baṭa chāyā~ muni lomasa āsīna|

dekhi carana siru nāyu~ bacana kaheu~ ati dīna || 110(kha) ||

suni mama bacana binīta mṛdu muni kṛpāla khagarāja|

mohi sādara pū~chata bhe dvija āyahu kehi kāja || 110(ga) ||

taba maiṃ kahā kṛpānidhi tumha sarbagya sujāna|

saguna brahma avarādhana mohi kahahu bhagavāna || 110(gha) ||

taba muniṣa raghupati guna gāthā| kahe kachuka sādara khaganāthā ||

brahmagyāna rata muni bigyāni| mohi parama adhikārī jānī ||

lāge karana brahma upadesā| aja adveta aguna hṛdayesā ||

akala anīha anāma arupā| anubhava gamya akhaṇḍa anūpā ||

mana gotīta amala abināsī| nirbikāra niravadhi sukha rāsī ||

so taiṃ tāhi tohi nahiṃ bhedā| bāri bīci iva gāvahi bedā ||

bibidha bhā~ti mohi muni samujhāvā| nirguna mata mama hṛdaya~ na āvā ||

puni maiṃ kaheu~ nāi pada sīsā| saguna upāsana kahahu munīsā ||

rāma bhagati jala mama mana mīnā| kimi bilagāi munīsa prabīnā ||

soi upadesa kahahu kari dāyā| nija nayananhi dekhauṃ raghurāyā ||

bhari locana biloki avadhesā| taba sunihu~ nirguna upadesā ||

muni puni kahi harikathā anūpā| khaṇḍi saguna mata aguna nirūpā ||

taba maiṃ nirguna mata kara dūrī| saguna nirūpu~ kari haṭha bhūrī ||

uttara pratiuttara maiṃ kīnhā| muni tana bhe krodha ke cīnhā ||

sunu prabhu bahuta avagyā kie~| upaja krodha gyāninha ke hie~ ||

ati saṅgharaṣana jauṃ kara koī| anala pragaṭa candana te hoī ||

do. -bārambāra sakopa muni kari nirupana gyāna|

maiṃ apaneṃ mana baiṭha taba karu~ bibidha anumāna || 111(ka) ||

krodha ki dvetabuddhi binu dvaita ki binu agyāna|

māyābasa parichinna jaḍa़ jīva ki īsa samāna || 111(kha) ||

kabahu~ ki dukha saba kara hita tākeṃ| tehi ki daridra parasa mani jākem ||

paradrohī kī hohiṃ nisaṅkā| kāmī puni ki rahahiṃ akalaṅkā ||

baṃsa ki raha dvija anahita kīnheṃ| karma ki hohiṃ svarūpahi cīnhem ||

kāhū sumati ki khala sa~ga jāmī| subha gati pāva ki paratriya gāmī ||

bhava ki parahiṃ paramātmā bindaka| sukhī ki hohiṃ kabahu~ harinindaka ||

rāju ki rahi nīti binu jāneṃ| agha ki rahahiṃ haricarita bakhānem ||

pāvana jasa ki punya binu hoī| binu agha ajasa ki pāvi koī ||

lābhu ki kichu hari bhagati samānā| jehi gāvahiṃ śruti santa purānā ||

hāni ki jaga ehi sama kichu bhāī| bhajia na rāmahi nara tanu pāī ||

agha ki pisunatā sama kachu ānā| dharma ki dayā sarisa harijānā ||

ehi bidhi amiti juguti mana gunū~| muni upadesa na sādara sunū~ ||

puni puni saguna paccha maiṃ ropā| taba muni boleu bacana sakopā ||

mūḍha़ parama sikha deu~ na mānasi| uttara pratiuttara bahu ānasi ||

satya bacana bisvāsa na karahī| bāyasa iva sabahī te ḍarahī ||

saṭha svapaccha taba hṛdaya~ bisālā| sapadi hohi pacchī caṇḍālā ||

līnha śrāpa maiṃ sīsa caḍha़āī| nahiṃ kachu bhaya na dīnatā āī ||

do. turata bhayu~ maiṃ kāga taba puni muni pada siru nāi|

sumiri rāma raghubaṃsa mani haraṣita caleu~ uḍa़āi || 112(ka) ||

umā je rāma carana rata bigata kāma mada krodha ||

nija prabhumaya dekhahiṃ jagata kehi sana karahiṃ birodha || 112(kha) ||

sunu khagesa nahiṃ kachu riṣi dūṣana| ura preraka raghubaṃsa bibhūṣana ||

kṛpāsindhu muni mati kari bhorī| līnhi prema paricchā morī ||

mana baca krama mohi nija jana jānā| muni mati puni pherī bhagavānā ||

riṣi mama mahata sīlatā dekhī| rāma carana bisvāsa biseṣī ||

ati bisamaya puni puni pachitāī| sādara muni mohi līnha bolāī ||

mama paritoṣa bibidha bidhi kīnhā| haraṣita rāmamantra taba dīnhā ||

bālakarūpa rāma kara dhyānā| kaheu mohi muni kṛpānidhānā ||

sundara sukhada mihi ati bhāvā| so prathamahiṃ maiṃ tumhahi sunāvā ||

muni mohi kachuka kāla taha~ rākhā| rāmacaritamānasa taba bhāṣā ||

sādara mohi yaha kathā sunāī| puni bole muni girā suhāī ||

rāmacarita sara gupta suhāvā| sambhu prasāda tāta maiṃ pāvā ||

tohi nija bhagata rāma kara jānī| tāte maiṃ saba kaheu~ bakhānī ||

rāma bhagati jinha keṃ ura nāhīṃ| kabahu~ na tāta kahia tinha pāhīm ||

muni mohi bibidha bhā~ti samujhāvā| maiṃ saprema muni pada siru nāvā ||

nija kara kamala parasi mama sīsā| haraṣita āsiṣa dīnha munīsā ||

rāma bhagati abirala ura toreṃ| basihi sadā prasāda aba morem ||

do. -sadā rāma priya hohu tumha subha guna bhavana amāna|

kāmarūpa icdhāmarana gyāna birāga nidhāna || 113(ka) ||

jeṃhiṃ āśrama tumha basaba puni sumirata śrībhagavanta|

byāpihi taha~ na abidyā jojana eka prajanta || 113(kha) ||

kāla karma guna doṣa subhAU| kachu dukha tumhahi na byāpihi kAU ||

rāma rahasya lalita bidhi nānā| gupta pragaṭa itihāsa purānā ||

binu śrama tumha jānaba saba soū| nita nava neha rāma pada hoū ||

jo icchā karihahu mana māhīṃ| hari prasāda kachu durlabha nāhīm ||

suni muni āsiṣa sunu matidhīrā| brahmagirā bhi gagana ga~bhīrā ||

evamastu tava baca muni gyānī| yaha mama bhagata karma mana bānī ||

suni nabhagirā haraṣa mohi bhayū| prema magana saba saṃsaya gayū ||

kari binatī muni āyasu pāī| pada saroja puni puni siru nāī ||

haraṣa sahita ehiṃ āśrama āyu~| prabhu prasāda durlabha bara pāyu~ ||

ihā~ basata mohi sunu khaga īsā| bīte kalapa sāta aru bīsā ||

karu~ sadā raghupati guna gānā| sādara sunahiṃ bihaṅga sujānā ||

jaba jaba avadhapurīṃ raghubīrā| dharahiṃ bhagata hita manuja sarīrā ||

taba taba jāi rāma pura rahū~| sisulīlā biloki sukha lahū~ ||

puni ura rākhi rāma sisurūpā| nija āśrama āvu~ khagabhūpā ||

kathā sakala maiṃ tumhahi sunāī| kāga deha jehiṃ kārana pāī ||

kahiu~ tāta saba prasna tumhārī| rāma bhagati mahimā ati bhārī ||

do. tāte yaha tana mohi priya bhayu rāma pada neha|

nija prabhu darasana pāyu~ ge sakala sandeha || 114(ka) ||

māsapārāyaṇa, untīsavā~ viśrāma

bhagati paccha haṭha kari raheu~ dīnhi mahāriṣi sāpa|

muni durlabha bara pāyu~ dekhahu bhajana pratāpa || 114(kha) ||

je asi bhagati jāni pariharahīṃ| kevala gyāna hetu śrama karahīm ||

te jaḍa़ kāmadhenu gṛha~ tyāgī| khojata āku phirahiṃ paya lāgī ||

sunu khagesa hari bhagati bihāī| je sukha cāhahiṃ āna upāī ||

te saṭha mahāsindhu binu taranī| pairi pāra cāhahiṃ jaḍa़ karanī ||

suni bhasuṇḍi ke bacana bhavānī| boleu garuḍa़ haraṣi mṛdu bānī ||

tava prasāda prabhu mama ura māhīṃ| saṃsaya soka moha bhrama nāhīm ||

suneu~ punīta rāma guna grāmā| tumharī kṛpā~ laheu~ biśrāmā ||

eka bāta prabhu pū~chu~ tohī| kahahu bujhāi kṛpānidhi mohī ||

kahahiṃ santa muni beda purānā| nahiṃ kachu durlabha gyāna samānā ||

soi muni tumha sana kaheu gosāīṃ| nahiṃ ādarehu bhagati kī nāīm ||

gyānahi bhagatihi antara ketā| sakala kahahu prabhu kṛpā niketā ||

suni uragāri bacana sukha mānā| sādara boleu kāga sujānā ||

bhagatihi gyānahi nahiṃ kachu bhedā| ubhaya harahiṃ bhava sambhava khedā ||

nātha munīsa kahahiṃ kachu antara| sāvadhāna sau sunu bihaṅgabara ||

gyāna birāga joga bigyānā| e saba puruṣa sunahu harijānā ||

puruṣa pratāpa prabala saba bhā~tī| abalā abala sahaja jaḍa़ jātī ||

do. -puruṣa tyāgi saka nārihi jo birakta mati dhīra ||

na tu kāmī biṣayābasa bimukha jo pada raghubīra || 115(ka) ||

so. sau muni gyānanidhāna mṛganayanī bidhu mukha nirakhi|

bibasa hoi harijāna nāri biṣnu māyā pragaṭa || 115(kha) ||

ihā~ na pacchapāta kachu rākhu~| beda purāna santa mata bhāṣu~ ||

moha na nāri nāri keṃ rūpā| pannagāri yaha rīti anūpā ||

māyā bhagati sunahu tumha doū| nāri barga jāni saba koū ||

puni raghubīrahi bhagati piārī| māyā khalu nartakī bicārī ||

bhagatihi sānukūla raghurāyā| tāte tehi ḍarapati ati māyā ||

rāma bhagati nirupama nirupādhī| basi jāsu ura sadā abādhī ||

tehi biloki māyā sakucāī| kari na saki kachu nija prabhutāī ||

asa bicāri je muni bigyānī| jācahīṃ bhagati sakala sukha khānī ||

do. yaha rahasya raghunātha kara begi na jāni koi|

jo jāni raghupati kṛpā~ sapanehu~ moha na hoi || 116(ka) ||

auru gyāna bhagati kara bheda sunahu suprabīna|

jo suni hoi rāma pada prīti sadā abichīna || 116(kha) ||

sunahu tāta yaha akatha kahānī| samujhata bani na jāi bakhānī ||

īsvara aṃsa jīva abināsī| cetana amala sahaja sukha rāsī ||

so māyābasa bhayu gosāīṃ| ba~dhyo kīra marakaṭa kī nāī ||

jaḍa़ cetanahi granthi pari gī| jadapi mṛṣā chūṭata kaṭhinī ||

taba te jīva bhayu saṃsārī| chūṭa na granthi na hoi sukhārī ||

śruti purāna bahu kaheu upāī| chūṭa na adhika adhika arujhāī ||

jīva hṛdaya~ tama moha biseṣī| granthi chūṭa kimi pari na dekhī ||

asa sañjoga īsa jaba karī| tabahu~ kadācita so niruarī ||

sāttvika śraddhā dhenu suhāī| jauṃ hari kṛpā~ hṛdaya~ basa āī ||

japa tapa brata jama niyama apārā| je śruti kaha subha dharma acārā ||

tei tṛna harita carai jaba gāī| bhāva baccha sisu pāi penhāī ||

noi nibṛtti pātra bisvāsā| nirmala mana ahīra nija dāsā ||

parama dharmamaya paya duhi bhāī| avaṭai anala akāma bihāī ||

toṣa maruta taba chamā~ juḍa़āvai| dhṛti sama jāvanu dei jamāvai ||

muditā~ mathaiṃ bicāra mathānī| dama adhāra raju satya subānī ||

taba mathi kāḍha़i lei navanītā| bimala birāga subhaga supunītā ||

do. joga agini kari pragaṭa taba karma subhāsubha lāi|

buddhi sirāvaiṃ gyāna ghṛta mamatā mala jari jāi || 117(ka) ||

taba bigyānarūpini buddhi bisada ghṛta pāi|

citta diā bhari dharai dṛḍha़ samatā diaṭi banāi || 117(kha) ||

tīni avasthā tīni guna tehi kapāsa teṃ kāḍha़i|

tūla turīya sa~vāri puni bātī karai sugāḍha़i || 117(ga) ||

so. ehi bidhi lesai dīpa teja rāsi bigyānamaya ||

jātahiṃ jāsu samīpa jarahiṃ madādika salabha saba || 117(gha) ||

sohamasmi iti bṛtti akhaṇḍā| dīpa sikhā soi parama pracaṇḍā ||

ātama anubhava sukha suprakāsā| taba bhava mūla bheda bhrama nāsā ||

prabala abidyā kara parivārā| moha ādi tama miṭi apārā ||

taba soi buddhi pāi u~jiārā| ura gṛha~ baiṭhi granthi niruārā ||

chorana granthi pāva jauṃ soī| taba yaha jīva kṛtāratha hoī ||

chorata granthi jāni khagarāyā| bighna aneka kari taba māyā ||

riddhi siddhi preri bahu bhāī| buddhahi lobha dikhāvahiṃ āī ||

kala bala chala kari jāhiṃ samīpā| añcala bāta bujhāvahiṃ dīpā ||

hoi buddhi jauṃ parama sayānī| tinha tana citava na anahita jānī ||

jauṃ tehi bighna buddhi nahiṃ bādhī| tau bahori sura karahiṃ upādhī ||

indrīṃ dvāra jharokhā nānā| taha~ taha~ sura baiṭhe kari thānā ||

āvata dekhahiṃ biṣaya bayārī| te haṭhi dehī kapāṭa ughārī ||

jaba so prabhañjana ura gṛha~ jāī| tabahiṃ dīpa bigyāna bujhāī ||

granthi na chūṭi miṭā so prakāsā| buddhi bikala bhi biṣaya batāsā ||

indrinha suranha na gyāna sohāī| biṣaya bhoga para prīti sadāī ||

biṣaya samīra buddhi kṛta bhorī| tehi bidhi dīpa ko bāra bahorī ||

do. taba phiri jīva bibidha bidhi pāvi saṃsṛti klesa|

hari māyā ati dustara tari na jāi bihagesa || 118(ka) ||

kahata kaṭhina samujhata kaṭhina sādhana kaṭhina bibeka|

hoi ghunācchara nyāya jauṃ puni pratyūha aneka || 118(kha) ||

gyāna pantha kṛpāna kai dhārā| parata khagesa hoi nahiṃ bārā ||

jo nirbighna pantha nirbahī| so kaivalya parama pada lahī ||

ati durlabha kaivalya parama pada| santa purāna nigama āgama bada ||

rāma bhajata soi mukuti gosāī| anicchita āvi bariāī ||

jimi thala binu jala rahi na sakāī| koṭi bhā~ti kau karai upāī ||

tathā moccha sukha sunu khagarāī| rahi na saki hari bhagati bihāī ||

asa bicāri hari bhagata sayāne| mukti nirādara bhagati lubhāne ||

bhagati karata binu jatana prayāsā| saṃsṛti mūla abidyā nāsā ||

bhojana karia tṛpiti hita lāgī| jimi so asana pacavai jaṭharāgī ||

asi haribhagati sugama sukhadāī| ko asa mūḍha़ na jāhi sohāī ||

do. sevaka sebya bhāva binu bhava na taria uragāri ||

bhajahu rāma pada paṅkaja asa siddhānta bicāri || 119(ka) ||

jo cetana kaha~ ja़ḍa़ kari ja़ḍa़hi kari caitanya|

asa samartha raghunāyakahiṃ bhajahiṃ jīva te dhanya || 119(kha) ||

kaheu~ gyāna siddhānta bujhāī| sunahu bhagati mani kai prabhutāī ||

rāma bhagati cintāmani sundara| basi garuḍa़ jāke ura antara ||

parama prakāsa rūpa dina rātī| nahiṃ kachu cahia diā ghṛta bātī ||

moha daridra nikaṭa nahiṃ āvā| lobha bāta nahiṃ tāhi bujhāvā ||

prabala abidyā tama miṭi jāī| hārahiṃ sakala salabha samudāī ||

khala kāmādi nikaṭa nahiṃ jāhīṃ| basi bhagati jāke ura māhīm ||

garala sudhāsama ari hita hoī| tehi mani binu sukha pāva na koī ||

byāpahiṃ mānasa roga na bhārī| jinha ke basa saba jīva dukhārī ||

rāma bhagati mani ura basa jākeṃ| dukha lavalesa na sapanehu~ tākem ||

catura siromani tei jaga māhīṃ| je mani lāgi sujatana karāhīm ||

so mani jadapi pragaṭa jaga ahī| rāma kṛpā binu nahiṃ kau lahī ||

sugama upāya pāibe kere| nara hatabhāgya dehiṃ bhaṭamere ||

pāvana parbata beda purānā| rāma kathā rucirākara nānā ||

marmī sajjana sumati kudārī| gyāna birāga nayana uragārī ||

bhāva sahita khoji jo prānī| pāva bhagati mani saba sukha khānī ||

moreṃ mana prabhu asa bisvāsā| rāma te adhika rāma kara dāsā ||

rāma sindhu ghana sajjana dhīrā| candana taru hari santa samīrā ||

saba kara phala hari bhagati suhāī| so binu santa na kāhū~ pāī ||

asa bicāri joi kara satasaṅgā| rāma bhagati tehi sulabha bihaṅgā ||

do. brahma payonidhi mandara gyāna santa sura āhiṃ|

kathā sudhā mathi kāḍha़hiṃ bhagati madhuratā jāhim || 120(ka) ||

birati carma asi gyāna mada lobha moha ripu māri|

jaya pāia so hari bhagati dekhu khagesa bicāri || 120(kha) ||

puni saprema boleu khagarAU| jauṃ kṛpāla mohi ūpara bhAU ||

nātha mohi nija sevaka jānī| sapta prasna kahahu bakhānī ||

prathamahiṃ kahahu nātha matidhīrā| saba te durlabha kavana sarīrā ||

baḍa़ dukha kavana kavana sukha bhārī| sau sañchepahiṃ kahahu bicārī ||

santa asanta marama tumha jānahu| tinha kara sahaja subhāva bakhānahu ||

kavana punya śruti bidita bisālā| kahahu kavana agha parama karālā ||

mānasa roga kahahu samujhāī| tumha sarbagya kṛpā adhikāī ||

tāta sunahu sādara ati prītī| maiṃ sañchepa kahu~ yaha nītī ||

nara tana sama nahiṃ kavaniu dehī| jīva carācara jācata tehī ||

naraka svarga apabarga nisenī| gyāna birāga bhagati subha denī ||

so tanu dhari hari bhajahiṃ na je nara| hohiṃ biṣaya rata manda manda tara ||

kā~ca kirica badaleṃ te lehī| kara te ḍāri parasa mani dehīm ||

nahiṃ daridra sama dukha jaga māhīṃ| santa milana sama sukha jaga nāhīm ||

para upakāra bacana mana kāyā| santa sahaja subhāu khagarāyā ||

santa sahahiṃ dukha parahita lāgī| paradukha hetu asanta abhāgī ||

bhūrja tarū sama santa kṛpālā| parahita niti saha bipati bisālā ||

sana iva khala para bandhana karī| khāla kaḍha़āi bipati sahi marī ||

khala binu svāratha para apakārī| ahi mūṣaka iva sunu uragārī ||

para sampadā bināsi nasāhīṃ| jimi sasi hati hima upala bilāhīm ||

duṣṭa udaya jaga ārati hetū| jathā prasiddha adhama graha ketū ||

santa udaya santata sukhakārī| bisva sukhada jimi indu tamārī ||

parama dharma śruti bidita ahiṃsā| para nindā sama agha na garīsā ||

hara gura nindaka dādura hoī| janma sahasra pāva tana soī ||

dvija nindaka bahu naraka bhogakari| jaga janami bāyasa sarīra dhari ||

sura śruti nindaka je abhimānī| raurava naraka parahiṃ te prānī ||

hohiṃ ulūka santa nindā rata| moha nisā priya gyāna bhānu gata ||

saba ke nindā je jaḍa़ karahīṃ| te camagādura hoi avatarahīm ||

sunahu tāta aba mānasa rogā| jinha te dukha pāvahiṃ saba logā ||

moha sakala byādhinha kara mūlā| tinha te puni upajahiṃ bahu sūlā ||

kāma bāta kapha lobha apārā| krodha pitta nita chātī jārā ||

prīti karahiṃ jauṃ tīniu bhāī| upaji sanyapāta dukhadāī ||

biṣaya manoratha durgama nānā| te saba sūla nāma ko jānā ||

mamatā dādu kaṇḍu iraṣāī| haraṣa biṣāda garaha bahutāī ||

para sukha dekhi jarani soi chī| kuṣṭa duṣṭatā mana kuṭilī ||

ahaṅkāra ati dukhada ḍamaruā| dambha kapaṭa mada māna neharuā ||

tṛsnā udarabṛddhi ati bhārī| tribidha īṣanā taruna tijārī ||

juga bidhi jvara matsara abibekā| kaha~ lāgi kahauṃ kuroga anekā ||

do. eka byādhi basa nara marahiṃ e asādhi bahu byādhi|

pīḍa़hiṃ santata jīva kahu~ so kimi lahai samādhi || 121(ka) ||

nema dharma ācāra tapa gyāna jagya japa dāna|

bheṣaja puni koṭinha nahiṃ roga jāhiṃ harijāna || 121(kha) ||

ehi bidhi sakala jīva jaga rogī| soka haraṣa bhaya prīti biyogī ||

mānaka roga kachuka maiṃ gāe| hahiṃ saba keṃ lakhi biralenha pāe ||

jāne te chījahiṃ kachu pāpī| nāsa na pāvahiṃ jana paritāpī ||

biṣaya kupathya pāi aṅkure| munihu hṛdaya~ kā nara bāpure ||

rāma kṛpā~ nāsahi saba rogā| jauṃ ehi bhā~ti banai saṃyogā ||

sadagura baida bacana bisvāsā| sañjama yaha na biṣaya kai āsā ||

raghupati bhagati sajīvana mūrī| anūpāna śraddhā mati pūrī ||

ehi bidhi bhalehiṃ so roga nasāhīṃ| nāhiṃ ta jatana koṭi nahiṃ jāhīm ||

jānia taba mana biruja gosā~ī| jaba ura bala birāga adhikāī ||

sumati chudhā bāḍha़i nita nī| biṣaya āsa durbalatā gī ||

bimala gyāna jala jaba so nahāī| taba raha rāma bhagati ura chāī ||

siva aja suka sanakādika nārada| je muni brahma bicāra bisārada ||

saba kara mata khaganāyaka ehā| karia rāma pada paṅkaja nehā ||

śruti purāna saba grantha kahāhīṃ| raghupati bhagati binā sukha nāhīm ||

kamaṭha pīṭha jāmahiṃ baru bārā| bandhyā suta baru kāhuhi mārā ||

phūlahiṃ nabha baru bahubidhi phūlā| jīva na laha sukha hari pratikūlā ||

tṛṣā jāi baru mṛgajala pānā| baru jāmahiṃ sasa sīsa biṣānā ||

andhakāru baru rabihi nasāvai| rāma bimukha na jīva sukha pāvai ||

hima te anala pragaṭa baru hoī| bimukha rāma sukha pāva na koī ||

do0=bāri matheṃ ghṛta hoi baru sikatā te baru tela|

binu hari bhajana na bhava taria yaha siddhānta apela || 122(ka) ||

masakahi kari biṃrañci prabhu ajahi masaka te hīna|

asa bicāri taji saṃsaya rāmahi bhajahiṃ prabīna || 122(kha) ||

śloka- vinicśritaṃ vadāmi te na anyathā vacāṃsi me|

hariṃ narā bhajanti ye'tidustaraṃ taranti te || 122(ga) ||

kaheu~ nātha hari carita anūpā| byāsa samāsa svamati anurupā ||

śruti siddhānta ihi uragārī| rāma bhajia saba kāja bisārī ||

prabhu raghupati taji seia kāhī| mohi se saṭha para mamatā jāhī ||

tumha bigyānarūpa nahiṃ mohā| nātha kīnhi mo para ati chohā ||

pūchihu~ rāma kathā ati pāvani| suka sanakādi sambhu mana bhāvani ||

sata saṅgati durlabha saṃsārā| nimiṣa daṇḍa bhari eku bārā ||

dekhu garuḍa़ nija hṛdaya~ bicārī| maiṃ raghubīra bhajana adhikārī ||

sakunādhama saba bhā~ti apāvana| prabhu mohi kīnha bidita jaga pāvana ||

do. āju dhanya maiṃ dhanya ati jadyapi saba bidhi hīna|

nija jana jāni rāma mohi santa samāgama dīna || 123(ka) ||

nātha jathāmati bhāṣeu~ rākheu~ nahiṃ kachu goi|

carita sindhu raghunāyaka thāha ki pāvi koi || 123 ||

sumiri rāma ke guna gana nānā| puni puni haraṣa bhusuṇḍi sujānā ||

mahimā nigama neti kari gāī| atulita bala pratāpa prabhutāī ||

siva aja pūjya carana raghurāī| mo para kṛpā parama mṛdulāī ||

asa subhāu kahu~ sunu~ na dekhu~| kehi khagesa raghupati sama lekhu~ ||

sādhaka siddha bimukta udāsī| kabi kobida kṛtagya sannyāsī ||

jogī sūra sutāpasa gyānī| dharma nirata paṇḍita bigyānī ||

tarahiṃ na binu sī~ mama svāmī| rāma namāmi namāmi namāmī ||

sarana ge~ mo se agha rāsī| hohiṃ suddha namāmi abināsī ||

do. jāsu nāma bhava bheṣaja harana ghora traya sūla|

so kṛpālu mohi to para sadā rahu anukūla || 124(ka) ||

suni bhusuṇḍi ke bacana subha dekhi rāma pada neha|

boleu prema sahita girā garuḍa़ bigata sandeha || 124(kha) ||

mai kṛtkṛtya bhayu~ tava bānī| suni raghubīra bhagati rasa sānī ||

rāma carana nūtana rati bhī| māyā janita bipati saba gī ||

moha jaladhi bohita tumha bhe| mo kaha~ nātha bibidha sukha de ||

mo pahiṃ hoi na prati upakārā| bandu~ tava pada bārahiṃ bārā ||

pūrana kāma rāma anurāgī| tumha sama tāta na kau baḍa़bhāgī ||

santa biṭapa saritā giri dharanī| para hita hetu sabanha kai karanī ||

santa hṛdaya navanīta samānā| kahā kabinha pari kahai na jānā ||

nija paritāpa dravi navanītā| para dukha dravahiṃ santa supunītā ||

jīvana janma suphala mama bhayū| tava prasāda saṃsaya saba gayū ||

jānehu sadā mohi nija kiṅkara| puni puni umā kahi bihaṅgabara ||

do. tāsu carana siru nāi kari prema sahita matidhīra|

gayu garuḍa़ baikuṇṭha taba hṛdaya~ rākhi raghubīra || 125(ka) ||

girijā santa samāgama sama na lābha kachu āna|

binu hari kṛpā na hoi so gāvahiṃ beda purāna || 125(kha) ||

kaheu~ parama punīta itihāsā| sunata śravana chūṭahiṃ bhava pāsā ||

pranata kalpataru karunā puñjā| upaji prīti rāma pada kañjā ||

mana krama bacana janita agha jāī| sunahiṃ je kathā śravana mana lāī ||

tīrthāṭana sādhana samudāī| joga birāga gyāna nipunāī ||

nānā karma dharma brata dānā| sañjama dama japa tapa makha nānā ||

bhūta dayā dvija gura sevakāī| bidyā binaya bibeka baḍa़āī ||

jaha~ lagi sādhana beda bakhānī| saba kara phala hari bhagati bhavānī ||

so raghunātha bhagati śruti gāī| rāma kṛpā~ kāhū~ eka pāī ||

do. muni durlabha hari bhagati nara pāvahiṃ binahiṃ prayāsa|

je yaha kathā nirantara sunahiṃ māni bisvāsa || 126 ||

soi sarbagya gunī soi gyātā| soi mahi maṇḍita paṇḍita dātā ||

dharma parāyana soi kula trātā| rāma carana jā kara mana rātā ||

nīti nipuna soi parama sayānā| śruti siddhānta nīka tehiṃ jānā ||

soi kabi kobida soi ranadhīrā| jo chala chāḍa़i bhaji raghubīrā ||

dhanya desa so jaha~ surasarī| dhanya nāri patibrata anusarī ||

dhanya so bhūpu nīti jo karī| dhanya so dvija nija dharma na ṭarī ||

so dhana dhanya prathama gati jākī| dhanya punya rata mati soi pākī ||

dhanya gharī soi jaba satasaṅgā| dhanya janma dvija bhagati abhaṅgā ||

do. so kula dhanya umā sunu jagata pūjya supunīta|

śrīraghubīra parāyana jehiṃ nara upaja binīta || 127 ||

mati anurūpa kathā maiṃ bhāṣī| jadyapi prathama gupta kari rākhī ||

tava mana prīti dekhi adhikāī| taba maiṃ raghupati kathā sunāī ||

yaha na kahia saṭhahī haṭhasīlahi| jo mana lāi na suna hari līlahi ||

kahia na lobhihi krodhahi kāmihi| jo na bhaji sacarācara svāmihi ||

dvija drohihi na sunāia kabahū~| surapati sarisa hoi nṛpa jabahū~ ||

rāma kathā ke tei adhikārī| jinha keṃ satasaṅgati ati pyārī ||

gura pada prīti nīti rata jeī| dvija sevaka adhikārī teī ||

tā kaha~ yaha biseṣa sukhadāī| jāhi prānapriya śrīraghurāī ||

do. rāma carana rati jo caha athavā pada nirbāna|

bhāva sahita so yaha kathā karu śravana puṭa pāna || 128 ||

rāma kathā girijā maiṃ baranī| kali mala samani manomala haranī ||

saṃsṛti roga sajīvana mūrī| rāma kathā gāvahiṃ śruti sūrī ||

ehi maha~ rucira sapta sopānā| raghupati bhagati kera panthānā ||

ati hari kṛpā jāhi para hoī| pāu~ dei ehiṃ māraga soī ||

mana kāmanā siddhi nara pāvā| je yaha kathā kapaṭa taji gāvā ||

kahahiṃ sunahiṃ anumodana karahīṃ| te gopada iva bhavanidhi tarahīm ||

suni saba kathā hṛdaya~ ati bhāī| girijā bolī girā suhāī ||

nātha kṛpā~ mama gata sandehā| rāma carana upajeu nava nehā ||

do. maiṃ kṛtakṛtya bhiu~ aba tava prasāda bisvesa|

upajī rāma bhagati dṛḍha़ bīte sakala kalesa || 129 ||

yaha subha sambhu umā sambādā| sukha sampādana samana biṣādā ||

bhava bhañjana gañjana sandehā| jana rañjana sajjana priya ehā ||

rāma upāsaka je jaga māhīṃ| ehi sama priya tinha ke kachu nāhīm ||

raghupati kṛpā~ jathāmati gāvā| maiṃ yaha pāvana carita suhāvā ||

ehiṃ kalikāla na sādhana dūjā| joga jagya japa tapa brata pūjā ||

rāmahi sumiria gāia rāmahi| santata sunia rāma guna grāmahi ||

jāsu patita pāvana baḍa़ bānā| gāvahiṃ kabi śruti santa purānā ||

tāhi bhajahi mana taji kuṭilāī| rāma bhajeṃ gati kehiṃ nahiṃ pāī ||

chaṃ. pāī na kehiṃ gati patita pāvana rāma bhaji sunu saṭha manā|

ganikā ajāmila byādha gīdha gajādi khala tāre ghanā ||

ābhīra jamana kirāta khasa svapacādi ati agharūpa je|

kahi nāma bāraka tepi pāvana hohiṃ rāma namāmi te || 1 ||

raghubaṃsa bhūṣana carita yaha nara kahahiṃ sunahiṃ je gāvahīṃ|

kali mala manomala dhoi binu śrama rāma dhāma sidhāvahīm ||

sata pañca caupāīṃ manohara jāni jo nara ura dharai|

dāruna abidyā pañca janita bikāra śrīraghubara harai || 2 ||

sundara sujāna kṛpā nidhāna anātha para kara prīti jo|

so eka rāma akāma hita nirbānaprada sama āna ko ||

jākī kṛpā lavalesa te matimanda tulasīdāsahū~|

pāyo parama biśrāmu rāma samāna prabhu nāhīṃ kahū~ || 3 ||

do. mo sama dīna na dīna hita tumha samāna raghubīra|

asa bicāri raghubaṃsa mani harahu biṣama bhava bhīra || 130(ka) ||

kāmihi nāri piāri jimi lobhahi priya jimi dāma|

timi raghunātha nirantara priya lāgahu mohi rāma || 130(kha) ||

śloka-yatpūrva prabhuṇā kṛtaṃ sukavinā śrīśambhunā durgamaṃ

śrīmadrāmapadābjabhaktimaniśaṃ prāptyai tu rāmāyaṇam|

matvā tadraghunāthamanirataṃ svāntastamaḥśāntaye

bhāṣābaddhamidaṃ cakāra tulasīdāsastathā mānasam || 1 ||

puṇyaṃ pāpaharaṃ sadā śivakaraṃ vijñānabhaktipradaṃ

māyāmohamalāpahaṃ suvimalaṃ premāmbupūraṃ śubham|

śrīmadrāmacaritramānasamidaṃ bhaktyāvagāhanti ye

te saṃsārapataṅgaghorakiraṇairdahyanti no mānavāḥ || 2 ||

māsapārāyaṇa, tīsavā~ viśrāma

navānhapārāyaṇa, navā~ viśrāma

---------

iti śrīmadrāmacaritamānase sakalakalikaluṣavidhvaṃsane

saptamaḥ sopānaḥ samāptaḥ|

(uttarakāṇḍa samāpta)

--------

ārati śrīrāmāyanajī kī| kīrati kalita lalita siya pī kī ||

gāvata brahmādika muni nārada| bālamīka bigyāna bisārada|

suka sanakādi seṣa aru sārada| barani pavanasuta kīrati nīkī || 1 ||

gāvata beda purāna aṣṭadasa| cho sāstra saba granthana ko rasa|

muni jana dhana santana ko sarabasa| sāra aṃsa sammata sabahī kī || 2 ||

gāvata santata sambhu bhavānī| aru ghaṭasambhava muni bigyānī|

byāsa ādi kabibarja bakhānī| kāgabhusuṇḍi garuḍa ke hī kī || 3 ||

kalimala harani biṣaya rasa phīkī| subhaga siṅgāra mukti jubatī kī|

dalana roga bhava mūri amī kī| tāta māta saba bidhi tulasī kī || 4 ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्री गणेशाय नमः

श्रीजानकीवल्लभो विजयते

श्रीरामचरितमानस

सप्तम सोपान (उत्तरकाण्ड)

केकीकण्ठाभनीलं सुरवरविलसद्विप्रपादाब्जचिह्नं

शोभाढ्यं पीतवस्त्रं सरसिजनयनं सर्वदा सुप्रसन्नम्।

पाणौ नाराचचापं कपिनिकरयुतं बन्धुना सेव्यमानं

नौमीड्यं जानकीशं रघुवरमनिशं पुष्पकारूढरामम् ॥ 1 ॥

कोसलेन्द्रपदकञ्जमञ्जुलौ कोमलावजमहेशवन्दितौ।

जानकीकरसरोजलालितौ चिन्तकस्य मनभृङ्गसड्गिनौ ॥ 2 ॥

कुन्दिन्दुदरगौरसुन्दरं अम्बिकापतिमभीष्टसिद्धिदम्।

कारुणीककलकञ्जलोचनं नौमि शङ्करमनङ्गमोचनम् ॥ 3 ॥

दो. रहा एक दिन अवधि कर अति आरत पुर लोग।

जहँ तहँ सोचहिं नारि नर कृस तन राम बियोग ॥

सगुन होहिं सुन्दर सकल मन प्रसन्न सब केर।

प्रभु आगवन जनाव जनु नगर रम्य चहुँ फेर ॥

कौसल्यादि मातु सब मन अनन्द अस होइ।

आयु प्रभु श्री अनुज जुत कहन चहत अब कोइ ॥

भरत नयन भुज दच्छिन फरकत बारहिं बार।

जानि सगुन मन हरष अति लागे करन बिचार ॥

रहेउ एक दिन अवधि अधारा। समुझत मन दुख भयु अपारा ॥

कारन कवन नाथ नहिं आयु। जानि कुटिल किधौं मोहि बिसरायु ॥

अहह धन्य लछिमन बड़भागी। राम पदारबिन्दु अनुरागी ॥

कपटी कुटिल मोहि प्रभु चीन्हा। ताते नाथ सङ्ग नहिं लीन्हा ॥

जौं करनी समुझै प्रभु मोरी। नहिं निस्तार कलप सत कोरी ॥

जन अवगुन प्रभु मान न क्AU। दीन बन्धु अति मृदुल सुभ्AU ॥

मोरि जियँ भरोस दृढ़ सोई। मिलिहहिं राम सगुन सुभ होई ॥

बीतें अवधि रहहि जौं प्राना। अधम कवन जग मोहि समाना ॥

दो. राम बिरह सागर महँ भरत मगन मन होत।

बिप्र रूप धरि पवन सुत आइ गयु जनु पोत ॥ 1(क) ॥

बैठि देखि कुसासन जटा मुकुट कृस गात।

राम राम रघुपति जपत स्त्रवत नयन जलजात ॥ 1(ख) ॥

देखत हनूमान अति हरषेउ। पुलक गात लोचन जल बरषेउ ॥

मन महँ बहुत भाँति सुख मानी। बोलेउ श्रवन सुधा सम बानी ॥

जासु बिरहँ सोचहु दिन राती। रटहु निरन्तर गुन गन पाँती ॥

रघुकुल तिलक सुजन सुखदाता। आयु कुसल देव मुनि त्राता ॥

रिपु रन जीति सुजस सुर गावत। सीता सहित अनुज प्रभु आवत ॥

सुनत बचन बिसरे सब दूखा। तृषावन्त जिमि पाइ पियूषा ॥

को तुम्ह तात कहाँ ते आए। मोहि परम प्रिय बचन सुनाए ॥

मारुत सुत मैं कपि हनुमाना। नामु मोर सुनु कृपानिधाना ॥

दीनबन्धु रघुपति कर किङ्कर। सुनत भरत भेण्टेउ उठि सादर ॥

मिलत प्रेम नहिं हृदयँ समाता। नयन स्त्रवत जल पुलकित गाता ॥

कपि तव दरस सकल दुख बीते। मिले आजु मोहि राम पिरीते ॥

बार बार बूझी कुसलाता। तो कहुँ देउँ काह सुनु भ्राता ॥

एहि सन्देस सरिस जग माहीं। करि बिचार देखेउँ कछु नाहीम् ॥

नाहिन तात उरिन मैं तोही। अब प्रभु चरित सुनावहु मोही ॥

तब हनुमन्त नाइ पद माथा। कहे सकल रघुपति गुन गाथा ॥

कहु कपि कबहुँ कृपाल गोसाईं। सुमिरहिं मोहि दास की नाईम् ॥

छं. निज दास ज्यों रघुबंसभूषन कबहुँ मम सुमिरन कर् यो।

सुनि भरत बचन बिनीत अति कपि पुलकित तन चरनन्हि पर् यो ॥

रघुबीर निज मुख जासु गुन गन कहत अग जग नाथ जो।

काहे न होइ बिनीत परम पुनीत सदगुन सिन्धु सो ॥

दो. राम प्रान प्रिय नाथ तुम्ह सत्य बचन मम तात।

पुनि पुनि मिलत भरत सुनि हरष न हृदयँ समात ॥ 2(क) ॥

सो. भरत चरन सिरु नाइ तुरित गयु कपि राम पहिं।

कही कुसल सब जाइ हरषि चलेउ प्रभु जान चढ़इ ॥ 2(ख) ॥

हरषि भरत कोसलपुर आए। समाचार सब गुरहि सुनाए ॥

पुनि मन्दिर महँ बात जनाई। आवत नगर कुसल रघुराई ॥

सुनत सकल जननीं उठि धाईं। कहि प्रभु कुसल भरत समुझाई ॥

समाचार पुरबासिंह पाए। नर अरु नारि हरषि सब धाए ॥

दधि दुर्बा रोचन फल फूला। नव तुलसी दल मङ्गल मूला ॥

भरि भरि हेम थार भामिनी। गावत चलिं सिन्धु सिन्धुरगामिनी ॥

जे जैसेहिं तैसेहिं उटि धावहिं। बाल बृद्ध कहँ सङ्ग न लावहिम् ॥

एक एकन्ह कहँ बूझहिं भाई। तुम्ह देखे दयाल रघुराई ॥

अवधपुरी प्रभु आवत जानी। भी सकल सोभा कै खानी ॥

बहि सुहावन त्रिबिध समीरा। भि सरजू अति निर्मल नीरा ॥

दो. हरषित गुर परिजन अनुज भूसुर बृन्द समेत।

चले भरत मन प्रेम अति सन्मुख कृपानिकेत ॥ 3(क) ॥

बहुतक चढ़ई अटारिन्ह निरखहिं गगन बिमान।

देखि मधुर सुर हरषित करहिं सुमङ्गल गान ॥ 3(ख) ॥

राका ससि रघुपति पुर सिन्धु देखि हरषान।

बढ़यो कोलाहल करत जनु नारि तरङ्ग समान ॥ 3(ग) ॥

इहाँ भानुकुल कमल दिवाकर। कपिन्ह देखावत नगर मनोहर ॥

सुनु कपीस अङ्गद लङ्केसा। पावन पुरी रुचिर यह देसा ॥

जद्यपि सब बैकुण्ठ बखाना। बेद पुरान बिदित जगु जाना ॥

अवधपुरी सम प्रिय नहिं सोऊ। यह प्रसङ्ग जानि कौ कोऊ ॥

जन्मभूमि मम पुरी सुहावनि। उत्तर दिसि बह सरजू पावनि ॥

जा मज्जन ते बिनहिं प्रयासा। मम समीप नर पावहिं बासा ॥

अति प्रिय मोहि इहाँ के बासी। मम धामदा पुरी सुख रासी ॥

हरषे सब कपि सुनि प्रभु बानी। धन्य अवध जो राम बखानी ॥

दो. आवत देखि लोग सब कृपासिन्धु भगवान।

नगर निकट प्रभु प्रेरेउ उतरेउ भूमि बिमान ॥ 4(क) ॥

उतरि कहेउ प्रभु पुष्पकहि तुम्ह कुबेर पहिं जाहु।

प्रेरित राम चलेउ सो हरषु बिरहु अति ताहु ॥ 4(ख) ॥

आए भरत सङ्ग सब लोगा। कृस तन श्रीरघुबीर बियोगा ॥

बामदेव बसिष्ठ मुनिनायक। देखे प्रभु महि धरि धनु सायक ॥

धाइ धरे गुर चरन सरोरुह। अनुज सहित अति पुलक तनोरुह ॥

भेण्टि कुसल बूझी मुनिराया। हमरें कुसल तुम्हारिहिं दाया ॥

सकल द्विजन्ह मिलि नायु माथा। धर्म धुरन्धर रघुकुलनाथा ॥

गहे भरत पुनि प्रभु पद पङ्कज। नमत जिन्हहि सुर मुनि सङ्कर अज ॥

परे भूमि नहिं उठत उठाए। बर करि कृपासिन्धु उर लाए ॥

स्यामल गात रोम भे ठाढ़ए। नव राजीव नयन जल बाढ़ए ॥

छं. राजीव लोचन स्त्रवत जल तन ललित पुलकावलि बनी।

अति प्रेम हृदयँ लगाइ अनुजहि मिले प्रभु त्रिभुअन धनी ॥

प्रभु मिलत अनुजहि सोह मो पहिं जाति नहिं उपमा कही।

जनु प्रेम अरु सिङ्गार तनु धरि मिले बर सुषमा लही ॥ 1 ॥

बूझत कृपानिधि कुसल भरतहि बचन बेगि न आवी।

सुनु सिवा सो सुख बचन मन ते भिन्न जान जो पावी ॥

अब कुसल कौसलनाथ आरत जानि जन दरसन दियो।

बूड़त बिरह बारीस कृपानिधान मोहि कर गहि लियो ॥ 2 ॥

दो. पुनि प्रभु हरषि सत्रुहन भेण्टे हृदयँ लगाइ।

लछिमन भरत मिले तब परम प्रेम दौ भाइ ॥ 5 ॥

भरतानुज लछिमन पुनि भेण्टे। दुसह बिरह सम्भव दुख मेटे ॥

सीता चरन भरत सिरु नावा। अनुज समेत परम सुख पावा ॥

प्रभु बिलोकि हरषे पुरबासी। जनित बियोग बिपति सब नासी ॥

प्रेमातुर सब लोग निहारी। कौतुक कीन्ह कृपाल खरारी ॥

अमित रूप प्रगटे तेहि काला। जथाजोग मिले सबहि कृपाला ॥

कृपादृष्टि रघुबीर बिलोकी। किए सकल नर नारि बिसोकी ॥

छन महिं सबहि मिले भगवाना। उमा मरम यह काहुँ न जाना ॥

एहि बिधि सबहि सुखी करि रामा। आगें चले सील गुन धामा ॥

कौसल्यादि मातु सब धाई। निरखि बच्छ जनु धेनु लवाई ॥

छं. जनु धेनु बालक बच्छ तजि गृहँ चरन बन परबस गीं।

दिन अन्त पुर रुख स्त्रवत थन हुङ्कार करि धावत भी ॥

अति प्रेम सब मातु भेटीं बचन मृदु बहुबिधि कहे।

गि बिषम बियोग भव तिन्ह हरष सुख अगनित लहे ॥

दो. भेटेउ तनय सुमित्राँ राम चरन रति जानि।

रामहि मिलत कैकेई हृदयँ बहुत सकुचानि ॥ 6(क) ॥

लछिमन सब मातन्ह मिलि हरषे आसिष पाइ।

कैकेइ कहँ पुनि पुनि मिले मन कर छोभु न जाइ ॥ 6 ॥

सासुन्ह सबनि मिली बैदेही। चरनन्हि लागि हरषु अति तेही ॥

देहिं असीस बूझि कुसलाता। होइ अचल तुम्हार अहिवाता ॥

सब रघुपति मुख कमल बिलोकहिं। मङ्गल जानि नयन जल रोकहिम् ॥

कनक थार आरति उतारहिं। बार बार प्रभु गात निहारहिम् ॥

नाना भाँति निछावरि करहीं। परमानन्द हरष उर भरहीम् ॥

कौसल्या पुनि पुनि रघुबीरहि। चितवति कृपासिन्धु रनधीरहि ॥

हृदयँ बिचारति बारहिं बारा। कवन भाँति लङ्कापति मारा ॥

अति सुकुमार जुगल मेरे बारे। निसिचर सुभट महाबल भारे ॥

दो. लछिमन अरु सीता सहित प्रभुहि बिलोकति मातु।

परमानन्द मगन मन पुनि पुनि पुलकित गातु ॥ 7 ॥

लङ्कापति कपीस नल नीला। जामवन्त अङ्गद सुभसीला ॥

हनुमदादि सब बानर बीरा। धरे मनोहर मनुज सरीरा ॥

भरत सनेह सील ब्रत नेमा। सादर सब बरनहिं अति प्रेमा ॥

देखि नगरबासिंह कै रीती। सकल सराहहि प्रभु पद प्रीती ॥

पुनि रघुपति सब सखा बोलाए। मुनि पद लागहु सकल सिखाए ॥

गुर बसिष्ट कुलपूज्य हमारे। इन्ह की कृपाँ दनुज रन मारे ॥

ए सब सखा सुनहु मुनि मेरे। भे समर सागर कहँ बेरे ॥

मम हित लागि जन्म इन्ह हारे। भरतहु ते मोहि अधिक पिआरे ॥

सुनि प्रभु बचन मगन सब भे। निमिष निमिष उपजत सुख ने ॥

दो. कौसल्या के चरनन्हि पुनि तिन्ह नायु माथ ॥

आसिष दीन्हे हरषि तुम्ह प्रिय मम जिमि रघुनाथ ॥ 8(क) ॥

सुमन बृष्टि नभ सङ्कुल भवन चले सुखकन्द।

चढ़ई अटारिन्ह देखहिं नगर नारि नर बृन्द ॥ 8(ख) ॥

कञ्चन कलस बिचित्र सँवारे। सबहिं धरे सजि निज निज द्वारे ॥

बन्दनवार पताका केतू। सबन्हि बनाए मङ्गल हेतू ॥

बीथीं सकल सुगन्ध सिञ्चाई। गजमनि रचि बहु चौक पुराई ॥

नाना भाँति सुमङ्गल साजे। हरषि नगर निसान बहु बाजे ॥

जहँ तहँ नारि निछावर करहीं। देहिं असीस हरष उर भरहीम् ॥

कञ्चन थार आरती नाना। जुबती सजें करहिं सुभ गाना ॥

करहिं आरती आरतिहर कें। रघुकुल कमल बिपिन दिनकर केम् ॥

पुर सोभा सम्पति कल्याना। निगम सेष सारदा बखाना ॥

तेउ यह चरित देखि ठगि रहहीं। उमा तासु गुन नर किमि कहहीम् ॥

दो. नारि कुमुदिनीं अवध सर रघुपति बिरह दिनेस।

अस्त भेँ बिगसत भीं निरखि राम राकेस ॥ 9(क) ॥

होहिं सगुन सुभ बिबिध बिधि बाजहिं गगन निसान।

पुर नर नारि सनाथ करि भवन चले भगवान ॥ 9(ख) ॥

प्रभु जानी कैकेई लजानी। प्रथम तासु गृह गे भवानी ॥

ताहि प्रबोधि बहुत सुख दीन्हा। पुनि निज भवन गवन हरि कीन्हा ॥

कृपासिन्धु जब मन्दिर गे। पुर नर नारि सुखी सब भे ॥

गुर बसिष्ट द्विज लिए बुलाई। आजु सुघरी सुदिन समुदाई ॥

सब द्विज देहु हरषि अनुसासन। रामचन्द्र बैठहिं सिङ्घासन ॥

मुनि बसिष्ट के बचन सुहाए। सुनत सकल बिप्रन्ह अति भाए ॥

कहहिं बचन मृदु बिप्र अनेका। जग अभिराम राम अभिषेका ॥

अब मुनिबर बिलम्ब नहिं कीजे। महाराज कहँ तिलक करीजै ॥

दो. तब मुनि कहेउ सुमन्त्र सन सुनत चलेउ हरषाइ।

रथ अनेक बहु बाजि गज तुरत सँवारे जाइ ॥ 10(क) ॥

जहँ तहँ धावन पठि पुनि मङ्गल द्रब्य मगाइ।

हरष समेत बसिष्ट पद पुनि सिरु नायु आइ ॥ 10(ख) ॥

नवान्हपारायण, आठवाँ विश्राम

अवधपुरी अति रुचिर बनाई। देवन्ह सुमन बृष्टि झरि लाई ॥

राम कहा सेवकन्ह बुलाई। प्रथम सखन्ह अन्हवावहु जाई ॥

सुनत बचन जहँ तहँ जन धाए। सुग्रीवादि तुरत अन्हवाए ॥

पुनि करुनानिधि भरतु हँकारे। निज कर राम जटा निरुआरे ॥

अन्हवाए प्रभु तीनिउ भाई। भगत बछल कृपाल रघुराई ॥

भरत भाग्य प्रभु कोमलताई। सेष कोटि सत सकहिं न गाई ॥

पुनि निज जटा राम बिबराए। गुर अनुसासन मागि नहाए ॥

करि मज्जन प्रभु भूषन साजे। अङ्ग अनङ्ग देखि सत लाजे ॥

दो. सासुन्ह सादर जानकिहि मज्जन तुरत कराइ।

दिब्य बसन बर भूषन अँग अँग सजे बनाइ ॥ 11(क) ॥

राम बाम दिसि सोभति रमा रूप गुन खानि।

देखि मातु सब हरषीं जन्म सुफल निज जानि ॥ 11(ख) ॥

सुनु खगेस तेहि अवसर ब्रह्मा सिव मुनि बृन्द।

चढ़इ बिमान आए सब सुर देखन सुखकन्द ॥ 11(ग) ॥

प्रभु बिलोकि मुनि मन अनुरागा। तुरत दिब्य सिङ्घासन मागा ॥

रबि सम तेज सो बरनि न जाई। बैठे राम द्विजन्ह सिरु नाई ॥

जनकसुता समेत रघुराई। पेखि प्रहरषे मुनि समुदाई ॥

बेद मन्त्र तब द्विजन्ह उचारे। नभ सुर मुनि जय जयति पुकारे ॥

प्रथम तिलक बसिष्ट मुनि कीन्हा। पुनि सब बिप्रन्ह आयसु दीन्हा ॥

सुत बिलोकि हरषीं महतारी। बार बार आरती उतारी ॥

बिप्रन्ह दान बिबिध बिधि दीन्हे। जाचक सकल अजाचक कीन्हे ॥

सिङ्घासन पर त्रिभुअन साई। देखि सुरन्ह दुन्दुभीं बजाईम् ॥

छं. नभ दुन्दुभीं बाजहिं बिपुल गन्धर्ब किन्नर गावहीं।

नाचहिं अपछरा बृन्द परमानन्द सुर मुनि पावहीम् ॥

भरतादि अनुज बिभीषनाङ्गद हनुमदादि समेत ते।

गहें छत्र चामर ब्यजन धनु असि चर्म सक्ति बिराजते ॥ 1 ॥

श्री सहित दिनकर बंस बूषन काम बहु छबि सोही।

नव अम्बुधर बर गात अम्बर पीत सुर मन मोही ॥

मुकुटाङ्गदादि बिचित्र भूषन अङ्ग अङ्गन्हि प्रति सजे।

अम्भोज नयन बिसाल उर भुज धन्य नर निरखन्ति जे ॥ 2 ॥

दो. वह सोभा समाज सुख कहत न बनि खगेस।

बरनहिं सारद सेष श्रुति सो रस जान महेस ॥ 12(क) ॥

भिन्न भिन्न अस्तुति करि गे सुर निज निज धाम।

बन्दी बेष बेद तब आए जहँ श्रीराम ॥ 12(ख) ॥

प्रभु सर्बग्य कीन्ह अति आदर कृपानिधान।

लखेउ न काहूँ मरम कछु लगे करन गुन गान ॥ 12(ग) ॥

छं. जय सगुन निर्गुन रूप अनूप भूप सिरोमने।

दसकन्धरादि प्रचण्ड निसिचर प्रबल खल भुज बल हने ॥

अवतार नर संसार भार बिभञ्जि दारुन दुख दहे।

जय प्रनतपाल दयाल प्रभु सञ्जुक्त सक्ति नमामहे ॥ 1 ॥

तव बिषम माया बस सुरासुर नाग नर अग जग हरे।

भव पन्थ भ्रमत अमित दिवस निसि काल कर्म गुननि भरे ॥

जे नाथ करि करुना बिलोके त्रिबिधि दुख ते निर्बहे।

भव खेद छेदन दच्छ हम कहुँ रच्छ राम नमामहे ॥ 2 ॥

जे ग्यान मान बिमत्त तव भव हरनि भक्ति न आदरी।

ते पाइ सुर दुर्लभ पदादपि परत हम देखत हरी ॥

बिस्वास करि सब आस परिहरि दास तव जे होइ रहे।

जपि नाम तव बिनु श्रम तरहिं भव नाथ सो समरामहे ॥ 3 ॥

जे चरन सिव अज पूज्य रज सुभ परसि मुनिपतिनी तरी।

नख निर्गता मुनि बन्दिता त्रेलोक पावनि सुरसरी ॥

ध्वज कुलिस अङ्कुस कञ्ज जुत बन फिरत कण्टक किन लहे।

पद कञ्ज द्वन्द मुकुन्द राम रमेस नित्य भजामहे ॥ 4 ॥

अब्यक्तमूलमनादि तरु त्वच चारि निगमागम भने।

षट कन्ध साखा पञ्च बीस अनेक पर्न सुमन घने ॥

फल जुगल बिधि कटु मधुर बेलि अकेलि जेहि आश्रित रहे।

पल्लवत फूलत नवल नित संसार बिटप नमामहे ॥ 5 ॥

जे ब्रह्म अजमद्वैतमनुभवगम्य मनपर ध्यावहीं।

ते कहहुँ जानहुँ नाथ हम तव सगुन जस नित गावहीम् ॥

करुनायतन प्रभु सदगुनाकर देव यह बर मागहीं।

मन बचन कर्म बिकार तजि तव चरन हम अनुरागहीम् ॥ 6 ॥

दो. सब के देखत बेदन्ह बिनती कीन्हि उदार।

अन्तर्धान भे पुनि गे ब्रह्म आगार ॥ 13(क) ॥

बैनतेय सुनु सम्भु तब आए जहँ रघुबीर।

बिनय करत गदगद गिरा पूरित पुलक सरीर ॥ 13(ख) ॥

छं. जय राम रमारमनं समनं। भव ताप भयाकुल पाहि जनम् ॥

अवधेस सुरेस रमेस बिभो। सरनागत मागत पाहि प्रभो ॥ 1 ॥

दससीस बिनासन बीस भुजा। कृत दूरि महा महि भूरि रुजा ॥

रजनीचर बृन्द पतङ्ग रहे। सर पावक तेज प्रचण्ड दहे ॥ 2 ॥

महि मण्डल मण्डन चारुतरं। धृत सायक चाप निषङ्ग बरम् ॥

मद मोह महा ममता रजनी। तम पुञ्ज दिवाकर तेज अनी ॥ 3 ॥

मनजात किरात निपात किए। मृग लोग कुभोग सरेन हिए ॥

हति नाथ अनाथनि पाहि हरे। बिषया बन पावँर भूलि परे ॥ 4 ॥

बहु रोग बियोगन्हि लोग हे। भवदङ्घ्रि निरादर के फल ए ॥

भव सिन्धु अगाध परे नर ते। पद पङ्कज प्रेम न जे करते ॥ 5 ॥

अति दीन मलीन दुखी नितहीं। जिन्ह के पद पङ्कज प्रीति नहीम् ॥

अवलम्ब भवन्त कथा जिन्ह के ॥ प्रिय सन्त अनन्त सदा तिन्ह केम् ॥ 6 ॥

नहिं राग न लोभ न मान मदा ॥ तिन्ह कें सम बैभव वा बिपदा ॥

एहि ते तव सेवक होत मुदा। मुनि त्यागत जोग भरोस सदा ॥ 7 ॥

करि प्रेम निरन्तर नेम लिएँ। पद पङ्कज सेवत सुद्ध हिएँ ॥

सम मानि निरादर आदरही। सब सन्त सुखी बिचरन्ति मही ॥ 8 ॥

मुनि मानस पङ्कज भृङ्ग भजे। रघुबीर महा रनधीर अजे ॥

तव नाम जपामि नमामि हरी। भव रोग महागद मान अरी ॥ 9 ॥

गुन सील कृपा परमायतनं। प्रनमामि निरन्तर श्रीरमनम् ॥

रघुनन्द निकन्दय द्वन्द्वघनं। महिपाल बिलोकय दीन जनम् ॥ 10 ॥

दो. बार बार बर मागुँ हरषि देहु श्रीरङ्ग।

पद सरोज अनपायनी भगति सदा सतसङ्ग ॥ 14(क) ॥

बरनि उमापति राम गुन हरषि गे कैलास।

तब प्रभु कपिन्ह दिवाए सब बिधि सुखप्रद बास ॥ 14(ख) ॥

सुनु खगपति यह कथा पावनी। त्रिबिध ताप भव भय दावनी ॥

महाराज कर सुभ अभिषेका। सुनत लहहिं नर बिरति बिबेका ॥

जे सकाम नर सुनहिं जे गावहिं। सुख सम्पति नाना बिधि पावहिम् ॥

सुर दुर्लभ सुख करि जग माहीं। अन्तकाल रघुपति पुर जाहीम् ॥

सुनहिं बिमुक्त बिरत अरु बिषी। लहहिं भगति गति सम्पति नी ॥

खगपति राम कथा मैं बरनी। स्वमति बिलास त्रास दुख हरनी ॥

बिरति बिबेक भगति दृढ़ करनी। मोह नदी कहँ सुन्दर तरनी ॥

नित नव मङ्गल कौसलपुरी। हरषित रहहिं लोग सब कुरी ॥

नित नि प्रीति राम पद पङ्कज। सबकें जिन्हहि नमत सिव मुनि अज ॥

मङ्गन बहु प्रकार पहिराए। द्विजन्ह दान नाना बिधि पाए ॥

दो. ब्रह्मानन्द मगन कपि सब कें प्रभु पद प्रीति।

जात न जाने दिवस तिन्ह गे मास षट बीति ॥ 15 ॥

बिसरे गृह सपनेहुँ सुधि नाहीं। जिमि परद्रोह सन्त मन माही ॥

तब रघुपति सब सखा बोलाए। आइ सबन्हि सादर सिरु नाए ॥

परम प्रीति समीप बैठारे। भगत सुखद मृदु बचन उचारे ॥

तुम्ह अति कीन्ह मोरि सेवकाई। मुख पर केहि बिधि करौं बड़आई ॥

ताते मोहि तुम्ह अति प्रिय लागे। मम हित लागि भवन सुख त्यागे ॥

अनुज राज सम्पति बैदेही। देह गेह परिवार सनेही ॥

सब मम प्रिय नहिं तुम्हहि समाना। मृषा न कहुँ मोर यह बाना ॥

सब के प्रिय सेवक यह नीती। मोरें अधिक दास पर प्रीती ॥

दो. अब गृह जाहु सखा सब भजेहु मोहि दृढ़ नेम।

सदा सर्बगत सर्बहित जानि करेहु अति प्रेम ॥ 16 ॥

सुनि प्रभु बचन मगन सब भे। को हम कहाँ बिसरि तन गे ॥

एकटक रहे जोरि कर आगे। सकहिं न कछु कहि अति अनुरागे ॥

परम प्रेम तिन्ह कर प्रभु देखा। कहा बिबिध बिधि ग्यान बिसेषा ॥

प्रभु सन्मुख कछु कहन न पारहिं। पुनि पुनि चरन सरोज निहारहिम् ॥

तब प्रभु भूषन बसन मगाए। नाना रङ्ग अनूप सुहाए ॥

सुग्रीवहि प्रथमहिं पहिराए। बसन भरत निज हाथ बनाए ॥

प्रभु प्रेरित लछिमन पहिराए। लङ्कापति रघुपति मन भाए ॥

अङ्गद बैठ रहा नहिं डोला। प्रीति देखि प्रभु ताहि न बोला ॥

दो. जामवन्त नीलादि सब पहिराए रघुनाथ।

हियँ धरि राम रूप सब चले नाइ पद माथ ॥ 17(क) ॥

तब अङ्गद उठि नाइ सिरु सजल नयन कर जोरि।

अति बिनीत बोलेउ बचन मनहुँ प्रेम रस बोरि ॥ 17(ख) ॥

सुनु सर्बग्य कृपा सुख सिन्धो। दीन दयाकर आरत बन्धो ॥

मरती बेर नाथ मोहि बाली। गयु तुम्हारेहि कोञ्छें घाली ॥

असरन सरन बिरदु सम्भारी। मोहि जनि तजहु भगत हितकारी ॥

मोरें तुम्ह प्रभु गुर पितु माता। जाउँ कहाँ तजि पद जलजाता ॥

तुम्हहि बिचारि कहहु नरनाहा। प्रभु तजि भवन काज मम काहा ॥

बालक ग्यान बुद्धि बल हीना। राखहु सरन नाथ जन दीना ॥

नीचि टहल गृह कै सब करिहुँ। पद पङ्कज बिलोकि भव तरिहुँ ॥

अस कहि चरन परेउ प्रभु पाही। अब जनि नाथ कहहु गृह जाही ॥

दो. अङ्गद बचन बिनीत सुनि रघुपति करुना सींव।

प्रभु उठाइ उर लायु सजल नयन राजीव ॥ 18(क) ॥

निज उर माल बसन मनि बालितनय पहिराइ।

बिदा कीन्हि भगवान तब बहु प्रकार समुझाइ ॥ 18(ख) ॥

भरत अनुज सौमित्र समेता। पठवन चले भगत कृत चेता ॥

अङ्गद हृदयँ प्रेम नहिं थोरा। फिरि फिरि चितव राम कीं ओरा ॥

बार बार कर दण्ड प्रनामा। मन अस रहन कहहिं मोहि रामा ॥

राम बिलोकनि बोलनि चलनी। सुमिरि सुमिरि सोचत हँसि मिलनी ॥

प्रभु रुख देखि बिनय बहु भाषी। चलेउ हृदयँ पद पङ्कज राखी ॥

अति आदर सब कपि पहुँचाए। भाइन्ह सहित भरत पुनि आए ॥

तब सुग्रीव चरन गहि नाना। भाँति बिनय कीन्हे हनुमाना ॥

दिन दस करि रघुपति पद सेवा। पुनि तव चरन देखिहुँ देवा ॥

पुन्य पुञ्ज तुम्ह पवनकुमारा। सेवहु जाइ कृपा आगारा ॥

अस कहि कपि सब चले तुरन्ता। अङ्गद कहि सुनहु हनुमन्ता ॥

दो. कहेहु दण्डवत प्रभु सैं तुम्हहि कहुँ कर जोरि।

बार बार रघुनायकहि सुरति कराएहु मोरि ॥ 19(क) ॥

अस कहि चलेउ बालिसुत फिरि आयु हनुमन्त।

तासु प्रीति प्रभु सन कहि मगन भे भगवन्त ॥ !9(ख) ॥

कुलिसहु चाहि कठोर अति कोमल कुसुमहु चाहि।

चित्त खगेस राम कर समुझि परि कहु काहि ॥ 19(ग) ॥

पुनि कृपाल लियो बोलि निषादा। दीन्हे भूषन बसन प्रसादा ॥

जाहु भवन मम सुमिरन करेहू। मन क्रम बचन धर्म अनुसरेहू ॥

तुम्ह मम सखा भरत सम भ्राता। सदा रहेहु पुर आवत जाता ॥

बचन सुनत उपजा सुख भारी। परेउ चरन भरि लोचन बारी ॥

चरन नलिन उर धरि गृह आवा। प्रभु सुभाउ परिजनन्हि सुनावा ॥

रघुपति चरित देखि पुरबासी। पुनि पुनि कहहिं धन्य सुखरासी ॥

राम राज बैण्ठें त्रेलोका। हरषित भे गे सब सोका ॥

बयरु न कर काहू सन कोई। राम प्रताप बिषमता खोई ॥

दो. बरनाश्रम निज निज धरम बनिरत बेद पथ लोग।

चलहिं सदा पावहिं सुखहि नहिं भय सोक न रोग ॥ 20 ॥

दैहिक दैविक भौतिक तापा। राम राज नहिं काहुहि ब्यापा ॥

सब नर करहिं परस्पर प्रीती। चलहिं स्वधर्म निरत श्रुति नीती ॥

चारिउ चरन धर्म जग माहीं। पूरि रहा सपनेहुँ अघ नाहीम् ॥

राम भगति रत नर अरु नारी। सकल परम गति के अधिकारी ॥

अल्पमृत्यु नहिं कवनिउ पीरा। सब सुन्दर सब बिरुज सरीरा ॥

नहिं दरिद्र कौ दुखी न दीना। नहिं कौ अबुध न लच्छन हीना ॥

सब निर्दम्भ धर्मरत पुनी। नर अरु नारि चतुर सब गुनी ॥

सब गुनग्य पण्डित सब ग्यानी। सब कृतग्य नहिं कपट सयानी ॥

दो. राम राज नभगेस सुनु सचराचर जग माहिम् ॥

काल कर्म सुभाव गुन कृत दुख काहुहि नाहिम् ॥ 21 ॥

भूमि सप्त सागर मेखला। एक भूप रघुपति कोसला ॥

भुअन अनेक रोम प्रति जासू। यह प्रभुता कछु बहुत न तासू ॥

सो महिमा समुझत प्रभु केरी। यह बरनत हीनता घनेरी ॥

सौ महिमा खगेस जिन्ह जानी। फिरी एहिं चरित तिन्हहुँ रति मानी ॥

सौ जाने कर फल यह लीला। कहहिं महा मुनिबर दमसीला ॥

राम राज कर सुख सम्पदा। बरनि न सकि फनीस सारदा ॥

सब उदार सब पर उपकारी। बिप्र चरन सेवक नर नारी ॥

एकनारि ब्रत रत सब झारी। ते मन बच क्रम पति हितकारी ॥

दो. दण्ड जतिन्ह कर भेद जहँ नर्तक नृत्य समाज।

जीतहु मनहि सुनिअ अस रामचन्द्र कें राज ॥ 22 ॥

फूलहिं फरहिं सदा तरु कानन। रहहि एक सँग गज पञ्चानन ॥

खग मृग सहज बयरु बिसराई। सबन्हि परस्पर प्रीति बढ़आई ॥

कूजहिं खग मृग नाना बृन्दा। अभय चरहिं बन करहिं अनन्दा ॥

सीतल सुरभि पवन बह मन्दा। गूञ्जत अलि लै चलि मकरन्दा ॥

लता बिटप मागें मधु चवहीं। मनभावतो धेनु पय स्त्रवहीम् ॥

ससि सम्पन्न सदा रह धरनी। त्रेताँ भि कृतजुग कै करनी ॥

प्रगटीं गिरिन्ह बिबिध मनि खानी। जगदातमा भूप जग जानी ॥

सरिता सकल बहहिं बर बारी। सीतल अमल स्वाद सुखकारी ॥

सागर निज मरजादाँ रहहीं। डारहिं रत्न तटन्हि नर लहहीम् ॥

सरसिज सङ्कुल सकल तड़आगा। अति प्रसन्न दस दिसा बिभागा ॥

दो. बिधु महि पूर मयूखन्हि रबि तप जेतनेहि काज।

मागें बारिद देहिं जल रामचन्द्र के राज ॥ 23 ॥

कोटिन्ह बाजिमेध प्रभु कीन्हे। दान अनेक द्विजन्ह कहँ दीन्हे ॥

श्रुति पथ पालक धर्म धुरन्धर। गुनातीत अरु भोग पुरन्दर ॥

पति अनुकूल सदा रह सीता। सोभा खानि सुसील बिनीता ॥

जानति कृपासिन्धु प्रभुताई। सेवति चरन कमल मन लाई ॥

जद्यपि गृहँ सेवक सेवकिनी। बिपुल सदा सेवा बिधि गुनी ॥

निज कर गृह परिचरजा करी। रामचन्द्र आयसु अनुसरी ॥

जेहि बिधि कृपासिन्धु सुख मानि। सोइ कर श्री सेवा बिधि जानि ॥

कौसल्यादि सासु गृह माहीं। सेवि सबन्हि मान मद नाहीम् ॥

उमा रमा ब्रह्मादि बन्दिता। जगदम्बा सन्ततमनिन्दिता ॥

दो. जासु कृपा कटाच्छु सुर चाहत चितव न सोइ।

राम पदारबिन्द रति करति सुभावहि खोइ ॥ 24 ॥

सेवहिं सानकूल सब भाई। राम चरन रति अति अधिकाई ॥

प्रभु मुख कमल बिलोकत रहहीं। कबहुँ कृपाल हमहि कछु कहहीम् ॥

राम करहिं भ्रातन्ह पर प्रीती। नाना भाँति सिखावहिं नीती ॥

हरषित रहहिं नगर के लोगा। करहिं सकल सुर दुर्लभ भोगा ॥

अहनिसि बिधिहि मनावत रहहीं। श्रीरघुबीर चरन रति चहहीम् ॥

दुइ सुत सुन्दर सीताँ जाए। लव कुस बेद पुरानन्ह गाए ॥

दौ बिजी बिनी गुन मन्दिर। हरि प्रतिबिम्ब मनहुँ अति सुन्दर ॥

दुइ दुइ सुत सब भ्रातन्ह केरे। भे रूप गुन सील घनेरे ॥

दो. ग्यान गिरा गोतीत अज माया मन गुन पार।

सोइ सच्चिदानन्द घन कर नर चरित उदार ॥ 25 ॥

प्रातकाल सरू करि मज्जन। बैठहिं सभाँ सङ्ग द्विज सज्जन ॥

बेद पुरान बसिष्ट बखानहिं। सुनहिं राम जद्यपि सब जानहिम् ॥

अनुजन्ह सञ्जुत भोजन करहीं। देखि सकल जननीं सुख भरहीम् ॥

भरत सत्रुहन दोनु भाई। सहित पवनसुत उपबन जाई ॥

बूझहिं बैठि राम गुन गाहा। कह हनुमान सुमति अवगाहा ॥

सुनत बिमल गुन अति सुख पावहिं। बहुरि बहुरि करि बिनय कहावहिम् ॥

सब कें गृह गृह होहिं पुराना। रामचरित पावन बिधि नाना ॥

नर अरु नारि राम गुन गानहिं। करहिं दिवस निसि जात न जानहिम् ॥

दो. अवधपुरी बासिंह कर सुख सम्पदा समाज।

सहस सेष नहिं कहि सकहिं जहँ नृप राम बिराज ॥ 26 ॥

नारदादि सनकादि मुनीसा। दरसन लागि कोसलाधीसा ॥

दिन प्रति सकल अजोध्या आवहिं। देखि नगरु बिरागु बिसरावहिम् ॥

जातरूप मनि रचित अटारीं। नाना रङ्ग रुचिर गच ढारीम् ॥

पुर चहुँ पास कोट अति सुन्दर। रचे कँगूरा रङ्ग रङ्ग बर ॥

नव ग्रह निकर अनीक बनाई। जनु घेरी अमरावति आई ॥

महि बहु रङ्ग रचित गच काँचा। जो बिलोकि मुनिबर मन नाचा ॥

धवल धाम ऊपर नभ चुम्बत। कलस मनहुँ रबि ससि दुति निन्दत ॥

बहु मनि रचित झरोखा भ्राजहिं। गृह गृह प्रति मनि दीप बिराजहिम् ॥

छं. मनि दीप राजहिं भवन भ्राजहिं देहरीं बिद्रुम रची।

मनि खम्भ भीति बिरञ्चि बिरची कनक मनि मरकत खची ॥

सुन्दर मनोहर मन्दिरायत अजिर रुचिर फटिक रचे।

प्रति द्वार द्वार कपाट पुरट बनाइ बहु बज्रन्हि खचे ॥

दो. चारु चित्रसाला गृह गृह प्रति लिखे बनाइ।

राम चरित जे निरख मुनि ते मन लेहिं चोराइ ॥ 27 ॥

सुमन बाटिका सबहिं लगाई। बिबिध भाँति करि जतन बनाई ॥

लता ललित बहु जाति सुहाई। फूलहिं सदा बंसत कि नाई ॥

गुञ्जत मधुकर मुखर मनोहर। मारुत त्रिबिध सदा बह सुन्दर ॥

नाना खग बालकन्हि जिआए। बोलत मधुर उड़आत सुहाए ॥

मोर हंस सारस पारावत। भवननि पर सोभा अति पावत ॥

जहँ तहँ देखहिं निज परिछाहीं। बहु बिधि कूजहिं नृत्य कराहीम् ॥

सुक सारिका पढ़आवहिं बालक। कहहु राम रघुपति जनपालक ॥

राज दुआर सकल बिधि चारू। बीथीं चौहट रूचिर बजारू ॥

छं. बाजार रुचिर न बनि बरनत बस्तु बिनु गथ पाइए।

जहँ भूप रमानिवास तहँ की सम्पदा किमि गाइए ॥

बैठे बजाज सराफ बनिक अनेक मनहुँ कुबेर ते।

सब सुखी सब सच्चरित सुन्दर नारि नर सिसु जरठ जे ॥

दो. उत्तर दिसि सरजू बह निर्मल जल गम्भीर।

बाँधे घाट मनोहर स्वल्प पङ्क नहिं तीर ॥ 28 ॥

दूरि फराक रुचिर सो घाटा। जहँ जल पिअहिं बाजि गज ठाटा ॥

पनिघट परम मनोहर नाना। तहाँ न पुरुष करहिं अस्नाना ॥

राजघाट सब बिधि सुन्दर बर। मज्जहिं तहाँ बरन चारिउ नर ॥

तीर तीर देवन्ह के मन्दिर। चहुँ दिसि तिन्ह के उपबन सुन्दर ॥

कहुँ कहुँ सरिता तीर उदासी। बसहिं ग्यान रत मुनि सन्न्यासी ॥

तीर तीर तुलसिका सुहाई। बृन्द बृन्द बहु मुनिन्ह लगाई ॥

पुर सोभा कछु बरनि न जाई। बाहेर नगर परम रुचिराई ॥

देखत पुरी अखिल अघ भागा। बन उपबन बापिका तड़आगा ॥

छं. बापीं तड़आग अनूप कूप मनोहरायत सोहहीं।

सोपान सुन्दर नीर निर्मल देखि सुर मुनि मोहहीम् ॥

बहु रङ्ग कञ्ज अनेक खग कूजहिं मधुप गुञ्जारहीं।

आराम रम्य पिकादि खग रव जनु पथिक हङ्कारहीम् ॥

दो. रमानाथ जहँ राजा सो पुर बरनि कि जाइ।

अनिमादिक सुख सम्पदा रहीं अवध सब छाइ ॥ 29 ॥

जहँ तहँ नर रघुपति गुन गावहिं। बैठि परसपर इहि सिखावहिम् ॥

भजहु प्रनत प्रतिपालक रामहि। सोभा सील रूप गुन धामहि ॥

जलज बिलोचन स्यामल गातहि। पलक नयन इव सेवक त्रातहि ॥

धृत सर रुचिर चाप तूनीरहि। सन्त कञ्ज बन रबि रनधीरहि ॥

काल कराल ब्याल खगराजहि। नमत राम अकाम ममता जहि ॥

लोभ मोह मृगजूथ किरातहि। मनसिज करि हरि जन सुखदातहि ॥

संसय सोक निबिड़ तम भानुहि। दनुज गहन घन दहन कृसानुहि ॥

जनकसुता समेत रघुबीरहि। कस न भजहु भञ्जन भव भीरहि ॥

बहु बासना मसक हिम रासिहि। सदा एकरस अज अबिनासिहि ॥

मुनि रञ्जन भञ्जन महि भारहि। तुलसिदास के प्रभुहि उदारहि ॥

दो. एहि बिधि नगर नारि नर करहिं राम गुन गान।

सानुकूल सब पर रहहिं सन्तत कृपानिधान ॥ 30 ॥

जब ते राम प्रताप खगेसा। उदित भयु अति प्रबल दिनेसा ॥

पूरि प्रकास रहेउ तिहुँ लोका। बहुतेन्ह सुख बहुतन मन सोका ॥

जिन्हहि सोक ते कहुँ बखानी। प्रथम अबिद्या निसा नसानी ॥

अघ उलूक जहँ तहाँ लुकाने। काम क्रोध कैरव सकुचाने ॥

बिबिध कर्म गुन काल सुभ्AU। ए चकोर सुख लहहिं न क्AU ॥

मत्सर मान मोह मद चोरा। इन्ह कर हुनर न कवनिहुँ ओरा ॥

धरम तड़आग ग्यान बिग्याना। ए पङ्कज बिकसे बिधि नाना ॥

सुख सन्तोष बिराग बिबेका। बिगत सोक ए कोक अनेका ॥

दो. यह प्रताप रबि जाकें उर जब करि प्रकास।

पछिले बाढ़हिं प्रथम जे कहे ते पावहिं नास ॥ 31 ॥

भ्रातन्ह सहित रामु एक बारा। सङ्ग परम प्रिय पवनकुमारा ॥

सुन्दर उपबन देखन गे। सब तरु कुसुमित पल्लव ने ॥

जानि समय सनकादिक आए। तेज पुञ्ज गुन सील सुहाए ॥

ब्रह्मानन्द सदा लयलीना। देखत बालक बहुकालीना ॥

रूप धरें जनु चारिउ बेदा। समदरसी मुनि बिगत बिभेदा ॥

आसा बसन ब्यसन यह तिन्हहीं। रघुपति चरित होइ तहँ सुनहीम् ॥

तहाँ रहे सनकादि भवानी। जहँ घटसम्भव मुनिबर ग्यानी ॥

राम कथा मुनिबर बहु बरनी। ग्यान जोनि पावक जिमि अरनी ॥

दो. देखि राम मुनि आवत हरषि दण्डवत कीन्ह।

स्वागत पूँछि पीत पट प्रभु बैठन कहँ दीन्ह ॥ 32 ॥

कीन्ह दण्डवत तीनिउँ भाई। सहित पवनसुत सुख अधिकाई ॥

मुनि रघुपति छबि अतुल बिलोकी। भे मगन मन सके न रोकी ॥

स्यामल गात सरोरुह लोचन। सुन्दरता मन्दिर भव मोचन ॥

एकटक रहे निमेष न लावहिं। प्रभु कर जोरें सीस नवावहिम् ॥

तिन्ह कै दसा देखि रघुबीरा। स्त्रवत नयन जल पुलक सरीरा ॥

कर गहि प्रभु मुनिबर बैठारे। परम मनोहर बचन उचारे ॥

आजु धन्य मैं सुनहु मुनीसा। तुम्हरें दरस जाहिं अघ खीसा ॥

बड़ए भाग पाइब सतसङ्गा। बिनहिं प्रयास होहिं भव भङ्गा ॥

दो. सन्त सङ्ग अपबर्ग कर कामी भव कर पन्थ।

कहहि सन्त कबि कोबिद श्रुति पुरान सदग्रन्थ ॥ 33 ॥

सुनि प्रभु बचन हरषि मुनि चारी। पुलकित तन अस्तुति अनुसारी ॥

जय भगवन्त अनन्त अनामय। अनघ अनेक एक करुनामय ॥

जय निर्गुन जय जय गुन सागर। सुख मन्दिर सुन्दर अति नागर ॥

जय इन्दिरा रमन जय भूधर। अनुपम अज अनादि सोभाकर ॥

ग्यान निधान अमान मानप्रद। पावन सुजस पुरान बेद बद ॥

तग्य कृतग्य अग्यता भञ्जन। नाम अनेक अनाम निरञ्जन ॥

सर्ब सर्बगत सर्ब उरालय। बससि सदा हम कहुँ परिपालय ॥

द्वन्द बिपति भव फन्द बिभञ्जय। ह्रदि बसि राम काम मद गञ्जय ॥

दो. परमानन्द कृपायतन मन परिपूरन काम।

प्रेम भगति अनपायनी देहु हमहि श्रीराम ॥ 34 ॥

देहु भगति रघुपति अति पावनि। त्रिबिध ताप भव दाप नसावनि ॥

प्रनत काम सुरधेनु कलपतरु। होइ प्रसन्न दीजै प्रभु यह बरु ॥

भव बारिधि कुम्भज रघुनायक। सेवत सुलभ सकल सुख दायक ॥

मन सम्भव दारुन दुख दारय। दीनबन्धु समता बिस्तारय ॥

आस त्रास इरिषादि निवारक। बिनय बिबेक बिरति बिस्तारक ॥

भूप मौलि मन मण्डन धरनी। देहि भगति संसृति सरि तरनी ॥

मुनि मन मानस हंस निरन्तर। चरन कमल बन्दित अज सङ्कर ॥

रघुकुल केतु सेतु श्रुति रच्छक। काल करम सुभाउ गुन भच्छक ॥

तारन तरन हरन सब दूषन। तुलसिदास प्रभु त्रिभुवन भूषन ॥

दो. बार बार अस्तुति करि प्रेम सहित सिरु नाइ।

ब्रह्म भवन सनकादि गे अति अभीष्ट बर पाइ ॥ 35 ॥

सनकादिक बिधि लोक सिधाए। भ्रातन्ह राम चरन सिरु नाए ॥

पूछत प्रभुहि सकल सकुचाहीं। चितवहिं सब मारुतसुत पाहीम् ॥

सुनि चहहिं प्रभु मुख कै बानी। जो सुनि होइ सकल भ्रम हानी ॥

अन्तरजामी प्रभु सभ जाना। बूझत कहहु काह हनुमाना ॥

जोरि पानि कह तब हनुमन्ता। सुनहु दीनदयाल भगवन्ता ॥

नाथ भरत कछु पूँछन चहहीं। प्रस्न करत मन सकुचत अहहीम् ॥

तुम्ह जानहु कपि मोर सुभ्AU। भरतहि मोहि कछु अन्तर क्AU ॥

सुनि प्रभु बचन भरत गहे चरना। सुनहु नाथ प्रनतारति हरना ॥

दो. नाथ न मोहि सन्देह कछु सपनेहुँ सोक न मोह।

केवल कृपा तुम्हारिहि कृपानन्द सन्दोह ॥ 36 ॥

करुँ कृपानिधि एक ढिठाई। मैं सेवक तुम्ह जन सुखदाई ॥

सन्तन्ह कै महिमा रघुराई। बहु बिधि बेद पुरानन्ह गाई ॥

श्रीमुख तुम्ह पुनि कीन्हि बड़आई। तिन्ह पर प्रभुहि प्रीति अधिकाई ॥

सुना चहुँ प्रभु तिन्ह कर लच्छन। कृपासिन्धु गुन ग्यान बिचच्छन ॥

सन्त असन्त भेद बिलगाई। प्रनतपाल मोहि कहहु बुझाई ॥

सन्तन्ह के लच्छन सुनु भ्राता। अगनित श्रुति पुरान बिख्याता ॥

सन्त असन्तन्हि कै असि करनी। जिमि कुठार चन्दन आचरनी ॥

काटि परसु मलय सुनु भाई। निज गुन देइ सुगन्ध बसाई ॥

दो. ताते सुर सीसन्ह चढ़त जग बल्लभ श्रीखण्ड।

अनल दाहि पीटत घनहिं परसु बदन यह दण्ड ॥ 37 ॥

बिषय अलम्पट सील गुनाकर। पर दुख दुख सुख सुख देखे पर ॥

सम अभूतरिपु बिमद बिरागी। लोभामरष हरष भय त्यागी ॥

कोमलचित दीनन्ह पर दाया। मन बच क्रम मम भगति अमाया ॥

सबहि मानप्रद आपु अमानी। भरत प्रान सम मम ते प्रानी ॥

बिगत काम मम नाम परायन। सान्ति बिरति बिनती मुदितायन ॥

सीतलता सरलता मयत्री। द्विज पद प्रीति धर्म जनयत्री ॥

ए सब लच्छन बसहिं जासु उर। जानेहु तात सन्त सन्तत फुर ॥

सम दम नियम नीति नहिं डोलहिं। परुष बचन कबहूँ नहिं बोलहिम् ॥

दो. निन्दा अस्तुति उभय सम ममता मम पद कञ्ज।

ते सज्जन मम प्रानप्रिय गुन मन्दिर सुख पुञ्ज ॥ 38 ॥

सनहु असन्तन्ह केर सुभ्AU। भूलेहुँ सङ्गति करिअ न क्AU ॥

तिन्ह कर सङ्ग सदा दुखदाई। जिमि कलपहि घालि हरहाई ॥

खलन्ह हृदयँ अति ताप बिसेषी। जरहिं सदा पर सम्पति देखी ॥

जहँ कहुँ निन्दा सुनहिं पराई। हरषहिं मनहुँ परी निधि पाई ॥

काम क्रोध मद लोभ परायन। निर्दय कपटी कुटिल मलायन ॥

बयरु अकारन सब काहू सों। जो कर हित अनहित ताहू सोम् ॥

झूठि लेना झूठि देना। झूठि भोजन झूठ चबेना ॥

बोलहिं मधुर बचन जिमि मोरा। खाइ महा अति हृदय कठोरा ॥

दो. पर द्रोही पर दार रत पर धन पर अपबाद।

ते नर पाँवर पापमय देह धरें मनुजाद ॥ 39 ॥

लोभि ओढ़न लोभि डासन। सिस्त्रोदर पर जमपुर त्रास न ॥

काहू की जौं सुनहिं बड़आई। स्वास लेहिं जनु जूड़ई आई ॥

जब काहू कै देखहिं बिपती। सुखी भे मानहुँ जग नृपती ॥

स्वारथ रत परिवार बिरोधी। लम्पट काम लोभ अति क्रोधी ॥

मातु पिता गुर बिप्र न मानहिं। आपु गे अरु घालहिं आनहिम् ॥

करहिं मोह बस द्रोह परावा। सन्त सङ्ग हरि कथा न भावा ॥

अवगुन सिन्धु मन्दमति कामी। बेद बिदूषक परधन स्वामी ॥

बिप्र द्रोह पर द्रोह बिसेषा। दम्भ कपट जियँ धरें सुबेषा ॥

दो. ऐसे अधम मनुज खल कृतजुग त्रेता नाहिं।

द्वापर कछुक बृन्द बहु होइहहिं कलिजुग माहिम् ॥ 40 ॥

पर हित सरिस धर्म नहिं भाई। पर पीड़आ सम नहिं अधमाई ॥

निर्नय सकल पुरान बेद कर। कहेउँ तात जानहिं कोबिद नर ॥

नर सरीर धरि जे पर पीरा। करहिं ते सहहिं महा भव भीरा ॥

करहिं मोह बस नर अघ नाना। स्वारथ रत परलोक नसाना ॥

कालरूप तिन्ह कहँ मैं भ्राता। सुभ अरु असुभ कर्म फल दाता ॥

अस बिचारि जे परम सयाने। भजहिं मोहि संसृत दुख जाने ॥

त्यागहिं कर्म सुभासुभ दायक। भजहिं मोहि सुर नर मुनि नायक ॥

सन्त असन्तन्ह के गुन भाषे। ते न परहिं भव जिन्ह लखि राखे ॥

दो. सुनहु तात माया कृत गुन अरु दोष अनेक।

गुन यह उभय न देखिअहिं देखिअ सो अबिबेक ॥ 41 ॥

श्रीमुख बचन सुनत सब भाई। हरषे प्रेम न हृदयँ समाई ॥

करहिं बिनय अति बारहिं बारा। हनूमान हियँ हरष अपारा ॥

पुनि रघुपति निज मन्दिर गे। एहि बिधि चरित करत नित ने ॥

बार बार नारद मुनि आवहिं। चरित पुनीत राम के गावहिम् ॥

नित नव चरन देखि मुनि जाहीं। ब्रह्मलोक सब कथा कहाहीम् ॥

सुनि बिरञ्चि अतिसय सुख मानहिं। पुनि पुनि तात करहु गुन गानहिम् ॥

सनकादिक नारदहि सराहहिं। जद्यपि ब्रह्म निरत मुनि आहहिम् ॥

सुनि गुन गान समाधि बिसारी ॥ सादर सुनहिं परम अधिकारी ॥

दो. जीवनमुक्त ब्रह्मपर चरित सुनहिं तजि ध्यान।

जे हरि कथाँ न करहिं रति तिन्ह के हिय पाषान ॥ 42 ॥

एक बार रघुनाथ बोलाए। गुर द्विज पुरबासी सब आए ॥

बैठे गुर मुनि अरु द्विज सज्जन। बोले बचन भगत भव भञ्जन ॥

सनहु सकल पुरजन मम बानी। कहुँ न कछु ममता उर आनी ॥

नहिं अनीति नहिं कछु प्रभुताई। सुनहु करहु जो तुम्हहि सोहाई ॥

सोइ सेवक प्रियतम मम सोई। मम अनुसासन मानै जोई ॥

जौं अनीति कछु भाषौं भाई। तौं मोहि बरजहु भय बिसराई ॥

बड़एं भाग मानुष तनु पावा। सुर दुर्लभ सब ग्रन्थिन्ह गावा ॥

साधन धाम मोच्छ कर द्वारा। पाइ न जेहिं परलोक सँवारा ॥

दो. सो परत्र दुख पावि सिर धुनि धुनि पछिताइ।

कालहि कर्महि ईस्वरहि मिथ्या दोष लगाइ ॥ 43 ॥

एहि तन कर फल बिषय न भाई। स्वर्गु स्वल्प अन्त दुखदाई ॥

नर तनु पाइ बिषयँ मन देहीं। पलटि सुधा ते सठ बिष लेहीम् ॥

ताहि कबहुँ भल कहि न कोई। गुञ्जा ग्रहि परस मनि खोई ॥

आकर चारि लच्छ चौरासी। जोनि भ्रमत यह जिव अबिनासी ॥

फिरत सदा माया कर प्रेरा। काल कर्म सुभाव गुन घेरा ॥

कबहुँक करि करुना नर देही। देत ईस बिनु हेतु सनेही ॥

नर तनु भव बारिधि कहुँ बेरो। सन्मुख मरुत अनुग्रह मेरो ॥

करनधार सदगुर दृढ़ नावा। दुर्लभ साज सुलभ करि पावा ॥

दो. जो न तरै भव सागर नर समाज अस पाइ।

सो कृत निन्दक मन्दमति आत्माहन गति जाइ ॥ 44 ॥

जौं परलोक इहाँ सुख चहहू। सुनि मम बचन ह्रृदयँ दृढ़ गहहू ॥

सुलभ सुखद मारग यह भाई। भगति मोरि पुरान श्रुति गाई ॥

ग्यान अगम प्रत्यूह अनेका। साधन कठिन न मन कहुँ टेका ॥

करत कष्ट बहु पावि कोऊ। भक्ति हीन मोहि प्रिय नहिं सोऊ ॥

भक्ति सुतन्त्र सकल सुख खानी। बिनु सतसङ्ग न पावहिं प्रानी ॥

पुन्य पुञ्ज बिनु मिलहिं न सन्ता। सतसङ्गति संसृति कर अन्ता ॥

पुन्य एक जग महुँ नहिं दूजा। मन क्रम बचन बिप्र पद पूजा ॥

सानुकूल तेहि पर मुनि देवा। जो तजि कपटु करि द्विज सेवा ॥

दो. औरु एक गुपुत मत सबहि कहुँ कर जोरि।

सङ्कर भजन बिना नर भगति न पावि मोरि ॥ 45 ॥

कहहु भगति पथ कवन प्रयासा। जोग न मख जप तप उपवासा ॥

सरल सुभाव न मन कुटिलाई। जथा लाभ सन्तोष सदाई ॥

मोर दास कहाइ नर आसा। करि तौ कहहु कहा बिस्वासा ॥

बहुत कहुँ का कथा बढ़आई। एहि आचरन बस्य मैं भाई ॥

बैर न बिग्रह आस न त्रासा। सुखमय ताहि सदा सब आसा ॥

अनारम्भ अनिकेत अमानी। अनघ अरोष दच्छ बिग्यानी ॥

प्रीति सदा सज्जन संसर्गा। तृन सम बिषय स्वर्ग अपबर्गा ॥

भगति पच्छ हठ नहिं सठताई। दुष्ट तर्क सब दूरि बहाई ॥

दो. मम गुन ग्राम नाम रत गत ममता मद मोह।

ता कर सुख सोइ जानि परानन्द सन्दोह ॥ 46 ॥

सुनत सुधासम बचन राम के। गहे सबनि पद कृपाधाम के ॥

जननि जनक गुर बन्धु हमारे। कृपा निधान प्रान ते प्यारे ॥

तनु धनु धाम राम हितकारी। सब बिधि तुम्ह प्रनतारति हारी ॥

असि सिख तुम्ह बिनु देइ न कोऊ। मातु पिता स्वारथ रत ओऊ ॥

हेतु रहित जग जुग उपकारी। तुम्ह तुम्हार सेवक असुरारी ॥

स्वारथ मीत सकल जग माहीं। सपनेहुँ प्रभु परमारथ नाहीम् ॥

सबके बचन प्रेम रस साने। सुनि रघुनाथ हृदयँ हरषाने ॥

निज निज गृह गे आयसु पाई। बरनत प्रभु बतकही सुहाई ॥

दो. -उमा अवधबासी नर नारि कृतारथ रूप।

ब्रह्म सच्चिदानन्द घन रघुनायक जहँ भूप ॥ 47 ॥

एक बार बसिष्ट मुनि आए। जहाँ राम सुखधाम सुहाए ॥

अति आदर रघुनायक कीन्हा। पद पखारि पादोदक लीन्हा ॥

राम सुनहु मुनि कह कर जोरी। कृपासिन्धु बिनती कछु मोरी ॥

देखि देखि आचरन तुम्हारा। होत मोह मम हृदयँ अपारा ॥

महिमा अमित बेद नहिं जाना। मैं केहि भाँति कहुँ भगवाना ॥

उपरोहित्य कर्म अति मन्दा। बेद पुरान सुमृति कर निन्दा ॥

जब न लेउँ मैं तब बिधि मोही। कहा लाभ आगें सुत तोही ॥

परमातमा ब्रह्म नर रूपा। होइहि रघुकुल भूषन भूपा ॥

दो. -तब मैं हृदयँ बिचारा जोग जग्य ब्रत दान।

जा कहुँ करिअ सो पैहुँ धर्म न एहि सम आन ॥ 48 ॥

जप तप नियम जोग निज धर्मा। श्रुति सम्भव नाना सुभ कर्मा ॥

ग्यान दया दम तीरथ मज्जन। जहँ लगि धर्म कहत श्रुति सज्जन ॥

आगम निगम पुरान अनेका। पढ़ए सुने कर फल प्रभु एका ॥

तब पद पङ्कज प्रीति निरन्तर। सब साधन कर यह फल सुन्दर ॥

छूटि मल कि मलहि के धोएँ। घृत कि पाव कोइ बारि बिलोएँ ॥

प्रेम भगति जल बिनु रघुराई। अभिअन्तर मल कबहुँ न जाई ॥

सोइ सर्बग्य तग्य सोइ पण्डित। सोइ गुन गृह बिग्यान अखण्डित ॥

दच्छ सकल लच्छन जुत सोई। जाकें पद सरोज रति होई ॥

दो. नाथ एक बर मागुँ राम कृपा करि देहु।

जन्म जन्म प्रभु पद कमल कबहुँ घटै जनि नेहु ॥ 49 ॥

अस कहि मुनि बसिष्ट गृह आए। कृपासिन्धु के मन अति भाए ॥

हनूमान भरतादिक भ्राता। सङ्ग लिए सेवक सुखदाता ॥

पुनि कृपाल पुर बाहेर गे। गज रथ तुरग मगावत भे ॥

देखि कृपा करि सकल सराहे। दिए उचित जिन्ह जिन्ह तेइ चाहे ॥

हरन सकल श्रम प्रभु श्रम पाई। गे जहाँ सीतल अवँराई ॥

भरत दीन्ह निज बसन डसाई। बैठे प्रभु सेवहिं सब भाई ॥

मारुतसुत तब मारूत करी। पुलक बपुष लोचन जल भरी ॥

हनूमान सम नहिं बड़भागी। नहिं कौ राम चरन अनुरागी ॥

गिरिजा जासु प्रीति सेवकाई। बार बार प्रभु निज मुख गाई ॥

दो. तेहिं अवसर मुनि नारद आए करतल बीन।

गावन लगे राम कल कीरति सदा नबीन ॥ 50 ॥

मामवलोकय पङ्कज लोचन। कृपा बिलोकनि सोच बिमोचन ॥

नील तामरस स्याम काम अरि। हृदय कञ्ज मकरन्द मधुप हरि ॥

जातुधान बरूथ बल भञ्जन। मुनि सज्जन रञ्जन अघ गञ्जन ॥

भूसुर ससि नव बृन्द बलाहक। असरन सरन दीन जन गाहक ॥

भुज बल बिपुल भार महि खण्डित। खर दूषन बिराध बध पण्डित ॥

रावनारि सुखरूप भूपबर। जय दसरथ कुल कुमुद सुधाकर ॥

सुजस पुरान बिदित निगमागम। गावत सुर मुनि सन्त समागम ॥

कारुनीक ब्यलीक मद खण्डन। सब बिधि कुसल कोसला मण्डन ॥

कलि मल मथन नाम ममताहन। तुलसीदास प्रभु पाहि प्रनत जन ॥

दो. प्रेम सहित मुनि नारद बरनि राम गुन ग्राम।

सोभासिन्धु हृदयँ धरि गे जहाँ बिधि धाम ॥ 51 ॥

गिरिजा सुनहु बिसद यह कथा। मैं सब कही मोरि मति जथा ॥

राम चरित सत कोटि अपारा। श्रुति सारदा न बरनै पारा ॥

राम अनन्त अनन्त गुनानी। जन्म कर्म अनन्त नामानी ॥

जल सीकर महि रज गनि जाहीं। रघुपति चरित न बरनि सिराहीम् ॥

बिमल कथा हरि पद दायनी। भगति होइ सुनि अनपायनी ॥

उमा कहिउँ सब कथा सुहाई। जो भुसुण्डि खगपतिहि सुनाई ॥

कछुक राम गुन कहेउँ बखानी। अब का कहौं सो कहहु भवानी ॥

सुनि सुभ कथा उमा हरषानी। बोली अति बिनीत मृदु बानी ॥

धन्य धन्य मैं धन्य पुरारी। सुनेउँ राम गुन भव भय हारी ॥

दो. तुम्हरी कृपाँ कृपायतन अब कृतकृत्य न मोह।

जानेउँ राम प्रताप प्रभु चिदानन्द सन्दोह ॥ 52(क) ॥

नाथ तवानन ससि स्रवत कथा सुधा रघुबीर।

श्रवन पुटन्हि मन पान करि नहिं अघात मतिधीर ॥ 52(ख) ॥

राम चरित जे सुनत अघाहीं। रस बिसेष जाना तिन्ह नाहीम् ॥

जीवनमुक्त महामुनि जेऊ। हरि गुन सुनहीं निरन्तर तेऊ ॥

भव सागर चह पार जो पावा। राम कथा ता कहँ दृढ़ नावा ॥

बिषिन्ह कहँ पुनि हरि गुन ग्रामा। श्रवन सुखद अरु मन अभिरामा ॥

श्रवनवन्त अस को जग माहीं। जाहि न रघुपति चरित सोहाहीम् ॥

ते जड़ जीव निजात्मक घाती। जिन्हहि न रघुपति कथा सोहाती ॥

हरिचरित्र मानस तुम्ह गावा। सुनि मैं नाथ अमिति सुख पावा ॥

तुम्ह जो कही यह कथा सुहाई। कागभसुण्डि गरुड़ प्रति गाई ॥

दो. बिरति ग्यान बिग्यान दृढ़ राम चरन अति नेह।

बायस तन रघुपति भगति मोहि परम सन्देह ॥ 53 ॥

नर सहस्र महँ सुनहु पुरारी। कौ एक होइ धर्म ब्रतधारी ॥

धर्मसील कोटिक महँ कोई। बिषय बिमुख बिराग रत होई ॥

कोटि बिरक्त मध्य श्रुति कही। सम्यक ग्यान सकृत कौ लही ॥

ग्यानवन्त कोटिक महँ कोऊ। जीवनमुक्त सकृत जग सोऊ ॥

तिन्ह सहस्र महुँ सब सुख खानी। दुर्लभ ब्रह्मलीन बिग्यानी ॥

धर्मसील बिरक्त अरु ग्यानी। जीवनमुक्त ब्रह्मपर प्रानी ॥

सब ते सो दुर्लभ सुरराया। राम भगति रत गत मद माया ॥

सो हरिभगति काग किमि पाई। बिस्वनाथ मोहि कहहु बुझाई ॥

दो. राम परायन ग्यान रत गुनागार मति धीर।

नाथ कहहु केहि कारन पायु काक सरीर ॥ 54 ॥

यह प्रभु चरित पवित्र सुहावा। कहहु कृपाल काग कहँ पावा ॥

तुम्ह केहि भाँति सुना मदनारी। कहहु मोहि अति कौतुक भारी ॥

गरुड़ महाग्यानी गुन रासी। हरि सेवक अति निकट निवासी ॥

तेहिं केहि हेतु काग सन जाई। सुनी कथा मुनि निकर बिहाई ॥

कहहु कवन बिधि भा सम्बादा। दौ हरिभगत काग उरगादा ॥

गौरि गिरा सुनि सरल सुहाई। बोले सिव सादर सुख पाई ॥

धन्य सती पावन मति तोरी। रघुपति चरन प्रीति नहिं थोरी ॥

सुनहु परम पुनीत इतिहासा। जो सुनि सकल लोक भ्रम नासा ॥

उपजि राम चरन बिस्वासा। भव निधि तर नर बिनहिं प्रयासा ॥

दो. ऐसिअ प्रस्न बिहङ्गपति कीन्ह काग सन जाइ।

सो सब सादर कहिहुँ सुनहु उमा मन लाइ ॥ 55 ॥

मैं जिमि कथा सुनी भव मोचनि। सो प्रसङ्ग सुनु सुमुखि सुलोचनि ॥

प्रथम दच्छ गृह तव अवतारा। सती नाम तब रहा तुम्हारा ॥

दच्छ जग्य तब भा अपमाना। तुम्ह अति क्रोध तजे तब प्राना ॥

मम अनुचरन्ह कीन्ह मख भङ्गा। जानहु तुम्ह सो सकल प्रसङ्गा ॥

तब अति सोच भयु मन मोरें। दुखी भयुँ बियोग प्रिय तोरेम् ॥

सुन्दर बन गिरि सरित तड़आगा। कौतुक देखत फिरुँ बेरागा ॥

गिरि सुमेर उत्तर दिसि दूरी। नील सैल एक सुन्दर भूरी ॥

तासु कनकमय सिखर सुहाए। चारि चारु मोरे मन भाए ॥

तिन्ह पर एक एक बिटप बिसाला। बट पीपर पाकरी रसाला ॥

सैलोपरि सर सुन्दर सोहा। मनि सोपान देखि मन मोहा ॥

दो. -सीतल अमल मधुर जल जलज बिपुल बहुरङ्ग।

कूजत कल रव हंस गन गुञ्जत मजुंल भृङ्ग ॥ 56 ॥

तेहिं गिरि रुचिर बसि खग सोई। तासु नास कल्पान्त न होई ॥

माया कृत गुन दोष अनेका। मोह मनोज आदि अबिबेका ॥

रहे ब्यापि समस्त जग माहीं। तेहि गिरि निकट कबहुँ नहिं जाहीम् ॥

तहँ बसि हरिहि भजि जिमि कागा। सो सुनु उमा सहित अनुरागा ॥

पीपर तरु तर ध्यान सो धरी। जाप जग्य पाकरि तर करी ॥

आँब छाहँ कर मानस पूजा। तजि हरि भजनु काजु नहिं दूजा ॥

बर तर कह हरि कथा प्रसङ्गा। आवहिं सुनहिं अनेक बिहङ्गा ॥

राम चरित बिचीत्र बिधि नाना। प्रेम सहित कर सादर गाना ॥

सुनहिं सकल मति बिमल मराला। बसहिं निरन्तर जे तेहिं ताला ॥

जब मैं जाइ सो कौतुक देखा। उर उपजा आनन्द बिसेषा ॥

दो. तब कछु काल मराल तनु धरि तहँ कीन्ह निवास।

सादर सुनि रघुपति गुन पुनि आयुँ कैलास ॥ 57 ॥

गिरिजा कहेउँ सो सब इतिहासा। मैं जेहि समय गयुँ खग पासा ॥

अब सो कथा सुनहु जेही हेतू। गयु काग पहिं खग कुल केतू ॥

जब रघुनाथ कीन्हि रन क्रीड़आ। समुझत चरित होति मोहि ब्रीड़आ ॥

इन्द्रजीत कर आपु बँधायो। तब नारद मुनि गरुड़ पठायो ॥

बन्धन काटि गयो उरगादा। उपजा हृदयँ प्रचण्ड बिषादा ॥

प्रभु बन्धन समुझत बहु भाँती। करत बिचार उरग आराती ॥

ब्यापक ब्रह्म बिरज बागीसा। माया मोह पार परमीसा ॥

सो अवतार सुनेउँ जग माहीं। देखेउँ सो प्रभाव कछु नाहीम् ॥

दो. -भव बन्धन ते छूटहिं नर जपि जा कर नाम।

खर्च निसाचर बाँधेउ नागपास सोइ राम ॥ 58 ॥

नाना भाँति मनहि समुझावा। प्रगट न ग्यान हृदयँ भ्रम छावा ॥

खेद खिन्न मन तर्क बढ़आई। भयु मोहबस तुम्हरिहिं नाई ॥

ब्याकुल गयु देवरिषि पाहीं। कहेसि जो संसय निज मन माहीम् ॥

सुनि नारदहि लागि अति दाया। सुनु खग प्रबल राम कै माया ॥

जो ग्यानिन्ह कर चित अपहरी। बरिआई बिमोह मन करी ॥

जेहिं बहु बार नचावा मोही। सोइ ब्यापी बिहङ्गपति तोही ॥

महामोह उपजा उर तोरें। मिटिहि न बेगि कहें खग मोरेम् ॥

चतुरानन पहिं जाहु खगेसा। सोइ करेहु जेहि होइ निदेसा ॥

दो. अस कहि चले देवरिषि करत राम गुन गान।

हरि माया बल बरनत पुनि पुनि परम सुजान ॥ 59 ॥

तब खगपति बिरञ्चि पहिं गयू। निज सन्देह सुनावत भयू ॥

सुनि बिरञ्चि रामहि सिरु नावा। समुझि प्रताप प्रेम अति छावा ॥

मन महुँ करि बिचार बिधाता। माया बस कबि कोबिद ग्याता ॥

हरि माया कर अमिति प्रभावा। बिपुल बार जेहिं मोहि नचावा ॥

अग जगमय जग मम उपराजा। नहिं आचरज मोह खगराजा ॥

तब बोले बिधि गिरा सुहाई। जान महेस राम प्रभुताई ॥

बैनतेय सङ्कर पहिं जाहू। तात अनत पूछहु जनि काहू ॥

तहँ होइहि तव संसय हानी। चलेउ बिहङ्ग सुनत बिधि बानी ॥

दो. परमातुर बिहङ्गपति आयु तब मो पास।

जात रहेउँ कुबेर गृह रहिहु उमा कैलास ॥ 60 ॥

तेहिं मम पद सादर सिरु नावा। पुनि आपन सन्देह सुनावा ॥

सुनि ता करि बिनती मृदु बानी। परेम सहित मैं कहेउँ भवानी ॥

मिलेहु गरुड़ मारग महँ मोही। कवन भाँति समुझावौं तोही ॥

तबहि होइ सब संसय भङ्गा। जब बहु काल करिअ सतसङ्गा ॥

सुनिअ तहाँ हरि कथा सुहाई। नाना भाँति मुनिन्ह जो गाई ॥

जेहि महुँ आदि मध्य अवसाना। प्रभु प्रतिपाद्य राम भगवाना ॥

नित हरि कथा होत जहँ भाई। पठवुँ तहाँ सुनहि तुम्ह जाई ॥

जाइहि सुनत सकल सन्देहा। राम चरन होइहि अति नेहा ॥

दो. बिनु सतसङ्ग न हरि कथा तेहि बिनु मोह न भाग।

मोह गेँ बिनु राम पद होइ न दृढ़ अनुराग ॥ 61 ॥

मिलहिं न रघुपति बिनु अनुरागा। किएँ जोग तप ग्यान बिरागा ॥

उत्तर दिसि सुन्दर गिरि नीला। तहँ रह काकभुसुण्डि सुसीला ॥

राम भगति पथ परम प्रबीना। ग्यानी गुन गृह बहु कालीना ॥

राम कथा सो कहि निरन्तर। सादर सुनहिं बिबिध बिहङ्गबर ॥

जाइ सुनहु तहँ हरि गुन भूरी। होइहि मोह जनित दुख दूरी ॥

मैं जब तेहि सब कहा बुझाई। चलेउ हरषि मम पद सिरु नाई ॥

ताते उमा न मैं समुझावा। रघुपति कृपाँ मरमु मैं पावा ॥

होइहि कीन्ह कबहुँ अभिमाना। सो खौवै चह कृपानिधाना ॥

कछु तेहि ते पुनि मैं नहिं राखा। समुझि खग खगही कै भाषा ॥

प्रभु माया बलवन्त भवानी। जाहि न मोह कवन अस ग्यानी ॥

दो. ग्यानि भगत सिरोमनि त्रिभुवनपति कर जान।

ताहि मोह माया नर पावँर करहिं गुमान ॥ 62(क) ॥

मासपारायण, अट्ठाईसवाँ विश्राम

सिव बिरञ्चि कहुँ मोहि को है बपुरा आन।

अस जियँ जानि भजहिं मुनि माया पति भगवान ॥ 62(ख) ॥

गयु गरुड़ जहँ बसि भुसुण्डा। मति अकुण्ठ हरि भगति अखण्डा ॥

देखि सैल प्रसन्न मन भयू। माया मोह सोच सब गयू ॥

करि तड़आग मज्जन जलपाना। बट तर गयु हृदयँ हरषाना ॥

बृद्ध बृद्ध बिहङ्ग तहँ आए। सुनै राम के चरित सुहाए ॥

कथा अरम्भ करै सोइ चाहा। तेही समय गयु खगनाहा ॥

आवत देखि सकल खगराजा। हरषेउ बायस सहित समाजा ॥

अति आदर खगपति कर कीन्हा। स्वागत पूछि सुआसन दीन्हा ॥

करि पूजा समेत अनुरागा। मधुर बचन तब बोलेउ कागा ॥

दो. नाथ कृतारथ भयुँ मैं तव दरसन खगराज।

आयसु देहु सो करौं अब प्रभु आयहु केहि काज ॥ 63(क) ॥

सदा कृतारथ रूप तुम्ह कह मृदु बचन खगेस।

जेहि कै अस्तुति सादर निज मुख कीन्हि महेस ॥ 63(ख) ॥

सुनहु तात जेहि कारन आयुँ। सो सब भयु दरस तव पायुँ ॥

देखि परम पावन तव आश्रम। गयु मोह संसय नाना भ्रम ॥

अब श्रीराम कथा अति पावनि। सदा सुखद दुख पुञ्ज नसावनि ॥

सादर तात सुनावहु मोही। बार बार बिनवुँ प्रभु तोही ॥

सुनत गरुड़ कै गिरा बिनीता। सरल सुप्रेम सुखद सुपुनीता ॥

भयु तासु मन परम उछाहा। लाग कहै रघुपति गुन गाहा ॥

प्रथमहिं अति अनुराग भवानी। रामचरित सर कहेसि बखानी ॥

पुनि नारद कर मोह अपारा। कहेसि बहुरि रावन अवतारा ॥

प्रभु अवतार कथा पुनि गाई। तब सिसु चरित कहेसि मन लाई ॥

दो. बालचरित कहिं बिबिध बिधि मन महँ परम उछाह।

रिषि आगवन कहेसि पुनि श्री रघुबीर बिबाह ॥ 64 ॥

बहुरि राम अभिषेक प्रसङ्गा। पुनि नृप बचन राज रस भङ्गा ॥

पुरबासिंह कर बिरह बिषादा। कहेसि राम लछिमन सम्बादा ॥

बिपिन गवन केवट अनुरागा। सुरसरि उतरि निवास प्रयागा ॥

बालमीक प्रभु मिलन बखाना। चित्रकूट जिमि बसे भगवाना ॥

सचिवागवन नगर नृप मरना। भरतागवन प्रेम बहु बरना ॥

करि नृप क्रिया सङ्ग पुरबासी। भरत गे जहँ प्रभु सुख रासी ॥

पुनि रघुपति बहु बिधि समुझाए। लै पादुका अवधपुर आए ॥

भरत रहनि सुरपति सुत करनी। प्रभु अरु अत्रि भेण्ट पुनि बरनी ॥

दो. कहि बिराध बध जेहि बिधि देह तजी सरभङ्ग ॥

बरनि सुतीछन प्रीति पुनि प्रभु अगस्ति सतसङ्ग ॥ 65 ॥

कहि दण्डक बन पावनताई। गीध मित्री पुनि तेहिं गाई ॥

पुनि प्रभु पञ्चवटीं कृत बासा। भञ्जी सकल मुनिन्ह की त्रासा ॥

पुनि लछिमन उपदेस अनूपा। सूपनखा जिमि कीन्हि कुरूपा ॥

खर दूषन बध बहुरि बखाना। जिमि सब मरमु दसानन जाना ॥

दसकन्धर मारीच बतकहीं। जेहि बिधि भी सो सब तेहिं कही ॥

पुनि माया सीता कर हरना। श्रीरघुबीर बिरह कछु बरना ॥

पुनि प्रभु गीध क्रिया जिमि कीन्ही। बधि कबन्ध सबरिहि गति दीन्ही ॥

बहुरि बिरह बरनत रघुबीरा। जेहि बिधि गे सरोबर तीरा ॥

दो. प्रभु नारद सम्बाद कहि मारुति मिलन प्रसङ्ग।

पुनि सुग्रीव मिताई बालि प्रान कर भङ्ग ॥ 66((क) ॥

कपिहि तिलक करि प्रभु कृत सैल प्रबरषन बास।

बरनन बर्षा सरद अरु राम रोष कपि त्रास ॥ 66(ख) ॥

जेहि बिधि कपिपति कीस पठाए। सीता खोज सकल दिसि धाए ॥

बिबर प्रबेस कीन्ह जेहि भाँती। कपिन्ह बहोरि मिला सम्पाती ॥

सुनि सब कथा समीरकुमारा। नाघत भयु पयोधि अपारा ॥

लङ्काँ कपि प्रबेस जिमि कीन्हा। पुनि सीतहि धीरजु जिमि दीन्हा ॥

बन उजारि रावनहि प्रबोधी। पुर दहि नाघेउ बहुरि पयोधी ॥

आए कपि सब जहँ रघुराई। बैदेही कि कुसल सुनाई ॥

सेन समेति जथा रघुबीरा। उतरे जाइ बारिनिधि तीरा ॥

मिला बिभीषन जेहि बिधि आई। सागर निग्रह कथा सुनाई ॥

दो. सेतु बाँधि कपि सेन जिमि उतरी सागर पार।

गयु बसीठी बीरबर जेहि बिधि बालिकुमार ॥ 67(क) ॥

निसिचर कीस लराई बरनिसि बिबिध प्रकार।

कुम्भकरन घननाद कर बल पौरुष सङ्घार ॥ 67(ख) ॥

निसिचर निकर मरन बिधि नाना। रघुपति रावन समर बखाना ॥

रावन बध मन्दोदरि सोका। राज बिभीषण देव असोका ॥

सीता रघुपति मिलन बहोरी। सुरन्ह कीन्ह अस्तुति कर जोरी ॥

पुनि पुष्पक चढ़इ कपिन्ह समेता। अवध चले प्रभु कृपा निकेता ॥

जेहि बिधि राम नगर निज आए। बायस बिसद चरित सब गाए ॥

कहेसि बहोरि राम अभिषैका। पुर बरनत नृपनीति अनेका ॥

कथा समस्त भुसुण्ड बखानी। जो मैं तुम्ह सन कही भवानी ॥

सुनि सब राम कथा खगनाहा। कहत बचन मन परम उछाहा ॥

सो. गयु मोर सन्देह सुनेउँ सकल रघुपति चरित।

भयु राम पद नेह तव प्रसाद बायस तिलक ॥ 68(क) ॥

मोहि भयु अति मोह प्रभु बन्धन रन महुँ निरखि।

चिदानन्द सन्दोह राम बिकल कारन कवन। 68(ख) ॥

देखि चरित अति नर अनुसारी। भयु हृदयँ मम संसय भारी ॥

सोइ भ्रम अब हित करि मैं माना। कीन्ह अनुग्रह कृपानिधाना ॥

जो अति आतप ब्याकुल होई। तरु छाया सुख जानि सोई ॥

जौं नहिं होत मोह अति मोही। मिलतेउँ तात कवन बिधि तोही ॥

सुनतेउँ किमि हरि कथा सुहाई। अति बिचित्र बहु बिधि तुम्ह गाई ॥

निगमागम पुरान मत एहा। कहहिं सिद्ध मुनि नहिं सन्देहा ॥

सन्त बिसुद्ध मिलहिं परि तेही। चितवहिं राम कृपा करि जेही ॥

राम कृपाँ तव दरसन भयू। तव प्रसाद सब संसय गयू ॥

दो. सुनि बिहङ्गपति बानी सहित बिनय अनुराग।

पुलक गात लोचन सजल मन हरषेउ अति काग ॥ 69(क) ॥

श्रोता सुमति सुसील सुचि कथा रसिक हरि दास।

पाइ उमा अति गोप्यमपि सज्जन करहिं प्रकास ॥ 69(ख) ॥

बोलेउ काकभसुण्ड बहोरी। नभग नाथ पर प्रीति न थोरी ॥

सब बिधि नाथ पूज्य तुम्ह मेरे। कृपापात्र रघुनायक केरे ॥

तुम्हहि न संसय मोह न माया। मो पर नाथ कीन्ह तुम्ह दाया ॥

पठि मोह मिस खगपति तोही। रघुपति दीन्हि बड़आई मोही ॥

तुम्ह निज मोह कही खग साईं। सो नहिं कछु आचरज गोसाईम् ॥

नारद भव बिरञ्चि सनकादी। जे मुनिनायक आतमबादी ॥

मोह न अन्ध कीन्ह केहि केही। को जग काम नचाव न जेही ॥

तृस्नाँ केहि न कीन्ह बौराहा। केहि कर हृदय क्रोध नहिं दाहा ॥

दो. ग्यानी तापस सूर कबि कोबिद गुन आगार।

केहि कै लौभ बिडम्बना कीन्हि न एहिं संसार ॥ 70(क) ॥

श्री मद बक्र न कीन्ह केहि प्रभुता बधिर न काहि।

मृगलोचनि के नैन सर को अस लाग न जाहि ॥ 70(ख) ॥

गुन कृत सन्यपात नहिं केही। कौ न मान मद तजेउ निबेही ॥

जोबन ज्वर केहि नहिं बलकावा। ममता केहि कर जस न नसावा ॥

मच्छर काहि कलङ्क न लावा। काहि न सोक समीर डोलावा ॥

चिन्ता साँपिनि को नहिं खाया। को जग जाहि न ब्यापी माया ॥

कीट मनोरथ दारु सरीरा। जेहि न लाग घुन को अस धीरा ॥

सुत बित लोक ईषना तीनी। केहि के मति इन्ह कृत न मलीनी ॥

यह सब माया कर परिवारा। प्रबल अमिति को बरनै पारा ॥

सिव चतुरानन जाहि डेराहीं। अपर जीव केहि लेखे माहीम् ॥

दो. ब्यापि रहेउ संसार महुँ माया कटक प्रचण्ड ॥

सेनापति कामादि भट दम्भ कपट पाषण्ड ॥ 71(क) ॥

सो दासी रघुबीर कै समुझें मिथ्या सोपि।

छूट न राम कृपा बिनु नाथ कहुँ पद रोऽपि ॥ 71(ख) ॥

जो माया सब जगहि नचावा। जासु चरित लखि काहुँ न पावा ॥

सोइ प्रभु भ्रू बिलास खगराजा। नाच नटी इव सहित समाजा ॥

सोइ सच्चिदानन्द घन रामा। अज बिग्यान रूपो बल धामा ॥

ब्यापक ब्याप्य अखण्ड अनन्ता। अखिल अमोघसक्ति भगवन्ता ॥

अगुन अदभ्र गिरा गोतीता। सबदरसी अनवद्य अजीता ॥

निर्मम निराकार निरमोहा। नित्य निरञ्जन सुख सन्दोहा ॥

प्रकृति पार प्रभु सब उर बासी। ब्रह्म निरीह बिरज अबिनासी ॥

इहाँ मोह कर कारन नाहीं। रबि सन्मुख तम कबहुँ कि जाहीम् ॥

दो. भगत हेतु भगवान प्रभु राम धरेउ तनु भूप।

किए चरित पावन परम प्राकृत नर अनुरूप ॥ 72(क) ॥

जथा अनेक बेष धरि नृत्य करि नट कोइ।

सोइ सोइ भाव देखावि आपुन होइ न सोइ ॥ 72(ख) ॥

असि रघुपति लीला उरगारी। दनुज बिमोहनि जन सुखकारी ॥

जे मति मलिन बिषयबस कामी। प्रभु मोह धरहिं इमि स्वामी ॥

नयन दोष जा कहँ जब होई। पीत बरन ससि कहुँ कह सोई ॥

जब जेहि दिसि भ्रम होइ खगेसा। सो कह पच्छिम उयु दिनेसा ॥

नौकारूढ़ चलत जग देखा। अचल मोह बस आपुहि लेखा ॥

बालक भ्रमहिं न भ्रमहिं गृहादीं। कहहिं परस्पर मिथ्याबादी ॥

हरि बिषिक अस मोह बिहङ्गा। सपनेहुँ नहिं अग्यान प्रसङ्गा ॥

मायाबस मतिमन्द अभागी। हृदयँ जमनिका बहुबिधि लागी ॥

ते सठ हठ बस संसय करहीं। निज अग्यान राम पर धरहीम् ॥

दो. काम क्रोध मद लोभ रत गृहासक्त दुखरूप।

ते किमि जानहिं रघुपतिहि मूढ़ परे तम कूप ॥ 73(क) ॥

निर्गुन रूप सुलभ अति सगुन जान नहिं कोइ।

सुगम अगम नाना चरित सुनि मुनि मन भ्रम होइ ॥ 73(ख) ॥

सुनु खगेस रघुपति प्रभुताई। कहुँ जथामति कथा सुहाई ॥

जेहि बिधि मोह भयु प्रभु मोही। सौ सब कथा सुनावुँ तोही ॥

राम कृपा भाजन तुम्ह ताता। हरि गुन प्रीति मोहि सुखदाता ॥

ताते नहिं कछु तुम्हहिं दुरावुँ। परम रहस्य मनोहर गावुँ ॥

सुनहु राम कर सहज सुभ्AU। जन अभिमान न राखहिं क्AU ॥

संसृत मूल सूलप्रद नाना। सकल सोक दायक अभिमाना ॥

ताते करहिं कृपानिधि दूरी। सेवक पर ममता अति भूरी ॥

जिमि सिसु तन ब्रन होइ गोसाई। मातु चिराव कठिन की नाईम् ॥

दो. जदपि प्रथम दुख पावि रोवि बाल अधीर।

ब्याधि नास हित जननी गनति न सो सिसु पीर ॥ 74(क) ॥

तिमि रघुपति निज दासकर हरहिं मान हित लागि।

तुलसिदास ऐसे प्रभुहि कस न भजहु भ्रम त्यागि ॥ 74(ख) ॥

राम कृपा आपनि जड़ताई। कहुँ खगेस सुनहु मन लाई ॥

जब जब राम मनुज तनु धरहीं। भक्त हेतु लील बहु करहीम् ॥

तब तब अवधपुरी मैं ज़AUँ। बालचरित बिलोकि हरष्AUँ ॥

जन्म महोत्सव देखुँ जाई। बरष पाँच तहँ रहुँ लोभाई ॥

इष्टदेव मम बालक रामा। सोभा बपुष कोटि सत कामा ॥

निज प्रभु बदन निहारि निहारी। लोचन सुफल करुँ उरगारी ॥

लघु बायस बपु धरि हरि सङ्गा। देखुँ बालचरित बहुरङ्गा ॥

दो. लरिकाईं जहँ जहँ फिरहिं तहँ तहँ सङ्ग उड़आउँ।

जूठनि परि अजिर महँ सो उठाइ करि खाउँ ॥ 75(क) ॥

एक बार अतिसय सब चरित किए रघुबीर।

सुमिरत प्रभु लीला सोइ पुलकित भयु सरीर ॥ 75(ख) ॥

कहि भसुण्ड सुनहु खगनायक। रामचरित सेवक सुखदायक ॥

नृपमन्दिर सुन्दर सब भाँती। खचित कनक मनि नाना जाती ॥

बरनि न जाइ रुचिर अँगनाई। जहँ खेलहिं नित चारिउ भाई ॥

बालबिनोद करत रघुराई। बिचरत अजिर जननि सुखदाई ॥

मरकत मृदुल कलेवर स्यामा। अङ्ग अङ्ग प्रति छबि बहु कामा ॥

नव राजीव अरुन मृदु चरना। पदज रुचिर नख ससि दुति हरना ॥

ललित अङ्क कुलिसादिक चारी। नूपुर चारू मधुर रवकारी ॥

चारु पुरट मनि रचित बनाई। कटि किङ्किन कल मुखर सुहाई ॥

दो. रेखा त्रय सुन्दर उदर नाभी रुचिर गँभीर।

उर आयत भ्राजत बिबिध बाल बिभूषन चीर ॥ 76 ॥

अरुन पानि नख करज मनोहर। बाहु बिसाल बिभूषन सुन्दर ॥

कन्ध बाल केहरि दर ग्रीवा। चारु चिबुक आनन छबि सींवा ॥

कलबल बचन अधर अरुनारे। दुइ दुइ दसन बिसद बर बारे ॥

ललित कपोल मनोहर नासा। सकल सुखद ससि कर सम हासा ॥

नील कञ्ज लोचन भव मोचन। भ्राजत भाल तिलक गोरोचन ॥

बिकट भृकुटि सम श्रवन सुहाए। कुञ्चित कच मेचक छबि छाए ॥

पीत झीनि झगुली तन सोही। किलकनि चितवनि भावति मोही ॥

रूप रासि नृप अजिर बिहारी। नाचहिं निज प्रतिबिम्ब निहारी ॥

मोहि सन करहीं बिबिध बिधि क्रीड़आ। बरनत मोहि होति अति ब्रीड़आ ॥

किलकत मोहि धरन जब धावहिं। चलुँ भागि तब पूप देखावहिम् ॥

दो. आवत निकट हँसहिं प्रभु भाजत रुदन कराहिं।

जाउँ समीप गहन पद फिरि फिरि चिति पराहिम् ॥ 77(क) ॥

प्राकृत सिसु इव लीला देखि भयु मोहि मोह।

कवन चरित्र करत प्रभु चिदानन्द सन्दोह ॥ 77(ख) ॥

एतना मन आनत खगराया। रघुपति प्रेरित ब्यापी माया ॥

सो माया न दुखद मोहि काहीं। आन जीव इव संसृत नाहीम् ॥

नाथ इहाँ कछु कारन आना। सुनहु सो सावधान हरिजाना ॥

ग्यान अखण्ड एक सीताबर। माया बस्य जीव सचराचर ॥

जौं सब कें रह ग्यान एकरस। ईस्वर जीवहि भेद कहहु कस ॥

माया बस्य जीव अभिमानी। ईस बस्य माया गुनखानी ॥

परबस जीव स्वबस भगवन्ता। जीव अनेक एक श्रीकन्ता ॥

मुधा भेद जद्यपि कृत माया। बिनु हरि जाइ न कोटि उपाया ॥

दो. रामचन्द्र के भजन बिनु जो चह पद निर्बान।

ग्यानवन्त अपि सो नर पसु बिनु पूँछ बिषान ॥ 78(क) ॥

राकापति षोड़स उअहिं तारागन समुदाइ ॥

सकल गिरिन्ह दव लाइअ बिनु रबि राति न जाइ ॥ 78(ख) ॥

ऐसेहिं हरि बिनु भजन खगेसा। मिटि न जीवन्ह केर कलेसा ॥

हरि सेवकहि न ब्याप अबिद्या। प्रभु प्रेरित ब्यापि तेहि बिद्या ॥

ताते नास न होइ दास कर। भेद भगति भाढ़इ बिहङ्गबर ॥

भ्रम ते चकित राम मोहि देखा। बिहँसे सो सुनु चरित बिसेषा ॥

तेहि कौतुक कर मरमु न काहूँ। जाना अनुज न मातु पिताहूँ ॥

जानु पानि धाए मोहि धरना। स्यामल गात अरुन कर चरना ॥

तब मैं भागि चलेउँ उरगामी। राम गहन कहँ भुजा पसारी ॥

जिमि जिमि दूरि उड़आउँ अकासा। तहँ भुज हरि देखुँ निज पासा ॥

दो. ब्रह्मलोक लगि गयुँ मैं चितयुँ पाछ उड़आत।

जुग अङ्गुल कर बीच सब राम भुजहि मोहि तात ॥ 79(क) ॥

सप्ताबरन भेद करि जहाँ लगें गति मोरि।

गयुँ तहाँ प्रभु भुज निरखि ब्याकुल भयुँ बहोरि ॥ 79(ख) ॥

मूदेउँ नयन त्रसित जब भयुँ। पुनि चितवत कोसलपुर गयूँ ॥

मोहि बिलोकि राम मुसुकाहीं। बिहँसत तुरत गयुँ मुख माहीम् ॥

उदर माझ सुनु अण्डज राया। देखेउँ बहु ब्रह्माण्ड निकाया ॥

अति बिचित्र तहँ लोक अनेका। रचना अधिक एक ते एका ॥

कोटिन्ह चतुरानन गौरीसा। अगनित उडगन रबि रजनीसा ॥

अगनित लोकपाल जम काला। अगनित भूधर भूमि बिसाला ॥

सागर सरि सर बिपिन अपारा। नाना भाँति सृष्टि बिस्तारा ॥

सुर मुनि सिद्ध नाग नर किन्नर। चारि प्रकार जीव सचराचर ॥

दो. जो नहिं देखा नहिं सुना जो मनहूँ न समाइ।

सो सब अद्भुत देखेउँ बरनि कवनि बिधि जाइ ॥ 80(क) ॥

एक एक ब्रह्माण्ड महुँ रहुँ बरष सत एक।

एहि बिधि देखत फिरुँ मैं अण्ड कटाह अनेक ॥ 80(ख) ॥

लोक लोक प्रति भिन्न बिधाता। भिन्न बिष्नु सिव मनु दिसित्राता ॥

नर गन्धर्ब भूत बेताला। किन्नर निसिचर पसु खग ब्याला ॥

देव दनुज गन नाना जाती। सकल जीव तहँ आनहि भाँती ॥

महि सरि सागर सर गिरि नाना। सब प्रपञ्च तहँ आनि आना ॥

अण्डकोस प्रति प्रति निज रुपा। देखेउँ जिनस अनेक अनूपा ॥

अवधपुरी प्रति भुवन निनारी। सरजू भिन्न भिन्न नर नारी ॥

दसरथ कौसल्या सुनु ताता। बिबिध रूप भरतादिक भ्राता ॥

प्रति ब्रह्माण्ड राम अवतारा। देखुँ बालबिनोद अपारा ॥

दो. भिन्न भिन्न मै दीख सबु अति बिचित्र हरिजान।

अगनित भुवन फिरेउँ प्रभु राम न देखेउँ आन ॥ 81(क) ॥

सोइ सिसुपन सोइ सोभा सोइ कृपाल रघुबीर।

भुवन भुवन देखत फिरुँ प्रेरित मोह समीर ॥ 81(ख)

भ्रमत मोहि ब्रह्माण्ड अनेका। बीते मनहुँ कल्प सत एका ॥

फिरत फिरत निज आश्रम आयुँ। तहँ पुनि रहि कछु काल गवाँयुँ ॥

निज प्रभु जन्म अवध सुनि पायुँ। निर्भर प्रेम हरषि उठि धायुँ ॥

देखुँ जन्म महोत्सव जाई। जेहि बिधि प्रथम कहा मैं गाई ॥

राम उदर देखेउँ जग नाना। देखत बनि न जाइ बखाना ॥

तहँ पुनि देखेउँ राम सुजाना। माया पति कृपाल भगवाना ॥

करुँ बिचार बहोरि बहोरी। मोह कलिल ब्यापित मति मोरी ॥

उभय घरी महँ मैं सब देखा। भयुँ भ्रमित मन मोह बिसेषा ॥

दो. देखि कृपाल बिकल मोहि बिहँसे तब रघुबीर।

बिहँसतहीं मुख बाहेर आयुँ सुनु मतिधीर ॥ 82(क) ॥

सोइ लरिकाई मो सन करन लगे पुनि राम।

कोटि भाँति समुझावुँ मनु न लहि बिश्राम ॥ 82(ख) ॥

देखि चरित यह सो प्रभुताई। समुझत देह दसा बिसराई ॥

धरनि परेउँ मुख आव न बाता। त्राहि त्राहि आरत जन त्राता ॥

प्रेमाकुल प्रभु मोहि बिलोकी। निज माया प्रभुता तब रोकी ॥

कर सरोज प्रभु मम सिर धरेऊ। दीनदयाल सकल दुख हरेऊ ॥

कीन्ह राम मोहि बिगत बिमोहा। सेवक सुखद कृपा सन्दोहा ॥

प्रभुता प्रथम बिचारि बिचारी। मन महँ होइ हरष अति भारी ॥

भगत बछलता प्रभु कै देखी। उपजी मम उर प्रीति बिसेषी ॥

सजल नयन पुलकित कर जोरी। कीन्हिउँ बहु बिधि बिनय बहोरी ॥

दो. सुनि सप्रेम मम बानी देखि दीन निज दास।

बचन सुखद गम्भीर मृदु बोले रमानिवास ॥ 83(क) ॥

काकभसुण्डि मागु बर अति प्रसन्न मोहि जानि।

अनिमादिक सिधि अपर रिधि मोच्छ सकल सुख खानि ॥ 83(ख) ॥

ग्यान बिबेक बिरति बिग्याना। मुनि दुर्लभ गुन जे जग नाना ॥

आजु देउँ सब संसय नाहीं। मागु जो तोहि भाव मन माहीम् ॥

सुनि प्रभु बचन अधिक अनुरागेउँ। मन अनुमान करन तब लागेऊँ ॥

प्रभु कह देन सकल सुख सही। भगति आपनी देन न कही ॥

भगति हीन गुन सब सुख ऐसे। लवन बिना बहु बिञ्जन जैसे ॥

भजन हीन सुख कवने काजा। अस बिचारि बोलेउँ खगराजा ॥

जौं प्रभु होइ प्रसन्न बर देहू। मो पर करहु कृपा अरु नेहू ॥

मन भावत बर मागुँ स्वामी। तुम्ह उदार उर अन्तरजामी ॥

दो. अबिरल भगति बिसुध्द तव श्रुति पुरान जो गाव।

जेहि खोजत जोगीस मुनि प्रभु प्रसाद कौ पाव ॥ 84(क) ॥

भगत कल्पतरु प्रनत हित कृपा सिन्धु सुख धाम।

सोइ निज भगति मोहि प्रभु देहु दया करि राम ॥ 84(ख) ॥

एवमस्तु कहि रघुकुलनायक। बोले बचन परम सुखदायक ॥

सुनु बायस तैं सहज सयाना। काहे न मागसि अस बरदाना ॥

सब सुख खानि भगति तैं मागी। नहिं जग कौ तोहि सम बड़भागी ॥

जो मुनि कोटि जतन नहिं लहहीं। जे जप जोग अनल तन दहहीम् ॥

रीझेउँ देखि तोरि चतुराई। मागेहु भगति मोहि अति भाई ॥

सुनु बिहङ्ग प्रसाद अब मोरें। सब सुभ गुन बसिहहिं उर तोरेम् ॥

भगति ग्यान बिग्यान बिरागा। जोग चरित्र रहस्य बिभागा ॥

जानब तैं सबही कर भेदा। मम प्रसाद नहिं साधन खेदा ॥

दोंंआया सम्भव भ्रम सब अब न ब्यापिहहिं तोहि।

जानेसु ब्रह्म अनादि अज अगुन गुनाकर मोहि ॥ 85(क) ॥

मोहि भगत प्रिय सन्तत अस बिचारि सुनु काग।

कायँ बचन मन मम पद करेसु अचल अनुराग ॥ 85(ख) ॥

अब सुनु परम बिमल मम बानी। सत्य सुगम निगमादि बखानी ॥

निज सिद्धान्त सुनावुँ तोही। सुनु मन धरु सब तजि भजु मोही ॥

मम माया सम्भव संसारा। जीव चराचर बिबिधि प्रकारा ॥

सब मम प्रिय सब मम उपजाए। सब ते अधिक मनुज मोहि भाए ॥

तिन्ह महँ द्विज द्विज महँ श्रुतिधारी। तिन्ह महुँ निगम धरम अनुसारी ॥

तिन्ह महँ प्रिय बिरक्त पुनि ग्यानी। ग्यानिहु ते अति प्रिय बिग्यानी ॥

तिन्ह ते पुनि मोहि प्रिय निज दासा। जेहि गति मोरि न दूसरि आसा ॥

पुनि पुनि सत्य कहुँ तोहि पाहीं। मोहि सेवक सम प्रिय कौ नाहीम् ॥

भगति हीन बिरञ्चि किन होई। सब जीवहु सम प्रिय मोहि सोई ॥

भगतिवन्त अति नीचु प्रानी। मोहि प्रानप्रिय असि मम बानी ॥

दो. सुचि सुसील सेवक सुमति प्रिय कहु काहि न लाग।

श्रुति पुरान कह नीति असि सावधान सुनु काग ॥ 86 ॥

एक पिता के बिपुल कुमारा। होहिं पृथक गुन सील अचारा ॥

कौ पण्डिन्त कौ तापस ग्याता। कौ धनवन्त सूर कौ दाता ॥

कौ सर्बग्य धर्मरत कोई। सब पर पितहि प्रीति सम होई ॥

कौ पितु भगत बचन मन कर्मा। सपनेहुँ जान न दूसर धर्मा ॥

सो सुत प्रिय पितु प्रान समाना। जद्यपि सो सब भाँति अयाना ॥

एहि बिधि जीव चराचर जेते। त्रिजग देव नर असुर समेते ॥

अखिल बिस्व यह मोर उपाया। सब पर मोहि बराबरि दाया ॥

तिन्ह महँ जो परिहरि मद माया। भजै मोहि मन बच अरू काया ॥

दो. पुरूष नपुंसक नारि वा जीव चराचर कोइ।

सर्ब भाव भज कपट तजि मोहि परम प्रिय सोइ ॥ 87(क) ॥

सो. सत्य कहुँ खग तोहि सुचि सेवक मम प्रानप्रिय।

अस बिचारि भजु मोहि परिहरि आस भरोस सब ॥ 87(ख) ॥

कबहूँ काल न ब्यापिहि तोही। सुमिरेसु भजेसु निरन्तर मोही ॥

प्रभु बचनामृत सुनि न अघ्AUँ। तनु पुलकित मन अति हरष्AUँ ॥

सो सुख जानि मन अरु काना। नहिं रसना पहिं जाइ बखाना ॥

प्रभु सोभा सुख जानहिं नयना। कहि किमि सकहिं तिन्हहि नहिं बयना ॥

बहु बिधि मोहि प्रबोधि सुख देई। लगे करन सिसु कौतुक तेई ॥

सजल नयन कछु मुख करि रूखा। चिति मातु लागी अति भूखा ॥

देखि मातु आतुर उठि धाई। कहि मृदु बचन लिए उर लाई ॥

गोद राखि कराव पय पाना। रघुपति चरित ललित कर गाना ॥

सो. जेहि सुख लागि पुरारि असुभ बेष कृत सिव सुखद।

अवधपुरी नर नारि तेहि सुख महुँ सन्तत मगन ॥ 88(क) ॥

सोइ सुख लवलेस जिन्ह बारक सपनेहुँ लहेउ।

ते नहिं गनहिं खगेस ब्रह्मसुखहि सज्जन सुमति ॥ 88(ख) ॥

मैं पुनि अवध रहेउँ कछु काला। देखेउँ बालबिनोद रसाला ॥

राम प्रसाद भगति बर पायुँ। प्रभु पद बन्दि निजाश्रम आयुँ ॥

तब ते मोहि न ब्यापी माया। जब ते रघुनायक अपनाया ॥

यह सब गुप्त चरित मैं गावा। हरि मायाँ जिमि मोहि नचावा ॥

निज अनुभव अब कहुँ खगेसा। बिनु हरि भजन न जाहि कलेसा ॥

राम कृपा बिनु सुनु खगराई। जानि न जाइ राम प्रभुताई ॥

जानें बिनु न होइ परतीती। बिनु परतीति होइ नहिं प्रीती ॥

प्रीति बिना नहिं भगति दिढ़आई। जिमि खगपति जल कै चिकनाई ॥

सो. बिनु गुर होइ कि ग्यान ग्यान कि होइ बिराग बिनु।

गावहिं बेद पुरान सुख कि लहिअ हरि भगति बिनु ॥ 89(क) ॥

कौ बिश्राम कि पाव तात सहज सन्तोष बिनु।

चलै कि जल बिनु नाव कोटि जतन पचि पचि मरिअ ॥ 89(ख) ॥

बिनु सन्तोष न काम नसाहीं। काम अछत सुख सपनेहुँ नाहीम् ॥

राम भजन बिनु मिटहिं कि कामा। थल बिहीन तरु कबहुँ कि जामा ॥

बिनु बिग्यान कि समता आवि। कौ अवकास कि नभ बिनु पावि ॥

श्रद्धा बिना धर्म नहिं होई। बिनु महि गन्ध कि पावि कोई ॥

बिनु तप तेज कि कर बिस्तारा। जल बिनु रस कि होइ संसारा ॥

सील कि मिल बिनु बुध सेवकाई। जिमि बिनु तेज न रूप गोसाई ॥

निज सुख बिनु मन होइ कि थीरा। परस कि होइ बिहीन समीरा ॥

कवनिउ सिद्धि कि बिनु बिस्वासा। बिनु हरि भजन न भव भय नासा ॥

दो. बिनु बिस्वास भगति नहिं तेहि बिनु द्रवहिं न रामु।

राम कृपा बिनु सपनेहुँ जीव न लह बिश्रामु ॥ 90(क) ॥

सो. अस बिचारि मतिधीर तजि कुतर्क संसय सकल।

भजहु राम रघुबीर करुनाकर सुन्दर सुखद ॥ 90(ख) ॥

निज मति सरिस नाथ मैं गाई। प्रभु प्रताप महिमा खगराई ॥

कहेउँ न कछु करि जुगुति बिसेषी। यह सब मैं निज नयनन्हि देखी ॥

महिमा नाम रूप गुन गाथा। सकल अमित अनन्त रघुनाथा ॥

निज निज मति मुनि हरि गुन गावहिं। निगम सेष सिव पार न पावहिम् ॥

तुम्हहि आदि खग मसक प्रजन्ता। नभ उड़आहिं नहिं पावहिं अन्ता ॥

तिमि रघुपति महिमा अवगाहा। तात कबहुँ कौ पाव कि थाहा ॥

रामु काम सत कोटि सुभग तन। दुर्गा कोटि अमित अरि मर्दन ॥

सक्र कोटि सत सरिस बिलासा। नभ सत कोटि अमित अवकासा ॥

दो. मरुत कोटि सत बिपुल बल रबि सत कोटि प्रकास।

ससि सत कोटि सुसीतल समन सकल भव त्रास ॥ 91(क) ॥

काल कोटि सत सरिस अति दुस्तर दुर्ग दुरन्त।

धूमकेतु सत कोटि सम दुराधरष भगवन्त ॥ 91(ख) ॥

प्रभु अगाध सत कोटि पताला। समन कोटि सत सरिस कराला ॥

तीरथ अमित कोटि सम पावन। नाम अखिल अघ पूग नसावन ॥

हिमगिरि कोटि अचल रघुबीरा। सिन्धु कोटि सत सम गम्भीरा ॥

कामधेनु सत कोटि समाना। सकल काम दायक भगवाना ॥

सारद कोटि अमित चतुराई। बिधि सत कोटि सृष्टि निपुनाई ॥

बिष्नु कोटि सम पालन कर्ता। रुद्र कोटि सत सम संहर्ता ॥

धनद कोटि सत सम धनवाना। माया कोटि प्रपञ्च निधाना ॥

भार धरन सत कोटि अहीसा। निरवधि निरुपम प्रभु जगदीसा ॥

छं. निरुपम न उपमा आन राम समान रामु निगम कहै।

जिमि कोटि सत खद्योत सम रबि कहत अति लघुता लहै ॥

एहि भाँति निज निज मति बिलास मुनिस हरिहि बखानहीं।

प्रभु भाव गाहक अति कृपाल सप्रेम सुनि सुख मानहीम् ॥

दो. रामु अमित गुन सागर थाह कि पावि कोइ।

सन्तन्ह सन जस किछु सुनेउँ तुम्हहि सुनायुँ सोइ ॥ 92(क) ॥

सो. भाव बस्य भगवान सुख निधान करुना भवन।

तजि ममता मद मान भजिअ सदा सीता रवन ॥ 92(ख) ॥

सुनि भुसुण्डि के बचन सुहाए। हरषित खगपति पङ्ख फुलाए ॥

नयन नीर मन अति हरषाना। श्रीरघुपति प्रताप उर आना ॥

पाछिल मोह समुझि पछिताना। ब्रह्म अनादि मनुज करि माना ॥

पुनि पुनि काग चरन सिरु नावा। जानि राम सम प्रेम बढ़आवा ॥

गुर बिनु भव निधि तरि न कोई। जौं बिरञ्चि सङ्कर सम होई ॥

संसय सर्प ग्रसेउ मोहि ताता। दुखद लहरि कुतर्क बहु ब्राता ॥

तव सरूप गारुड़इ रघुनायक। मोहि जिआयु जन सुखदायक ॥

तव प्रसाद मम मोह नसाना। राम रहस्य अनूपम जाना ॥

दो. ताहि प्रसंसि बिबिध बिधि सीस नाइ कर जोरि।

बचन बिनीत सप्रेम मृदु बोलेउ गरुड़ बहोरि ॥ 93(क) ॥

प्रभु अपने अबिबेक ते बूझुँ स्वामी तोहि।

कृपासिन्धु सादर कहहु जानि दास निज मोहि ॥ 93(ख) ॥

तुम्ह सर्बग्य तन्य तम पारा। सुमति सुसील सरल आचारा ॥

ग्यान बिरति बिग्यान निवासा। रघुनायक के तुम्ह प्रिय दासा ॥

कारन कवन देह यह पाई। तात सकल मोहि कहहु बुझाई ॥

राम चरित सर सुन्दर स्वामी। पायहु कहाँ कहहु नभगामी ॥

नाथ सुना मैं अस सिव पाहीं। महा प्रलयहुँ नास तव नाहीम् ॥

मुधा बचन नहिं ईस्वर कही। सौ मोरें मन संसय अही ॥

अग जग जीव नाग नर देवा। नाथ सकल जगु काल कलेवा ॥

अण्ड कटाह अमित लय कारी। कालु सदा दुरतिक्रम भारी ॥

सो. तुम्हहि न ब्यापत काल अति कराल कारन कवन।

मोहि सो कहहु कृपाल ग्यान प्रभाव कि जोग बल ॥ 94(क) ॥

दो. प्रभु तव आश्रम आएँ मोर मोह भ्रम भाग।

कारन कवन सो नाथ सब कहहु सहित अनुराग ॥ 94(ख) ॥

गरुड़ गिरा सुनि हरषेउ कागा। बोलेउ उमा परम अनुरागा ॥

धन्य धन्य तव मति उरगारी। प्रस्न तुम्हारि मोहि अति प्यारी ॥

सुनि तव प्रस्न सप्रेम सुहाई। बहुत जनम कै सुधि मोहि आई ॥

सब निज कथा कहुँ मैं गाई। तात सुनहु सादर मन लाई ॥

जप तप मख सम दम ब्रत दाना। बिरति बिबेक जोग बिग्याना ॥

सब कर फल रघुपति पद प्रेमा। तेहि बिनु कौ न पावि छेमा ॥

एहि तन राम भगति मैं पाई। ताते मोहि ममता अधिकाई ॥

जेहि तें कछु निज स्वारथ होई। तेहि पर ममता कर सब कोई ॥

सो. पन्नगारि असि नीति श्रुति सम्मत सज्जन कहहिं।

अति नीचहु सन प्रीति करिअ जानि निज परम हित ॥ 95(क) ॥

पाट कीट तें होइ तेहि तें पाटम्बर रुचिर।

कृमि पालि सबु कोइ परम अपावन प्रान सम ॥ 95(ख) ॥

स्वारथ साँच जीव कहुँ एहा। मन क्रम बचन राम पद नेहा ॥

सोइ पावन सोइ सुभग सरीरा। जो तनु पाइ भजिअ रघुबीरा ॥

राम बिमुख लहि बिधि सम देही। कबि कोबिद न प्रसंसहिं तेही ॥

राम भगति एहिं तन उर जामी। ताते मोहि परम प्रिय स्वामी ॥

तजुँ न तन निज इच्छा मरना। तन बिनु बेद भजन नहिं बरना ॥

प्रथम मोहँ मोहि बहुत बिगोवा। राम बिमुख सुख कबहुँ न सोवा ॥

नाना जनम कर्म पुनि नाना। किए जोग जप तप मख दाना ॥

कवन जोनि जनमेउँ जहँ नाहीं। मैं खगेस भ्रमि भ्रमि जग माहीम् ॥

देखेउँ करि सब करम गोसाई। सुखी न भयुँ अबहिं की नाई ॥

सुधि मोहि नाथ जन्म बहु केरी। सिव प्रसाद मति मोहँ न घेरी ॥

दो. प्रथम जन्म के चरित अब कहुँ सुनहु बिहगेस।

सुनि प्रभु पद रति उपजि जातें मिटहिं कलेस ॥ 96(क) ॥

पूरुब कल्प एक प्रभु जुग कलिजुग मल मूल ॥

नर अरु नारि अधर्म रत सकल निगम प्रतिकूल ॥ 96(ख) ॥

तेहि कलिजुग कोसलपुर जाई। जन्मत भयुँ सूद्र तनु पाई ॥

सिव सेवक मन क्रम अरु बानी। आन देव निन्दक अभिमानी ॥

धन मद मत्त परम बाचाला। उग्रबुद्धि उर दम्भ बिसाला ॥

जदपि रहेउँ रघुपति रजधानी। तदपि न कछु महिमा तब जानी ॥

अब जाना मैं अवध प्रभावा। निगमागम पुरान अस गावा ॥

कवनेहुँ जन्म अवध बस जोई। राम परायन सो परि होई ॥

अवध प्रभाव जान तब प्रानी। जब उर बसहिं रामु धनुपानी ॥

सो कलिकाल कठिन उरगारी। पाप परायन सब नर नारी ॥

दो. कलिमल ग्रसे धर्म सब लुप्त भे सदग्रन्थ।

दम्भिन्ह निज मति कल्पि करि प्रगट किए बहु पन्थ ॥ 97(क) ॥

भे लोग सब मोहबस लोभ ग्रसे सुभ कर्म।

सुनु हरिजान ग्यान निधि कहुँ कछुक कलिधर्म ॥ 97(ख) ॥

बरन धर्म नहिं आश्रम चारी। श्रुति बिरोध रत सब नर नारी ॥

द्विज श्रुति बेचक भूप प्रजासन। कौ नहिं मान निगम अनुसासन ॥

मारग सोइ जा कहुँ जोइ भावा। पण्डित सोइ जो गाल बजावा ॥

मिथ्यारम्भ दम्भ रत जोई। ता कहुँ सन्त कहि सब कोई ॥

सोइ सयान जो परधन हारी। जो कर दम्भ सो बड़ आचारी ॥

जौ कह झूँठ मसखरी जाना। कलिजुग सोइ गुनवन्त बखाना ॥

निराचार जो श्रुति पथ त्यागी। कलिजुग सोइ ग्यानी सो बिरागी ॥

जाकें नख अरु जटा बिसाला। सोइ तापस प्रसिद्ध कलिकाला ॥

दो. असुभ बेष भूषन धरें भच्छाभच्छ जे खाहिं।

तेइ जोगी तेइ सिद्ध नर पूज्य ते कलिजुग माहिम् ॥ 98(क) ॥

सो. जे अपकारी चार तिन्ह कर गौरव मान्य तेइ।

मन क्रम बचन लबार तेइ बकता कलिकाल महुँ ॥ 98(ख) ॥

नारि बिबस नर सकल गोसाई। नाचहिं नट मर्कट की नाई ॥

सूद्र द्विजन्ह उपदेसहिं ग्याना। मेलि जनेऊ लेहिं कुदाना ॥

सब नर काम लोभ रत क्रोधी। देव बिप्र श्रुति सन्त बिरोधी ॥

गुन मन्दिर सुन्दर पति त्यागी। भजहिं नारि पर पुरुष अभागी ॥

सौभागिनीं बिभूषन हीना। बिधवन्ह के सिङ्गार नबीना ॥

गुर सिष बधिर अन्ध का लेखा। एक न सुनि एक नहिं देखा ॥

हरि सिष्य धन सोक न हरी। सो गुर घोर नरक महुँ परी ॥

मातु पिता बालकन्हि बोलाबहिं। उदर भरै सोइ धर्म सिखावहिम् ॥

दो. ब्रह्म ग्यान बिनु नारि नर कहहिं न दूसरि बात।

कौड़ई लागि लोभ बस करहिं बिप्र गुर घात ॥ 99(क) ॥

बादहिं सूद्र द्विजन्ह सन हम तुम्ह ते कछु घाटि।

जानि ब्रह्म सो बिप्रबर आँखि देखावहिं डाटि ॥ 99(ख) ॥

पर त्रिय लम्पट कपट सयाने। मोह द्रोह ममता लपटाने ॥

तेइ अभेदबादी ग्यानी नर। देखा में चरित्र कलिजुग कर ॥

आपु गे अरु तिन्हहू घालहिं। जे कहुँ सत मारग प्रतिपालहिम् ॥

कल्प कल्प भरि एक एक नरका। परहिं जे दूषहिं श्रुति करि तरका ॥

जे बरनाधम तेलि कुम्हारा। स्वपच किरात कोल कलवारा ॥

नारि मुई गृह सम्पति नासी। मूड़ मुड़आइ होहिं सन्यासी ॥

ते बिप्रन्ह सन आपु पुजावहिं। उभय लोक निज हाथ नसावहिम् ॥

बिप्र निरच्छर लोलुप कामी। निराचार सठ बृषली स्वामी ॥

सूद्र करहिं जप तप ब्रत नाना। बैठि बरासन कहहिं पुराना ॥

सब नर कल्पित करहिं अचारा। जाइ न बरनि अनीति अपारा ॥

दो. भे बरन सङ्कर कलि भिन्नसेतु सब लोग।

करहिं पाप पावहिं दुख भय रुज सोक बियोग ॥ 100(क) ॥

श्रुति सम्मत हरि भक्ति पथ सञ्जुत बिरति बिबेक।

तेहि न चलहिं नर मोह बस कल्पहिं पन्थ अनेक ॥ 100(ख) ॥

छं. बहु दाम सँवारहिं धाम जती। बिषया हरि लीन्हि न रहि बिरती ॥

तपसी धनवन्त दरिद्र गृही। कलि कौतुक तात न जात कही ॥

कुलवन्ति निकारहिं नारि सती। गृह आनिहिं चेरी निबेरि गती ॥

सुत मानहिं मातु पिता तब लौं। अबलानन दीख नहीं जब लौम् ॥

ससुरारि पिआरि लगी जब तें। रिपरूप कुटुम्ब भे तब तेम् ॥

नृप पाप परायन धर्म नहीं। करि दण्ड बिडम्ब प्रजा नितहीम् ॥

धनवन्त कुलीन मलीन अपी। द्विज चिन्ह जनेउ उघार तपी ॥

नहिं मान पुरान न बेदहि जो। हरि सेवक सन्त सही कलि सो।

कबि बृन्द उदार दुनी न सुनी। गुन दूषक ब्रात न कोऽपि गुनी ॥

कलि बारहिं बार दुकाल परै। बिनु अन्न दुखी सब लोग मरै ॥

दो. सुनु खगेस कलि कपट हठ दम्भ द्वेष पाषण्ड।

मान मोह मारादि मद ब्यापि रहे ब्रह्मण्ड ॥ 101(क) ॥

तामस धर्म करहिं नर जप तप ब्रत मख दान।

देव न बरषहिं धरनीं बे न जामहिं धान ॥ 101(ख) ॥

छं. अबला कच भूषन भूरि छुधा। धनहीन दुखी ममता बहुधा ॥

सुख चाहहिं मूढ़ न धर्म रता। मति थोरि कठोरि न कोमलता ॥ 1 ॥

नर पीड़इत रोग न भोग कहीं। अभिमान बिरोध अकारनहीम् ॥

लघु जीवन सम्बतु पञ्च दसा। कलपान्त न नास गुमानु असा ॥ 2 ॥

कलिकाल बिहाल किए मनुजा। नहिं मानत क्वौ अनुजा तनुजा।

नहिं तोष बिचार न सीतलता। सब जाति कुजाति भे मगता ॥ 3 ॥

इरिषा परुषाच्छर लोलुपता। भरि पूरि रही समता बिगता ॥

सब लोग बियोग बिसोक हुए। बरनाश्रम धर्म अचार गे ॥ 4 ॥

दम दान दया नहिं जानपनी। जड़ता परबञ्चनताति घनी ॥

तनु पोषक नारि नरा सगरे। परनिन्दक जे जग मो बगरे ॥ 5 ॥

दो. सुनु ब्यालारि काल कलि मल अवगुन आगार।

गुनुँ बहुत कलिजुग कर बिनु प्रयास निस्तार ॥ 102(क) ॥

कृतजुग त्रेता द्वापर पूजा मख अरु जोग।

जो गति होइ सो कलि हरि नाम ते पावहिं लोग ॥ 102(ख) ॥

कृतजुग सब जोगी बिग्यानी। करि हरि ध्यान तरहिं भव प्रानी ॥

त्रेताँ बिबिध जग्य नर करहीं। प्रभुहि समर्पि कर्म भव तरहीम् ॥

द्वापर करि रघुपति पद पूजा। नर भव तरहिं उपाय न दूजा ॥

कलिजुग केवल हरि गुन गाहा। गावत नर पावहिं भव थाहा ॥

कलिजुग जोग न जग्य न ग्याना। एक अधार राम गुन गाना ॥

सब भरोस तजि जो भज रामहि। प्रेम समेत गाव गुन ग्रामहि ॥

सोइ भव तर कछु संसय नाहीं। नाम प्रताप प्रगट कलि माहीम् ॥

कलि कर एक पुनीत प्रतापा। मानस पुन्य होहिं नहिं पापा ॥

दो. कलिजुग सम जुग आन नहिं जौं नर कर बिस्वास।

गाइ राम गुन गन बिमलँ भव तर बिनहिं प्रयास ॥ 103(क) ॥

प्रगट चारि पद धर्म के कलिल महुँ एक प्रधान।

जेन केन बिधि दीन्हें दान करि कल्यान ॥ 103(ख) ॥

नित जुग धर्म होहिं सब केरे। हृदयँ राम माया के प्रेरे ॥

सुद्ध सत्व समता बिग्याना। कृत प्रभाव प्रसन्न मन जाना ॥

सत्व बहुत रज कछु रति कर्मा। सब बिधि सुख त्रेता कर धर्मा ॥

बहु रज स्वल्प सत्व कछु तामस। द्वापर धर्म हरष भय मानस ॥

तामस बहुत रजोगुन थोरा। कलि प्रभाव बिरोध चहुँ ओरा ॥

बुध जुग धर्म जानि मन माहीं। तजि अधर्म रति धर्म कराहीम् ॥

काल धर्म नहिं ब्यापहिं ताही। रघुपति चरन प्रीति अति जाही ॥

नट कृत बिकट कपट खगराया। नट सेवकहि न ब्यापि माया ॥

दो. हरि माया कृत दोष गुन बिनु हरि भजन न जाहिं।

भजिअ राम तजि काम सब अस बिचारि मन माहिम् ॥ 104(क) ॥

तेहि कलिकाल बरष बहु बसेउँ अवध बिहगेस।

परेउ दुकाल बिपति बस तब मैं गयुँ बिदेस ॥ 104(ख) ॥

गयुँ उजेनी सुनु उरगारी। दीन मलीन दरिद्र दुखारी ॥

गेँ काल कछु सम्पति पाई। तहँ पुनि करुँ सम्भु सेवकाई ॥

बिप्र एक बैदिक सिव पूजा। करि सदा तेहि काजु न दूजा ॥

परम साधु परमारथ बिन्दक। सम्भु उपासक नहिं हरि निन्दक ॥

तेहि सेवुँ मैं कपट समेता। द्विज दयाल अति नीति निकेता ॥

बाहिज नम्र देखि मोहि साईं। बिप्र पढ़आव पुत्र की नाईम् ॥

सम्भु मन्त्र मोहि द्विजबर दीन्हा। सुभ उपदेस बिबिध बिधि कीन्हा ॥

जपुँ मन्त्र सिव मन्दिर जाई। हृदयँ दम्भ अहमिति अधिकाई ॥

दो. मैं खल मल सङ्कुल मति नीच जाति बस मोह।

हरि जन द्विज देखें जरुँ करुँ बिष्नु कर द्रोह ॥ 105(क) ॥

सो. गुर नित मोहि प्रबोध दुखित देखि आचरन मम।

मोहि उपजि अति क्रोध दम्भिहि नीति कि भावी ॥ 105(ख) ॥

एक बार गुर लीन्ह बोलाई। मोहि नीति बहु भाँति सिखाई ॥

सिव सेवा कर फल सुत सोई। अबिरल भगति राम पद होई ॥

रामहि भजहिं तात सिव धाता। नर पावँर कै केतिक बाता ॥

जासु चरन अज सिव अनुरागी। तातु द्रोहँ सुख चहसि अभागी ॥

हर कहुँ हरि सेवक गुर कहेऊ। सुनि खगनाथ हृदय मम दहेऊ ॥

अधम जाति मैं बिद्या पाएँ। भयुँ जथा अहि दूध पिआएँ ॥

मानी कुटिल कुभाग्य कुजाती। गुर कर द्रोह करुँ दिनु राती ॥

अति दयाल गुर स्वल्प न क्रोधा। पुनि पुनि मोहि सिखाव सुबोधा ॥

जेहि ते नीच बड़आई पावा। सो प्रथमहिं हति ताहि नसावा ॥

धूम अनल सम्भव सुनु भाई। तेहि बुझाव घन पदवी पाई ॥

रज मग परी निरादर रही। सब कर पद प्रहार नित सही ॥

मरुत उड़आव प्रथम तेहि भरी। पुनि नृप नयन किरीटन्हि परी ॥

सुनु खगपति अस समुझि प्रसङ्गा। बुध नहिं करहिं अधम कर सङ्गा ॥

कबि कोबिद गावहिं असि नीती। खल सन कलह न भल नहिं प्रीती ॥

उदासीन नित रहिअ गोसाईं। खल परिहरिअ स्वान की नाईम् ॥

मैं खल हृदयँ कपट कुटिलाई। गुर हित कहि न मोहि सोहाई ॥

दो. एक बार हर मन्दिर जपत रहेउँ सिव नाम।

गुर आयु अभिमान तें उठि नहिं कीन्ह प्रनाम ॥ 106(क) ॥

सो दयाल नहिं कहेउ कछु उर न रोष लवलेस।

अति अघ गुर अपमानता सहि नहिं सके महेस ॥ 106(ख) ॥

मन्दिर माझ भी नभ बानी। रे हतभाग्य अग्य अभिमानी ॥

जद्यपि तव गुर कें नहिं क्रोधा। अति कृपाल चित सम्यक बोधा ॥

तदपि साप सठ दैहुँ तोही। नीति बिरोध सोहाइ न मोही ॥

जौं नहिं दण्ड करौं खल तोरा। भ्रष्ट होइ श्रुतिमारग मोरा ॥

जे सठ गुर सन इरिषा करहीं। रौरव नरक कोटि जुग परहीम् ॥

त्रिजग जोनि पुनि धरहिं सरीरा। अयुत जन्म भरि पावहिं पीरा ॥

बैठ रहेसि अजगर इव पापी। सर्प होहि खल मल मति ब्यापी ॥

महा बिटप कोटर महुँ जाई ॥ रहु अधमाधम अधगति पाई ॥

दो. हाहाकार कीन्ह गुर दारुन सुनि सिव साप ॥

कम्पित मोहि बिलोकि अति उर उपजा परिताप ॥ 107(क) ॥

करि दण्डवत सप्रेम द्विज सिव सन्मुख कर जोरि।

बिनय करत गदगद स्वर समुझि घोर गति मोरि ॥ 107(ख) ॥

नमामीशमीशान निर्वाणरूपं। विम्भुं ब्यापकं ब्रह्म वेदस्वरूपं।

निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरींह। चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम् ॥

निराकारमोङ्कारमूलं तुरीयं। गिरा ग्यान गोतीतमीशं गिरीशम् ॥

करालं महाकाल कालं कृपालं। गुणागार संसारपारं नतोऽहम् ॥

तुषाराद्रि सङ्काश गौरं गभीरं। मनोभूत कोटि प्रभा श्री शरीरम् ॥

स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारु गङ्गा। लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजङ्गा ॥

चलत्कुण्डलं भ्रू सुनेत्रं विशालं। प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम् ॥

मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं। प्रियं शङ्करं सर्वनाथं भजामि ॥

प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशं। अखण्डं अजं भानुकोटिप्रकाशम् ॥

त्रयःशूल निर्मूलनं शूलपाणिं। भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम् ॥

कलातीत कल्याण कल्पान्तकारी। सदा सज्जनान्ददाता पुरारी ॥

चिदानन्दसन्दोह मोहापहारी। प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी ॥

न यावद् उमानाथ पादारविन्दं। भजन्तीह लोके परे वा नराणाम् ॥

न तावत्सुखं शान्ति सन्तापनाशं। प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम् ॥

न जानामि योगं जपं नैव पूजां। नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम् ॥

जरा जन्म दुःखौघ तातप्यमानं। प्रभो पाहि आपन्नमामीश शम्भो ॥

श्लोक-रुद्राष्टकमिदं प्रोक्तं विप्रेण हरतोषये।

ये पठन्ति नरा भक्त्या तेषां शम्भुः प्रसीदति ॥ 9 ॥

दो. -सुनि बिनती सर्बग्य सिव देखि ब्रिप्र अनुरागु।

पुनि मन्दिर नभबानी भि द्विजबर बर मागु ॥ 108(क) ॥

जौं प्रसन्न प्रभु मो पर नाथ दीन पर नेहु।

निज पद भगति देइ प्रभु पुनि दूसर बर देहु ॥ 108(ख) ॥

तव माया बस जीव जड़ सन्तत फिरि भुलान।

तेहि पर क्रोध न करिअ प्रभु कृपा सिन्धु भगवान ॥ 108(ग) ॥

सङ्कर दीनदयाल अब एहि पर होहु कृपाल।

साप अनुग्रह होइ जेहिं नाथ थोरेहीं काल ॥ 108(घ) ॥

एहि कर होइ परम कल्याना। सोइ करहु अब कृपानिधाना ॥

बिप्रगिरा सुनि परहित सानी। एवमस्तु इति भि नभबानी ॥

जदपि कीन्ह एहिं दारुन पापा। मैं पुनि दीन्ह कोप करि सापा ॥

तदपि तुम्हार साधुता देखी। करिहुँ एहि पर कृपा बिसेषी ॥

छमासील जे पर उपकारी। ते द्विज मोहि प्रिय जथा खरारी ॥

मोर श्राप द्विज ब्यर्थ न जाइहि। जन्म सहस अवस्य यह पाइहि ॥

जनमत मरत दुसह दुख होई। अहि स्वल्पु नहिं ब्यापिहि सोई ॥

कवनेउँ जन्म मिटिहि नहिं ग्याना। सुनहि सूद्र मम बचन प्रवाना ॥

रघुपति पुरीं जन्म तब भयू। पुनि तैं मम सेवाँ मन दयू ॥

पुरी प्रभाव अनुग्रह मोरें। राम भगति उपजिहि उर तोरेम् ॥

सुनु मम बचन सत्य अब भाई। हरितोषन ब्रत द्विज सेवकाई ॥

अब जनि करहि बिप्र अपमाना। जानेहु सन्त अनन्त समाना ॥

इन्द्र कुलिस मम सूल बिसाला। कालदण्ड हरि चक्र कराला ॥

जो इन्ह कर मारा नहिं मरी। बिप्रद्रोह पावक सो जरी ॥

अस बिबेक राखेहु मन माहीं। तुम्ह कहँ जग दुर्लभ कछु नाहीम् ॥

औरु एक आसिषा मोरी। अप्रतिहत गति होइहि तोरी ॥

दो. सुनि सिव बचन हरषि गुर एवमस्तु इति भाषि।

मोहि प्रबोधि गयु गृह सम्भु चरन उर राखि ॥ 109(क) ॥

प्रेरित काल बिधि गिरि जाइ भयुँ मैं ब्याल।

पुनि प्रयास बिनु सो तनु जजेउँ गेँ कछु काल ॥ 109(ख) ॥

जोइ तनु धरुँ तजुँ पुनि अनायास हरिजान।

जिमि नूतन पट पहिरि नर परिहरि पुरान ॥ 109(ग) ॥

सिवँ राखी श्रुति नीति अरु मैं नहिं पावा क्लेस।

एहि बिधि धरेउँ बिबिध तनु ग्यान न गयु खगेस ॥ 109(घ) ॥

त्रिजग देव नर जोइ तनु धरुँ। तहँ तहँ राम भजन अनुसरूँ ॥

एक सूल मोहि बिसर न क्AU। गुर कर कोमल सील सुभ्AU ॥

चरम देह द्विज कै मैं पाई। सुर दुर्लभ पुरान श्रुति गाई ॥

खेलुँ तहूँ बालकन्ह मीला। करुँ सकल रघुनायक लीला ॥

प्रौढ़ भेँ मोहि पिता पढ़आवा। समझुँ सुनुँ गुनुँ नहिं भावा ॥

मन ते सकल बासना भागी। केवल राम चरन लय लागी ॥

कहु खगेस अस कवन अभागी। खरी सेव सुरधेनुहि त्यागी ॥

प्रेम मगन मोहि कछु न सोहाई। हारेउ पिता पढ़आइ पढ़आई ॥

भे कालबस जब पितु माता। मैं बन गयुँ भजन जनत्राता ॥

जहँ जहँ बिपिन मुनीस्वर पावुँ। आश्रम जाइ जाइ सिरु नावुँ ॥

बूझत तिन्हहि राम गुन गाहा। कहहिं सुनुँ हरषित खगनाहा ॥

सुनत फिरुँ हरि गुन अनुबादा। अब्याहत गति सम्भु प्रसादा ॥

छूटी त्रिबिध ईषना गाढ़ई। एक लालसा उर अति बाढ़ई ॥

राम चरन बारिज जब देखौं। तब निज जन्म सफल करि लेखौम् ॥

जेहि पूँछुँ सोइ मुनि अस कही। ईस्वर सर्ब भूतमय अही ॥

निर्गुन मत नहिं मोहि सोहाई। सगुन ब्रह्म रति उर अधिकाई ॥

दो. गुर के बचन सुरति करि राम चरन मनु लाग।

रघुपति जस गावत फिरुँ छन छन नव अनुराग ॥ 110(क) ॥

मेरु सिखर बट छायाँ मुनि लोमस आसीन।

देखि चरन सिरु नायुँ बचन कहेउँ अति दीन ॥ 110(ख) ॥

सुनि मम बचन बिनीत मृदु मुनि कृपाल खगराज।

मोहि सादर पूँछत भे द्विज आयहु केहि काज ॥ 110(ग) ॥

तब मैं कहा कृपानिधि तुम्ह सर्बग्य सुजान।

सगुन ब्रह्म अवराधन मोहि कहहु भगवान ॥ 110(घ) ॥

तब मुनिष रघुपति गुन गाथा। कहे कछुक सादर खगनाथा ॥

ब्रह्मग्यान रत मुनि बिग्यानि। मोहि परम अधिकारी जानी ॥

लागे करन ब्रह्म उपदेसा। अज अद्वेत अगुन हृदयेसा ॥

अकल अनीह अनाम अरुपा। अनुभव गम्य अखण्ड अनूपा ॥

मन गोतीत अमल अबिनासी। निर्बिकार निरवधि सुख रासी ॥

सो तैं ताहि तोहि नहिं भेदा। बारि बीचि इव गावहि बेदा ॥

बिबिध भाँति मोहि मुनि समुझावा। निर्गुन मत मम हृदयँ न आवा ॥

पुनि मैं कहेउँ नाइ पद सीसा। सगुन उपासन कहहु मुनीसा ॥

राम भगति जल मम मन मीना। किमि बिलगाइ मुनीस प्रबीना ॥

सोइ उपदेस कहहु करि दाया। निज नयनन्हि देखौं रघुराया ॥

भरि लोचन बिलोकि अवधेसा। तब सुनिहुँ निर्गुन उपदेसा ॥

मुनि पुनि कहि हरिकथा अनूपा। खण्डि सगुन मत अगुन निरूपा ॥

तब मैं निर्गुन मत कर दूरी। सगुन निरूपुँ करि हठ भूरी ॥

उत्तर प्रतिउत्तर मैं कीन्हा। मुनि तन भे क्रोध के चीन्हा ॥

सुनु प्रभु बहुत अवग्या किएँ। उपज क्रोध ग्यानिन्ह के हिएँ ॥

अति सङ्घरषन जौं कर कोई। अनल प्रगट चन्दन ते होई ॥

दो. -बारम्बार सकोप मुनि करि निरुपन ग्यान।

मैं अपनें मन बैठ तब करुँ बिबिध अनुमान ॥ 111(क) ॥

क्रोध कि द्वेतबुद्धि बिनु द्वैत कि बिनु अग्यान।

मायाबस परिछिन्न जड़ जीव कि ईस समान ॥ 111(ख) ॥

कबहुँ कि दुख सब कर हित ताकें। तेहि कि दरिद्र परस मनि जाकेम् ॥

परद्रोही की होहिं निसङ्का। कामी पुनि कि रहहिं अकलङ्का ॥

बंस कि रह द्विज अनहित कीन्हें। कर्म कि होहिं स्वरूपहि चीन्हेम् ॥

काहू सुमति कि खल सँग जामी। सुभ गति पाव कि परत्रिय गामी ॥

भव कि परहिं परमात्मा बिन्दक। सुखी कि होहिं कबहुँ हरिनिन्दक ॥

राजु कि रहि नीति बिनु जानें। अघ कि रहहिं हरिचरित बखानेम् ॥

पावन जस कि पुन्य बिनु होई। बिनु अघ अजस कि पावि कोई ॥

लाभु कि किछु हरि भगति समाना। जेहि गावहिं श्रुति सन्त पुराना ॥

हानि कि जग एहि सम किछु भाई। भजिअ न रामहि नर तनु पाई ॥

अघ कि पिसुनता सम कछु आना। धर्म कि दया सरिस हरिजाना ॥

एहि बिधि अमिति जुगुति मन गुनूँ। मुनि उपदेस न सादर सुनूँ ॥

पुनि पुनि सगुन पच्छ मैं रोपा। तब मुनि बोलेउ बचन सकोपा ॥

मूढ़ परम सिख देउँ न मानसि। उत्तर प्रतिउत्तर बहु आनसि ॥

सत्य बचन बिस्वास न करही। बायस इव सबही ते डरही ॥

सठ स्वपच्छ तब हृदयँ बिसाला। सपदि होहि पच्छी चण्डाला ॥

लीन्ह श्राप मैं सीस चढ़आई। नहिं कछु भय न दीनता आई ॥

दो. तुरत भयुँ मैं काग तब पुनि मुनि पद सिरु नाइ।

सुमिरि राम रघुबंस मनि हरषित चलेउँ उड़आइ ॥ 112(क) ॥

उमा जे राम चरन रत बिगत काम मद क्रोध ॥

निज प्रभुमय देखहिं जगत केहि सन करहिं बिरोध ॥ 112(ख) ॥

सुनु खगेस नहिं कछु रिषि दूषन। उर प्रेरक रघुबंस बिभूषन ॥

कृपासिन्धु मुनि मति करि भोरी। लीन्हि प्रेम परिच्छा मोरी ॥

मन बच क्रम मोहि निज जन जाना। मुनि मति पुनि फेरी भगवाना ॥

रिषि मम महत सीलता देखी। राम चरन बिस्वास बिसेषी ॥

अति बिसमय पुनि पुनि पछिताई। सादर मुनि मोहि लीन्ह बोलाई ॥

मम परितोष बिबिध बिधि कीन्हा। हरषित राममन्त्र तब दीन्हा ॥

बालकरूप राम कर ध्याना। कहेउ मोहि मुनि कृपानिधाना ॥

सुन्दर सुखद मिहि अति भावा। सो प्रथमहिं मैं तुम्हहि सुनावा ॥

मुनि मोहि कछुक काल तहँ राखा। रामचरितमानस तब भाषा ॥

सादर मोहि यह कथा सुनाई। पुनि बोले मुनि गिरा सुहाई ॥

रामचरित सर गुप्त सुहावा। सम्भु प्रसाद तात मैं पावा ॥

तोहि निज भगत राम कर जानी। ताते मैं सब कहेउँ बखानी ॥

राम भगति जिन्ह कें उर नाहीं। कबहुँ न तात कहिअ तिन्ह पाहीम् ॥

मुनि मोहि बिबिध भाँति समुझावा। मैं सप्रेम मुनि पद सिरु नावा ॥

निज कर कमल परसि मम सीसा। हरषित आसिष दीन्ह मुनीसा ॥

राम भगति अबिरल उर तोरें। बसिहि सदा प्रसाद अब मोरेम् ॥

दो. -सदा राम प्रिय होहु तुम्ह सुभ गुन भवन अमान।

कामरूप इच्धामरन ग्यान बिराग निधान ॥ 113(क) ॥

जेंहिं आश्रम तुम्ह बसब पुनि सुमिरत श्रीभगवन्त।

ब्यापिहि तहँ न अबिद्या जोजन एक प्रजन्त ॥ 113(ख) ॥

काल कर्म गुन दोष सुभ्AU। कछु दुख तुम्हहि न ब्यापिहि क्AU ॥

राम रहस्य ललित बिधि नाना। गुप्त प्रगट इतिहास पुराना ॥

बिनु श्रम तुम्ह जानब सब सोऊ। नित नव नेह राम पद होऊ ॥

जो इच्छा करिहहु मन माहीं। हरि प्रसाद कछु दुर्लभ नाहीम् ॥

सुनि मुनि आसिष सुनु मतिधीरा। ब्रह्मगिरा भि गगन गँभीरा ॥

एवमस्तु तव बच मुनि ग्यानी। यह मम भगत कर्म मन बानी ॥

सुनि नभगिरा हरष मोहि भयू। प्रेम मगन सब संसय गयू ॥

करि बिनती मुनि आयसु पाई। पद सरोज पुनि पुनि सिरु नाई ॥

हरष सहित एहिं आश्रम आयुँ। प्रभु प्रसाद दुर्लभ बर पायुँ ॥

इहाँ बसत मोहि सुनु खग ईसा। बीते कलप सात अरु बीसा ॥

करुँ सदा रघुपति गुन गाना। सादर सुनहिं बिहङ्ग सुजाना ॥

जब जब अवधपुरीं रघुबीरा। धरहिं भगत हित मनुज सरीरा ॥

तब तब जाइ राम पुर रहूँ। सिसुलीला बिलोकि सुख लहूँ ॥

पुनि उर राखि राम सिसुरूपा। निज आश्रम आवुँ खगभूपा ॥

कथा सकल मैं तुम्हहि सुनाई। काग देह जेहिं कारन पाई ॥

कहिउँ तात सब प्रस्न तुम्हारी। राम भगति महिमा अति भारी ॥

दो. ताते यह तन मोहि प्रिय भयु राम पद नेह।

निज प्रभु दरसन पायुँ गे सकल सन्देह ॥ 114(क) ॥

मासपारायण, उन्तीसवाँ विश्राम

भगति पच्छ हठ करि रहेउँ दीन्हि महारिषि साप।

मुनि दुर्लभ बर पायुँ देखहु भजन प्रताप ॥ 114(ख) ॥

जे असि भगति जानि परिहरहीं। केवल ग्यान हेतु श्रम करहीम् ॥

ते जड़ कामधेनु गृहँ त्यागी। खोजत आकु फिरहिं पय लागी ॥

सुनु खगेस हरि भगति बिहाई। जे सुख चाहहिं आन उपाई ॥

ते सठ महासिन्धु बिनु तरनी। पैरि पार चाहहिं जड़ करनी ॥

सुनि भसुण्डि के बचन भवानी। बोलेउ गरुड़ हरषि मृदु बानी ॥

तव प्रसाद प्रभु मम उर माहीं। संसय सोक मोह भ्रम नाहीम् ॥

सुनेउँ पुनीत राम गुन ग्रामा। तुम्हरी कृपाँ लहेउँ बिश्रामा ॥

एक बात प्रभु पूँछुँ तोही। कहहु बुझाइ कृपानिधि मोही ॥

कहहिं सन्त मुनि बेद पुराना। नहिं कछु दुर्लभ ग्यान समाना ॥

सोइ मुनि तुम्ह सन कहेउ गोसाईं। नहिं आदरेहु भगति की नाईम् ॥

ग्यानहि भगतिहि अन्तर केता। सकल कहहु प्रभु कृपा निकेता ॥

सुनि उरगारि बचन सुख माना। सादर बोलेउ काग सुजाना ॥

भगतिहि ग्यानहि नहिं कछु भेदा। उभय हरहिं भव सम्भव खेदा ॥

नाथ मुनीस कहहिं कछु अन्तर। सावधान सौ सुनु बिहङ्गबर ॥

ग्यान बिराग जोग बिग्याना। ए सब पुरुष सुनहु हरिजाना ॥

पुरुष प्रताप प्रबल सब भाँती। अबला अबल सहज जड़ जाती ॥

दो. -पुरुष त्यागि सक नारिहि जो बिरक्त मति धीर ॥

न तु कामी बिषयाबस बिमुख जो पद रघुबीर ॥ 115(क) ॥

सो. सौ मुनि ग्याननिधान मृगनयनी बिधु मुख निरखि।

बिबस होइ हरिजान नारि बिष्नु माया प्रगट ॥ 115(ख) ॥

इहाँ न पच्छपात कछु राखुँ। बेद पुरान सन्त मत भाषुँ ॥

मोह न नारि नारि कें रूपा। पन्नगारि यह रीति अनूपा ॥

माया भगति सुनहु तुम्ह दोऊ। नारि बर्ग जानि सब कोऊ ॥

पुनि रघुबीरहि भगति पिआरी। माया खलु नर्तकी बिचारी ॥

भगतिहि सानुकूल रघुराया। ताते तेहि डरपति अति माया ॥

राम भगति निरुपम निरुपाधी। बसि जासु उर सदा अबाधी ॥

तेहि बिलोकि माया सकुचाई। करि न सकि कछु निज प्रभुताई ॥

अस बिचारि जे मुनि बिग्यानी। जाचहीं भगति सकल सुख खानी ॥

दो. यह रहस्य रघुनाथ कर बेगि न जानि कोइ।

जो जानि रघुपति कृपाँ सपनेहुँ मोह न होइ ॥ 116(क) ॥

औरु ग्यान भगति कर भेद सुनहु सुप्रबीन।

जो सुनि होइ राम पद प्रीति सदा अबिछीन ॥ 116(ख) ॥

सुनहु तात यह अकथ कहानी। समुझत बनि न जाइ बखानी ॥

ईस्वर अंस जीव अबिनासी। चेतन अमल सहज सुख रासी ॥

सो मायाबस भयु गोसाईं। बँध्यो कीर मरकट की नाई ॥

जड़ चेतनहि ग्रन्थि परि गी। जदपि मृषा छूटत कठिनी ॥

तब ते जीव भयु संसारी। छूट न ग्रन्थि न होइ सुखारी ॥

श्रुति पुरान बहु कहेउ उपाई। छूट न अधिक अधिक अरुझाई ॥

जीव हृदयँ तम मोह बिसेषी। ग्रन्थि छूट किमि परि न देखी ॥

अस सञ्जोग ईस जब करी। तबहुँ कदाचित सो निरुअरी ॥

सात्त्विक श्रद्धा धेनु सुहाई। जौं हरि कृपाँ हृदयँ बस आई ॥

जप तप ब्रत जम नियम अपारा। जे श्रुति कह सुभ धर्म अचारा ॥

तेइ तृन हरित चरै जब गाई। भाव बच्छ सिसु पाइ पेन्हाई ॥

नोइ निबृत्ति पात्र बिस्वासा। निर्मल मन अहीर निज दासा ॥

परम धर्ममय पय दुहि भाई। अवटै अनल अकाम बिहाई ॥

तोष मरुत तब छमाँ जुड़आवै। धृति सम जावनु देइ जमावै ॥

मुदिताँ मथैं बिचार मथानी। दम अधार रजु सत्य सुबानी ॥

तब मथि काढ़इ लेइ नवनीता। बिमल बिराग सुभग सुपुनीता ॥

दो. जोग अगिनि करि प्रगट तब कर्म सुभासुभ लाइ।

बुद्धि सिरावैं ग्यान घृत ममता मल जरि जाइ ॥ 117(क) ॥

तब बिग्यानरूपिनि बुद्धि बिसद घृत पाइ।

चित्त दिआ भरि धरै दृढ़ समता दिअटि बनाइ ॥ 117(ख) ॥

तीनि अवस्था तीनि गुन तेहि कपास तें काढ़इ।

तूल तुरीय सँवारि पुनि बाती करै सुगाढ़इ ॥ 117(ग) ॥

सो. एहि बिधि लेसै दीप तेज रासि बिग्यानमय ॥

जातहिं जासु समीप जरहिं मदादिक सलभ सब ॥ 117(घ) ॥

सोहमस्मि इति बृत्ति अखण्डा। दीप सिखा सोइ परम प्रचण्डा ॥

आतम अनुभव सुख सुप्रकासा। तब भव मूल भेद भ्रम नासा ॥

प्रबल अबिद्या कर परिवारा। मोह आदि तम मिटि अपारा ॥

तब सोइ बुद्धि पाइ उँजिआरा। उर गृहँ बैठि ग्रन्थि निरुआरा ॥

छोरन ग्रन्थि पाव जौं सोई। तब यह जीव कृतारथ होई ॥

छोरत ग्रन्थि जानि खगराया। बिघ्न अनेक करि तब माया ॥

रिद्धि सिद्धि प्रेरि बहु भाई। बुद्धहि लोभ दिखावहिं आई ॥

कल बल छल करि जाहिं समीपा। अञ्चल बात बुझावहिं दीपा ॥

होइ बुद्धि जौं परम सयानी। तिन्ह तन चितव न अनहित जानी ॥

जौं तेहि बिघ्न बुद्धि नहिं बाधी। तौ बहोरि सुर करहिं उपाधी ॥

इन्द्रीं द्वार झरोखा नाना। तहँ तहँ सुर बैठे करि थाना ॥

आवत देखहिं बिषय बयारी। ते हठि देही कपाट उघारी ॥

जब सो प्रभञ्जन उर गृहँ जाई। तबहिं दीप बिग्यान बुझाई ॥

ग्रन्थि न छूटि मिटा सो प्रकासा। बुद्धि बिकल भि बिषय बतासा ॥

इन्द्रिन्ह सुरन्ह न ग्यान सोहाई। बिषय भोग पर प्रीति सदाई ॥

बिषय समीर बुद्धि कृत भोरी। तेहि बिधि दीप को बार बहोरी ॥

दो. तब फिरि जीव बिबिध बिधि पावि संसृति क्लेस।

हरि माया अति दुस्तर तरि न जाइ बिहगेस ॥ 118(क) ॥

कहत कठिन समुझत कठिन साधन कठिन बिबेक।

होइ घुनाच्छर न्याय जौं पुनि प्रत्यूह अनेक ॥ 118(ख) ॥

ग्यान पन्थ कृपान कै धारा। परत खगेस होइ नहिं बारा ॥

जो निर्बिघ्न पन्थ निर्बही। सो कैवल्य परम पद लही ॥

अति दुर्लभ कैवल्य परम पद। सन्त पुरान निगम आगम बद ॥

राम भजत सोइ मुकुति गोसाई। अनिच्छित आवि बरिआई ॥

जिमि थल बिनु जल रहि न सकाई। कोटि भाँति कौ करै उपाई ॥

तथा मोच्छ सुख सुनु खगराई। रहि न सकि हरि भगति बिहाई ॥

अस बिचारि हरि भगत सयाने। मुक्ति निरादर भगति लुभाने ॥

भगति करत बिनु जतन प्रयासा। संसृति मूल अबिद्या नासा ॥

भोजन करिअ तृपिति हित लागी। जिमि सो असन पचवै जठरागी ॥

असि हरिभगति सुगम सुखदाई। को अस मूढ़ न जाहि सोहाई ॥

दो. सेवक सेब्य भाव बिनु भव न तरिअ उरगारि ॥

भजहु राम पद पङ्कज अस सिद्धान्त बिचारि ॥ 119(क) ॥

जो चेतन कहँ ज़ड़ करि ज़ड़हि करि चैतन्य।

अस समर्थ रघुनायकहिं भजहिं जीव ते धन्य ॥ 119(ख) ॥

कहेउँ ग्यान सिद्धान्त बुझाई। सुनहु भगति मनि कै प्रभुताई ॥

राम भगति चिन्तामनि सुन्दर। बसि गरुड़ जाके उर अन्तर ॥

परम प्रकास रूप दिन राती। नहिं कछु चहिअ दिआ घृत बाती ॥

मोह दरिद्र निकट नहिं आवा। लोभ बात नहिं ताहि बुझावा ॥

प्रबल अबिद्या तम मिटि जाई। हारहिं सकल सलभ समुदाई ॥

खल कामादि निकट नहिं जाहीं। बसि भगति जाके उर माहीम् ॥

गरल सुधासम अरि हित होई। तेहि मनि बिनु सुख पाव न कोई ॥

ब्यापहिं मानस रोग न भारी। जिन्ह के बस सब जीव दुखारी ॥

राम भगति मनि उर बस जाकें। दुख लवलेस न सपनेहुँ ताकेम् ॥

चतुर सिरोमनि तेइ जग माहीं। जे मनि लागि सुजतन कराहीम् ॥

सो मनि जदपि प्रगट जग अही। राम कृपा बिनु नहिं कौ लही ॥

सुगम उपाय पाइबे केरे। नर हतभाग्य देहिं भटमेरे ॥

पावन पर्बत बेद पुराना। राम कथा रुचिराकर नाना ॥

मर्मी सज्जन सुमति कुदारी। ग्यान बिराग नयन उरगारी ॥

भाव सहित खोजि जो प्रानी। पाव भगति मनि सब सुख खानी ॥

मोरें मन प्रभु अस बिस्वासा। राम ते अधिक राम कर दासा ॥

राम सिन्धु घन सज्जन धीरा। चन्दन तरु हरि सन्त समीरा ॥

सब कर फल हरि भगति सुहाई। सो बिनु सन्त न काहूँ पाई ॥

अस बिचारि जोइ कर सतसङ्गा। राम भगति तेहि सुलभ बिहङ्गा ॥

दो. ब्रह्म पयोनिधि मन्दर ग्यान सन्त सुर आहिं।

कथा सुधा मथि काढ़हिं भगति मधुरता जाहिम् ॥ 120(क) ॥

बिरति चर्म असि ग्यान मद लोभ मोह रिपु मारि।

जय पाइअ सो हरि भगति देखु खगेस बिचारि ॥ 120(ख) ॥

पुनि सप्रेम बोलेउ खगर्AU। जौं कृपाल मोहि ऊपर भ्AU ॥

नाथ मोहि निज सेवक जानी। सप्त प्रस्न कहहु बखानी ॥

प्रथमहिं कहहु नाथ मतिधीरा। सब ते दुर्लभ कवन सरीरा ॥

बड़ दुख कवन कवन सुख भारी। सौ सञ्छेपहिं कहहु बिचारी ॥

सन्त असन्त मरम तुम्ह जानहु। तिन्ह कर सहज सुभाव बखानहु ॥

कवन पुन्य श्रुति बिदित बिसाला। कहहु कवन अघ परम कराला ॥

मानस रोग कहहु समुझाई। तुम्ह सर्बग्य कृपा अधिकाई ॥

तात सुनहु सादर अति प्रीती। मैं सञ्छेप कहुँ यह नीती ॥

नर तन सम नहिं कवनिउ देही। जीव चराचर जाचत तेही ॥

नरक स्वर्ग अपबर्ग निसेनी। ग्यान बिराग भगति सुभ देनी ॥

सो तनु धरि हरि भजहिं न जे नर। होहिं बिषय रत मन्द मन्द तर ॥

काँच किरिच बदलें ते लेही। कर ते डारि परस मनि देहीम् ॥

नहिं दरिद्र सम दुख जग माहीं। सन्त मिलन सम सुख जग नाहीम् ॥

पर उपकार बचन मन काया। सन्त सहज सुभाउ खगराया ॥

सन्त सहहिं दुख परहित लागी। परदुख हेतु असन्त अभागी ॥

भूर्ज तरू सम सन्त कृपाला। परहित निति सह बिपति बिसाला ॥

सन इव खल पर बन्धन करी। खाल कढ़आइ बिपति सहि मरी ॥

खल बिनु स्वारथ पर अपकारी। अहि मूषक इव सुनु उरगारी ॥

पर सम्पदा बिनासि नसाहीं। जिमि ससि हति हिम उपल बिलाहीम् ॥

दुष्ट उदय जग आरति हेतू। जथा प्रसिद्ध अधम ग्रह केतू ॥

सन्त उदय सन्तत सुखकारी। बिस्व सुखद जिमि इन्दु तमारी ॥

परम धर्म श्रुति बिदित अहिंसा। पर निन्दा सम अघ न गरीसा ॥

हर गुर निन्दक दादुर होई। जन्म सहस्र पाव तन सोई ॥

द्विज निन्दक बहु नरक भोगकरि। जग जनमि बायस सरीर धरि ॥

सुर श्रुति निन्दक जे अभिमानी। रौरव नरक परहिं ते प्रानी ॥

होहिं उलूक सन्त निन्दा रत। मोह निसा प्रिय ग्यान भानु गत ॥

सब के निन्दा जे जड़ करहीं। ते चमगादुर होइ अवतरहीम् ॥

सुनहु तात अब मानस रोगा। जिन्ह ते दुख पावहिं सब लोगा ॥

मोह सकल ब्याधिन्ह कर मूला। तिन्ह ते पुनि उपजहिं बहु सूला ॥

काम बात कफ लोभ अपारा। क्रोध पित्त नित छाती जारा ॥

प्रीति करहिं जौं तीनिउ भाई। उपजि सन्यपात दुखदाई ॥

बिषय मनोरथ दुर्गम नाना। ते सब सूल नाम को जाना ॥

ममता दादु कण्डु इरषाई। हरष बिषाद गरह बहुताई ॥

पर सुख देखि जरनि सोइ छी। कुष्ट दुष्टता मन कुटिली ॥

अहङ्कार अति दुखद डमरुआ। दम्भ कपट मद मान नेहरुआ ॥

तृस्ना उदरबृद्धि अति भारी। त्रिबिध ईषना तरुन तिजारी ॥

जुग बिधि ज्वर मत्सर अबिबेका। कहँ लागि कहौं कुरोग अनेका ॥

दो. एक ब्याधि बस नर मरहिं ए असाधि बहु ब्याधि।

पीड़हिं सन्तत जीव कहुँ सो किमि लहै समाधि ॥ 121(क) ॥

नेम धर्म आचार तप ग्यान जग्य जप दान।

भेषज पुनि कोटिन्ह नहिं रोग जाहिं हरिजान ॥ 121(ख) ॥

एहि बिधि सकल जीव जग रोगी। सोक हरष भय प्रीति बियोगी ॥

मानक रोग कछुक मैं गाए। हहिं सब कें लखि बिरलेन्ह पाए ॥

जाने ते छीजहिं कछु पापी। नास न पावहिं जन परितापी ॥

बिषय कुपथ्य पाइ अङ्कुरे। मुनिहु हृदयँ का नर बापुरे ॥

राम कृपाँ नासहि सब रोगा। जौं एहि भाँति बनै संयोगा ॥

सदगुर बैद बचन बिस्वासा। सञ्जम यह न बिषय कै आसा ॥

रघुपति भगति सजीवन मूरी। अनूपान श्रद्धा मति पूरी ॥

एहि बिधि भलेहिं सो रोग नसाहीं। नाहिं त जतन कोटि नहिं जाहीम् ॥

जानिअ तब मन बिरुज गोसाँई। जब उर बल बिराग अधिकाई ॥

सुमति छुधा बाढ़इ नित नी। बिषय आस दुर्बलता गी ॥

बिमल ग्यान जल जब सो नहाई। तब रह राम भगति उर छाई ॥

सिव अज सुक सनकादिक नारद। जे मुनि ब्रह्म बिचार बिसारद ॥

सब कर मत खगनायक एहा। करिअ राम पद पङ्कज नेहा ॥

श्रुति पुरान सब ग्रन्थ कहाहीं। रघुपति भगति बिना सुख नाहीम् ॥

कमठ पीठ जामहिं बरु बारा। बन्ध्या सुत बरु काहुहि मारा ॥

फूलहिं नभ बरु बहुबिधि फूला। जीव न लह सुख हरि प्रतिकूला ॥

तृषा जाइ बरु मृगजल पाना। बरु जामहिं सस सीस बिषाना ॥

अन्धकारु बरु रबिहि नसावै। राम बिमुख न जीव सुख पावै ॥

हिम ते अनल प्रगट बरु होई। बिमुख राम सुख पाव न कोई ॥

दो0=बारि मथें घृत होइ बरु सिकता ते बरु तेल।

बिनु हरि भजन न भव तरिअ यह सिद्धान्त अपेल ॥ 122(क) ॥

मसकहि करि बिंरञ्चि प्रभु अजहि मसक ते हीन।

अस बिचारि तजि संसय रामहि भजहिं प्रबीन ॥ 122(ख) ॥

श्लोक- विनिच्श्रितं वदामि ते न अन्यथा वचांसि मे।

हरिं नरा भजन्ति येऽतिदुस्तरं तरन्ति ते ॥ 122(ग) ॥

कहेउँ नाथ हरि चरित अनूपा। ब्यास समास स्वमति अनुरुपा ॥

श्रुति सिद्धान्त इहि उरगारी। राम भजिअ सब काज बिसारी ॥

प्रभु रघुपति तजि सेइअ काही। मोहि से सठ पर ममता जाही ॥

तुम्ह बिग्यानरूप नहिं मोहा। नाथ कीन्हि मो पर अति छोहा ॥

पूछिहुँ राम कथा अति पावनि। सुक सनकादि सम्भु मन भावनि ॥

सत सङ्गति दुर्लभ संसारा। निमिष दण्ड भरि एकु बारा ॥

देखु गरुड़ निज हृदयँ बिचारी। मैं रघुबीर भजन अधिकारी ॥

सकुनाधम सब भाँति अपावन। प्रभु मोहि कीन्ह बिदित जग पावन ॥

दो. आजु धन्य मैं धन्य अति जद्यपि सब बिधि हीन।

निज जन जानि राम मोहि सन्त समागम दीन ॥ 123(क) ॥

नाथ जथामति भाषेउँ राखेउँ नहिं कछु गोइ।

चरित सिन्धु रघुनायक थाह कि पावि कोइ ॥ 123 ॥

सुमिरि राम के गुन गन नाना। पुनि पुनि हरष भुसुण्डि सुजाना ॥

महिमा निगम नेति करि गाई। अतुलित बल प्रताप प्रभुताई ॥

सिव अज पूज्य चरन रघुराई। मो पर कृपा परम मृदुलाई ॥

अस सुभाउ कहुँ सुनुँ न देखुँ। केहि खगेस रघुपति सम लेखुँ ॥

साधक सिद्ध बिमुक्त उदासी। कबि कोबिद कृतग्य सन्न्यासी ॥

जोगी सूर सुतापस ग्यानी। धर्म निरत पण्डित बिग्यानी ॥

तरहिं न बिनु सीँ मम स्वामी। राम नमामि नमामि नमामी ॥

सरन गेँ मो से अघ रासी। होहिं सुद्ध नमामि अबिनासी ॥

दो. जासु नाम भव भेषज हरन घोर त्रय सूल।

सो कृपालु मोहि तो पर सदा रहु अनुकूल ॥ 124(क) ॥

सुनि भुसुण्डि के बचन सुभ देखि राम पद नेह।

बोलेउ प्रेम सहित गिरा गरुड़ बिगत सन्देह ॥ 124(ख) ॥

मै कृत्कृत्य भयुँ तव बानी। सुनि रघुबीर भगति रस सानी ॥

राम चरन नूतन रति भी। माया जनित बिपति सब गी ॥

मोह जलधि बोहित तुम्ह भे। मो कहँ नाथ बिबिध सुख दे ॥

मो पहिं होइ न प्रति उपकारा। बन्दुँ तव पद बारहिं बारा ॥

पूरन काम राम अनुरागी। तुम्ह सम तात न कौ बड़भागी ॥

सन्त बिटप सरिता गिरि धरनी। पर हित हेतु सबन्ह कै करनी ॥

सन्त हृदय नवनीत समाना। कहा कबिन्ह परि कहै न जाना ॥

निज परिताप द्रवि नवनीता। पर दुख द्रवहिं सन्त सुपुनीता ॥

जीवन जन्म सुफल मम भयू। तव प्रसाद संसय सब गयू ॥

जानेहु सदा मोहि निज किङ्कर। पुनि पुनि उमा कहि बिहङ्गबर ॥

दो. तासु चरन सिरु नाइ करि प्रेम सहित मतिधीर।

गयु गरुड़ बैकुण्ठ तब हृदयँ राखि रघुबीर ॥ 125(क) ॥

गिरिजा सन्त समागम सम न लाभ कछु आन।

बिनु हरि कृपा न होइ सो गावहिं बेद पुरान ॥ 125(ख) ॥

कहेउँ परम पुनीत इतिहासा। सुनत श्रवन छूटहिं भव पासा ॥

प्रनत कल्पतरु करुना पुञ्जा। उपजि प्रीति राम पद कञ्जा ॥

मन क्रम बचन जनित अघ जाई। सुनहिं जे कथा श्रवन मन लाई ॥

तीर्थाटन साधन समुदाई। जोग बिराग ग्यान निपुनाई ॥

नाना कर्म धर्म ब्रत दाना। सञ्जम दम जप तप मख नाना ॥

भूत दया द्विज गुर सेवकाई। बिद्या बिनय बिबेक बड़आई ॥

जहँ लगि साधन बेद बखानी। सब कर फल हरि भगति भवानी ॥

सो रघुनाथ भगति श्रुति गाई। राम कृपाँ काहूँ एक पाई ॥

दो. मुनि दुर्लभ हरि भगति नर पावहिं बिनहिं प्रयास।

जे यह कथा निरन्तर सुनहिं मानि बिस्वास ॥ 126 ॥

सोइ सर्बग्य गुनी सोइ ग्याता। सोइ महि मण्डित पण्डित दाता ॥

धर्म परायन सोइ कुल त्राता। राम चरन जा कर मन राता ॥

नीति निपुन सोइ परम सयाना। श्रुति सिद्धान्त नीक तेहिं जाना ॥

सोइ कबि कोबिद सोइ रनधीरा। जो छल छाड़इ भजि रघुबीरा ॥

धन्य देस सो जहँ सुरसरी। धन्य नारि पतिब्रत अनुसरी ॥

धन्य सो भूपु नीति जो करी। धन्य सो द्विज निज धर्म न टरी ॥

सो धन धन्य प्रथम गति जाकी। धन्य पुन्य रत मति सोइ पाकी ॥

धन्य घरी सोइ जब सतसङ्गा। धन्य जन्म द्विज भगति अभङ्गा ॥

दो. सो कुल धन्य उमा सुनु जगत पूज्य सुपुनीत।

श्रीरघुबीर परायन जेहिं नर उपज बिनीत ॥ 127 ॥

मति अनुरूप कथा मैं भाषी। जद्यपि प्रथम गुप्त करि राखी ॥

तव मन प्रीति देखि अधिकाई। तब मैं रघुपति कथा सुनाई ॥

यह न कहिअ सठही हठसीलहि। जो मन लाइ न सुन हरि लीलहि ॥

कहिअ न लोभिहि क्रोधहि कामिहि। जो न भजि सचराचर स्वामिहि ॥

द्विज द्रोहिहि न सुनाइअ कबहूँ। सुरपति सरिस होइ नृप जबहूँ ॥

राम कथा के तेइ अधिकारी। जिन्ह कें सतसङ्गति अति प्यारी ॥

गुर पद प्रीति नीति रत जेई। द्विज सेवक अधिकारी तेई ॥

ता कहँ यह बिसेष सुखदाई। जाहि प्रानप्रिय श्रीरघुराई ॥

दो. राम चरन रति जो चह अथवा पद निर्बान।

भाव सहित सो यह कथा करु श्रवन पुट पान ॥ 128 ॥

राम कथा गिरिजा मैं बरनी। कलि मल समनि मनोमल हरनी ॥

संसृति रोग सजीवन मूरी। राम कथा गावहिं श्रुति सूरी ॥

एहि महँ रुचिर सप्त सोपाना। रघुपति भगति केर पन्थाना ॥

अति हरि कृपा जाहि पर होई। पाउँ देइ एहिं मारग सोई ॥

मन कामना सिद्धि नर पावा। जे यह कथा कपट तजि गावा ॥

कहहिं सुनहिं अनुमोदन करहीं। ते गोपद इव भवनिधि तरहीम् ॥

सुनि सब कथा हृदयँ अति भाई। गिरिजा बोली गिरा सुहाई ॥

नाथ कृपाँ मम गत सन्देहा। राम चरन उपजेउ नव नेहा ॥

दो. मैं कृतकृत्य भिउँ अब तव प्रसाद बिस्वेस।

उपजी राम भगति दृढ़ बीते सकल कलेस ॥ 129 ॥

यह सुभ सम्भु उमा सम्बादा। सुख सम्पादन समन बिषादा ॥

भव भञ्जन गञ्जन सन्देहा। जन रञ्जन सज्जन प्रिय एहा ॥

राम उपासक जे जग माहीं। एहि सम प्रिय तिन्ह के कछु नाहीम् ॥

रघुपति कृपाँ जथामति गावा। मैं यह पावन चरित सुहावा ॥

एहिं कलिकाल न साधन दूजा। जोग जग्य जप तप ब्रत पूजा ॥

रामहि सुमिरिअ गाइअ रामहि। सन्तत सुनिअ राम गुन ग्रामहि ॥

जासु पतित पावन बड़ बाना। गावहिं कबि श्रुति सन्त पुराना ॥

ताहि भजहि मन तजि कुटिलाई। राम भजें गति केहिं नहिं पाई ॥

छं. पाई न केहिं गति पतित पावन राम भजि सुनु सठ मना।

गनिका अजामिल ब्याध गीध गजादि खल तारे घना ॥

आभीर जमन किरात खस स्वपचादि अति अघरूप जे।

कहि नाम बारक तेपि पावन होहिं राम नमामि ते ॥ 1 ॥

रघुबंस भूषन चरित यह नर कहहिं सुनहिं जे गावहीं।

कलि मल मनोमल धोइ बिनु श्रम राम धाम सिधावहीम् ॥

सत पञ्च चौपाईं मनोहर जानि जो नर उर धरै।

दारुन अबिद्या पञ्च जनित बिकार श्रीरघुबर हरै ॥ 2 ॥

सुन्दर सुजान कृपा निधान अनाथ पर कर प्रीति जो।

सो एक राम अकाम हित निर्बानप्रद सम आन को ॥

जाकी कृपा लवलेस ते मतिमन्द तुलसीदासहूँ।

पायो परम बिश्रामु राम समान प्रभु नाहीं कहूँ ॥ 3 ॥

दो. मो सम दीन न दीन हित तुम्ह समान रघुबीर।

अस बिचारि रघुबंस मनि हरहु बिषम भव भीर ॥ 130(क) ॥

कामिहि नारि पिआरि जिमि लोभहि प्रिय जिमि दाम।

तिमि रघुनाथ निरन्तर प्रिय लागहु मोहि राम ॥ 130(ख) ॥

श्लोक-यत्पूर्व प्रभुणा कृतं सुकविना श्रीशम्भुना दुर्गमं

श्रीमद्रामपदाब्जभक्तिमनिशं प्राप्त्यै तु रामायणम्।

मत्वा तद्रघुनाथमनिरतं स्वान्तस्तमःशान्तये

भाषाबद्धमिदं चकार तुलसीदासस्तथा मानसम् ॥ 1 ॥

पुण्यं पापहरं सदा शिवकरं विज्ञानभक्तिप्रदं

मायामोहमलापहं सुविमलं प्रेमाम्बुपूरं शुभम्।

श्रीमद्रामचरित्रमानसमिदं भक्त्यावगाहन्ति ये

ते संसारपतङ्गघोरकिरणैर्दह्यन्ति नो मानवाः ॥ 2 ॥

मासपारायण, तीसवाँ विश्राम

नवान्हपारायण, नवाँ विश्राम

---------

इति श्रीमद्रामचरितमानसे सकलकलिकलुषविध्वंसने

सप्तमः सोपानः समाप्तः।

(उत्तरकाण्ड समाप्त)

--------

आरति श्रीरामायनजी की। कीरति कलित ललित सिय पी की ॥

गावत ब्रह्मादिक मुनि नारद। बालमीक बिग्यान बिसारद।

सुक सनकादि सेष अरु सारद। बरनि पवनसुत कीरति नीकी ॥ 1 ॥

गावत बेद पुरान अष्टदस। छो सास्त्र सब ग्रन्थन को रस।

मुनि जन धन सन्तन को सरबस। सार अंस सम्मत सबही की ॥ 2 ॥

गावत सन्तत सम्भु भवानी। अरु घटसम्भव मुनि बिग्यानी।

ब्यास आदि कबिबर्ज बखानी। कागभुसुण्डि गरुड के ही की ॥ 3 ॥

कलिमल हरनि बिषय रस फीकी। सुभग सिङ्गार मुक्ति जुबती की।

दलन रोग भव मूरि अमी की। तात मात सब बिधि तुलसी की ॥ 4 ॥