මුනයඃ ඌචුඃ
නිඛිලාගමතත්ත්වජ්ඤ බ්රහ්මධ්යානපරායණ .
වදාස්මාකං මුක්ත්යුපායං සූත සර්වෝපකාරකම් .. 1 ..
සර්වදේවේෂු කෝ දේවඃ සද්යෝ මෝක්ෂප්රදෝ භවේත් .
කෝ මනුර්වා භවේත්තස්ය සද්යඃ ප්රීතිකරෝ ධ්රුවම් .. 2 ..
සූත උවාච .
නිගමාගමතත්ත්වජ්ඤෝ හ්යවධූතශ්චිදම්බරඃ .
භක්තවාත්සල්යප්රවණෝ දත්ත ඒව හි කේවලඃ .. 3 ..
සදා ප්රසන්නවදනෝ භක්තචින්තෛකතත්පරඃ .
තස්ය නාමාන්යනන්තානි වර්තන්තේ(අ)ථාප්යදඃ පරම් .. 4 ..
දත්තස්ය නාමසාහස්රං තස්ය ප්රීතිවිවර්ධනම් .
යස්ත්විදං පඨතේ නිත්යං දත්තාත්රේයෛකමානසඃ .. 5 ..
මුච්යතේ සර්වපාපේභ්යඃ ස සද්යෝ නාත්ර සංශයඃ .
අන්තේ තද්ධාම සංයාති පුනරාවෘත්තිදුර්ලභම් .. 6 ..
අස්ය ශ්රීමද්දත්තාත්රේයසහස්රනාමස්තෝත්රමන්ත්රස්ය අවධූත ඍෂිඃ, අනුෂ්ටුප් ඡන්දඃ, දිගම්බරෝ දේවතා, ඕං බීජං, හ්රීං ශක්තිඃ, ක්රෞං කීලකං, ශ්රීදත්තාත්රේයප්රීත්යර්ථේ ජපේ විනියෝගඃ .
අථ ධ්යානම්
දිගම්බරං භස්මවිලේපිතාඞ්ගං
බෝධාත්මකං මුක්තිකරං ප්රසන්නම් .
නිර්මානසං ශ්යාමතනුං භජේ(අ)හං
දත්තාත්රේයං බ්රහ්මසමාධියුක්තම් ..
අථ ස්තෝත්රම්
දත්තාත්රේයෝ මහායෝගී යෝගේශශ්චාමරප්රභුඃ .
මුනිර්දිගම්බරෝ බාලෝ මායාමුක්තෝ මදාපහඃ .. 1 ..
අවධූතෝ මහානාථඃ ශඞ්කරෝ(අ)මරවල්ලභඃ .
මහාදේවශ්චාදිදේවඃ පුරාණප්රභුරීශ්වරඃ .. 2 ..
සත්ත්වකෘත්සත්ත්වභෘද්භාවඃ සත්ත්වාත්මා සත්ත්වසාගරඃ .
සත්ත්වවිත්සත්ත්වසාක්ෂී ච සත්ත්වසාධ්යෝ(අ)මරාධිපඃ .. 3 ..
භූතකෘද්භූතභෘච්චෛව භූතාත්මා භූතසම්භවඃ .
භූතභාවෝ භවෝ භූතවිත්තථා භූතකාරණඃ .. 4 ..
භූතසාක්ෂී ප්රභූතිශ්ච භූතානාං පරමා ගතිඃ .
භූතසඞ්ගවිහීනාත්මා භූතාත්මා භූතශඞ්කරඃ .. 5 ..
භූතනාථෝ මහානාථ ආදිනාථෝ මහේශ්වරඃ .
සර්වභූතනිවාසාත්මා භූතසන්තාපනාශනඃ .. 6 ..
සර්වාත්මා සර්වභෘත්සර්වඃ සර්වජ්ඤඃ සර්වනිර්ණයඃ .
සර්වසාක්ෂී බෘහද්භානුඃ සර්වවිත් සර්වමඞ්ගලඃ .. 7 ..
ශාන්තඃ සත්යඃ සමඃ පූර්ණෝ ඒකාකී කමලාපතිඃ .
රාමෝ රාමප්රියශ්චෛව විරාමෝ රාමකාරණඃ .. 8 ..
ශුද්ධාත්මා පාවනෝ(අ)නන්තඃ ප්රතීතඃ පරමාර්ථභෘත් .
හංසසාක්ෂී විභුශ්චෛව ප්රභුඃ ප්රලය ඉත්යපි .. 9 ..
සිද්ධාත්මා පරමාත්මා ච සිද්ධානාං පරමා ගතිඃ .
සිද්ධිසිද්ධස්තථා සාධ්යඃ සාධනෝ හ්යුත්තමස්තථා .. 10 ..
සුලක්ෂණඃ සුමේධාවී විද්යාවාන්විගතාන්තරඃ .
විජ්වරශ්ච මහාබාහුර්බහුලානන්දවර්ධනඃ .. 11 ..
අව්යක්තපුරුෂඃ ප්රාජ්ඤඃ පරජ්ඤඃ පරමාර්ථදෘක් .
පරාපරවිනිර්මුක්තෝ යුක්තස්තත්ත්වප්රකාශවාන් .. 12 ..
දයාවාන් භගවාන් භාවී භාවාත්මා භාවකාරණඃ .
භවසන්තාපනාශශ්ච පුෂ්පවාන් පණ්ඩිතෝ බුධඃ .. 13 ..
ප්රත්යක්ෂවස්තුර්විශ්වාත්මා ප්රත්යග්බ්රහ්ම සනාතනඃ .
ප්රමාණවිගතශ්චෛව ප්රත්යාහාරනියෝජකඃ .. 14 ..
ප්රණවඃ ප්රණවාතීතඃ ප්රමුඛඃ ප්රලයාත්මකඃ .
මෘත්යුඤ්ජයෝ විවික්තාත්මා ශඞ්කරාත්මා පරෝ වපුඃ .. 15 ..
පරමස්තනුවිජ්ඤේයඃ පරමාත්මනි සංස්ථිතඃ .
ප්රබෝධකලනාධාරඃ ප්රභාවප්රවරෝත්තමඃ .. 16 ..
චිදම්බරශ්චිද්විලාසශ්චිදාකාශශ්චිදුත්තමඃ .
චිත්තචෛතන්යචිත්තාත්මා දේවානාං පරමා ගතිඃ .. 17 ..
අචේත්යශ්චේතනාධාරශ්චේතනාචිත්තවික්රමඃ .
චිත්තාත්මා චේතනාරූපෝ ලසත්පඞ්කජලෝචනඃ .. 18 ..
පරං බ්රහ්ම පරං ජ්යෝතිඃ පරං ධාම පරන්තපඃ .
පරං සූත්රං පරං තන්ත්රං පවිත්රඃ පරමෝහවාන් .. 19 ..
ක්ෂේත්රජ්ඤඃ ක්ෂේත්රගඃ ක්ෂේත්රඃ ක්ෂේත්රාධාරඃ පුරඤ්ජනඃ .
ක්ෂේත්රශූන්යෝ ලෝකසාක්ෂී ක්ෂේත්රවාන් බහුනායකඃ .. 20 ..
යෝගේන්ද්රෝ යෝගපූජ්යශ්ච යෝග්ය ආත්මවිදාං ශුචිඃ .
යෝගමායාධරඃ ස්ථාණුරචලඃ කමලාපතිඃ .. 21 ..
යෝගේශෝ යෝගනිර්මාතා යෝගජ්ඤානප්රකාශනඃ .
යෝගපාලෝ ලෝකපාලඃ සංසාරතමනාශනඃ .. 22 ..
ගුහ්යෝ ගුහ්යතමෝ ගුප්තෝ මුක්තෝ යුක්තඃ සනාතනඃ .
ගහනෝ ගගනාකාරෝ ගම්භීරෝ ගණනායකඃ .. 23 ..
ගෝවින්දෝ ගෝපතිර්ගෝප්තා ගෝභාගෝ භාවසංස්ථිතඃ .
ගෝසාක්ෂී ගෝතමාරිශ්ච ගාන්ධාරෝ ගගනාකෘතිඃ .. 24 ..
යෝගයුක්තෝ භෝගයුක්තඃ ශඞ්කාමුක්තසමාධිමාන් .
සහජඃ සකලේශානඃ කාර්තවීර්යවරප්රදඃ .. 25 ..
සරජෝ විරජෝ පුංසෝ පාවනඃ පාපනාශනඃ .
පරාවරවිනිර්මුක්තඃ පරංජ්යෝතිඃ පුරාතනඃ .. 26 ..
නානාජ්යෝතිරනේකාත්මා ස්වයංජ්යෝතිඃ සදාශිවඃ .
දිව්යජ්යෝතිර්මයශ්චෛව සත්යවිජ්ඤානභාස්කරඃ .. 27 ..
නිත්යශුද්ධඃ පරඃ පූර්ණඃ ප්රකාශඃ ප්රකටෝද්භවඃ .
ප්රමාදවිගතශ්චෛව පරේශඃ පරවික්රමඃ .. 28 ..
යෝගී යෝගෝ යෝගපශ්ච යෝගාභ්යාසප්රකාශනඃ .
යෝක්තා මෝක්තා විධාතා ච ත්රාතා පාතා නිරායුධඃ .. 29 ..
නිත්යමුක්තෝ නිත්යයුක්තඃ සත්යඃ සත්යපරාක්රමඃ .
සත්ත්වශුද්ධිකරඃ සත්ත්වස්තථා සත්ත්වභෘතාං ගතිඃ .. 30 ..
ශ්රීධරඃ ශ්රීවපුඃ ශ්රීමාන් ශ්රීනිවාසෝ(අ)මරාර්චිතඃ .
ශ්රීනිධිඃ ශ්රීපතිඃ ශ්රේෂ්ඨඃ ශ්රේයස්කශ්චරමාශ්රයඃ .. 31 ..
ත්යාගී ත්යාගාර්ථසම්පන්නස්ත්යාගාත්මා ත්යාගවිග්රහඃ .
ත්යාගලක්ෂණසිද්ධාත්මා ත්යාගජ්ඤස්ත්යාගකාරණඃ .. 32 ..
භෝගෝ භෝක්තා තථා භෝග්යෝ භෝගසාධනකාරණඃ .
භෝගී භෝගාර්ථසම්පන්නෝ භෝගජ්ඤානප්රකාශනඃ .. 33 ..
කේවලඃ කේශවඃ කෘෂ්ණඃ කංවාසාඃ කමලාලයඃ .
කමලාසනපූජ්යශ්ච හරිරජ්ඤානඛණ්ඩනඃ .. 34 ..
මහාත්මා මහදාදිශ්ච මහේශෝත්තමවන්දිතඃ .
මනෝබුද්ධිවිහීනාත්මා මානාත්මා මානවාධිපඃ .. 35 ..
භුවනේශෝ විභූතිශ්ච ධෘතිර්මේධා ස්මෘතිර්දයා .
දුඃඛදාවානලෝ බුද්ධඃ ප්රබුද්ධඃ පරමේශ්වරඃ .. 36 ..
කාමහා ක්රෝධහා චෛව දම්භදර්පමදාපහඃ .
අජ්ඤානතිමිරාරිශ්ච භවාරිර්භුවනේශ්වරඃ .. 37 ..
රූපකෘද්රූපභෘද්රූපී රූපාත්මා රූපකාරණඃ .
රූපජ්ඤෝ රූපසාක්ෂී ච නාමරූපෝ ගුණාන්තකඃ .. 38 ..
අප්රමේයඃ ප්රමේයශ්ච ප්රමාණං ප්රණවාශ්රයඃ .
ප්රමාණරහිතෝ(අ)චින්ත්යශ්චේතනාවිගතෝ(අ)ජරඃ .. 39 ..
අක්ෂරෝ(අ)ක්ෂරමුක්තශ්ච විජ්වරෝ ජ්වරනාශනඃ .
විශිෂ්ටෝ විත්තශාස්ත්රී ච දෘෂ්ටෝ දෘෂ්ටාන්තවර්ජිතඃ .. 40 ..
ගුණේශෝ ගුණකායශ්ච ගුණාත්මා ගුණභාවනඃ .
අනන්තගුණසම්පන්නෝ ගුණගර්භෝ ගුණාධිපඃ .. 41 ..
ගණේශෝ ගුණනාථශ්ච ගුණාත්මා ගණභාවනඃ .
ගණබන්ධුර්විවේකාත්මා ගුණයුක්තඃ පරාක්රමී .. 42 ..
අතර්ක්යඃ ක්රතුරග්නිශ්ච කෘතජ්ඤඃ සඵලාශ්රයඃ .
යජ්ඤශ්ච යජ්ඤඵලදෝ යජ්ඤ ඉජ්යෝ(අ)මරෝත්තමඃ .. 43 ..
හිරණ්යගර්භඃ ශ්රීගර්භඃ ඛගර්භඃ කුණපේශ්වරඃ .
මායාගර්භෝ ලෝකගර්භඃ ස්වයම්භූර්භුවනාන්තකඃ .. 44 ..
නිෂ්පාපෝ නිබිඩෝ නන්දී බෝධී බෝධසමාශ්රයඃ .
බෝධාත්මා බෝධනාත්මා ච භේදවෛතණ්ඩඛණ්ඩනඃ .. 45 ..
ස්වාභාව්යෝ භාවනිර්මුක්තෝ ව්යක්තෝ(අ)ව්යක්තසමාශ්රයඃ .
නිත්යතෘප්තෝ නිරාභාසෝ නිර්වාණඃ ශරණඃ සුහෘත් .. 46 ..
ගුහ්යේශෝ ගුණගම්භීරෝ ගුණදෝෂනිවාරණඃ .
ගුණසඞ්ගවිහීනශ්ච යෝගාරේර්දර්පනාශනඃ .. 47 ..
ආනන්දඃ පරමානන්දඃ ස්වානන්දසුඛවර්ධනඃ .
සත්යානන්දශ්චිදානන්දඃ සර්වානන්දපරායණඃ .. 48 ..
සද්රූපඃ සහජඃ සත්යඃ ස්වානන්දඃ සුමනෝහරඃ .
සර්වඃ සර්වාන්තරශ්චෛව පූර්වාත්පූර්වතරස්තථා .. 49 ..
ඛමයඃ ඛපරඃ ඛාදිඃ ඛංබ්රහ්ම ඛතනුඃ ඛගඃ .
ඛවාසාඃ ඛවිහීනශ්ච ඛනිධිඃ ඛපරාශ්රයඃ .. 50 ..
අනන්තශ්චාදිරූපශ්ච සූර්යමණ්ඩලමධ්යගඃ .
අමෝඝඃ පරමාමෝඝඃ පරෝක්ෂඃ පරදඃ කවිඃ .. 51 ..
විශ්වචක්ෂුර්විශ්වසාක්ෂී විශ්වබාහුර්ධනේශ්වරඃ .
ධනඤ්ජයෝ මහාතේජාස්තේජිෂ්ඨස්තෛජසඃ සුඛී .. 52 ..
ජ්යෝතිර්ජ්යෝතිර්මයෝ ජේතා ජ්යෝතිෂාං ජ්යෝතිරාත්මකඃ .
ජ්යෝතිෂාමපි ජ්යෝතිශ්ච ජනකෝ ජනමෝහනඃ .. 53 ..
ජිතේන්ද්රියෝ ජිතක්රෝධෝ ජිතාත්මා ජිතමානසඃ .
ජිතසඞ්ගෝ ජිතප්රාණෝ ජිතසංසාරවාසනඃ .. 54 ..
නිර්වාසනෝ නිරාලම්බෝ නිර්යෝගක්ෂේමවර්ජිතඃ .
නිරීහෝ නිරහඞ්කාරෝ නිරාශීර්නිරුපාධිකඃ .. 55 ..
නිත්යබෝධෝ විවික්තාත්මා විශුද්ධෝත්තමගෞරවඃ .
විද්යාර්ථී පරමාර්ථී ච ශ්රද්ධාර්ථී සාධනාත්මකඃ .. 56 ..
ප්රත්යාහාරී නිරාහාරී සර්වාහාරපරායණඃ .
නිත්යශුද්ධෝ නිරාකාඞ්ක්ෂී පාරායණපරායණඃ .. 57 ..
අණෝරණුතරඃ සූක්ෂ්මඃ ස්ථූලඃ ස්ථූලතරස්තථා .
ඒකස්තථා(අ)නේකරූපෝ විශ්වරූපඃ සනාතනඃ .. 58 ..
නෛකරූපෝ විරූපාත්මා නෛකබෝධමයස්තථා .
නෛකනාමමයශ්චෛව නෛකවිද්යාවිවර්ධනඃ .. 59 ..
ඒකශ්චෛකාන්තිකශ්චෛව නානාභාවවිවර්ජිතඃ .
ඒකාක්ෂරස්තථා බීජඃ පූර්ණබිම්බඃ සනාතනඃ .. 60 ..
මන්ත්රවීර්යෝ මන්ත්රබීජඃ ශාස්ත්රවීර්යෝ ජගත්පතිඃ .
නානාවීර්යධරශ්චෛව ශක්රේශඃ පෘථිවීපතිඃ .. 61 ..
ප්රාණේශඃ ප්රාණදඃ ප්රාණඃ ප්රාණායාමපරායණඃ .
ප්රාණපඤ්චකනිර්මුක්තඃ කෝශපඤ්චකවර්ජිතඃ .. 62 ..
නිශ්චලෝ නිෂ්කලෝ(අ)සඞ්ගෝ නිෂ්ප්රපඤ්චෝ නිරාමයඃ .
නිරාධාරෝ නිරාකාරෝ නිර්විකාරෝ නිරඤ්ජනඃ .. 63 ..
නිෂ්ප්රතීතෝ නිරාභාසෝ නිරාසක්තෝ නිරාකුලඃ .
නිෂ්ඨාසර්වගතශ්චෛව නිරාරම්භෝ නිරාශ්රයඃ .. 64 ..
නිරන්තරඃ සර්වගෝප්තා ශාන්තෝ දාන්තෝ මහාමුනිඃ . [සත්ත්ව]
නිඃශබ්දඃ සුකෘතඃ ස්වස්ථඃ සත්යවාදී සුරේශ්වරඃ .. 65 ..
ජ්ඤානදෝ ජ්ඤානවිජ්ඤානී ජ්ඤානාත්මා(අ)(අ)නන්දපූරිතඃ .
ජ්ඤානයජ්ඤවිදාං දක්ෂෝ ජ්ඤානාග්නිර්ජ්වලනෝ බුධඃ .. 66 ..
දයාවාන් භවරෝගාරිශ්චිකිත්සාචරමාගතිඃ .
චන්ද්රමණ්ඩලමධ්යස්ථශ්චන්ද්රකෝටිසුශීතලඃ .. 67 ..
යන්ත්රකෘත්පරමෝ යන්ත්රී යන්ත්රාරූඪාපරාජිතඃ .
යන්ත්රවිද්යන්ත්රවාසශ්ච යන්ත්රාධාරෝ ධරාධරඃ .. 68 ..
තත්ත්වජ්ඤස්තත්ත්වභූතාත්මා මහත්තත්ත්වප්රකාශනඃ .
තත්ත්වසඞ්ඛ්යානයෝගජ්ඤඃ සාඞ්ඛ්යශාස්ත්රප්රවර්තකඃ .. 69 ..
අනන්තවික්රමෝ දේවෝ මාධවශ්ච ධනේශ්වරඃ .
සාධුඃ සාධුවරිෂ්ඨාත්මා සාවධානෝ(අ)මරෝත්තමඃ .. 70 ..
නිඃසඞ්කල්පෝ නිරාධාරෝ දුර්ධරෝ හ්යාත්මවිත්පතිඃ .
ආරෝග්යසුඛදශ්චෛව ප්රවරෝ වාසවස්තථා .. 71 ..
පරේශඃ පරමෝදාරඃ ප්රත්යක්චෛතන්යදුර්ගමඃ .
දුරාධර්ෂෝ දුරාවාසෝ දූරත්වපරිනාශනඃ .. 72 ..
වේදවිද්වේදකෘද්වේදෝ වේදාත්මා විමලාශයඃ .
විවික්තසේවී ච සංසාරශ්රමනාශනස්තථා .. 73 ..
බ්රහ්මයෝනිර්බෘහද්යෝනිර්විශ්වයෝනිර්විදේහවාන් .
විශාලාක්ෂෝ විශ්වනාථෝ හාටකාඞ්ගදභූෂණඃ .. 74 ..
අබාධ්යෝ ජගදාරාධ්යෝ ජගදාර්ජවපාලනඃ .
ජනවාන් ධනවාන් ධර්මී ධර්මගෝ ධර්මවර්ධනඃ .. 75 ..
අමෘතඃ ශාශ්වතඃ සාධ්යඃ සිද්ධිදඃ සුමනෝහරඃ .
ඛලුබ්රහ්මඛලුස්ථානෝ මුනීනාං පරමා ගතිඃ .. 76 ..
උපද්රෂ්ටා තථා ශ්රේෂ්ඨඃ ශුචිභූතෝ හ්යනාමයඃ .
වේදසිද්ධාන්තවේද්යශ්ච මානසාහ්ලාදවර්ධනඃ .. 77 ..
දේහාදන්යෝ ගුණාදන්යෝ ලෝකාදන්යෝ විවේකවිත් .
දුෂ්ටස්වප්නහරශ්චෛව ගුරුර්ගුරුවරෝත්තමඃ .. 78 ..
කර්මී කර්මවිනිර්මුක්තඃ සන්න්යාසී සාධකේශ්වරඃ .
සර්වභාවවිහීනශ්ච තෘෂ්ණාසඞ්ගනිවාරකඃ .. 79 ..
ත්යාගී ත්යාගවපුස්ත්යාගස්ත්යාගදානවිවර්ජිතඃ .
ත්යාගකාරණත්යාගාත්මා සද්ගුරුඃ සුඛදායකඃ .. 80 ..
දක්ෂෝ දක්ෂාදිවන්ද්යශ්ච ජ්ඤානවාදප්රවර්තකඃ .
ශබ්දබ්රහ්මමයාත්මා ච ශබ්දබ්රහ්මප්රකාශවාන් .. 81 ..
ග්රසිෂ්ණුඃ ප්රභවිෂ්ණුශ්ච සහිෂ්ණුර්විගතාන්තරඃ .
විද්වත්තමෝ මහාවන්ද්යෝ විශාලෝත්තමවාඞ්මුනිඃ .. 82 ..
බ්රහ්මවිද්බ්රහ්මභාවශ්ච බ්රහ්මර්ෂිර්බ්රාහ්මණප්රියඃ .
බ්රහ්ම බ්රහ්මප්රකාශාත්මා බ්රහ්මවිද්යාප්රකාශනඃ .. 83 ..
අත්රිවංශප්රභූතාත්මා තාපසෝත්තමවන්දිතඃ .
ආත්මවාසී විධේයාත්මා හ්යත්රිවංශවිවර්ධනඃ .. 84 ..
ප්රවර්තනෝ නිවෘත්තාත්මා ප්රලයෝදකසන්නිභඃ .
නාරායණෝ මහාගර්භෝ භාර්ගවප්රියකෘත්තමඃ .. 85 ..
සඞ්කල්පදුඃඛදලනඃ සංසාරතමනාශනඃ .
ත්රිවික්රමස්ත්රිධාකාරස්ත්රිමූර්තිස්ත්රිගුණාත්මකඃ .. 86 ..
භේදත්රයහරශ්චෛව තාපත්රයනිවාරකඃ .
දෝෂත්රයවිභේදී ච සංශයාර්ණවඛණ්ඩනඃ .. 87 ..
අසංශයස්ත්වසම්මූඪෝ හ්යවාදී රාජවන්දිතඃ .
රාජයෝගී මහායෝගී ස්වභාවගලිතස්තථා .. 88 ..
පුණ්යශ්ලෝකඃ පවිත්රාඞ්ඝ්රිර්ධ්යානයෝගපරායණඃ .
ධ්යානස්ථෝ ධ්යානගම්යශ්ච විධේයාත්මා පුරාතනඃ .. 89 ..
අවිජ්ඤේයෝ හ්යන්තරාත්මා මුඛ්යබිම්බසනාතනඃ .
ජීවසඤ්ජීවනෝ ජීවශ්චිද්විලාසශ්චිදාශ්රයඃ .. 90 ..
මහේන්ද්රෝ(අ)මරමාන්යශ්ච යෝගේන්ද්රෝ යෝගවිත්තමඃ .
යෝගධර්මස්තථා යෝගස්තත්ත්වස්තත්ත්වවිනිශ්චයඃ .. 91 ..
නෛකබාහුරනන්තාත්මා නෛකනාමපරාක්රමඃ .
නෛකාක්ෂී නෛකපාදශ්ච නාථනාථෝත්තමෝත්තමඃ .. 92 ..
සහස්රශීර්ෂා පුරුෂඃ සහස්රාක්ෂඃ සහස්රපාත් .
සහස්රරූපදෘක් චෛව සහස්රාරමයෝද්ධවඃ .. 93 ..
ත්රිපාදපුරුෂශ්චෛව ත්රිපාදූර්ධ්වස්තථෛව ච .
ත්ර්යම්බකශ්ච මහාවීර්යෝ යෝගවීර්යවිශාරදඃ .. 94 ..
විජයී විනයී ජේතා වීතරාගී විරාජිතඃ .
රුද්රෝ රෞද්රෝ මහාභීමඃ ප්රාජ්ඤමුඛ්යඃ සදාශුචිඃ .. 95 ..
අන්තර්ජ්යෝතිරනන්තාත්මා ප්රත්යගාත්මා නිරන්තරඃ .
අරූපශ්චාත්මරූපශ්ච සර්වභාවවිනිර්වෘතඃ .. 96 ..
අන්තඃශූන්යෝ බහිඃශූන්යඃ ශූන්යාත්මා ශූන්යභාවනඃ .
අන්තඃපූර්ණෝ බහිඃපූර්ණඃ පූර්ණාත්මා පූර්ණභාවනඃ .. 97 ..
අන්තස්ත්යාගී බහිස්ත්යාගී ත්යාගාත්මා සර්වයෝගවාන් .
අන්තර්යෝගී බහිර්යෝගී සර්වයෝගපරායණඃ .. 98 ..
අන්තර්භෝගී බහිර්භෝගී සර්වභෝගවිදුත්තමඃ .
අන්තර්නිෂ්ඨෝ බහිර්නිෂ්ඨඃ සර්වනිෂ්ඨාමයස්තථා .. 99 ..
බාහ්යාන්තරවිමුක්තශ්ච බාහ්යාන්තරවිවර්ජිතඃ .
ශාන්තඃ ශුද්ධෝ විශුද්ධශ්ච නිර්වාණඃ ප්රකෘතේඃ පරඃ .. 100 ..
අකාලඃ කාලනේමී ච කාලකාලෝ ජනේශ්වරඃ .
කාලාත්මා කාලකර්තා ච කාලජ්ඤඃ කාලනාශනඃ .. 101 ..
කෛවල්යපදදාතා ච කෛවල්යසුඛදායකඃ .
කෛවල්යකලනාධාරෝ නිර්භරෝ හර්ෂවර්ධනඃ .. 102 ..
හෘදයස්ථෝ හෘෂීකේශෝ ගෝවින්දෝ ගර්භවර්ජිතඃ .
සකලාගමපූජ්යශ්ච නිගමෝ නිගමාශ්රයඃ .. 103 ..
පරාශක්තිඃ පරාකීර්තිඃ පරාවෘත්තිර්නිධිස්මෘතිඃ .
පරවිද්යා පරාක්ෂාන්තිර්විභක්තිර්යුක්තසද්ගතිඃ .. 104 ..
ස්වප්රකාශඃ ප්රකාශාත්මා පරසංවේදනාත්මකඃ .
ස්වසේව්යඃ ස්වවිදාං ස්වාත්මා ස්වසංවේද්යෝ(අ)නඝඃ ක්ෂමී .. 105 ..
ස්වානුසන්ධානශීලාත්මා ස්වානුසන්ධානගෝචරඃ .
ස්වානුසන්ධානශූන්යාත්මා ස්වානුසන්ධානකාශ්රයඃ .. 106 ..
ස්වබෝධදර්පණෝ(අ)භඞ්ගඃ කන්දර්පකුලනාශනඃ .
බ්රහ්මචාරී බ්රහ්මවේත්තා බ්රාහ්මණෝ බ්රහ්මවිත්තමඃ .. 107 ..
තත්ත්වබෝධඃ සුධාවර්ෂඃ පාවනඃ පාපපාවකඃ .
බ්රහ්මසූත්රවිධේයාත්මා බ්රහ්මසූත්රාර්ථනිර්ණයඃ .. 108 ..
ආත්යන්තිකෝ මහාකල්පඃ සඞ්කල්පාවර්තනාශනඃ .
ආධිව්යාධිහරශ්චෛව සංශයාර්ණවශෝෂකඃ .. 109 ..
තත්ත්වාත්මජ්ඤානසන්දේශෝ මහානුභවභාවිතඃ .
ආත්මානුභවසම්පන්නඃ ස්වානුභාවසුඛාශ්රයඃ .. 110 ..
අචින්ත්යශ්ච බෘහද්භානුඃ ප්රමදෝත්කර්ෂනාශනඃ .
අනිකේත ප්රශාන්තාත්මා ශූන්යාවාසෝ ජගද්වපුඃ .. 111 ..
චිද්ගතිශ්චින්මයශ්චක්රී මායාචක්රප්රවර්තකඃ .
සර්වවර්ණවිදාරම්භී සර්වාරම්භපරායණඃ .. 112 ..
පුරාණඃ ප්රවරෝ දාතා සුන්දරඃ කනකාඞ්ගදී .
අනසූයාත්මජෝ දත්තඃ සර්වජ්ඤඃ සර්වකාමදඃ .. 113 ..
කාමජිත් කාමපාලශ්ච කාමී කාමප්රදාගමඃ .
කාමවාන් කාමපෝෂශ්ච සර්වකාමනිවර්තකඃ .. 114 ..
සර්වකර්මඵලෝත්පත්තිඃ සර්වකාමඵලප්රදඃ .
සර්වකර්මඵලෛඃ පූජ්යඃ සර්වකර්මඵලාශ්රයඃ .. 115 ..
විශ්වකර්මා කෘතාත්මා ච කෘතජ්ඤඃ සර්වසාක්ෂිකඃ .
සර්වාරම්භපරිත්යාගී ජඩෝන්මත්තපිශාචවාන් .. 116 ..
භික්ෂුර්භෛක්ෂාකරශ්චෛව භෛක්ෂාහාරී නිරාශ්රමී .
අකූලශ්චානුකූලශ්ච විකලෝ හ්යකලස්තථා .. 117 ..
ජටිලෝ වනචාරී ච දණ්ඩී මුණ්ඩී ච ගණ්ඩවාන් .
දේහධර්මවිහීනාත්මා හ්යේකාකී සඞ්ගවර්ජිතඃ .. 118 ..
ආශ්රම්යනාශ්රමාරම්භෝ(අ)නාචාරී කර්මවර්ජිතඃ .
අසන්දේහී ච සන්දේහී න කිඤ්චින්න ච කිඤ්චනඃ .. 119 ..
නෘදේහී දේහශූන්යශ්ච නාභාවී භාවනිර්ගතඃ .
නාබ්රහ්මා ච පරබ්රහ්ම ස්වයමේව නිරාකුලඃ .. 120 ..
අනඝශ්චාගුරුශ්චෛව නාථනාථෝත්තමෝ ගුරුඃ .
ද්විභුජඃ ප්රාකෘතශ්චෛව ජනකශ්ච පිතාමහඃ .. 121 ..
අනාත්මා න ච නානාත්මා නීතිර්නීතිමතාං වරඃ .
සහජඃ සදෘශඃ සිද්ධශ්චෛකශ්චින්මාත්ර ඒව ච .. 122 ..
න කර්තාපි ච කර්තා ච භෝක්තා භෝගවිවර්ජිතඃ .
තුරීයස්තුරීයාතීතඃ ස්වච්ඡඃ සර්වමයස්තථා .. 123 ..
සර්වාධිෂ්ඨානරූපශ්ච සර්වධ්යේයවිවර්ජිතඃ .
සර්වලෝකනිවාසාත්මා සකලෝත්තමවන්දිතඃ .. 124 ..
දේහභෘද්දේහකෘච්චෛව දේහාත්මා දේහභාවනඃ .
දේහී දේහවිභක්තශ්ච දේහභාවප්රකාශනඃ .. 125 ..
ලයස්ථෝ ලයවිච්චෛව ලයාභාවශ්ච බෝධවාන් .
ලයාතීතෝ ලයස්යාන්තෝ ලයභාවනිවාරණඃ .. 126 ..
විමුඛඃ ප්රමුඛශ්චෛව ප්රත්යඞ්මුඛවදාචරී .
විශ්වභුග්විශ්වධෘග්විශ්වෝ විශ්වක්ෂේමකරස්තථා .. 127 ..
අවික්ෂිප්තෝ(අ)ප්රමාදී ච පරර්ධිඃ පරමාර්ථදෘක් .
ස්වානුභාවවිහීනශ්ච ස්වානුභාවප්රකාශනඃ .. 128 ..
නිරින්ද්රියශ්ච නිර්බුද්ධිර්නිරාභාසෝ නිරාකෘතඃ .
නිරහඞ්කාරරූපාත්මා නිර්වපුඃ සකලාශ්රයඃ .. 129 ..
ශෝකදුඃඛහරශ්චෛව භෝගමෝක්ෂඵලප්රදඃ .
සුප්රසන්නස්තථා සූක්ෂ්මඃ ශබ්දබ්රහ්මාර්ථසඞ්ග්රහඃ .. 130 ..
ආගමාපායශූන්යශ්ච ස්ථානදශ්ච සතාඞ්ගතිඃ .
අකෘතඃ සුකෘතශ්චෛව කෘතකර්මා විනිර්වෘතඃ .. 131 ..
භේදත්රයහරශ්චෛව දේහත්රයවිනිර්ගතඃ .
සර්වකාමමයශ්චෛව සර්වකාමනිවර්තකඃ .. 132 ..
සිද්ධේශ්වරෝ(අ)ජරඃ පඤ්චබාණදර්පහුතාශනඃ .
චතුරක්ෂරබීජාත්මා ස්වභූශ්චිත්කීර්තිභූෂණඃ .. 133 ..
අගාධබුද්ධිරක්ෂුබ්ධශ්චන්ද්රසූර්යාග්නිලෝචනඃ .
යමදංෂ්ට්රෝ(අ)තිසංහර්තා පරමානන්දසාගරඃ .. 134 ..
ලීලාවිශ්වම්භරෝ භානුර්භෛරවෝ භීමලෝචනඃ .
බ්රහ්මචර්මාම්බරඃ කාලස්ත්වචලශ්චලනාන්තකඃ .. 135 ..
ආදිදේවෝ ජගද්යෝනිර්වාසවාරිවිමර්දනඃ .
විකර්මකර්මකර්මජ්ඤෝ අනන්යගමකෝ(අ)ගමඃ .. 136 ..
අබද්ධකර්මශූන්යශ්ච කාමරාගකුලක්ෂයඃ .
යෝගාන්ධකාරමථනඃ පද්මජන්මාදිවන්දිතඃ .. 137 ..
භක්තකාමෝ(අ)ග්රජශ්චක්රී භාවනිර්භාවභාවකඃ .
භේදාන්තකෝ මහානග්ර්යෝ නිගූහෝ ගෝචරාන්තකඃ .. 138 ..
කාලාග්නිශමනඃ ශඞ්ඛචක්රපද්මගදාධරඃ .
දීප්තෝ දීනපතිඃ ශාස්තා ස්වච්ඡන්දෝ මුක්තිදායකඃ .. 139 ..
ව්යෝමධර්මාම්බරෝ භේත්තා භස්මධාරී ධරාධරඃ .
ධර්මගුප්තෝ(අ)න්වයාත්මා ච ව්යතිරේකාර්ථනිර්ණයඃ .. 140 ..
ඒකානේකගුණාභාසාභාසනිර්භාසවර්ජිතඃ .
භාවාභාවස්වභාවාත්මා භාවාභාවවිභාවවිත් .. 141 ..
යෝගිහෘදයවිශ්රාමෝ(අ)නන්තවිද්යාවිවර්ධනඃ .
විඝ්නාන්තකස්ත්රිකාලජ්ඤස්තත්ත්වාත්මා ජ්ඤානසාගරඃ .. 142 ..
ඉතීදං දත්තසාහස්රං සායං ප්රාතඃ පඨේත්තු යඃ .
ස ඉහාමුත්ර ලභතේ නිර්වාණං පරමං සුඛම් .. 143 ..
ගුරුවාරේ දත්තභක්තෝ භක්තිභාවසමන්විතඃ .
පඨේත් සදෛව යෝ හ්යේතත් ස ලභේච්චින්තිතං ධ්රුවම් .. 144 ..
ඉති ශ්රීමද්දත්තාත්රේයපුරාණේ ශ්රී දත්තාත්රේය සහස්රනාම ස්තෝත්රම් .
Roman (IAST) Transliteration
munayaḥ ūcuḥ
nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |
vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||
sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |
ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||
sūta uvāca |
nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |
bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||
sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |
tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||
dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |
yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||
mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |
ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||
asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |
atha dhyānam
digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ
bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |
nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ
dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||
atha stotram
dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |
munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||
avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |
mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||
sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |
sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||
bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |
bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||
bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |
bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||
bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |
sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||
sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |
sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||
śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |
rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||
śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |
haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||
siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |
siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||
sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |
vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||
avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |
parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||
dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |
bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||
pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |
pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||
praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |
mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||
paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |
prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||
cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |
cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||
acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |
cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |
paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||
kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |
kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||
yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |
yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||
yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |
yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||
guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |
gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||
govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |
gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||
yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |
sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||
sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |
parāvaravinirmuktaḥ paraṃjyotiḥ purātanaḥ || 26 ||
nānājyotiranekātmā svayaṃjyotiḥ sadāśivaḥ |
divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||
nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |
pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||
yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |
yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||
nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |
sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||
śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |
śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||
tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |
tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||
bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |
bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||
kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |
kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||
mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |
manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||
bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |
duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||
kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |
ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||
rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |
rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||
aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |
pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||
akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |
viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||
guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |
anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||
gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |
gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||
atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |
yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||
hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |
māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||
niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |
bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||
svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |
nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||
guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |
guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||
ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |
satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||
sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |
sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||
khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃbrahma khatanuḥ khagaḥ |
khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||
anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||
viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |
dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||
jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |
jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||
jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |
jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||
nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |
nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||
nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |
vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||
pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |
nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||
aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |
ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||
naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |
naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||
ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |
ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||
mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |
nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||
prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |
prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||
niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |
nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||
niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |
niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||
nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]
niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||
jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |
jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||
dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |
candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||
yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |
yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||
tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |
tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||
anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |
sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||
niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |
ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||
pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |
durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||
vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |
viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||
brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |
viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||
abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |
janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||
amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |
khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||
upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |
vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||
dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |
duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||
karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |
sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||
tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |
tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||
dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |
śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||
grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |
vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||
brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |
brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||
atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |
ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||
pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |
nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||
saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |
trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||
bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |
doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||
asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |
rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||
puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |
dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||
avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |
jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||
mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |
yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||
naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |
naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||
tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |
tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||
vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |
rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||
antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |
arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||
antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |
antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||
antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |
antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||
antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |
antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||
bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |
śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||
akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |
kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||
kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |
kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||
hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |
sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||
parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |
paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||
svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |
svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||
svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |
svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||
svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |
brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||
tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |
brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||
ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |
ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||
tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |
ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||
acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |
aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||
cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |
sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||
purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |
anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||
kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |
kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||
sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||
viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |
sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||
bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |
akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||
jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |
dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||
āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |
asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||
nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |
nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||
anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |
dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||
anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |
sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||
na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |
turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||
sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |
sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||
dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |
dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||
layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |
layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||
vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |
viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||
avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |
svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||
nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |
nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||
śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |
suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||
āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |
akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||
bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |
sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||
siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |
caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||
agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |
yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||
līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |
brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||
ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |
vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||
abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |
yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||
bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |
bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||
kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |
dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||
vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |
dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||
ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |
bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||
yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |
vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||
itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |
sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||
guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |
paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||
iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
मुनयः ऊचुः
निखिलागमतत्त्वज्ञ ब्रह्मध्यानपरायण ।
वदास्माकं मुक्त्युपायं सूत सर्वोपकारकम् ॥ 1 ॥
सर्वदेवेषु को देवः सद्यो मोक्षप्रदो भवेत् ।
को मनुर्वा भवेत्तस्य सद्यः प्रीतिकरो ध्रुवम् ॥ 2 ॥
सूत उवाच ।
निगमागमतत्त्वज्ञो ह्यवधूतश्चिदम्बरः ।
भक्तवात्सल्यप्रवणो दत्त एव हि केवलः ॥ 3 ॥
सदा प्रसन्नवदनो भक्तचिन्तैकतत्परः ।
तस्य नामान्यनन्तानि वर्तन्तेऽथाप्यदः परम् ॥ 4 ॥
दत्तस्य नामसाहस्रं तस्य प्रीतिविवर्धनम् ।
यस्त्विदं पठते नित्यं दत्तात्रेयैकमानसः ॥ 5 ॥
मुच्यते सर्वपापेभ्यः स सद्यो नात्र संशयः ।
अन्ते तद्धाम संयाति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ 6 ॥
अस्य श्रीमद्दत्तात्रेयसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य अवधूत ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, दिगम्बरो देवता, ॐ बीजं, ह्रीं शक्तिः, क्रौं कीलकं, श्रीदत्तात्रेयप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ।
अथ ध्यानम्
दिगम्बरं भस्मविलेपिताङ्गं
बोधात्मकं मुक्तिकरं प्रसन्नम् ।
निर्मानसं श्यामतनुं भजेऽहं
दत्तात्रेयं ब्रह्मसमाधियुक्तम् ॥
अथ स्तोत्रम्
दत्तात्रेयो महायोगी योगेशश्चामरप्रभुः ।
मुनिर्दिगम्बरो बालो मायामुक्तो मदापहः ॥ 1 ॥
अवधूतो महानाथः शङ्करोऽमरवल्लभः ।
महादेवश्चादिदेवः पुराणप्रभुरीश्वरः ॥ 2 ॥
सत्त्वकृत्सत्त्वभृद्भावः सत्त्वात्मा सत्त्वसागरः ।
सत्त्ववित्सत्त्वसाक्षी च सत्त्वसाध्योऽमराधिपः ॥ 3 ॥
भूतकृद्भूतभृच्चैव भूतात्मा भूतसम्भवः ।
भूतभावो भवो भूतवित्तथा भूतकारणः ॥ 4 ॥
भूतसाक्षी प्रभूतिश्च भूतानां परमा गतिः ।
भूतसङ्गविहीनात्मा भूतात्मा भूतशङ्करः ॥ 5 ॥
भूतनाथो महानाथ आदिनाथो महेश्वरः ।
सर्वभूतनिवासात्मा भूतसन्तापनाशनः ॥ 6 ॥
सर्वात्मा सर्वभृत्सर्वः सर्वज्ञः सर्वनिर्णयः ।
सर्वसाक्षी बृहद्भानुः सर्ववित् सर्वमङ्गलः ॥ 7 ॥
शान्तः सत्यः समः पूर्णो एकाकी कमलापतिः ।
रामो रामप्रियश्चैव विरामो रामकारणः ॥ 8 ॥
शुद्धात्मा पावनोऽनन्तः प्रतीतः परमार्थभृत् ।
हंससाक्षी विभुश्चैव प्रभुः प्रलय इत्यपि ॥ 9 ॥
सिद्धात्मा परमात्मा च सिद्धानां परमा गतिः ।
सिद्धिसिद्धस्तथा साध्यः साधनो ह्युत्तमस्तथा ॥ 10 ॥
सुलक्षणः सुमेधावी विद्यावान्विगतान्तरः ।
विज्वरश्च महाबाहुर्बहुलानन्दवर्धनः ॥ 11 ॥
अव्यक्तपुरुषः प्राज्ञः परज्ञः परमार्थदृक् ।
परापरविनिर्मुक्तो युक्तस्तत्त्वप्रकाशवान् ॥ 12 ॥
दयावान् भगवान् भावी भावात्मा भावकारणः ।
भवसन्तापनाशश्च पुष्पवान् पण्डितो बुधः ॥ 13 ॥
प्रत्यक्षवस्तुर्विश्वात्मा प्रत्यग्ब्रह्म सनातनः ।
प्रमाणविगतश्चैव प्रत्याहारनियोजकः ॥ 14 ॥
प्रणवः प्रणवातीतः प्रमुखः प्रलयात्मकः ।
मृत्युञ्जयो विविक्तात्मा शङ्करात्मा परो वपुः ॥ 15 ॥
परमस्तनुविज्ञेयः परमात्मनि संस्थितः ।
प्रबोधकलनाधारः प्रभावप्रवरोत्तमः ॥ 16 ॥
चिदम्बरश्चिद्विलासश्चिदाकाशश्चिदुत्तमः ।
चित्तचैतन्यचित्तात्मा देवानां परमा गतिः ॥ 17 ॥
अचेत्यश्चेतनाधारश्चेतनाचित्तविक्रमः ।
चित्तात्मा चेतनारूपो लसत्पङ्कजलोचनः ॥ 18 ॥
परं ब्रह्म परं ज्योतिः परं धाम परन्तपः ।
परं सूत्रं परं तन्त्रं पवित्रः परमोहवान् ॥ 19 ॥
क्षेत्रज्ञः क्षेत्रगः क्षेत्रः क्षेत्राधारः पुरञ्जनः ।
क्षेत्रशून्यो लोकसाक्षी क्षेत्रवान् बहुनायकः ॥ 20 ॥
योगेन्द्रो योगपूज्यश्च योग्य आत्मविदां शुचिः ।
योगमायाधरः स्थाणुरचलः कमलापतिः ॥ 21 ॥
योगेशो योगनिर्माता योगज्ञानप्रकाशनः ।
योगपालो लोकपालः संसारतमनाशनः ॥ 22 ॥
गुह्यो गुह्यतमो गुप्तो मुक्तो युक्तः सनातनः ।
गहनो गगनाकारो गम्भीरो गणनायकः ॥ 23 ॥
गोविन्दो गोपतिर्गोप्ता गोभागो भावसंस्थितः ।
गोसाक्षी गोतमारिश्च गान्धारो गगनाकृतिः ॥ 24 ॥
योगयुक्तो भोगयुक्तः शङ्कामुक्तसमाधिमान् ।
सहजः सकलेशानः कार्तवीर्यवरप्रदः ॥ 25 ॥
सरजो विरजो पुंसो पावनः पापनाशनः ।
परावरविनिर्मुक्तः परंज्योतिः पुरातनः ॥ 26 ॥
नानाज्योतिरनेकात्मा स्वयंज्योतिः सदाशिवः ।
दिव्यज्योतिर्मयश्चैव सत्यविज्ञानभास्करः ॥ 27 ॥
नित्यशुद्धः परः पूर्णः प्रकाशः प्रकटोद्भवः ।
प्रमादविगतश्चैव परेशः परविक्रमः ॥ 28 ॥
योगी योगो योगपश्च योगाभ्यासप्रकाशनः ।
योक्ता मोक्ता विधाता च त्राता पाता निरायुधः ॥ 29 ॥
नित्यमुक्तो नित्ययुक्तः सत्यः सत्यपराक्रमः ।
सत्त्वशुद्धिकरः सत्त्वस्तथा सत्त्वभृतां गतिः ॥ 30 ॥
श्रीधरः श्रीवपुः श्रीमान् श्रीनिवासोऽमरार्चितः ।
श्रीनिधिः श्रीपतिः श्रेष्ठः श्रेयस्कश्चरमाश्रयः ॥ 31 ॥
त्यागी त्यागार्थसम्पन्नस्त्यागात्मा त्यागविग्रहः ।
त्यागलक्षणसिद्धात्मा त्यागज्ञस्त्यागकारणः ॥ 32 ॥
भोगो भोक्ता तथा भोग्यो भोगसाधनकारणः ।
भोगी भोगार्थसम्पन्नो भोगज्ञानप्रकाशनः ॥ 33 ॥
केवलः केशवः कृष्णः कंवासाः कमलालयः ।
कमलासनपूज्यश्च हरिरज्ञानखण्डनः ॥ 34 ॥
महात्मा महदादिश्च महेशोत्तमवन्दितः ।
मनोबुद्धिविहीनात्मा मानात्मा मानवाधिपः ॥ 35 ॥
भुवनेशो विभूतिश्च धृतिर्मेधा स्मृतिर्दया ।
दुःखदावानलो बुद्धः प्रबुद्धः परमेश्वरः ॥ 36 ॥
कामहा क्रोधहा चैव दम्भदर्पमदापहः ।
अज्ञानतिमिरारिश्च भवारिर्भुवनेश्वरः ॥ 37 ॥
रूपकृद्रूपभृद्रूपी रूपात्मा रूपकारणः ।
रूपज्ञो रूपसाक्षी च नामरूपो गुणान्तकः ॥ 38 ॥
अप्रमेयः प्रमेयश्च प्रमाणं प्रणवाश्रयः ।
प्रमाणरहितोऽचिन्त्यश्चेतनाविगतोऽजरः ॥ 39 ॥
अक्षरोऽक्षरमुक्तश्च विज्वरो ज्वरनाशनः ।
विशिष्टो वित्तशास्त्री च दृष्टो दृष्टान्तवर्जितः ॥ 40 ॥
गुणेशो गुणकायश्च गुणात्मा गुणभावनः ।
अनन्तगुणसम्पन्नो गुणगर्भो गुणाधिपः ॥ 41 ॥
गणेशो गुणनाथश्च गुणात्मा गणभावनः ।
गणबन्धुर्विवेकात्मा गुणयुक्तः पराक्रमी ॥ 42 ॥
अतर्क्यः क्रतुरग्निश्च कृतज्ञः सफलाश्रयः ।
यज्ञश्च यज्ञफलदो यज्ञ इज्योऽमरोत्तमः ॥ 43 ॥
हिरण्यगर्भः श्रीगर्भः खगर्भः कुणपेश्वरः ।
मायागर्भो लोकगर्भः स्वयम्भूर्भुवनान्तकः ॥ 44 ॥
निष्पापो निबिडो नन्दी बोधी बोधसमाश्रयः ।
बोधात्मा बोधनात्मा च भेदवैतण्डखण्डनः ॥ 45 ॥
स्वाभाव्यो भावनिर्मुक्तो व्यक्तोऽव्यक्तसमाश्रयः ।
नित्यतृप्तो निराभासो निर्वाणः शरणः सुहृत् ॥ 46 ॥
गुह्येशो गुणगम्भीरो गुणदोषनिवारणः ।
गुणसङ्गविहीनश्च योगारेर्दर्पनाशनः ॥ 47 ॥
आनन्दः परमानन्दः स्वानन्दसुखवर्धनः ।
सत्यानन्दश्चिदानन्दः सर्वानन्दपरायणः ॥ 48 ॥
सद्रूपः सहजः सत्यः स्वानन्दः सुमनोहरः ।
सर्वः सर्वान्तरश्चैव पूर्वात्पूर्वतरस्तथा ॥ 49 ॥
खमयः खपरः खादिः खंब्रह्म खतनुः खगः ।
खवासाः खविहीनश्च खनिधिः खपराश्रयः ॥ 50 ॥
अनन्तश्चादिरूपश्च सूर्यमण्डलमध्यगः ।
अमोघः परमामोघः परोक्षः परदः कविः ॥ 51 ॥
विश्वचक्षुर्विश्वसाक्षी विश्वबाहुर्धनेश्वरः ।
धनञ्जयो महातेजास्तेजिष्ठस्तैजसः सुखी ॥ 52 ॥
ज्योतिर्ज्योतिर्मयो जेता ज्योतिषां ज्योतिरात्मकः ।
ज्योतिषामपि ज्योतिश्च जनको जनमोहनः ॥ 53 ॥
जितेन्द्रियो जितक्रोधो जितात्मा जितमानसः ।
जितसङ्गो जितप्राणो जितसंसारवासनः ॥ 54 ॥
निर्वासनो निरालम्बो निर्योगक्षेमवर्जितः ।
निरीहो निरहङ्कारो निराशीर्निरुपाधिकः ॥ 55 ॥
नित्यबोधो विविक्तात्मा विशुद्धोत्तमगौरवः ।
विद्यार्थी परमार्थी च श्रद्धार्थी साधनात्मकः ॥ 56 ॥
प्रत्याहारी निराहारी सर्वाहारपरायणः ।
नित्यशुद्धो निराकाङ्क्षी पारायणपरायणः ॥ 57 ॥
अणोरणुतरः सूक्ष्मः स्थूलः स्थूलतरस्तथा ।
एकस्तथाऽनेकरूपो विश्वरूपः सनातनः ॥ 58 ॥
नैकरूपो विरूपात्मा नैकबोधमयस्तथा ।
नैकनाममयश्चैव नैकविद्याविवर्धनः ॥ 59 ॥
एकश्चैकान्तिकश्चैव नानाभावविवर्जितः ।
एकाक्षरस्तथा बीजः पूर्णबिम्बः सनातनः ॥ 60 ॥
मन्त्रवीर्यो मन्त्रबीजः शास्त्रवीर्यो जगत्पतिः ।
नानावीर्यधरश्चैव शक्रेशः पृथिवीपतिः ॥ 61 ॥
प्राणेशः प्राणदः प्राणः प्राणायामपरायणः ।
प्राणपञ्चकनिर्मुक्तः कोशपञ्चकवर्जितः ॥ 62 ॥
निश्चलो निष्कलोऽसङ्गो निष्प्रपञ्चो निरामयः ।
निराधारो निराकारो निर्विकारो निरञ्जनः ॥ 63 ॥
निष्प्रतीतो निराभासो निरासक्तो निराकुलः ।
निष्ठासर्वगतश्चैव निरारम्भो निराश्रयः ॥ 64 ॥
निरन्तरः सर्वगोप्ता शान्तो दान्तो महामुनिः । [सत्त्व]
निःशब्दः सुकृतः स्वस्थः सत्यवादी सुरेश्वरः ॥ 65 ॥
ज्ञानदो ज्ञानविज्ञानी ज्ञानात्माऽऽनन्दपूरितः ।
ज्ञानयज्ञविदां दक्षो ज्ञानाग्निर्ज्वलनो बुधः ॥ 66 ॥
दयावान् भवरोगारिश्चिकित्साचरमागतिः ।
चन्द्रमण्डलमध्यस्थश्चन्द्रकोटिसुशीतलः ॥ 67 ॥
यन्त्रकृत्परमो यन्त्री यन्त्रारूढापराजितः ।
यन्त्रविद्यन्त्रवासश्च यन्त्राधारो धराधरः ॥ 68 ॥
तत्त्वज्ञस्तत्त्वभूतात्मा महत्तत्त्वप्रकाशनः ।
तत्त्वसङ्ख्यानयोगज्ञः साङ्ख्यशास्त्रप्रवर्तकः ॥ 69 ॥
अनन्तविक्रमो देवो माधवश्च धनेश्वरः ।
साधुः साधुवरिष्ठात्मा सावधानोऽमरोत्तमः ॥ 70 ॥
निःसङ्कल्पो निराधारो दुर्धरो ह्यात्मवित्पतिः ।
आरोग्यसुखदश्चैव प्रवरो वासवस्तथा ॥ 71 ॥
परेशः परमोदारः प्रत्यक्चैतन्यदुर्गमः ।
दुराधर्षो दुरावासो दूरत्वपरिनाशनः ॥ 72 ॥
वेदविद्वेदकृद्वेदो वेदात्मा विमलाशयः ।
विविक्तसेवी च संसारश्रमनाशनस्तथा ॥ 73 ॥
ब्रह्मयोनिर्बृहद्योनिर्विश्वयोनिर्विदेहवान् ।
विशालाक्षो विश्वनाथो हाटकाङ्गदभूषणः ॥ 74 ॥
अबाध्यो जगदाराध्यो जगदार्जवपालनः ।
जनवान् धनवान् धर्मी धर्मगो धर्मवर्धनः ॥ 75 ॥
अमृतः शाश्वतः साध्यः सिद्धिदः सुमनोहरः ।
खलुब्रह्मखलुस्थानो मुनीनां परमा गतिः ॥ 76 ॥
उपद्रष्टा तथा श्रेष्ठः शुचिभूतो ह्यनामयः ।
वेदसिद्धान्तवेद्यश्च मानसाह्लादवर्धनः ॥ 77 ॥
देहादन्यो गुणादन्यो लोकादन्यो विवेकवित् ।
दुष्टस्वप्नहरश्चैव गुरुर्गुरुवरोत्तमः ॥ 78 ॥
कर्मी कर्मविनिर्मुक्तः सन्न्यासी साधकेश्वरः ।
सर्वभावविहीनश्च तृष्णासङ्गनिवारकः ॥ 79 ॥
त्यागी त्यागवपुस्त्यागस्त्यागदानविवर्जितः ।
त्यागकारणत्यागात्मा सद्गुरुः सुखदायकः ॥ 80 ॥
दक्षो दक्षादिवन्द्यश्च ज्ञानवादप्रवर्तकः ।
शब्दब्रह्ममयात्मा च शब्दब्रह्मप्रकाशवान् ॥ 81 ॥
ग्रसिष्णुः प्रभविष्णुश्च सहिष्णुर्विगतान्तरः ।
विद्वत्तमो महावन्द्यो विशालोत्तमवाङ्मुनिः ॥ 82 ॥
ब्रह्मविद्ब्रह्मभावश्च ब्रह्मर्षिर्ब्राह्मणप्रियः ।
ब्रह्म ब्रह्मप्रकाशात्मा ब्रह्मविद्याप्रकाशनः ॥ 83 ॥
अत्रिवंशप्रभूतात्मा तापसोत्तमवन्दितः ।
आत्मवासी विधेयात्मा ह्यत्रिवंशविवर्धनः ॥ 84 ॥
प्रवर्तनो निवृत्तात्मा प्रलयोदकसन्निभः ।
नारायणो महागर्भो भार्गवप्रियकृत्तमः ॥ 85 ॥
सङ्कल्पदुःखदलनः संसारतमनाशनः ।
त्रिविक्रमस्त्रिधाकारस्त्रिमूर्तिस्त्रिगुणात्मकः ॥ 86 ॥
भेदत्रयहरश्चैव तापत्रयनिवारकः ।
दोषत्रयविभेदी च संशयार्णवखण्डनः ॥ 87 ॥
असंशयस्त्वसम्मूढो ह्यवादी राजवन्दितः ।
राजयोगी महायोगी स्वभावगलितस्तथा ॥ 88 ॥
पुण्यश्लोकः पवित्राङ्घ्रिर्ध्यानयोगपरायणः ।
ध्यानस्थो ध्यानगम्यश्च विधेयात्मा पुरातनः ॥ 89 ॥
अविज्ञेयो ह्यन्तरात्मा मुख्यबिम्बसनातनः ।
जीवसञ्जीवनो जीवश्चिद्विलासश्चिदाश्रयः ॥ 90 ॥
महेन्द्रोऽमरमान्यश्च योगेन्द्रो योगवित्तमः ।
योगधर्मस्तथा योगस्तत्त्वस्तत्त्वविनिश्चयः ॥ 91 ॥
नैकबाहुरनन्तात्मा नैकनामपराक्रमः ।
नैकाक्षी नैकपादश्च नाथनाथोत्तमोत्तमः ॥ 92 ॥
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।
सहस्ररूपदृक् चैव सहस्रारमयोद्धवः ॥ 93 ॥
त्रिपादपुरुषश्चैव त्रिपादूर्ध्वस्तथैव च ।
त्र्यम्बकश्च महावीर्यो योगवीर्यविशारदः ॥ 94 ॥
विजयी विनयी जेता वीतरागी विराजितः ।
रुद्रो रौद्रो महाभीमः प्राज्ञमुख्यः सदाशुचिः ॥ 95 ॥
अन्तर्ज्योतिरनन्तात्मा प्रत्यगात्मा निरन्तरः ।
अरूपश्चात्मरूपश्च सर्वभावविनिर्वृतः ॥ 96 ॥
अन्तःशून्यो बहिःशून्यः शून्यात्मा शून्यभावनः ।
अन्तःपूर्णो बहिःपूर्णः पूर्णात्मा पूर्णभावनः ॥ 97 ॥
अन्तस्त्यागी बहिस्त्यागी त्यागात्मा सर्वयोगवान् ।
अन्तर्योगी बहिर्योगी सर्वयोगपरायणः ॥ 98 ॥
अन्तर्भोगी बहिर्भोगी सर्वभोगविदुत्तमः ।
अन्तर्निष्ठो बहिर्निष्ठः सर्वनिष्ठामयस्तथा ॥ 99 ॥
बाह्यान्तरविमुक्तश्च बाह्यान्तरविवर्जितः ।
शान्तः शुद्धो विशुद्धश्च निर्वाणः प्रकृतेः परः ॥ 100 ॥
अकालः कालनेमी च कालकालो जनेश्वरः ।
कालात्मा कालकर्ता च कालज्ञः कालनाशनः ॥ 101 ॥
कैवल्यपददाता च कैवल्यसुखदायकः ।
कैवल्यकलनाधारो निर्भरो हर्षवर्धनः ॥ 102 ॥
हृदयस्थो हृषीकेशो गोविन्दो गर्भवर्जितः ।
सकलागमपूज्यश्च निगमो निगमाश्रयः ॥ 103 ॥
पराशक्तिः पराकीर्तिः परावृत्तिर्निधिस्मृतिः ।
परविद्या पराक्षान्तिर्विभक्तिर्युक्तसद्गतिः ॥ 104 ॥
स्वप्रकाशः प्रकाशात्मा परसंवेदनात्मकः ।
स्वसेव्यः स्वविदां स्वात्मा स्वसंवेद्योऽनघः क्षमी ॥ 105 ॥
स्वानुसन्धानशीलात्मा स्वानुसन्धानगोचरः ।
स्वानुसन्धानशून्यात्मा स्वानुसन्धानकाश्रयः ॥ 106 ॥
स्वबोधदर्पणोऽभङ्गः कन्दर्पकुलनाशनः ।
ब्रह्मचारी ब्रह्मवेत्ता ब्राह्मणो ब्रह्मवित्तमः ॥ 107 ॥
तत्त्वबोधः सुधावर्षः पावनः पापपावकः ।
ब्रह्मसूत्रविधेयात्मा ब्रह्मसूत्रार्थनिर्णयः ॥ 108 ॥
आत्यन्तिको महाकल्पः सङ्कल्पावर्तनाशनः ।
आधिव्याधिहरश्चैव संशयार्णवशोषकः ॥ 109 ॥
तत्त्वात्मज्ञानसन्देशो महानुभवभावितः ।
आत्मानुभवसम्पन्नः स्वानुभावसुखाश्रयः ॥ 110 ॥
अचिन्त्यश्च बृहद्भानुः प्रमदोत्कर्षनाशनः ।
अनिकेत प्रशान्तात्मा शून्यावासो जगद्वपुः ॥ 111 ॥
चिद्गतिश्चिन्मयश्चक्री मायाचक्रप्रवर्तकः ।
सर्ववर्णविदारम्भी सर्वारम्भपरायणः ॥ 112 ॥
पुराणः प्रवरो दाता सुन्दरः कनकाङ्गदी ।
अनसूयात्मजो दत्तः सर्वज्ञः सर्वकामदः ॥ 113 ॥
कामजित् कामपालश्च कामी कामप्रदागमः ।
कामवान् कामपोषश्च सर्वकामनिवर्तकः ॥ 114 ॥
सर्वकर्मफलोत्पत्तिः सर्वकामफलप्रदः ।
सर्वकर्मफलैः पूज्यः सर्वकर्मफलाश्रयः ॥ 115 ॥
विश्वकर्मा कृतात्मा च कृतज्ञः सर्वसाक्षिकः ।
सर्वारम्भपरित्यागी जडोन्मत्तपिशाचवान् ॥ 116 ॥
भिक्षुर्भैक्षाकरश्चैव भैक्षाहारी निराश्रमी ।
अकूलश्चानुकूलश्च विकलो ह्यकलस्तथा ॥ 117 ॥
जटिलो वनचारी च दण्डी मुण्डी च गण्डवान् ।
देहधर्मविहीनात्मा ह्येकाकी सङ्गवर्जितः ॥ 118 ॥
आश्रम्यनाश्रमारम्भोऽनाचारी कर्मवर्जितः ।
असन्देही च सन्देही न किञ्चिन्न च किञ्चनः ॥ 119 ॥
नृदेही देहशून्यश्च नाभावी भावनिर्गतः ।
नाब्रह्मा च परब्रह्म स्वयमेव निराकुलः ॥ 120 ॥
अनघश्चागुरुश्चैव नाथनाथोत्तमो गुरुः ।
द्विभुजः प्राकृतश्चैव जनकश्च पितामहः ॥ 121 ॥
अनात्मा न च नानात्मा नीतिर्नीतिमतां वरः ।
सहजः सदृशः सिद्धश्चैकश्चिन्मात्र एव च ॥ 122 ॥
न कर्तापि च कर्ता च भोक्ता भोगविवर्जितः ।
तुरीयस्तुरीयातीतः स्वच्छः सर्वमयस्तथा ॥ 123 ॥
सर्वाधिष्ठानरूपश्च सर्वध्येयविवर्जितः ।
सर्वलोकनिवासात्मा सकलोत्तमवन्दितः ॥ 124 ॥
देहभृद्देहकृच्चैव देहात्मा देहभावनः ।
देही देहविभक्तश्च देहभावप्रकाशनः ॥ 125 ॥
लयस्थो लयविच्चैव लयाभावश्च बोधवान् ।
लयातीतो लयस्यान्तो लयभावनिवारणः ॥ 126 ॥
विमुखः प्रमुखश्चैव प्रत्यङ्मुखवदाचरी ।
विश्वभुग्विश्वधृग्विश्वो विश्वक्षेमकरस्तथा ॥ 127 ॥
अविक्षिप्तोऽप्रमादी च परर्धिः परमार्थदृक् ।
स्वानुभावविहीनश्च स्वानुभावप्रकाशनः ॥ 128 ॥
निरिन्द्रियश्च निर्बुद्धिर्निराभासो निराकृतः ।
निरहङ्काररूपात्मा निर्वपुः सकलाश्रयः ॥ 129 ॥
शोकदुःखहरश्चैव भोगमोक्षफलप्रदः ।
सुप्रसन्नस्तथा सूक्ष्मः शब्दब्रह्मार्थसङ्ग्रहः ॥ 130 ॥
आगमापायशून्यश्च स्थानदश्च सताङ्गतिः ।
अकृतः सुकृतश्चैव कृतकर्मा विनिर्वृतः ॥ 131 ॥
भेदत्रयहरश्चैव देहत्रयविनिर्गतः ।
सर्वकाममयश्चैव सर्वकामनिवर्तकः ॥ 132 ॥
सिद्धेश्वरोऽजरः पञ्चबाणदर्पहुताशनः ।
चतुरक्षरबीजात्मा स्वभूश्चित्कीर्तिभूषणः ॥ 133 ॥
अगाधबुद्धिरक्षुब्धश्चन्द्रसूर्याग्निलोचनः ।
यमदंष्ट्रोऽतिसंहर्ता परमानन्दसागरः ॥ 134 ॥
लीलाविश्वम्भरो भानुर्भैरवो भीमलोचनः ।
ब्रह्मचर्माम्बरः कालस्त्वचलश्चलनान्तकः ॥ 135 ॥
आदिदेवो जगद्योनिर्वासवारिविमर्दनः ।
विकर्मकर्मकर्मज्ञो अनन्यगमकोऽगमः ॥ 136 ॥
अबद्धकर्मशून्यश्च कामरागकुलक्षयः ।
योगान्धकारमथनः पद्मजन्मादिवन्दितः ॥ 137 ॥
भक्तकामोऽग्रजश्चक्री भावनिर्भावभावकः ।
भेदान्तको महानग्र्यो निगूहो गोचरान्तकः ॥ 138 ॥
कालाग्निशमनः शङ्खचक्रपद्मगदाधरः ।
दीप्तो दीनपतिः शास्ता स्वच्छन्दो मुक्तिदायकः ॥ 139 ॥
व्योमधर्माम्बरो भेत्ता भस्मधारी धराधरः ।
धर्मगुप्तोऽन्वयात्मा च व्यतिरेकार्थनिर्णयः ॥ 140 ॥
एकानेकगुणाभासाभासनिर्भासवर्जितः ।
भावाभावस्वभावात्मा भावाभावविभाववित् ॥ 141 ॥
योगिहृदयविश्रामोऽनन्तविद्याविवर्धनः ।
विघ्नान्तकस्त्रिकालज्ञस्तत्त्वात्मा ज्ञानसागरः ॥ 142 ॥
इतीदं दत्तसाहस्रं सायं प्रातः पठेत्तु यः ।
स इहामुत्र लभते निर्वाणं परमं सुखम् ॥ 143 ॥
गुरुवारे दत्तभक्तो भक्तिभावसमन्वितः ।
पठेत् सदैव यो ह्येतत् स लभेच्चिन्तितं ध्रुवम् ॥ 144 ॥
इति श्रीमद्दत्तात्रेयपुराणे श्री दत्तात्रेय सहस्रनाम स्तोत्रम् ।
munayaḥ ūcuḥ
nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |
vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||
sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |
ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||
sūta uvāca |
nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |
bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||
sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |
tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||
dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |
yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||
mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |
ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||
asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |
atha dhyānam
digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ
bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |
nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ
dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||
atha stotram
dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |
munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||
avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |
mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||
sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |
sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||
bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |
bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||
bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |
bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||
bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |
sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||
sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |
sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||
śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |
rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||
śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |
haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||
siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |
siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||
sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |
vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||
avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |
parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||
dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |
bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||
pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |
pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||
praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |
mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||
paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |
prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||
cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |
cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||
acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |
cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |
paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||
kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |
kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||
yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |
yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||
yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |
yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||
guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |
gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||
govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |
gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||
yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |
sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||
sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |
parāvaravinirmuktaḥ paraṃjyotiḥ purātanaḥ || 26 ||
nānājyotiranekātmā svayaṃjyotiḥ sadāśivaḥ |
divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||
nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |
pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||
yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |
yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||
nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |
sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||
śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |
śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||
tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |
tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||
bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |
bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||
kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |
kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||
mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |
manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||
bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |
duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||
kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |
ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||
rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |
rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||
aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |
pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||
akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |
viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||
guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |
anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||
gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |
gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||
atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |
yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||
hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |
māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||
niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |
bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||
svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |
nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||
guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |
guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||
ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |
satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||
sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |
sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||
khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃbrahma khatanuḥ khagaḥ |
khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||
anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||
viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |
dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||
jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |
jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||
jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |
jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||
nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |
nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||
nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |
vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||
pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |
nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||
aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |
ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||
naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |
naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||
ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |
ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||
mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |
nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||
prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |
prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||
niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |
nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||
niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |
niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||
nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]
niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||
jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |
jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||
dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |
candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||
yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |
yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||
tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |
tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||
anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |
sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||
niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |
ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||
pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |
durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||
vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |
viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||
brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |
viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||
abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |
janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||
amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |
khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||
upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |
vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||
dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |
duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||
karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |
sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||
tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |
tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||
dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |
śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||
grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |
vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||
brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |
brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||
atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |
ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||
pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |
nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||
saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |
trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||
bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |
doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||
asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |
rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||
puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |
dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||
avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |
jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||
mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |
yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||
naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |
naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||
tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |
tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||
vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |
rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||
antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |
arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||
antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |
antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||
antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |
antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||
antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |
antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||
bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |
śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||
akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |
kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||
kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |
kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||
hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |
sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||
parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |
paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||
svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |
svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||
svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |
svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||
svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |
brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||
tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |
brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||
ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |
ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||
tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |
ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||
acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |
aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||
cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |
sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||
purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |
anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||
kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |
kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||
sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||
viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |
sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||
bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |
akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||
jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |
dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||
āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |
asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||
nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |
nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||
anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |
dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||
anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |
sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||
na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |
turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||
sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |
sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||
dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |
dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||
layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |
layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||
vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |
viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||
avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |
svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||
nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |
nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||
śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |
suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||
āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |
akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||
bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |
sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||
siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |
caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||
agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |
yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||
līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |
brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||
ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |
vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||
abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |
yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||
bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |
bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||
kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |
dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||
vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |
dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||
ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |
bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||
yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |
vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||
itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |
sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||
guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |
paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||
iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.