ਮੁਨਯਃ ਊਚੁਃ
ਨਿਖਿਲਾਗਮਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞ ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣ ।
ਵਦਾਸ੍ਮਾਕਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯੁਪਾਯਂ ਸੂਤ ਸਰ੍ਵੋਪਕਾਰਕਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸਰ੍ਵਦੇਵੇषੁ ਕੋ ਦੇਵਃ ਸਦ੍ਯੋ ਮੋਕ੍षਪ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍ ।
ਕੋ ਮਨੁਰ੍ਵਾ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ।
ਨਿਗਮਾਗਮਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯਵਧੂਤਸ਼੍ਚਿਦਮ੍ਬਰਃ ।
ਭਕ੍ਤਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਪ੍ਰਵਣੋ ਦਤ੍ਤ ਏਵ ਹਿ ਕੇਵਲਃ ॥ 3 ॥
ਸਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋ ਭਕ੍ਤਚਿਨ੍ਤੈਕਤਤ੍ਪਰਃ ।
ਤਸ੍ਯ ਨਾਮਾਨ੍ਯਨਨ੍ਤਾਨਿ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇऽਥਾਪ੍ਯਦਃ ਪਰਮ੍ ॥ 4 ॥
ਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਮਸਾਹਸ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਿਵਿਵਰ੍ਧਨਮ੍ ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਦਂ ਪਠਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯੈਕਮਾਨਸਃ ॥ 5 ॥
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ ਸਦ੍ਯੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਅਨ੍ਤੇ ਤਦ੍ਧਾਮ ਸਂਯਾਤਿ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ॥ 6 ॥
ਅਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਅਵਧੂਤ ऋषਿਃ, ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ, ਦਿਗਮ੍ਬਰੋ ਦੇਵਤਾ, ੴ ਬੀਜਂ, ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ, ਕ੍ਰੌਂ ਕੀਲਕਂ, ਸ਼੍ਰੀਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਜਪੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ।
ਅਥ ਧ੍ਯਾਨਮ੍
ਦਿਗਮ੍ਬਰਂ ਭਸ੍ਮਵਿਲੇਪਿਤਾਙ੍ਗਂ
ਬੋਧਾਤ੍ਮਕਂ ਮੁਕ੍ਤਿਕਰਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਮਾਨਸਂ ਸ਼੍ਯਾਮਤਨੁਂ ਭਜੇऽਹਂ
ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਾਧਿਯੁਕ੍ਤਮ੍ ॥
ਅਥ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਯੋਗੇਸ਼ਸ਼੍ਚਾਮਰਪ੍ਰਭੁਃ ।
ਮੁਨਿਰ੍ਦਿਗਮ੍ਬਰੋ ਬਾਲੋ ਮਾਯਾਮੁਕ੍ਤੋ ਮਦਾਪਹਃ ॥ 1 ॥
ਅਵਧੂਤੋ ਮਹਾਨਾਥਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋऽਮਰਵਲ੍ਲਭਃ ।
ਮਹਾਦੇਵਸ਼੍ਚਾਦਿਦੇਵਃ ਪੁਰਾਣਪ੍ਰਭੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 2 ॥
ਸਤ੍ਤ੍ਵਕृਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਭृਦ੍ਭਾਵਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਾਗਰਃ ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਾਕ੍षੀ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਾਧ੍ਯੋऽਮਰਾਧਿਪਃ ॥ 3 ॥
ਭੂਤਕृਦ੍ਭੂਤਭृਚ੍ਚੈਵ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤਸਮ੍ਭਵਃ ।
ਭੂਤਭਾਵੋ ਭਵੋ ਭੂਤਵਿਤ੍ਤਥਾ ਭੂਤਕਾਰਣਃ ॥ 4 ॥
ਭੂਤਸਾਕ੍षੀ ਪ੍ਰਭੂਤਿਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ ।
ਭੂਤਸਙ੍ਗਵਿਹੀਨਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ॥ 5 ॥
ਭੂਤਨਾਥੋ ਮਹਾਨਾਥ ਆਦਿਨਾਥੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਨਿਵਾਸਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤਸਨ੍ਤਾਪਨਾਸ਼ਨਃ ॥ 6 ॥
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭृਤ੍ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਨਿਰ੍ਣਯਃ ।
ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍षੀ ਬृਹਦ੍ਭਾਨੁਃ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਃ ॥ 7 ॥
ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਃ ਸਮਃ ਪੂਰ੍ਣੋ ਏਕਾਕੀ ਕਮਲਾਪਤਿਃ ।
ਰਾਮੋ ਰਾਮਪ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਰਾਮੋ ਰਾਮਕਾਰਣਃ ॥ 8 ॥
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪਾਵਨੋऽਨਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤੀਤਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਭृਤ੍ ।
ਹਂਸਸਾਕ੍षੀ ਵਿਭੁਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਭੁਃ ਪ੍ਰਲਯ ਇਤ੍ਯਪਿ ॥ 9 ॥
ਸਿਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ ।
ਸਿਦ੍ਧਿਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤਥਾ ਸਾਧ੍ਯਃ ਸਾਧਨੋ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮਸ੍ਤਥਾ ॥ 10 ॥
ਸੁਲਕ੍षਣਃ ਸੁਮੇਧਾਵੀ ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ੍ਵਿਗਤਾਨ੍ਤਰਃ ।
ਵਿਜ੍ਵਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਬਹੁਲਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 11 ॥
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਰਜ੍ਞਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਦृਕ੍ ।
ਪਰਾਪਰਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ਦਯਾਵਾਨ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਾਵੀ ਭਾਵਾਤ੍ਮਾ ਭਾਵਕਾਰਣਃ ।
ਭਵਸਨ੍ਤਾਪਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਵਾਨ੍ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬੁਧਃ ॥ 13 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षਵਸ੍ਤੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਃ ।
ਪ੍ਰਮਾਣਵਿਗਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰਨਿਯੋਜਕਃ ॥ 14 ॥
ਪ੍ਰਣਵਃ ਪ੍ਰਣਵਾਤੀਤਃ ਪ੍ਰਮੁਖਃ ਪ੍ਰਲਯਾਤ੍ਮਕਃ ।
ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯੋ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਤ੍ਮਾ ਪਰੋ ਵਪੁਃ ॥ 15 ॥
ਪਰਮਸ੍ਤਨੁਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਪ੍ਰਬੋਧਕਲਨਾਧਾਰਃ ਪ੍ਰਭਾਵਪ੍ਰਵਰੋਤ੍ਤਮਃ ॥ 16 ॥
ਚਿਦਮ੍ਬਰਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿਲਾਸਸ਼੍ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚਿਦੁਤ੍ਤਮਃ ।
ਚਿਤ੍ਤਚੈਤਨ੍ਯਚਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ ॥ 17 ॥
ਅਚੇਤ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤਨਾਧਾਰਸ਼੍ਚੇਤਨਾਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਚਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਚੇਤਨਾਰੂਪੋ ਲਸਤ੍ਪਙ੍ਕਜਲੋਚਨਃ ॥ 18 ॥
ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਰਂ ਧਾਮ ਪਰਨ੍ਤਪਃ ।
ਪਰਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਪਰਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਰਮੋਹਵਾਨ੍ ॥ 19 ॥
ਕ੍षੇਤ੍ਰਜ੍ਞਃ ਕ੍षੇਤ੍ਰਗਃ ਕ੍षੇਤ੍ਰਃ ਕ੍षੇਤ੍ਰਾਧਾਰਃ ਪੁਰਞ੍ਜਨਃ ।
ਕ੍षੇਤ੍ਰਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ਲੋਕਸਾਕ੍षੀ ਕ੍षੇਤ੍ਰਵਾਨ੍ ਬਹੁਨਾਯਕਃ ॥ 20 ॥
ਯੋਗੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯੋਗਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯੋਗ੍ਯ ਆਤ੍ਮਵਿਦਾਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਯੋਗਮਾਯਾਧਰਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰਚਲਃ ਕਮਲਾਪਤਿਃ ॥ 21 ॥
ਯੋਗੇਸ਼ੋ ਯੋਗਨਿਰ੍ਮਾਤਾ ਯੋਗਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਃ ।
ਯੋਗਪਾਲੋ ਲੋਕਪਾਲਃ ਸਂਸਾਰਤਮਨਾਸ਼ਨਃ ॥ 22 ॥
ਗੁਹ੍ਯੋ ਗੁਹ੍ਯਤਮੋ ਗੁਪ੍ਤੋ ਮੁਕ੍ਤੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਨਾਤਨਃ ।
ਗਹਨੋ ਗਗਨਾਕਾਰੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਗਣਨਾਯਕਃ ॥ 23 ॥
ਗੋਵਿਨ੍ਦੋ ਗੋਪਤਿਰ੍ਗੋਪ੍ਤਾ ਗੋਭਾਗੋ ਭਾਵਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਗੋਸਾਕ੍षੀ ਗੋਤਮਾਰਿਸ਼੍ਚ ਗਾਨ੍ਧਾਰੋ ਗਗਨਾਕृਤਿਃ ॥ 24 ॥
ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋ ਭੋਗਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਙ੍ਕਾਮੁਕ੍ਤਸਮਾਧਿਮਾਨ੍ ।
ਸਹਜਃ ਸਕਲੇਸ਼ਾਨਃ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਵਰਪ੍ਰਦਃ ॥ 25 ॥
ਸਰਜੋ ਵਿਰਜੋ ਪੁਂਸੋ ਪਾਵਨਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ ।
ਪਰਾਵਰਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਰਂਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪੁਰਾਤਨਃ ॥ 26 ॥
ਨਾਨਾਜ੍ਯੋਤਿਰਨੇਕਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ।
ਦਿਵ੍ਯਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸਤ੍ਯਵਿਜ੍ਞਾਨਭਾਸ੍ਕਰਃ ॥ 27 ॥
ਨਿਤ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪਰਃ ਪੂਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕਟੋਦ੍ਭਵਃ ।
ਪ੍ਰਮਾਦਵਿਗਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰੇਸ਼ਃ ਪਰਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 28 ॥
ਯੋਗੀ ਯੋਗੋ ਯੋਗਪਸ਼੍ਚ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਃ ।
ਯੋਕ੍ਤਾ ਮੋਕ੍ਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਤ੍ਰਾਤਾ ਪਾਤਾ ਨਿਰਾਯੁਧਃ ॥ 29 ॥
ਨਿਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਤਥਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਭृਤਾਂ ਗਤਿਃ ॥ 30 ॥
ਸ਼੍ਰੀਧਰਃ ਸ਼੍ਰੀਵਪੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੋऽਮਰਾਰ੍ਚਿਤਃ ।
ਸ਼੍ਰੀਨਿਧਿਃ ਸ਼੍ਰੀਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਸ਼੍ਚਰਮਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 31 ॥
ਤ੍ਯਾਗੀ ਤ੍ਯਾਗਾਰ੍ਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਯਾਗਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਯਾਗਵਿਗ੍ਰਹਃ ।
ਤ੍ਯਾਗਲਕ੍षਣਸਿਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਯਾਗਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਯਾਗਕਾਰਣਃ ॥ 32 ॥
ਭੋਗੋ ਭੋਕ੍ਤਾ ਤਥਾ ਭੋਗ੍ਯੋ ਭੋਗਸਾਧਨਕਾਰਣਃ ।
ਭੋਗੀ ਭੋਗਾਰ੍ਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਭੋਗਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਃ ॥ 33 ॥
ਕੇਵਲਃ ਕੇਸ਼ਵਃ ਕृष੍ਣਃ ਕਂਵਾਸਾਃ ਕਮਲਾਲਯਃ ।
ਕਮਲਾਸਨਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਹਰਿਰਜ੍ਞਾਨਖਣ੍ਡਨਃ ॥ 34 ॥
ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਮਹਦਾਦਿਸ਼੍ਚ ਮਹੇਸ਼ੋਤ੍ਤਮਵਨ੍ਦਿਤਃ ।
ਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਵਿਹੀਨਾਤ੍ਮਾ ਮਾਨਾਤ੍ਮਾ ਮਾਨਵਾਧਿਪਃ ॥ 35 ॥
ਭੁਵਨੇਸ਼ੋ ਵਿਭੂਤਿਸ਼੍ਚ ਧृਤਿਰ੍ਮੇਧਾ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਦਯਾ ।
ਦੁਃਖਦਾਵਾਨਲੋ ਬੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 36 ॥
ਕਾਮਹਾ ਕ੍ਰੋਧਹਾ ਚੈਵ ਦਮ੍ਭਦਰ੍ਪਮਦਾਪਹਃ ।
ਅਜ੍ਞਾਨਤਿਮਿਰਾਰਿਸ਼੍ਚ ਭਵਾਰਿਰ੍ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 37 ॥
ਰੂਪਕृਦ੍ਰੂਪਭृਦ੍ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਰੂਪਕਾਰਣਃ ।
ਰੂਪਜ੍ਞੋ ਰੂਪਸਾਕ੍षੀ ਚ ਨਾਮਰੂਪੋ ਗੁਣਾਨ੍ਤਕਃ ॥ 38 ॥
ਅਪ੍ਰਮੇਯਃ ਪ੍ਰਮੇਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਪ੍ਰਣਵਾਸ਼੍ਰਯਃ ।
ਪ੍ਰਮਾਣਰਹਿਤੋऽਚਿਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤਨਾਵਿਗਤੋऽਜਰਃ ॥ 39 ॥
ਅਕ੍षਰੋऽਕ੍षਰਮੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਿਜ੍ਵਰੋ ਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਨਃ ।
ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੋ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਦृष੍ਟੋ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਵਰ੍ਜਿਤਃ ॥ 40 ॥
ਗੁਣੇਸ਼ੋ ਗੁਣਕਾਯਸ਼੍ਚ ਗੁਣਾਤ੍ਮਾ ਗੁਣਭਾਵਨਃ ।
ਅਨਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗੁਣਗਰ੍ਭੋ ਗੁਣਾਧਿਪਃ ॥ 41 ॥
ਗਣੇਸ਼ੋ ਗੁਣਨਾਥਸ਼੍ਚ ਗੁਣਾਤ੍ਮਾ ਗਣਭਾਵਨਃ ।
ਗਣਬਨ੍ਧੁਰ੍ਵਿਵੇਕਾਤ੍ਮਾ ਗੁਣਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ॥ 42 ॥
ਅਤਰ੍ਕ੍ਯਃ ਕ੍ਰਤੁਰਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਕृਤਜ੍ਞਃ ਸਫਲਾਸ਼੍ਰਯਃ ।
ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਫਲਦੋ ਯਜ੍ਞ ਇਜ੍ਯੋऽਮਰੋਤ੍ਤਮਃ ॥ 43 ॥
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਸ਼੍ਰੀਗਰ੍ਭਃ ਖਗਰ੍ਭਃ ਕੁਣਪੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਮਾਯਾਗਰ੍ਭੋ ਲੋਕਗਰ੍ਭਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵਨਾਨ੍ਤਕਃ ॥ 44 ॥
ਨਿष੍ਪਾਪੋ ਨਿਬਿਡੋ ਨਨ੍ਦੀ ਬੋਧੀ ਬੋਧਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ ।
ਬੋਧਾਤ੍ਮਾ ਬੋਧਨਾਤ੍ਮਾ ਚ ਭੇਦਵੈਤਣ੍ਡਖਣ੍ਡਨਃ ॥ 45 ॥
ਸ੍ਵਾਭਾਵ੍ਯੋ ਭਾਵਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ ।
ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤੋ ਨਿਰਾਭਾਸੋ ਨਿਰ੍ਵਾਣਃ ਸ਼ਰਣਃ ਸੁਹृਤ੍ ॥ 46 ॥
ਗੁਹ੍ਯੇਸ਼ੋ ਗੁਣਗਮ੍ਭੀਰੋ ਗੁਣਦੋषਨਿਵਾਰਣਃ ।
ਗੁਣਸਙ੍ਗਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਯੋਗਾਰੇਰ੍ਦਰ੍ਪਨਾਸ਼ਨਃ ॥ 47 ॥
ਆਨਨ੍ਦਃ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਃ ਸ੍ਵਾਨਨ੍ਦਸੁਖਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਸਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਃ ਸਰ੍ਵਾਨਨ੍ਦਪਰਾਯਣਃ ॥ 48 ॥
ਸਦ੍ਰੂਪਃ ਸਹਜਃ ਸਤ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਨਨ੍ਦਃ ਸੁਮਨੋਹਰਃ ।
ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਰ੍ਵਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਤਰਸ੍ਤਥਾ ॥ 49 ॥
ਖਮਯਃ ਖਪਰਃ ਖਾਦਿਃ ਖਂਬ੍ਰਹ੍ਮ ਖਤਨੁਃ ਖਗਃ ।
ਖਵਾਸਾਃ ਖਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਖਨਿਧਿਃ ਖਪਰਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 50 ॥
ਅਨਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਦਿਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਗਃ ।
ਅਮੋਘਃ ਪਰਮਾਮੋਘਃ ਪਰੋਕ੍षਃ ਪਰਦਃ ਕਵਿਃ ॥ 51 ॥
ਵਿਸ਼੍ਵਚਕ੍षੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸਾਕ੍षੀ ਵਿਸ਼੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਧਨਞ੍ਜਯੋ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤੇਜਿष੍ਠਸ੍ਤੈਜਸਃ ਸੁਖੀ ॥ 52 ॥
ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯੋ ਜੇਤਾ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਤ੍ਮਕਃ ।
ਜ੍ਯੋਤਿषਾਮਪਿ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚ ਜਨਕੋ ਜਨਮੋਹਨਃ ॥ 53 ॥
ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋ ਜਿਤਾਤ੍ਮਾ ਜਿਤਮਾਨਸਃ ।
ਜਿਤਸਙ੍ਗੋ ਜਿਤਪ੍ਰਾਣੋ ਜਿਤਸਂਸਾਰਵਾਸਨਃ ॥ 54 ॥
ਨਿਰ੍ਵਾਸਨੋ ਨਿਰਾਲਮ੍ਬੋ ਨਿਰ੍ਯੋਗਕ੍षੇਮਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਨਿਰੀਹੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰੋ ਨਿਰਾਸ਼ੀਰ੍ਨਿਰੁਪਾਧਿਕਃ ॥ 55 ॥
ਨਿਤ੍ਯਬੋਧੋ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋਤ੍ਤਮਗੌਰਵਃ ।
ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਪਰਮਾਰ੍ਥੀ ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਰ੍ਥੀ ਸਾਧਨਾਤ੍ਮਕਃ ॥ 56 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰੀ ਨਿਰਾਹਾਰੀ ਸਰ੍ਵਾਹਾਰਪਰਾਯਣਃ ।
ਨਿਤ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਨਿਰਾਕਾਙ੍ਕ੍षੀ ਪਾਰਾਯਣਪਰਾਯਣਃ ॥ 57 ॥
ਅਣੋਰਣੁਤਰਃ ਸੂਕ੍ष੍ਮਃ ਸ੍ਥੂਲਃ ਸ੍ਥੂਲਤਰਸ੍ਤਥਾ ।
ਏਕਸ੍ਤਥਾऽਨੇਕਰੂਪੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਸਨਾਤਨਃ ॥ 58 ॥
ਨੈਕਰੂਪੋ ਵਿਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਨੈਕਬੋਧਮਯਸ੍ਤਥਾ ।
ਨੈਕਨਾਮਮਯਸ਼੍ਚੈਵ ਨੈਕਵਿਦ੍ਯਾਵਿਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 59 ॥
ਏਕਸ਼੍ਚੈਕਾਨ੍ਤਿਕਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਨਾਭਾਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਏਕਾਕ੍षਰਸ੍ਤਥਾ ਬੀਜਃ ਪੂਰ੍ਣਬਿਮ੍ਬਃ ਸਨਾਤਨਃ ॥ 60 ॥
ਮਨ੍ਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਬੀਜਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯੋ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ ।
ਨਾਨਾਵੀਰ੍ਯਧਰਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਕ੍ਰੇਸ਼ਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ ॥ 61 ॥
ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਣਦਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਪਰਾਯਣਃ ।
ਪ੍ਰਾਣਪਞ੍ਚਕਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਕੋਸ਼ਪਞ੍ਚਕਵਰ੍ਜਿਤਃ ॥ 62 ॥
ਨਿਸ਼੍ਚਲੋ ਨਿष੍ਕਲੋऽਸਙ੍ਗੋ ਨਿष੍ਪ੍ਰਪਞ੍ਚੋ ਨਿਰਾਮਯਃ ।
ਨਿਰਾਧਾਰੋ ਨਿਰਾਕਾਰੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰੋ ਨਿਰਞ੍ਜਨਃ ॥ 63 ॥
ਨਿष੍ਪ੍ਰਤੀਤੋ ਨਿਰਾਭਾਸੋ ਨਿਰਾਸਕ੍ਤੋ ਨਿਰਾਕੁਲਃ ।
ਨਿष੍ਠਾਸਰ੍ਵਗਤਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਰਾਰਮ੍ਭੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 64 ॥
ਨਿਰਨ੍ਤਰਃ ਸਰ੍ਵਗੋਪ੍ਤਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਦਾਨ੍ਤੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । [ਸਤ੍ਤ੍ਵ]
ਨਿਃਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸੁਕृਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 65 ॥
ਜ੍ਞਾਨਦੋ ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨੀ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਾऽऽਨਨ੍ਦਪੂਰਿਤਃ ।
ਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞਵਿਦਾਂ ਦਕ੍षੋ ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਰ੍ਜ੍ਵਲਨੋ ਬੁਧਃ ॥ 66 ॥
ਦਯਾਵਾਨ੍ ਭਵਰੋਗਾਰਿਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਚਰਮਾਗਤਿਃ ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਕੋਟਿਸੁਸ਼ੀਤਲਃ ॥ 67 ॥
ਯਨ੍ਤ੍ਰਕृਤ੍ਪਰਮੋ ਯਨ੍ਤ੍ਰੀ ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਰੂਢਾਪਰਾਜਿਤਃ ।
ਯਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਵਾਸਸ਼੍ਚ ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਧਾਰੋ ਧਰਾਧਰਃ ॥ 68 ॥
ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਃ ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਯੋਗਜ੍ਞਃ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ ॥ 69 ॥
ਅਨਨ੍ਤਵਿਕ੍ਰਮੋ ਦੇਵੋ ਮਾਧਵਸ਼੍ਚ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸਾਧੁਃ ਸਾਧੁਵਰਿष੍ਠਾਤ੍ਮਾ ਸਾਵਧਾਨੋऽਮਰੋਤ੍ਤਮਃ ॥ 70 ॥
ਨਿਃਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਨਿਰਾਧਾਰੋ ਦੁਰ੍ਧਰੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਤ੍ਪਤਿਃ ।
ਆਰੋਗ੍ਯਸੁਖਦਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਵਰੋ ਵਾਸਵਸ੍ਤਥਾ ॥ 71 ॥
ਪਰੇਸ਼ਃ ਪਰਮੋਦਾਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਚੈਤਨ੍ਯਦੁਰ੍ਗਮਃ ।
ਦੁਰਾਧਰ੍षੋ ਦੁਰਾਵਾਸੋ ਦੂਰਤ੍ਵਪਰਿਨਾਸ਼ਨਃ ॥ 72 ॥
ਵੇਦਵਿਦ੍ਵੇਦਕृਦ੍ਵੇਦੋ ਵੇਦਾਤ੍ਮਾ ਵਿਮਲਾਸ਼ਯਃ ।
ਵਿਵਿਕ੍ਤਸੇਵੀ ਚ ਸਂਸਾਰਸ਼੍ਰਮਨਾਸ਼ਨਸ੍ਤਥਾ ॥ 73 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨਿਰ੍ਬृਹਦ੍ਯੋਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਰ੍ਵਿਦੇਹਵਾਨ੍ ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षੋ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥੋ ਹਾਟਕਾਙ੍ਗਦਭੂषਣਃ ॥ 74 ॥
ਅਬਾਧ੍ਯੋ ਜਗਦਾਰਾਧ੍ਯੋ ਜਗਦਾਰ੍ਜਵਪਾਲਨਃ ।
ਜਨਵਾਨ੍ ਧਨਵਾਨ੍ ਧਰ੍ਮੀ ਧਰ੍ਮਗੋ ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 75 ॥
ਅਮृਤਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ ਸਾਧ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਿਦਃ ਸੁਮਨੋਹਰਃ ।
ਖਲੁਬ੍ਰਹ੍ਮਖਲੁਸ੍ਥਾਨੋ ਮੁਨੀਨਾਂ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ ॥ 76 ॥
ਉਪਦ੍ਰष੍ਟਾ ਤਥਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼ੁਚਿਭੂਤੋ ਹ੍ਯਨਾਮਯਃ ।
ਵੇਦਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਵੇਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਾਨਸਾਹ੍ਲਾਦਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 77 ॥
ਦੇਹਾਦਨ੍ਯੋ ਗੁਣਾਦਨ੍ਯੋ ਲੋਕਾਦਨ੍ਯੋ ਵਿਵੇਕਵਿਤ੍ ।
ਦੁष੍ਟਸ੍ਵਪ੍ਨਹਰਸ਼੍ਚੈਵ ਗੁਰੁਰ੍ਗੁਰੁਵਰੋਤ੍ਤਮਃ ॥ 78 ॥
ਕਰ੍ਮੀ ਕਰ੍ਮਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸੀ ਸਾਧਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸਰ੍ਵਭਾਵਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਤृष੍ਣਾਸਙ੍ਗਨਿਵਾਰਕਃ ॥ 79 ॥
ਤ੍ਯਾਗੀ ਤ੍ਯਾਗਵਪੁਸ੍ਤ੍ਯਾਗਸ੍ਤ੍ਯਾਗਦਾਨਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਤ੍ਯਾਗਕਾਰਣਤ੍ਯਾਗਾਤ੍ਮਾ ਸਦ੍ਗੁਰੁਃ ਸੁਖਦਾਯਕਃ ॥ 80 ॥
ਦਕ੍षੋ ਦਕ੍षਾਦਿਵਨ੍ਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਨਵਾਦਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ ।
ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਾਤ੍ਮਾ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ੍ ॥ 81 ॥
ਗ੍ਰਸਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਸਹਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿਗਤਾਨ੍ਤਰਃ ।
ਵਿਦ੍ਵਤ੍ਤਮੋ ਮਹਾਵਨ੍ਦ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਾਲੋਤ੍ਤਮਵਾਙ੍ਮੁਨਿਃ ॥ 82 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਾਵਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਃ ॥ 83 ॥
ਅਤ੍ਰਿਵਂਸ਼ਪ੍ਰਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਤਾਪਸੋਤ੍ਤਮਵਨ੍ਦਿਤਃ ।
ਆਤ੍ਮਵਾਸੀ ਵਿਧੇਯਾਤ੍ਮਾ ਹ੍ਯਤ੍ਰਿਵਂਸ਼ਵਿਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 84 ॥
ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਲਯੋਦਕਸਨ੍ਨਿਭਃ ।
ਨਾਰਾਯਣੋ ਮਹਾਗਰ੍ਭੋ ਭਾਰ੍ਗਵਪ੍ਰਿਯਕृਤ੍ਤਮਃ ॥ 85 ॥
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਦੁਃਖਦਲਨਃ ਸਂਸਾਰਤਮਨਾਸ਼ਨਃ ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾਕਾਰਸ੍ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤ੍ਮਕਃ ॥ 86 ॥
ਭੇਦਤ੍ਰਯਹਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਪਤ੍ਰਯਨਿਵਾਰਕਃ ।
ਦੋषਤ੍ਰਯਵਿਭੇਦੀ ਚ ਸਂਸ਼ਯਾਰ੍ਣਵਖਣ੍ਡਨਃ ॥ 87 ॥
ਅਸਂਸ਼ਯਸ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਮੂਢੋ ਹ੍ਯਵਾਦੀ ਰਾਜਵਨ੍ਦਿਤਃ ।
ਰਾਜਯੋਗੀ ਮਹਾਯੋਗੀ ਸ੍ਵਭਾਵਗਲਿਤਸ੍ਤਥਾ ॥ 88 ॥
ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਰ੍ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਪਰਾਯਣਃ ।
ਧ੍ਯਾਨਸ੍ਥੋ ਧ੍ਯਾਨਗਮ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਿਧੇਯਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰਾਤਨਃ ॥ 89 ॥
ਅਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਮੁਖ੍ਯਬਿਮ੍ਬਸਨਾਤਨਃ ।
ਜੀਵਸਞ੍ਜੀਵਨੋ ਜੀਵਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿਲਾਸਸ਼੍ਚਿਦਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 90 ॥
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਮਰਮਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯੋਗੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯੋਗਵਿਤ੍ਤਮਃ ।
ਯੋਗਧਰ੍ਮਸ੍ਤਥਾ ਯੋਗਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ॥ 91 ॥
ਨੈਕਬਾਹੁਰਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਨੈਕਨਾਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਨੈਕਾਕ੍षੀ ਨੈਕਪਾਦਸ਼੍ਚ ਨਾਥਨਾਥੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਃ ॥ 92 ॥
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਪੁਰੁषਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ ।
ਸਹਸ੍ਰਰੂਪਦृਕ੍ ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਾਰਮਯੋਦ੍ਧਵਃ ॥ 93 ॥
ਤ੍ਰਿਪਾਦਪੁਰੁषਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਪਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।
ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਸ਼੍ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਯੋਗਵੀਰ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ॥ 94 ॥
ਵਿਜਯੀ ਵਿਨਯੀ ਜੇਤਾ ਵੀਤਰਾਗੀ ਵਿਰਾਜਿਤਃ ।
ਰੁਦ੍ਰੋ ਰੌਦ੍ਰੋ ਮਹਾਭੀਮਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਮੁਖ੍ਯਃ ਸਦਾਸ਼ੁਚਿਃ ॥ 95 ॥
ਅਨ੍ਤਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਃ ।
ਅਰੂਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਭਾਵਵਿਨਿਰ੍ਵृਤਃ ॥ 96 ॥
ਅਨ੍ਤਃਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ਬਹਿਃਸ਼ੂਨ੍ਯਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਭਾਵਨਃ ।
ਅਨ੍ਤਃਪੂਰ੍ਣੋ ਬਹਿਃਪੂਰ੍ਣਃ ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਪੂਰ੍ਣਭਾਵਨਃ ॥ 97 ॥
ਅਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਯਾਗੀ ਬਹਿਸ੍ਤ੍ਯਾਗੀ ਤ੍ਯਾਗਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਯੋਗਵਾਨ੍ ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਯੋਗੀ ਬਹਿਰ੍ਯੋਗੀ ਸਰ੍ਵਯੋਗਪਰਾਯਣਃ ॥ 98 ॥
ਅਨ੍ਤਰ੍ਭੋਗੀ ਬਹਿਰ੍ਭੋਗੀ ਸਰ੍ਵਭੋਗਵਿਦੁਤ੍ਤਮਃ ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਨਿष੍ਠੋ ਬਹਿਰ੍ਨਿष੍ਠਃ ਸਰ੍ਵਨਿष੍ਠਾਮਯਸ੍ਤਥਾ ॥ 99 ॥
ਬਾਹ੍ਯਾਨ੍ਤਰਵਿਮੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬਾਹ੍ਯਾਨ੍ਤਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ ॥ 100 ॥
ਅਕਾਲਃ ਕਾਲਨੇਮੀ ਚ ਕਾਲਕਾਲੋ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਕਾਲਾਤ੍ਮਾ ਕਾਲਕਰ੍ਤਾ ਚ ਕਾਲਜ੍ਞਃ ਕਾਲਨਾਸ਼ਨਃ ॥ 101 ॥
ਕੈਵਲ੍ਯਪਦਦਾਤਾ ਚ ਕੈਵਲ੍ਯਸੁਖਦਾਯਕਃ ।
ਕੈਵਲ੍ਯਕਲਨਾਧਾਰੋ ਨਿਰ੍ਭਰੋ ਹਰ੍षਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 102 ॥
ਹृਦਯਸ੍ਥੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਗੋਵਿਨ੍ਦੋ ਗਰ੍ਭਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਸਕਲਾਗਮਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਿਗਮੋ ਨਿਗਮਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 103 ॥
ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪਰਾਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪਰਾਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਨਿਧਿਸ੍ਮृਤਿਃ ।
ਪਰਵਿਦ੍ਯਾ ਪਰਾਕ੍षਾਨ੍ਤਿਰ੍ਵਿਭਕ੍ਤਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਸਦ੍ਗਤਿਃ ॥ 104 ॥
ਸ੍ਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਪਰਸਂਵੇਦਨਾਤ੍ਮਕਃ ।
ਸ੍ਵਸੇਵ੍ਯਃ ਸ੍ਵਵਿਦਾਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦ੍ਯੋऽਨਘਃ ਕ੍षਮੀ ॥ 105 ॥
ਸ੍ਵਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨਸ਼ੀਲਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨਗੋਚਰਃ ।
ਸ੍ਵਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨਕਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 106 ॥
ਸ੍ਵਬੋਧਦਰ੍ਪਣੋऽਭਙ੍ਗਃ ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਕੁਲਨਾਸ਼ਨਃ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੇਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ ॥ 107 ॥
ਤਤ੍ਤ੍ਵਬੋਧਃ ਸੁਧਾਵਰ੍षਃ ਪਾਵਨਃ ਪਾਪਪਾਵਕਃ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਵਿਧੇਯਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਨਿਰ੍ਣਯਃ ॥ 108 ॥
ਆਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕੋ ਮਹਾਕਲ੍ਪਃ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਵਰ੍ਤਨਾਸ਼ਨਃ ।
ਆਧਿਵ੍ਯਾਧਿਹਰਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਸ਼ਯਾਰ੍ਣਵਸ਼ੋषਕਃ ॥ 109 ॥
ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸਨ੍ਦੇਸ਼ੋ ਮਹਾਨੁਭਵਭਾਵਿਤਃ ।
ਆਤ੍ਮਾਨੁਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ੍ਵਾਨੁਭਾਵਸੁਖਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 110 ॥
ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬृਹਦ੍ਭਾਨੁਃ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਕਰ੍षਨਾਸ਼ਨਃ ।
ਅਨਿਕੇਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਵਾਸੋ ਜਗਦ੍ਵਪੁਃ ॥ 111 ॥
ਚਿਦ੍ਗਤਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਯਸ਼੍ਚਕ੍ਰੀ ਮਾਯਾਚਕ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ ।
ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਵਿਦਾਰਮ੍ਭੀ ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਪਰਾਯਣਃ ॥ 112 ॥
ਪੁਰਾਣਃ ਪ੍ਰਵਰੋ ਦਾਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰਃ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦੀ ।
ਅਨਸੂਯਾਤ੍ਮਜੋ ਦਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਃ ॥ 113 ॥
ਕਾਮਜਿਤ੍ ਕਾਮਪਾਲਸ਼੍ਚ ਕਾਮੀ ਕਾਮਪ੍ਰਦਾਗਮਃ ।
ਕਾਮਵਾਨ੍ ਕਾਮਪੋषਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਕਾਮਨਿਵਰ੍ਤਕਃ ॥ 114 ॥
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲੈਃ ਪੂਜ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 115 ॥
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਕृਤਾਤ੍ਮਾ ਚ ਕृਤਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍षਿਕਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਜਡੋਨ੍ਮਤ੍ਤਪਿਸ਼ਾਚਵਾਨ੍ ॥ 116 ॥
ਭਿਕ੍षੁਰ੍ਭੈਕ੍षਾਕਰਸ਼੍ਚੈਵ ਭੈਕ੍षਾਹਾਰੀ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਮੀ ।
ਅਕੂਲਸ਼੍ਚਾਨੁਕੂਲਸ਼੍ਚ ਵਿਕਲੋ ਹ੍ਯਕਲਸ੍ਤਥਾ ॥ 117 ॥
ਜਟਿਲੋ ਵਨਚਾਰੀ ਚ ਦਣ੍ਡੀ ਮੁਣ੍ਡੀ ਚ ਗਣ੍ਡਵਾਨ੍ ।
ਦੇਹਧਰ੍ਮਵਿਹੀਨਾਤ੍ਮਾ ਹ੍ਯੇਕਾਕੀ ਸਙ੍ਗਵਰ੍ਜਿਤਃ ॥ 118 ॥
ਆਸ਼੍ਰਮ੍ਯਨਾਸ਼੍ਰਮਾਰਮ੍ਭੋऽਨਾਚਾਰੀ ਕਰ੍ਮਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਅਸਨ੍ਦੇਹੀ ਚ ਸਨ੍ਦੇਹੀ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਨਃ ॥ 119 ॥
ਨृਦੇਹੀ ਦੇਹਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਾਭਾਵੀ ਭਾਵਨਿਰ੍ਗਤਃ ।
ਨਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਨਿਰਾਕੁਲਃ ॥ 120 ॥
ਅਨਘਸ਼੍ਚਾਗੁਰੁਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਥਨਾਥੋਤ੍ਤਮੋ ਗੁਰੁਃ ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜਨਕਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ ॥ 121 ॥
ਅਨਾਤ੍ਮਾ ਨ ਚ ਨਾਨਾਤ੍ਮਾ ਨੀਤਿਰ੍ਨੀਤਿਮਤਾਂ ਵਰਃ ।
ਸਹਜਃ ਸਦृਸ਼ਃ ਸਿਦ੍ਧਸ਼੍ਚੈਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰ ਏਵ ਚ ॥ 122 ॥
ਨ ਕਰ੍ਤਾਪਿ ਚ ਕਰ੍ਤਾ ਚ ਭੋਕ੍ਤਾ ਭੋਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਤੁਰੀਯਸ੍ਤੁਰੀਯਾਤੀਤਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਃ ਸਰ੍ਵਮਯਸ੍ਤਥਾ ॥ 123 ॥
ਸਰ੍ਵਾਧਿष੍ਠਾਨਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਧ੍ਯੇਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਿਵਾਸਾਤ੍ਮਾ ਸਕਲੋਤ੍ਤਮਵਨ੍ਦਿਤਃ ॥ 124 ॥
ਦੇਹਭृਦ੍ਦੇਹਕृਚ੍ਚੈਵ ਦੇਹਾਤ੍ਮਾ ਦੇਹਭਾਵਨਃ ।
ਦੇਹੀ ਦੇਹਵਿਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਦੇਹਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਃ ॥ 125 ॥
ਲਯਸ੍ਥੋ ਲਯਵਿਚ੍ਚੈਵ ਲਯਾਭਾਵਸ਼੍ਚ ਬੋਧਵਾਨ੍ ।
ਲਯਾਤੀਤੋ ਲਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤੋ ਲਯਭਾਵਨਿਵਾਰਣਃ ॥ 126 ॥
ਵਿਮੁਖਃ ਪ੍ਰਮੁਖਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖਵਦਾਚਰੀ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਗ੍ਵਿਸ਼੍ਵਧृਗ੍ਵਿਸ਼੍ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕ੍षੇਮਕਰਸ੍ਤਥਾ ॥ 127 ॥
ਅਵਿਕ੍षਿਪ੍ਤੋऽਪ੍ਰਮਾਦੀ ਚ ਪਰਰ੍ਧਿਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਦृਕ੍ ।
ਸ੍ਵਾਨੁਭਾਵਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਨੁਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਃ ॥ 128 ॥
ਨਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨਿਰਾਭਾਸੋ ਨਿਰਾਕृਤਃ ।
ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਵਪੁਃ ਸਕਲਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 129 ॥
ਸ਼ੋਕਦੁਃਖਹਰਸ਼੍ਚੈਵ ਭੋਗਮੋਕ੍षਫਲਪ੍ਰਦਃ ।
ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸ੍ਤਥਾ ਸੂਕ੍ष੍ਮਃ ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਥਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ ॥ 130 ॥
ਆਗਮਾਪਾਯਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਾਨਦਸ਼੍ਚ ਸਤਾਙ੍ਗਤਿਃ ।
ਅਕृਤਃ ਸੁਕृਤਸ਼੍ਚੈਵ ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਵਿਨਿਰ੍ਵृਤਃ ॥ 131 ॥
ਭੇਦਤ੍ਰਯਹਰਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਹਤ੍ਰਯਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਮਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਕਾਮਨਿਵਰ੍ਤਕਃ ॥ 132 ॥
ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰੋऽਜਰਃ ਪਞ੍ਚਬਾਣਦਰ੍ਪਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ।
ਚਤੁਰਕ੍षਰਬੀਜਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਭੂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਭੂषਣਃ ॥ 133 ॥
ਅਗਾਧਬੁਦ੍ਧਿਰਕ੍षੁਬ੍ਧਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਗ੍ਨਿਲੋਚਨਃ ।
ਯਮਦਂष੍ਟ੍ਰੋऽਤਿਸਂਹਰ੍ਤਾ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸਾਗਰਃ ॥ 134 ॥
ਲੀਲਾਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ਭਰੋ ਭਾਨੁਰ੍ਭੈਰਵੋ ਭੀਮਲੋਚਨਃ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਮਾਮ੍ਬਰਃ ਕਾਲਸ੍ਤ੍ਵਚਲਸ਼੍ਚਲਨਾਨ੍ਤਕਃ ॥ 135 ॥
ਆਦਿਦੇਵੋ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਰ੍ਵਾਸਵਾਰਿਵਿਮਰ੍ਦਨਃ ।
ਵਿਕਰ੍ਮਕਰ੍ਮਕਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਅਨਨ੍ਯਗਮਕੋऽਗਮਃ ॥ 136 ॥
ਅਬਦ੍ਧਕਰ੍ਮਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕਾਮਰਾਗਕੁਲਕ੍षਯਃ ।
ਯੋਗਾਨ੍ਧਕਾਰਮਥਨਃ ਪਦ੍ਮਜਨ੍ਮਾਦਿਵਨ੍ਦਿਤਃ ॥ 137 ॥
ਭਕ੍ਤਕਾਮੋऽਗ੍ਰਜਸ਼੍ਚਕ੍ਰੀ ਭਾਵਨਿਰ੍ਭਾਵਭਾਵਕਃ ।
ਭੇਦਾਨ੍ਤਕੋ ਮਹਾਨਗ੍ਰ੍ਯੋ ਨਿਗੂਹੋ ਗੋਚਰਾਨ੍ਤਕਃ ॥ 138 ॥
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਸ਼ਮਨਃ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਪਦ੍ਮਗਦਾਧਰਃ ।
ਦੀਪ੍ਤੋ ਦੀਨਪਤਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਕਃ ॥ 139 ॥
ਵ੍ਯੋਮਧਰ੍ਮਾਮ੍ਬਰੋ ਭੇਤ੍ਤਾ ਭਸ੍ਮਧਾਰੀ ਧਰਾਧਰਃ ।
ਧਰ੍ਮਗੁਪ੍ਤੋऽਨ੍ਵਯਾਤ੍ਮਾ ਚ ਵ੍ਯਤਿਰੇਕਾਰ੍ਥਨਿਰ੍ਣਯਃ ॥ 140 ॥
ਏਕਾਨੇਕਗੁਣਾਭਾਸਾਭਾਸਨਿਰ੍ਭਾਸਵਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਭਾਵਾਭਾਵਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਮਾ ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਭਾਵਵਿਤ੍ ॥ 141 ॥
ਯੋਗਿਹृਦਯਵਿਸ਼੍ਰਾਮੋऽਨਨ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਵਿਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਵਿਘ੍ਨਾਨ੍ਤਕਸ੍ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਜ੍ਞਾਨਸਾਗਰਃ ॥ 142 ॥
ਇਤੀਦਂ ਦਤ੍ਤਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਠੇਤ੍ਤੁ ਯਃ ।
ਸ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਲਭਤੇ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਪਰਮਂ ਸੁਖਮ੍ ॥ 143 ॥
ਗੁਰੁਵਾਰੇ ਦਤ੍ਤਭਕ੍ਤੋ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਪਠੇਤ੍ ਸਦੈਵ ਯੋ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ ਸ ਲਭੇਚ੍ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ 144 ॥
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ ।
Roman (IAST) Transliteration
munayaḥ ūcuḥ
nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |
vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||
sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |
ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||
sūta uvāca |
nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |
bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||
sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |
tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||
dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |
yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||
mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |
ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||
asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |
atha dhyānam
digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ
bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |
nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ
dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||
atha stotram
dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |
munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||
avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |
mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||
sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |
sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||
bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |
bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||
bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |
bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||
bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |
sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||
sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |
sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||
śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |
rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||
śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |
haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||
siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |
siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||
sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |
vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||
avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |
parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||
dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |
bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||
pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |
pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||
praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |
mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||
paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |
prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||
cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |
cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||
acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |
cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |
paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||
kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |
kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||
yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |
yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||
yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |
yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||
guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |
gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||
govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |
gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||
yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |
sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||
sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |
parāvaravinirmuktaḥ paraṃjyotiḥ purātanaḥ || 26 ||
nānājyotiranekātmā svayaṃjyotiḥ sadāśivaḥ |
divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||
nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |
pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||
yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |
yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||
nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |
sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||
śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |
śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||
tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |
tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||
bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |
bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||
kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |
kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||
mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |
manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||
bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |
duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||
kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |
ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||
rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |
rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||
aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |
pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||
akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |
viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||
guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |
anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||
gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |
gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||
atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |
yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||
hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |
māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||
niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |
bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||
svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |
nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||
guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |
guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||
ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |
satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||
sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |
sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||
khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃbrahma khatanuḥ khagaḥ |
khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||
anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||
viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |
dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||
jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |
jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||
jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |
jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||
nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |
nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||
nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |
vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||
pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |
nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||
aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |
ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||
naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |
naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||
ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |
ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||
mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |
nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||
prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |
prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||
niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |
nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||
niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |
niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||
nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]
niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||
jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |
jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||
dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |
candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||
yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |
yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||
tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |
tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||
anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |
sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||
niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |
ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||
pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |
durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||
vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |
viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||
brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |
viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||
abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |
janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||
amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |
khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||
upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |
vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||
dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |
duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||
karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |
sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||
tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |
tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||
dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |
śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||
grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |
vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||
brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |
brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||
atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |
ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||
pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |
nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||
saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |
trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||
bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |
doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||
asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |
rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||
puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |
dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||
avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |
jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||
mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |
yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||
naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |
naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||
tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |
tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||
vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |
rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||
antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |
arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||
antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |
antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||
antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |
antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||
antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |
antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||
bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |
śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||
akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |
kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||
kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |
kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||
hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |
sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||
parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |
paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||
svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |
svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||
svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |
svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||
svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |
brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||
tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |
brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||
ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |
ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||
tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |
ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||
acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |
aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||
cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |
sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||
purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |
anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||
kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |
kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||
sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||
viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |
sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||
bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |
akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||
jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |
dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||
āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |
asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||
nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |
nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||
anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |
dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||
anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |
sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||
na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |
turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||
sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |
sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||
dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |
dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||
layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |
layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||
vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |
viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||
avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |
svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||
nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |
nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||
śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |
suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||
āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |
akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||
bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |
sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||
siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |
caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||
agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |
yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||
līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |
brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||
ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |
vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||
abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |
yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||
bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |
bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||
kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |
dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||
vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |
dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||
ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |
bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||
yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |
vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||
itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |
sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||
guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |
paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||
iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
मुनयः ऊचुः
निखिलागमतत्त्वज्ञ ब्रह्मध्यानपरायण ।
वदास्माकं मुक्त्युपायं सूत सर्वोपकारकम् ॥ 1 ॥
सर्वदेवेषु को देवः सद्यो मोक्षप्रदो भवेत् ।
को मनुर्वा भवेत्तस्य सद्यः प्रीतिकरो ध्रुवम् ॥ 2 ॥
सूत उवाच ।
निगमागमतत्त्वज्ञो ह्यवधूतश्चिदम्बरः ।
भक्तवात्सल्यप्रवणो दत्त एव हि केवलः ॥ 3 ॥
सदा प्रसन्नवदनो भक्तचिन्तैकतत्परः ।
तस्य नामान्यनन्तानि वर्तन्तेऽथाप्यदः परम् ॥ 4 ॥
दत्तस्य नामसाहस्रं तस्य प्रीतिविवर्धनम् ।
यस्त्विदं पठते नित्यं दत्तात्रेयैकमानसः ॥ 5 ॥
मुच्यते सर्वपापेभ्यः स सद्यो नात्र संशयः ।
अन्ते तद्धाम संयाति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ 6 ॥
अस्य श्रीमद्दत्तात्रेयसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य अवधूत ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, दिगम्बरो देवता, ॐ बीजं, ह्रीं शक्तिः, क्रौं कीलकं, श्रीदत्तात्रेयप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ।
अथ ध्यानम्
दिगम्बरं भस्मविलेपिताङ्गं
बोधात्मकं मुक्तिकरं प्रसन्नम् ।
निर्मानसं श्यामतनुं भजेऽहं
दत्तात्रेयं ब्रह्मसमाधियुक्तम् ॥
अथ स्तोत्रम्
दत्तात्रेयो महायोगी योगेशश्चामरप्रभुः ।
मुनिर्दिगम्बरो बालो मायामुक्तो मदापहः ॥ 1 ॥
अवधूतो महानाथः शङ्करोऽमरवल्लभः ।
महादेवश्चादिदेवः पुराणप्रभुरीश्वरः ॥ 2 ॥
सत्त्वकृत्सत्त्वभृद्भावः सत्त्वात्मा सत्त्वसागरः ।
सत्त्ववित्सत्त्वसाक्षी च सत्त्वसाध्योऽमराधिपः ॥ 3 ॥
भूतकृद्भूतभृच्चैव भूतात्मा भूतसम्भवः ।
भूतभावो भवो भूतवित्तथा भूतकारणः ॥ 4 ॥
भूतसाक्षी प्रभूतिश्च भूतानां परमा गतिः ।
भूतसङ्गविहीनात्मा भूतात्मा भूतशङ्करः ॥ 5 ॥
भूतनाथो महानाथ आदिनाथो महेश्वरः ।
सर्वभूतनिवासात्मा भूतसन्तापनाशनः ॥ 6 ॥
सर्वात्मा सर्वभृत्सर्वः सर्वज्ञः सर्वनिर्णयः ।
सर्वसाक्षी बृहद्भानुः सर्ववित् सर्वमङ्गलः ॥ 7 ॥
शान्तः सत्यः समः पूर्णो एकाकी कमलापतिः ।
रामो रामप्रियश्चैव विरामो रामकारणः ॥ 8 ॥
शुद्धात्मा पावनोऽनन्तः प्रतीतः परमार्थभृत् ।
हंससाक्षी विभुश्चैव प्रभुः प्रलय इत्यपि ॥ 9 ॥
सिद्धात्मा परमात्मा च सिद्धानां परमा गतिः ।
सिद्धिसिद्धस्तथा साध्यः साधनो ह्युत्तमस्तथा ॥ 10 ॥
सुलक्षणः सुमेधावी विद्यावान्विगतान्तरः ।
विज्वरश्च महाबाहुर्बहुलानन्दवर्धनः ॥ 11 ॥
अव्यक्तपुरुषः प्राज्ञः परज्ञः परमार्थदृक् ।
परापरविनिर्मुक्तो युक्तस्तत्त्वप्रकाशवान् ॥ 12 ॥
दयावान् भगवान् भावी भावात्मा भावकारणः ।
भवसन्तापनाशश्च पुष्पवान् पण्डितो बुधः ॥ 13 ॥
प्रत्यक्षवस्तुर्विश्वात्मा प्रत्यग्ब्रह्म सनातनः ।
प्रमाणविगतश्चैव प्रत्याहारनियोजकः ॥ 14 ॥
प्रणवः प्रणवातीतः प्रमुखः प्रलयात्मकः ।
मृत्युञ्जयो विविक्तात्मा शङ्करात्मा परो वपुः ॥ 15 ॥
परमस्तनुविज्ञेयः परमात्मनि संस्थितः ।
प्रबोधकलनाधारः प्रभावप्रवरोत्तमः ॥ 16 ॥
चिदम्बरश्चिद्विलासश्चिदाकाशश्चिदुत्तमः ।
चित्तचैतन्यचित्तात्मा देवानां परमा गतिः ॥ 17 ॥
अचेत्यश्चेतनाधारश्चेतनाचित्तविक्रमः ।
चित्तात्मा चेतनारूपो लसत्पङ्कजलोचनः ॥ 18 ॥
परं ब्रह्म परं ज्योतिः परं धाम परन्तपः ।
परं सूत्रं परं तन्त्रं पवित्रः परमोहवान् ॥ 19 ॥
क्षेत्रज्ञः क्षेत्रगः क्षेत्रः क्षेत्राधारः पुरञ्जनः ।
क्षेत्रशून्यो लोकसाक्षी क्षेत्रवान् बहुनायकः ॥ 20 ॥
योगेन्द्रो योगपूज्यश्च योग्य आत्मविदां शुचिः ।
योगमायाधरः स्थाणुरचलः कमलापतिः ॥ 21 ॥
योगेशो योगनिर्माता योगज्ञानप्रकाशनः ।
योगपालो लोकपालः संसारतमनाशनः ॥ 22 ॥
गुह्यो गुह्यतमो गुप्तो मुक्तो युक्तः सनातनः ।
गहनो गगनाकारो गम्भीरो गणनायकः ॥ 23 ॥
गोविन्दो गोपतिर्गोप्ता गोभागो भावसंस्थितः ।
गोसाक्षी गोतमारिश्च गान्धारो गगनाकृतिः ॥ 24 ॥
योगयुक्तो भोगयुक्तः शङ्कामुक्तसमाधिमान् ।
सहजः सकलेशानः कार्तवीर्यवरप्रदः ॥ 25 ॥
सरजो विरजो पुंसो पावनः पापनाशनः ।
परावरविनिर्मुक्तः परंज्योतिः पुरातनः ॥ 26 ॥
नानाज्योतिरनेकात्मा स्वयंज्योतिः सदाशिवः ।
दिव्यज्योतिर्मयश्चैव सत्यविज्ञानभास्करः ॥ 27 ॥
नित्यशुद्धः परः पूर्णः प्रकाशः प्रकटोद्भवः ।
प्रमादविगतश्चैव परेशः परविक्रमः ॥ 28 ॥
योगी योगो योगपश्च योगाभ्यासप्रकाशनः ।
योक्ता मोक्ता विधाता च त्राता पाता निरायुधः ॥ 29 ॥
नित्यमुक्तो नित्ययुक्तः सत्यः सत्यपराक्रमः ।
सत्त्वशुद्धिकरः सत्त्वस्तथा सत्त्वभृतां गतिः ॥ 30 ॥
श्रीधरः श्रीवपुः श्रीमान् श्रीनिवासोऽमरार्चितः ।
श्रीनिधिः श्रीपतिः श्रेष्ठः श्रेयस्कश्चरमाश्रयः ॥ 31 ॥
त्यागी त्यागार्थसम्पन्नस्त्यागात्मा त्यागविग्रहः ।
त्यागलक्षणसिद्धात्मा त्यागज्ञस्त्यागकारणः ॥ 32 ॥
भोगो भोक्ता तथा भोग्यो भोगसाधनकारणः ।
भोगी भोगार्थसम्पन्नो भोगज्ञानप्रकाशनः ॥ 33 ॥
केवलः केशवः कृष्णः कंवासाः कमलालयः ।
कमलासनपूज्यश्च हरिरज्ञानखण्डनः ॥ 34 ॥
महात्मा महदादिश्च महेशोत्तमवन्दितः ।
मनोबुद्धिविहीनात्मा मानात्मा मानवाधिपः ॥ 35 ॥
भुवनेशो विभूतिश्च धृतिर्मेधा स्मृतिर्दया ।
दुःखदावानलो बुद्धः प्रबुद्धः परमेश्वरः ॥ 36 ॥
कामहा क्रोधहा चैव दम्भदर्पमदापहः ।
अज्ञानतिमिरारिश्च भवारिर्भुवनेश्वरः ॥ 37 ॥
रूपकृद्रूपभृद्रूपी रूपात्मा रूपकारणः ।
रूपज्ञो रूपसाक्षी च नामरूपो गुणान्तकः ॥ 38 ॥
अप्रमेयः प्रमेयश्च प्रमाणं प्रणवाश्रयः ।
प्रमाणरहितोऽचिन्त्यश्चेतनाविगतोऽजरः ॥ 39 ॥
अक्षरोऽक्षरमुक्तश्च विज्वरो ज्वरनाशनः ।
विशिष्टो वित्तशास्त्री च दृष्टो दृष्टान्तवर्जितः ॥ 40 ॥
गुणेशो गुणकायश्च गुणात्मा गुणभावनः ।
अनन्तगुणसम्पन्नो गुणगर्भो गुणाधिपः ॥ 41 ॥
गणेशो गुणनाथश्च गुणात्मा गणभावनः ।
गणबन्धुर्विवेकात्मा गुणयुक्तः पराक्रमी ॥ 42 ॥
अतर्क्यः क्रतुरग्निश्च कृतज्ञः सफलाश्रयः ।
यज्ञश्च यज्ञफलदो यज्ञ इज्योऽमरोत्तमः ॥ 43 ॥
हिरण्यगर्भः श्रीगर्भः खगर्भः कुणपेश्वरः ।
मायागर्भो लोकगर्भः स्वयम्भूर्भुवनान्तकः ॥ 44 ॥
निष्पापो निबिडो नन्दी बोधी बोधसमाश्रयः ।
बोधात्मा बोधनात्मा च भेदवैतण्डखण्डनः ॥ 45 ॥
स्वाभाव्यो भावनिर्मुक्तो व्यक्तोऽव्यक्तसमाश्रयः ।
नित्यतृप्तो निराभासो निर्वाणः शरणः सुहृत् ॥ 46 ॥
गुह्येशो गुणगम्भीरो गुणदोषनिवारणः ।
गुणसङ्गविहीनश्च योगारेर्दर्पनाशनः ॥ 47 ॥
आनन्दः परमानन्दः स्वानन्दसुखवर्धनः ।
सत्यानन्दश्चिदानन्दः सर्वानन्दपरायणः ॥ 48 ॥
सद्रूपः सहजः सत्यः स्वानन्दः सुमनोहरः ।
सर्वः सर्वान्तरश्चैव पूर्वात्पूर्वतरस्तथा ॥ 49 ॥
खमयः खपरः खादिः खंब्रह्म खतनुः खगः ।
खवासाः खविहीनश्च खनिधिः खपराश्रयः ॥ 50 ॥
अनन्तश्चादिरूपश्च सूर्यमण्डलमध्यगः ।
अमोघः परमामोघः परोक्षः परदः कविः ॥ 51 ॥
विश्वचक्षुर्विश्वसाक्षी विश्वबाहुर्धनेश्वरः ।
धनञ्जयो महातेजास्तेजिष्ठस्तैजसः सुखी ॥ 52 ॥
ज्योतिर्ज्योतिर्मयो जेता ज्योतिषां ज्योतिरात्मकः ।
ज्योतिषामपि ज्योतिश्च जनको जनमोहनः ॥ 53 ॥
जितेन्द्रियो जितक्रोधो जितात्मा जितमानसः ।
जितसङ्गो जितप्राणो जितसंसारवासनः ॥ 54 ॥
निर्वासनो निरालम्बो निर्योगक्षेमवर्जितः ।
निरीहो निरहङ्कारो निराशीर्निरुपाधिकः ॥ 55 ॥
नित्यबोधो विविक्तात्मा विशुद्धोत्तमगौरवः ।
विद्यार्थी परमार्थी च श्रद्धार्थी साधनात्मकः ॥ 56 ॥
प्रत्याहारी निराहारी सर्वाहारपरायणः ।
नित्यशुद्धो निराकाङ्क्षी पारायणपरायणः ॥ 57 ॥
अणोरणुतरः सूक्ष्मः स्थूलः स्थूलतरस्तथा ।
एकस्तथाऽनेकरूपो विश्वरूपः सनातनः ॥ 58 ॥
नैकरूपो विरूपात्मा नैकबोधमयस्तथा ।
नैकनाममयश्चैव नैकविद्याविवर्धनः ॥ 59 ॥
एकश्चैकान्तिकश्चैव नानाभावविवर्जितः ।
एकाक्षरस्तथा बीजः पूर्णबिम्बः सनातनः ॥ 60 ॥
मन्त्रवीर्यो मन्त्रबीजः शास्त्रवीर्यो जगत्पतिः ।
नानावीर्यधरश्चैव शक्रेशः पृथिवीपतिः ॥ 61 ॥
प्राणेशः प्राणदः प्राणः प्राणायामपरायणः ।
प्राणपञ्चकनिर्मुक्तः कोशपञ्चकवर्जितः ॥ 62 ॥
निश्चलो निष्कलोऽसङ्गो निष्प्रपञ्चो निरामयः ।
निराधारो निराकारो निर्विकारो निरञ्जनः ॥ 63 ॥
निष्प्रतीतो निराभासो निरासक्तो निराकुलः ।
निष्ठासर्वगतश्चैव निरारम्भो निराश्रयः ॥ 64 ॥
निरन्तरः सर्वगोप्ता शान्तो दान्तो महामुनिः । [सत्त्व]
निःशब्दः सुकृतः स्वस्थः सत्यवादी सुरेश्वरः ॥ 65 ॥
ज्ञानदो ज्ञानविज्ञानी ज्ञानात्माऽऽनन्दपूरितः ।
ज्ञानयज्ञविदां दक्षो ज्ञानाग्निर्ज्वलनो बुधः ॥ 66 ॥
दयावान् भवरोगारिश्चिकित्साचरमागतिः ।
चन्द्रमण्डलमध्यस्थश्चन्द्रकोटिसुशीतलः ॥ 67 ॥
यन्त्रकृत्परमो यन्त्री यन्त्रारूढापराजितः ।
यन्त्रविद्यन्त्रवासश्च यन्त्राधारो धराधरः ॥ 68 ॥
तत्त्वज्ञस्तत्त्वभूतात्मा महत्तत्त्वप्रकाशनः ।
तत्त्वसङ्ख्यानयोगज्ञः साङ्ख्यशास्त्रप्रवर्तकः ॥ 69 ॥
अनन्तविक्रमो देवो माधवश्च धनेश्वरः ।
साधुः साधुवरिष्ठात्मा सावधानोऽमरोत्तमः ॥ 70 ॥
निःसङ्कल्पो निराधारो दुर्धरो ह्यात्मवित्पतिः ।
आरोग्यसुखदश्चैव प्रवरो वासवस्तथा ॥ 71 ॥
परेशः परमोदारः प्रत्यक्चैतन्यदुर्गमः ।
दुराधर्षो दुरावासो दूरत्वपरिनाशनः ॥ 72 ॥
वेदविद्वेदकृद्वेदो वेदात्मा विमलाशयः ।
विविक्तसेवी च संसारश्रमनाशनस्तथा ॥ 73 ॥
ब्रह्मयोनिर्बृहद्योनिर्विश्वयोनिर्विदेहवान् ।
विशालाक्षो विश्वनाथो हाटकाङ्गदभूषणः ॥ 74 ॥
अबाध्यो जगदाराध्यो जगदार्जवपालनः ।
जनवान् धनवान् धर्मी धर्मगो धर्मवर्धनः ॥ 75 ॥
अमृतः शाश्वतः साध्यः सिद्धिदः सुमनोहरः ।
खलुब्रह्मखलुस्थानो मुनीनां परमा गतिः ॥ 76 ॥
उपद्रष्टा तथा श्रेष्ठः शुचिभूतो ह्यनामयः ।
वेदसिद्धान्तवेद्यश्च मानसाह्लादवर्धनः ॥ 77 ॥
देहादन्यो गुणादन्यो लोकादन्यो विवेकवित् ।
दुष्टस्वप्नहरश्चैव गुरुर्गुरुवरोत्तमः ॥ 78 ॥
कर्मी कर्मविनिर्मुक्तः सन्न्यासी साधकेश्वरः ।
सर्वभावविहीनश्च तृष्णासङ्गनिवारकः ॥ 79 ॥
त्यागी त्यागवपुस्त्यागस्त्यागदानविवर्जितः ।
त्यागकारणत्यागात्मा सद्गुरुः सुखदायकः ॥ 80 ॥
दक्षो दक्षादिवन्द्यश्च ज्ञानवादप्रवर्तकः ।
शब्दब्रह्ममयात्मा च शब्दब्रह्मप्रकाशवान् ॥ 81 ॥
ग्रसिष्णुः प्रभविष्णुश्च सहिष्णुर्विगतान्तरः ।
विद्वत्तमो महावन्द्यो विशालोत्तमवाङ्मुनिः ॥ 82 ॥
ब्रह्मविद्ब्रह्मभावश्च ब्रह्मर्षिर्ब्राह्मणप्रियः ।
ब्रह्म ब्रह्मप्रकाशात्मा ब्रह्मविद्याप्रकाशनः ॥ 83 ॥
अत्रिवंशप्रभूतात्मा तापसोत्तमवन्दितः ।
आत्मवासी विधेयात्मा ह्यत्रिवंशविवर्धनः ॥ 84 ॥
प्रवर्तनो निवृत्तात्मा प्रलयोदकसन्निभः ।
नारायणो महागर्भो भार्गवप्रियकृत्तमः ॥ 85 ॥
सङ्कल्पदुःखदलनः संसारतमनाशनः ।
त्रिविक्रमस्त्रिधाकारस्त्रिमूर्तिस्त्रिगुणात्मकः ॥ 86 ॥
भेदत्रयहरश्चैव तापत्रयनिवारकः ।
दोषत्रयविभेदी च संशयार्णवखण्डनः ॥ 87 ॥
असंशयस्त्वसम्मूढो ह्यवादी राजवन्दितः ।
राजयोगी महायोगी स्वभावगलितस्तथा ॥ 88 ॥
पुण्यश्लोकः पवित्राङ्घ्रिर्ध्यानयोगपरायणः ।
ध्यानस्थो ध्यानगम्यश्च विधेयात्मा पुरातनः ॥ 89 ॥
अविज्ञेयो ह्यन्तरात्मा मुख्यबिम्बसनातनः ।
जीवसञ्जीवनो जीवश्चिद्विलासश्चिदाश्रयः ॥ 90 ॥
महेन्द्रोऽमरमान्यश्च योगेन्द्रो योगवित्तमः ।
योगधर्मस्तथा योगस्तत्त्वस्तत्त्वविनिश्चयः ॥ 91 ॥
नैकबाहुरनन्तात्मा नैकनामपराक्रमः ।
नैकाक्षी नैकपादश्च नाथनाथोत्तमोत्तमः ॥ 92 ॥
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।
सहस्ररूपदृक् चैव सहस्रारमयोद्धवः ॥ 93 ॥
त्रिपादपुरुषश्चैव त्रिपादूर्ध्वस्तथैव च ।
त्र्यम्बकश्च महावीर्यो योगवीर्यविशारदः ॥ 94 ॥
विजयी विनयी जेता वीतरागी विराजितः ।
रुद्रो रौद्रो महाभीमः प्राज्ञमुख्यः सदाशुचिः ॥ 95 ॥
अन्तर्ज्योतिरनन्तात्मा प्रत्यगात्मा निरन्तरः ।
अरूपश्चात्मरूपश्च सर्वभावविनिर्वृतः ॥ 96 ॥
अन्तःशून्यो बहिःशून्यः शून्यात्मा शून्यभावनः ।
अन्तःपूर्णो बहिःपूर्णः पूर्णात्मा पूर्णभावनः ॥ 97 ॥
अन्तस्त्यागी बहिस्त्यागी त्यागात्मा सर्वयोगवान् ।
अन्तर्योगी बहिर्योगी सर्वयोगपरायणः ॥ 98 ॥
अन्तर्भोगी बहिर्भोगी सर्वभोगविदुत्तमः ।
अन्तर्निष्ठो बहिर्निष्ठः सर्वनिष्ठामयस्तथा ॥ 99 ॥
बाह्यान्तरविमुक्तश्च बाह्यान्तरविवर्जितः ।
शान्तः शुद्धो विशुद्धश्च निर्वाणः प्रकृतेः परः ॥ 100 ॥
अकालः कालनेमी च कालकालो जनेश्वरः ।
कालात्मा कालकर्ता च कालज्ञः कालनाशनः ॥ 101 ॥
कैवल्यपददाता च कैवल्यसुखदायकः ।
कैवल्यकलनाधारो निर्भरो हर्षवर्धनः ॥ 102 ॥
हृदयस्थो हृषीकेशो गोविन्दो गर्भवर्जितः ।
सकलागमपूज्यश्च निगमो निगमाश्रयः ॥ 103 ॥
पराशक्तिः पराकीर्तिः परावृत्तिर्निधिस्मृतिः ।
परविद्या पराक्षान्तिर्विभक्तिर्युक्तसद्गतिः ॥ 104 ॥
स्वप्रकाशः प्रकाशात्मा परसंवेदनात्मकः ।
स्वसेव्यः स्वविदां स्वात्मा स्वसंवेद्योऽनघः क्षमी ॥ 105 ॥
स्वानुसन्धानशीलात्मा स्वानुसन्धानगोचरः ।
स्वानुसन्धानशून्यात्मा स्वानुसन्धानकाश्रयः ॥ 106 ॥
स्वबोधदर्पणोऽभङ्गः कन्दर्पकुलनाशनः ।
ब्रह्मचारी ब्रह्मवेत्ता ब्राह्मणो ब्रह्मवित्तमः ॥ 107 ॥
तत्त्वबोधः सुधावर्षः पावनः पापपावकः ।
ब्रह्मसूत्रविधेयात्मा ब्रह्मसूत्रार्थनिर्णयः ॥ 108 ॥
आत्यन्तिको महाकल्पः सङ्कल्पावर्तनाशनः ।
आधिव्याधिहरश्चैव संशयार्णवशोषकः ॥ 109 ॥
तत्त्वात्मज्ञानसन्देशो महानुभवभावितः ।
आत्मानुभवसम्पन्नः स्वानुभावसुखाश्रयः ॥ 110 ॥
अचिन्त्यश्च बृहद्भानुः प्रमदोत्कर्षनाशनः ।
अनिकेत प्रशान्तात्मा शून्यावासो जगद्वपुः ॥ 111 ॥
चिद्गतिश्चिन्मयश्चक्री मायाचक्रप्रवर्तकः ।
सर्ववर्णविदारम्भी सर्वारम्भपरायणः ॥ 112 ॥
पुराणः प्रवरो दाता सुन्दरः कनकाङ्गदी ।
अनसूयात्मजो दत्तः सर्वज्ञः सर्वकामदः ॥ 113 ॥
कामजित् कामपालश्च कामी कामप्रदागमः ।
कामवान् कामपोषश्च सर्वकामनिवर्तकः ॥ 114 ॥
सर्वकर्मफलोत्पत्तिः सर्वकामफलप्रदः ।
सर्वकर्मफलैः पूज्यः सर्वकर्मफलाश्रयः ॥ 115 ॥
विश्वकर्मा कृतात्मा च कृतज्ञः सर्वसाक्षिकः ।
सर्वारम्भपरित्यागी जडोन्मत्तपिशाचवान् ॥ 116 ॥
भिक्षुर्भैक्षाकरश्चैव भैक्षाहारी निराश्रमी ।
अकूलश्चानुकूलश्च विकलो ह्यकलस्तथा ॥ 117 ॥
जटिलो वनचारी च दण्डी मुण्डी च गण्डवान् ।
देहधर्मविहीनात्मा ह्येकाकी सङ्गवर्जितः ॥ 118 ॥
आश्रम्यनाश्रमारम्भोऽनाचारी कर्मवर्जितः ।
असन्देही च सन्देही न किञ्चिन्न च किञ्चनः ॥ 119 ॥
नृदेही देहशून्यश्च नाभावी भावनिर्गतः ।
नाब्रह्मा च परब्रह्म स्वयमेव निराकुलः ॥ 120 ॥
अनघश्चागुरुश्चैव नाथनाथोत्तमो गुरुः ।
द्विभुजः प्राकृतश्चैव जनकश्च पितामहः ॥ 121 ॥
अनात्मा न च नानात्मा नीतिर्नीतिमतां वरः ।
सहजः सदृशः सिद्धश्चैकश्चिन्मात्र एव च ॥ 122 ॥
न कर्तापि च कर्ता च भोक्ता भोगविवर्जितः ।
तुरीयस्तुरीयातीतः स्वच्छः सर्वमयस्तथा ॥ 123 ॥
सर्वाधिष्ठानरूपश्च सर्वध्येयविवर्जितः ।
सर्वलोकनिवासात्मा सकलोत्तमवन्दितः ॥ 124 ॥
देहभृद्देहकृच्चैव देहात्मा देहभावनः ।
देही देहविभक्तश्च देहभावप्रकाशनः ॥ 125 ॥
लयस्थो लयविच्चैव लयाभावश्च बोधवान् ।
लयातीतो लयस्यान्तो लयभावनिवारणः ॥ 126 ॥
विमुखः प्रमुखश्चैव प्रत्यङ्मुखवदाचरी ।
विश्वभुग्विश्वधृग्विश्वो विश्वक्षेमकरस्तथा ॥ 127 ॥
अविक्षिप्तोऽप्रमादी च परर्धिः परमार्थदृक् ।
स्वानुभावविहीनश्च स्वानुभावप्रकाशनः ॥ 128 ॥
निरिन्द्रियश्च निर्बुद्धिर्निराभासो निराकृतः ।
निरहङ्काररूपात्मा निर्वपुः सकलाश्रयः ॥ 129 ॥
शोकदुःखहरश्चैव भोगमोक्षफलप्रदः ।
सुप्रसन्नस्तथा सूक्ष्मः शब्दब्रह्मार्थसङ्ग्रहः ॥ 130 ॥
आगमापायशून्यश्च स्थानदश्च सताङ्गतिः ।
अकृतः सुकृतश्चैव कृतकर्मा विनिर्वृतः ॥ 131 ॥
भेदत्रयहरश्चैव देहत्रयविनिर्गतः ।
सर्वकाममयश्चैव सर्वकामनिवर्तकः ॥ 132 ॥
सिद्धेश्वरोऽजरः पञ्चबाणदर्पहुताशनः ।
चतुरक्षरबीजात्मा स्वभूश्चित्कीर्तिभूषणः ॥ 133 ॥
अगाधबुद्धिरक्षुब्धश्चन्द्रसूर्याग्निलोचनः ।
यमदंष्ट्रोऽतिसंहर्ता परमानन्दसागरः ॥ 134 ॥
लीलाविश्वम्भरो भानुर्भैरवो भीमलोचनः ।
ब्रह्मचर्माम्बरः कालस्त्वचलश्चलनान्तकः ॥ 135 ॥
आदिदेवो जगद्योनिर्वासवारिविमर्दनः ।
विकर्मकर्मकर्मज्ञो अनन्यगमकोऽगमः ॥ 136 ॥
अबद्धकर्मशून्यश्च कामरागकुलक्षयः ।
योगान्धकारमथनः पद्मजन्मादिवन्दितः ॥ 137 ॥
भक्तकामोऽग्रजश्चक्री भावनिर्भावभावकः ।
भेदान्तको महानग्र्यो निगूहो गोचरान्तकः ॥ 138 ॥
कालाग्निशमनः शङ्खचक्रपद्मगदाधरः ।
दीप्तो दीनपतिः शास्ता स्वच्छन्दो मुक्तिदायकः ॥ 139 ॥
व्योमधर्माम्बरो भेत्ता भस्मधारी धराधरः ।
धर्मगुप्तोऽन्वयात्मा च व्यतिरेकार्थनिर्णयः ॥ 140 ॥
एकानेकगुणाभासाभासनिर्भासवर्जितः ।
भावाभावस्वभावात्मा भावाभावविभाववित् ॥ 141 ॥
योगिहृदयविश्रामोऽनन्तविद्याविवर्धनः ।
विघ्नान्तकस्त्रिकालज्ञस्तत्त्वात्मा ज्ञानसागरः ॥ 142 ॥
इतीदं दत्तसाहस्रं सायं प्रातः पठेत्तु यः ।
स इहामुत्र लभते निर्वाणं परमं सुखम् ॥ 143 ॥
गुरुवारे दत्तभक्तो भक्तिभावसमन्वितः ।
पठेत् सदैव यो ह्येतत् स लभेच्चिन्तितं ध्रुवम् ॥ 144 ॥
इति श्रीमद्दत्तात्रेयपुराणे श्री दत्तात्रेय सहस्रनाम स्तोत्रम् ।
munayaḥ ūcuḥ
nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |
vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||
sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |
ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||
sūta uvāca |
nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |
bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||
sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |
tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||
dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |
yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||
mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |
ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||
asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |
atha dhyānam
digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ
bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |
nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ
dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||
atha stotram
dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |
munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||
avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |
mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||
sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |
sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||
bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |
bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||
bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |
bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||
bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |
sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||
sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |
sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||
śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |
rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||
śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |
haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||
siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |
siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||
sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |
vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||
avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |
parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||
dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |
bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||
pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |
pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||
praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |
mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||
paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |
prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||
cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |
cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||
acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |
cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |
paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||
kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |
kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||
yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |
yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||
yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |
yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||
guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |
gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||
govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |
gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||
yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |
sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||
sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |
parāvaravinirmuktaḥ paraṃjyotiḥ purātanaḥ || 26 ||
nānājyotiranekātmā svayaṃjyotiḥ sadāśivaḥ |
divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||
nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |
pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||
yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |
yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||
nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |
sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||
śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |
śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||
tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |
tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||
bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |
bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||
kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |
kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||
mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |
manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||
bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |
duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||
kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |
ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||
rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |
rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||
aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |
pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||
akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |
viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||
guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |
anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||
gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |
gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||
atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |
yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||
hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |
māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||
niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |
bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||
svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |
nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||
guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |
guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||
ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |
satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||
sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |
sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||
khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃbrahma khatanuḥ khagaḥ |
khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||
anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||
viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |
dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||
jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |
jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||
jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |
jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||
nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |
nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||
nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |
vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||
pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |
nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||
aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |
ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||
naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |
naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||
ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |
ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||
mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |
nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||
prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |
prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||
niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |
nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||
niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |
niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||
nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]
niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||
jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |
jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||
dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |
candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||
yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |
yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||
tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |
tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||
anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |
sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||
niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |
ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||
pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |
durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||
vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |
viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||
brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |
viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||
abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |
janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||
amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |
khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||
upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |
vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||
dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |
duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||
karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |
sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||
tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |
tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||
dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |
śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||
grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |
vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||
brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |
brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||
atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |
ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||
pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |
nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||
saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |
trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||
bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |
doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||
asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |
rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||
puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |
dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||
avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |
jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||
mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |
yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||
naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |
naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||
tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |
tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||
vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |
rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||
antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |
arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||
antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |
antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||
antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |
antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||
antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |
antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||
bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |
śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||
akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |
kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||
kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |
kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||
hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |
sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||
parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |
paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||
svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |
svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||
svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |
svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||
svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |
brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||
tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |
brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||
ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |
ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||
tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |
ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||
acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |
aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||
cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |
sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||
purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |
anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||
kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |
kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||
sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||
viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |
sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||
bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |
akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||
jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |
dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||
āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |
asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||
nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |
nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||
anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |
dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||
anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |
sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||
na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |
turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||
sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |
sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||
dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |
dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||
layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |
layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||
vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |
viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||
avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |
svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||
nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |
nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||
śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |
suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||
āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |
akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||
bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |
sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||
siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |
caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||
agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |
yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||
līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |
brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||
ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |
vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||
abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |
yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||
bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |
bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||
kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |
dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||
vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |
dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||
ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |
bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||
yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |
vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||
itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |
sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||
guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |
paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||
iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.