කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-ම්ප්රථමකාණ්ඩේ තෘතීයඃ ප්රශ්නඃ - අග්නිෂ්ටෝමේ පශුඃ
ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,
ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..
දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒වේ᳚-(අ)ශ්විනෝ᳚-ර්බා॒හුභ්යා᳚-ම්පූ॒ෂ්ණෝ හස්තා᳚භ්යා॒මා ද॒දේ-(අ)භ්රි॑රසි॒ නාරි॑රසි॒ පරි॑ලිඛිත॒ග්ං॒ රක්ෂඃ॒ පරි॑ලිඛිතා॒ අරා॑තය ඉ॒දම॒හග්ං රක්ෂ॑සෝ ග්රී॒වා අපි॑ කෘන්තාමි॒ යෝ᳚-(අ)ස්මා-න්ද්වේෂ්ටි॒ ය-ඤ්ච॑ ව॒ය-න්ද්වි॒ෂ්ම ඉ॒දම॑ස්ය ග්රී॒වා අපි॑ කෘන්තාමි දි॒වේ ත්වා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂාය ත්වා පෘථි॒ව්යෛ ත්වා॒ ශුන්ධ॑තාං-ලෝँ॒කඃ පි॑තෘ॒ෂද॑නෝ॒ යවෝ॑-(අ)සි ය॒වයා॒ස්ම-ද්ද්වේෂෝ॑ [ය॒වයා॒ස්ම-ද්ද්වේෂඃ॑, ය॒වයාරා॑තීඃ] 1
ය॒වයාරා॑තීඃ පිතෘ॒ණාග්ං සද॑නම॒ස්යුද්දිවග්ග්॑ ස්තභා॒නා-(අ)න්තරි॑ක්ෂ-ම්පෘණ පෘථි॒වී-න්දෘග්ං॑හ ද්යුතා॒නස්ත්වා॑ මාරු॒තෝ මි॑නෝතු මි॒ත්රාවරු॑ණයෝ-ර්ධ්රු॒වේණ॒ ධර්ම॑ණා බ්රහ්ම॒වනි॑-න්ත්වා ක්ෂත්ර॒වනිග්ං॑ සුප්රජා॒වනිග්ං॑ රායස්පෝෂ॒වනි॒-ම්පර්යූ॑හාමි॒ බ්රහ්ම॑ දෘග්ංහ ක්ෂ॒ත්ර-න්දෘග්ං॑හ ප්ර॒ජා-න්දෘග්ං॑හ රා॒යස්පෝෂ॑-න්දෘග්ංහ ඝෘ॒තේන॑ ද්යාවාපෘථිවී॒ ආ පෘ॑ණේථා॒මින්ද්ර॑ස්ය॒ සදෝ॑-(අ)සි විශ්වජ॒නස්ය॑ ඡා॒යා පරි॑ ත්වා ගිර්වණෝ॒ ගිර॑ ඉ॒මා භ॑වන්තු වි॒ශ්වතෝ॑ වෘ॒ද්ධායු॒මනු॒ වෘද්ධ॑යෝ॒ ජුෂ්ටා॑ භවන්තු॒ ජුෂ්ට॑ය॒ ඉන්ද්ර॑ස්ය॒ ස්යූර॒සීන්ද්ර॑ස්ය ධ්රු॒වම॑ස්යෛ॒න්ද්රම॒සීන්ද්රා॑ය ත්වා .. 2 ..
(ද්වේෂ॑ - ඉ॒මා - අ॒ෂ්ටාද॑ශ ච ) (අ. 1)
ර॒ක්ෂෝ॒හණෝ॑ වලග॒හනෝ॑ වෛෂ්ණ॒වා-න්ඛ॑නාමී॒දම॒හ-න්තං-වँ॑ල॒ගමුද්ව॑පාමි॒ ය-න්නඃ॑ සමා॒නෝ යමස॑මානෝ නිච॒ඛානේ॒දමේ॑න॒මධ॑ර-ඞ්කරෝමි॒ යෝ නඃ॑ සමා॒නෝ යෝ-(අ)ස॑මානෝ-(අ)රාතී॒යති॑ ගාය॒ත්රේණ॒ ඡන්ද॒සා-(අ)ව॑බාඪෝ වල॒ගඃ කිමත්ර॑ භ॒ද්ර-න්තන්නෞ॑ ස॒හ වි॒රාඩ॑සි සපත්න॒හා ස॒ම්රාඩ॑සි භ්රාතෘව්ය॒හා ස්ව॒රාඩ॑ස්යභිමාති॒හා වි॑ශ්වා॒රාඩ॑සි॒ විශ්වා॑සා-න්නා॒ෂ්ට්රාණාග්ං॑ හ॒න්තා [හ॒න්තා, ර॒ක්ෂෝ॒හණෝ॑] 3
ර॑ක්ෂෝ॒හණෝ॑ වලග॒හනඃ॒ ප්රෝක්ෂා॑මි වෛෂ්ණ॒වා-න්ර॑ක්ෂෝ॒හණෝ॑ වලග॒හනෝ-(අ)ව॑ නයාමි වෛෂ්ණ॒වාන් යවෝ॑-(අ)සි ය॒වයා॒ස්ම-ද්ද්වේෂෝ॑ ය॒වයාරා॑තී රක්ෂෝ॒හණෝ॑ වලග॒හනෝ-(අ)ව॑ ස්තෘණාමි වෛෂ්ණ॒වා-න්ර॑ක්ෂෝ॒හණෝ॑ වලග॒හනෝ॒-(අ)භි ජු॑හෝමි වෛෂ්ණ॒වා-න්ර॑ක්ෂෝ॒හණෞ॑ වලග॒හනා॒වුප॑ දධාමි වෛෂ්ණ॒වී ර॑ක්ෂෝ॒හණෞ॑ වලග॒හනෞ॒ පර්යූ॑හාමි වෛෂ්ණ॒වී ර॑ක්ෂෝ॒හණෞ॑ වලග॒හනෞ॒ පරි॑ ස්තෘණාමි වෛෂ්ණ॒වී ර॑ක්ෂෝ॒හණෞ॑ වලග॒හනෞ॑ වෛෂ්ණ॒වී බෘ॒හන්න॑සි බෘ॒හද්ග්රා॑වා බෘහ॒තීමින්ද්රා॑ය॒ වාචං॑-වँද .. 4 ..
( හ॒න්තේ-න්ද්රා॑ය॒ ද්වේ ච॑ ) (අ. 2)
වි॒භූර॑සි ප්ර॒වාහ॑ණෝ॒ වහ්නි॑රසි හව්ය॒වාහ॑න-ශ්ශ්වා॒ත්රෝ॑-(අ)සි॒ ප්රචේ॑තාස්තු॒ථෝ॑-(අ)සි වි॒ශ්වවේ॑දා උ॒ශිග॑සි ක॒විරඞ්ඝා॑රිරසි॒ බම්භා॑රිරව॒ස්යුර॑සි॒ දුව॑ස්වාඤ්ඡු॒න්ධ්යූර॑සි මාර්ජා॒ලීයඃ॑ ස॒ම්රාඩ॑සි කෘ॒ශානුඃ॑ පරි॒ෂද්යෝ॑-(අ)සි॒ පව॑මානඃ ප්ර॒තක්වා॑-(අ)සි॒ නභ॑ස්වා॒නස॑ම්මෘෂ්ටෝ-(අ)සි හව්ය॒සූද॑ ඍ॒තධා॑මා-(අ)සි॒ සුවර්ජ්යෝති॒-ර්බ්රහ්ම॑ජ්යෝතිරසි॒ සුව॑ර්ධාමා॒-(අ)ජෝ᳚ (අ)ස්යේක॑පා॒දහි॑රසි බු॒ද්ධ්නියෝ॒ රෞද්රේ॒ණානී॑කේන පා॒හි මා᳚-(අ)ග්නේ පිපෘ॒හි මා॒ මා මා॑ හිග්ංසීඃ .. 5 ..
(අනී॑කේනා॒-ෂ්ටෞ ච॑) (අ. 3)
ත්වග්ං සෝ॑ම තනූ॒කෘද්භ්යෝ॒ ද්වේෂෝ᳚භ්යෝ॒-(අ)න්යකෘ॑තේභ්ය උ॒රු ය॒න්තා-(අ)සි॒ වරූ॑ථ॒ග්ග්॒ ස්වාහා॑ ජුෂා॒ණෝ අ॒ප්තුරාජ්ය॑ස්ය වේතු॒ ස්වාහා॒-(අ)යන්නෝ॑ අ॒ග්නිර්වරි॑වඃ කෘණෝත්ව॒ය-ම්මෘධඃ॑ පු॒ර ඒ॑තු ප්රභි॒න්දන්න් . අ॒යග්ං ශත්රූ᳚ඤ්ජයතු॒ ජර්හෘ॑ෂාණෝ॒-(අ)යං-වාँජ॑-ඤ්ජයතු॒ වාජ॑සාතෞ . උ॒රු වි॑ෂ්ණෝ॒ වි ක්ර॑මස්වෝ॒රු ක්ෂයා॑ය නඃ කෘධි . ඝෘ॒ත-ඞ්ඝෘ॑තයෝනේ පිබ॒ ප්රප්ර॑ ය॒ජ්ඤප॑ති-න්තිර . සෝමෝ॑ ජිගාති ගාතු॒වි- [ගාතු॒විත්, දේ॒වානා॑මේති] 6
ද්දේ॒වානා॑මේති නිෂ්කෘ॒තමෘ॒තස්ය॒ යෝනි॑මා॒සද॒මදි॑ත්යා॒-ස්සදෝ॒-(අ)ස්යදි॑ත්යා॒-ස්සද॒ ආ සී॑දෛ॒ෂ වෝ॑ දේව සවිත॒-ස්සෝම॒ස්තග්ං ර॑ක්ෂද්ධ්ව॒-ම්මා වෝ॑ දභදේ॒තත්ත්වග්ං සෝ॑ම දේ॒වෝ දේ॒වානුපා॑ගා ඉ॒දම॒හ-ම්ම॑නු॒ෂ්යෝ॑ මනු॒ෂ්යා᳚න්-ථ්ස॒හ ප්ර॒ජයා॑ ස॒හ රා॒යස්පෝෂේ॑ණ॒ නමෝ॑ දේ॒වේභ්යඃ॑ ස්ව॒ධා පි॒තෘභ්ය॑ ඉ॒දම॒හ-න්නිර්වරු॑ණස්ය॒ පාශා॒-ථ්සුව॑ර॒භි [ ] 7
වි ඛ්යේ॑ෂං-වෛँශ්වාන॒ර-ඤ්ජ්යෝති॒රග්නේ᳚ ව්රතපතේ॒ ත්වං-ව්රँ॒තානාං᳚-ව්රँ॒තප॑තිරසි॒ යා මම॑ ත॒නූස්ත්වය්යභූ॑දි॒යග්ං සා මයි॒ යා තව॑ ත॒නූ-ර්මය්යභූ॑දේ॒ෂා සා ත්වයි॑ යථාය॒ථ-න්නෞ᳚ ව්රතපතේ ව්ර॒තිනෝ᳚-ර්ව්ර॒තානි॑ .. 8 ..
(ගා॒තු॒විද॒-භ්යේ-ක॑ත්රිග්ංශච්ච) (අ. 4)
අත්ය॒න්යානගා॒-න්නාන්යානුපා॑ගාම॒ර්වාක්ත්වා॒ පරෛ॑රවිද-ම්ප॒රෝ-(අ)ව॑රෛ॒ස්ත-න්ත්වා॑ ජුෂේ වෛෂ්ණ॒ව-න්දේ॑වය॒ජ්යායෛ॑ දේ॒වස්ත්වා॑ සවි॒තා මද්ධ්වා॑-(අ)න॒ක්ත්වෝෂ॑ධේ॒ ත්රාය॑ස්වෛන॒ග්ග්॒ ස්වධි॑තේ॒ මෛනග්ං॑ හිග්ංසී॒-ර්දිව॒මග්රේ॑ණ॒ මා ලේ॑ඛීර॒න්තරි॑ක්ෂ॒-ම්මද්ධ්යේ॑න॒ මා හිග්ං॑සීඃ පෘථි॒ව්යා ස-ම්භ॑ව॒ වන॑ස්පතේ ශ॒තව॑ල්ශෝ॒ වි රෝ॑හ ස॒හස්ර॑වල්ශා॒ වි ව॒යග්ං රු॑හේම॒ ය-න්ත්වා॒-(අ)යග්ග් ස්වධි॑ති॒ස්තේති॑ජානඃ ප්රණි॒නාය॑ මහ॒තේ සෞභ॑ගා॒යාච්ඡි॑න්නෝ॒ රායඃ॑ සු॒වීරඃ॑ .. 9 ..
(යං-දශ॑ ච) (අ. 5)
පෘ॒ථි॒ව්යෛ ත්වා॒න්තරි॑ක්ෂාය ත්වා දි॒වේ ත්වා॒ ශුන්ධ॑තාං-ලෝँ॒කඃ පි॑තෘ॒ෂද॑නෝ॒ යවෝ॑-(අ)සි ය॒වයා॒ස්ම-ද්ද්වේෂෝ॑ ය॒වයාරා॑තීඃ පිතෘ॒ණාග්ං සද॑නමසි ස්වාවේ॒ශෝ᳚-(අ)ස්යග්රේ॒ගා නේ॑තෘ॒ණාං-වँන॒ස්පති॒රධි॑ ත්වා ස්ථාස්යති॒ තස්ය॑ විත්තා-ද්දේ॒වස්ත්වා॑ සවි॒තා මද්ධ්වා॑-(අ)නක්තු සුපිප්ප॒ලාභ්ය॒-ස්ත්වෞෂ॑ධීභ්ය॒ උද්දිවග්ග්॑ ස්තභා॒නා-(අ)න්තරි॑ක්ෂ-ම්පෘණ පෘථි॒වීමුප॑රේණ දෘග්ංහ॒ තේ තේ॒ ධාමා᳚න්යුශ්මසී [ධාමා᳚න්යුශ්මසි, ග॒මද්ධ්යේ॒ ගාවෝ॒] 10
ග॒මද්ධ්යේ॒ ගාවෝ॒ යත්ර॒ භූරි॑ශෘඞ්ගා අ॒යාසඃ॑ . අත්රාහ॒ තදු॑රුගා॒යස්ය॒ විෂ්ණෝඃ᳚ ප॒රම-ම්ප॒දමව॑ භාති॒ භූරේඃ᳚ .. විෂ්ණෝඃ॒ කර්මා॑ණි පශ්යත॒ යතෝ᳚ ව්ර॒තානි॑ පස්ප॒ශේ . ඉන්ද්ර॑ස්ය॒ යුජ්ය॒-ස්සඛා᳚ .. ත-ද්විෂ්ණෝඃ᳚ පර॒ම-ම්ප॒දග්ං සදා॑ පශ්යන්ති සූ॒රයඃ॑ . දි॒වීව॒ චක්ෂු॒රාත॑තම් .. බ්ර॒හ්ම॒වනි॑-න්ත්වා ක්ෂත්ර॒වනිග්ං॑ සුප්රජා॒වනිග්ං॑ රායස්පෝෂ॒වනි॒-ම්පර්යූ॑හාමි॒ බ්රහ්ම॑ දෘග්ංහ ක්ෂ॒ත්ර-න්දෘග්ං॑හ ප්ර॒ජා-න්දෘග්ං॑හ රා॒යස්පෝෂ॑-න්දෘග්ංහ පරි॒වීර॑සි॒ පරි॑ ත්වා॒ දෛවී॒ර්විශෝ᳚ ව්යයන්තා॒-ම්පරී॒මග්ං රා॒යස්පෝෂෝ॒ යජ॑මාන-ම්මනු॒ෂ්යා॑ අ॒න්තරි॑ක්ෂස්ය ත්වා॒ සානා॒වව॑ ගූහාමි .. 11 ..
(උ॒ශ්ම॒සී॒-පෝෂ॒මේ-කා॒න්නවිග්ං॑ශ॒තිශ්ච॑) (අ. 6)
ඉ॒ෂේ ත්වෝ॑ප॒වීර॒ස්යුපෝ॑ දේ॒වා-න්දෛවී॒-ර්විශඃ॒ ප්රාගු॒-ර්වහ්නී॑රු॒ශිජෝ॒ බෘහ॑ස්පතේ ධා॒රයා॒ වසූ॑නි හ॒ව්යා තේ᳚ ස්වදන්තා॒-න්දේව॑ ත්වෂ්ට॒ර්වසු॑ රණ්ව॒ රේව॑තී॒ රම॑ද්ධ්ව-ම॒ග්නේ-ර්ජ॒නිත්ර॑මසි॒ වෘෂ॑ණෞ ස්ථ උ॒ර්වශ්ය॑ස්යා॒යුර॑සි පුරූ॒රවා॑ ඝෘ॒තේනා॒ක්තේ වෘෂ॑ණ-න්දධාථා-ඞ්ගාය॒ත්ර-ඤ්ඡන්දෝ-(අ)නු॒ ප්ර ජා॑යස්ව॒ ත්රෛෂ්ටු॑භ॒-ඤ්ජාග॑ත॒-ඤ්ඡන්දෝ-(අ)නු॒ ප්ර ජා॑යස්ව॒ භව॑ත- [භව॑තම්, න॒-ස්සම॑නසෞ॒] 12
න්න॒-ස්සම॑නසෞ॒ සමෝ॑කසාවරේ॒පසෞ᳚ . මා ය॒ජ්ඤග්ං හිග්ං॑සිෂ්ට॒-ම්මා ය॒ජ්ඤප॑ති-ඤ්ජාතවේදසෞ ශි॒වෞ භ॑වතම॒ද්ය නඃ॑ .. අ॒ග්නාව॒ග්නිශ්ච॑රති॒ ප්රවි॑ෂ්ට॒ ඍෂී॑ණා-ම්පු॒ත්රෝ අ॑ධිරා॒ජ ඒ॒ෂඃ . ස්වා॒හා॒කෘත්ය॒ බ්රහ්ම॑ණා තේ ජුහෝමි॒ මා දේ॒වානා᳚-ම්මිථු॒යා ක॑ර්භාග॒ධේය᳚ම් .. 13 ..
(භව॑ත॒-මේක॑ත්රිග්ංශච්ච) (අ. 7)
ආ ද॑ද ඍ॒තස්ය॑ ත්වා දේවහවිඃ॒ පාශේ॒නා-(අ)(අ)ර॑භේ॒ ධර්ෂා॒ මානු॑ෂාන॒ද්භ්යස්ත්වෞෂ॑ධීභ්යඃ॒ ප්රෝක්ෂා᳚ම්ය॒පා-ම්පේ॒රුර॑සි ස්වා॒ත්ත-ඤ්චි॒-ථ්සදේ॑වග්ං හ॒ව්යමාපෝ॑ දේවී॒-ස්ස්වද॑තෛන॒ග්ං॒ ස-න්තේ᳚ ප්රා॒ණෝ වා॒යුනා॑ ගච්ඡතා॒ග්ං॒ සං-යँජ॑ත්රෛ॒රඞ්ගා॑නි॒ සං-යँ॒ජ්ඤප॑තිරා॒ශිෂා॑ ඝෘ॒තේනා॒ක්තෞ ප॒ශු-න්ත්රා॑යේථා॒ග්ං॒ රේව॑තී-ර්ය॒ජ්ඤප॑ති-ම්ප්රිය॒ධා-(අ)(අ) වි॑ශ॒තෝරෝ॑ අන්තරික්ෂ ස॒ජූ-ර්දේ॒වේන॒ [ස॒ජූ-ර්දේ॒වේන॑, වාතේ॑නා॒-(අ)ස්ය] 14
වාතේ॑නා॒-(අ)ස්ය හ॒විෂ॒ස්ත්මනා॑ යජ॒ සම॑ස්ය ත॒නුවා॑ භව॒ වර්ෂී॑යෝ॒ වර්ෂී॑යසි ය॒ජ්ඤේ ය॒ජ්ඤපති॑-න්ධාඃ පෘ॑ථි॒ව්යා-ස්ස॒ම්පෘචඃ॑ පාහි॒ නම॑ස්ත ආතානා-(අ)න॒ර්වා ප්රේහි॑ ඝෘ॒තස්ය॑ කු॒ල්යාමනු॑ ස॒හ ප්ර॒ජයා॑ ස॒හ රා॒යස්පෝෂේ॒ණා (අ)(අ)පෝ॑ දේවී-ශ්ශුද්ධායුව-ශ්ශු॒ද්ධා යූ॒ය-න්දේ॒වාග්ං ඌ᳚ඪ්වග්ං ශු॒ද්ධා ව॒ය-ම්පරි॑විෂ්ටාඃ පරිවේ॒ෂ්ටාරෝ॑ වෝ භූයාස්ම .. 15 ..
(දේ॒වන॒-චතු॑ශ්චත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 8)
වාක්ත॒ ආ ප්යා॑යතා-ම්ප්රා॒ණස්ත॒ ආ ප්යා॑යතා॒-ඤ්චක්ෂු॑ස්ත॒ ආ ප්යා॑යතා॒ග්॒ ශ්රෝත්ර॑-න්ත॒ ආ ප්යා॑යතාං॒-යාँ තේ᳚ ප්රා॒ණාඤ්ඡුග්ජ॒ගාම॒ යා චක්ෂු॒ර්යා ශ්රෝත්රං॒-යँත්තේ᳚ ක්රූ॒රං-යँදාස්ථි॑ත॒-න්තත්ත॒ ආ ප්යා॑යතා॒-න්තත්ත॑ ඒ॒තේන॑ ශුන්ධතා॒-න්නාභි॑ස්ත॒ ආ ප්යා॑යතා-ම්පා॒යුස්ත॒ ආ ප්යා॑යතාග්ං ශු॒ද්ධාශ්ච॒රිත්රා॒-ශ්ශම॒ද්භ්ය- [ම॒ධ්භ්යඃ, ශමෝෂ॑ධීභ්ය॒-ශ්ශං] 16
ශ්ශමෝෂ॑ධීභ්ය॒-ශ්ශ-ම්පෘ॑ථි॒ව්යෛ ශමහෝ᳚භ්යා॒-මෝෂ॑ධේ॒ ත්රාය॑ස්වෛන॒ග්ග්॒ ස්වධි॑තේ॒ මෛනග්ං॑ හිග්ංසී॒ රක්ෂ॑සා-ම්භා॒ගෝ॑-(අ)සී॒දම॒හග්ං රක්ෂෝ॑-(අ)ධ॒ම-න්තමෝ॑ නයාමි॒ යෝ᳚-(අ)ස්මා-න්ද්වේෂ්ටි॒ ය-ඤ්ච॑ ව॒ය-න්ද්වි॒ෂ්ම ඉ॒දමේ॑නමධ॒ම-න්තමෝ॑ නයාමී॒ෂේ ත්වා॑ ඝෘ॒තේන॑ ද්යාවාපෘථිවී॒ ප්රෝර්ණ්වා॑ථා॒-මච්ඡි॑න්නෝ॒ රායඃ॑ සු॒වීර॑ උ॒ර්ව॑න්තරි॑ක්ෂ॒මන්වි॑හි॒ වායෝ॒ වීහි॑ ස්තෝ॒කානා॒ග්॒ ස්වාහෝ॒ර්ධ්වන॑භස-ම්මාරු॒ත-ඞ්ග॑ච්ඡතම් .. 17 ..
(අ॒ද්භ්යෝ-වීහි॒-පඤ්ච॑ ච) (අ. 9)
ස-න්තේ॒ මන॑සා॒ මනඃ॒ ස-ම්ප්රා॒ණේන॑ ප්රා॒ණෝ ජුෂ්ට॑-න්දේ॒වේභ්යෝ॑ හ॒ව්ය-ඞ්ඝෘ॒තව॒-ථ්ස්වාහෛ॒න්ද්රඃ ප්රා॒ණෝ අඞ්ගේ॑අඞ්ගේ॒ නි දේ᳚ද්ධ්යදෛ॒න්ද්රෝ॑ (අ)පා॒නෝ අඞ්ගේ॑අඞ්ගේ॒ වි බෝ॑භුව॒ද්දේව॑ ත්වෂ්ට॒ර්භූරි॑ තේ॒ සග්ංස॑මේතු॒ විෂු॑රූපා॒ ය-ථ්සල॑ක්ෂ්මාණෝ॒ භව॑ථ දේව॒ත්රා යන්ත॒මව॑සේ॒ සඛා॒යෝ-(අ)නු॑ ත්වා මා॒තා පි॒තරෝ॑ මදන්තු॒ ශ්රීර॑ස්ය॒ග්නිස්ත්වා᳚ ශ්රීණා॒ත්වාප॒-ස්සම॑රිණ॒න් වාත॑ස්ය [ ] 18
ත්වා॒ ධ්රජ්යෛ॑ පූ॒ෂ්ණෝ රග්ග්හ්යා॑ අ॒පාමෝෂ॑ධීනා॒ග්ං॒ රෝහි॑ෂ්යෛ ඝෘ॒ත-ඞ්ඝෘ॑තපාවානඃ පිබත॒ වසාං᳚-වँසාපාවානඃ පිබතා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂස්ය හ॒විර॑සි॒ ස්වාහා᳚ ත්වා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂාය॒ දිශඃ॑ ප්ර॒දිශ॑ ආ॒දිශෝ॑ වි॒දිශ॑ උ॒ද්දිශ॒-ස්ස්වාහා॑ දි॒ග්භ්යෝ නමෝ॑ දි॒ග්භ්යඃ .. 19 ..
(වා॑තස්යා॒-ෂ්ටාවිග්ං॑ශතිශ්ච) (අ. 10)
ස॒මු॒ද්ර-ඞ්ග॑ච්ඡ॒ ස්වාහා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂ-ඞ්ගච්ඡ॒ ස්වාහා॑ දේ॒වග්ං ස॑වි॒තාර॑-ඞ්ගච්ඡ॒ ස්වාහා॑-(අ)හෝරා॒ත්රේ ග॑ච්ඡ॒ ස්වාහා॑ මි॒ත්රාවරු॑ණෞ ගච්ඡ॒ ස්වාහා॒ සෝම॑-ඞ්ගච්ඡ॒ ස්වාහා॑ ය॒ජ්ඤ-ඞ්ග॑ච්ඡ॒ ස්වාහා॒ ඡන්දාග්ං॑සි ගච්ඡ॒ ස්වාහා॒ ද්යාවා॑පෘථි॒වී ග॑ච්ඡ॒ ස්වාහා॒ නභෝ॑ දි॒ව්ය-ඞ්ග॑ච්ඡ॒ ස්වාහා॒-(අ)ග්නිං-වෛँ᳚ශ්වාන॒ර-ඞ්ග॑ච්ඡ॒ ස්වාහා॒-(අ)ද්භ්යස්ත්වෞෂ॑ධීභ්යෝ॒ මනෝ॑ මේ॒ හාර්දි॑ යච්ඡ ත॒නූ-න්ත්වච॑-ම්පු॒ත්ර-න්නප්තා॑රමශීය॒ ශුග॑සි॒ තම॒භි ශෝ॑ච॒ යෝ᳚-(අ)ස්මා-න්ද්වේෂ්ටි॒ ය-ඤ්ච॑ ව॒ය-න්ද්වි॒ෂ්මෝ ධාම්නෝ॑ධාම්නෝ රාජන්නි॒තෝ ව॑රුණ නෝ මුඤ්ච॒ යදාපෝ॒ අඝ්නි॑යා॒ වරු॒ණේති॒ ශපා॑මහේ॒ තතෝ॑ වරුණ නෝ මුඤ්ච .. 20
(අ॒සි॒-ෂඩ්විග්ං॑ශතිශ්ච ) (අ. 11)
හ॒විෂ්ම॑තීරි॒මා ආපෝ॑ හ॒විෂ්මා᳚-න්දේ॒වෝ අ॑ද්ධ්ව॒රෝ හ॒විෂ්මා॒ග්ං॒ ආ වි॑වාසති හ॒විෂ්මාග්ං॑ අස්තු॒ සූර්යඃ॑ .. අ॒ග්නේර්වෝ (අ)ප॑න්නගෘහස්ය॒ සද॑සි සාදයාමි සු॒ම්නාය॑ සුම්නිනී-ස්සු॒ම්නේ මා॑ ධත්තේන්ද්රාග්නි॒යෝ-ර්භා॑ග॒ධේයී᳚-ස්ස්ථ මි॒ත්රාවරු॑ණයෝ-ර්භාග॒ධේයී᳚-ස්ස්ථ॒ විශ්වේ॑ෂා-න්දේ॒වානා᳚-ම්භාග॒ධේයී᳚-ස්ස්ථ ය॒ජ්ඤේ ජා॑ගෘත .. 21 ..
(හ॒විෂ්ම॑තී॒-ශ්චතු॑ස්ත්රිග්ංශත්) (අ. 12)
හෘ॒දේ ත්වා॒ මන॑සේ ත්වා දි॒වේ ත්වා॒ සූර්යා॑ය ත්වෝ॒ර්ධ්වමි॒මම॑ද්ධ්ව॒ර-ඞ්කෘ॑ධි දි॒වි දේ॒වේෂු॒ හෝත්රා॑ යච්ඡ॒ සෝම॑ රාජ॒න්නේහ්යව॑ රෝහ॒ මා භේර්මා සං-විँ॑ක්ථා॒ මා ත්වා॑ හිග්ංසිෂ-ම්ප්ර॒ජාස්ත්වමු॒පාව॑රෝහ ප්ර॒ජාස්ත්වාමු॒පාව॑රෝහන්තු ශෘ॒ණෝත්ව॒ග්නි-ස්ස॒මිධා॒ හව॑-ම්මේ ශෘ॒ණ්වන්ත්වාපෝ॑ ධි॒ෂණා᳚ශ්ච දේ॒වීඃ . ශෘ॒ණෝත॑ ග්රාවාණෝ වි॒දුෂෝ॒ නු [ ] 22
ය॒ජ්ඤග්ං ශෘ॒ණෝතු॑ දේ॒ව-ස්ස॑වි॒තා හව॑-ම්මේ . දේවී॑රාපෝ අපා-න්නපා॒ද්ය ඌ॒ර්මිර්හ॑වි॒ෂ්ය॑ ඉන්ද්රි॒යාවා᳚-න්ම॒දින්ත॑ම॒ස්ත-න්දේ॒වේභ්යෝ॑ දේව॒ත්රා ධ॑ත්ත ශු॒ක්රග්ං ශු॑ක්ර॒පේභ්යෝ॒ යේෂා᳚-ම්භා॒ග-ස්ස්ථ ස්වාහා॒ කාර්ෂි॑ර॒ස්යපා॒-(අ)පා-ම්මෘ॒ද්ධ්රග්ං ස॑මු॒ද්රස්ය॒ වෝ-(අ)ක්ෂි॑ත්යා॒ උන්න॑යේ . යම॑ග්නේ පෘ॒ථ්සු මර්ත්ය॒මාවෝ॒ වාජේ॑ෂු॒ ය-ඤ්ජු॒නාඃ . ස යන්තා॒ ශශ්ව॑තී॒රිෂඃ॑ .. 23 ..
( නු-ස॒ප්තච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 13)
ත්වම॑ග්නේ රු॒ද්රෝ අසු॑රෝ ම॒හෝ දි॒වස්ත්වග්ං ශර්ධෝ॒ මාරු॑ත-ම්පෘ॒ක්ෂ ඊ॑ශිෂේ . ත්වං-වාँතෛ॑රරු॒ණෛර්යා॑සි ශඞ්ග॒යස්ත්ව-ම්පූ॒ෂා වි॑ධ॒තඃ පා॑සි॒ නුත්මනා᳚ .. ආ වෝ॒ රාජා॑නමද්ධ්ව॒රස්ය॑ රු॒ද්රග්ං හෝතා॑රග්ං සත්ය॒යජ॒ග්ං॒ රෝද॑ස්යෝඃ . අ॒ග්නි-ම්පු॒රා ත॑නයි॒ත්නෝ ර॒චිත්තා॒ද්ධිර॑ණ්යරූප॒මව॑සේ කෘණුද්ධ්වම් .. අ॒ග්නිර්හෝතා॒ නි ෂ॑සාදා॒ යජී॑යානු॒පස්ථේ॑ මා॒තු-ස්සු॑ර॒භාවු॑ ලෝ॒කේ . යුවා॑ ක॒විඃ පු॑රුනි॒ෂ්ඨ [පු॑රුනි॒ෂ්ඨඃ, ඍ॒තාවා॑ ධ॒ර්තා] 24
ඍ॒තාවා॑ ධ॒ර්තා කෘ॑ෂ්ටී॒නාමු॒ත මද්ධ්ය॑ ඉ॒ද්ධඃ ..සා॒ද්ධ්වීම॑ක-ර්දේ॒වවී॑ති-න්නෝ අ॒ද්ය ය॒ජ්ඤස්ය॑ ජි॒හ්වාම॑විදාම॒ ගුහ්යා᳚ම් . ස ආයු॒රා-(අ)ගා᳚-ථ්සුර॒භිර්වසා॑නෝ භ॒ද්රාම॑ක-ර්දේ॒වහූ॑ති-න්නෝ අ॒ද්ය .. අක්ර॑න්දද॒ග්නි-ස්ස්ත॒නය॑න්නිව॒ ද්යෞඃ, ක්ෂාමා॒ රේරි॑හද්වී॒රුධඃ॑ සම॒ඤ්ජන්න් . ස॒ද්යෝ ජ॑ජ්ඤා॒නෝ වි හීමි॒ද්ධෝ අඛ්ය॒දා රෝද॑සී භා॒නුනා॑ භාත්ය॒න්තඃ .. ත්වේ වසූ॑නි පුර්වණීක [පුර්වණීක, හෝ॒ත॒ර්දෝ॒ෂා] 25
හෝතර්දෝ॒ෂා වස්තෝ॒රේරි॑රේ ය॒ජ්ඤියා॑සඃ . ක්ෂාමේ॑ව॒ විශ්වා॒ භුව॑නානි॒ යස්මි॒න්-ථ්සග්ං සෞභ॑ගානි දධි॒රේ පා॑ව॒කේ .. තුභ්ය॒-න්තා අ॑ඞ්ගිරස්තම॒ විශ්වා᳚-ස්සුක්ෂි॒තයඃ॒ පෘථ॑ක් . අග්නේ॒ කාමා॑ය යේමිරේ .. අ॒ශ්යාම॒ ත-ඞ්කාම॑මග්නේ॒ තවෝ॒ත්ය॑ශ්යාම॑ ර॒යිග්ං ර॑යිව-ස්සු॒වීර᳚ම් . අ॒ශ්යාම॒ වාජ॑ම॒භි වා॒ජය॑න්තෝ॒ (අ)ශ්යාම॑ ද්යු॒ම්නම॑ජරා॒ජර॑-න්තේ ..ශ්රේෂ්ඨං॑-යँවිෂ්ඨ භාර॒තාග්නේ᳚ ද්යු॒මන්ත॒මා භ॑ර .. 26 ..
වසෝ॑ පුරු॒ස්පෘහග්ං॑ ර॒යිම් .. ස ශ්වි॑තා॒නස්ත॑න්ය॒තූ රෝ॑චන॒ස්ථා අ॒ජරේ॑භි॒-ර්නාන॑දද්භි॒ර්යවි॑ෂ්ඨඃ . යඃ පා॑ව॒කඃ පු॑රු॒තමඃ॑ පු॒රූණි॑ පෘ॒ථූන්ය॒ග්නිර॑නු॒යාති॒ භර්වන්න්॑ .. ආයු॑ෂ්ටේ වි॒ශ්වතෝ॑ දධද॒යම॒ග්නි-ර්වරේ᳚ණ්යඃ . පුන॑ස්තේ ප්රා॒ණ ආ-(අ)ය॑ති॒ පරා॒ යක්ෂ්මග්ං॑ සුවාමි තේ .. ආ॒යු॒ර්දා අ॑ග්නේ හ॒විෂෝ॑ ජුෂා॒ණෝ ඝෘ॒තප්ර॑තීකෝ ඝෘ॒තයෝ॑නිරේධි . ඝෘ॒ත-ම්පී॒ත්වා මධු॒ චාරු॒ ගව්ය॑-ම්පි॒තේව॑ පු॒ත්රම॒භි [පු॒ත්රම॒භි, ර॒ක්ෂ॒තා॒දි॒මම්] 27
ර॑ක්ෂතාදි॒මම් . තස්මෛ॑ තේ ප්රති॒හර්ය॑තේ॒ ජාත॑වේදෝ॒ විච॑ර්ෂණේ . අග්නේ॒ ජනා॑මි සුෂ්ටු॒තිම් .. දි॒වස්පරි॑ ප්රථ॒ම-ඤ්ජ॑ජ්ඤේ අ॒ග්නිර॒ස්ම-ද්ද්වි॒තීය॒-ම්පරි॑ ජා॒තවේ॑දාඃ . තෘ॒තීය॑ම॒ඵ්සු නෘ॒මණා॒ අජ॑ස්ර॒මින්ධා॑න ඒන-ඤ්ජරතේ ස්වා॒ධීඃ .. ශුචිඃ॑ පාවක॒ වන්ද්යෝ-(අ)ග්නේ॑ බෘ॒හද්වි රෝ॑චසේ . ත්ව-ඞ්ඝෘ॒තේභි॒රාහු॑තඃ .. දෘ॒ශා॒නෝ රු॒ක්ම උ॒ර්ව්යා ව්ය॑ද්යෞ-ද්දු॒ර්මර්ෂ॒මායුඃ॑ ශ්රි॒යේ රු॑චා॒නඃ . අ॒ග්නිර॒මෘතෝ॑ අභව॒ද්වයෝ॑භි॒- [අභව॒ද්වයෝ॑භිඃ, යදේ॑නං॒] 28
-ර්යදේ॑න॒-න්ද්යෞරජ॑නය-ථ්සු॒රේතාඃ᳚ .. ආ යදි॒ෂේ නෘ॒පති॒-න්තේජ॒ ආන॒ට්ඡුචි॒ රේතෝ॒ නිෂි॑ක්ත॒-න්ද්යෞර॒භීකේ᳚ . අ॒ග්නි-ශ්ශර්ධ॑මනව॒ද්යං-යුँවා॑නග්ග් ස්වා॒ධිය॑-ඤ්ජනය-ථ්සූ॒දය॑ච්ච .. ස තේජී॑යසා॒ මන॑සා॒ ත්වෝත॑ උ॒ත ශි॑ක්ෂ ස්වප॒ත්යස්ය॑ ශි॒ක්ෂෝඃ . අග්නේ॑ රා॒යෝ නෘත॑මස්ය॒ ප්රභූ॑තෞ භූ॒යාම॑ තේ සුෂ්ටු॒තය॑ශ්ච॒ වස්වඃ॑ .. අග්නේ॒ සහ॑න්ත॒මා භ॑ර ද්යු॒ම්නස්ය॑ ප්රා॒සහා॑ ර॒යිම් . විශ්වා॒ ය- [විශ්වා॒ යඃ, ච॒ර්॒ෂ॒ණීර॒භ්යා॑සා වාජේ॑ෂු] 29
ශ්ච॑ර්॒ෂ॒ණීර॒භ්යා॑සා වාජේ॑ෂු සා॒සහ॑ත් .. තම॑ග්නේ පෘතනා॒සහග්ං॑ ර॒යිග්ං ස॑හස්ව॒ ආ භ॑ර . ත්වග්ං හි ස॒ත්යෝ අද්භු॑තෝ දා॒තා වාජ॑ස්ය॒ ගෝම॑තඃ .. උ॒ක්ෂාන්නා॑ය ව॒ශාන්නා॑ය॒ සෝම॑පෘෂ්ඨාය වේ॒ධසේ᳚ . ස්තෝමෛ᳚-ර්විධේමා॒-(අ)ග්නයේ᳚ .. ව॒ද්මා හි සූ॑නෝ॒ අස්ය॑ද්ම॒සද්වා॑ ච॒ක්රේ අ॒ග්නි-ර්ජ॒නුෂා (අ)ජ්මා-(අ)න්න᳚ම් . ස ත්ව-න්න॑ ඌර්ජසන॒ ඌර්ජ॑-න්ධා॒ රාජේ॑ව ජේරවෘ॒කේ ක්ෂේ᳚ෂ්ය॒න්තඃ .. අග්න॒ ආයූග්ං॑ෂි [අග්න॒ ආයූග්ං॑ෂි, ප॒ව॒ස॒ ආ] 30
පවස॒ ආ සු॒වෝර්ජ॒මිෂ॑-ඤ්ච නඃ . ආ॒රේ බා॑ධස්ව දු॒ච්ඡුනා᳚ම් .. අග්නේ॒ පව॑ස්ව॒ ස්වපා॑ අ॒ස්මේ වර්චඃ॑ සු॒වීර්ය᳚ම් . දධ॒ත්පෝෂග්ං॑ ර॒යි-ම්මයි॑ .. අග්නේ॑ පාවක රෝ॒චිෂා॑ ම॒න්ද්රයා॑ දේව ජි॒හ්වයා᳚ . ආ දේ॒වාන්. ව॑ක්ෂි॒ යක්ෂි॑ ච .. ස නඃ॑ පාවක දීදි॒වෝ-(අ)ග්නේ॑ දේ॒වාග්ං ඉ॒හා ව॑හ . උප॑ ය॒ජ්ඤග්ං හ॒විශ්ච॑ නඃ .. අ॒ග්නි-ශ්ශුචි॑ව්රතතම॒-ශ්ශුචි॒-ර්විප්ර॒-ශ්ශුචිඃ॑ ක॒විඃ . ශුචී॑ රෝචත॒ ආහු॑තඃ .. උද॑ග්නේ॒ ශුච॑ය॒ස්තව॑ ශු॒ක්රා භ්රාජ॑න්ත ඊරතේ . තව॒ ජ්යෝතීග්॑ෂ්ය॒ර්චයඃ॑ .. 31 ..
(පු॒රු॒නි॒ෂ්ඨඃ-පු॑ර්වණීක-භරා॒-(අ)භි-වයෝ॑භි॒-ර්ය-ආයූග්ං॑ෂි॒ -විප්ර॒-ශ්ශුචි॒-ශ්චතු॑ර්දශ ච) (අ. 14)
(දේ॒වස්ය॑ - රක්ෂෝ॒හණෝ॑ - වි॒භූ-ස්ත්වග්ං සෝ॒මා - (අ)ත්ය॒න්යානගාං᳚ - පෘථි॒ව්යා - ඉ॒ෂේ ත්වා - (අ)(අ)ද॑දේ॒ - වාක්ත॒-සන්තේ॑ - සමු॒ද්රග්ං - හ॒විෂ්ම॑තීර්-හෘ॒දේ - ත්වම॑ග්නේ රු॒ද්ර - ශ්චතු॑ර්දශ)
(දේ॒වස්ය॑ - ග॒මධ්යේ॑ - හ॒විෂ්ම॑තීඃ - පවස॒ - ඒක॑ත්රිග්ංශත්)
(දේ॒වස්යා॒, ර්චයඃ॑)
.. හරිඃ॑ ඕම් ..
.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-ම්ප්රථමකාණ්ඩේ තෘතීයඃ ප්රශ්න-ස්සමාප්තඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - agniṣṭome paśuḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da॒de-'bhri̭rasi॒ nāri̭rasi॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒dama̭sya grī॒vā api̭ kṛntāmi di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ [ya॒vayā॒sma-ddveṣaḥ̭, ya॒vayārā̭tīḥ] 1
ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒syuddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha dyutā॒nastvā̭ māru॒to mi̭notu mi॒trāvarṷṇayo-rdhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ ā pṛ̭ṇethā॒mindra̭sya॒ sado̭-'si viśvaja॒nasya̭ chā॒yā pari̭ tvā girvaṇo॒ gira̭ i॒mā bha̭vantu vi॒śvato̭ vṛ॒ddhāyu॒manu॒ vṛddha̭yo॒ juṣṭā̭ bhavantu॒ juṣṭa̭ya॒ indra̭sya॒ syūra॒sīndra̭sya dhru॒vama̭syai॒ndrama॒sīndrā̭ya tvā || 2 ||
(dveṣa̭ - i॒mā - a॒ṣṭāda̭śa ca ) (a. 1)
ra॒kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano̭ vaiṣṇa॒vā-nkha̭nāmī॒dama॒ha-ntaṃ-va~̭la॒gamudva̭pāmi॒ ya-nnaḥ̭ samā॒no yamasa̭māno nica॒khāne॒damḙna॒madha̭ra-ṅkaromi॒ yo naḥ̭ samā॒no yo-'sa̭māno-'rātī॒yati̭ gāya॒treṇa॒ chanda॒sā-'va̭bāḍho vala॒gaḥ kimatra̭ bha॒dra-ntannaṷ sa॒ha vi॒rāḍa̭si sapatna॒hā sa॒mrāḍa̭si bhrātṛvya॒hā sva॒rāḍa̭syabhimāti॒hā vi̭śvā॒rāḍa̭si॒ viśvā̭sā-nnā॒ṣṭrāṇāgṃ̭ ha॒ntā [ha॒ntā, ra॒kṣo॒haṇo̭] 3
ra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hanaḥ॒ prokṣā̭mi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ nayāmi vaiṣṇa॒vān yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tī rakṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano॒-'bhi jṷhomi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanā॒vupa̭ dadhāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ paryṷ̄hāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ pari̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanaṷ vaiṣṇa॒vī bṛ॒hanna̭si bṛ॒hadgrā̭vā bṛha॒tīmindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da || 4 ||
( ha॒nte-ndrā̭ya॒ dve ca̭ ) (a. 2)
vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ vahni̭rasi havya॒vāha̭na-śśvā॒tro̭-'si॒ pracḙtāstu॒tho̭-'si vi॒śvavḙdā u॒śiga̭si ka॒viraṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rirava॒syura̭si॒ duva̭svāñchu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyaḥ̭ sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānuḥ̭ pari॒ṣadyo̭-'si॒ pava̭mānaḥ pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒nasa̭mmṛṣṭo-'si havya॒sūda̭ ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suvarjyoti॒-rbrahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒-'jo᳚ 'syeka̭pā॒dahi̭rasi bu॒ddhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 5 ||
(anī̭kenā॒-ṣṭau ca̭) (a. 3)
tvagṃ so̭ma tanū॒kṛdbhyo॒ dveṣo᳚bhyo॒-'nyakṛ̭tebhya u॒ru ya॒ntā-'si॒ varṷ̄tha॒gg॒ svāhā̭ juṣā॒ṇo a॒pturājya̭sya vetu॒ svāhā॒-'yanno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann | a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau | u॒ru vi̭ṣṇo॒ vi kra̭masvo॒ru kṣayā̭ya naḥ kṛdhi | ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tayone piba॒ prapra̭ ya॒jñapa̭ti-ntira | somo̭ jigāti gātu॒vi- [gātu॒vit, de॒vānā̭meti] 6
dde॒vānā̭meti niṣkṛ॒tamṛ॒tasya॒ yoni̭mā॒sada॒madi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī̭dai॒ṣa vo̭ deva savita॒-ssoma॒stagṃ ra̭kṣaddhva॒-mmā vo̭ dabhade॒tattvagṃ so̭ma de॒vo de॒vānupā̭gā i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhya̭ i॒dama॒ha-nnirvarṷṇasya॒ pāśā॒-thsuva̭ra॒bhi [ ] 7
vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒ragne᳚ vratapate॒ tvaṃ-vra~॒tānāṃ᳚-vra~॒tapa̭tirasi॒ yā mama̭ ta॒nūstvayyabhṷ̄di॒yagṃ sā mayi॒ yā tava̭ ta॒nū-rmayyabhṷ̄de॒ṣā sā tvayi̭ yathāya॒tha-nnau᳚ vratapate vra॒tino᳚-rvra॒tāni̭ || 8 ||
(gā॒tu॒vida॒-bhye-ka̭trigṃśacca) (a. 4)
atya॒nyānagā॒-nnānyānupā̭gāma॒rvāktvā॒ parai̭ravida-mpa॒ro-'va̭rai॒sta-ntvā̭ juṣe vaiṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyai̭ de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvoṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒-rdiva॒magrḙṇa॒ mā lḙkhīra॒ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙna॒ mā higṃ̭sīḥ pṛthi॒vyā sa-mbha̭va॒ vana̭spate śa॒tava̭lśo॒ vi ro̭ha sa॒hasra̭valśā॒ vi va॒yagṃ rṷhema॒ ya-ntvā॒-'yagg svadhi̭ti॒steti̭jānaḥ praṇi॒nāya̭ maha॒te saubha̭gā॒yācchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīraḥ̭ || 9 ||
(yaṃ-daśa̭ ca) (a. 5)
pṛ॒thi॒vyai tvā॒ntari̭kṣāya tvā di॒ve tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭namasi svāve॒śo᳚-'syagre॒gā nḙtṛ॒ṇāṃ-va~na॒spati॒radhi̭ tvā sthāsyati॒ tasya̭ vittā-dde॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ uddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vīmupa̭reṇa dṛgṃha॒ te te॒ dhāmā᳚nyuśmasī [dhāmā᳚nyuśmasi, ga॒maddhye॒ gāvo॒] 10
ga॒maddhye॒ gāvo॒ yatra॒ bhūri̭śṛṅgā a॒yāsaḥ̭ | atrāha॒ tadṷrugā॒yasya॒ viṣṇoḥ᳚ pa॒rama-mpa॒damava̭ bhāti॒ bhūreḥ᳚ || viṣṇoḥ॒ karmā̭ṇi paśyata॒ yato᳚ vra॒tāni̭ paspa॒śe | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || bra॒hma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha pari॒vīra̭si॒ pari̭ tvā॒ daivī॒rviśo᳚ vyayantā॒-mparī॒magṃ rā॒yaspoṣo॒ yaja̭māna-mmanu॒ṣyā̭ a॒ntari̭kṣasya tvā॒ sānā॒vava̭ gūhāmi || 11 ||
(u॒śma॒sī॒-poṣa॒me-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 6)
i॒ṣe tvo̭pa॒vīra॒syupo̭ de॒vā-ndaivī॒-rviśaḥ॒ prāgu॒-rvahnī̭ru॒śijo॒ bṛha̭spate dhā॒rayā॒ vasṷ̄ni ha॒vyā te᳚ svadantā॒-ndeva̭ tvaṣṭa॒rvasṷ raṇva॒ reva̭tī॒ rama̭ddhva-ma॒gne-rja॒nitra̭masi॒ vṛṣa̭ṇau stha u॒rvaśya̭syā॒yura̭si purū॒ravā̭ ghṛ॒tenā॒kte vṛṣa̭ṇa-ndadhāthā-ṅgāya॒tra-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ traiṣṭṷbha॒-ñjāga̭ta॒-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ bhava̭ta- [bhava̭tam, na॒-ssama̭nasau॒] 12
nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasāvare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || a॒gnāva॒gniśca̭rati॒ pravi̭ṣṭa॒ ṛṣī̭ṇā-mpu॒tro a̭dhirā॒ja e॒ṣaḥ | svā॒hā॒kṛtya॒ brahma̭ṇā te juhomi॒ mā de॒vānā᳚-mmithu॒yā ka̭rbhāga॒dheya᳚m || 13 ||
(bhava̭ta॒-meka̭trigṃśacca) (a. 7)
ā da̭da ṛ॒tasya̭ tvā devahaviḥ॒ pāśe॒nā-''ra̭bhe॒ dharṣā॒ mānṷṣāna॒dbhyastvauṣa̭dhībhyaḥ॒ prokṣā᳚mya॒pā-mpe॒rura̭si svā॒tta-ñci॒-thsadḙvagṃ ha॒vyamāpo̭ devī॒-ssvada̭taina॒gṃ॒ sa-nte᳚ prā॒ṇo vā॒yunā̭ gacchatā॒gṃ॒ saṃ-ya~ja̭trai॒raṅgā̭ni॒ saṃ-ya~॒jñapa̭tirā॒śiṣā̭ ghṛ॒tenā॒ktau pa॒śu-ntrā̭yethā॒gṃ॒ reva̭tī-rya॒jñapa̭ti-mpriya॒dhā-'' vi̭śa॒toro̭ antarikṣa sa॒jū-rde॒vena॒ [sa॒jū-rde॒vena̭, vātḙnā॒-'sya] 14
vātḙnā॒-'sya ha॒viṣa॒stmanā̭ yaja॒ sama̭sya ta॒nuvā̭ bhava॒ varṣī̭yo॒ varṣī̭yasi ya॒jñe ya॒jñapati̭-ndhāḥ pṛ̭thi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi॒ nama̭sta ātānā-'na॒rvā prehi̭ ghṛ॒tasya̭ ku॒lyāmanṷ sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣe॒ṇā ''po̭ devī-śśuddhāyuva-śśu॒ddhā yū॒ya-nde॒vāgṃ ū᳚ḍhvagṃ śu॒ddhā va॒ya-mpari̭viṣṭāḥ parive॒ṣṭāro̭ vo bhūyāsma || 15 ||
(de॒vana॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 8)
vākta॒ ā pyā̭yatā-mprā॒ṇasta॒ ā pyā̭yatā॒-ñcakṣṷsta॒ ā pyā̭yatā॒g॒ śrotra̭-nta॒ ā pyā̭yatāṃ॒-yā~ te᳚ prā॒ṇāñchugja॒gāma॒ yā cakṣu॒ryā śrotraṃ॒-ya~tte᳚ krū॒raṃ-ya~dāsthi̭ta॒-ntatta॒ ā pyā̭yatā॒-ntatta̭ e॒tena̭ śundhatā॒-nnābhi̭sta॒ ā pyā̭yatā-mpā॒yusta॒ ā pyā̭yatāgṃ śu॒ddhāśca॒ritrā॒-śśama॒dbhya- [ma॒dhbhyaḥ, śamoṣa̭dhībhya॒-śśaṃ] 16
śśamoṣa̭dhībhya॒-śśa-mpṛ̭thi॒vyai śamaho᳚bhyā॒-moṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sī॒dama॒hagṃ rakṣo̭-'dha॒ma-ntamo̭ nayāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒damḙnamadha॒ma-ntamo̭ nayāmī॒ṣe tvā̭ ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ prorṇvā̭thā॒-macchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīra̭ u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ vāyo॒ vīhi̭ sto॒kānā॒g॒ svāho॒rdhvana̭bhasa-mmāru॒ta-ṅga̭cchatam || 17 ||
(a॒dbhyo-vīhi॒-pañca̭ ca) (a. 9)
sa-nte॒ mana̭sā॒ manaḥ॒ sa-mprā॒ṇena̭ prā॒ṇo juṣṭa̭-nde॒vebhyo̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava॒-thsvāhai॒ndraḥ prā॒ṇo aṅgḙaṅge॒ ni de᳚ddhyadai॒ndro̭ 'pā॒no aṅgḙaṅge॒ vi bo̭bhuva॒ddeva̭ tvaṣṭa॒rbhūri̭ te॒ sagṃsa̭metu॒ viṣṷrūpā॒ ya-thsala̭kṣmāṇo॒ bhava̭tha deva॒trā yanta॒mava̭se॒ sakhā॒yo-'nṷ tvā mā॒tā pi॒taro̭ madantu॒ śrīra̭sya॒gnistvā᳚ śrīṇā॒tvāpa॒-ssama̭riṇa॒n vāta̭sya [ ] 18
tvā॒ dhrajyai̭ pū॒ṣṇo ragghyā̭ a॒pāmoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rohi̭ṣyai ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tapāvānaḥ pibata॒ vasāṃ᳚-va~sāpāvānaḥ pibatā॒-'ntari̭kṣasya ha॒vira̭si॒ svāhā᳚ tvā॒-'ntari̭kṣāya॒ diśaḥ̭ pra॒diśa̭ ā॒diśo̭ vi॒diśa̭ u॒ddiśa॒-ssvāhā̭ di॒gbhyo namo̭ di॒gbhyaḥ || 19 ||
(vā̭tasyā॒-ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 10)
sa॒mu॒dra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ svāhā̭ de॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭-ṅgaccha॒ svāhā̭-'horā॒tre ga̭ccha॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇau gaccha॒ svāhā॒ soma̭-ṅgaccha॒ svāhā̭ ya॒jña-ṅga̭ccha॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si gaccha॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ga̭ccha॒ svāhā॒ nabho̭ di॒vya-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'gniṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ mano̭ me॒ hārdi̭ yaccha ta॒nū-ntvaca̭-mpu॒tra-nnaptā̭ramaśīya॒ śuga̭si॒ tama॒bhi śo̭ca॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo dhāmno̭dhāmno rājanni॒to va̭ruṇa no muñca॒ yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe॒ tato̭ varuṇa no muñca || 20
(a॒si॒-ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 11)
ha॒viṣma̭tīri॒mā āpo̭ ha॒viṣmā᳚-nde॒vo a̭ddhva॒ro ha॒viṣmā॒gṃ॒ ā vi̭vāsati ha॒viṣmāgṃ̭ astu॒ sūryaḥ̭ || a॒gnervo 'pa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī-ssu॒mne mā̭ dhattendrāgni॒yo-rbhā̭ga॒dheyī᳚-sstha mi॒trāvarṷṇayo-rbhāga॒dheyī᳚-sstha॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dheyī᳚-sstha ya॒jñe jā̭gṛta || 21 ||
(ha॒viṣma̭tī॒-ścatṷstrigṃśat) (a. 12)
hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvo॒rdhvami॒mama̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭dhi di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha॒ soma̭ rāja॒nnehyava̭ roha॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣa-mpra॒jāstvamu॒pāva̭roha pra॒jāstvāmu॒pāva̭rohantu śṛ॒ṇotva॒gni-ssa॒midhā॒ hava̭-mme śṛ॒ṇvantvāpo̭ dhi॒ṣaṇā᳚śca de॒vīḥ | śṛ॒ṇota̭ grāvāṇo vi॒duṣo॒ nu [ ] 22
ya॒jñagṃ śṛ॒ṇotṷ de॒va-ssa̭vi॒tā hava̭-mme | devī̭rāpo apā-nnapā॒dya ū॒rmirha̭vi॒ṣya̭ indri॒yāvā᳚-nma॒dinta̭ma॒sta-nde॒vebhyo̭ deva॒trā dha̭tta śu॒kragṃ śṷkra॒pebhyo॒ yeṣā᳚-mbhā॒ga-sstha svāhā॒ kārṣi̭ra॒syapā॒-'pā-mmṛ॒ddhragṃ sa̭mu॒drasya॒ vo-'kṣi̭tyā॒ unna̭ye | yama̭gne pṛ॒thsu martya॒māvo॒ vājḙṣu॒ ya-ñju॒nāḥ | sa yantā॒ śaśva̭tī॒riṣaḥ̭ || 23 ||
( nu-sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 13)
tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vastvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe | tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇairyā̭si śaṅga॒yastva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanā᳚ || ā vo॒ rājā̭namaddhva॒rasya̭ ru॒dragṃ hotā̭ragṃ satya॒yaja॒gṃ॒ roda̭syoḥ | a॒gni-mpu॒rā ta̭nayi॒tno ra॒cittā॒ddhira̭ṇyarūpa॒mava̭se kṛṇuddhvam || a॒gnirhotā॒ ni ṣa̭sādā॒ yajī̭yānu॒pasthḙ mā॒tu-ssṷra॒bhāvṷ lo॒ke | yuvā̭ ka॒viḥ pṷruni॒ṣṭha [pṷruni॒ṣṭhaḥ, ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā] 24
ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā kṛ̭ṣṭī॒nāmu॒ta maddhya̭ i॒ddhaḥ ||sā॒ddhvīma̭ka-rde॒vavī̭ti-nno a॒dya ya॒jñasya̭ ji॒hvāma̭vidāma॒ guhyā᳚m | sa āyu॒rā-'gā᳚-thsura॒bhirvasā̭no bha॒drāma̭ka-rde॒vahṷ̄ti-nno a॒dya || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭hadvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || tve vasṷ̄ni purvaṇīka [purvaṇīka, ho॒ta॒rdo॒ṣā] 25
hotardo॒ṣā vasto॒reri̭re ya॒jñiyā̭saḥ | kṣāmḙva॒ viśvā॒ bhuva̭nāni॒ yasmi॒n-thsagṃ saubha̭gāni dadhi॒re pā̭va॒ke || tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte ||śreṣṭhaṃ̭-ya~viṣṭha bhāra॒tāgne᳚ dyu॒manta॒mā bha̭ra || 26 ||
vaso̭ puru॒spṛhagṃ̭ ra॒yim || sa śvi̭tā॒nasta̭nya॒tū ro̭cana॒sthā a॒jarḙbhi॒-rnāna̭dadbhi॒ryavi̭ṣṭhaḥ | yaḥ pā̭va॒kaḥ pṷru॒tamaḥ̭ pu॒rūṇi̭ pṛ॒thūnya॒gnira̭nu॒yāti॒ bharvanṋ || āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gni-rvare᳚ṇyaḥ | puna̭ste prā॒ṇa ā-'ya̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi [pu॒trama॒bhi, ra॒kṣa॒tā॒di॒mam] 27
ra̭kṣatādi॒mam | tasmai̭ te prati॒harya̭te॒ jāta̭vedo॒ vica̭rṣaṇe | agne॒ janā̭mi suṣṭu॒tim || di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || śuciḥ̭ pāvaka॒ vandyo-'gnḙ bṛ॒hadvi ro̭case | tva-ṅghṛ॒tebhi॒rāhṷtaḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmarṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒dvayo̭bhi॒- [abhava॒dvayo̭bhiḥ, yadḙnaṃ॒] 28
-ryadḙna॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || ā yadi॒ṣe nṛ॒pati॒-nteja॒ āna॒ṭchuci॒ reto॒ niṣi̭kta॒-ndyaura॒bhīke᳚ | a॒gni-śśardha̭manava॒dyaṃ-yu~vā̭nagg svā॒dhiya̭-ñjanaya-thsū॒daya̭cca || sa tejī̭yasā॒ mana̭sā॒ tvota̭ u॒ta śi̭kṣa svapa॒tyasya̭ śi॒kṣoḥ | agnḙ rā॒yo nṛta̭masya॒ prabhṷ̄tau bhū॒yāma̭ te suṣṭu॒taya̭śca॒ vasvaḥ̭ || agne॒ saha̭nta॒mā bha̭ra dyu॒mnasya̭ prā॒sahā̭ ra॒yim | viśvā॒ ya- [viśvā॒ yaḥ, ca॒r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu] 29
śca̭r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu sā॒saha̭t || tama̭gne pṛtanā॒sahagṃ̭ ra॒yigṃ sa̭hasva॒ ā bha̭ra | tvagṃ hi sa॒tyo adbhṷto dā॒tā vāja̭sya॒ goma̭taḥ || u॒kṣānnā̭ya va॒śānnā̭ya॒ soma̭pṛṣṭhāya ve॒dhase᳚ | stomai᳚-rvidhemā॒-'gnaye᳚ || va॒dmā hi sṷ̄no॒ asya̭dma॒sadvā̭ ca॒kre a॒gni-rja॒nuṣā 'jmā-'nna᳚m | sa tva-nna̭ ūrjasana॒ ūrja̭-ndhā॒ rājḙva jeravṛ॒ke kṣe᳚ṣya॒ntaḥ || agna॒ āyūgṃ̭ṣi [agna॒ āyūgṃ̭ṣi, pa॒va॒sa॒ ā] 30
pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān. va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒gni-śśuci̭vratatama॒-śśuci॒-rvipra॒-śśuciḥ̭ ka॒viḥ | śucī̭ rocata॒ āhṷtaḥ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava̭ śu॒krā bhrāja̭nta īrate | tava॒ jyotīg̭ṣya॒rcayaḥ̭ || 31 ||
(pu॒ru॒ni॒ṣṭhaḥ-pṷrvaṇīka-bharā॒-'bhi-vayo̭bhi॒-rya-āyūgṃ̭ṣi॒ -vipra॒-śśuci॒-ścatṷrdaśa ca) (a. 14)
(de॒vasya̭ - rakṣo॒haṇo̭ - vi॒bhū-stvagṃ so॒mā - 'tya॒nyānagāṃ᳚ - pṛthi॒vyā - i॒ṣe tvā - ''da̭de॒ - vākta॒-santḙ - samu॒dragṃ - ha॒viṣma̭tīr-hṛ॒de - tvama̭gne ru॒dra - ścatṷrdaśa)
(de॒vasya̭ - ga॒madhyḙ - ha॒viṣma̭tīḥ - pavasa॒ - eka̭trigṃśat)
(de॒vasyā॒, rcayaḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - अग्निष्टोमे पशुः
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मा द॒दे-ऽभ्रि॑रसि॒ नारि॑रसि॒ परि॑लिखित॒ग्ं॒ रक्षः॒ परि॑लिखिता॒ अरा॑तय इ॒दम॒हग्ं रक्ष॑सो ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इ॒दम॑स्य ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा॒ शुन्ध॑तां-लोँ॒कः पि॑तृ॒षद॑नो॒ यवो॑-ऽसि य॒वया॒स्म-द्द्वेषो॑ [य॒वया॒स्म-द्द्वेषः॑, य॒वयारा॑तीः] 1
य॒वयारा॑तीः पितृ॒णाग्ं सद॑नम॒स्युद्दिवग्ग्॑ स्तभा॒ना-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृण पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह द्युता॒नस्त्वा॑ मारु॒तो मि॑नोतु मि॒त्रावरु॑णयो-र्ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा ब्रह्म॒वनि॑-न्त्वा क्षत्र॒वनिग्ं॑ सुप्रजा॒वनिग्ं॑ रायस्पोष॒वनि॒-म्पर्यू॑हामि॒ ब्रह्म॑ दृग्ंह क्ष॒त्र-न्दृग्ं॑ह प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह रा॒यस्पोष॑-न्दृग्ंह घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी॒ आ पृ॑णेथा॒मिन्द्र॑स्य॒ सदो॑-ऽसि विश्वज॒नस्य॑ छा॒या परि॑ त्वा गिर्वणो॒ गिर॑ इ॒मा भ॑वन्तु वि॒श्वतो॑ वृ॒द्धायु॒मनु॒ वृद्ध॑यो॒ जुष्टा॑ भवन्तु॒ जुष्ट॑य॒ इन्द्र॑स्य॒ स्यूर॒सीन्द्र॑स्य ध्रु॒वम॑स्यै॒न्द्रम॒सीन्द्रा॑य त्वा ॥ 2 ॥
(द्वेष॑ - इ॒मा - अ॒ष्टाद॑श च ) (अ. 1)
र॒क्षो॒हणो॑ वलग॒हनो॑ वैष्ण॒वा-न्ख॑नामी॒दम॒ह-न्तं-वँ॑ल॒गमुद्व॑पामि॒ य-न्नः॑ समा॒नो यमस॑मानो निच॒खाने॒दमे॑न॒मध॑र-ङ्करोमि॒ यो नः॑ समा॒नो यो-ऽस॑मानो-ऽराती॒यति॑ गाय॒त्रेण॒ छन्द॒सा-ऽव॑बाढो वल॒गः किमत्र॑ भ॒द्र-न्तन्नौ॑ स॒ह वि॒राड॑सि सपत्न॒हा स॒म्राड॑सि भ्रातृव्य॒हा स्व॒राड॑स्यभिमाति॒हा वि॑श्वा॒राड॑सि॒ विश्वा॑सा-न्ना॒ष्ट्राणाग्ं॑ ह॒न्ता [ह॒न्ता, र॒क्षो॒हणो॑] 3
र॑क्षो॒हणो॑ वलग॒हनः॒ प्रोक्षा॑मि वैष्ण॒वा-न्र॑क्षो॒हणो॑ वलग॒हनो-ऽव॑ नयामि वैष्ण॒वान् यवो॑-ऽसि य॒वया॒स्म-द्द्वेषो॑ य॒वयारा॑ती रक्षो॒हणो॑ वलग॒हनो-ऽव॑ स्तृणामि वैष्ण॒वा-न्र॑क्षो॒हणो॑ वलग॒हनो॒-ऽभि जु॑होमि वैष्ण॒वा-न्र॑क्षो॒हणौ॑ वलग॒हना॒वुप॑ दधामि वैष्ण॒वी र॑क्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ॒ पर्यू॑हामि वैष्ण॒वी र॑क्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ॒ परि॑ स्तृणामि वैष्ण॒वी र॑क्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ॑ वैष्ण॒वी बृ॒हन्न॑सि बृ॒हद्ग्रा॑वा बृह॒तीमिन्द्रा॑य॒ वाचं॑-वँद ॥ 4 ॥
( ह॒न्ते-न्द्रा॑य॒ द्वे च॑ ) (अ. 2)
वि॒भूर॑सि प्र॒वाह॑णो॒ वह्नि॑रसि हव्य॒वाह॑न-श्श्वा॒त्रो॑-ऽसि॒ प्रचे॑तास्तु॒थो॑-ऽसि वि॒श्ववे॑दा उ॒शिग॑सि क॒विरङ्घा॑रिरसि॒ बम्भा॑रिरव॒स्युर॑सि॒ दुव॑स्वाञ्छु॒न्ध्यूर॑सि मार्जा॒लीयः॑ स॒म्राड॑सि कृ॒शानुः॑ परि॒षद्यो॑-ऽसि॒ पव॑मानः प्र॒तक्वा॑-ऽसि॒ नभ॑स्वा॒नस॑म्मृष्टो-ऽसि हव्य॒सूद॑ ऋ॒तधा॑मा-ऽसि॒ सुवर्ज्योति॒-र्ब्रह्म॑ज्योतिरसि॒ सुव॑र्धामा॒-ऽजो᳚ ऽस्येक॑पा॒दहि॑रसि बु॒द्ध्नियो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ 5 ॥
(अनी॑केना॒-ष्टौ च॑) (अ. 3)
त्वग्ं सो॑म तनू॒कृद्भ्यो॒ द्वेषो᳚भ्यो॒-ऽन्यकृ॑तेभ्य उ॒रु य॒न्ता-ऽसि॒ वरू॑थ॒ग्ग्॒ स्वाहा॑ जुषा॒णो अ॒प्तुराज्य॑स्य वेतु॒ स्वाहा॒-ऽयन्नो॑ अ॒ग्निर्वरि॑वः कृणोत्व॒य-म्मृधः॑ पु॒र ए॑तु प्रभि॒न्दन्न् । अ॒यग्ं शत्रू᳚ञ्जयतु॒ जर्हृ॑षाणो॒-ऽयं-वाँज॑-ञ्जयतु॒ वाज॑सातौ । उ॒रु वि॑ष्णो॒ वि क्र॑मस्वो॒रु क्षया॑य नः कृधि । घृ॒त-ङ्घृ॑तयोने पिब॒ प्रप्र॑ य॒ज्ञप॑ति-न्तिर । सोमो॑ जिगाति गातु॒वि- [गातु॒वित्, दे॒वाना॑मेति] 6
द्दे॒वाना॑मेति निष्कृ॒तमृ॒तस्य॒ योनि॑मा॒सद॒मदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ सी॑दै॒ष वो॑ देव सवित॒-स्सोम॒स्तग्ं र॑क्षद्ध्व॒-म्मा वो॑ दभदे॒तत्त्वग्ं सो॑म दे॒वो दे॒वानुपा॑गा इ॒दम॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्या᳚न्-थ्स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॑ण॒ नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्य॑ इ॒दम॒ह-न्निर्वरु॑णस्य॒ पाशा॒-थ्सुव॑र॒भि [ ] 7
वि ख्ये॑षं-वैँश्वान॒र-ञ्ज्योति॒रग्ने᳚ व्रतपते॒ त्वं-व्रँ॒तानां᳚-व्रँ॒तप॑तिरसि॒ या मम॑ त॒नूस्त्वय्यभू॑दि॒यग्ं सा मयि॒ या तव॑ त॒नू-र्मय्यभू॑दे॒षा सा त्वयि॑ यथाय॒थ-न्नौ᳚ व्रतपते व्र॒तिनो᳚-र्व्र॒तानि॑ ॥ 8 ॥
(गा॒तु॒विद॒-भ्ये-क॑त्रिग्ंशच्च) (अ. 4)
अत्य॒न्यानगा॒-न्नान्यानुपा॑गाम॒र्वाक्त्वा॒ परै॑रविद-म्प॒रो-ऽव॑रै॒स्त-न्त्वा॑ जुषे वैष्ण॒व-न्दे॑वय॒ज्यायै॑ दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽन॒क्त्वोष॑धे॒ त्राय॑स्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी॒-र्दिव॒मग्रे॑ण॒ मा ले॑खीर॒न्तरि॑क्ष॒-म्मद्ध्ये॑न॒ मा हिग्ं॑सीः पृथि॒व्या स-म्भ॑व॒ वन॑स्पते श॒तव॑ल्शो॒ वि रो॑ह स॒हस्र॑वल्शा॒ वि व॒यग्ं रु॑हेम॒ य-न्त्वा॒-ऽयग्ग् स्वधि॑ति॒स्तेति॑जानः प्रणि॒नाय॑ मह॒ते सौभ॑गा॒याच्छि॑न्नो॒ रायः॑ सु॒वीरः॑ ॥ 9 ॥
(यं-दश॑ च) (अ. 5)
पृ॒थि॒व्यै त्वा॒न्तरि॑क्षाय त्वा दि॒वे त्वा॒ शुन्ध॑तां-लोँ॒कः पि॑तृ॒षद॑नो॒ यवो॑-ऽसि य॒वया॒स्म-द्द्वेषो॑ य॒वयारा॑तीः पितृ॒णाग्ं सद॑नमसि स्वावे॒शो᳚-ऽस्यग्रे॒गा ने॑तृ॒णां-वँन॒स्पति॒रधि॑ त्वा स्थास्यति॒ तस्य॑ वित्ता-द्दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽनक्तु सुपिप्प॒लाभ्य॒-स्त्वौष॑धीभ्य॒ उद्दिवग्ग्॑ स्तभा॒ना-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृण पृथि॒वीमुप॑रेण दृग्ंह॒ ते ते॒ धामा᳚न्युश्मसी [धामा᳚न्युश्मसि, ग॒मद्ध्ये॒ गावो॒] 10
ग॒मद्ध्ये॒ गावो॒ यत्र॒ भूरि॑शृङ्गा अ॒यासः॑ । अत्राह॒ तदु॑रुगा॒यस्य॒ विष्णोः᳚ प॒रम-म्प॒दमव॑ भाति॒ भूरेः᳚ ॥ विष्णोः॒ कर्मा॑णि पश्यत॒ यतो᳚ व्र॒तानि॑ पस्प॒शे । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒-स्सखा᳚ ॥ त-द्विष्णोः᳚ पर॒म-म्प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयः॑ । दि॒वीव॒ चक्षु॒रात॑तम् ॥ ब्र॒ह्म॒वनि॑-न्त्वा क्षत्र॒वनिग्ं॑ सुप्रजा॒वनिग्ं॑ रायस्पोष॒वनि॒-म्पर्यू॑हामि॒ ब्रह्म॑ दृग्ंह क्ष॒त्र-न्दृग्ं॑ह प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह रा॒यस्पोष॑-न्दृग्ंह परि॒वीर॑सि॒ परि॑ त्वा॒ दैवी॒र्विशो᳚ व्ययन्ता॒-म्परी॒मग्ं रा॒यस्पोषो॒ यज॑मान-म्मनु॒ष्या॑ अ॒न्तरि॑क्षस्य त्वा॒ साना॒वव॑ गूहामि ॥ 11 ॥
(उ॒श्म॒सी॒-पोष॒मे-का॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 6)
इ॒षे त्वो॑प॒वीर॒स्युपो॑ दे॒वा-न्दैवी॒-र्विशः॒ प्रागु॒-र्वह्नी॑रु॒शिजो॒ बृह॑स्पते धा॒रया॒ वसू॑नि ह॒व्या ते᳚ स्वदन्ता॒-न्देव॑ त्वष्ट॒र्वसु॑ रण्व॒ रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व-म॒ग्ने-र्ज॒नित्र॑मसि॒ वृष॑णौ स्थ उ॒र्वश्य॑स्या॒युर॑सि पुरू॒रवा॑ घृ॒तेना॒क्ते वृष॑ण-न्दधाथा-ङ्गाय॒त्र-ञ्छन्दो-ऽनु॒ प्र जा॑यस्व॒ त्रैष्टु॑भ॒-ञ्जाग॑त॒-ञ्छन्दो-ऽनु॒ प्र जा॑यस्व॒ भव॑त- [भव॑तम्, न॒-स्सम॑नसौ॒] 12
न्न॒-स्सम॑नसौ॒ समो॑कसावरे॒पसौ᳚ । मा य॒ज्ञग्ं हिग्ं॑सिष्ट॒-म्मा य॒ज्ञप॑ति-ञ्जातवेदसौ शि॒वौ भ॑वतम॒द्य नः॑ ॥ अ॒ग्नाव॒ग्निश्च॑रति॒ प्रवि॑ष्ट॒ ऋषी॑णा-म्पु॒त्रो अ॑धिरा॒ज ए॒षः । स्वा॒हा॒कृत्य॒ ब्रह्म॑णा ते जुहोमि॒ मा दे॒वाना᳚-म्मिथु॒या क॑र्भाग॒धेय᳚म् ॥ 13 ॥
(भव॑त॒-मेक॑त्रिग्ंशच्च) (अ. 7)
आ द॑द ऋ॒तस्य॑ त्वा देवहविः॒ पाशे॒ना-ऽऽर॑भे॒ धर्षा॒ मानु॑षान॒द्भ्यस्त्वौष॑धीभ्यः॒ प्रोक्षा᳚म्य॒पा-म्पे॒रुर॑सि स्वा॒त्त-ञ्चि॒-थ्सदे॑वग्ं ह॒व्यमापो॑ देवी॒-स्स्वद॑तैन॒ग्ं॒ स-न्ते᳚ प्रा॒णो वा॒युना॑ गच्छता॒ग्ं॒ सं-यँज॑त्रै॒रङ्गा॑नि॒ सं-यँ॒ज्ञप॑तिरा॒शिषा॑ घृ॒तेना॒क्तौ प॒शु-न्त्रा॑येथा॒ग्ं॒ रेव॑ती-र्य॒ज्ञप॑ति-म्प्रिय॒धा-ऽऽ वि॑श॒तोरो॑ अन्तरिक्ष स॒जू-र्दे॒वेन॒ [स॒जू-र्दे॒वेन॑, वाते॑ना॒-ऽस्य] 14
वाते॑ना॒-ऽस्य ह॒विष॒स्त्मना॑ यज॒ सम॑स्य त॒नुवा॑ भव॒ वर्षी॑यो॒ वर्षी॑यसि य॒ज्ञे य॒ज्ञपति॑-न्धाः पृ॑थि॒व्या-स्स॒म्पृचः॑ पाहि॒ नम॑स्त आताना-ऽन॒र्वा प्रेहि॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यामनु॑ स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॒णा ऽऽपो॑ देवी-श्शुद्धायुव-श्शु॒द्धा यू॒य-न्दे॒वाग्ं ऊ᳚ढ्वग्ं शु॒द्धा व॒य-म्परि॑विष्टाः परिवे॒ष्टारो॑ वो भूयास्म ॥ 15 ॥
(दे॒वन॒-चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 8)
वाक्त॒ आ प्या॑यता-म्प्रा॒णस्त॒ आ प्या॑यता॒-ञ्चक्षु॑स्त॒ आ प्या॑यता॒ग्॒ श्रोत्र॑-न्त॒ आ प्या॑यतां॒-याँ ते᳚ प्रा॒णाञ्छुग्ज॒गाम॒ या चक्षु॒र्या श्रोत्रं॒-यँत्ते᳚ क्रू॒रं-यँदास्थि॑त॒-न्तत्त॒ आ प्या॑यता॒-न्तत्त॑ ए॒तेन॑ शुन्धता॒-न्नाभि॑स्त॒ आ प्या॑यता-म्पा॒युस्त॒ आ प्या॑यताग्ं शु॒द्धाश्च॒रित्रा॒-श्शम॒द्भ्य- [म॒ध्भ्यः, शमोष॑धीभ्य॒-श्शं] 16
श्शमोष॑धीभ्य॒-श्श-म्पृ॑थि॒व्यै शमहो᳚भ्या॒-मोष॑धे॒ त्राय॑स्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी॒ रक्ष॑सा-म्भा॒गो॑-ऽसी॒दम॒हग्ं रक्षो॑-ऽध॒म-न्तमो॑ नयामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इ॒दमे॑नमध॒म-न्तमो॑ नयामी॒षे त्वा॑ घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी॒ प्रोर्ण्वा॑था॒-मच्छि॑न्नो॒ रायः॑ सु॒वीर॑ उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॑हि॒ वायो॒ वीहि॑ स्तो॒काना॒ग्॒ स्वाहो॒र्ध्वन॑भस-म्मारु॒त-ङ्ग॑च्छतम् ॥ 17 ॥
(अ॒द्भ्यो-वीहि॒-पञ्च॑ च) (अ. 9)
स-न्ते॒ मन॑सा॒ मनः॒ स-म्प्रा॒णेन॑ प्रा॒णो जुष्ट॑-न्दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्य-ङ्घृ॒तव॒-थ्स्वाहै॒न्द्रः प्रा॒णो अङ्गे॑अङ्गे॒ नि दे᳚द्ध्यदै॒न्द्रो॑ ऽपा॒नो अङ्गे॑अङ्गे॒ वि बो॑भुव॒द्देव॑ त्वष्ट॒र्भूरि॑ ते॒ सग्ंस॑मेतु॒ विषु॑रूपा॒ य-थ्सल॑क्ष्माणो॒ भव॑थ देव॒त्रा यन्त॒मव॑से॒ सखा॒यो-ऽनु॑ त्वा मा॒ता पि॒तरो॑ मदन्तु॒ श्रीर॑स्य॒ग्निस्त्वा᳚ श्रीणा॒त्वाप॒-स्सम॑रिण॒न् वात॑स्य [ ] 18
त्वा॒ ध्रज्यै॑ पू॒ष्णो रग्ग्ह्या॑ अ॒पामोष॑धीना॒ग्ं॒ रोहि॑ष्यै घृ॒त-ङ्घृ॑तपावानः पिबत॒ वसां᳚-वँसापावानः पिबता॒-ऽन्तरि॑क्षस्य ह॒विर॑सि॒ स्वाहा᳚ त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय॒ दिशः॑ प्र॒दिश॑ आ॒दिशो॑ वि॒दिश॑ उ॒द्दिश॒-स्स्वाहा॑ दि॒ग्भ्यो नमो॑ दि॒ग्भ्यः ॥ 19 ॥
(वा॑तस्या॒-ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 10)
स॒मु॒द्र-ङ्ग॑च्छ॒ स्वाहा॒-ऽन्तरि॑क्ष-ङ्गच्छ॒ स्वाहा॑ दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑-ङ्गच्छ॒ स्वाहा॑-ऽहोरा॒त्रे ग॑च्छ॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णौ गच्छ॒ स्वाहा॒ सोम॑-ङ्गच्छ॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञ-ङ्ग॑च्छ॒ स्वाहा॒ छन्दाग्ं॑सि गच्छ॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ग॑च्छ॒ स्वाहा॒ नभो॑ दि॒व्य-ङ्ग॑च्छ॒ स्वाहा॒-ऽग्निं-वैँ᳚श्वान॒र-ङ्ग॑च्छ॒ स्वाहा॒-ऽद्भ्यस्त्वौष॑धीभ्यो॒ मनो॑ मे॒ हार्दि॑ यच्छ त॒नू-न्त्वच॑-म्पु॒त्र-न्नप्ता॑रमशीय॒ शुग॑सि॒ तम॒भि शो॑च॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मो धाम्नो॑धाम्नो राजन्नि॒तो व॑रुण नो मुञ्च॒ यदापो॒ अघ्नि॑या॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे॒ ततो॑ वरुण नो मुञ्च ॥ 20
(अ॒सि॒-षड्विग्ं॑शतिश्च ) (अ. 11)
ह॒विष्म॑तीरि॒मा आपो॑ ह॒विष्मा᳚-न्दे॒वो अ॑द्ध्व॒रो ह॒विष्मा॒ग्ं॒ आ वि॑वासति ह॒विष्माग्ं॑ अस्तु॒ सूर्यः॑ ॥ अ॒ग्नेर्वो ऽप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि सादयामि सु॒म्नाय॑ सुम्निनी-स्सु॒म्ने मा॑ धत्तेन्द्राग्नि॒यो-र्भा॑ग॒धेयी᳚-स्स्थ मि॒त्रावरु॑णयो-र्भाग॒धेयी᳚-स्स्थ॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्भाग॒धेयी᳚-स्स्थ य॒ज्ञे जा॑गृत ॥ 21 ॥
(ह॒विष्म॑ती॒-श्चतु॑स्त्रिग्ंशत्) (अ. 12)
हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वो॒र्ध्वमि॒मम॑द्ध्व॒र-ङ्कृ॑धि दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ॒ सोम॑ राज॒न्नेह्यव॑ रोह॒ मा भेर्मा सं-विँ॑क्था॒ मा त्वा॑ हिग्ंसिष-म्प्र॒जास्त्वमु॒पाव॑रोह प्र॒जास्त्वामु॒पाव॑रोहन्तु शृ॒णोत्व॒ग्नि-स्स॒मिधा॒ हव॑-म्मे शृ॒ण्वन्त्वापो॑ धि॒षणा᳚श्च दे॒वीः । शृ॒णोत॑ ग्रावाणो वि॒दुषो॒ नु [ ] 22
य॒ज्ञग्ं शृ॒णोतु॑ दे॒व-स्स॑वि॒ता हव॑-म्मे । देवी॑रापो अपा-न्नपा॒द्य ऊ॒र्मिर्ह॑वि॒ष्य॑ इन्द्रि॒यावा᳚-न्म॒दिन्त॑म॒स्त-न्दे॒वेभ्यो॑ देव॒त्रा ध॑त्त शु॒क्रग्ं शु॑क्र॒पेभ्यो॒ येषा᳚-म्भा॒ग-स्स्थ स्वाहा॒ कार्षि॑र॒स्यपा॒-ऽपा-म्मृ॒द्ध्रग्ं स॑मु॒द्रस्य॒ वो-ऽक्षि॑त्या॒ उन्न॑ये । यम॑ग्ने पृ॒थ्सु मर्त्य॒मावो॒ वाजे॑षु॒ य-ञ्जु॒नाः । स यन्ता॒ शश्व॑ती॒रिषः॑ ॥ 23 ॥
( नु-स॒प्तच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 13)
त्वम॑ग्ने रु॒द्रो असु॑रो म॒हो दि॒वस्त्वग्ं शर्धो॒ मारु॑त-म्पृ॒क्ष ई॑शिषे । त्वं-वाँतै॑ररु॒णैर्या॑सि शङ्ग॒यस्त्व-म्पू॒षा वि॑ध॒तः पा॑सि॒ नुत्मना᳚ ॥ आ वो॒ राजा॑नमद्ध्व॒रस्य॑ रु॒द्रग्ं होता॑रग्ं सत्य॒यज॒ग्ं॒ रोद॑स्योः । अ॒ग्नि-म्पु॒रा त॑नयि॒त्नो र॒चित्ता॒द्धिर॑ण्यरूप॒मव॑से कृणुद्ध्वम् ॥ अ॒ग्निर्होता॒ नि ष॑सादा॒ यजी॑यानु॒पस्थे॑ मा॒तु-स्सु॑र॒भावु॑ लो॒के । युवा॑ क॒विः पु॑रुनि॒ष्ठ [पु॑रुनि॒ष्ठः, ऋ॒तावा॑ ध॒र्ता] 24
ऋ॒तावा॑ ध॒र्ता कृ॑ष्टी॒नामु॒त मद्ध्य॑ इ॒द्धः ॥सा॒द्ध्वीम॑क-र्दे॒ववी॑ति-न्नो अ॒द्य य॒ज्ञस्य॑ जि॒ह्वाम॑विदाम॒ गुह्या᳚म् । स आयु॒रा-ऽगा᳚-थ्सुर॒भिर्वसा॑नो भ॒द्राम॑क-र्दे॒वहू॑ति-न्नो अ॒द्य ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑हद्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ त्वे वसू॑नि पुर्वणीक [पुर्वणीक, हो॒त॒र्दो॒षा] 25
होतर्दो॒षा वस्तो॒रेरि॑रे य॒ज्ञिया॑सः । क्षामे॑व॒ विश्वा॒ भुव॑नानि॒ यस्मि॒न्-थ्सग्ं सौभ॑गानि दधि॒रे पा॑व॒के ॥ तुभ्य॒-न्ता अ॑ङ्गिरस्तम॒ विश्वा᳚-स्सुक्षि॒तयः॒ पृथ॑क् । अग्ने॒ कामा॑य येमिरे ॥ अ॒श्याम॒ त-ङ्काम॑मग्ने॒ तवो॒त्य॑श्याम॑ र॒यिग्ं र॑यिव-स्सु॒वीर᳚म् । अ॒श्याम॒ वाज॑म॒भि वा॒जय॑न्तो॒ ऽश्याम॑ द्यु॒म्नम॑जरा॒जर॑-न्ते ॥श्रेष्ठं॑-यँविष्ठ भार॒ताग्ने᳚ द्यु॒मन्त॒मा भ॑र ॥ 26 ॥
वसो॑ पुरु॒स्पृहग्ं॑ र॒यिम् ॥ स श्वि॑ता॒नस्त॑न्य॒तू रो॑चन॒स्था अ॒जरे॑भि॒-र्नान॑दद्भि॒र्यवि॑ष्ठः । यः पा॑व॒कः पु॑रु॒तमः॑ पु॒रूणि॑ पृ॒थून्य॒ग्निर॑नु॒याति॒ भर्वन्न्॑ ॥ आयु॑ष्टे वि॒श्वतो॑ दधद॒यम॒ग्नि-र्वरे᳚ण्यः । पुन॑स्ते प्रा॒ण आ-ऽय॑ति॒ परा॒ यक्ष्मग्ं॑ सुवामि ते ॥ आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने ह॒विषो॑ जुषा॒णो घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒त-म्पी॒त्वा मधु॒ चारु॒ गव्य॑-म्पि॒तेव॑ पु॒त्रम॒भि [पु॒त्रम॒भि, र॒क्ष॒ता॒दि॒मम्] 27
र॑क्षतादि॒मम् । तस्मै॑ ते प्रति॒हर्य॑ते॒ जात॑वेदो॒ विच॑र्षणे । अग्ने॒ जना॑मि सुष्टु॒तिम् ॥ दि॒वस्परि॑ प्रथ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्निर॒स्म-द्द्वि॒तीय॒-म्परि॑ जा॒तवे॑दाः । तृ॒तीय॑म॒फ्सु नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒मिन्धा॑न एन-ञ्जरते स्वा॒धीः ॥ शुचिः॑ पावक॒ वन्द्यो-ऽग्ने॑ बृ॒हद्वि रो॑चसे । त्व-ङ्घृ॒तेभि॒राहु॑तः ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॒र्व्या व्य॑द्यौ-द्दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः । अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒द्वयो॑भि॒- [अभव॒द्वयो॑भिः, यदे॑नं॒] 28
-र्यदे॑न॒-न्द्यौरज॑नय-थ्सु॒रेताः᳚ ॥ आ यदि॒षे नृ॒पति॒-न्तेज॒ आन॒ट्छुचि॒ रेतो॒ निषि॑क्त॒-न्द्यौर॒भीके᳚ । अ॒ग्नि-श्शर्ध॑मनव॒द्यं-युँवा॑नग्ग् स्वा॒धिय॑-ञ्जनय-थ्सू॒दय॑च्च ॥ स तेजी॑यसा॒ मन॑सा॒ त्वोत॑ उ॒त शि॑क्ष स्वप॒त्यस्य॑ शि॒क्षोः । अग्ने॑ रा॒यो नृत॑मस्य॒ प्रभू॑तौ भू॒याम॑ ते सुष्टु॒तय॑श्च॒ वस्वः॑ ॥ अग्ने॒ सह॑न्त॒मा भ॑र द्यु॒म्नस्य॑ प्रा॒सहा॑ र॒यिम् । विश्वा॒ य- [विश्वा॒ यः, च॒र्॒ष॒णीर॒भ्या॑सा वाजे॑षु] 29
श्च॑र्॒ष॒णीर॒भ्या॑सा वाजे॑षु सा॒सह॑त् ॥ तम॑ग्ने पृतना॒सहग्ं॑ र॒यिग्ं स॑हस्व॒ आ भ॑र । त्वग्ं हि स॒त्यो अद्भु॑तो दा॒ता वाज॑स्य॒ गोम॑तः ॥ उ॒क्षान्ना॑य व॒शान्ना॑य॒ सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे᳚ । स्तोमै᳚-र्विधेमा॒-ऽग्नये᳚ ॥ व॒द्मा हि सू॑नो॒ अस्य॑द्म॒सद्वा॑ च॒क्रे अ॒ग्नि-र्ज॒नुषा ऽज्मा-ऽन्न᳚म् । स त्व-न्न॑ ऊर्जसन॒ ऊर्ज॑-न्धा॒ राजे॑व जेरवृ॒के क्षे᳚ष्य॒न्तः ॥ अग्न॒ आयूग्ं॑षि [अग्न॒ आयूग्ं॑षि, प॒व॒स॒ आ] 30
पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् । दध॒त्पोषग्ं॑ र॒यि-म्मयि॑ ॥ अग्ने॑ पावक रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ देव जि॒ह्वया᳚ । आ दे॒वान्. व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥ स नः॑ पावक दीदि॒वो-ऽग्ने॑ दे॒वाग्ं इ॒हा व॑ह । उप॑ य॒ज्ञग्ं ह॒विश्च॑ नः ॥ अ॒ग्नि-श्शुचि॑व्रततम॒-श्शुचि॒-र्विप्र॒-श्शुचिः॑ क॒विः । शुची॑ रोचत॒ आहु॑तः ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॑ शु॒क्रा भ्राज॑न्त ईरते । तव॒ ज्योतीग्॑ष्य॒र्चयः॑ ॥ 31 ॥
(पु॒रु॒नि॒ष्ठः-पु॑र्वणीक-भरा॒-ऽभि-वयो॑भि॒-र्य-आयूग्ं॑षि॒ -विप्र॒-श्शुचि॒-श्चतु॑र्दश च) (अ. 14)
(दे॒वस्य॑ - रक्षो॒हणो॑ - वि॒भू-स्त्वग्ं सो॒मा - ऽत्य॒न्यानगां᳚ - पृथि॒व्या - इ॒षे त्वा - ऽऽद॑दे॒ - वाक्त॒-सन्ते॑ - समु॒द्रग्ं - ह॒विष्म॑तीर्-हृ॒दे - त्वम॑ग्ने रु॒द्र - श्चतु॑र्दश)
(दे॒वस्य॑ - ग॒मध्ये॑ - ह॒विष्म॑तीः - पवस॒ - एक॑त्रिग्ंशत्)
(दे॒वस्या॒, र्चयः॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - agniṣṭome paśuḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da॒de-'bhri̭rasi॒ nāri̭rasi॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒dama̭sya grī॒vā api̭ kṛntāmi di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ [ya॒vayā॒sma-ddveṣaḥ̭, ya॒vayārā̭tīḥ] 1
ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒syuddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha dyutā॒nastvā̭ māru॒to mi̭notu mi॒trāvarṷṇayo-rdhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ ā pṛ̭ṇethā॒mindra̭sya॒ sado̭-'si viśvaja॒nasya̭ chā॒yā pari̭ tvā girvaṇo॒ gira̭ i॒mā bha̭vantu vi॒śvato̭ vṛ॒ddhāyu॒manu॒ vṛddha̭yo॒ juṣṭā̭ bhavantu॒ juṣṭa̭ya॒ indra̭sya॒ syūra॒sīndra̭sya dhru॒vama̭syai॒ndrama॒sīndrā̭ya tvā || 2 ||
(dveṣa̭ - i॒mā - a॒ṣṭāda̭śa ca ) (a. 1)
ra॒kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano̭ vaiṣṇa॒vā-nkha̭nāmī॒dama॒ha-ntaṃ-va~̭la॒gamudva̭pāmi॒ ya-nnaḥ̭ samā॒no yamasa̭māno nica॒khāne॒damḙna॒madha̭ra-ṅkaromi॒ yo naḥ̭ samā॒no yo-'sa̭māno-'rātī॒yati̭ gāya॒treṇa॒ chanda॒sā-'va̭bāḍho vala॒gaḥ kimatra̭ bha॒dra-ntannaṷ sa॒ha vi॒rāḍa̭si sapatna॒hā sa॒mrāḍa̭si bhrātṛvya॒hā sva॒rāḍa̭syabhimāti॒hā vi̭śvā॒rāḍa̭si॒ viśvā̭sā-nnā॒ṣṭrāṇāgṃ̭ ha॒ntā [ha॒ntā, ra॒kṣo॒haṇo̭] 3
ra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hanaḥ॒ prokṣā̭mi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ nayāmi vaiṣṇa॒vān yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tī rakṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano॒-'bhi jṷhomi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanā॒vupa̭ dadhāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ paryṷ̄hāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ pari̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanaṷ vaiṣṇa॒vī bṛ॒hanna̭si bṛ॒hadgrā̭vā bṛha॒tīmindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da || 4 ||
( ha॒nte-ndrā̭ya॒ dve ca̭ ) (a. 2)
vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ vahni̭rasi havya॒vāha̭na-śśvā॒tro̭-'si॒ pracḙtāstu॒tho̭-'si vi॒śvavḙdā u॒śiga̭si ka॒viraṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rirava॒syura̭si॒ duva̭svāñchu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyaḥ̭ sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānuḥ̭ pari॒ṣadyo̭-'si॒ pava̭mānaḥ pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒nasa̭mmṛṣṭo-'si havya॒sūda̭ ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suvarjyoti॒-rbrahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒-'jo᳚ 'syeka̭pā॒dahi̭rasi bu॒ddhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 5 ||
(anī̭kenā॒-ṣṭau ca̭) (a. 3)
tvagṃ so̭ma tanū॒kṛdbhyo॒ dveṣo᳚bhyo॒-'nyakṛ̭tebhya u॒ru ya॒ntā-'si॒ varṷ̄tha॒gg॒ svāhā̭ juṣā॒ṇo a॒pturājya̭sya vetu॒ svāhā॒-'yanno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann | a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau | u॒ru vi̭ṣṇo॒ vi kra̭masvo॒ru kṣayā̭ya naḥ kṛdhi | ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tayone piba॒ prapra̭ ya॒jñapa̭ti-ntira | somo̭ jigāti gātu॒vi- [gātu॒vit, de॒vānā̭meti] 6
dde॒vānā̭meti niṣkṛ॒tamṛ॒tasya॒ yoni̭mā॒sada॒madi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī̭dai॒ṣa vo̭ deva savita॒-ssoma॒stagṃ ra̭kṣaddhva॒-mmā vo̭ dabhade॒tattvagṃ so̭ma de॒vo de॒vānupā̭gā i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhya̭ i॒dama॒ha-nnirvarṷṇasya॒ pāśā॒-thsuva̭ra॒bhi [ ] 7
vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒ragne᳚ vratapate॒ tvaṃ-vra~॒tānāṃ᳚-vra~॒tapa̭tirasi॒ yā mama̭ ta॒nūstvayyabhṷ̄di॒yagṃ sā mayi॒ yā tava̭ ta॒nū-rmayyabhṷ̄de॒ṣā sā tvayi̭ yathāya॒tha-nnau᳚ vratapate vra॒tino᳚-rvra॒tāni̭ || 8 ||
(gā॒tu॒vida॒-bhye-ka̭trigṃśacca) (a. 4)
atya॒nyānagā॒-nnānyānupā̭gāma॒rvāktvā॒ parai̭ravida-mpa॒ro-'va̭rai॒sta-ntvā̭ juṣe vaiṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyai̭ de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvoṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒-rdiva॒magrḙṇa॒ mā lḙkhīra॒ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙna॒ mā higṃ̭sīḥ pṛthi॒vyā sa-mbha̭va॒ vana̭spate śa॒tava̭lśo॒ vi ro̭ha sa॒hasra̭valśā॒ vi va॒yagṃ rṷhema॒ ya-ntvā॒-'yagg svadhi̭ti॒steti̭jānaḥ praṇi॒nāya̭ maha॒te saubha̭gā॒yācchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīraḥ̭ || 9 ||
(yaṃ-daśa̭ ca) (a. 5)
pṛ॒thi॒vyai tvā॒ntari̭kṣāya tvā di॒ve tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭namasi svāve॒śo᳚-'syagre॒gā nḙtṛ॒ṇāṃ-va~na॒spati॒radhi̭ tvā sthāsyati॒ tasya̭ vittā-dde॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ uddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vīmupa̭reṇa dṛgṃha॒ te te॒ dhāmā᳚nyuśmasī [dhāmā᳚nyuśmasi, ga॒maddhye॒ gāvo॒] 10
ga॒maddhye॒ gāvo॒ yatra॒ bhūri̭śṛṅgā a॒yāsaḥ̭ | atrāha॒ tadṷrugā॒yasya॒ viṣṇoḥ᳚ pa॒rama-mpa॒damava̭ bhāti॒ bhūreḥ᳚ || viṣṇoḥ॒ karmā̭ṇi paśyata॒ yato᳚ vra॒tāni̭ paspa॒śe | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || bra॒hma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha pari॒vīra̭si॒ pari̭ tvā॒ daivī॒rviśo᳚ vyayantā॒-mparī॒magṃ rā॒yaspoṣo॒ yaja̭māna-mmanu॒ṣyā̭ a॒ntari̭kṣasya tvā॒ sānā॒vava̭ gūhāmi || 11 ||
(u॒śma॒sī॒-poṣa॒me-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 6)
i॒ṣe tvo̭pa॒vīra॒syupo̭ de॒vā-ndaivī॒-rviśaḥ॒ prāgu॒-rvahnī̭ru॒śijo॒ bṛha̭spate dhā॒rayā॒ vasṷ̄ni ha॒vyā te᳚ svadantā॒-ndeva̭ tvaṣṭa॒rvasṷ raṇva॒ reva̭tī॒ rama̭ddhva-ma॒gne-rja॒nitra̭masi॒ vṛṣa̭ṇau stha u॒rvaśya̭syā॒yura̭si purū॒ravā̭ ghṛ॒tenā॒kte vṛṣa̭ṇa-ndadhāthā-ṅgāya॒tra-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ traiṣṭṷbha॒-ñjāga̭ta॒-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ bhava̭ta- [bhava̭tam, na॒-ssama̭nasau॒] 12
nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasāvare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || a॒gnāva॒gniśca̭rati॒ pravi̭ṣṭa॒ ṛṣī̭ṇā-mpu॒tro a̭dhirā॒ja e॒ṣaḥ | svā॒hā॒kṛtya॒ brahma̭ṇā te juhomi॒ mā de॒vānā᳚-mmithu॒yā ka̭rbhāga॒dheya᳚m || 13 ||
(bhava̭ta॒-meka̭trigṃśacca) (a. 7)
ā da̭da ṛ॒tasya̭ tvā devahaviḥ॒ pāśe॒nā-''ra̭bhe॒ dharṣā॒ mānṷṣāna॒dbhyastvauṣa̭dhībhyaḥ॒ prokṣā᳚mya॒pā-mpe॒rura̭si svā॒tta-ñci॒-thsadḙvagṃ ha॒vyamāpo̭ devī॒-ssvada̭taina॒gṃ॒ sa-nte᳚ prā॒ṇo vā॒yunā̭ gacchatā॒gṃ॒ saṃ-ya~ja̭trai॒raṅgā̭ni॒ saṃ-ya~॒jñapa̭tirā॒śiṣā̭ ghṛ॒tenā॒ktau pa॒śu-ntrā̭yethā॒gṃ॒ reva̭tī-rya॒jñapa̭ti-mpriya॒dhā-'' vi̭śa॒toro̭ antarikṣa sa॒jū-rde॒vena॒ [sa॒jū-rde॒vena̭, vātḙnā॒-'sya] 14
vātḙnā॒-'sya ha॒viṣa॒stmanā̭ yaja॒ sama̭sya ta॒nuvā̭ bhava॒ varṣī̭yo॒ varṣī̭yasi ya॒jñe ya॒jñapati̭-ndhāḥ pṛ̭thi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi॒ nama̭sta ātānā-'na॒rvā prehi̭ ghṛ॒tasya̭ ku॒lyāmanṷ sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣe॒ṇā ''po̭ devī-śśuddhāyuva-śśu॒ddhā yū॒ya-nde॒vāgṃ ū᳚ḍhvagṃ śu॒ddhā va॒ya-mpari̭viṣṭāḥ parive॒ṣṭāro̭ vo bhūyāsma || 15 ||
(de॒vana॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 8)
vākta॒ ā pyā̭yatā-mprā॒ṇasta॒ ā pyā̭yatā॒-ñcakṣṷsta॒ ā pyā̭yatā॒g॒ śrotra̭-nta॒ ā pyā̭yatāṃ॒-yā~ te᳚ prā॒ṇāñchugja॒gāma॒ yā cakṣu॒ryā śrotraṃ॒-ya~tte᳚ krū॒raṃ-ya~dāsthi̭ta॒-ntatta॒ ā pyā̭yatā॒-ntatta̭ e॒tena̭ śundhatā॒-nnābhi̭sta॒ ā pyā̭yatā-mpā॒yusta॒ ā pyā̭yatāgṃ śu॒ddhāśca॒ritrā॒-śśama॒dbhya- [ma॒dhbhyaḥ, śamoṣa̭dhībhya॒-śśaṃ] 16
śśamoṣa̭dhībhya॒-śśa-mpṛ̭thi॒vyai śamaho᳚bhyā॒-moṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sī॒dama॒hagṃ rakṣo̭-'dha॒ma-ntamo̭ nayāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒damḙnamadha॒ma-ntamo̭ nayāmī॒ṣe tvā̭ ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ prorṇvā̭thā॒-macchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīra̭ u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ vāyo॒ vīhi̭ sto॒kānā॒g॒ svāho॒rdhvana̭bhasa-mmāru॒ta-ṅga̭cchatam || 17 ||
(a॒dbhyo-vīhi॒-pañca̭ ca) (a. 9)
sa-nte॒ mana̭sā॒ manaḥ॒ sa-mprā॒ṇena̭ prā॒ṇo juṣṭa̭-nde॒vebhyo̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava॒-thsvāhai॒ndraḥ prā॒ṇo aṅgḙaṅge॒ ni de᳚ddhyadai॒ndro̭ 'pā॒no aṅgḙaṅge॒ vi bo̭bhuva॒ddeva̭ tvaṣṭa॒rbhūri̭ te॒ sagṃsa̭metu॒ viṣṷrūpā॒ ya-thsala̭kṣmāṇo॒ bhava̭tha deva॒trā yanta॒mava̭se॒ sakhā॒yo-'nṷ tvā mā॒tā pi॒taro̭ madantu॒ śrīra̭sya॒gnistvā᳚ śrīṇā॒tvāpa॒-ssama̭riṇa॒n vāta̭sya [ ] 18
tvā॒ dhrajyai̭ pū॒ṣṇo ragghyā̭ a॒pāmoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rohi̭ṣyai ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tapāvānaḥ pibata॒ vasāṃ᳚-va~sāpāvānaḥ pibatā॒-'ntari̭kṣasya ha॒vira̭si॒ svāhā᳚ tvā॒-'ntari̭kṣāya॒ diśaḥ̭ pra॒diśa̭ ā॒diśo̭ vi॒diśa̭ u॒ddiśa॒-ssvāhā̭ di॒gbhyo namo̭ di॒gbhyaḥ || 19 ||
(vā̭tasyā॒-ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 10)
sa॒mu॒dra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ svāhā̭ de॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭-ṅgaccha॒ svāhā̭-'horā॒tre ga̭ccha॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇau gaccha॒ svāhā॒ soma̭-ṅgaccha॒ svāhā̭ ya॒jña-ṅga̭ccha॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si gaccha॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ga̭ccha॒ svāhā॒ nabho̭ di॒vya-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'gniṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ mano̭ me॒ hārdi̭ yaccha ta॒nū-ntvaca̭-mpu॒tra-nnaptā̭ramaśīya॒ śuga̭si॒ tama॒bhi śo̭ca॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo dhāmno̭dhāmno rājanni॒to va̭ruṇa no muñca॒ yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe॒ tato̭ varuṇa no muñca || 20
(a॒si॒-ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 11)
ha॒viṣma̭tīri॒mā āpo̭ ha॒viṣmā᳚-nde॒vo a̭ddhva॒ro ha॒viṣmā॒gṃ॒ ā vi̭vāsati ha॒viṣmāgṃ̭ astu॒ sūryaḥ̭ || a॒gnervo 'pa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī-ssu॒mne mā̭ dhattendrāgni॒yo-rbhā̭ga॒dheyī᳚-sstha mi॒trāvarṷṇayo-rbhāga॒dheyī᳚-sstha॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dheyī᳚-sstha ya॒jñe jā̭gṛta || 21 ||
(ha॒viṣma̭tī॒-ścatṷstrigṃśat) (a. 12)
hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvo॒rdhvami॒mama̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭dhi di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha॒ soma̭ rāja॒nnehyava̭ roha॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣa-mpra॒jāstvamu॒pāva̭roha pra॒jāstvāmu॒pāva̭rohantu śṛ॒ṇotva॒gni-ssa॒midhā॒ hava̭-mme śṛ॒ṇvantvāpo̭ dhi॒ṣaṇā᳚śca de॒vīḥ | śṛ॒ṇota̭ grāvāṇo vi॒duṣo॒ nu [ ] 22
ya॒jñagṃ śṛ॒ṇotṷ de॒va-ssa̭vi॒tā hava̭-mme | devī̭rāpo apā-nnapā॒dya ū॒rmirha̭vi॒ṣya̭ indri॒yāvā᳚-nma॒dinta̭ma॒sta-nde॒vebhyo̭ deva॒trā dha̭tta śu॒kragṃ śṷkra॒pebhyo॒ yeṣā᳚-mbhā॒ga-sstha svāhā॒ kārṣi̭ra॒syapā॒-'pā-mmṛ॒ddhragṃ sa̭mu॒drasya॒ vo-'kṣi̭tyā॒ unna̭ye | yama̭gne pṛ॒thsu martya॒māvo॒ vājḙṣu॒ ya-ñju॒nāḥ | sa yantā॒ śaśva̭tī॒riṣaḥ̭ || 23 ||
( nu-sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 13)
tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vastvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe | tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇairyā̭si śaṅga॒yastva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanā᳚ || ā vo॒ rājā̭namaddhva॒rasya̭ ru॒dragṃ hotā̭ragṃ satya॒yaja॒gṃ॒ roda̭syoḥ | a॒gni-mpu॒rā ta̭nayi॒tno ra॒cittā॒ddhira̭ṇyarūpa॒mava̭se kṛṇuddhvam || a॒gnirhotā॒ ni ṣa̭sādā॒ yajī̭yānu॒pasthḙ mā॒tu-ssṷra॒bhāvṷ lo॒ke | yuvā̭ ka॒viḥ pṷruni॒ṣṭha [pṷruni॒ṣṭhaḥ, ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā] 24
ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā kṛ̭ṣṭī॒nāmu॒ta maddhya̭ i॒ddhaḥ ||sā॒ddhvīma̭ka-rde॒vavī̭ti-nno a॒dya ya॒jñasya̭ ji॒hvāma̭vidāma॒ guhyā᳚m | sa āyu॒rā-'gā᳚-thsura॒bhirvasā̭no bha॒drāma̭ka-rde॒vahṷ̄ti-nno a॒dya || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭hadvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || tve vasṷ̄ni purvaṇīka [purvaṇīka, ho॒ta॒rdo॒ṣā] 25
hotardo॒ṣā vasto॒reri̭re ya॒jñiyā̭saḥ | kṣāmḙva॒ viśvā॒ bhuva̭nāni॒ yasmi॒n-thsagṃ saubha̭gāni dadhi॒re pā̭va॒ke || tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte ||śreṣṭhaṃ̭-ya~viṣṭha bhāra॒tāgne᳚ dyu॒manta॒mā bha̭ra || 26 ||
vaso̭ puru॒spṛhagṃ̭ ra॒yim || sa śvi̭tā॒nasta̭nya॒tū ro̭cana॒sthā a॒jarḙbhi॒-rnāna̭dadbhi॒ryavi̭ṣṭhaḥ | yaḥ pā̭va॒kaḥ pṷru॒tamaḥ̭ pu॒rūṇi̭ pṛ॒thūnya॒gnira̭nu॒yāti॒ bharvanṋ || āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gni-rvare᳚ṇyaḥ | puna̭ste prā॒ṇa ā-'ya̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi [pu॒trama॒bhi, ra॒kṣa॒tā॒di॒mam] 27
ra̭kṣatādi॒mam | tasmai̭ te prati॒harya̭te॒ jāta̭vedo॒ vica̭rṣaṇe | agne॒ janā̭mi suṣṭu॒tim || di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || śuciḥ̭ pāvaka॒ vandyo-'gnḙ bṛ॒hadvi ro̭case | tva-ṅghṛ॒tebhi॒rāhṷtaḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmarṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒dvayo̭bhi॒- [abhava॒dvayo̭bhiḥ, yadḙnaṃ॒] 28
-ryadḙna॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || ā yadi॒ṣe nṛ॒pati॒-nteja॒ āna॒ṭchuci॒ reto॒ niṣi̭kta॒-ndyaura॒bhīke᳚ | a॒gni-śśardha̭manava॒dyaṃ-yu~vā̭nagg svā॒dhiya̭-ñjanaya-thsū॒daya̭cca || sa tejī̭yasā॒ mana̭sā॒ tvota̭ u॒ta śi̭kṣa svapa॒tyasya̭ śi॒kṣoḥ | agnḙ rā॒yo nṛta̭masya॒ prabhṷ̄tau bhū॒yāma̭ te suṣṭu॒taya̭śca॒ vasvaḥ̭ || agne॒ saha̭nta॒mā bha̭ra dyu॒mnasya̭ prā॒sahā̭ ra॒yim | viśvā॒ ya- [viśvā॒ yaḥ, ca॒r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu] 29
śca̭r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu sā॒saha̭t || tama̭gne pṛtanā॒sahagṃ̭ ra॒yigṃ sa̭hasva॒ ā bha̭ra | tvagṃ hi sa॒tyo adbhṷto dā॒tā vāja̭sya॒ goma̭taḥ || u॒kṣānnā̭ya va॒śānnā̭ya॒ soma̭pṛṣṭhāya ve॒dhase᳚ | stomai᳚-rvidhemā॒-'gnaye᳚ || va॒dmā hi sṷ̄no॒ asya̭dma॒sadvā̭ ca॒kre a॒gni-rja॒nuṣā 'jmā-'nna᳚m | sa tva-nna̭ ūrjasana॒ ūrja̭-ndhā॒ rājḙva jeravṛ॒ke kṣe᳚ṣya॒ntaḥ || agna॒ āyūgṃ̭ṣi [agna॒ āyūgṃ̭ṣi, pa॒va॒sa॒ ā] 30
pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān. va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒gni-śśuci̭vratatama॒-śśuci॒-rvipra॒-śśuciḥ̭ ka॒viḥ | śucī̭ rocata॒ āhṷtaḥ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava̭ śu॒krā bhrāja̭nta īrate | tava॒ jyotīg̭ṣya॒rcayaḥ̭ || 31 ||
(pu॒ru॒ni॒ṣṭhaḥ-pṷrvaṇīka-bharā॒-'bhi-vayo̭bhi॒-rya-āyūgṃ̭ṣi॒ -vipra॒-śśuci॒-ścatṷrdaśa ca) (a. 14)
(de॒vasya̭ - rakṣo॒haṇo̭ - vi॒bhū-stvagṃ so॒mā - 'tya॒nyānagāṃ᳚ - pṛthi॒vyā - i॒ṣe tvā - ''da̭de॒ - vākta॒-santḙ - samu॒dragṃ - ha॒viṣma̭tīr-hṛ॒de - tvama̭gne ru॒dra - ścatṷrdaśa)
(de॒vasya̭ - ga॒madhyḙ - ha॒viṣma̭tīḥ - pavasa॒ - eka̭trigṃśat)
(de॒vasyā॒, rcayaḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.