1.3 - Vajapeyabrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Devasurah Sam Yatta — Sinhala Script

කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ ප්රථමාෂ්ටකේ තෘතීයඃ ප්රපාඨකඃ - වාජපේයබ්රාහ්මණං

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,

ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..

අනුවාකං 1 - පුනරාධේයශේෂඃ ආජ්යභාගයෝර්විශේෂඃ

දේ॒වා॒සු॒රා-ස්සං-යँ॑ත්තා ආසන්න් . තේ දේ॒වා වි॑ජ॒ය-මු॑ප॒යන්තඃ॑ . අ॒ග්නීෂෝම॑යෝ-ස්තේජ॒ස්විනී᳚ස්ත॒නූ-ස්ස-න්න්ය॑දධත . ඉ॒දමු॑ නෝ භවිෂ්යති . යදි॑ නෝ ජේ॒ෂ්යන්තීති॑ . තේනා॒ග්නීෂෝමා॒-වපා᳚ක්රාමතාම් . තේ දේ॒වා වි॒ජිත්ය॑ . අ॒ග්නීෂෝමා॒-වන්වෛ᳚ච්ඡන්න් . තේ᳚-(අ)ග්නි-මන්ව॑වින්ද-න්නෘ॒තුෂූ-ථ්ස॑න්නම් . තස්ය॒ විභ॑ක්තීභි-ස්තේජ॒ස්විනී᳚ස්ත॒නූ-රවා॑රුන්ධත .. 1 ..

තේ සෝම॒-මන්ව॑වින්දන්න් . තම॑ඝ්නන්න් . තස්ය॑ යථා-(අ)භි॒ජ්ඤාය॑-න්ත॒නූ-ර්ව්ය॑ගෘහ්ණත . තේ ග්රහා॑ අභවන්න් . ත-ද්ග්රහා॑ණා-ඞ්ග්රහ॒ත්වම් . යස්යෛ॒වං-විँ॒දුෂෝ॒ ග්රහා॑ ගෘ॒හ්යන්තේ᳚ . තස්ය॒ ත්වේ॑ව ගෘ॑හී॒තාඃ .. නානා᳚ග්නේය-ම්පුනරා॒ධේයේ॑ කුර්යාත් . යදනා᳚ග්නේය-ම්පුනරා॒ධේයේ॑ කු॒ර්යාත් . ව්යෘ॑ද්ධමේ॒ව තත් .. 2 ..

අනා᳚ග්නේයං॒-වාँ ඒ॒ත-ත්ක්රි॑යතේ . ය-ථ්ස॒මිධ॒-ස්තනූ॒නපා॑තමි॒ඩෝ බ॒ර්॒හි-ර්ය॑ජති .. උ॒භාවා᳚ග්නේ॒යා-වාජ්ය॑භාගෞ ස්යාතාම් .. අනා᳚ජ්යභාගෞ-භවත॒ ඉත්යා॑හුඃ . යදු॒භාවා᳚ග්නේ॒යාව॒න්වඤ්චා॒විති॑ . අ॒ග්නයේ॒ පව॑මානා॒යෝත්ත॑ර-ස්ස්යාත් . ය-ත්පව॑මානාය . තේනාජ්ය॑ භාගඃ . තේන॑ සෞ॒ම්යඃ .. බුධ॑න්වත්යාග්නේ॒ය-ස්යාජ්ය॑-භාගස්ය පුරෝ-(අ)නුවා॒ක්යා॑ භවති .. 3 ..

යථා॑ සු॒ප්ත-ම්බෝ॒ධය॑ති . තා॒දෘගේ॒ව තත් .. අ॒ග්නින්ය॑ක්තාඃ පත්නී සංයාँ॒ජානා॒මෘචඃ॑ ස්යුඃ . තේනා᳚ග්නේ॒යග්ං සර්ව॑-ම්භවති .. ඒ॒ක॒ධා තේ॑ජ॒ස්විනී᳚-න්දේ॒වතා॒-මුපෛ॒තීත්යා॑හුඃ . සෛන॑මීශ්ව॒රා ප්ර॒දහ॒ ඉති॑ .. නේති॑ බ්රූයාත් . ප්ර॒ජන॑නං॒-වාँ අ॒ග්නිඃ . ප්ර॒ජන॑න-මේ॒වෝපෛ॒තීති॑ .. කෘ॒තය॑ජු॒-ස්සම්භෘ॑ත සම්භාර॒ ඉත්යා॑හුඃ .. 4 ..

න ස॒භෘන්ත්යා᳚-ස්සම්භා॒රාඃ . න යජුඃ॑ කා॒ර්ය॑මිති॑ .. අථෝ॒ ඛලු॑ . ස॒භෘන්ත්යා॑ ඒ॒ව ස॑භාං॒රාඃ . කා॒ර්යං॑-යँජුඃ॑ . පු॒න॒රා॒ධේය॑ස්ය॒ සමෘ॑ද්ධ්යෛ .. තේනෝ॑පා॒ග්ං॒ශු ප්රච॑රති . ඒෂ්ය॑ ඉව॒ වා ඒ॒ෂඃ . ය-ත්පු॑න-රා॒ධේයඃ॑ . යථෝ॑පා॒ග්ං॒ශු න॒ෂ්ටමි॒ච්ඡති॑ .. 5 ..

තා॒දෘගේ॒ව තත් .. උ॒ච්චෛ-ස්ස්වි॑ෂ්ට॒කෘත॒මු-ථ්සෘ॑ජති . යථා॑ න॒ෂ්ටං-විँ॒ත්වා ප්රාහා॒යමිති॑ . තා॒දෘගේ॒ව තත් .. ඒ॒ක॒ධා තේ॑ජ॒ස්විනී᳚-න්දේ॒වතා॒මුපෛ॒තීත්යා॑හුඃ . සෛන॑මීශ්ව॒රා ප්ර॒දහ॒ ඉති॑ . තත්තථා॒ නෝපෛ॑ති . ප්ර॒යා॒ජා॒නූ॒යා॒ජේෂ්වේ॒ව විභ॑ක්තීඃ කුර්යාත් . ය॒ථා॒පූ॒ර්ව-මාජ්ය॑භාගෞ॒ ස්යාතා᳚ම් . ඒ॒ව-ම්ප॑ත්නී සංයාँ॒ජාඃ .. 6 ..

ත-ද්වෛ᳚ශ්වාන॒රව॑ත්-ප්ර॒ජන॑නවත්තර॒-මුපෛ॒තීති॑ .. තදා॑හුඃ . ව්යෘ॑ද්ධං॒-වාँ ඒ॒තත් . අනා᳚ග්නේයං॒-වාँ ඒ॒ත-ත්ක්රි॑යත॒ ඉති॑ .. නේති॑ බ්රූයාත් . අ॒ග්නි-ම්ප්ර॑ථ॒මං-විँභ॑ක්තීනාං-යँජති . අ॒ග්නිමු॑ත්ත॒ම-ම්ප॑ත්නී සංයාँ॒ජානා᳚ම් . තේනා᳚ග්නේ॒යම් . තේන॒ සමෘ॑ද්ධ-ඞ්ක්රියත॒ ඉති॑ .. 7 ..

(අ॒රු॒න්ධ॒ - තෛ॒ව ත-ද්- භ॑වති॒ - සම්භෘ॑තසම්භාර॒ ඉත්යා॑හු - රි॒ච්ඡති॑ - පත්නීසංයාँ॒ජා - +නව॑ ච) ( ආ1)

අනුවාකං 2 - වාජපේයස්ය විධිඃ

දේ॒වා වෛ යථා॒දර්ශං॑-යँ॒ජ්ඤානාහ॑රන්ත . යෝ᳚-(අ)ග්නිෂ්ටෝ॒මම් . ය උ॒ක්ථ්ය᳚ම් . යෝ॑-(අ)තිරා॒ත්රම් . තේ ස॒හෛව සර්වේ॑ වාජ॒පේය॑-මපශ්යන්න් . තේ . අ॒න්යෝ᳚න්යස්මෛ॒ නාති॑ෂ්ඨන්ත . අ॒හම॒නේන॑ යජා॒ ඉති॑ . තේ᳚-(අ)බ්රුවන්න් . ආ॒ජිම॒ස්ය ධා॑වා॒මේති॑ .. 8 ..

තස්මි॑-න්නා॒ජිම॑ධාවන්න් . ත-ම්බෘහ॒ස්පති॒-රුද॑ජයත් . තේනා॑යජත . ස ස්වාරා᳚ජ්ය-මගච්ඡත් . තමින්ද්රෝ᳚-(අ)බ්රවීත් . මාම॒නේන॑ යාජ॒යේති॑ . තේනේන්ද්ර॑-මයාජයත් . සෝ-(අ)ග්ර॑-න්දේ॒වතා॑නා॒-ම්පර්යෛ᳚ත් . අග॑ච්ඡ॒-ථ්ස්වාරා᳚ජ්යම් . අති॑ෂ්ඨන්තාස්මෛ॒ ජ්යෛෂ්ඨ්යා॑ය .. 9 ..

ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වාන්. වා॑ජ॒පේයේ॑න॒ යජ॑තේ . ගච්ඡ॑ති॒ ස්වාරා᳚ජ්යම් . අග්රග්ං॑ සමා॒නානා॒-ම්පර්යේ॑ති . තිෂ්ඨ॑න්තේ-(අ)ස්මෛ॒ ජ්යෛෂ්ඨ්යා॑ය .. ස වා ඒ॒ෂ බ්රා᳚හ්ම॒ණස්ය॑ චෛ॒ව රා॑ජ॒න්ය॑ස්ය ච ය॒ජ්ඤඃ .. තං-වාँ ඒ॒තං-වාँ॑ජ॒පේය॒ ඉත්යා॑හුඃ . වා॒ජාප්යෝ॒ වා ඒ॒ෂඃ . වාජ॒ග්ග්॒ හ්යේ॑තේන॑ දේ॒වා ඓඵ්සන්න්॑ .. සෝමෝ॒ වෛ වා॑ජ॒පේයඃ॑ . යෝ වෛ සෝමං॑-වාँජ॒පේයං॒-වේँද॑ .. 10 ..

වා॒ජ්යේ॑වෛන॑-ම්පී॒ත්වා භ॑වති . ආ-(අ)ස්ය॑ වා॒ජී ජා॑යතේ .. අන්නං॒-වෛँ වා॑ජ॒පේයඃ॑ . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . අත්ත්යන්න᳚ම් . ආ-(අ)ස්යා᳚න්නා॒දෝ ජා॑යතේ .. බ්රහ්ම॒ වෛ වා॑ජ॒පේයඃ॑ . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . අත්ති॒ බ්රහ්ම॒ණා-(අ)න්න᳚ම් . ආ-(අ)ස්ය॑ බ්ර॒හ්මා ජා॑යතේ .. 11 ..

වාග්වෛ වාජ॑ස්ය ප්රස॒වඃ . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . ක॒රෝති॑ වා॒චා වී॒ර්ය᳚ම් . ඓනං॑-වාँ॒චා ග॑ච්ඡති . අපි॑වතීං॒-වාँචං॑-වँදති .. ප්ර॒ජාප॑ති-ර්දේ॒වේභ්යෝ॑ ය॒ජ්ඤාන් ව්යාදි॑ශත් . ස ආ॒ත්මන් වා॑ජ॒පේය॑-මධත්ත . ත-න්දේ॒වා අ॑බ්රුවන්න් . ඒ॒ෂ වාව ය॒ජ්ඤඃ . ය-ද්වා॑ජ॒පේයඃ॑ .. 12 ..

අප්යේ॒ව නෝ-(අ)ත්රා॒ස්ත්විති॑ . තේභ්ය॑ ඒ॒තා උජ්ජි॑තීඃ॒ ප්රාය॑ච්ඡත් .. තා වා ඒ॒තා උජ්ජි॑තයෝ॒ ව්යාඛ්යා॑යන්තේ . ය॒ජ්ඤස්ය॑ සර්ව॒ත්වාය॑ . දේ॒වතා॑නා॒-මනි॑ර්භාගාය .. දේ॒වා වෛ බ්රහ්ම॑ණ॒ශ්චාන්න॑ස්ය ච॒ ශම॑ල॒මපා᳚ඝ්නන්න් . ය-ද්බ්රහ්ම॑ණ॒-ශ්ශම॑ල॒මාසී᳚ත් . සා ගාථා॑ නාරාශ॒ග්ග්॒ස්ය॑ භවත් . යදන්න॑ස්ය . සා සුරා᳚ .. 13 ..

තස්මා॒-ද්ගාය॑තශ්ච ම॒ත්තස්ය॑ ච॒ න ප්ර॑ති॒ගෘහ්ය᳚ම් . ය-ත්ප්ර॑තිගෘහ්ණී॒යාත් . ශම॑ල॒-ම්ප්රති॑ගෘහ්ණීයාත් .. සර්වා॒ වා ඒ॒තස්ය॒ වාචෝ (අ)ව॑රුද්ධාඃ . යෝ වා॑ජපේයයා॒ජී . යා පෘ॑ථි॒ව්යාං-යාँ-(අ)ග්නෞ යා ර॑ථන්ත॒රේ . යා-(අ)න්තරි॑ක්ෂේ॒ යා වා॒යෞ යා වා॑මදේ॒ව්යේ . යා දි॒වි යා-(අ)(අ)දි॒ත්යේ යා බෘ॑හ॒ති . යා-(අ)ඵ්සු යෞෂ॑ධීෂු॒ යා වන॒ස්පති॑ෂු .. තස්මා᳚-ද්වාජපේයයා॒ජ්යාර්ත්වි॑ජීනඃ . සර්වා॒ හ්ය॑ස්ය॒ වාචෝ (අ)ව॑රුද්ධාඃ .. 14 ..

(ධා॒වා॒මේති॒ - ජ්යෛෂ්ඨ්යා॑ය॒ - වේද॑ - බ්ර॒හ්මා ජා॑යතේ-වාජ॒පේයඃ॒-සුරා-(අ)(අ)ර්ත්වි॑ජීන॒ ඒකං॑ ච ) (අ. 2)

අනුවාකං 3 - තස්යග්රහවිශේෂාඃ

දේ॒වා වෛ යද॒න්යෛ-ර්ග්රහෛ᳚-ර්ය॒ජ්ඤස්ය॒ නාවාරු॑න්ධත . තද॑තිග්රා॒හ්යෛ॑-රති॒ගෘහ්යා-වා॑රුන්ධත . තද॑තිග්රා॒හ්යා॑ණා-මතිග්රාහ්ය॒ත්වම් .. යද॑තිග්රා॒හ්යා॑ ගෘ॒හ්යන්තේ᳚ . යදේ॒වාන්යෛ-ර්ග්රහෛ᳚-ර්ය॒ජ්ඤස්ය॒ නාව॑රු॒න්ධේ . තදේ॒ව තෛර॑ති॒ගෘහ්යා-ව॑රුන්ධේ .. පඤ්ච॑ ගෘහ්යන්තේ . පාඞ්ක්තෝ॑ ය॒ජ්ඤඃ . යාවා॑නේ॒ව ය॒ජ්ඤඃ . තමා॒ප්ත්වා (අ)ව॑රුන්ධේ .. 15 ..

සර්ව॑ ඓ॒න්ද්රා භ॑වන්ති . ඒ॒ක॒ධෛව යජ॑මාන ඉන්ද්රි॒ය-න්ද॑ධති .. ස॒ප්තද॑ශ ප්රාජාප॒ත්යා ග්රහා॑ ගෘහ්යන්තේ . ස॒ප්ත॒ද॒ශඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ප්ර॒ජාප॑තේ॒-රාප්ත්යෛ᳚ .. ඒක॑ය॒ර්චා ගෘ॑හ්ණාති . ඒ॒ක॒ධෛව යජ॑මානේ වී॒ර්ය॑-න්දධාති .. සෝ॒ම॒ග්ර॒හාග්ශ්ච॑ සුරාග්ර॒හාග්ශ්ච॑ ගෘහ්ණාති . ඒ॒ත-ද්වෛ දේ॒වානා᳚-ම්පර॒මමන්න᳚ම් . ය-ථ්සෝමඃ॑ .. 16 ..

ඒ॒ත-න්ම॑නු॒ෂ්යා॑ණාම් . ය-ථ්සුරා᳚ . ප॒ර॒මේණෛ॒වාස්මා॑ අ॒න්නාද්යේ॒නාව॑ර-ම॒න්නාද්ය॒-මව॑රුන්ධේ .. සෝ॒ම॒ග්ර॒හා-න්ගෘ॑හ්ණාති . බ්රහ්ම॑ණෝ॒ වා ඒ॒ත-ත්තේජඃ॑ . ය-ථ්සෝමඃ॑ . බ්රහ්ම॑ණ ඒ॒ව තේජ॑සා॒ තේජෝ॒ යජ॑මානේ දධාති . සු॒රා॒ග්ර॒හා-න්ගෘ॑හ්ණාති . අන්න॑ස්ය॒ වා ඒ॒තච්ඡම॑ලම් . ය-ථ්සුරා᳚ .. 17 ..

අන්න॑ස්යෛ॒ව ශම॑ලේන॒ ශම॑ලං॒-යँජ॑මානා॒-දප॑හන්ති .. සෝ॒ම॒ග්ර॒හාග්ශ්ච॑ සුරාග්ර॒හාග්ශ්ච॑ ගෘහ්ණාති . පුමා॒න්॒. වෛ සෝමඃ॑ . ස්ත්රී සුරා᳚ . ත-න්මි॑ථු॒නම් . මි॒ථු॒නමේ॒වාස්ය॒ ත-ද්ය॒ජ්ඤේ ක॑රෝති ප්ර॒ජන॑නාය . ආ॒ත්මාන॑මේ॒ව සෝ॑මග්ර॒හෛ-ස්ස්පෘ॑ණෝති . ජා॒යාග්ං සු॑රා ග්ර॒හෛඃ . තස්මා᳚-ද්වාජපේයයා॒ජ්ය॑මුෂ්මි॑ँල්ලෝ॒කේ ස්ත්රිය॒ග්ං॒ සම්භ॑වති . වා॒ජ॒පේයා॑-භිජිත॒ග්ග්॒ හ්ය॑ස්ය .. 18 ..

පූර්වේ॑ සෝමග්ර॒හා ගෘ॑හ්යන්තේ . අප॑රේ සුරාග්ර॒හාඃ . පු॒රෝ॒ක්ෂග්ං සෝ॑මග්ර॒හාන්ථ්- සා॑දයති . ප॒ශ්චා॒ද॒ක්ෂග්ං සු॑රාග්ර॒හාන් . පා॒ප॒ව॒ස්ය॒සස්ය॒ විධෘ॑ත්යෛ .. ඒ॒ෂ වෛ යජ॑මානඃ . ය-ථ්සෝමඃ॑ . අන්න॒ග්ං॒ සුරා᳚ . සෝ॒ම॒ග්ර॒හාග්ශ්ච॑ සුරාග්ර॒හාග්ශ්ච॒ ව්යති॑ෂජති . අ॒න්නාද්යේ॑නෛ॒වෛනං॒-ව්යँති॑ෂජති .. 19 ..

ස॒පෘඤ්චඃ॑ ස්ථ॒ ස-ම්මා॑ භ॒ද්රේණ॑ පෘ॒ඞ්ක්තේත්යා॑හ . අන්නං॒-වෛँ භ॒ද්රම් . අ॒න්නාද්යේ॑නෛ॒වෛන॒ග්ං॒ සග්ංසෘ॑ජති .. අන්න॑ස්ය॒ වා ඒ॒තච්ඡම॑ලම් . ය-ථ්සුරා᳚ . පා॒ප්මෙව॒ ඛලු॒ වෛ ශම॑ලම් . පා॒ප්මනා॒ වා ඒ॑නමේ॒තච්ඡම॑ලේන॒ ව්යති॑ෂජති . ය-ථ්සෝ॑මග්ර॒හාග්ශ්ච॑ සුරාග්ර॒හාග්ශ්ච॑ ව්යති॒ෂජ॑ති .. වි॒පෘචඃ॑ ස්ථ॒ වි මා॑ පා॒ප්මනා॑ පෘ॒ඞ්ක්තේත්යා॑හ . පා॒ප්මනෛ॒වෛන॒ග්ං॒ ශම॑ලේන॒ ව්යාව॑ර්තයති .. 20 ..

තස්මා᳚-ද්වාජපේයයා॒ජී පූ॒තෝ මේද්ධ්යෝ॑ දක්ෂි॒ණ්යඃ॑ .. ප්රාංඋ-ද්ද්ර॑වති සෝමග්ර॒හෛඃ . අ॒මුමේ॒ව තෛ-ර්ලෝ॒ක-ම॒භිජ॑යති . ප්ර॒ත්යඞ්ඛ්සු॑රා ග්ර॒හෛඃ . ඉ॒මමේ॒ව තෛ-ර්ලෝ॒ක-ම॒භිජ॑යති .. ප්රති॑ෂ්ඨන්ති සෝමග්ර॒හෛඃ . යාව॑දේ॒ව ස॒ත්යම් . තේන॑ සූයතේ .. වා॒ජ॒සෘද්භ්යඃ॑ සුරාග්ර॒හාන්. හ॑රන්ති . අනෘ॑තේනෛ॒ව විශ॒ග්ං॒ සග්ංසෘ॑ජති .. හි॒ර॒ණ්ය॒පා॒ත්ර-ම්මධෝඃ᳚ පූ॒ර්ණ-න්ද॑දාති . ම॒ධ॒ව්යෝ॑-(අ)සා॒නීති॑ .. ඒ॒ක॒ධා බ්ර॒හ්මණ॒ උප॑ හරති . ඒ॒ක॒ධෛව යජ॑මාන॒ ආයු॒ස්තේජෝ॑ දධාති .. 21 ..

(ආ॒ප්ත්වා-(අ)ව॑රුන්ධේ॒ - සෝමඃ॒ - ශම॑ලං॒-යँ-ථ්සුරා॒ - හ්ය॑-ස්යෛනං॒-ව්යँති॑ෂජති॒ - ව්යාව॑ර්තයති - සෘජති ච॒ත්වාරි॑ ච ) (අ. 3)

අනුවාකං 4 - පශව-ස්සප්තදශ

බ්ර॒හ්ම॒වා॒දිනෝ॑ වදන්ති . නාග්නි॑ෂ්ටෝ॒මෝ නෝක්ථ්යඃ॑ . න ෂෝ॑ඩ॒ශී නාති॑රා॒ත්රඃ . අථ॒ කස්මා᳚-ද්වාජ॒පේයේ॒ සර්වේ॑ යජ්ඤක්ර॒තවෝ-(අ)ව॑රුද්ධ්යන්ත॒ ඉති॑ . ප॒ශුභි॒රිති॑ බ්රූයාත් .. ආ॒ග්නේ॒ය-ම්ප॒ශුමාල॑භතේ . අ॒ග්නි॒ෂ්ටෝ॒මමේ॒ව තේනාව॑රුන්ධේ . ඓ॒න්ද්රා॒ග්නේනෝ॒ක්ථ්ය᳚ම් . ඓ॒න්ද්රේණ॑ ෂෝඩ॒ශිනඃ॑ ස්තෝ॒ත්රම් . සා॒ර॒ස්ව॒ත්යා-(අ)ති॑රා॒ත්රම් .. 22 ..

මා॒රු॒ත්යා බෘ॑හ॒ත-ස්ස්තෝ॒ත්රම් . ඒ॒තාව॑න්තෝ॒ වෛ ය॑ජ්ඤක්ර॒තවඃ॑ . තා-න්ප॒ශුභි॑රේ॒වා-ව॑රුන්ධේ .. ආ॒ත්මාන॑මේ॒ව ස්පෘ॑ණෝ-ත්යග්නිෂ්ටෝ॒මේන॑ . ප්රා॒ණා॒පා॒නා-වු॒ක්ථ්යේ॑න . වී॒ර්යග්ං॑ ෂෝඩ॒ශිනඃ॑ ස්තෝ॒ත්රේණ॑ . වාච॑-මතිරා॒ත්රේණ॑ . ප්ර॒ජා-ම්බෘ॑හ॒ත-ස්ස්තෝ॒ත්රේණ॑ . ඉ॒මමේ॒ව ලෝ॒කම॒භි ජ॑යත්යග්නිෂ්ටෝ॒මේන॑ . අ॒න්තරි॑ක්ෂ-මු॒ක්ථ්යේ॑න .. 23 ..

සු॒ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කග්ං ෂෝ॑ඩ॒ශිනඃ॑ ස්තෝ॒ත්රේණ॑ . දේ॒ව॒යානා॑නේ॒ව ප॒ථ ආරෝ॑හ-ත්යතිරා॒ත්රේණ॑ . නාකග්ං॑ රෝහති බෘහ॒ත-ස්ස්තෝ॒ත්රේණ॑ . තේජ॑ ඒ॒වාත්ම-න්ධ॑ත්ත ආග්නේ॒යේන॑ ප॒ශුනා᳚ . ඕජෝ॒ බල॑මෛන්ද්රා॒ග්නේන॑ . ඉ॒න්ද්රි॒ය-මෛ॒න්ද්රේණ॑ . වාචග්ං॑ සාරස්ව॒ත්යා . උ॒භාවේ॒ව දේ॑වලෝ॒ක-ඤ්ච॑ මනුෂ්යලෝ॒ක-ඤ්චා॒භිජ॑යති මාරු॒ත්යා ව॒ශයා᳚ .. ස॒ප්තද॑ශ ප්රාජාප॒ත්යා-න්ප॒ශූනාල॑භතේ . ස॒ප්ත॒ද॒ශඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ .. 24 ..

ප්ර॒ජාප॑තේ॒රාප්ත්යෛ᳚ .. ශ්යා॒මා ඒක॑රූපා භවන්ති . ඒ॒වමි॑ව॒ හි ප්ර॒ජාප॑ති॒-ස්සමෘ॑ද්ධ්යෛ .. තා-න්පර්ය॑ග්නිකෘතා॒-නුථ්සෘ॑ජති .. ම॒රුතෝ॑ ය॒ජ්ඤම॑ජිඝාග්ංස-න්ප්ර॒ජාප॑තේඃ . තේභ්ය॑ ඒ॒තා-ම්මා॑රු॒තීං-වँ॒ශාමාල॑භත . තයෛ॒වෛනා॑-නශමයත් .. මා॒රු॒ත්යා ප්ර॒චර්ය॑ . ඒ॒තාන්-ථ්සඤ්ජ්ඤ॑පයේත් . ම॒රුත॑ ඒ॒ව ශ॑මයි॒ත්වා .. 25 ..

ඒ॒තෛඃ ප්රච॑රති . ය॒ජ්ඤස්යාඝා॑තාය .. ඒ॒ක॒ධා ව॒පා ජු॑හෝති . ඒ॒ක॒දේ॒ව॒ත්යා॑ හි . ඒ॒තේ . අථෝ॑ ඒක॒ධෛව යජ॑මානේ වී॒ර්ය॑-න්දධාති .. නෛ॒වා॒රේණ॑ ස॒ප්තද॑ශශරාවේ-ණෛ॒තර්හි॒ ප්රච॑රති . ඒ॒ත-ත්පු॑රෝඩාශා॒ හ්යේ॑තේ . අථෝ॑ පශූ॒නාමේ॒ව ඡි॒ද්රමපි॑දධාති .. සා॒ර॒ස්ව॒ත්යෝත්ත॒මයා॒ ප්රච॑රති . වාග් වෛ සර॑ස්වතී . තස්මා᳚-ත්ප්රා॒ණානාං॒-වාँගු॑ත්ත॒මා . අථෝ᳚ ප්ර॒ජාප॑තාවේ॒ව ය॒ජ්ඤ-ම්ප්රති॑ෂ්ඨාපයති . ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්॒ හි වාක් .. අප॑න්නදතී භවති . තස්මා᳚-න්මනු॒ෂ්යා᳚-ස්සර්වාං॒-වාँචං॑-වँදන්ති .. 26 ..

(අ॒ති॒රා॒ත්ර - ම॒න්තරි॑ක්ෂමු॒ක්ථ්යේ॑න - ප්ර॒ජාප॑තිඃ - ශමයි॒ත්වෝත් - ත॒මයා॒ ප්රච॑රති॒ ෂට් ච॑) (අ. 4)

අනුවාකං 5 - රථයාජනම්

සා॒වි॒ත්ර-ඤ්ජු॑හෝති॒ කර්ම॑ණඃ කර්මණඃ පු॒රස්තා᳚ත් .. කස්ත-ද්වේ॒දේත්යා॑හුඃ . ය-ද්වා॑ජ॒පේය॑ස්ය॒ පූර්වං॒-යँදප॑ර॒මිති॑ . ස॒වි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒ව ය॑ථාපූ॒ර්ව-ඞ්කර්මා॑ණි කරෝති .. සව॑නේ සවනේ ජුහෝති . ආ॒ක්රම॑ණමේ॒ව ත-ථ්සේතුං॒-යँජ॑මානඃ කුරුතේ . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. වා॒චස්පති॒-ර්වාච॑ම॒ද්ය ස්ව॑දාති න॒ ඉත්යා॑හ . වාග්වෛ දේ॒වානා᳚-ම්පු॒රා-(අ)න්න॑මාසීත් . වාච॑මේ॒වාස්මා॒ අන්නග්ග්॑ ස්වදයති .. 27 ..

ඉන්ද්ර॑ස්ය॒ වජ්රෝ॑-(අ)සි॒ වාර්ත්ර॑ඝ්න॒ ඉති॒ රථ॑මු॒පාව॑හරති॒ විජි॑ත්යෛ .. වාජ॑ස්ය॒ නු ප්ර॑ස॒වේ මා॒තර॑-ම්ම॒හීමිත්යා॑හ . යච්චෛ॒වේයම් . යච්චා॒ස්යාමධි॑ . තදේ॒වා-ව॑රුන්ධේ . අථෝ॒ තස්මි॑න්නේ॒වෝභයේ॒-(අ)භිෂි॑ච්යතේ .. අ॒ඵ්ස්ව॑න්තර॒-මෘත॑ම॒ඵ්සු භේ॑ෂ॒ජමිත්යශ්වා᳚-න්පල්පූලයති . අ॒ඵ්සු වා අශ්ව॑ස්ය॒ තෘතී॑ය॒-ම්ප්රවි॑ෂ්ටම් . තද॑නු॒වේන॒න්වව॑ප්ලවතේ . යද॒ඵ්සු ප॑ල්පූ॒ලය॑ති .. 28 ..

යදේ॒වාස්යා॒ඵ්සු ප්රවි॑ෂ්ටම් . තදේ॒වාව॑රුන්ධේ .. බ॒හු වා අශ්වෝ॑-(අ)මේ॒ද්ධ්ය-මුප॑ගච්ඡති . යද॒ඵ්සු ප॑ල්පූ॒ලය॑ති . මේද්ධ්යා॑නේ॒වෛනා᳚න් කරෝති .. වා॒යුර්වා᳚ ත්වා॒ මනු॑ර්වා॒ ත්වේත්යා॑හ . ඒ॒තා වා ඒ॒ත-න්දේ॒වතා॒ අග්රේ॒ අශ්ව॑මයුඤ්ජන්න් . තාභි॑රේ॒වෛනාන්॑. යුනක්ති . ස॒වස්යෝජ්ජි॑ත්යෛ .. යජු॑ෂා යුනක්ති॒ ව්යාවෘ॑ත්ත්යෛ .. 29 ..

අපා᳚-න්න පාදාශුහේම॒න්නිති॒ සම්මා᳚ර්ෂ්ටි . මේද්ධ්යා॑නේ॒වෛනා᳚න් කරෝති . අථෝ॒ ස්තෞත්යේ॒වෛනා॑නා॒ජිග්ං ස॑රිෂ්ය॒තඃ .. වි॒ෂ්ණු॒ ක්ර॒මාන් ක්ර॑මතේ . විෂ්ණු॑රේ॒ව භූ॒ත්වේමාँල්ලෝ॒කා-න॒භිජ॑යති .. වෛ॒ශ්ව॒දේ॒වෝ වෛ රථඃ॑ . අ॒ඞ්කෞ න්ය॒ඞ්කාව॒භිතෝ॒ රථං॒-යාँවිත්යා॑හ . යා ඒ॒ව දේ॒වතා॒ රථේ॒ ප්රවි॑ෂ්ටාඃ . තාභ්ය॑ ඒ॒ව නම॑ස්කරෝති . ආ॒ත්මනෝ-(අ)නා᳚ර්ත්යෛ .. අශ॑මරථ-ම්භාවුකෝ-(අ)ස්ය॒ රථෝ॑ භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. 30 ..

(ස්ව॒ද॒ය॒ති॒ - ප॒ල්පූ॒ලය॑ති॒ - ව්යාවෘ॑ත්ත්යා॒ - අනා᳚ර්ත්යෛ॒ ද්වේ ච॑) (අ. 5)

අනුවාකං 6 - රථධාවනම්

දේ॒වස්යා॒හග්ං ස॑වි॒තුඃ ප්ර॑ස॒වේ බෘහ॒ස්පති॑නා වාජ॒ජිතා॒ වාජ॑-ඤ්ජේෂ॒මිත්යා॑හ . ස॒වි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒ව බ්රහ්ම॑ණා॒ වාජ॒මුජ්ජ॑යති .. දේ॒වස්යා॒හග්ං ස॑වි॒තුඃ ප්ර॑ස॒වේ බෘහ॒ස්පති॑නා වාජ॒ජිතා॒ වර්ෂි॑ෂ්ඨ॒-න්නාකග්ං॑ රුහේය॒මිත්යා॑හ . ස॒වි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒ව බ්රහ්ම॑ණා॒ වර්ෂි॑ෂ්ඨ॒-න්නාකග්ං॑ රෝහති .. චාත්වා॑ලේ රථච॒ක්ර-න්නිමි॑තග්ං රෝහති . අතෝ॒ වා අඞ්ගි॑රස උත්ත॒මා-ස්සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමා॑යන්න් . සා॒ක්ෂාදේ॒ව යජ॑මාන-ස්සුව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමේ॑ති .. ආවේ᳚ෂ්ටයති . වජ්රෝ॒ වෛ රථඃ॑ . වජ්රේ॑ණෛ॒ව දිශෝ॒-(අ)භිජ॑යති .. 31 ..

වා॒ජිනා॒ග්ං॒ සාම॑ ගායතේ . අන්නං॒-වෛँ වාජඃ॑ . අන්න॑මේ॒-වාව॑රුන්ධේ .. වා॒චෝ වර්ෂ්ම॑ දේ॒වේභ්යෝ-(අ)පා᳚ක්රාමත් . ත-ද්වන॒ස්පතී॒-න්ප්රාවි॑ශත් . සෛෂා වාග්-වන॒ස්පති॑ෂු වදති . යා දු॑න්දු॒භෞ . තස්මා᳚-ද්දුන්දු॒භි-ස්සර්වා॒ වාචෝති॑ වදති .. දු॒න්දු॒භීන්-ථ්ස॒මාඝ්න॑න්ති . ප॒ර॒මා වා ඒ॒ෂා වාක් .. 32 ..

යා දු॑න්දු॒භෞ . ප॒ර॒මයෛ॒ව වා॒චා-(අ)ව॑රාං॒-වාँච॒ම-ව॑රුන්ධේ . අථෝ॑ වා॒ච ඒ॒ව වර්ෂ්ම॒ යජ॑මා॒නෝ (අ)ව॑රුන්ධේ .. ඉන්ද්රා॑ය॒ වාචං॑-වँද॒තේන්ද්රං॒-වාँජ॑-ඤ්ජාපය॒තේන්ද්රෝ॒ වාජ॑මජයි॒-දිත්යා॑හ . ඒ॒ෂ වා ඒ॒තර්හීන්ද්රඃ॑ . යෝ යජ॑තේ . යජ॑මාන ඒ॒ව වාජ॒මුජ්ජ॑යති .. ස॒ප්තද॑ශ ප්රව්යා॒ධානා॒ජි-න්ධා॑වන්ති . ස॒ප්ත॒ද॒ශග්ග් ස්තෝ॒ත්ර-ම්භ॑වති . ස॒ප්තද॑ශ සප්තදශ දීයන්තේ .. 33 ..

ස॒ප්ත॒ද॒ශඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ප්ර॒ජාප॑තේ॒-රාප්ත්යෛ᳚ .. අර්වා॑-(අ)සි॒ සප්ති॑රසි වා॒ජ්ය॑සීත්යා॑හ . අ॒ග්නිර්වා අර්වා᳚ . වා॒යු-ස්සප්තිඃ॑ . ආ॒දි॒ත්යෝ වා॒ජී . ඒ॒තාභි॑රේ॒වාස්මෛ॑ දේ॒වතා॑භි-ර්දේවර॒ථං-යුँ॑නක්ති .. ප්ර॒ෂ්ටි॒වා॒හිනං॑-යුँනක්ති . ප්ර॒ෂ්ටි॒වා॒හී වෛ දේ॑වර॒ථඃ . දේ॒ව॒ර॒ථමේ॒වාස්මෛ॑ යුනක්ති .. 34 ..

වාජි॑නෝ॒ වාජ॑-න්ධාවත॒ කාෂ්ඨා᳚-ඞ්ගච්ඡ॒තේත්යා॑හ . සු॒ව॒ර්ගෝ වෛ ලෝ॒කඃ කාෂ්ඨා᳚ . සු॒ව॒ර්ගමේ॒ව ලෝ॒කං-යँ॑න්ති .. සු॒ව॒ර්ගං-වාँ ඒ॒තේ ලෝ॒කං-යँ॑න්ති . ය ආ॒ජි-න්ධාව॑න්ති .. ප්රාඤ්චෝ॑ ධාවන්ති . ප්රාංඉ॑ව॒ හි සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ .. ච॒ත॒සෘභි॒රනු॑ මන්ත්රයතේ . ච॒ත්වාරි॒ ඡන්දාග්ං॑සි . ඡන්දෝ॑භිරේ॒වෛනා᳚න්-ථ්සුව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-ඞ්ග॑මයති .. 35 ..

ප්ර වා ඒ॒තේ᳚-(අ)ස්මාල්-ලෝ॒කාච්ච්ය॑වන්තේ . ය ආ॒ජි-න්ධාව॑න්ති . උද॑ඤ්ච॒ ආව॑ර්තන්තේ . අ॒ස්මාදේ॒ව තේන॑ ලෝ॒කාන්නය॑න්ති .. ර॒ථ॒වි॒මෝ॒ච॒නීය॑-ඤ්ජුහෝති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ .. ආ මා॒ වාජ॑ස්ය ප්රස॒වෝ ජ॑ගම්යා॒දිත්යා॑හ . අන්නං॒-වෛँ වාජඃ॑ . අන්න॑මේ॒වාව॑රුන්ධේ .. ය॒ථා॒ලෝ॒කං-වාँ ඒ॒ත උජ්ජ॑යන්ති . ය ආ॒ජි-න්ධාව॑න්ති .. 36 ..

කෘ॒ෂ්ණල॑-ඞ්කෘෂ්ණලං-වාँජ॒සෘද්භ්යඃ॒ ප්රය॑ච්ඡති . යමේ॒ව තේ වාජං॑-ලෝँ॒කමු॒ජ්ජය॑න්ති . ත-ම්ප॑රි॒ක්රීයා-ව॑රුන්ධේ .. ඒ॒ක॒ධා බ්ර॒හ්මණ॒ උප॑හරති . ඒ॒ක॒ධෛව යජ॑මානේ වී॒ර්ය॑-න්දධාති .. දේ॒වා වා ඕෂ॑ධීෂ්වා॒ජිම॑යුඃ . තා බෘහ॒ස්පති॒-රුද॑ජයත් . ස නී॒වාරා॒න්නිර॑වෘණීත . තන්නී॒වාරා॑ණා-න්නීවාර॒ත්වම් .. නෛ॒වා॒රශ්ච॒රු-ර්භ॑වති .. 37 ..

ඒ॒තද්වෛ දේ॒වානා᳚-ම්පර॒මමන්න᳚ම් . යන්නී॒වාරාඃ᳚ . ප॒ර॒මේණෛ॒වාස්මා॑ අ॒න්නාද්යේ॒-නාව॑ර-ම॒න්නාද්ය॒මව॑රුන්ධේ .. ස॒ප්තද॑ශශරාවෝ භවති . ස॒ප්ත॒ද॒ශඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ප්ර॒ජාප॑තේ॒-රාප්ත්යෛ᳚ .. ක්ෂී॒රේ භ॑වති . රුච॑මේ॒වාස්මි॑න්-දධාති .. ස॒ර්පිෂ්වා᳚-න්භවති මේද්ධ්ය॒ත්වාය॑ .. බා॒ර්॒හ॒ස්ප॒ත්යෝ වා ඒ॒ෂ දේ॒වත॑යා .. 38 ..

යෝ වා॑ජ॒පේයේ॑න॒ යජ॑තේ . බා॒ර්॒හ॒ස්ප॒ත්ය ඒ॒ෂ ච॒රුඃ .. අශ්වා᳚න්-ථ්සරිෂ්ය॒ත-ස්ස॒ස්රුෂ॒ශ්චාව॑-ඝ්රාපයති . යමේ॒ව තේ වාජං॑-ලෝँ॒කමු॒ජ්ජය॑න්ති . තමේ॒වාව॑රුන්ධේ .. අජී॑ජිපත වනස්පතය॒ ඉන්ද්රං॒-වාँජං॒-විँමු॑ච්යද්ධ්ව॒මිති॑ දුන්දු॒භීන්. විමු॑ඤ්චති . යමේ॒ව තේ වාජං॑-ලෝँ॒කමි॑න්ද්රි॒ය-න්දු॑න්දු॒භය॑ උ॒ජ්ජය॑න්ති . තමේ॒වා-ව॑රුන්ධේ .. 39 ..

(අ॒භිජ॑යති॒ - වා ඒ॒ෂා වාග් - දී॑යන්තේ - (අ)ස්මෛ යුනක්ති - ගමයති॒ - ය ආ॒ජි-න්ධාව॑න්ති - භවති - දේ॒වත॑යා॒ - +-(අ)ෂ්ටෞ ච॑) (අ. 6)

අනුවාකං 7 - යූපාරෝහණම්

තා॒ර්ප්යං-යँජ॑මාන॒-ම්පරි॑ධාපයති . ය॒ජ්ඤෝ වෛ තා॒ර්ප්යම් . ය॒ජ්ඤේනෛ॒වෛන॒ග්ං॒ සම॑ර්ධයති . ද॒ර්භ॒මය॒-ම්පරි॑ධාපයති . ප॒විත්රං॒-වෛँ ද॒ර්භාඃ . පු॒නාත්යේ॒වෛන᳚ම් . වාජං॒-වාँ ඒ॒ෂෝ-(අ)ව॑රුරුථ්සතේ . යෝ වා॑ජ॒පේයේ॑න॒ යජ॑තේ . ඕෂ॑ධයඃ॒ ඛලු॒ වෛ වාජඃ॑ . ය-ද්ද॑ර්භ॒මය॑-ම්පරිධා॒පය॑ති .. 40 ..

වාජ॒ස්යාව॑-රුද්ධ්යෛ .. ජාය॒ ඒහි॒ සුවෝ॒ රෝහා॒වේත්යා॑හ . පත්නි॑යා ඒ॒වෛෂ ය॒ජ්ඤස්යා᳚න්-වාර॒ම්භෝ-(අ)න॑වච්ඡිත්යෛ .. ස॒ප්තද॑ශා-රත්නි॒ර්යූපෝ॑ භවති . ස॒ප්ත॒ද॒ශඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ප්ර॒ජාප॑තේ॒රාප්ත්යෛ᳚ .. තූ॒ප॒ර-ශ්චතු॑රශ්රි-ර්භවති .. ගෞ॒ධූ॒ම-ඤ්ච॒ෂාල᳚ම් . න වා ඒ॒තේ ව්රී॒හයෝ॒ න යවාඃ᳚ . ය-ද්ගෝ॒ධූමාඃ᳚ .. 41 ..

ඒ॒වමි॑ව॒ හි ප්ර॒ජාප॑ති॒-ස්සමෘ॑ද්ධ්යෛ . අථෝ॑ අ॒මුමේ॒වාස්මෛ॑ ලෝ॒කමන්න॑වන්ත-ඞ්කරෝති .. වාසෝ॑භි-ර්වේෂ්ටයති . ඒ॒ෂ වෛ යජ॑මානඃ . යද්යූපඃ॑ . ස॒ර්ව॒දේ॒ව॒ත්යං॑-වාँසඃ॑ . සර්වා॑භිරේ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා॑භි॒-ස්සම॑ර්ධයති . අථෝ॑ ආ॒ක්රම॑ණමේ॒ව තථ්සේතුං॒-යँජ॑මානඃ කුරුතේ . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. ද්වාද॑ශ වාජප්රස॒වීයා॑නි ජුහෝති .. 42 ..

ද්වාද॑ශ॒ මාසා᳚-ස්සංවँථ්ස॒රඃ . සං॒වँ॒ථ්ස॒රමේ॒ව ප්රී॑ණාති . අථෝ॑ සංවँථ්ස॒රමේ॒වාස්මා॒ උප॑ දධාති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. ද॒ශභිඃ॒ කල්පෛ॑ රෝහති . නව॒ වෛ පුරු॑ෂේ ප්රා॒ණාඃ . නාභි॑ර්දශ॒මී . ප්රා॒ණානේ॒ව ය॑ථාස්ථා॒න-ඞ්ක॑ල්පයි॒ත්වා . සු॒ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමේ॑ති . ඒ॒තාව॒ද්වෛ පුරු॑ෂස්ය॒ ස්වම් .. 43 ..

යාව॑ත්-ප්රා॒ණාඃ . යාව॑දේ॒වාස්යාස්ති॑ . තේන॑ ස॒හ සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමේ॑ති .. සුව॑ර්දේ॒වාග්ං අ॑ග॒න්මේත්යා॑හ . සු॒ව॒ර්ගමේ॒ව ලෝ॒කමේ॑ති . අ॒මෘතා॑ අභූ॒මේත්යා॑හ . අ॒මෘත॑මිව॒ හි සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ . ප්ර॒ජාප॑තේඃ ප්ර॒ජා අ॑භූ॒මේත්යා॑හ . ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යෝ වා අ॒යං-ලෝँ॒කඃ . අ॒ස්මාදේ॒ව තේන॑ ලෝ॒කාන්නෛති॑ .. 44 ..

සම॒හ-ම්ප්ර॒ජයා॒ ස-ම්මයා᳚ ප්ර॒ජේත්යා॑හ . ආ॒ශිෂ॑මේ॒වෛතා-මාශා᳚ස්තේ .. ආ॒ස॒පු॒ටෛ-ර්ඝ්න॑න්ති . අන්නං॒-වාँ ඉ॒යම් . අ॒න්නාද්යේ॑නෛ॒වෛන॒ග්ං॒ සම॑ර්ධයන්ති . ඌෂෛ᳚-ර්ඝ්නන්ති . ඒ॒තේ හි සා॒ක්ෂාදන්න᳚ම් . යදූෂාඃ᳚ . සා॒ක්ෂාදේ॒වෛන॑-ම॒න්නාද්යේ॑න॒ සම॑ර්ධයන්ති .. පු॒රස්තා᳚ත්-ප්ර॒ත්යඤ්ච᳚-ඞ්ඝ්නන්ති .. 45 ..

පු॒රස්තා॒ද්ධි ප්ර॑තී॒චීන॒-මන්න॑ම॒ද්යතේ᳚ .. ශී॒ර්॒ෂ॒තෝ ඝ්න॑න්ති . ශී॒ර්॒ෂ॒තෝ හ්යන්න॑ම॒ද්යතේ᳚ .. දි॒ග්භ්යෝ ඝ්න॑න්ති . දි॒ග්භ්ය ඒ॒වාස්මා॑ අ॒න්නාද්ය॒-මව॑රුන්ධතේ .. ඊ॒ශ්ව॒රෝ වා ඒ॒ෂ පරාං᳚-ප්ර॒දඝඃ॑ . යෝ යූප॒ග්ං॒ රෝහ॑ති .. හිර॑ණ්යම॒ද්ධ්ය-ව॑රෝහති . අ॒මෘතං॒-වෛँ හිර॑ණ්යම් . අ॒මෘතග්ං॑ සුව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ .. 46 ..

අ॒මෘත॑ ඒ॒ව සු॑ව॒ර්ගේ ලෝ॒කේ ප්රති॑ තිෂ්ඨති .. ශ॒තමා॑න-ම්භවති . ශ॒තායුඃ॒ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තේන්ද්රි॑යඃ . ආයු॑ෂ්යේ॒වේන්ද්රි॒යේ ප්රති॑ තිෂ්ඨති .. පුෂ්ට්යෛ॒ වා ඒ॒ත-ද්රූ॒පම් . යද॒ජා . ත්රි-ස්සං॑වँථ්ස॒රස්යා॒න්යාන්-ප॒ශූ-න්පරි॒ ප්රජා॑යතේ .. බ॒ස්තා॒ජි॒න-ම॒ද්ධ්යව॑ රෝහති . පුෂ්ට්යා॑මේ॒ව ප්ර॒ජන॑නේ॒ ප්රති॑තිෂ්ඨති .. 47 ..

(ප॒රි॒ධා॒පය॑ති - ගෝ॒ධූමා॑ - ජුහෝති॒ - ස්වං - නෛති॑ - ප්ර॒ත්යඤ්ජ॑-ඞ්ඝ්නන්ති - ලෝ॒කෝ - +නව॑ ච (අ. 7)

අනුවාකං 8 - අන්නහෝමාඃ, අභිෂේකශ්ච

ස॒ප්තාන්න॑-හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති . ස॒ප්ත වා අන්නා॑නි . යාව॑න්ත්යේ॒වාන්නා॑නි . තාන්යේ॒වාව॑රුන්ධේ . ස॒ප්ත ග්රා॒ම්යා ඕෂ॑ධයඃ . ස॒ප්තාර॒ණ්යාඃ . උ॒භයී॑ෂා॒-මව॑රුද්ධ්යෛ .. අන්න॑ස්යා-න්නස්ය ජුහෝති . අන්න॑ස්යාන්න॒ස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ .. ය-ද්වා॑ජපේයයා॒ජ්ය-න॑වරුද්ධස්යාශ්ඤී॒යාත් .. 48 ..

අව॑රුද්ධේන॒ ව්යෘ॑ද්ධ්යේත . සර්ව॑ස්ය සමව॒දාය॑ ජුහෝති . අන॑වරුද්ධ॒-ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ .. ඖදු॑ම්බරේණ ස්රු॒වේණ॑ ජුහෝති . ඌර්ග්වා අන්න॑-මුදු॒ම්බරඃ॑ . ඌ॒ර්ජ ඒ॒වාන්නාද්ය॒ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ .. දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒ව ඉත්යා॑හ . ස॒වි॒තෘ ප්ර॑සූත ඒ॒වෛන॒-ම්බ්රහ්ම॑ණා දේ॒වතා॑භි-ර॒භිෂි॑ඤ්චති .. අන්න॑ස්යාන්නස්යා॒භිෂි॑ඤ්චති . අන්න॑ස්යාන්න॒ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ .. 49 ..

පු॒රස්තා᳚ත්-ප්ර॒ත්යඤ්ච॑-ම॒භිෂි॑ඤ්චති . පු॒රස්තා॒ද්ධි-ප්ර॑තී॒චීන॒-මන්න॑ම॒ද්යතේ᳚ . ශී॒ර්॒ෂ॒තෝ॑-(අ)භිෂි॑ඤ්චති . ශී॒ර්॒ෂ॒තෝ හ්යන්න॑ම॒ද්යතේ᳚ .. ආමුඛා॑ද॒න්වව॑ ස්රාවයති . මු॒ඛ॒ත ඒ॒වාස්මා॑ අ॒න්නාද්ය॑-න්දධාති .. අ॒ග්නේස්ත්වා॒ සාම්රා᳚ජ්යේනා॒භිෂි॑ඤ්චා॒මීත්යා॑හ . ඒ॒ෂ වා අ॒ග්නේ-ස්ස॒වඃ . තේනෛ॒වෛන॑-ම॒භිෂි॑ඤ්චති . ඉන්ද්ර॑ස්ය ත්වා॒ සාම්රා᳚ජ්යේනා॒භිෂි॑ඤ්චා॒මීත්යා॑හ .. 50 ..

ඉ॒න්ද්රි॒ය-මේ॒වාස්මි॑-න්නේ॒තේන॑ දධාති . බෘහ॒ස්පතේ᳚ස්ත්වා॒ සාම්රා᳚ජ්යේනා॒භිෂි॑ඤ්චා॒-මීත්යා॑හ . බ්රහ්ම॒ වෛ දේ॒වානා॒-ම්බෘහ॒ස්පතිඃ॑ . බ්රහ්ම॑ණෛ॒වෛන॑-ම॒භිෂි॑ඤ්චති .. සෝ॒ම॒ග්ර॒හාග්ශ්චා॑-වදානී॒යානි॑ ච॒ර්ත්විග්භ්ය॒ උප॑ හරන්ති . අ॒මුමේ॒ව තෛ-ර්ලෝ॒ක-මන්න॑වන්ත-ඞ්කරෝති . සු॒රා॒ග්ර॒හාග්ශ්චා॑-නවදානී॒යානි॑ ච වාජ॒සෘද්භ්යඃ॑ . ඉ॒මමේ॒ව තෛ-ර්ලෝ॒ක-මන්න॑වන්ත-ඞ්කරෝති . අථෝ॑ උ॒භයී᳚ෂ්වේ॒වාභිෂි॑ච්යතේ .. වි॒මා॒ථ-ඞ්කු॑ර්වතේ වාජ॒සෘතඃ॑ .. 51 ..

ඉ॒න්ද්රි॒යස්යාව॑රුද්ධ්යෛ .. අනි॑රුක්තාභිඃ ප්රාතස්සව॒නේ ස්තු॑වතේ . අනි॑රුක්තඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ප්ර॒ජාප॑තේ॒රාප්ත්යෛ᳚ . වාජ॑වතීභි॒-ර්මාද්ධ්ය॑න්දිනේ . අන්නං॒-වෛँ වාජඃ॑ . අන්න॑මේ॒වා-ව॑රුන්ධේ . ශි॒පි॒වි॒ෂ්ටව॑තීභි-ස්තෘතීයසව॒නේ . ය॒ජ්ඤෝ වෛ විෂ්ණුඃ॑ . ප॒ශව॒-ශ්ශිපිඃ॑ . ය॒ජ්ඤ ඒ॒ව ප॒ශුෂු॒ ප්රති॑ තිෂ්ඨති .. බෘ॒හදන්ත්ය॑-ම්භවති . අන්ත॑මේ॒වෛනග්ග්॑ ශ්රි॒යෛ ග॑මයති .. 52 ..

(අ॒ශ්ඤී॒යා - දන්න॑ස්යාන්න॒ස්යා ව॑රුද්ධ්යා॒ - ඉන්ද්ර॑ස්ය ත්වා॒ සාම්රා᳚ජ්යේනා॒භිෂි॑ඤ්චා॒ මීත්යා॑හ-වාජ॒සෘතඃ॒ - ශිපි॒ ස්ත්රීණි॑ ච) (අ. 8)

අනුවාකං 9 - අතිග්රාහ්යාඃ, පඤ්චෛන්ද්රාඃ

නෘ॒ෂද॒-න්ත්වේත්යා॑හ . ප්ර॒ජා වෛ නෲන් . ප්ර॒ජානා॑මේ॒වෛතේන॑ සූයතේ . ද්රු॒ෂද॒මිත්යා॑හ . වන॒ස්පත॑යෝ॒ වෛ ද්රු . වන॒ස්පතී॑නාමේ॒වෛ තේන॑ සූයතේ . භු॒ව॒න॒සද॒-මිත්යා॑හ . ය॒දා වෛ වසී॑යා॒-න්භව॑ති . භුව॑නමග॒න්නිති॒ වෛ තමා॑හුඃ . භුව॑නමේ॒වෛතේන॑ ගච්ඡති .. 53 ..

අ॒ඵ්සු॒ෂද॑-න්ත්වා ඝෘත॒සද॒-මිත්යා॑හ . අ॒පාමේ॒වෛතේන॑ ඝෘ॒තස්ය॑ සූයතේ . ව්යෝ॒ම॒සද॒-මිත්යා॑හ . ය॒දා වෛ වසී॑යා॒-න්භව॑ති . ව්යෝ॑මාග॒න්නිති॒ වෛ තමා॑හුඃ . ව්යෝ॑මෛ॒වෛතේන॑ ගච්ඡති .. පෘ॒ථි॒වි॒ෂද॑-න්ත්වා-(අ)න්තරික්ෂ॒සද॒-මිත්යා॑හ . ඒ॒ෂාමේ॒වෛතේන॑ ලෝ॒කානාග්ං॑ සූයතේ . තස්මා᳚-ද්වාජපේ-යයා॒ජී න ක-ඤ්ච॒න ප්ර॒ත්යව॑රෝහති . අපී॑ව॒ හි දේ॒වතා॑නාග්ං සූ॒යතේ᳚ .. 54 ..

නා॒ක॒සද॒-මිත්යා॑හ . ය॒දාවෛ වසී॑යා॒-න්භව॑ති . නාක॑මග॒න්නිති॒ වෛ තමා॑හුඃ . නාක॑මේ॒වෛතේන॑ ගච්ඡති .. යේ ග්රහාඃ᳚ පඤ්චජ॒නීනා॒ ඉත්යා॑හ . ප॒ඤ්ච॒ජ॒නානා॑-මේ॒වෛතේන॑ සූයතේ .. අ॒පාග්ං රස॒මුද්ව॑යස॒-මිත්යා॑හ . අ॒පාමේ॒වෛතේන॒ රස॑ස්ය සූයතේ . සූර්ය॑රශ්මිග්ං ස॒මාභෘ॑ත॒-මිත්යා॑හ සශුක්ර॒ත්වාය॑ .. 55 ..

(ග॒ච්ඡ॒ති॒ - සූ॒යතේ॒ - +නව॑ ච) (අ. 9)

අනුවාකං 10 - පිණ්ඩපිතෘයජ්ඤඃ දර්ශපූර්ණමාසබ්රාහ්මණශේෂඃ

ඉන්ද්රෝ වෘ॒ත්රග්ං හ॒ත්වා . අසු॑රා-න්පරා॒භාව්ය॑ . සෝ॑-(අ)මාවා॒ස්යා᳚-ම්ප්රත්යාග॑ච්ඡත් . තේ පි॒තරඃ॑ පූර්වේ॒ද්යු-රාග॑ච්ඡන්න් . පි॒තෲන්. ය॒ජ්ඤෝ॑-(අ)ගච්ඡත් . ත-න්දේ॒වාඃ පුන॑රයාචන්ත . තමේ᳚භ්යෝ॒ න පුන॑රදදුඃ . තේ᳚-(අ)බ්රුව॒න් වරං॑-වෘँණාමහෛ . අථ॑ වඃ॒ පුන॑ර්දාස්යාමඃ . අ॒ස්මභ්ය॑මේ॒ව පූ᳚ර්වේ॒ද්යුඃ ක්රි॑යාතා॒ ඉති॑ .. 56 ..

තමේ᳚භ්යඃ॒ පුන॑රදදුඃ . තස්මා᳚ත්-පි॒තෘභ්යඃ॑ පූර්වේ॒ද්යුඃ ක්රි॑යතේ . ය-ත්පි॒තෘභ්යඃ॑ පූර්වේ॒ද්යුඃ ක॒රෝති॑ . පි॒තෘභ්ය॑ ඒ॒ව ත-ද්ය॒ජ්ඤ-න්නි॒ෂ්ක්රීය॒ යජ॑මානඃ॒ ප්රත॑නුතේ .. සෝමා॑ය පි॒තෘපී॑තාය ස්ව॒ධා නම॒ ඉත්යා॑හ . පි॒තුරේ॒වාධි॑ සෝමපී॒ථමව॑ රුන්ධේ . න හි පි॒තා ප්ර॒මීය॑මාණ॒ ආහෛ॒ෂ සෝ॑මපී॒ථ ඉති॑ . ඉ॒න්ද්රි॒යං-වෛँ සෝ॑මපී॒ථඃ . ඉ॒න්ද්රි॒යමේ॒ව සෝ॑මපී॒ථමව॑-රුන්ධේ . තේන᳚න්ද්රි॒යේණ॑ ද්වි॒තීයා᳚-ඤ්ජා॒යාම॒භ්ය॑ශ්ඤුතේ .. 57 ..

ඒ॒ත-ද්වෛ බ්රාහ්ම॑ණ-ම්පු॒රා වා॑ජශ්රව॒සා වි॒දාම॑ක්රන්න් . තස්මා॒-ත්තේ ද්වේද්වේ॑ ජා॒යේ අ॒භ්යා᳚ක්ෂත . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . අ॒භි ද්වි॒තීයා᳚-ඤ්ජා॒යාම॑ශ්ඤුතේ .. අ॒ග්නයේ॑ කව්ය॒වාහ॑නාය ස්ව॒ධා නම॒ ඉත්යා॑හ . ය ඒ॒ව පි॑තෘ॒ණාම॒ග්නිඃ . ත-ම්ප්රී॑ණාති .. ති॒ස්ර ආහු॑තී-ර්ජුහෝති .. ත්රිර්නිද॑ධාති .. ෂට්-ථ්සම්ප॑ද්යන්තේ .. 58 ..

ෂඩ්වා ඍ॒තවඃ॑ . ඍ॒තූනේ॒ව ප්රී॑ණාති .. තූ॒ෂ්ණී-ම්මේක්ෂ॑ණ॒-මාද॑ධාති . අස්ති॑ වා॒ හි ෂ॒ෂ්ඨ ඍ॒තුර්න වා᳚ .. දේ॒වාන්. වෛ පි॒තෲ-න්ප්රී॒තාන් . ම॒නු॒ෂ්යාඃ᳚ පි॒තරෝ-(අ)නු॒ ප්රපි॑පතේ . ති॒ස්ර ආහු॑තී-ර්ජුහෝති . ත්රිර්නිද॑ධාති . ෂට්-ථ්සම්ප॑ද්යන්තේ . ෂඩ්වා ඍ॒තවඃ॑ .. 59 ..

ඍ॒තවඃ॒ ඛලු॒ වෛ දේ॒වාඃ පි॒තරඃ॑ . ඍ॒තූනේ॒ව දේ॒වා-න්පි॒තෲ-න්ප්රී॑ණාති . තාන්ප්රී॒තාන් . ම॒නු॒ෂ්යාඃ᳚ පි॒තරෝ-(අ)නු॒ ප්රපි॑පතේ .. ස॒කෘ॒දා॒ච්ඡි॒න්න-ම්බ॒ර්॒හි-ර්භ॑වති . ස॒කෘදි॑ව॒ හි පි॒තරඃ॑ .. ත්රිර්නිද॑ධාති . තෘ॒තීයේ॒ වා ඉ॒තෝ ලෝ॒කේ පි॒තරඃ॑ . තානේ॒ව ප්රී॑ණාති .. පරාං॒ආව॑ර්තතේ .. 60 ..

හ්ලීකා॒ හි පි॒තරඃ॑ .. ඔෂ්මණෝ᳚ ව්යා॒වෘත॒ උපා᳚ස්තේ . ඌ॒ෂ්මභා॑ගා॒ හි පි॒තරඃ॑ .. බ්ර॒හ්ම॒වා॒දිනෝ॑ වදන්ති . ප්රාශ්යාං(3)න ප්රාශ්යා(3)මිති॑ . ය-ත්ප්රා᳚ශ්ඤී॒යාත් . ජන්ය॒මන්න॑මද්යාත් . ප්ර॒මායු॑ක-ස්ස්යාත් . යන්න ප්රා᳚ශ්ඤී॒යාත් . අහ॑වි-ස්ස්යාත් .. 61 ..

පි॒තෘභ්ය॒ ආවෘ॑ශ්ච්යේත . අ॒ව॒ඝ්රේය॑මේ॒ව . තන්නේව॒ ප්රාශි॑ත॒-න්නේවාප්රා॑ශිතම් .. වී॒රං-වාँ॒ වෛ පි॒තරඃ॑ ප්ර॒යන්තෝ॒ හර॑න්ති . වී॒රං-වාँ॑ දදති . ද॒ශා-ඤ්ඡි॑නත්ති . හර॑ණභාගා॒ හි පි॒තරඃ॑ . පි॒තෲනේ॒ව නි॒රව॑දයතේ .. උත්ත॑ර॒ ආයු॑ෂි॒ ලෝම॑ ඡින්දීත . පි॒තෘ॒ණාග් හ්යේ॑තර්හි॒ නේදී॑යඃ .. 62 ..

නම॑ස්කරෝති . න॒ම॒ස්කා॒රෝ හි පි॑තෘ॒ණාම් .. නමෝ॑ වඃ පිතරෝ॒ රසා॑ය . නමෝ॑ වඃ පිතර॒-ශ්ශුෂ්මා॑ය . නමෝ॑ වඃ පිතරෝ ජී॒වාය॑ . නමෝ॑ වඃ පිතර-ස්ස්ව॒ධායෛ᳚ . නමෝ॑ වඃ පිතරෝ ම॒න්යවේ᳚ . නමෝ॑ වඃ පිතරෝ ඝෝ॒රාය॑ . පිත॑රෝ॒ නමෝ॑ වඃ . ය ඒ॒තස්මි॑න් ँලෝ॒කේ ස්ථ .. 63 ..

යු॒ෂ්මාග්ස්තේ-(අ)නු॑ . යේ᳚-(අ)ස්මිँල්ලෝ॒කේ . මා-න්තේ නු॑ . ය ඒ॒තස්මි॑ँල්ලෝ॒කේ ස්ථ . යූ॒ය-න්තේෂාං॒-වँසි॑ෂ්ඨා භූයාස්ත . යේ᳚-(අ)ස්මිँල්ලෝ॒කේ . අ॒හ-න්තේෂාං॒-වँසි॑ෂ්ඨෝ භූයාස॒මිත්යා॑හ . වසි॑ෂ්ඨ-ස්සමා॒නානා᳚-ම්භවති . ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වාන්-පි॒තෘභ්යඃ॑ ක॒රෝති॑ .. ඒ॒ෂ වෛ ම॑නු॒ෂ්යා॑ණාං-යँ॒ජ්ඤඃ .. 64 ..

දේ॒වානාං॒-වාँ ඉත॑රේ ය॒ජ්ඤාඃ . තේන॒ වා ඒ॒ත-ත්පි॑තෘලෝ॒කේ ච॑රති .. ය-ත්පි॒තෘභ්යඃ॑ ක॒රෝති॑ . ස ඊ᳚ශ්ව॒රඃ ප්රමේ॑තෝඃ . ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යය॒ර්චා පුන॒රෛති॑ . ය॒ජ්ඤෝ වෛ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ය॒ජ්ඤේනෛ॒ව ස॒හ පුන॒රෛති॑ . න ප්ර॒මායු॑කෝ භවති .. පි॒තෘ॒ලෝ॒කේ වා ඒ॒ත-ද්යජ॑මානශ්චරති . ය-ත්පි॒තෘභ්යඃ॑ ක॒රෝති॑ . ස ඊ᳚ශ්ව॒ර ආර්ති॒මාර්තෝඃ᳚ . ප්ර॒ජාප॑ති॒-ස්ත්වාවෛන॒-න්තත॒ උන්නේ॑තුමර්හ॒තීත්යා॑හුඃ . ය-ත්ප්රා॑ජාප॒ත්යය॒ර්චා පුන॒රෛති॑ . ප්ර॒ජාප॑තිරේ॒වෛන॒-න්තත॒ උන්න॑යති . නාර්ති॒මාර්ච්ඡ॑ති॒ යජ॑මානඃ .. 65 ..

(ඉත්ය॑ - ශ්ඤුතේ - පද්යන්තේ - පද්යන්තේ॒ ෂඩ්වා ඍ॒තවෝ॑ - වර්ත॒තේ-(අ) - හ॑වි-ස්ස්යා॒න් - නේදී॑යඃ॒ - ස්ථ - ය॒ජ්ඤෝ - යජ॑මානශ්චරති॒ ය-ත්පි॒තෘභ්යඃ॑ ක॒රෝති॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 10)

(දේ॒වා॒සු॒රා අ॒ග්නීෂෝම॑යෝ--ර් දේ॒වා වෛ යථා॒ දර්ශං॑ - දේ॒වා වෛ යද॒න්යෛ-ර්ග්රහෛ᳚--ර් බ්රහ්මවා॒දිනෝ॒ නාග්නි॑ෂ්ටෝ॒මෝ න - සා॑වි॒ත්රං - දේ॒වස්යා॒හං - තා॒ර්ප්යග්ං - ස॒ප්තාන්න॑හෝ॒මාන් - නෘ॒ෂදං॒ - ත්වේන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රග්ං හ॒ත්වා දශ॑)

(දේ॒වා॒සු॒රා - වා॒ජ්යේ॑වෛනං॒ - තස්මා᳚-ද්වාජපේයයා॒ජී - දේ॒වස්යා॒හං - ँවාජ॒ස්යාව॑රුද්ධ්යා- ඉන්ද්රි॒යමේ॒වාස්මි॒න්॒. - හ්ලීකා॒ හි පි॒තරඃ॒ පඤ්ච॑ෂෂ්ටිඃ)

(දේ॒වා॒සු॒රා - යජ॑මානඃ)

.. හරිඃ॑ ඕම් ..

.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ ප්රථමාෂ්ටකේ තෘතීයඃ ප්රපාඨක-ස්සමාප්තඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ - vājapeyabrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - punarādheyaśeṣaḥ ājyabhāgayorviśeṣaḥ

de॒vā॒su॒rā-ssaṃ-ya~̭ttā āsann | te de॒vā vi̭ja॒ya-mṷpa॒yantaḥ̭ | a॒gnīṣoma̭yo-steja॒svinī᳚sta॒nū-ssa-nnya̭dadhata | i॒damṷ no bhaviṣyati | yadi̭ no je॒ṣyantīti̭ | tenā॒gnīṣomā॒-vapā᳚krāmatām | te de॒vā vi॒jitya̭ | a॒gnīṣomā॒-vanvai᳚cchann | te᳚-'gni-manva̭vinda-nnṛ॒tuṣū-thsa̭nnam | tasya॒ vibha̭ktībhi-steja॒svinī᳚sta॒nū-ravā̭rundhata || 1 ||

te soma॒-manva̭vindann | tama̭ghnann | tasya̭ yathā-'bhi॒jñāya̭-nta॒nū-rvya̭gṛhṇata | te grahā̭ abhavann | ta-dgrahā̭ṇā-ṅgraha॒tvam | yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒ grahā̭ gṛ॒hyante᳚ | tasya॒ tvḙva gṛ̭hī॒tāḥ || nānā᳚gneya-mpunarā॒dheyḙ kuryāt | yadanā᳚gneya-mpunarā॒dheyḙ ku॒ryāt | vyṛ̭ddhame॒va tat || 2 ||

anā᳚gneyaṃ॒-vā~ e॒ta-tkri̭yate | ya-thsa॒midha॒-stanū॒napā̭tami॒ḍo ba॒r॒hi-rya̭jati || u॒bhāvā᳚gne॒yā-vājya̭bhāgau syātām || anā᳚jyabhāgau-bhavata॒ ityā̭huḥ | yadu॒bhāvā᳚gne॒yāva॒nvañcā॒viti̭ | a॒gnaye॒ pava̭mānā॒yotta̭ra-ssyāt | ya-tpava̭mānāya | tenājya̭ bhāgaḥ | tena̭ sau॒myaḥ || budha̭nvatyāgne॒ya-syājya̭-bhāgasya puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati || 3 ||

yathā̭ su॒pta-mbo॒dhaya̭ti | tā॒dṛge॒va tat || a॒gninya̭ktāḥ patnī saṃyā~॒jānā॒mṛcaḥ̭ syuḥ | tenā᳚gne॒yagṃ sarva̭-mbhavati || e॒ka॒dhā tḙja॒svinī᳚-nde॒vatā॒-mupai॒tītyā̭huḥ | saina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ iti̭ || neti̭ brūyāt | pra॒jana̭naṃ॒-vā~ a॒gniḥ | pra॒jana̭na-me॒vopai॒tīti̭ || kṛ॒taya̭ju॒-ssambhṛ̭ta sambhāra॒ ityā̭huḥ || 4 ||

na sa॒bhṛntyā᳚-ssambhā॒rāḥ | na yajuḥ̭ kā॒rya̭miti̭ || atho॒ khalṷ | sa॒bhṛntyā̭ e॒va sa̭bhāṃ॒rāḥ | kā॒ryaṃ̭-ya~juḥ̭ | pu॒na॒rā॒dheya̭sya॒ samṛ̭ddhyai || teno̭pā॒gṃ॒śu praca̭rati | eṣya̭ iva॒ vā e॒ṣaḥ | ya-tpṷna-rā॒dheyaḥ̭ | yatho̭pā॒gṃ॒śu na॒ṣṭami॒cchati̭ || 5 ||

tā॒dṛge॒va tat || u॒ccai-ssvi̭ṣṭa॒kṛta॒mu-thsṛ̭jati | yathā̭ na॒ṣṭaṃ-vi~॒tvā prāhā॒yamiti̭ | tā॒dṛge॒va tat || e॒ka॒dhā tḙja॒svinī᳚-nde॒vatā॒mupai॒tītyā̭huḥ | saina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ iti̭ | tattathā॒ nopai̭ti | pra॒yā॒jā॒nū॒yā॒jeṣve॒va vibha̭ktīḥ kuryāt | ya॒thā॒pū॒rva-mājya̭bhāgau॒ syātā᳚m | e॒va-mpa̭tnī saṃyā~॒jāḥ || 6 ||

ta-dvai᳚śvāna॒rava̭t-pra॒jana̭navattara॒-mupai॒tīti̭ || tadā̭huḥ | vyṛ̭ddhaṃ॒-vā~ e॒tat | anā᳚gneyaṃ॒-vā~ e॒ta-tkri̭yata॒ iti̭ || neti̭ brūyāt | a॒gni-mpra̭tha॒maṃ-vi~bha̭ktīnāṃ-ya~jati | a॒gnimṷtta॒ma-mpa̭tnī saṃyā~॒jānā᳚m | tenā᳚gne॒yam | tena॒ samṛ̭ddha-ṅkriyata॒ iti̭ || 7 ||

(a॒ru॒ndha॒ - tai॒va ta-d- bha̭vati॒ - sambhṛ̭tasambhāra॒ ityā̭hu - ri॒cchati̭ - patnīsaṃyā~॒jā - +nava̭ ca) ( ā1)

anuvākaṃ 2 - vājapeyasya vidhiḥ

de॒vā vai yathā॒darśaṃ̭-ya~॒jñānāha̭ranta | yo᳚-'gniṣṭo॒mam | ya u॒kthya᳚m | yo̭-'tirā॒tram | te sa॒haiva sarvḙ vāja॒peya̭-mapaśyann | te | a॒nyo᳚nyasmai॒ nāti̭ṣṭhanta | a॒hama॒nena̭ yajā॒ iti̭ | te᳚-'bruvann | ā॒jima॒sya dhā̭vā॒meti̭ || 8 ||

tasmi̭-nnā॒jima̭dhāvann | ta-mbṛha॒spati॒-ruda̭jayat | tenā̭yajata | sa svārā᳚jya-magacchat | tamindro᳚-'bravīt | māma॒nena̭ yāja॒yeti̭ | tenendra̭-mayājayat | so-'gra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparyai᳚t | aga̭ccha॒-thsvārā᳚jyam | ati̭ṣṭhantāsmai॒ jyaiṣṭhyā̭ya || 9 ||

ya e॒vaṃ-vi~॒dvān. vā̭ja॒peyḙna॒ yaja̭te | gaccha̭ti॒ svārā᳚jyam | agragṃ̭ samā॒nānā॒-mparyḙti | tiṣṭha̭nte-'smai॒ jyaiṣṭhyā̭ya || sa vā e॒ṣa brā᳚hma॒ṇasya̭ cai॒va rā̭ja॒nya̭sya ca ya॒jñaḥ || taṃ-vā~ e॒taṃ-vā~̭ja॒peya॒ ityā̭huḥ | vā॒jāpyo॒ vā e॒ṣaḥ | vāja॒gg॒ hyḙtena̭ de॒vā aiphsanṋ || somo॒ vai vā̭ja॒peyaḥ̭ | yo vai somaṃ̭-vā~ja॒peyaṃ॒-ve~da̭ || 10 ||

vā॒jyḙvaina̭-mpī॒tvā bha̭vati | ā-'sya̭ vā॒jī jā̭yate || annaṃ॒-vai~ vā̭ja॒peyaḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | attyanna᳚m | ā-'syā᳚nnā॒do jā̭yate || brahma॒ vai vā̭ja॒peyaḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | atti॒ brahma॒ṇā-'nna᳚m | ā-'sya̭ bra॒hmā jā̭yate || 11 ||

vāgvai vāja̭sya prasa॒vaḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ka॒roti̭ vā॒cā vī॒rya᳚m | ainaṃ̭-vā~॒cā ga̭cchati | api̭vatīṃ॒-vā~caṃ̭-va~dati || pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śat | sa ā॒tman vā̭ja॒peya̭-madhatta | ta-nde॒vā a̭bruvann | e॒ṣa vāva ya॒jñaḥ | ya-dvā̭ja॒peyaḥ̭ || 12 ||

apye॒va no-'trā॒stviti̭ | tebhya̭ e॒tā ujji̭tīḥ॒ prāya̭cchat || tā vā e॒tā ujji̭tayo॒ vyākhyā̭yante | ya॒jñasya̭ sarva॒tvāya̭ | de॒vatā̭nā॒-mani̭rbhāgāya || de॒vā vai brahma̭ṇa॒ścānna̭sya ca॒ śama̭la॒mapā᳚ghnann | ya-dbrahma̭ṇa॒-śśama̭la॒māsī᳚t | sā gāthā̭ nārāśa॒gg॒sya̭ bhavat | yadanna̭sya | sā surā᳚ || 13 ||

tasmā॒-dgāya̭taśca ma॒ttasya̭ ca॒ na pra̭ti॒gṛhya᳚m | ya-tpra̭tigṛhṇī॒yāt | śama̭la॒-mprati̭gṛhṇīyāt || sarvā॒ vā e॒tasya॒ vāco 'va̭ruddhāḥ | yo vā̭japeyayā॒jī | yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~-'gnau yā ra̭thanta॒re | yā-'ntari̭kṣe॒ yā vā॒yau yā vā̭made॒vye | yā di॒vi yā-''di॒tye yā bṛ̭ha॒ti | yā-'phsu yauṣa̭dhīṣu॒ yā vana॒spati̭ṣu || tasmā᳚-dvājapeyayā॒jyārtvi̭jīnaḥ | sarvā॒ hya̭sya॒ vāco 'va̭ruddhāḥ || 14 ||

(dhā॒vā॒meti॒ - jyaiṣṭhyā̭ya॒ - veda̭ - bra॒hmā jā̭yate-vāja॒peyaḥ॒-surā-''rtvi̭jīna॒ ekaṃ̭ ca ) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - tasyagrahaviśeṣāḥ

de॒vā vai yada॒nyai-rgrahai᳚-rya॒jñasya॒ nāvārṷndhata | tada̭tigrā॒hyai̭-rati॒gṛhyā-vā̭rundhata | tada̭tigrā॒hyā̭ṇā-matigrāhya॒tvam || yada̭tigrā॒hyā̭ gṛ॒hyante᳚ | yade॒vānyai-rgrahai᳚-rya॒jñasya॒ nāva̭ru॒ndhe | tade॒va taira̭ti॒gṛhyā-va̭rundhe || pañca̭ gṛhyante | pāṅkto̭ ya॒jñaḥ | yāvā̭ne॒va ya॒jñaḥ | tamā॒ptvā 'va̭rundhe || 15 ||

sarva̭ ai॒ndrā bha̭vanti | e॒ka॒dhaiva yaja̭māna indri॒ya-nda̭dhati || sa॒ptada̭śa prājāpa॒tyā grahā̭ gṛhyante | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒-rāptyai᳚ || eka̭ya॒rcā gṛ̭hṇāti | e॒ka॒dhaiva yaja̭māne vī॒rya̭-ndadhāti || so॒ma॒gra॒hāgśca̭ surāgra॒hāgśca̭ gṛhṇāti | e॒ta-dvai de॒vānā᳚-mpara॒mamanna᳚m | ya-thsomaḥ̭ || 16 ||

e॒ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām | ya-thsurā᳚ | pa॒ra॒meṇai॒vāsmā̭ a॒nnādye॒nāva̭ra-ma॒nnādya॒-mava̭rundhe || so॒ma॒gra॒hā-ngṛ̭hṇāti | brahma̭ṇo॒ vā e॒ta-ttejaḥ̭ | ya-thsomaḥ̭ | brahma̭ṇa e॒va teja̭sā॒ tejo॒ yaja̭māne dadhāti | su॒rā॒gra॒hā-ngṛ̭hṇāti | anna̭sya॒ vā e॒tacchama̭lam | ya-thsurā᳚ || 17 ||

anna̭syai॒va śama̭lena॒ śama̭laṃ॒-ya~ja̭mānā॒-dapa̭hanti || so॒ma॒gra॒hāgśca̭ surāgra॒hāgśca̭ gṛhṇāti | pumā॒n॒. vai somaḥ̭ | strī surā᳚ | ta-nmi̭thu॒nam | mi॒thu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya | ā॒tmāna̭me॒va so̭magra॒hai-sspṛ̭ṇoti | jā॒yāgṃ sṷrā gra॒haiḥ | tasmā᳚-dvājapeyayā॒jya̭muṣmi̭~llo॒ke striya॒gṃ॒ sambha̭vati | vā॒ja॒peyā̭-bhijita॒gg॒ hya̭sya || 18 ||

pūrvḙ somagra॒hā gṛ̭hyante | apa̭re surāgra॒hāḥ | pu॒ro॒kṣagṃ so̭magra॒hānth- sā̭dayati | pa॒ścā॒da॒kṣagṃ sṷrāgra॒hān | pā॒pa॒va॒sya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai || e॒ṣa vai yaja̭mānaḥ | ya-thsomaḥ̭ | anna॒gṃ॒ surā᳚ | so॒ma॒gra॒hāgśca̭ surāgra॒hāgśca॒ vyati̭ṣajati | a॒nnādyḙnai॒vainaṃ॒-vya~ti̭ṣajati || 19 ||

sa॒pṛñcaḥ̭ stha॒ sa-mmā̭ bha॒dreṇa̭ pṛ॒ṅktetyā̭ha | annaṃ॒-vai~ bha॒dram | a॒nnādyḙnai॒vaina॒gṃ॒ sagṃsṛ̭jati || anna̭sya॒ vā e॒tacchama̭lam | ya-thsurā᳚ | pā॒pmèva॒ khalu॒ vai śama̭lam | pā॒pmanā॒ vā ḙname॒tacchama̭lena॒ vyati̭ṣajati | ya-thso̭magra॒hāgśca̭ surāgra॒hāgśca̭ vyati॒ṣaja̭ti || vi॒pṛcaḥ̭ stha॒ vi mā̭ pā॒pmanā̭ pṛ॒ṅktetyā̭ha | pā॒pmanai॒vaina॒gṃ॒ śama̭lena॒ vyāva̭rtayati || 20 ||

tasmā᳚-dvājapeyayā॒jī pū॒to meddhyo̭ dakṣi॒ṇyaḥ̭ || prāṃu-ddra̭vati somagra॒haiḥ | a॒mume॒va tai-rlo॒ka-ma॒bhija̭yati | pra॒tyaṅkhsṷrā gra॒haiḥ | i॒mame॒va tai-rlo॒ka-ma॒bhija̭yati || prati̭ṣṭhanti somagra॒haiḥ | yāva̭de॒va sa॒tyam | tena̭ sūyate || vā॒ja॒sṛdbhyaḥ̭ surāgra॒hān. ha̭ranti | anṛ̭tenai॒va viśa॒gṃ॒ sagṃsṛ̭jati || hi॒ra॒ṇya॒pā॒tra-mmadhoḥ᳚ pū॒rṇa-nda̭dāti | ma॒dha॒vyo̭-'sā॒nīti̭ || e॒ka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ harati | e॒ka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyu॒stejo̭ dadhāti || 21 ||

(ā॒ptvā-'va̭rundhe॒ - somaḥ॒ - śama̭laṃ॒-ya~-thsurā॒ - hya̭-syainaṃ॒-vya~ti̭ṣajati॒ - vyāva̭rtayati - sṛjati ca॒tvāri̭ ca ) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - paśava-ssaptadaśa

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | nāgni̭ṣṭo॒mo nokthyaḥ̭ | na ṣo̭ḍa॒śī nāti̭rā॒traḥ | atha॒ kasmā᳚-dvāja॒peye॒ sarvḙ yajñakra॒tavo-'va̭ruddhyanta॒ iti̭ | pa॒śubhi॒riti̭ brūyāt || ā॒gne॒ya-mpa॒śumāla̭bhate | a॒gni॒ṣṭo॒mame॒va tenāva̭rundhe | ai॒ndrā॒gneno॒kthya᳚m | ai॒ndreṇa̭ ṣoḍa॒śinaḥ̭ sto॒tram | sā॒ra॒sva॒tyā-'ti̭rā॒tram || 22 ||

mā॒ru॒tyā bṛ̭ha॒ta-ssto॒tram | e॒tāva̭nto॒ vai ya̭jñakra॒tavaḥ̭ | tā-npa॒śubhi̭re॒vā-va̭rundhe || ā॒tmāna̭me॒va spṛ̭ṇo-tyagniṣṭo॒mena̭ | prā॒ṇā॒pā॒nā-vu॒kthyḙna | vī॒ryagṃ̭ ṣoḍa॒śinaḥ̭ sto॒treṇa̭ | vāca̭-matirā॒treṇa̭ | pra॒jā-mbṛ̭ha॒ta-ssto॒treṇa̭ | i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yatyagniṣṭo॒mena̭ | a॒ntari̭kṣa-mu॒kthyḙna || 23 ||

su॒va॒rgaṃ-lo~॒kagṃ ṣo̭ḍa॒śinaḥ̭ sto॒treṇa̭ | de॒va॒yānā̭ne॒va pa॒tha āro̭ha-tyatirā॒treṇa̭ | nākagṃ̭ rohati bṛha॒ta-ssto॒treṇa̭ | teja̭ e॒vātma-ndha̭tta āgne॒yena̭ pa॒śunā᳚ | ojo॒ bala̭maindrā॒gnena̭ | i॒ndri॒ya-mai॒ndreṇa̭ | vācagṃ̭ sārasva॒tyā | u॒bhāve॒va dḙvalo॒ka-ñca̭ manuṣyalo॒ka-ñcā॒bhija̭yati māru॒tyā va॒śayā᳚ || sa॒ptada̭śa prājāpa॒tyā-npa॒śūnāla̭bhate | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ || 24 ||

pra॒jāpa̭te॒rāptyai᳚ || śyā॒mā eka̭rūpā bhavanti | e॒vami̭va॒ hi pra॒jāpa̭ti॒-ssamṛ̭ddhyai || tā-nparya̭gnikṛtā॒-nuthsṛ̭jati || ma॒ruto̭ ya॒jñama̭jighāgṃsa-npra॒jāpa̭teḥ | tebhya̭ e॒tā-mmā̭ru॒tīṃ-va~॒śāmāla̭bhata | tayai॒vainā̭-naśamayat || mā॒ru॒tyā pra॒carya̭ | e॒tān-thsañjña̭payet | ma॒ruta̭ e॒va śa̭mayi॒tvā || 25 ||

e॒taiḥ praca̭rati | ya॒jñasyāghā̭tāya || e॒ka॒dhā va॒pā jṷhoti | e॒ka॒de॒va॒tyā̭ hi | e॒te | atho̭ eka॒dhaiva yaja̭māne vī॒rya̭-ndadhāti || nai॒vā॒reṇa̭ sa॒ptada̭śaśarāve-ṇai॒tarhi॒ praca̭rati | e॒ta-tpṷroḍāśā॒ hyḙte | atho̭ paśū॒nāme॒va chi॒dramapi̭dadhāti || sā॒ra॒sva॒tyotta॒mayā॒ praca̭rati | vāg vai sara̭svatī | tasmā᳚-tprā॒ṇānāṃ॒-vā~gṷtta॒mā | atho᳚ pra॒jāpa̭tāve॒va ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati | pra॒jāpa̭ti॒r॒ hi vāk || apa̭nnadatī bhavati | tasmā᳚-nmanu॒ṣyā᳚-ssarvāṃ॒-vā~caṃ̭-va~danti || 26 ||

(a॒ti॒rā॒tra - ma॒ntari̭kṣamu॒kthyḙna - pra॒jāpa̭tiḥ - śamayi॒tvot - ta॒mayā॒ praca̭rati॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - rathayājanam

sā॒vi॒tra-ñjṷhoti॒ karma̭ṇaḥ karmaṇaḥ pu॒rastā᳚t || kasta-dve॒detyā̭huḥ | ya-dvā̭ja॒peya̭sya॒ pūrvaṃ॒-ya~dapa̭ra॒miti̭ | sa॒vi॒tṛpra̭sūta e॒va ya̭thāpū॒rva-ṅkarmā̭ṇi karoti || sava̭ne savane juhoti | ā॒krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti na॒ ityā̭ha | vāgvai de॒vānā᳚-mpu॒rā-'nna̭māsīt | vāca̭me॒vāsmā॒ annagg̭ svadayati || 27 ||

indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒ iti॒ ratha̭mu॒pāva̭harati॒ viji̭tyai || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmityā̭ha | yaccai॒veyam | yaccā॒syāmadhi̭ | tade॒vā-va̭rundhe | atho॒ tasmi̭nne॒vobhaye॒-'bhiṣi̭cyate || a॒phsva̭ntara॒-mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jamityaśvā᳚-npalpūlayati | a॒phsu vā aśva̭sya॒ tṛtī̭ya॒-mpravi̭ṣṭam | tada̭nu॒vena॒nvava̭plavate | yada॒phsu pa̭lpū॒laya̭ti || 28 ||

yade॒vāsyā॒phsu pravi̭ṣṭam | tade॒vāva̭rundhe || ba॒hu vā aśvo̭-'me॒ddhya-mupa̭gacchati | yada॒phsu pa̭lpū॒laya̭ti | meddhyā̭ne॒vainā᳚n karoti || vā॒yurvā᳚ tvā॒ manṷrvā॒ tvetyā̭ha | e॒tā vā e॒ta-nde॒vatā॒ agre॒ aśva̭mayuñjann | tābhi̭re॒vaināṋ. yunakti | sa॒vasyojji̭tyai || yajṷṣā yunakti॒ vyāvṛ̭ttyai || 29 ||

apā᳚-nna pādāśuhema॒nniti॒ sammā᳚rṣṭi | meddhyā̭ne॒vainā᳚n karoti | atho॒ stautye॒vainā̭nā॒jigṃ sa̭riṣya॒taḥ || vi॒ṣṇu॒ kra॒mān kra̭mate | viṣṇṷre॒va bhū॒tvemā~llo॒kā-na॒bhija̭yati || vai॒śva॒de॒vo vai rathaḥ̭ | a॒ṅkau nya॒ṅkāva॒bhito॒ rathaṃ॒-yā~vityā̭ha | yā e॒va de॒vatā॒ rathe॒ pravi̭ṣṭāḥ | tābhya̭ e॒va nama̭skaroti | ā॒tmano-'nā᳚rtyai || aśa̭maratha-mbhāvuko-'sya॒ ratho̭ bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 30 ||

(sva॒da॒ya॒ti॒ - pa॒lpū॒laya̭ti॒ - vyāvṛ̭ttyā॒ - anā᳚rtyai॒ dve ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - rathadhāvanam

de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa॒mityā̭ha | sa॒vi॒tṛpra̭sūta e॒va brahma̭ṇā॒ vāja॒mujja̭yati || de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mityā̭ha | sa॒vi॒tṛpra̭sūta e॒va brahma̭ṇā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ rohati || cātvā̭le rathaca॒kra-nnimi̭tagṃ rohati | ato॒ vā aṅgi̭rasa utta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | sā॒kṣāde॒va yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || āve᳚ṣṭayati | vajro॒ vai rathaḥ̭ | vajrḙṇai॒va diśo॒-'bhija̭yati || 31 ||

vā॒jinā॒gṃ॒ sāma̭ gāyate | annaṃ॒-vai~ vājaḥ̭ | anna̭me॒-vāva̭rundhe || vā॒co varṣma̭ de॒vebhyo-'pā᳚krāmat | ta-dvana॒spatī॒-nprāvi̭śat | saiṣā vāg-vana॒spati̭ṣu vadati | yā dṷndu॒bhau | tasmā᳚-ddundu॒bhi-ssarvā॒ vācoti̭ vadati || du॒ndu॒bhīn-thsa॒māghna̭nti | pa॒ra॒mā vā e॒ṣā vāk || 32 ||

yā dṷndu॒bhau | pa॒ra॒mayai॒va vā॒cā-'va̭rāṃ॒-vā~ca॒ma-va̭rundhe | atho̭ vā॒ca e॒va varṣma॒ yaja̭mā॒no 'va̭rundhe || indrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayi॒-dityā̭ha | e॒ṣa vā e॒tarhīndraḥ̭ | yo yaja̭te | yaja̭māna e॒va vāja॒mujja̭yati || sa॒ptada̭śa pravyā॒dhānā॒ji-ndhā̭vanti | sa॒pta॒da॒śagg sto॒tra-mbha̭vati | sa॒ptada̭śa saptadaśa dīyante || 33 ||

sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒-rāptyai᳚ || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭sītyā̭ha | a॒gnirvā arvā᳚ | vā॒yu-ssaptiḥ̭ | ā॒di॒tyo vā॒jī | e॒tābhi̭re॒vāsmai̭ de॒vatā̭bhi-rdevara॒thaṃ-yu~̭nakti || pra॒ṣṭi॒vā॒hinaṃ̭-yu~nakti | pra॒ṣṭi॒vā॒hī vai dḙvara॒thaḥ | de॒va॒ra॒thame॒vāsmai̭ yunakti || 34 ||

vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata॒ kāṣṭhā᳚-ṅgaccha॒tetyā̭ha | su॒va॒rgo vai lo॒kaḥ kāṣṭhā᳚ | su॒va॒rgame॒va lo॒kaṃ-ya~̭nti || su॒va॒rgaṃ-vā~ e॒te lo॒kaṃ-ya~̭nti | ya ā॒ji-ndhāva̭nti || prāñco̭ dhāvanti | prāṃi̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ || ca॒ta॒sṛbhi॒ranṷ mantrayate | ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si | chando̭bhire॒vainā᳚n-thsuva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 35 ||

pra vā e॒te᳚-'smāl-lo॒kāccya̭vante | ya ā॒ji-ndhāva̭nti | uda̭ñca॒ āva̭rtante | a॒smāde॒va tena̭ lo॒kānnaya̭nti || ra॒tha॒vi॒mo॒ca॒nīya̭-ñjuhoti॒ prati̭ṣṭhityai || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dityā̭ha | annaṃ॒-vai~ vājaḥ̭ | anna̭me॒vāva̭rundhe || ya॒thā॒lo॒kaṃ-vā~ e॒ta ujja̭yanti | ya ā॒ji-ndhāva̭nti || 36 ||

kṛ॒ṣṇala̭-ṅkṛṣṇalaṃ-vā~ja॒sṛdbhyaḥ॒ praya̭cchati | yame॒va te vājaṃ̭-lo~॒kamu॒jjaya̭nti | ta-mpa̭ri॒krīyā-va̭rundhe || e॒ka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭harati | e॒ka॒dhaiva yaja̭māne vī॒rya̭-ndadhāti || de॒vā vā oṣa̭dhīṣvā॒jima̭yuḥ | tā bṛha॒spati॒-ruda̭jayat | sa nī॒vārā॒nnira̭vṛṇīta | tannī॒vārā̭ṇā-nnīvāra॒tvam || nai॒vā॒raśca॒ru-rbha̭vati || 37 ||

e॒tadvai de॒vānā᳚-mpara॒mamanna᳚m | yannī॒vārāḥ᳚ | pa॒ra॒meṇai॒vāsmā̭ a॒nnādye॒-nāva̭ra-ma॒nnādya॒mava̭rundhe || sa॒ptada̭śaśarāvo bhavati | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒-rāptyai᳚ || kṣī॒re bha̭vati | ruca̭me॒vāsmi̭n-dadhāti || sa॒rpiṣvā᳚-nbhavati meddhya॒tvāya̭ || bā॒r॒ha॒spa॒tyo vā e॒ṣa de॒vata̭yā || 38 ||

yo vā̭ja॒peyḙna॒ yaja̭te | bā॒r॒ha॒spa॒tya e॒ṣa ca॒ruḥ || aśvā᳚n-thsariṣya॒ta-ssa॒sruṣa॒ścāva̭-ghrāpayati | yame॒va te vājaṃ̭-lo~॒kamu॒jjaya̭nti | tame॒vāva̭rundhe || ajī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~mṷcyaddhva॒miti̭ dundu॒bhīn. vimṷñcati | yame॒va te vājaṃ̭-lo~॒kami̭ndri॒ya-ndṷndu॒bhaya̭ u॒jjaya̭nti | tame॒vā-va̭rundhe || 39 ||

(a॒bhija̭yati॒ - vā e॒ṣā vāg - dī̭yante - 'smai yunakti - gamayati॒ - ya ā॒ji-ndhāva̭nti - bhavati - de॒vata̭yā॒ - +-'ṣṭau ca̭) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - yūpārohaṇam

tā॒rpyaṃ-ya~ja̭māna॒-mpari̭dhāpayati | ya॒jño vai tā॒rpyam | ya॒jñenai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati | da॒rbha॒maya॒-mpari̭dhāpayati | pa॒vitraṃ॒-vai~ da॒rbhāḥ | pu॒nātye॒vaina᳚m | vājaṃ॒-vā~ e॒ṣo-'va̭ruruthsate | yo vā̭ja॒peyḙna॒ yaja̭te | oṣa̭dhayaḥ॒ khalu॒ vai vājaḥ̭ | ya-dda̭rbha॒maya̭-mparidhā॒paya̭ti || 40 ||

vāja॒syāva̭-ruddhyai || jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā॒vetyā̭ha | patni̭yā e॒vaiṣa ya॒jñasyā᳚n-vāra॒mbho-'na̭vacchityai || sa॒ptada̭śā-ratni॒ryūpo̭ bhavati | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒rāptyai᳚ || tū॒pa॒ra-ścatṷraśri-rbhavati || gau॒dhū॒ma-ñca॒ṣāla᳚m | na vā e॒te vrī॒hayo॒ na yavāḥ᳚ | ya-dgo॒dhūmāḥ᳚ || 41 ||

e॒vami̭va॒ hi pra॒jāpa̭ti॒-ssamṛ̭ddhyai | atho̭ a॒mume॒vāsmai̭ lo॒kamanna̭vanta-ṅkaroti || vāso̭bhi-rveṣṭayati | e॒ṣa vai yaja̭mānaḥ | yadyūpaḥ̭ | sa॒rva॒de॒va॒tyaṃ̭-vā~saḥ̭ | sarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssama̭rdhayati | atho̭ ā॒krama̭ṇame॒va tathsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || dvāda̭śa vājaprasa॒vīyā̭ni juhoti || 42 ||

dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va prī̭ṇāti | atho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || da॒śabhiḥ॒ kalpai̭ rohati | nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ | nābhi̭rdaśa॒mī | prā॒ṇāne॒va ya̭thāsthā॒na-ṅka̭lpayi॒tvā | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamḙti | e॒tāva॒dvai purṷṣasya॒ svam || 43 ||

yāva̭t-prā॒ṇāḥ | yāva̭de॒vāsyāsti̭ | tena̭ sa॒ha sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || suva̭rde॒vāgṃ a̭ga॒nmetyā̭ha | su॒va॒rgame॒va lo॒kamḙti | a॒mṛtā̭ abhū॒metyā̭ha | a॒mṛta̭miva॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ | pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhū॒metyā̭ha | prā॒jā॒pa॒tyo vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ | a॒smāde॒va tena̭ lo॒kānnaiti̭ || 44 ||

sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitā-māśā᳚ste || ā॒sa॒pu॒ṭai-rghna̭nti | annaṃ॒-vā~ i॒yam | a॒nnādyḙnai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayanti | ūṣai᳚-rghnanti | e॒te hi sā॒kṣādanna᳚m | yadūṣāḥ᳚ | sā॒kṣāde॒vaina̭-ma॒nnādyḙna॒ sama̭rdhayanti || pu॒rastā᳚t-pra॒tyañca᳚-ṅghnanti || 45 ||

pu॒rastā॒ddhi pra̭tī॒cīna॒-manna̭ma॒dyate᳚ || śī॒r॒ṣa॒to ghna̭nti | śī॒r॒ṣa॒to hyanna̭ma॒dyate᳚ || di॒gbhyo ghna̭nti | di॒gbhya e॒vāsmā̭ a॒nnādya॒-mava̭rundhate || ī॒śva॒ro vā e॒ṣa parāṃ᳚-pra॒daghaḥ̭ | yo yūpa॒gṃ॒ roha̭ti || hira̭ṇyama॒ddhya-va̭rohati | a॒mṛtaṃ॒-vai~ hira̭ṇyam | a॒mṛtagṃ̭ suva॒rgo lo॒kaḥ || 46 ||

a॒mṛta̭ e॒va sṷva॒rge lo॒ke prati̭ tiṣṭhati || śa॒tamā̭na-mbhavati | śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ | āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhati || puṣṭyai॒ vā e॒ta-drū॒pam | yada॒jā | tri-ssaṃ̭va~thsa॒rasyā॒nyān-pa॒śū-npari॒ prajā̭yate || ba॒stā॒ji॒na-ma॒ddhyava̭ rohati | puṣṭyā̭me॒va pra॒jana̭ne॒ prati̭tiṣṭhati || 47 ||

(pa॒ri॒dhā॒paya̭ti - go॒dhūmā̭ - juhoti॒ - svaṃ - naiti̭ - pra॒tyañja̭-ṅghnanti - lo॒ko - +nava̭ ca (a. 7)

anuvākaṃ 8 - annahomāḥ, abhiṣekaśca

sa॒ptānna̭-ho॒māñjṷhoti | sa॒pta vā annā̭ni | yāva̭ntye॒vānnā̭ni | tānye॒vāva̭rundhe | sa॒pta grā॒myā oṣa̭dhayaḥ | sa॒ptāra॒ṇyāḥ | u॒bhayī̭ṣā॒-mava̭ruddhyai || anna̭syā-nnasya juhoti | anna̭syānna॒syā-va̭ruddhyai || ya-dvā̭japeyayā॒jya-na̭varuddhasyāśñī॒yāt || 48 ||

ava̭ruddhena॒ vyṛ̭ddhyeta | sarva̭sya samava॒dāya̭ juhoti | ana̭varuddha॒-syāva̭ruddhyai || audṷmbareṇa sru॒veṇa̭ juhoti | ūrgvā anna̭-mudu॒mbaraḥ̭ | ū॒rja e॒vānnādya॒syāva̭ruddhyai || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va ityā̭ha | sa॒vi॒tṛ pra̭sūta e॒vaina॒-mbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhi-ra॒bhiṣi̭ñcati || anna̭syānnasyā॒bhiṣi̭ñcati | anna̭syānna॒syāva̭ruddhyai || 49 ||

pu॒rastā᳚t-pra॒tyañca̭-ma॒bhiṣi̭ñcati | pu॒rastā॒ddhi-pra̭tī॒cīna॒-manna̭ma॒dyate᳚ | śī॒r॒ṣa॒to̭-'bhiṣi̭ñcati | śī॒r॒ṣa॒to hyanna̭ma॒dyate᳚ || āmukhā̭da॒nvava̭ srāvayati | mu॒kha॒ta e॒vāsmā̭ a॒nnādya̭-ndadhāti || a॒gnestvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mītyā̭ha | e॒ṣa vā a॒gne-ssa॒vaḥ | tenai॒vaina̭-ma॒bhiṣi̭ñcati | indra̭sya tvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mītyā̭ha || 50 ||

i॒ndri॒ya-me॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti | bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒-mītyā̭ha | brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ̭ | brahma̭ṇai॒vaina̭-ma॒bhiṣi̭ñcati || so॒ma॒gra॒hāgścā̭-vadānī॒yāni̭ ca॒rtvigbhya॒ upa̭ haranti | a॒mume॒va tai-rlo॒ka-manna̭vanta-ṅkaroti | su॒rā॒gra॒hāgścā̭-navadānī॒yāni̭ ca vāja॒sṛdbhyaḥ̭ | i॒mame॒va tai-rlo॒ka-manna̭vanta-ṅkaroti | atho̭ u॒bhayī᳚ṣve॒vābhiṣi̭cyate || vi॒mā॒tha-ṅkṷrvate vāja॒sṛtaḥ̭ || 51 ||

i॒ndri॒yasyāva̭ruddhyai || ani̭ruktābhiḥ prātassava॒ne stṷvate | ani̭ruktaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒rāptyai᳚ | vāja̭vatībhi॒-rmāddhya̭ndine | annaṃ॒-vai~ vājaḥ̭ | anna̭me॒vā-va̭rundhe | śi॒pi॒vi॒ṣṭava̭tībhi-stṛtīyasava॒ne | ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | pa॒śava॒-śśipiḥ̭ | ya॒jña e॒va pa॒śuṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || bṛ॒hadantya̭-mbhavati | anta̭me॒vainagg̭ śri॒yai ga̭mayati || 52 ||

(a॒śñī॒yā - danna̭syānna॒syā va̭ruddhyā॒ - indra̭sya tvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒ mītyā̭ha-vāja॒sṛtaḥ॒ - śipi॒ strīṇi̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - atigrāhyāḥ, pañcaindrāḥ

nṛ॒ṣada॒-ntvetyā̭ha | pra॒jā vai nṝn | pra॒jānā̭me॒vaitena̭ sūyate | dru॒ṣada॒mityā̭ha | vana॒spata̭yo॒ vai dru | vana॒spatī̭nāme॒vai tena̭ sūyate | bhu॒va॒na॒sada॒-mityā̭ha | ya॒dā vai vasī̭yā॒-nbhava̭ti | bhuva̭namaga॒nniti॒ vai tamā̭huḥ | bhuva̭name॒vaitena̭ gacchati || 53 ||

a॒phsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sada॒-mityā̭ha | a॒pāme॒vaitena̭ ghṛ॒tasya̭ sūyate | vyo॒ma॒sada॒-mityā̭ha | ya॒dā vai vasī̭yā॒-nbhava̭ti | vyo̭māga॒nniti॒ vai tamā̭huḥ | vyo̭mai॒vaitena̭ gacchati || pṛ॒thi॒vi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada॒-mityā̭ha | e॒ṣāme॒vaitena̭ lo॒kānāgṃ̭ sūyate | tasmā᳚-dvājape-yayā॒jī na ka-ñca॒na pra॒tyava̭rohati | apī̭va॒ hi de॒vatā̭nāgṃ sū॒yate᳚ || 54 ||

nā॒ka॒sada॒-mityā̭ha | ya॒dāvai vasī̭yā॒-nbhava̭ti | nāka̭maga॒nniti॒ vai tamā̭huḥ | nāka̭me॒vaitena̭ gacchati || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ ityā̭ha | pa॒ñca॒ja॒nānā̭-me॒vaitena̭ sūyate || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒-mityā̭ha | a॒pāme॒vaitena॒ rasa̭sya sūyate | sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭ta॒-mityā̭ha saśukra॒tvāya̭ || 55 ||

(ga॒ccha॒ti॒ - sū॒yate॒ - +nava̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - piṇḍapitṛyajñaḥ darśapūrṇamāsabrāhmaṇaśeṣaḥ

indro vṛ॒tragṃ ha॒tvā | asṷrā-nparā॒bhāvya̭ | so̭-'māvā॒syā᳚-mpratyāga̭cchat | te pi॒taraḥ̭ pūrve॒dyu-rāga̭cchann | pi॒tṝn. ya॒jño̭-'gacchat | ta-nde॒vāḥ puna̭rayācanta | tame᳚bhyo॒ na puna̭radaduḥ | te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai | atha̭ vaḥ॒ puna̭rdāsyāmaḥ | a॒smabhya̭me॒va pū᳚rve॒dyuḥ kri̭yātā॒ iti̭ || 56 ||

tame᳚bhyaḥ॒ puna̭radaduḥ | tasmā᳚t-pi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ kri̭yate | ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ ka॒roti̭ | pi॒tṛbhya̭ e॒va ta-dya॒jña-nni॒ṣkrīya॒ yaja̭mānaḥ॒ prata̭nute || somā̭ya pi॒tṛpī̭tāya sva॒dhā nama॒ ityā̭ha | pi॒ture॒vādhi̭ somapī॒thamava̭ rundhe | na hi pi॒tā pra॒mīya̭māṇa॒ āhai॒ṣa so̭mapī॒tha iti̭ | i॒ndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒thaḥ | i॒ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭-rundhe | tena᳚ndri॒yeṇa̭ dvi॒tīyā᳚-ñjā॒yāma॒bhya̭śñute || 57 ||

e॒ta-dvai brāhma̭ṇa-mpu॒rā vā̭jaśrava॒sā vi॒dāma̭krann | tasmā॒-tte dvedvḙ jā॒ye a॒bhyā᳚kṣata | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | a॒bhi dvi॒tīyā᳚-ñjā॒yāma̭śñute || a॒gnayḙ kavya॒vāha̭nāya sva॒dhā nama॒ ityā̭ha | ya e॒va pi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ | ta-mprī̭ṇāti || ti॒sra āhṷtī-rjuhoti || trirnida̭dhāti || ṣaṭ-thsampa̭dyante || 58 ||

ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti || tū॒ṣṇī-mmekṣa̭ṇa॒-māda̭dhāti | asti̭ vā॒ hi ṣa॒ṣṭha ṛ॒turna vā᳚ || de॒vān. vai pi॒tṝ-nprī॒tān | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'nu॒ prapi̭pate | ti॒sra āhṷtī-rjuhoti | trirnida̭dhāti | ṣaṭ-thsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ || 59 ||

ṛ॒tavaḥ॒ khalu॒ vai de॒vāḥ pi॒taraḥ̭ | ṛ॒tūne॒va de॒vā-npi॒tṝ-nprī̭ṇāti | tānprī॒tān | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'nu॒ prapi̭pate || sa॒kṛ॒dā॒cchi॒nna-mba॒r॒hi-rbha̭vati | sa॒kṛdi̭va॒ hi pi॒taraḥ̭ || trirnida̭dhāti | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | tāne॒va prī̭ṇāti || parāṃ॒āva̭rtate || 60 ||

hlīkā॒ hi pi॒taraḥ̭ || òṣmaṇo᳚ vyā॒vṛta॒ upā᳚ste | ū॒ṣmabhā̭gā॒ hi pi॒taraḥ̭ || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | prāśyāṃ(3)na prāśyā(3)miti̭ | ya-tprā᳚śñī॒yāt | janya॒manna̭madyāt | pra॒māyṷka-ssyāt | yanna prā᳚śñī॒yāt | aha̭vi-ssyāt || 61 ||

pi॒tṛbhya॒ āvṛ̭ścyeta | a॒va॒ghreya̭me॒va | tanneva॒ prāśi̭ta॒-nnevāprā̭śitam || vī॒raṃ-vā~॒ vai pi॒taraḥ̭ pra॒yanto॒ hara̭nti | vī॒raṃ-vā~̭ dadati | da॒śā-ñchi̭natti | hara̭ṇabhāgā॒ hi pi॒taraḥ̭ | pi॒tṝne॒va ni॒rava̭dayate || utta̭ra॒ āyṷṣi॒ loma̭ chindīta | pi॒tṛ॒ṇāg hyḙtarhi॒ nedī̭yaḥ || 62 ||

nama̭skaroti | na॒ma॒skā॒ro hi pi̭tṛ॒ṇām || namo̭ vaḥ pitaro॒ rasā̭ya | namo̭ vaḥ pitara॒-śśuṣmā̭ya | namo̭ vaḥ pitaro jī॒vāya̭ | namo̭ vaḥ pitara-ssva॒dhāyai᳚ | namo̭ vaḥ pitaro ma॒nyave᳚ | namo̭ vaḥ pitaro gho॒rāya̭ | pita̭ro॒ namo̭ vaḥ | ya e॒tasmi̭n ~lo॒ke stha || 63 ||

yu॒ṣmāgste-'nṷ | ye᳚-'smi~llo॒ke | mā-nte nṷ | ya e॒tasmi̭~llo॒ke stha | yū॒ya-nteṣāṃ॒-va~si̭ṣṭhā bhūyāsta | ye᳚-'smi~llo॒ke | a॒ha-nteṣāṃ॒-va~si̭ṣṭho bhūyāsa॒mityā̭ha | vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-pi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti̭ || e॒ṣa vai ma̭nu॒ṣyā̭ṇāṃ-ya~॒jñaḥ || 64 ||

de॒vānāṃ॒-vā~ ita̭re ya॒jñāḥ | tena॒ vā e॒ta-tpi̭tṛlo॒ke ca̭rati || ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti̭ | sa ī᳚śva॒raḥ pramḙtoḥ | prā॒jā॒pa॒tyaya॒rcā puna॒raiti̭ | ya॒jño vai pra॒jāpa̭tiḥ | ya॒jñenai॒va sa॒ha puna॒raiti̭ | na pra॒māyṷko bhavati || pi॒tṛ॒lo॒ke vā e॒ta-dyaja̭mānaścarati | ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti̭ | sa ī᳚śva॒ra ārti॒mārtoḥ᳚ | pra॒jāpa̭ti॒-stvāvaina॒-ntata॒ unnḙtumarha॒tītyā̭huḥ | ya-tprā̭jāpa॒tyaya॒rcā puna॒raiti̭ | pra॒jāpa̭tire॒vaina॒-ntata॒ unna̭yati | nārti॒mārccha̭ti॒ yaja̭mānaḥ || 65 ||

(itya̭ - śñute - padyante - padyante॒ ṣaḍvā ṛ॒tavo̭ - varta॒te-' - ha̭vi-ssyā॒n - nedī̭yaḥ॒ - stha - ya॒jño - yaja̭mānaścarati॒ ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti॒ pañca̭ ca) (a. 10)

(de॒vā॒su॒rā a॒gnīṣoma̭yo--r de॒vā vai yathā॒ darśaṃ̭ - de॒vā vai yada॒nyai-rgrahai᳚--r brahmavā॒dino॒ nāgni̭ṣṭo॒mo na - sā̭vi॒traṃ - de॒vasyā॒haṃ - tā॒rpyagṃ - sa॒ptānna̭ho॒mān - nṛ॒ṣadaṃ॒ - tvendro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā daśa̭)

(de॒vā॒su॒rā - vā॒jyḙvainaṃ॒ - tasmā᳚-dvājapeyayā॒jī - de॒vasyā॒haṃ - ~vāja॒syāva̭ruddhyā- indri॒yame॒vāsmi॒n॒. - hlīkā॒ hi pi॒taraḥ॒ pañca̭ṣaṣṭiḥ)

(de॒vā॒su॒rā - yaja̭mānaḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake tṛtīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके तृतीयः प्रपाठकः - वाजपेयब्राह्मणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - पुनराधेयशेषः आज्यभागयोर्विशेषः

दे॒वा॒सु॒रा-स्सं-यँ॑त्ता आसन्न् । ते दे॒वा वि॑ज॒य-मु॑प॒यन्तः॑ । अ॒ग्नीषोम॑यो-स्तेज॒स्विनी᳚स्त॒नू-स्स-न्न्य॑दधत । इ॒दमु॑ नो भविष्यति । यदि॑ नो जे॒ष्यन्तीति॑ । तेना॒ग्नीषोमा॒-वपा᳚क्रामताम् । ते दे॒वा वि॒जित्य॑ । अ॒ग्नीषोमा॒-वन्वै᳚च्छन्न् । ते᳚-ऽग्नि-मन्व॑विन्द-न्नृ॒तुषू-थ्स॑न्नम् । तस्य॒ विभ॑क्तीभि-स्तेज॒स्विनी᳚स्त॒नू-रवा॑रुन्धत ॥ 1 ॥

ते सोम॒-मन्व॑विन्दन्न् । तम॑घ्नन्न् । तस्य॑ यथा-ऽभि॒ज्ञाय॑-न्त॒नू-र्व्य॑गृह्णत । ते ग्रहा॑ अभवन्न् । त-द्ग्रहा॑णा-ङ्ग्रह॒त्वम् । यस्यै॒वं-विँ॒दुषो॒ ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । तस्य॒ त्वे॑व गृ॑ही॒ताः ॥ नाना᳚ग्नेय-म्पुनरा॒धेये॑ कुर्यात् । यदना᳚ग्नेय-म्पुनरा॒धेये॑ कु॒र्यात् । व्यृ॑द्धमे॒व तत् ॥ 2 ॥

अना᳚ग्नेयं॒-वाँ ए॒त-त्क्रि॑यते । य-थ्स॒मिध॒-स्तनू॒नपा॑तमि॒डो ब॒र्॒हि-र्य॑जति ॥ उ॒भावा᳚ग्ने॒या-वाज्य॑भागौ स्याताम् ॥ अना᳚ज्यभागौ-भवत॒ इत्या॑हुः । यदु॒भावा᳚ग्ने॒याव॒न्वञ्चा॒विति॑ । अ॒ग्नये॒ पव॑माना॒योत्त॑र-स्स्यात् । य-त्पव॑मानाय । तेनाज्य॑ भागः । तेन॑ सौ॒म्यः ॥ बुध॑न्वत्याग्ने॒य-स्याज्य॑-भागस्य पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति ॥ 3 ॥

यथा॑ सु॒प्त-म्बो॒धय॑ति । ता॒दृगे॒व तत् ॥ अ॒ग्निन्य॑क्ताः पत्नी संयाँ॒जाना॒मृचः॑ स्युः । तेना᳚ग्ने॒यग्ं सर्व॑-म्भवति ॥ ए॒क॒धा ते॑ज॒स्विनी᳚-न्दे॒वता॒-मुपै॒तीत्या॑हुः । सैन॑मीश्व॒रा प्र॒दह॒ इति॑ ॥ नेति॑ ब्रूयात् । प्र॒जन॑नं॒-वाँ अ॒ग्निः । प्र॒जन॑न-मे॒वोपै॒तीति॑ ॥ कृ॒तय॑जु॒-स्सम्भृ॑त सम्भार॒ इत्या॑हुः ॥ 4 ॥

न स॒भृन्त्या᳚-स्सम्भा॒राः । न यजुः॑ का॒र्य॑मिति॑ ॥ अथो॒ खलु॑ । स॒भृन्त्या॑ ए॒व स॑भां॒राः । का॒र्यं॑-यँजुः॑ । पु॒न॒रा॒धेय॑स्य॒ समृ॑द्ध्यै ॥ तेनो॑पा॒ग्ं॒शु प्रच॑रति । एष्य॑ इव॒ वा ए॒षः । य-त्पु॑न-रा॒धेयः॑ । यथो॑पा॒ग्ं॒शु न॒ष्टमि॒च्छति॑ ॥ 5 ॥

ता॒दृगे॒व तत् ॥ उ॒च्चै-स्स्वि॑ष्ट॒कृत॒मु-थ्सृ॑जति । यथा॑ न॒ष्टं-विँ॒त्वा प्राहा॒यमिति॑ । ता॒दृगे॒व तत् ॥ ए॒क॒धा ते॑ज॒स्विनी᳚-न्दे॒वता॒मुपै॒तीत्या॑हुः । सैन॑मीश्व॒रा प्र॒दह॒ इति॑ । तत्तथा॒ नोपै॑ति । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जेष्वे॒व विभ॑क्तीः कुर्यात् । य॒था॒पू॒र्व-माज्य॑भागौ॒ स्याता᳚म् । ए॒व-म्प॑त्नी संयाँ॒जाः ॥ 6 ॥

त-द्वै᳚श्वान॒रव॑त्-प्र॒जन॑नवत्तर॒-मुपै॒तीति॑ ॥ तदा॑हुः । व्यृ॑द्धं॒-वाँ ए॒तत् । अना᳚ग्नेयं॒-वाँ ए॒त-त्क्रि॑यत॒ इति॑ ॥ नेति॑ ब्रूयात् । अ॒ग्नि-म्प्र॑थ॒मं-विँभ॑क्तीनां-यँजति । अ॒ग्निमु॑त्त॒म-म्प॑त्नी संयाँ॒जाना᳚म् । तेना᳚ग्ने॒यम् । तेन॒ समृ॑द्ध-ङ्क्रियत॒ इति॑ ॥ 7 ॥

(अ॒रु॒न्ध॒ - तै॒व त-द्- भ॑वति॒ - सम्भृ॑तसम्भार॒ इत्या॑हु - रि॒च्छति॑ - पत्नीसंयाँ॒जा - +नव॑ च) ( आ1)

अनुवाकं 2 - वाजपेयस्य विधिः

दे॒वा वै यथा॒दर्शं॑-यँ॒ज्ञानाह॑रन्त । यो᳚-ऽग्निष्टो॒मम् । य उ॒क्थ्य᳚म् । यो॑-ऽतिरा॒त्रम् । ते स॒हैव सर्वे॑ वाज॒पेय॑-मपश्यन्न् । ते । अ॒न्यो᳚न्यस्मै॒ नाति॑ष्ठन्त । अ॒हम॒नेन॑ यजा॒ इति॑ । ते᳚-ऽब्रुवन्न् । आ॒जिम॒स्य धा॑वा॒मेति॑ ॥ 8 ॥

तस्मि॑-न्ना॒जिम॑धावन्न् । त-म्बृह॒स्पति॒-रुद॑जयत् । तेना॑यजत । स स्वारा᳚ज्य-मगच्छत् । तमिन्द्रो᳚-ऽब्रवीत् । माम॒नेन॑ याज॒येति॑ । तेनेन्द्र॑-मयाजयत् । सो-ऽग्र॑-न्दे॒वता॑ना॒-म्पर्यै᳚त् । अग॑च्छ॒-थ्स्वारा᳚ज्यम् । अति॑ष्ठन्तास्मै॒ ज्यैष्ठ्या॑य ॥ 9 ॥

य ए॒वं-विँ॒द्वान्. वा॑ज॒पेये॑न॒ यज॑ते । गच्छ॑ति॒ स्वारा᳚ज्यम् । अग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्पर्ये॑ति । तिष्ठ॑न्ते-ऽस्मै॒ ज्यैष्ठ्या॑य ॥ स वा ए॒ष ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ चै॒व रा॑ज॒न्य॑स्य च य॒ज्ञः ॥ तं-वाँ ए॒तं-वाँ॑ज॒पेय॒ इत्या॑हुः । वा॒जाप्यो॒ वा ए॒षः । वाज॒ग्ग्॒ ह्ये॑तेन॑ दे॒वा ऐफ्सन्न्॑ ॥ सोमो॒ वै वा॑ज॒पेयः॑ । यो वै सोमं॑-वाँज॒पेयं॒-वेँद॑ ॥ 10 ॥

वा॒ज्ये॑वैन॑-म्पी॒त्वा भ॑वति । आ-ऽस्य॑ वा॒जी जा॑यते ॥ अन्नं॒-वैँ वा॑ज॒पेयः॑ । य ए॒वं-वेँद॑ । अत्त्यन्न᳚म् । आ-ऽस्या᳚न्ना॒दो जा॑यते ॥ ब्रह्म॒ वै वा॑ज॒पेयः॑ । य ए॒वं-वेँद॑ । अत्ति॒ ब्रह्म॒णा-ऽन्न᳚म् । आ-ऽस्य॑ ब्र॒ह्मा जा॑यते ॥ 11 ॥

वाग्वै वाज॑स्य प्रस॒वः । य ए॒वं-वेँद॑ । क॒रोति॑ वा॒चा वी॒र्य᳚म् । ऐनं॑-वाँ॒चा ग॑च्छति । अपि॑वतीं॒-वाँचं॑-वँदति ॥ प्र॒जाप॑ति-र्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑शत् । स आ॒त्मन् वा॑ज॒पेय॑-मधत्त । त-न्दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । ए॒ष वाव य॒ज्ञः । य-द्वा॑ज॒पेयः॑ ॥ 12 ॥

अप्ये॒व नो-ऽत्रा॒स्त्विति॑ । तेभ्य॑ ए॒ता उज्जि॑तीः॒ प्राय॑च्छत् ॥ ता वा ए॒ता उज्जि॑तयो॒ व्याख्या॑यन्ते । य॒ज्ञस्य॑ सर्व॒त्वाय॑ । दे॒वता॑ना॒-मनि॑र्भागाय ॥ दे॒वा वै ब्रह्म॑ण॒श्चान्न॑स्य च॒ शम॑ल॒मपा᳚घ्नन्न् । य-द्ब्रह्म॑ण॒-श्शम॑ल॒मासी᳚त् । सा गाथा॑ नाराश॒ग्ग्॒स्य॑ भवत् । यदन्न॑स्य । सा सुरा᳚ ॥ 13 ॥

तस्मा॒-द्गाय॑तश्च म॒त्तस्य॑ च॒ न प्र॑ति॒गृह्य᳚म् । य-त्प्र॑तिगृह्णी॒यात् । शम॑ल॒-म्प्रति॑गृह्णीयात् ॥ सर्वा॒ वा ए॒तस्य॒ वाचो ऽव॑रुद्धाः । यो वा॑जपेयया॒जी । या पृ॑थि॒व्यां-याँ-ऽग्नौ या र॑थन्त॒रे । या-ऽन्तरि॑क्षे॒ या वा॒यौ या वा॑मदे॒व्ये । या दि॒वि या-ऽऽदि॒त्ये या बृ॑ह॒ति । या-ऽफ्सु यौष॑धीषु॒ या वन॒स्पति॑षु ॥ तस्मा᳚-द्वाजपेयया॒ज्यार्त्वि॑जीनः । सर्वा॒ ह्य॑स्य॒ वाचो ऽव॑रुद्धाः ॥ 14 ॥

(धा॒वा॒मेति॒ - ज्यैष्ठ्या॑य॒ - वेद॑ - ब्र॒ह्मा जा॑यते-वाज॒पेयः॒-सुरा-ऽऽर्त्वि॑जीन॒ एकं॑ च ) (अ. 2)

अनुवाकं 3 - तस्यग्रहविशेषाः

दे॒वा वै यद॒न्यै-र्ग्रहै᳚-र्य॒ज्ञस्य॒ नावारु॑न्धत । तद॑तिग्रा॒ह्यै॑-रति॒गृह्या-वा॑रुन्धत । तद॑तिग्रा॒ह्या॑णा-मतिग्राह्य॒त्वम् ॥ यद॑तिग्रा॒ह्या॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । यदे॒वान्यै-र्ग्रहै᳚-र्य॒ज्ञस्य॒ नाव॑रु॒न्धे । तदे॒व तैर॑ति॒गृह्या-व॑रुन्धे ॥ पञ्च॑ गृह्यन्ते । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । यावा॑ने॒व य॒ज्ञः । तमा॒प्त्वा ऽव॑रुन्धे ॥ 15 ॥

सर्व॑ ऐ॒न्द्रा भ॑वन्ति । ए॒क॒धैव यज॑मान इन्द्रि॒य-न्द॑धति ॥ स॒प्तद॑श प्राजाप॒त्या ग्रहा॑ गृह्यन्ते । स॒प्त॒द॒शः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ते॒-राप्त्यै᳚ ॥ एक॑य॒र्चा गृ॑ह्णाति । ए॒क॒धैव यज॑माने वी॒र्य॑-न्दधाति ॥ सो॒म॒ग्र॒हाग्श्च॑ सुराग्र॒हाग्श्च॑ गृह्णाति । ए॒त-द्वै दे॒वाना᳚-म्पर॒ममन्न᳚म् । य-थ्सोमः॑ ॥ 16 ॥

ए॒त-न्म॑नु॒ष्या॑णाम् । य-थ्सुरा᳚ । प॒र॒मेणै॒वास्मा॑ अ॒न्नाद्ये॒नाव॑र-म॒न्नाद्य॒-मव॑रुन्धे ॥ सो॒म॒ग्र॒हा-न्गृ॑ह्णाति । ब्रह्म॑णो॒ वा ए॒त-त्तेजः॑ । य-थ्सोमः॑ । ब्रह्म॑ण ए॒व तेज॑सा॒ तेजो॒ यज॑माने दधाति । सु॒रा॒ग्र॒हा-न्गृ॑ह्णाति । अन्न॑स्य॒ वा ए॒तच्छम॑लम् । य-थ्सुरा᳚ ॥ 17 ॥

अन्न॑स्यै॒व शम॑लेन॒ शम॑लं॒-यँज॑माना॒-दप॑हन्ति ॥ सो॒म॒ग्र॒हाग्श्च॑ सुराग्र॒हाग्श्च॑ गृह्णाति । पुमा॒न्॒. वै सोमः॑ । स्त्री सुरा᳚ । त-न्मि॑थु॒नम् । मि॒थु॒नमे॒वास्य॒ त-द्य॒ज्ञे क॑रोति प्र॒जन॑नाय । आ॒त्मान॑मे॒व सो॑मग्र॒है-स्स्पृ॑णोति । जा॒याग्ं सु॑रा ग्र॒हैः । तस्मा᳚-द्वाजपेयया॒ज्य॑मुष्मि॑ँल्लो॒के स्त्रिय॒ग्ं॒ सम्भ॑वति । वा॒ज॒पेया॑-भिजित॒ग्ग्॒ ह्य॑स्य ॥ 18 ॥

पूर्वे॑ सोमग्र॒हा गृ॑ह्यन्ते । अप॑रे सुराग्र॒हाः । पु॒रो॒क्षग्ं सो॑मग्र॒हान्थ्- सा॑दयति । प॒श्चा॒द॒क्षग्ं सु॑राग्र॒हान् । पा॒प॒व॒स्य॒सस्य॒ विधृ॑त्यै ॥ ए॒ष वै यज॑मानः । य-थ्सोमः॑ । अन्न॒ग्ं॒ सुरा᳚ । सो॒म॒ग्र॒हाग्श्च॑ सुराग्र॒हाग्श्च॒ व्यति॑षजति । अ॒न्नाद्ये॑नै॒वैनं॒-व्यँति॑षजति ॥ 19 ॥

स॒पृञ्चः॑ स्थ॒ स-म्मा॑ भ॒द्रेण॑ पृ॒ङ्क्तेत्या॑ह । अन्नं॒-वैँ भ॒द्रम् । अ॒न्नाद्ये॑नै॒वैन॒ग्ं॒ सग्ंसृ॑जति ॥ अन्न॑स्य॒ वा ए॒तच्छम॑लम् । य-थ्सुरा᳚ । पा॒प्मॆव॒ खलु॒ वै शम॑लम् । पा॒प्मना॒ वा ए॑नमे॒तच्छम॑लेन॒ व्यति॑षजति । य-थ्सो॑मग्र॒हाग्श्च॑ सुराग्र॒हाग्श्च॑ व्यति॒षज॑ति ॥ वि॒पृचः॑ स्थ॒ वि मा॑ पा॒प्मना॑ पृ॒ङ्क्तेत्या॑ह । पा॒प्मनै॒वैन॒ग्ं॒ शम॑लेन॒ व्याव॑र्तयति ॥ 20 ॥

तस्मा᳚-द्वाजपेयया॒जी पू॒तो मेद्ध्यो॑ दक्षि॒ण्यः॑ ॥ प्रांउ-द्द्र॑वति सोमग्र॒हैः । अ॒मुमे॒व तै-र्लो॒क-म॒भिज॑यति । प्र॒त्यङ्ख्सु॑रा ग्र॒हैः । इ॒ममे॒व तै-र्लो॒क-म॒भिज॑यति ॥ प्रति॑ष्ठन्ति सोमग्र॒हैः । याव॑दे॒व स॒त्यम् । तेन॑ सूयते ॥ वा॒ज॒सृद्भ्यः॑ सुराग्र॒हान्. ह॑रन्ति । अनृ॑तेनै॒व विश॒ग्ं॒ सग्ंसृ॑जति ॥ हि॒र॒ण्य॒पा॒त्र-म्मधोः᳚ पू॒र्ण-न्द॑दाति । म॒ध॒व्यो॑-ऽसा॒नीति॑ ॥ ए॒क॒धा ब्र॒ह्मण॒ उप॑ हरति । ए॒क॒धैव यज॑मान॒ आयु॒स्तेजो॑ दधाति ॥ 21 ॥

(आ॒प्त्वा-ऽव॑रुन्धे॒ - सोमः॒ - शम॑लं॒-यँ-थ्सुरा॒ - ह्य॑-स्यैनं॒-व्यँति॑षजति॒ - व्याव॑र्तयति - सृजति च॒त्वारि॑ च ) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - पशव-स्सप्तदश

ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । नाग्नि॑ष्टो॒मो नोक्थ्यः॑ । न षो॑ड॒शी नाति॑रा॒त्रः । अथ॒ कस्मा᳚-द्वाज॒पेये॒ सर्वे॑ यज्ञक्र॒तवो-ऽव॑रुद्ध्यन्त॒ इति॑ । प॒शुभि॒रिति॑ ब्रूयात् ॥ आ॒ग्ने॒य-म्प॒शुमाल॑भते । अ॒ग्नि॒ष्टो॒ममे॒व तेनाव॑रुन्धे । ऐ॒न्द्रा॒ग्नेनो॒क्थ्य᳚म् । ऐ॒न्द्रेण॑ षोड॒शिनः॑ स्तो॒त्रम् । सा॒र॒स्व॒त्या-ऽति॑रा॒त्रम् ॥ 22 ॥

मा॒रु॒त्या बृ॑ह॒त-स्स्तो॒त्रम् । ए॒ताव॑न्तो॒ वै य॑ज्ञक्र॒तवः॑ । ता-न्प॒शुभि॑रे॒वा-व॑रुन्धे ॥ आ॒त्मान॑मे॒व स्पृ॑णो-त्यग्निष्टो॒मेन॑ । प्रा॒णा॒पा॒ना-वु॒क्थ्ये॑न । वी॒र्यग्ं॑ षोड॒शिनः॑ स्तो॒त्रेण॑ । वाच॑-मतिरा॒त्रेण॑ । प्र॒जा-म्बृ॑ह॒त-स्स्तो॒त्रेण॑ । इ॒ममे॒व लो॒कम॒भि ज॑यत्यग्निष्टो॒मेन॑ । अ॒न्तरि॑क्ष-मु॒क्थ्ये॑न ॥ 23 ॥

सु॒व॒र्गं-लोँ॒कग्ं षो॑ड॒शिनः॑ स्तो॒त्रेण॑ । दे॒व॒याना॑ने॒व प॒थ आरो॑ह-त्यतिरा॒त्रेण॑ । नाकग्ं॑ रोहति बृह॒त-स्स्तो॒त्रेण॑ । तेज॑ ए॒वात्म-न्ध॑त्त आग्ने॒येन॑ प॒शुना᳚ । ओजो॒ बल॑मैन्द्रा॒ग्नेन॑ । इ॒न्द्रि॒य-मै॒न्द्रेण॑ । वाचग्ं॑ सारस्व॒त्या । उ॒भावे॒व दे॑वलो॒क-ञ्च॑ मनुष्यलो॒क-ञ्चा॒भिज॑यति मारु॒त्या व॒शया᳚ ॥ स॒प्तद॑श प्राजाप॒त्या-न्प॒शूनाल॑भते । स॒प्त॒द॒शः प्र॒जाप॑तिः ॥ 24 ॥

प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ ॥ श्या॒मा एक॑रूपा भवन्ति । ए॒वमि॑व॒ हि प्र॒जाप॑ति॒-स्समृ॑द्ध्यै ॥ ता-न्पर्य॑ग्निकृता॒-नुथ्सृ॑जति ॥ म॒रुतो॑ य॒ज्ञम॑जिघाग्ंस-न्प्र॒जाप॑तेः । तेभ्य॑ ए॒ता-म्मा॑रु॒तीं-वँ॒शामाल॑भत । तयै॒वैना॑-नशमयत् ॥ मा॒रु॒त्या प्र॒चर्य॑ । ए॒तान्-थ्सञ्ज्ञ॑पयेत् । म॒रुत॑ ए॒व श॑मयि॒त्वा ॥ 25 ॥

ए॒तैः प्रच॑रति । य॒ज्ञस्याघा॑ताय ॥ ए॒क॒धा व॒पा जु॑होति । ए॒क॒दे॒व॒त्या॑ हि । ए॒ते । अथो॑ एक॒धैव यज॑माने वी॒र्य॑-न्दधाति ॥ नै॒वा॒रेण॑ स॒प्तद॑शशरावे-णै॒तर्हि॒ प्रच॑रति । ए॒त-त्पु॑रोडाशा॒ ह्ये॑ते । अथो॑ पशू॒नामे॒व छि॒द्रमपि॑दधाति ॥ सा॒र॒स्व॒त्योत्त॒मया॒ प्रच॑रति । वाग् वै सर॑स्वती । तस्मा᳚-त्प्रा॒णानां॒-वाँगु॑त्त॒मा । अथो᳚ प्र॒जाप॑तावे॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ष्ठापयति । प्र॒जाप॑ति॒र्॒ हि वाक् ॥ अप॑न्नदती भवति । तस्मा᳚-न्मनु॒ष्या᳚-स्सर्वां॒-वाँचं॑-वँदन्ति ॥ 26 ॥

(अ॒ति॒रा॒त्र - म॒न्तरि॑क्षमु॒क्थ्ये॑न - प्र॒जाप॑तिः - शमयि॒त्वोत् - त॒मया॒ प्रच॑रति॒ षट् च॑) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - रथयाजनम्

सा॒वि॒त्र-ञ्जु॑होति॒ कर्म॑णः कर्मणः पु॒रस्ता᳚त् ॥ कस्त-द्वे॒देत्या॑हुः । य-द्वा॑ज॒पेय॑स्य॒ पूर्वं॒-यँदप॑र॒मिति॑ । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व य॑थापू॒र्व-ङ्कर्मा॑णि करोति ॥ सव॑ने सवने जुहोति । आ॒क्रम॑णमे॒व त-थ्सेतुं॒-यँज॑मानः कुरुते । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ॥ वा॒चस्पति॒-र्वाच॑म॒द्य स्व॑दाति न॒ इत्या॑ह । वाग्वै दे॒वाना᳚-म्पु॒रा-ऽन्न॑मासीत् । वाच॑मे॒वास्मा॒ अन्नग्ग्॑ स्वदयति ॥ 27 ॥

इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑-ऽसि॒ वार्त्र॑घ्न॒ इति॒ रथ॑मु॒पाव॑हरति॒ विजि॑त्यै ॥ वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तर॑-म्म॒हीमित्या॑ह । यच्चै॒वेयम् । यच्चा॒स्यामधि॑ । तदे॒वा-व॑रुन्धे । अथो॒ तस्मि॑न्ने॒वोभये॒-ऽभिषि॑च्यते ॥ अ॒फ्स्व॑न्तर॒-मृत॑म॒फ्सु भे॑ष॒जमित्यश्वा᳚-न्पल्पूलयति । अ॒फ्सु वा अश्व॑स्य॒ तृती॑य॒-म्प्रवि॑ष्टम् । तद॑नु॒वेन॒न्वव॑प्लवते । यद॒फ्सु प॑ल्पू॒लय॑ति ॥ 28 ॥

यदे॒वास्या॒फ्सु प्रवि॑ष्टम् । तदे॒वाव॑रुन्धे ॥ ब॒हु वा अश्वो॑-ऽमे॒द्ध्य-मुप॑गच्छति । यद॒फ्सु प॑ल्पू॒लय॑ति । मेद्ध्या॑ने॒वैना᳚न् करोति ॥ वा॒युर्वा᳚ त्वा॒ मनु॑र्वा॒ त्वेत्या॑ह । ए॒ता वा ए॒त-न्दे॒वता॒ अग्रे॒ अश्व॑मयुञ्जन्न् । ताभि॑रे॒वैनान्॑. युनक्ति । स॒वस्योज्जि॑त्यै ॥ यजु॑षा युनक्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै ॥ 29 ॥

अपा᳚-न्न पादाशुहेम॒न्निति॒ सम्मा᳚र्ष्टि । मेद्ध्या॑ने॒वैना᳚न् करोति । अथो॒ स्तौत्ये॒वैना॑ना॒जिग्ं स॑रिष्य॒तः ॥ वि॒ष्णु॒ क्र॒मान् क्र॑मते । विष्णु॑रे॒व भू॒त्वेमाँल्लो॒का-न॒भिज॑यति ॥ वै॒श्व॒दे॒वो वै रथः॑ । अ॒ङ्कौ न्य॒ङ्काव॒भितो॒ रथं॒-याँवित्या॑ह । या ए॒व दे॒वता॒ रथे॒ प्रवि॑ष्टाः । ताभ्य॑ ए॒व नम॑स्करोति । आ॒त्मनो-ऽना᳚र्त्यै ॥ अश॑मरथ-म्भावुको-ऽस्य॒ रथो॑ भवति । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 30 ॥

(स्व॒द॒य॒ति॒ - प॒ल्पू॒लय॑ति॒ - व्यावृ॑त्त्या॒ - अना᳚र्त्यै॒ द्वे च॑) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - रथधावनम्

दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वाज॑-ञ्जेष॒मित्या॑ह । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व ब्रह्म॑णा॒ वाज॒मुज्ज॑यति ॥ दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वर्षि॑ष्ठ॒-न्नाकग्ं॑ रुहेय॒मित्या॑ह । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व ब्रह्म॑णा॒ वर्षि॑ष्ठ॒-न्नाकग्ं॑ रोहति ॥ चात्वा॑ले रथच॒क्र-न्निमि॑तग्ं रोहति । अतो॒ वा अङ्गि॑रस उत्त॒मा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्न् । सा॒क्षादे॒व यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ आवे᳚ष्टयति । वज्रो॒ वै रथः॑ । वज्रे॑णै॒व दिशो॒-ऽभिज॑यति ॥ 31 ॥

वा॒जिना॒ग्ं॒ साम॑ गायते । अन्नं॒-वैँ वाजः॑ । अन्न॑मे॒-वाव॑रुन्धे ॥ वा॒चो वर्ष्म॑ दे॒वेभ्यो-ऽपा᳚क्रामत् । त-द्वन॒स्पती॒-न्प्रावि॑शत् । सैषा वाग्-वन॒स्पति॑षु वदति । या दु॑न्दु॒भौ । तस्मा᳚-द्दुन्दु॒भि-स्सर्वा॒ वाचोति॑ वदति ॥ दु॒न्दु॒भीन्-थ्स॒माघ्न॑न्ति । प॒र॒मा वा ए॒षा वाक् ॥ 32 ॥

या दु॑न्दु॒भौ । प॒र॒मयै॒व वा॒चा-ऽव॑रां॒-वाँच॒म-व॑रुन्धे । अथो॑ वा॒च ए॒व वर्ष्म॒ यज॑मा॒नो ऽव॑रुन्धे ॥ इन्द्रा॑य॒ वाचं॑-वँद॒तेन्द्रं॒-वाँज॑-ञ्जापय॒तेन्द्रो॒ वाज॑मजयि॒-दित्या॑ह । ए॒ष वा ए॒तर्हीन्द्रः॑ । यो यज॑ते । यज॑मान ए॒व वाज॒मुज्ज॑यति ॥ स॒प्तद॑श प्रव्या॒धाना॒जि-न्धा॑वन्ति । स॒प्त॒द॒शग्ग् स्तो॒त्र-म्भ॑वति । स॒प्तद॑श सप्तदश दीयन्ते ॥ 33 ॥

स॒प्त॒द॒शः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ते॒-राप्त्यै᳚ ॥ अर्वा॑-ऽसि॒ सप्ति॑रसि वा॒ज्य॑सीत्या॑ह । अ॒ग्निर्वा अर्वा᳚ । वा॒यु-स्सप्तिः॑ । आ॒दि॒त्यो वा॒जी । ए॒ताभि॑रे॒वास्मै॑ दे॒वता॑भि-र्देवर॒थं-युँ॑नक्ति ॥ प्र॒ष्टि॒वा॒हिनं॑-युँनक्ति । प्र॒ष्टि॒वा॒ही वै दे॑वर॒थः । दे॒व॒र॒थमे॒वास्मै॑ युनक्ति ॥ 34 ॥

वाजि॑नो॒ वाज॑-न्धावत॒ काष्ठा᳚-ङ्गच्छ॒तेत्या॑ह । सु॒व॒र्गो वै लो॒कः काष्ठा᳚ । सु॒व॒र्गमे॒व लो॒कं-यँ॑न्ति ॥ सु॒व॒र्गं-वाँ ए॒ते लो॒कं-यँ॑न्ति । य आ॒जि-न्धाव॑न्ति ॥ प्राञ्चो॑ धावन्ति । प्रांइ॑व॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒कः ॥ च॒त॒सृभि॒रनु॑ मन्त्रयते । च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि । छन्दो॑भिरे॒वैना᳚न्-थ्सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति ॥ 35 ॥

प्र वा ए॒ते᳚-ऽस्माल्-लो॒काच्च्य॑वन्ते । य आ॒जि-न्धाव॑न्ति । उद॑ञ्च॒ आव॑र्तन्ते । अ॒स्मादे॒व तेन॑ लो॒कान्नय॑न्ति ॥ र॒थ॒वि॒मो॒च॒नीय॑-ञ्जुहोति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒दित्या॑ह । अन्नं॒-वैँ वाजः॑ । अन्न॑मे॒वाव॑रुन्धे ॥ य॒था॒लो॒कं-वाँ ए॒त उज्ज॑यन्ति । य आ॒जि-न्धाव॑न्ति ॥ 36 ॥

कृ॒ष्णल॑-ङ्कृष्णलं-वाँज॒सृद्भ्यः॒ प्रय॑च्छति । यमे॒व ते वाजं॑-लोँ॒कमु॒ज्जय॑न्ति । त-म्प॑रि॒क्रीया-व॑रुन्धे ॥ ए॒क॒धा ब्र॒ह्मण॒ उप॑हरति । ए॒क॒धैव यज॑माने वी॒र्य॑-न्दधाति ॥ दे॒वा वा ओष॑धीष्वा॒जिम॑युः । ता बृह॒स्पति॒-रुद॑जयत् । स नी॒वारा॒न्निर॑वृणीत । तन्नी॒वारा॑णा-न्नीवार॒त्वम् ॥ नै॒वा॒रश्च॒रु-र्भ॑वति ॥ 37 ॥

ए॒तद्वै दे॒वाना᳚-म्पर॒ममन्न᳚म् । यन्नी॒वाराः᳚ । प॒र॒मेणै॒वास्मा॑ अ॒न्नाद्ये॒-नाव॑र-म॒न्नाद्य॒मव॑रुन्धे ॥ स॒प्तद॑शशरावो भवति । स॒प्त॒द॒शः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ते॒-राप्त्यै᳚ ॥ क्षी॒रे भ॑वति । रुच॑मे॒वास्मि॑न्-दधाति ॥ स॒र्पिष्वा᳚-न्भवति मेद्ध्य॒त्वाय॑ ॥ बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यो वा ए॒ष दे॒वत॑या ॥ 38 ॥

यो वा॑ज॒पेये॑न॒ यज॑ते । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्य ए॒ष च॒रुः ॥ अश्वा᳚न्-थ्सरिष्य॒त-स्स॒स्रुष॒श्चाव॑-घ्रापयति । यमे॒व ते वाजं॑-लोँ॒कमु॒ज्जय॑न्ति । तमे॒वाव॑रुन्धे ॥ अजी॑जिपत वनस्पतय॒ इन्द्रं॒-वाँजं॒-विँमु॑च्यद्ध्व॒मिति॑ दुन्दु॒भीन्. विमु॑ञ्चति । यमे॒व ते वाजं॑-लोँ॒कमि॑न्द्रि॒य-न्दु॑न्दु॒भय॑ उ॒ज्जय॑न्ति । तमे॒वा-व॑रुन्धे ॥ 39 ॥

(अ॒भिज॑यति॒ - वा ए॒षा वाग् - दी॑यन्ते - ऽस्मै युनक्ति - गमयति॒ - य आ॒जि-न्धाव॑न्ति - भवति - दे॒वत॑या॒ - +-ऽष्टौ च॑) (अ. 6)

अनुवाकं 7 - यूपारोहणम्

ता॒र्प्यं-यँज॑मान॒-म्परि॑धापयति । य॒ज्ञो वै ता॒र्प्यम् । य॒ज्ञेनै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति । द॒र्भ॒मय॒-म्परि॑धापयति । प॒वित्रं॒-वैँ द॒र्भाः । पु॒नात्ये॒वैन᳚म् । वाजं॒-वाँ ए॒षो-ऽव॑रुरुथ्सते । यो वा॑ज॒पेये॑न॒ यज॑ते । ओष॑धयः॒ खलु॒ वै वाजः॑ । य-द्द॑र्भ॒मय॑-म्परिधा॒पय॑ति ॥ 40 ॥

वाज॒स्याव॑-रुद्ध्यै ॥ जाय॒ एहि॒ सुवो॒ रोहा॒वेत्या॑ह । पत्नि॑या ए॒वैष य॒ज्ञस्या᳚न्-वार॒म्भो-ऽन॑वच्छित्यै ॥ स॒प्तद॑शा-रत्नि॒र्यूपो॑ भवति । स॒प्त॒द॒शः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ ॥ तू॒प॒र-श्चतु॑रश्रि-र्भवति ॥ गौ॒धू॒म-ञ्च॒षाल᳚म् । न वा ए॒ते व्री॒हयो॒ न यवाः᳚ । य-द्गो॒धूमाः᳚ ॥ 41 ॥

ए॒वमि॑व॒ हि प्र॒जाप॑ति॒-स्समृ॑द्ध्यै । अथो॑ अ॒मुमे॒वास्मै॑ लो॒कमन्न॑वन्त-ङ्करोति ॥ वासो॑भि-र्वेष्टयति । ए॒ष वै यज॑मानः । यद्यूपः॑ । स॒र्व॒दे॒व॒त्यं॑-वाँसः॑ । सर्वा॑भिरे॒वैन॑-न्दे॒वता॑भि॒-स्सम॑र्धयति । अथो॑ आ॒क्रम॑णमे॒व तथ्सेतुं॒-यँज॑मानः कुरुते । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ॥ द्वाद॑श वाजप्रस॒वीया॑नि जुहोति ॥ 42 ॥

द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः । सं॒वँ॒थ्स॒रमे॒व प्री॑णाति । अथो॑ संवँथ्स॒रमे॒वास्मा॒ उप॑ दधाति । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ॥ द॒शभिः॒ कल्पै॑ रोहति । नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णाः । नाभि॑र्दश॒मी । प्रा॒णाने॒व य॑थास्था॒न-ङ्क॑ल्पयि॒त्वा । सु॒व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति । ए॒ताव॒द्वै पुरु॑षस्य॒ स्वम् ॥ 43 ॥

याव॑त्-प्रा॒णाः । याव॑दे॒वास्यास्ति॑ । तेन॑ स॒ह सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ सुव॑र्दे॒वाग्ं अ॑ग॒न्मेत्या॑ह । सु॒व॒र्गमे॒व लो॒कमे॑ति । अ॒मृता॑ अभू॒मेत्या॑ह । अ॒मृत॑मिव॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒कः । प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भू॒मेत्या॑ह । प्रा॒जा॒प॒त्यो वा अ॒यं-लोँ॒कः । अ॒स्मादे॒व तेन॑ लो॒कान्नैति॑ ॥ 44 ॥

सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जेत्या॑ह । आ॒शिष॑मे॒वैता-माशा᳚स्ते ॥ आ॒स॒पु॒टै-र्घ्न॑न्ति । अन्नं॒-वाँ इ॒यम् । अ॒न्नाद्ये॑नै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयन्ति । ऊषै᳚-र्घ्नन्ति । ए॒ते हि सा॒क्षादन्न᳚म् । यदूषाः᳚ । सा॒क्षादे॒वैन॑-म॒न्नाद्ये॑न॒ सम॑र्धयन्ति ॥ पु॒रस्ता᳚त्-प्र॒त्यञ्च᳚-ङ्घ्नन्ति ॥ 45 ॥

पु॒रस्ता॒द्धि प्र॑ती॒चीन॒-मन्न॑म॒द्यते᳚ ॥ शी॒र्॒ष॒तो घ्न॑न्ति । शी॒र्॒ष॒तो ह्यन्न॑म॒द्यते᳚ ॥ दि॒ग्भ्यो घ्न॑न्ति । दि॒ग्भ्य ए॒वास्मा॑ अ॒न्नाद्य॒-मव॑रुन्धते ॥ ई॒श्व॒रो वा ए॒ष परां᳚-प्र॒दघः॑ । यो यूप॒ग्ं॒ रोह॑ति ॥ हिर॑ण्यम॒द्ध्य-व॑रोहति । अ॒मृतं॒-वैँ हिर॑ण्यम् । अ॒मृतग्ं॑ सुव॒र्गो लो॒कः ॥ 46 ॥

अ॒मृत॑ ए॒व सु॑व॒र्गे लो॒के प्रति॑ तिष्ठति ॥ श॒तमा॑न-म्भवति । श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑यः । आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑ तिष्ठति ॥ पुष्ट्यै॒ वा ए॒त-द्रू॒पम् । यद॒जा । त्रि-स्सं॑वँथ्स॒रस्या॒न्यान्-प॒शू-न्परि॒ प्रजा॑यते ॥ ब॒स्ता॒जि॒न-म॒द्ध्यव॑ रोहति । पुष्ट्या॑मे॒व प्र॒जन॑ने॒ प्रति॑तिष्ठति ॥ 47 ॥

(प॒रि॒धा॒पय॑ति - गो॒धूमा॑ - जुहोति॒ - स्वं - नैति॑ - प्र॒त्यञ्ज॑-ङ्घ्नन्ति - लो॒को - +नव॑ च (अ. 7)

अनुवाकं 8 - अन्नहोमाः, अभिषेकश्च

स॒प्तान्न॑-हो॒माञ्जु॑होति । स॒प्त वा अन्ना॑नि । याव॑न्त्ये॒वान्ना॑नि । तान्ये॒वाव॑रुन्धे । स॒प्त ग्रा॒म्या ओष॑धयः । स॒प्तार॒ण्याः । उ॒भयी॑षा॒-मव॑रुद्ध्यै ॥ अन्न॑स्या-न्नस्य जुहोति । अन्न॑स्यान्न॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ य-द्वा॑जपेयया॒ज्य-न॑वरुद्धस्याश्ञी॒यात् ॥ 48 ॥

अव॑रुद्धेन॒ व्यृ॑द्ध्येत । सर्व॑स्य समव॒दाय॑ जुहोति । अन॑वरुद्ध॒-स्याव॑रुद्ध्यै ॥ औदु॑म्बरेण स्रु॒वेण॑ जुहोति । ऊर्ग्वा अन्न॑-मुदु॒म्बरः॑ । ऊ॒र्ज ए॒वान्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्यै ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इत्या॑ह । स॒वि॒तृ प्र॑सूत ए॒वैन॒-म्ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भि-र॒भिषि॑ञ्चति ॥ अन्न॑स्यान्नस्या॒भिषि॑ञ्चति । अन्न॑स्यान्न॒स्याव॑रुद्ध्यै ॥ 49 ॥

पु॒रस्ता᳚त्-प्र॒त्यञ्च॑-म॒भिषि॑ञ्चति । पु॒रस्ता॒द्धि-प्र॑ती॒चीन॒-मन्न॑म॒द्यते᳚ । शी॒र्॒ष॒तो॑-ऽभिषि॑ञ्चति । शी॒र्॒ष॒तो ह्यन्न॑म॒द्यते᳚ ॥ आमुखा॑द॒न्वव॑ स्रावयति । मु॒ख॒त ए॒वास्मा॑ अ॒न्नाद्य॑-न्दधाति ॥ अ॒ग्नेस्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीत्या॑ह । ए॒ष वा अ॒ग्ने-स्स॒वः । तेनै॒वैन॑-म॒भिषि॑ञ्चति । इन्द्र॑स्य त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीत्या॑ह ॥ 50 ॥

इ॒न्द्रि॒य-मे॒वास्मि॑-न्ने॒तेन॑ दधाति । बृह॒स्पते᳚स्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒-मीत्या॑ह । ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पतिः॑ । ब्रह्म॑णै॒वैन॑-म॒भिषि॑ञ्चति ॥ सो॒म॒ग्र॒हाग्श्चा॑-वदानी॒यानि॑ च॒र्त्विग्भ्य॒ उप॑ हरन्ति । अ॒मुमे॒व तै-र्लो॒क-मन्न॑वन्त-ङ्करोति । सु॒रा॒ग्र॒हाग्श्चा॑-नवदानी॒यानि॑ च वाज॒सृद्भ्यः॑ । इ॒ममे॒व तै-र्लो॒क-मन्न॑वन्त-ङ्करोति । अथो॑ उ॒भयी᳚ष्वे॒वाभिषि॑च्यते ॥ वि॒मा॒थ-ङ्कु॑र्वते वाज॒सृतः॑ ॥ 51 ॥

इ॒न्द्रि॒यस्याव॑रुद्ध्यै ॥ अनि॑रुक्ताभिः प्रातस्सव॒ने स्तु॑वते । अनि॑रुक्तः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । वाज॑वतीभि॒-र्माद्ध्य॑न्दिने । अन्नं॒-वैँ वाजः॑ । अन्न॑मे॒वा-व॑रुन्धे । शि॒पि॒वि॒ष्टव॑तीभि-स्तृतीयसव॒ने । य॒ज्ञो वै विष्णुः॑ । प॒शव॒-श्शिपिः॑ । य॒ज्ञ ए॒व प॒शुषु॒ प्रति॑ तिष्ठति ॥ बृ॒हदन्त्य॑-म्भवति । अन्त॑मे॒वैनग्ग्॑ श्रि॒यै ग॑मयति ॥ 52 ॥

(अ॒श्ञी॒या - दन्न॑स्यान्न॒स्या व॑रुद्ध्या॒ - इन्द्र॑स्य त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒ मीत्या॑ह-वाज॒सृतः॒ - शिपि॒ स्त्रीणि॑ च) (अ. 8)

अनुवाकं 9 - अतिग्राह्याः, पञ्चैन्द्राः

नृ॒षद॒-न्त्वेत्या॑ह । प्र॒जा वै नॄन् । प्र॒जाना॑मे॒वैतेन॑ सूयते । द्रु॒षद॒मित्या॑ह । वन॒स्पत॑यो॒ वै द्रु । वन॒स्पती॑नामे॒वै तेन॑ सूयते । भु॒व॒न॒सद॒-मित्या॑ह । य॒दा वै वसी॑या॒-न्भव॑ति । भुव॑नमग॒न्निति॒ वै तमा॑हुः । भुव॑नमे॒वैतेन॑ गच्छति ॥ 53 ॥

अ॒फ्सु॒षद॑-न्त्वा घृत॒सद॒-मित्या॑ह । अ॒पामे॒वैतेन॑ घृ॒तस्य॑ सूयते । व्यो॒म॒सद॒-मित्या॑ह । य॒दा वै वसी॑या॒-न्भव॑ति । व्यो॑माग॒न्निति॒ वै तमा॑हुः । व्यो॑मै॒वैतेन॑ गच्छति ॥ पृ॒थि॒वि॒षद॑-न्त्वा-ऽन्तरिक्ष॒सद॒-मित्या॑ह । ए॒षामे॒वैतेन॑ लो॒कानाग्ं॑ सूयते । तस्मा᳚-द्वाजपे-यया॒जी न क-ञ्च॒न प्र॒त्यव॑रोहति । अपी॑व॒ हि दे॒वता॑नाग्ं सू॒यते᳚ ॥ 54 ॥

ना॒क॒सद॒-मित्या॑ह । य॒दावै वसी॑या॒-न्भव॑ति । नाक॑मग॒न्निति॒ वै तमा॑हुः । नाक॑मे॒वैतेन॑ गच्छति ॥ ये ग्रहाः᳚ पञ्चज॒नीना॒ इत्या॑ह । प॒ञ्च॒ज॒नाना॑-मे॒वैतेन॑ सूयते ॥ अ॒पाग्ं रस॒मुद्व॑यस॒-मित्या॑ह । अ॒पामे॒वैतेन॒ रस॑स्य सूयते । सूर्य॑रश्मिग्ं स॒माभृ॑त॒-मित्या॑ह सशुक्र॒त्वाय॑ ॥ 55 ॥

(ग॒च्छ॒ति॒ - सू॒यते॒ - +नव॑ च) (अ. 9)

अनुवाकं 10 - पिण्डपितृयज्ञः दर्शपूर्णमासब्राह्मणशेषः

इन्द्रो वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । असु॑रा-न्परा॒भाव्य॑ । सो॑-ऽमावा॒स्या᳚-म्प्रत्याग॑च्छत् । ते पि॒तरः॑ पूर्वे॒द्यु-राग॑च्छन्न् । पि॒तॄन्. य॒ज्ञो॑-ऽगच्छत् । त-न्दे॒वाः पुन॑रयाचन्त । तमे᳚भ्यो॒ न पुन॑रददुः । ते᳚-ऽब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहै । अथ॑ वः॒ पुन॑र्दास्यामः । अ॒स्मभ्य॑मे॒व पू᳚र्वे॒द्युः क्रि॑याता॒ इति॑ ॥ 56 ॥

तमे᳚भ्यः॒ पुन॑रददुः । तस्मा᳚त्-पि॒तृभ्यः॑ पूर्वे॒द्युः क्रि॑यते । य-त्पि॒तृभ्यः॑ पूर्वे॒द्युः क॒रोति॑ । पि॒तृभ्य॑ ए॒व त-द्य॒ज्ञ-न्नि॒ष्क्रीय॒ यज॑मानः॒ प्रत॑नुते ॥ सोमा॑य पि॒तृपी॑ताय स्व॒धा नम॒ इत्या॑ह । पि॒तुरे॒वाधि॑ सोमपी॒थमव॑ रुन्धे । न हि पि॒ता प्र॒मीय॑माण॒ आहै॒ष सो॑मपी॒थ इति॑ । इ॒न्द्रि॒यं-वैँ सो॑मपी॒थः । इ॒न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑-रुन्धे । तेन᳚न्द्रि॒येण॑ द्वि॒तीया᳚-ञ्जा॒याम॒भ्य॑श्ञुते ॥ 57 ॥

ए॒त-द्वै ब्राह्म॑ण-म्पु॒रा वा॑जश्रव॒सा वि॒दाम॑क्रन्न् । तस्मा॒-त्ते द्वेद्वे॑ जा॒ये अ॒भ्या᳚क्षत । य ए॒वं-वेँद॑ । अ॒भि द्वि॒तीया᳚-ञ्जा॒याम॑श्ञुते ॥ अ॒ग्नये॑ कव्य॒वाह॑नाय स्व॒धा नम॒ इत्या॑ह । य ए॒व पि॑तृ॒णाम॒ग्निः । त-म्प्री॑णाति ॥ ति॒स्र आहु॑ती-र्जुहोति ॥ त्रिर्निद॑धाति ॥ षट्-थ्सम्प॑द्यन्ते ॥ 58 ॥

षड्वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति ॥ तू॒ष्णी-म्मेक्ष॑ण॒-माद॑धाति । अस्ति॑ वा॒ हि ष॒ष्ठ ऋ॒तुर्न वा᳚ ॥ दे॒वान्. वै पि॒तॄ-न्प्री॒तान् । म॒नु॒ष्याः᳚ पि॒तरो-ऽनु॒ प्रपि॑पते । ति॒स्र आहु॑ती-र्जुहोति । त्रिर्निद॑धाति । षट्-थ्सम्प॑द्यन्ते । षड्वा ऋ॒तवः॑ ॥ 59 ॥

ऋ॒तवः॒ खलु॒ वै दे॒वाः पि॒तरः॑ । ऋ॒तूने॒व दे॒वा-न्पि॒तॄ-न्प्री॑णाति । तान्प्री॒तान् । म॒नु॒ष्याः᳚ पि॒तरो-ऽनु॒ प्रपि॑पते ॥ स॒कृ॒दा॒च्छि॒न्न-म्ब॒र्॒हि-र्भ॑वति । स॒कृदि॑व॒ हि पि॒तरः॑ ॥ त्रिर्निद॑धाति । तृ॒तीये॒ वा इ॒तो लो॒के पि॒तरः॑ । ताने॒व प्री॑णाति ॥ परां॒आव॑र्तते ॥ 60 ॥

ह्लीका॒ हि पि॒तरः॑ ॥ ऒष्मणो᳚ व्या॒वृत॒ उपा᳚स्ते । ऊ॒ष्मभा॑गा॒ हि पि॒तरः॑ ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । प्राश्यां(3)न प्राश्या(3)मिति॑ । य-त्प्रा᳚श्ञी॒यात् । जन्य॒मन्न॑मद्यात् । प्र॒मायु॑क-स्स्यात् । यन्न प्रा᳚श्ञी॒यात् । अह॑वि-स्स्यात् ॥ 61 ॥

पि॒तृभ्य॒ आवृ॑श्च्येत । अ॒व॒घ्रेय॑मे॒व । तन्नेव॒ प्राशि॑त॒-न्नेवाप्रा॑शितम् ॥ वी॒रं-वाँ॒ वै पि॒तरः॑ प्र॒यन्तो॒ हर॑न्ति । वी॒रं-वाँ॑ ददति । द॒शा-ञ्छि॑नत्ति । हर॑णभागा॒ हि पि॒तरः॑ । पि॒तॄने॒व नि॒रव॑दयते ॥ उत्त॑र॒ आयु॑षि॒ लोम॑ छिन्दीत । पि॒तृ॒णाग् ह्ये॑तर्हि॒ नेदी॑यः ॥ 62 ॥

नम॑स्करोति । न॒म॒स्का॒रो हि पि॑तृ॒णाम् ॥ नमो॑ वः पितरो॒ रसा॑य । नमो॑ वः पितर॒-श्शुष्मा॑य । नमो॑ वः पितरो जी॒वाय॑ । नमो॑ वः पितर-स्स्व॒धायै᳚ । नमो॑ वः पितरो म॒न्यवे᳚ । नमो॑ वः पितरो घो॒राय॑ । पित॑रो॒ नमो॑ वः । य ए॒तस्मि॑न् ँलो॒के स्थ ॥ 63 ॥

यु॒ष्माग्स्ते-ऽनु॑ । ये᳚-ऽस्मिँल्लो॒के । मा-न्ते नु॑ । य ए॒तस्मि॑ँल्लो॒के स्थ । यू॒य-न्तेषां॒-वँसि॑ष्ठा भूयास्त । ये᳚-ऽस्मिँल्लो॒के । अ॒ह-न्तेषां॒-वँसि॑ष्ठो भूयास॒मित्या॑ह । वसि॑ष्ठ-स्समा॒नाना᳚-म्भवति । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-पि॒तृभ्यः॑ क॒रोति॑ ॥ ए॒ष वै म॑नु॒ष्या॑णां-यँ॒ज्ञः ॥ 64 ॥

दे॒वानां॒-वाँ इत॑रे य॒ज्ञाः । तेन॒ वा ए॒त-त्पि॑तृलो॒के च॑रति ॥ य-त्पि॒तृभ्यः॑ क॒रोति॑ । स ई᳚श्व॒रः प्रमे॑तोः । प्रा॒जा॒प॒त्यय॒र्चा पुन॒रैति॑ । य॒ज्ञो वै प्र॒जाप॑तिः । य॒ज्ञेनै॒व स॒ह पुन॒रैति॑ । न प्र॒मायु॑को भवति ॥ पि॒तृ॒लो॒के वा ए॒त-द्यज॑मानश्चरति । य-त्पि॒तृभ्यः॑ क॒रोति॑ । स ई᳚श्व॒र आर्ति॒मार्तोः᳚ । प्र॒जाप॑ति॒-स्त्वावैन॒-न्तत॒ उन्ने॑तुमर्ह॒तीत्या॑हुः । य-त्प्रा॑जाप॒त्यय॒र्चा पुन॒रैति॑ । प्र॒जाप॑तिरे॒वैन॒-न्तत॒ उन्न॑यति । नार्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानः ॥ 65 ॥

(इत्य॑ - श्ञुते - पद्यन्ते - पद्यन्ते॒ षड्वा ऋ॒तवो॑ - वर्त॒ते-ऽ - ह॑वि-स्स्या॒न् - नेदी॑यः॒ - स्थ - य॒ज्ञो - यज॑मानश्चरति॒ य-त्पि॒तृभ्यः॑ क॒रोति॒ पञ्च॑ च) (अ. 10)

(दे॒वा॒सु॒रा अ॒ग्नीषोम॑यो--र् दे॒वा वै यथा॒ दर्शं॑ - दे॒वा वै यद॒न्यै-र्ग्रहै᳚--र् ब्रह्मवा॒दिनो॒ नाग्नि॑ष्टो॒मो न - सा॑वि॒त्रं - दे॒वस्या॒हं - ता॒र्प्यग्ं - स॒प्तान्न॑हो॒मान् - नृ॒षदं॒ - त्वेन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा दश॑)

(दे॒वा॒सु॒रा - वा॒ज्ये॑वैनं॒ - तस्मा᳚-द्वाजपेयया॒जी - दे॒वस्या॒हं - ँवाज॒स्याव॑रुद्ध्या- इन्द्रि॒यमे॒वास्मि॒न्॒. - ह्लीका॒ हि पि॒तरः॒ पञ्च॑षष्टिः)

(दे॒वा॒सु॒रा - यज॑मानः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके तृतीयः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥