Chanakya Niti Chapter 4 — Sinhala Script

Meaning —

Verse 01

ආයුඃ කර්ම ච විත්තං ච විද්යා නිධනමේව ච .
පඤ්චෛතානි හි සෘජ්යන්තේ ගර්භස්ථස්යෛව දේහිනඃ .. 01 ..

āyuḥ karma ca vittaṃ ca vidyā nidhanameva ca |
pañcaitāni hi sṛjyante garbhasthasyaiva dehinaḥ || 01 ||

Verse 02

සාධුභ්යස්තේ නිවර්තන්තේ පුත්රමිත්රාණි බාන්ධවාඃ .
යේ ච තෛඃ සහ ගන්තාරස්තද්ධර්මාත්සුකෘතං කුලම් .. 02 ..

sādhubhyaste nivartante putramitrāṇi bāndhavāḥ |
ye ca taiḥ saha gantārastaddharmātsukṛtaṃ kulam || 02 ||

Verse 03

දර්ශනධ්යානසංස්පර්ශෛර්මත්සී කූර්මී ච පක්ෂිණී .
ශිශුං පාලයතේ නිත්යං තථා සජ්ජන-සඞ්ගතිඃ .. 03 ..

darśanadhyānasaṃsparśairmatsī kūrmī ca pakṣiṇī |
śiśuṃ pālayate nityaṃ tathā sajjana-saṅgatiḥ || 03 ||

Verse 04

යාවත්ස්වස්ථෝ හ්යයං දේහෝ යාවන්මෘත්යුශ්ච දූරතඃ .
තාවදාත්මහිතං කුර්යාත්ප්රාණාන්තේ කිං කරිෂ්යති .. 04 ..

yāvatsvastho hyayaṃ deho yāvanmṛtyuśca dūrataḥ |
tāvadātmahitaṃ kuryātprāṇānte kiṃ kariṣyati || 04 ||

Verse 05

කාමධේනුගුණා විද්යා හ්යකාලේ ඵලදායිනී .
ප්රවාසේ මාතෘසදෘශී විද්යා ගුප්තං ධනං ස්මෘතම් .. 05 ..

kāmadhenuguṇā vidyā hyakāle phaladāyinī |
pravāse mātṛsadṛśī vidyā guptaṃ dhanaṃ smṛtam || 05 ||

Verse 06

ඒකෝ(අ)පි ගුණවාන්පුත්රෝ නිර්ගුණේන ශතේන කිම් .
ඒකශ්චන්ද්රස්තමෝ හන්ති න ච තාරාඃ සහස්රශඃ .. 06 ..

eko'pi guṇavānputro nirguṇena śatena kim |
ekaścandrastamo hanti na ca tārāḥ sahasraśaḥ || 06 ||

Verse 07

මූර්ඛශ්චිරායුර්ජාතෝ(අ)පි තස්මාජ්ජාතමෘතෝ වරඃ .
මෘතඃ ස චාල්පදුඃඛාය යාවජ්ජීවං ජඩෝ දහේත් .. 07 ..

mūrkhaścirāyurjāto'pi tasmājjātamṛto varaḥ |
mṛtaḥ sa cālpaduḥkhāya yāvajjīvaṃ jaḍo dahet || 07 ||

Verse 08

කුග්රාමවාසඃ කුලහීනසේවා
කුභෝජනං ක්රෝධමුඛී ච භාර්යා .
පුත්රශ්ච මූර්ඛෝ විධවා ච කන්යා
විනාග්නිනා ෂට්ප්රදහන්ති කායම් .. 08 ..

kugrāmavāsaḥ kulahīnasevā
kubhojanaṃ krodhamukhī ca bhāryā |
putraśca mūrkho vidhavā ca kanyā
vināgninā ṣaṭpradahanti kāyam || 08 ||

Verse 09

කිං තයා ක්රියතේ ධේන්වා යා න දෝග්ධ්රී න ගර්භිණී .
කෝ(අ)ර්ථඃ පුත්රේණ ජාතේන යෝ න විද්වාන් න භක්තිමාන් .. 09 ..

kiṃ tayā kriyate dhenvā yā na dogdhrī na garbhiṇī |
ko'rthaḥ putreṇa jātena yo na vidvān na bhaktimān || 09 ||

Verse 10

සංසාරතාපදග්ධානාං ත්රයෝ විශ්රාන්තිහේතවඃ .
අපත්යං ච කලත්රං ච සතාං සඞ්ගතිරේව ච .. 10 ..

saṃsāratāpadagdhānāṃ trayo viśrāntihetavaḥ |
apatyaṃ ca kalatraṃ ca satāṃ saṅgatireva ca || 10 ||

Verse 11

සකෘජ්ජල්පන්ති රාජානඃ සකෘජ්ජල්පන්ති පණ්ඩිතාඃ .
සකෘත්කන්යාඃ ප්රදීයන්තේ ත්රීණ්යේතානි සකෘත්සකෘත් .. 11 ..

sakṛjjalpanti rājānaḥ sakṛjjalpanti paṇḍitāḥ |
sakṛtkanyāḥ pradīyante trīṇyetāni sakṛtsakṛt || 11 ||

Verse 12

ඒකාකිනා තපෝ ද්වාභ්යාං පඨනං ගායනං ත්රිභිඃ .
චතුර්භිර්ගමනං ක්ෂේත්රං පඤ්චභිර්බහුභී රණඃ .. 12 ..

ekākinā tapo dvābhyāṃ paṭhanaṃ gāyanaṃ tribhiḥ |
caturbhirgamanaṃ kṣetraṃ pañcabhirbahubhī raṇaḥ || 12 ||

Verse 13

සා භාර්යා යා ශුචිර්දක්ෂා සා භාර්යා යා පතිව්රතා .
සා භාර්යා යා පතිප්රීතා සා භාර්යා සත්යවාදිනී .. 13 ..

sā bhāryā yā śucirdakṣā sā bhāryā yā pativratā |
sā bhāryā yā patiprītā sā bhāryā satyavādinī || 13 ||

Verse 14

අපුත්රස්ය ගෘහං ශූන්යං දිශඃ ශූන්යාස්ත්වබාන්ධවාඃ .
මූර්ඛස්ය හෘදයං ශූන්යං සර්වශූන්යා දරිද්රතා .. 14 ..

aputrasya gṛhaṃ śūnyaṃ diśaḥ śūnyāstvabāndhavāḥ |
mūrkhasya hṛdayaṃ śūnyaṃ sarvaśūnyā daridratā || 14 ||

Verse 15

අනභ්යාසේ විෂං ශාස්ත්රමජීර්ණේ භෝජනං විෂම් .
දරිද්රස්ය විෂං ගෝෂ්ඨී වෘද්ධස්ය තරුණී විෂම් .. 15 ..

anabhyāse viṣaṃ śāstramajīrṇe bhojanaṃ viṣam |
daridrasya viṣaṃ goṣṭhī vṛddhasya taruṇī viṣam || 15 ||

Verse 16

ත්යජේද්ධර්මං දයාහීනං විද්යාහීනං ගුරුං ත්යජේත් .
ත්යජේත්ක්රෝධමුඛීං භාර්යාං නිඃස්නේහාන්බාන්ධවාංස්ත්යජේත් .. 16 ..

tyajeddharmaṃ dayāhīnaṃ vidyāhīnaṃ guruṃ tyajet |
tyajetkrodhamukhīṃ bhāryāṃ niḥsnehānbāndhavāṃstyajet || 16 ||

Verse 17

අධ්වා ජරා දේහවතාං පර්වතානාං ජලං ජරා .
අමෛථුනං ජරා ස්ත්රීණාං වස්ත්රාණාමාතපෝ ජරා .. 17 ..

adhvā jarā dehavatāṃ parvatānāṃ jalaṃ jarā |
amaithunaṃ jarā strīṇāṃ vastrāṇāmātapo jarā || 17 ||

Verse 18

කඃ කාලඃ කානි මිත්රාණි කෝ දේශඃ කෞ ව්යයාගමෞ .
කශ්චාහං කා ච මේ ශක්තිරිති චින්ත්යං මුහුර්මුහුඃ .. 18 ..

kaḥ kālaḥ kāni mitrāṇi ko deśaḥ kau vyayāgamau |
kaścāhaṃ kā ca me śaktiriti cintyaṃ muhurmuhuḥ || 18 ||

Verse 19

අග්නිර්දේවෝ ද්විජාතීනාං මුනීනාං හෘදි දෛවතම් .
ප්රතිමා ස්වල්පබුද්ධීනාං සර්වත්ර සමදර්ශිනඃ .. 19 ..

agnirdevo dvijātīnāṃ munīnāṃ hṛdi daivatam |
pratimā svalpabuddhīnāṃ sarvatra samadarśinaḥ || 19 ||

Sanskrit — Devanagari (original)

आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च ।

पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः ॥ 01 ॥

साधुभ्यस्ते निवर्तन्ते पुत्रमित्राणि बान्धवाः ।

ये च तैः सह गन्तारस्तद्धर्मात्सुकृतं कुलम् ॥ 02 ॥

दर्शनध्यानसंस्पर्शैर्मत्सी कूर्मी च पक्षिणी ।

शिशुं पालयते नित्यं तथा सज्जन-सङ्गतिः ॥ 03 ॥

यावत्स्वस्थो ह्ययं देहो यावन्मृत्युश्च दूरतः ।

तावदात्महितं कुर्यात्प्राणान्ते किं करिष्यति ॥ 04 ॥

कामधेनुगुणा विद्या ह्यकाले फलदायिनी ।

प्रवासे मातृसदृशी विद्या गुप्तं धनं स्मृतम् ॥ 05 ॥

एकोऽपि गुणवान्पुत्रो निर्गुणेन शतेन किम् ।

एकश्चन्द्रस्तमो हन्ति न च ताराः सहस्रशः ॥ 06 ॥

मूर्खश्चिरायुर्जातोऽपि तस्माज्जातमृतो वरः ।

मृतः स चाल्पदुःखाय यावज्जीवं जडो दहेत् ॥ 07 ॥

कुग्रामवासः कुलहीनसेवा

कुभोजनं क्रोधमुखी च भार्या ।

पुत्रश्च मूर्खो विधवा च कन्या

विनाग्निना षट्प्रदहन्ति कायम् ॥ 08 ॥

किं तया क्रियते धेन्वा या न दोग्ध्री न गर्भिणी ।

कोऽर्थः पुत्रेण जातेन यो न विद्वान् न भक्तिमान् ॥ 09 ॥

संसारतापदग्धानां त्रयो विश्रान्तिहेतवः ।

अपत्यं च कलत्रं च सतां सङ्गतिरेव च ॥ 10 ॥

सकृज्जल्पन्ति राजानः सकृज्जल्पन्ति पण्डिताः ।

सकृत्कन्याः प्रदीयन्ते त्रीण्येतानि सकृत्सकृत् ॥ 11 ॥

एकाकिना तपो द्वाभ्यां पठनं गायनं त्रिभिः ।

चतुर्भिर्गमनं क्षेत्रं पञ्चभिर्बहुभी रणः ॥ 12 ॥

सा भार्या या शुचिर्दक्षा सा भार्या या पतिव्रता ।

सा भार्या या पतिप्रीता सा भार्या सत्यवादिनी ॥ 13 ॥

अपुत्रस्य गृहं शून्यं दिशः शून्यास्त्वबान्धवाः ।

मूर्खस्य हृदयं शून्यं सर्वशून्या दरिद्रता ॥ 14 ॥

अनभ्यासे विषं शास्त्रमजीर्णे भोजनं विषम् ।

दरिद्रस्य विषं गोष्ठी वृद्धस्य तरुणी विषम् ॥ 15 ॥

त्यजेद्धर्मं दयाहीनं विद्याहीनं गुरुं त्यजेत् ।

त्यजेत्क्रोधमुखीं भार्यां निःस्नेहान्बान्धवांस्त्यजेत् ॥ 16 ॥

अध्वा जरा देहवतां पर्वतानां जलं जरा ।

अमैथुनं जरा स्त्रीणां वस्त्राणामातपो जरा ॥ 17 ॥

कः कालः कानि मित्राणि को देशः कौ व्ययागमौ ।

कश्चाहं का च मे शक्तिरिति चिन्त्यं मुहुर्मुहुः ॥ 18 ॥

अग्निर्देवो द्विजातीनां मुनीनां हृदि दैवतम् ।

प्रतिमा स्वल्पबुद्धीनां सर्वत्र समदर्शिनः ॥ 19 ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

චාණක්ය නීති - චතුර්ථෝ(අ)ධ්යායඃ