Chanakya Niti Chapter 17 — Sinhala Script

Meaning —

Verse 01

පුස්තකප්රත්යයාධීතං නාධීතං ගුරුසන්නිධෞ .
සභාමධ්යේ න ශෝභන්තේ ජාරගර්භා ඉව ස්ත්රියඃ .. 01 ..

pustakapratyayādhītaṃ nādhītaṃ gurusannidhau |
sabhāmadhye na śobhante jāragarbhā iva striyaḥ || 01 ||

Verse 02

කෘතේ ප්රතිකෘතිං කුර්යාද්ධිංසනේ ප්රතිහිංසනම් .
තත්ර දෝෂෝ න පතති දුෂ්ටේ දුෂ්ටං සමාචරේත් .. 02 ..

kṛte pratikṛtiṃ kuryāddhiṃsane pratihiṃsanam |
tatra doṣo na patati duṣṭe duṣṭaṃ samācaret || 02 ||

Verse 03

යද්දූරං යද්දුරාරාධ්යං යච්ච දූරේ ව්යවස්ථිතම් .
තත්සර්වං තපසා සාධ්යං තපෝ හි දුරතික්රමම් .. 03 ..

yaddūraṃ yaddurārādhyaṃ yacca dūre vyavasthitam |
tatsarvaṃ tapasā sādhyaṃ tapo hi duratikramam || 03 ||

Verse 04

ලෝභශ්චේදගුණේන කිං පිශුනතා යද්යස්ති කිං පාතකෛඃ
සත්යං චේත්තපසා ච කිං ශුචි මනෝ යද්යස්ති තීර්ථේන කිම් .
සෞජන්යං යදි කිං ගුණෛඃ සුමහිමා යද්යස්ති කිං මණ්ඩනෛඃ
සද්විද්යා යදි කිං ධනෛරපයශෝ යද්යස්ති කිං මෘත්යුනා .. 04 ..

lobhaścedaguṇena kiṃ piśunatā yadyasti kiṃ pātakaiḥ
satyaṃ cettapasā ca kiṃ śuci mano yadyasti tīrthena kim |
saujanyaṃ yadi kiṃ guṇaiḥ sumahimā yadyasti kiṃ maṇḍanaiḥ
sadvidyā yadi kiṃ dhanairapayaśo yadyasti kiṃ mṛtyunā || 04 ||

Verse 05

පිතා රත්නාකරෝ යස්ය ලක්ෂ්මීර්යස්ය සහෝදරා .
ශඞ්ඛෝ භික්ෂාටනං කුර්යාන්න දත්තමුපතිෂ්ඨතේ .. 05 ..

pitā ratnākaro yasya lakṣmīryasya sahodarā |
śaṅkho bhikṣāṭanaṃ kuryānna dattamupatiṣṭhate || 05 ||

Verse 06

අශක්තස්තු භවේත්සාධු-ර්බ්රහ්මචාරී වා නිර්ධනඃ .
ව්යාධිතෝ දේවභක්තශ්ච වෘද්ධා නාරී පතිව්රතා .. 06 ..

aśaktastu bhavetsādhu-rbrahmacārī vā nirdhanaḥ |
vyādhito devabhaktaśca vṛddhā nārī pativratā || 06 ||

Verse 07

නා(අ)න්නෝදකසමං දානං න තිථිර්ද්වාදශී සමා .
න ගායත්ර්යාඃ පරෝ මන්ත්රෝ න මාතුර්දෛවතං පරම් .. 07 ..

nā'nnodakasamaṃ dānaṃ na tithirdvādaśī samā |
na gāyatryāḥ paro mantro na māturdaivataṃ param || 07 ||

Verse 08

තක්ෂකස්ය විෂං දන්තේ මක්ෂිකායාස්තු මස්තකේ .
වෘශ්චිකස්ය විෂං පුච්ඡේ සර්වාඞ්ගේ දුර්ජනේ විෂම් .. 08 ..

takṣakasya viṣaṃ dante makṣikāyāstu mastake |
vṛścikasya viṣaṃ pucche sarvāṅge durjane viṣam || 08 ||

Verse 09

පත්යුරාජ්ඤාං විනා නාරී හ්යුපෝෂ්ය ව්රතචාරිණී .
ආයුෂ්යං හරතේ භර්තුඃ සා නාරී නරකං ව්රජේත් .. 09 ..

patyurājñāṃ vinā nārī hyupoṣya vratacāriṇī |
āyuṣyaṃ harate bhartuḥ sā nārī narakaṃ vrajet || 09 ||

Verse 10

න දානෛඃ ශුධ්යතේ නාරී නෝපවාසශතෛරපි .
න තීර්ථසේවයා තද්වද්භර්තුඃ පදෝදකෛර්යථා .. 10 ..

na dānaiḥ śudhyate nārī nopavāsaśatairapi |
na tīrthasevayā tadvadbhartuḥ padodakairyathā || 10 ||

Verse 11

පාදශේෂං පීතශේෂං සන්ධ්යාශේෂං තථෛව ච .
ශ්වානමූත්රසමං තෝයං පීත්වා චාන්ද්රායණං චරේත් .. 11 ..

pādaśeṣaṃ pītaśeṣaṃ sandhyāśeṣaṃ tathaiva ca |
śvānamūtrasamaṃ toyaṃ pītvā cāndrāyaṇaṃ caret || 11 ||

Verse 12

දානේන පාණිර්න තු කඞ්කණේන
ස්නානේන ශුද්ධිර්න තු චන්දනේන .
මානේන තෘප්තිර්න තු භෝජනේන
ජ්ඤානේන මුක්තිර්න තු මුණ්ඩනේන .. 12 ..

dānena pāṇirna tu kaṅkaṇena
snānena śuddhirna tu candanena |
mānena tṛptirna tu bhojanena
jñānena muktirna tu muṇḍanena || 12 ||

Verse 13

නාපිතස්ය ගෘහේ ක්ෂෞරං පාෂාණේ ගන්ධලේපනම් .
ආත්මරූපං ජලේ පශ්යන් ශක්රස්යාපි ශ්රියං හරේත් .. 13 ..

nāpitasya gṛhe kṣauraṃ pāṣāṇe gandhalepanam |
ātmarūpaṃ jale paśyan śakrasyāpi śriyaṃ haret || 13 ||

Verse 14

සද්යඃ ප්රජ්ඤාහරා තුණ්ඩී සද්යඃ ප්රජ්ඤාකරී වචා .
සද්යඃ ශක්තිහරා නාරී සද්යඃ ශක්තිකරං පයඃ .. 14 ..

sadyaḥ prajñāharā tuṇḍī sadyaḥ prajñākarī vacā |
sadyaḥ śaktiharā nārī sadyaḥ śaktikaraṃ payaḥ || 14 ||

Verse 15

පරෝපකරණං යේෂාං ජාගර්ති හෘදයේ සතාම් .
නශ්යන්ති විපදස්තේෂාං සම්පදඃ ස්යුඃ පදේ පදේ .. 15 ..

paropakaraṇaṃ yeṣāṃ jāgarti hṛdaye satām |
naśyanti vipadasteṣāṃ sampadaḥ syuḥ pade pade || 15 ||

Verse 16

යදි රාමා යදි ච රමා යදි තනයෝ විනයගුණෝපේතඃ .
තනයේ තනයෝත්පත්තිඃ සුරවරනගරේ කිමාධික්යම් .. 16 ..

yadi rāmā yadi ca ramā yadi tanayo vinayaguṇopetaḥ |
tanaye tanayotpattiḥ suravaranagare kimādhikyam || 16 ||

Verse 17

ආහාරනිද්රාභයමෛථුනානි
සමානි චෛතානි නෘණාං පශූනාම් .
ජ්ඤානං නරාණාමධිකෝ විශේෂෝ
ජ්ඤානේන හීනාඃ පශුභිඃ සමානාඃ .. 17 ..

āhāranidrābhayamaithunāni
samāni caitāni nṛṇāṃ paśūnām |
jñānaṃ narāṇāmadhiko viśeṣo
jñānena hīnāḥ paśubhiḥ samānāḥ || 17 ||

Verse 18

දානාර්ථිනෝ මධුකරා යදි කර්ණතාලෛර්දූරීකෘතාඃ
දූරීකෘතාඃ කරිවරේණ මදාන්ධබුද්ධ්යා .
තස්යෛව ගණ්ඩයුග්මමණ්ඩනහානිරේෂා
භෘඞ්ගාඃ පුනර්විකචපද්මවනේ වසන්ති .. 18 ..

dānārthino madhukarā yadi karṇatālairdūrīkṛtāḥ
dūrīkṛtāḥ karivareṇa madāndhabuddhyā |
tasyaiva gaṇḍayugmamaṇḍanahānireṣā
bhṛṅgāḥ punarvikacapadmavane vasanti || 18 ||

Verse 19

රාජා වේශ්යා යමශ්චාග්නිස්තස්කරෝ බාලයාචකෞ .
පරදුඃඛං න ජානන්ති අෂ්ටමෝ ග්රාමකණ්ටකඃ .. 19 ..

rājā veśyā yamaścāgnistaskaro bālayācakau |
paraduḥkhaṃ na jānanti aṣṭamo grāmakaṇṭakaḥ || 19 ||

Verse 20

අධඃ පශ්යසි කිං බාලේ පතිතං තව කිං භුවි .
රේ රේ මූර්ඛ න ජානාසි ගතං තාරුණ්යමෞක්තිකම් .. 20 ..

adhaḥ paśyasi kiṃ bāle patitaṃ tava kiṃ bhuvi |
re re mūrkha na jānāsi gataṃ tāruṇyamauktikam || 20 ||

Verse 21

ව්යාලාශ්රයාපි විකලාපි සකණ්ටකාපි
වක්රාපි පඞ්කිලභවාපි දුරාසදාපි .
ගන්ධේන බන්ධුරසි කේතකි සර්වජන්තා
රේකෝ ගුණඃ ඛලු නිහන්ති සමස්තදෝෂාන් .. 21 ..

vyālāśrayāpi vikalāpi sakaṇṭakāpi
vakrāpi paṅkilabhavāpi durāsadāpi |
gandhena bandhurasi ketaki sarvajantā
reko guṇaḥ khalu nihanti samastadoṣān || 21 ||

Sanskrit — Devanagari (original)

पुस्तकप्रत्ययाधीतं नाधीतं गुरुसन्निधौ ।

सभामध्ये न शोभन्ते जारगर्भा इव स्त्रियः ॥ 01 ॥

कृते प्रतिकृतिं कुर्याद्धिंसने प्रतिहिंसनम् ।

तत्र दोषो न पतति दुष्टे दुष्टं समाचरेत् ॥ 02 ॥

यद्दूरं यद्दुराराध्यं यच्च दूरे व्यवस्थितम् ।

तत्सर्वं तपसा साध्यं तपो हि दुरतिक्रमम् ॥ 03 ॥

लोभश्चेदगुणेन किं पिशुनता यद्यस्ति किं पातकैः

सत्यं चेत्तपसा च किं शुचि मनो यद्यस्ति तीर्थेन किम् ।

सौजन्यं यदि किं गुणैः सुमहिमा यद्यस्ति किं मण्डनैः

सद्विद्या यदि किं धनैरपयशो यद्यस्ति किं मृत्युना ॥ 04 ॥

पिता रत्नाकरो यस्य लक्ष्मीर्यस्य सहोदरा ।

शङ्खो भिक्षाटनं कुर्यान्न दत्तमुपतिष्ठते ॥ 05 ॥

अशक्तस्तु भवेत्साधु-र्ब्रह्मचारी वा निर्धनः ।

व्याधितो देवभक्तश्च वृद्धा नारी पतिव्रता ॥ 06 ॥

नाऽन्नोदकसमं दानं न तिथिर्द्वादशी समा ।

न गायत्र्याः परो मन्त्रो न मातुर्दैवतं परम् ॥ 07 ॥

तक्षकस्य विषं दन्ते मक्षिकायास्तु मस्तके ।

वृश्चिकस्य विषं पुच्छे सर्वाङ्गे दुर्जने विषम् ॥ 08 ॥

पत्युराज्ञां विना नारी ह्युपोष्य व्रतचारिणी ।

आयुष्यं हरते भर्तुः सा नारी नरकं व्रजेत् ॥ 09 ॥

न दानैः शुध्यते नारी नोपवासशतैरपि ।

न तीर्थसेवया तद्वद्भर्तुः पदोदकैर्यथा ॥ 10 ॥

पादशेषं पीतशेषं सन्ध्याशेषं तथैव च ।

श्वानमूत्रसमं तोयं पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ 11 ॥

दानेन पाणिर्न तु कङ्कणेन

स्नानेन शुद्धिर्न तु चन्दनेन ।

मानेन तृप्तिर्न तु भोजनेन

ज्ञानेन मुक्तिर्न तु मुण्डनेन ॥ 12 ॥

नापितस्य गृहे क्षौरं पाषाणे गन्धलेपनम् ।

आत्मरूपं जले पश्यन् शक्रस्यापि श्रियं हरेत् ॥ 13 ॥

सद्यः प्रज्ञाहरा तुण्डी सद्यः प्रज्ञाकरी वचा ।

सद्यः शक्तिहरा नारी सद्यः शक्तिकरं पयः ॥ 14 ॥

परोपकरणं येषां जागर्ति हृदये सताम् ।

नश्यन्ति विपदस्तेषां सम्पदः स्युः पदे पदे ॥ 15 ॥

यदि रामा यदि च रमा यदि तनयो विनयगुणोपेतः ।

तनये तनयोत्पत्तिः सुरवरनगरे किमाधिक्यम् ॥ 16 ॥

आहारनिद्राभयमैथुनानि

समानि चैतानि नृणां पशूनाम् ।

ज्ञानं नराणामधिको विशेषो

ज्ञानेन हीनाः पशुभिः समानाः ॥ 17 ॥

दानार्थिनो मधुकरा यदि कर्णतालैर्दूरीकृताः

दूरीकृताः करिवरेण मदान्धबुद्ध्या ।

तस्यैव गण्डयुग्ममण्डनहानिरेषा

भृङ्गाः पुनर्विकचपद्मवने वसन्ति ॥ 18 ॥

राजा वेश्या यमश्चाग्निस्तस्करो बालयाचकौ ।

परदुःखं न जानन्ति अष्टमो ग्रामकण्टकः ॥ 19 ॥

अधः पश्यसि किं बाले पतितं तव किं भुवि ।

रे रे मूर्ख न जानासि गतं तारुण्यमौक्तिकम् ॥ 20 ॥

व्यालाश्रयापि विकलापि सकण्टकापि

वक्रापि पङ्किलभवापि दुरासदापि ।

गन्धेन बन्धुरसि केतकि सर्वजन्ता

रेको गुणः खलु निहन्ति समस्तदोषान् ॥ 21 ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

චාණක්ය නීති - සප්තදශෝ(අ)ධ්යායඃ