ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ଜାମ୍ବଵତୋ ଵାକ୍ଯମଗୃହ୍ଣନ୍ତ ଵନୌକସଃ ।
ଅଙ୍ଗଦପ୍ରମୁଖା ଵୀରା ହନୁମାଂଶ୍ଚ ମହାକପିଃ ॥ 1 ॥
ପ୍ରୀତିମନ୍ତସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ଵାଯୁପୁତ୍ରପରସ୍ପରାଃ ।
ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ରିଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପୁପ୍ଲୁଵୁଃ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ॥ 2 ॥
ମେରୁମନ୍ଦରସଙ୍କାଶା ମତ୍ତା ଇଵ ମହାଗଜାଃ ।
ଛାଦଯନ୍ତ ଇଵାକାଶଂ ମହାକାଯା ମହାବଲାଃ ॥ 3 ॥
ସଭାଜ୍ଯମାନଂ ଭୂତୈସ୍ତମାତ୍ମଵନ୍ତଂ ମହାବଲମ୍ ।
ହନୂମନ୍ତଂ ମହାଵେଗଂ ଵହନ୍ତ ଇଵ ଦୃଷ୍ଟିଭିଃ ॥ 4 ॥
ରାଘଵେ ଚାର୍ଥନିର୍ଵଵୃତ୍ତିଂ କର୍ତୁଂ ଚ ପରମଂ ଯଶଃ ।
ସମାଧାଯ ସମୃଦ୍ଧାର୍ଥାଃ ସର୍ଵେସିଦ୍ଧିଭିରୁନ୍ନତା ॥ 5 ॥
ପ୍ରିଯାଖ୍ଯାନୋନ୍ମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧାଭିନନ୍ଦିନଃ ।
ସର୍ଵେ ରାମପ୍ରତୀକାରେ ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥା ମନସ୍ସ୍ଵିନଃ ॥ 6 ॥
ପ୍ଲଵମାନାଃ ଖମାପ୍ଲୁତ୍ଯ ତତସ୍ତେ କାନନୌକସଃ ।
ନନ୍ଦନୋପମଯାସେଦୁର୍ଵନଂ ଦ୍ରୁମଲତାଯୁତମ୍ ॥ 7 ॥
ଯତ୍ତନ୍ମଧୁଵନଂ ନାମ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ଯାଭିରକ୍ଷିତମ୍ ।
ଅଧୃଷ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵଭୂତମନୋହରମ୍ ॥ 8 ॥
ଯଦ୍ରକ୍ଷତି ମହାଵୀର୍ଯ ସ୍ସଦା ଦଧିମୁଖଃ କପିଃ ।
ମାତୁଲଃ କପିମୁଖ୍ଯସ୍ଯ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 9 ॥
ତେ ତଦ୍ଵନମୁପାଗମ୍ଯ ବଭୂଵୁଃ ପରମୋତ୍କଟାଃ ।
ଵାନରା ଵାନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମନଃ କାନ୍ତତମଂ ମହତ୍ ॥ 10 ॥
ତତସ୍ତେ ଵାନରା ହୃଷ୍ଟା ଦୃଷ୍ଟଵା ମଧୁଵନଂ ମହତ୍ ।
କୁମାରମଭ୍ଯଯାଚନ୍ତ ମଧୂନି ମଧୁପିଙ୍ଗଲାଃ ॥ 11 ॥
ତତଃ କୁମାରସ୍ତାନ୍ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଜାମ୍ବଵତ୍ପ୍ରମୁଖାନ୍ କପୀନ୍ ।
ଅନୁମାନ୍ଯ ଦଦୌ ତେଷାଂ ଵିସର୍ଗଂ ମଧୁଭିକ୍ଷଣେ ॥ 12 ॥
ତତଶ୍ଚାନୁମତା ସ୍ସର୍ଵେ ସମ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵନୌକସଃ ।
ମୁଦିତାଃ ପ୍ରେରିତାଶ୍ଚାପି ପ୍ରନୃତ୍ଯନ୍ତୋଽଭଵଂସ୍ତଦା ॥ 13 ॥
ଗାଯନ୍ତି କେଚିତ୍ପ୍ରଣମନ୍ତି କେଚିନ୍ନୃତ୍ଯନ୍ତି କେଚିତ୍ପ୍ରହସନ୍ତି କେଚିତ୍ ।
ପତନ୍ତି କେଚିଦ୍ଵିଚରନ୍ତି କେଚିତ୍ଲ୍ପଵନ୍ତି କେଚିତ୍ପ୍ରଲପନ୍ତି କେଚିତ୍ ॥ 14 ॥
ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାଶ୍ରଯନ୍ତେ ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାକ୍ରମନ୍ତେ ।
ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପବ୍ରୁଵନ୍ତେ ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାରମନ୍ତେ ॥ 15 ॥
ଦ୍ରୁମାଦ୍ଦ୍ରୁମଂ କେଚିଦଭିଦ୍ରଵନ୍ତେ କ୍ଷିତୌ ନଗାଗ୍ରାନ୍ନିପତନ୍ତି କେଚିତ୍ ।
ମହୀତଲାତ୍କେଚିଦୁଦୀର୍ଣଵେଗା ମହାଦ୍ରୁମାଗ୍ରାଣ୍ଯଭିସମ୍ପତନ୍ତି ॥ 16 ॥
ଗାଯନ୍ତମନ୍ଯଃ ପ୍ରହସନ୍ନୁପୈତି ହସନ୍ତମନ୍ଯଃ ପ୍ରରୁଦନ୍ନୁପୈତି ।
ରୁଦନ୍ତମନ୍ଯଃ ପ୍ରଣୁଦନ୍ନୁପୈତି ନୁଦନ୍ତମନ୍ଯଃ ପ୍ରଣଦନ୍ନୁପୈତି ॥ 17 ॥
ସମାକୁଲଂ ତତ୍କପିସୈନ୍ଯମାସୀନ୍ମଧୁପ୍ରସାନୋତ୍କଟସତ୍ତ୍ଵଚେଷ୍ଟମ୍ ।
ନ ଚାତ୍ର କଶ୍ଚିନ୍ନ ବଭୂଵ ମତ୍ତୋ ନ ଚାତ୍ର କଶ୍ଚିନ୍ନ ବଭୂଵ ତୃପ୍ତଃ ॥ 18 ॥
ତତୋ ଵନଂ ତତ୍ପରିଭକ୍ଷ୍ଯମାଣଂ ଦ୍ରୁମାଂଶ୍ଚ ଵିଧ୍ଵଂସିତପତ୍ରପୁଷ୍ପାନ୍ ।
ସମୀକ୍ଷ୍ଯ କୋପାଦ୍ଧଧିଵକ୍ରନାମା ନିଵାରଯାମାସ କପିଃ କପୀଂସ୍ତାନ୍ ॥ 19 ॥
ସ ତୈଃ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧୈଃ ପରିଭର୍ତ୍ସ୍ଯମାନୋ ଵନସ୍ଯ ଗୋପ୍ତା ହରିଵୀରଵୃଦ୍ଧଃ ।
ଚକାର ଭୂଯୋ ମତିମୁଗ୍ରତେଜା ଵନସ୍ଯ ରକ୍ଷାଂ ପ୍ରତି ଵାନରେଭ୍ଯଃ ॥ 20 ॥
ଉଵାଚ କାଂଶ୍ଚିତ୍ପରୁଷାଣି ଧୃଷ୍ଟମସକ୍ତମନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ତଲୈର୍ଜଘାନ ।
ସମେତ୍ଯ କୈଶ୍ଚିତ୍କଲହଂ ଚକାର ତଥୈଵ ସାମ୍ନୋପଜଗାମ କାଂଶ୍ଚିତ୍ ॥ 21 ॥
ସ ତୈର୍ମଦାତ୍ସମ୍ପରିଵାର୍ଯ ଵାକ୍ଯୈର୍ଭଲାଚ୍ଛ ତେନ ପ୍ରତିଵାର୍ଯମାଣୈଃ ।
ପ୍ରଧର୍ଷିତସ୍ତ୍ଯକ୍ତଭଯୈ ସ୍ସମେତ୍ଯ ପ୍ରକୃଷ୍ଯତେ ଚାପ୍ଯନଵେକ୍ଷ୍ଯ ଦୋଷମ୍ ॥ 22 ॥
ନଖୈସ୍ତୁଦନ୍ତୋ ଦଶନୈର୍ଦଶନ୍ତ ସ୍ତଲୈଶ୍ଚ ପାଦୈଶ୍ଚ ସମାପଯନ୍ତଃ ।
ମଦାତ୍କପିଂ ତଂ କପଯ ସ୍ସମଗ୍ରା ମହାଵନଂ ନିର୍ଵିଷଯଂ ଚ ଚକ୍ରୁଃ ॥ 23 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଏକଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekaṣaṣṭitamassargaḥ |
tato jāmbavato vākyamagṛhṇanta vanaukasaḥ |
aṅgadapramukhā vīrā hanumāṃśca mahākapiḥ || 1 ||
prītimantastataḥ sarve vāyuputraparasparāḥ |
mahendrādriṃ parityajya pupluvuḥ plavagarṣabhāḥ || 2 ||
merumandarasaṅkāśā mattā iva mahāgajāḥ |
chādayanta ivākāśaṃ mahākāyā mahābalāḥ || 3 ||
sabhājyamānaṃ bhūtaistamātmavantaṃ mahābalam |
hanūmantaṃ mahāvegaṃ vahanta iva dṛṣṭibhiḥ || 4 ||
rāghave cārthanirvavṛttiṃ kartuṃ ca paramaṃ yaśaḥ |
samādhāya samṛddhārthāḥ sarvesiddhibhirunnatā || 5 ||
priyākhyānonmukhāḥ sarve sarve yuddhābhinandinaḥ |
sarve rāmapratīkāre niścitārthā manassvinaḥ || 6 ||
plavamānāḥ khamāplutya tataste kānanaukasaḥ |
nandanopamayāsedurvanaṃ drumalatāyutam || 7 ||
yattanmadhuvanaṃ nāma sugrīvasyābhirakṣitam |
adhṛṣyaṃ sarvabhūtānāṃ sarvabhūtamanoharam || 8 ||
yadrakṣati mahāvīrya ssadā dadhimukhaḥ kapiḥ |
mātulaḥ kapimukhyasya sugrīvasya mahātmanaḥ || 9 ||
te tadvanamupāgamya babhūvuḥ paramotkaṭāḥ |
vānarā vānarendrasya manaḥ kāntatamaṃ mahat || 10 ||
tataste vānarā hṛṣṭā dṛṣṭavā madhuvanaṃ mahat |
kumāramabhyayācanta madhūni madhupiṅgalāḥ || 11 ||
tataḥ kumārastān vṛddhān jāmbavatpramukhān kapīn |
anumānya dadau teṣāṃ visargaṃ madhubhikṣaṇe || 12 ||
tataścānumatā ssarve samprahṛṣṭā vanaukasaḥ |
muditāḥ preritāścāpi pranṛtyanto'bhavaṃstadā || 13 ||
gāyanti kecitpraṇamanti kecinnṛtyanti kecitprahasanti kecit |
patanti kecidvicaranti kecitlpavanti kecitpralapanti kecit || 14 ||
parasparaṃ kecidupāśrayante parasparaṃ kecidupākramante |
parasparaṃ kecidupabruvante parasparaṃ kecidupāramante || 15 ||
drumāddrumaṃ kecidabhidravante kṣitau nagāgrānnipatanti kecit |
mahītalātkecidudīrṇavegā mahādrumāgrāṇyabhisampatanti || 16 ||
gāyantamanyaḥ prahasannupaiti hasantamanyaḥ prarudannupaiti |
rudantamanyaḥ praṇudannupaiti nudantamanyaḥ praṇadannupaiti || 17 ||
samākulaṃ tatkapisainyamāsīnmadhuprasānotkaṭasattvaceṣṭam |
na cātra kaścinna babhūva matto na cātra kaścinna babhūva tṛptaḥ || 18 ||
tato vanaṃ tatparibhakṣyamāṇaṃ drumāṃśca vidhvaṃsitapatrapuṣpān |
samīkṣya kopāddhadhivakranāmā nivārayāmāsa kapiḥ kapīṃstān || 19 ||
sa taiḥ pravṛddhaiḥ paribhartsyamāno vanasya goptā harivīravṛddhaḥ |
cakāra bhūyo matimugratejā vanasya rakṣāṃ prati vānarebhyaḥ || 20 ||
uvāca kāṃścitparuṣāṇi dhṛṣṭamasaktamanyāṃśca talairjaghāna |
sametya kaiścitkalahaṃ cakāra tathaiva sāmnopajagāma kāṃścit || 21 ||
sa tairmadātsamparivārya vākyairbhalāccha tena prativāryamāṇaiḥ |
pradharṣitastyaktabhayai ssametya prakṛṣyate cāpyanavekṣya doṣam || 22 ||
nakhaistudanto daśanairdaśanta stalaiśca pādaiśca samāpayantaḥ |
madātkapiṃ taṃ kapaya ssamagrā mahāvanaṃ nirviṣayaṃ ca cakruḥ || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकषष्टितमस्सर्गः ।
ततो जाम्बवतो वाक्यमगृह्णन्त वनौकसः ।
अङ्गदप्रमुखा वीरा हनुमांश्च महाकपिः ॥ 1 ॥
प्रीतिमन्तस्ततः सर्वे वायुपुत्रपरस्पराः ।
महेन्द्राद्रिं परित्यज्य पुप्लुवुः प्लवगर्षभाः ॥ 2 ॥
मेरुमन्दरसङ्काशा मत्ता इव महागजाः ।
छादयन्त इवाकाशं महाकाया महाबलाः ॥ 3 ॥
सभाज्यमानं भूतैस्तमात्मवन्तं महाबलम् ।
हनूमन्तं महावेगं वहन्त इव दृष्टिभिः ॥ 4 ॥
राघवे चार्थनिर्ववृत्तिं कर्तुं च परमं यशः ।
समाधाय समृद्धार्थाः सर्वेसिद्धिभिरुन्नता ॥ 5 ॥
प्रियाख्यानोन्मुखाः सर्वे सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ।
सर्वे रामप्रतीकारे निश्चितार्था मनस्स्विनः ॥ 6 ॥
प्लवमानाः खमाप्लुत्य ततस्ते काननौकसः ।
नन्दनोपमयासेदुर्वनं द्रुमलतायुतम् ॥ 7 ॥
यत्तन्मधुवनं नाम सुग्रीवस्याभिरक्षितम् ।
अधृष्यं सर्वभूतानां सर्वभूतमनोहरम् ॥ 8 ॥
यद्रक्षति महावीर्य स्सदा दधिमुखः कपिः ।
मातुलः कपिमुख्यस्य सुग्रीवस्य महात्मनः ॥ 9 ॥
ते तद्वनमुपागम्य बभूवुः परमोत्कटाः ।
वानरा वानरेन्द्रस्य मनः कान्ततमं महत् ॥ 10 ॥
ततस्ते वानरा हृष्टा दृष्टवा मधुवनं महत् ।
कुमारमभ्ययाचन्त मधूनि मधुपिङ्गलाः ॥ 11 ॥
ततः कुमारस्तान् वृद्धान् जाम्बवत्प्रमुखान् कपीन् ।
अनुमान्य ददौ तेषां विसर्गं मधुभिक्षणे ॥ 12 ॥
ततश्चानुमता स्सर्वे सम्प्रहृष्टा वनौकसः ।
मुदिताः प्रेरिताश्चापि प्रनृत्यन्तोऽभवंस्तदा ॥ 13 ॥
गायन्ति केचित्प्रणमन्ति केचिन्नृत्यन्ति केचित्प्रहसन्ति केचित् ।
पतन्ति केचिद्विचरन्ति केचित्ल्पवन्ति केचित्प्रलपन्ति केचित् ॥ 14 ॥
परस्परं केचिदुपाश्रयन्ते परस्परं केचिदुपाक्रमन्ते ।
परस्परं केचिदुपब्रुवन्ते परस्परं केचिदुपारमन्ते ॥ 15 ॥
द्रुमाद्द्रुमं केचिदभिद्रवन्ते क्षितौ नगाग्रान्निपतन्ति केचित् ।
महीतलात्केचिदुदीर्णवेगा महाद्रुमाग्राण्यभिसम्पतन्ति ॥ 16 ॥
गायन्तमन्यः प्रहसन्नुपैति हसन्तमन्यः प्ररुदन्नुपैति ।
रुदन्तमन्यः प्रणुदन्नुपैति नुदन्तमन्यः प्रणदन्नुपैति ॥ 17 ॥
समाकुलं तत्कपिसैन्यमासीन्मधुप्रसानोत्कटसत्त्वचेष्टम् ।
न चात्र कश्चिन्न बभूव मत्तो न चात्र कश्चिन्न बभूव तृप्तः ॥ 18 ॥
ततो वनं तत्परिभक्ष्यमाणं द्रुमांश्च विध्वंसितपत्रपुष्पान् ।
समीक्ष्य कोपाद्धधिवक्रनामा निवारयामास कपिः कपींस्तान् ॥ 19 ॥
स तैः प्रवृद्धैः परिभर्त्स्यमानो वनस्य गोप्ता हरिवीरवृद्धः ।
चकार भूयो मतिमुग्रतेजा वनस्य रक्षां प्रति वानरेभ्यः ॥ 20 ॥
उवाच कांश्चित्परुषाणि धृष्टमसक्तमन्यांश्च तलैर्जघान ।
समेत्य कैश्चित्कलहं चकार तथैव साम्नोपजगाम कांश्चित् ॥ 21 ॥
स तैर्मदात्सम्परिवार्य वाक्यैर्भलाच्छ तेन प्रतिवार्यमाणैः ।
प्रधर्षितस्त्यक्तभयै स्समेत्य प्रकृष्यते चाप्यनवेक्ष्य दोषम् ॥ 22 ॥
नखैस्तुदन्तो दशनैर्दशन्त स्तलैश्च पादैश्च समापयन्तः ।
मदात्कपिं तं कपय स्समग्रा महावनं निर्विषयं च चक्रुः ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekaṣaṣṭitamassargaḥ |
tato jāmbavato vākyamagṛhṇanta vanaukasaḥ |
aṅgadapramukhā vīrā hanumāṃśca mahākapiḥ || 1 ||
prītimantastataḥ sarve vāyuputraparasparāḥ |
mahendrādriṃ parityajya pupluvuḥ plavagarṣabhāḥ || 2 ||
merumandarasaṅkāśā mattā iva mahāgajāḥ |
chādayanta ivākāśaṃ mahākāyā mahābalāḥ || 3 ||
sabhājyamānaṃ bhūtaistamātmavantaṃ mahābalam |
hanūmantaṃ mahāvegaṃ vahanta iva dṛṣṭibhiḥ || 4 ||
rāghave cārthanirvavṛttiṃ kartuṃ ca paramaṃ yaśaḥ |
samādhāya samṛddhārthāḥ sarvesiddhibhirunnatā || 5 ||
priyākhyānonmukhāḥ sarve sarve yuddhābhinandinaḥ |
sarve rāmapratīkāre niścitārthā manassvinaḥ || 6 ||
plavamānāḥ khamāplutya tataste kānanaukasaḥ |
nandanopamayāsedurvanaṃ drumalatāyutam || 7 ||
yattanmadhuvanaṃ nāma sugrīvasyābhirakṣitam |
adhṛṣyaṃ sarvabhūtānāṃ sarvabhūtamanoharam || 8 ||
yadrakṣati mahāvīrya ssadā dadhimukhaḥ kapiḥ |
mātulaḥ kapimukhyasya sugrīvasya mahātmanaḥ || 9 ||
te tadvanamupāgamya babhūvuḥ paramotkaṭāḥ |
vānarā vānarendrasya manaḥ kāntatamaṃ mahat || 10 ||
tataste vānarā hṛṣṭā dṛṣṭavā madhuvanaṃ mahat |
kumāramabhyayācanta madhūni madhupiṅgalāḥ || 11 ||
tataḥ kumārastān vṛddhān jāmbavatpramukhān kapīn |
anumānya dadau teṣāṃ visargaṃ madhubhikṣaṇe || 12 ||
tataścānumatā ssarve samprahṛṣṭā vanaukasaḥ |
muditāḥ preritāścāpi pranṛtyanto'bhavaṃstadā || 13 ||
gāyanti kecitpraṇamanti kecinnṛtyanti kecitprahasanti kecit |
patanti kecidvicaranti kecitlpavanti kecitpralapanti kecit || 14 ||
parasparaṃ kecidupāśrayante parasparaṃ kecidupākramante |
parasparaṃ kecidupabruvante parasparaṃ kecidupāramante || 15 ||
drumāddrumaṃ kecidabhidravante kṣitau nagāgrānnipatanti kecit |
mahītalātkecidudīrṇavegā mahādrumāgrāṇyabhisampatanti || 16 ||
gāyantamanyaḥ prahasannupaiti hasantamanyaḥ prarudannupaiti |
rudantamanyaḥ praṇudannupaiti nudantamanyaḥ praṇadannupaiti || 17 ||
samākulaṃ tatkapisainyamāsīnmadhuprasānotkaṭasattvaceṣṭam |
na cātra kaścinna babhūva matto na cātra kaścinna babhūva tṛptaḥ || 18 ||
tato vanaṃ tatparibhakṣyamāṇaṃ drumāṃśca vidhvaṃsitapatrapuṣpān |
samīkṣya kopāddhadhivakranāmā nivārayāmāsa kapiḥ kapīṃstān || 19 ||
sa taiḥ pravṛddhaiḥ paribhartsyamāno vanasya goptā harivīravṛddhaḥ |
cakāra bhūyo matimugratejā vanasya rakṣāṃ prati vānarebhyaḥ || 20 ||
uvāca kāṃścitparuṣāṇi dhṛṣṭamasaktamanyāṃśca talairjaghāna |
sametya kaiścitkalahaṃ cakāra tathaiva sāmnopajagāma kāṃścit || 21 ||
sa tairmadātsamparivārya vākyairbhalāccha tena prativāryamāṇaiḥ |
pradharṣitastyaktabhayai ssametya prakṛṣyate cāpyanavekṣya doṣam || 22 ||
nakhaistudanto daśanairdaśanta stalaiśca pādaiśca samāpayantaḥ |
madātkapiṃ taṃ kapaya ssamagrā mahāvanaṃ nirviṣayaṃ ca cakruḥ || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.