📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.61 ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ - ଏକଷଷ୍ଟିତମ ସର୍ଗଃ
5.61 Sundarakanda - Ekashashtitama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ଜାମ୍ବଵତୋ ଵାକ୍ଯମଗୃହ୍ଣନ୍ତ ଵନୌକସଃ ।
ଅଙ୍ଗଦପ୍ରମୁଖା ଵୀରା ହନୁମାଂଶ୍ଚ ମହାକପିଃ ॥ 1 ॥
ପ୍ରୀତିମନ୍ତସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ଵାଯୁପୁତ୍ରପରସ୍ପରାଃ ।
ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ରିଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପୁପ୍ଲୁଵୁଃ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ॥ 2 ॥
ମେରୁମନ୍ଦରସଙ୍କାଶା ମତ୍ତା ଇଵ ମହାଗଜାଃ ।
ଛାଦଯନ୍ତ ଇଵାକାଶଂ ମହାକାଯା ମହାବଲାଃ ॥ 3 ॥
ସଭାଜ୍ଯମାନଂ ଭୂତୈସ୍ତମାତ୍ମଵନ୍ତଂ ମହାବଲମ୍ ।
ହନୂମନ୍ତଂ ମହାଵେଗଂ ଵହନ୍ତ ଇଵ ଦୃଷ୍ଟିଭିଃ ॥ 4 ॥
ରାଘଵେ ଚାର୍ଥନିର୍ଵଵୃତ୍ତିଂ କର୍ତୁଂ ଚ ପରମଂ ଯଶଃ ।
ସମାଧାଯ ସମୃଦ୍ଧାର୍ଥାଃ ସର୍ଵେସିଦ୍ଧିଭିରୁନ୍ନତା ॥ 5 ॥
ପ୍ରିଯାଖ୍ଯାନୋନ୍ମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧାଭିନନ୍ଦିନଃ ।
ସର୍ଵେ ରାମପ୍ରତୀକାରେ ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥା ମନସ୍ସ୍ଵିନଃ ॥ 6 ॥
ପ୍ଲଵମାନାଃ ଖମାପ୍ଲୁତ୍ଯ ତତସ୍ତେ କାନନୌକସଃ ।
ନନ୍ଦନୋପମଯାସେଦୁର୍ଵନଂ ଦ୍ରୁମଲତାଯୁତମ୍ ॥ 7 ॥
ଯତ୍ତନ୍ମଧୁଵନଂ ନାମ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ଯାଭିରକ୍ଷିତମ୍ ।
ଅଧୃଷ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵଭୂତମନୋହରମ୍ ॥ 8 ॥
ଯଦ୍ରକ୍ଷତି ମହାଵୀର୍ଯ ସ୍ସଦା ଦଧିମୁଖଃ କପିଃ ।
ମାତୁଲଃ କପିମୁଖ୍ଯସ୍ଯ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 9 ॥
ତେ ତଦ୍ଵନମୁପାଗମ୍ଯ ବଭୂଵୁଃ ପରମୋତ୍କଟାଃ ।
ଵାନରା ଵାନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମନଃ କାନ୍ତତମଂ ମହତ୍ ॥ 10 ॥
ତତସ୍ତେ ଵାନରା ହୃଷ୍ଟା ଦୃଷ୍ଟଵା ମଧୁଵନଂ ମହତ୍ ।
କୁମାରମଭ୍ଯଯାଚନ୍ତ ମଧୂନି ମଧୁପିଙ୍ଗଲାଃ ॥ 11 ॥
ତତଃ କୁମାରସ୍ତାନ୍ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଜାମ୍ବଵତ୍ପ୍ରମୁଖାନ୍ କପୀନ୍ ।
ଅନୁମାନ୍ଯ ଦଦୌ ତେଷାଂ ଵିସର୍ଗଂ ମଧୁଭିକ୍ଷଣେ ॥ 12 ॥
ତତଶ୍ଚାନୁମତା ସ୍ସର୍ଵେ ସମ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵନୌକସଃ ।
ମୁଦିତାଃ ପ୍ରେରିତାଶ୍ଚାପି ପ୍ରନୃତ୍ଯନ୍ତୋଽଭଵଂସ୍ତଦା ॥ 13 ॥
ଗାଯନ୍ତି କେଚିତ୍ପ୍ରଣମନ୍ତି କେଚିନ୍ନୃତ୍ଯନ୍ତି କେଚିତ୍ପ୍ରହସନ୍ତି କେଚିତ୍ ।
ପତନ୍ତି କେଚିଦ୍ଵିଚରନ୍ତି କେଚିତ୍ଲ୍ପଵନ୍ତି କେଚିତ୍ପ୍ରଲପନ୍ତି କେଚିତ୍ ॥ 14 ॥
ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାଶ୍ରଯନ୍ତେ ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାକ୍ରମନ୍ତେ ।
ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପବ୍ରୁଵନ୍ତେ ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାରମନ୍ତେ ॥ 15 ॥
ଦ୍ରୁମାଦ୍ଦ୍ରୁମଂ କେଚିଦଭିଦ୍ରଵନ୍ତେ କ୍ଷିତୌ ନଗାଗ୍ରାନ୍ନିପତନ୍ତି କେଚିତ୍ ।
ମହୀତଲାତ୍କେଚିଦୁଦୀର୍ଣଵେଗା ମହାଦ୍ରୁମାଗ୍ରାଣ୍ଯଭିସମ୍ପତନ୍ତି ॥ 16 ॥
ଗାଯନ୍ତମନ୍ଯଃ ପ୍ରହସନ୍ନୁପୈତି ହସନ୍ତମନ୍ଯଃ ପ୍ରରୁଦନ୍ନୁପୈତି ।
ରୁଦନ୍ତମନ୍ଯଃ ପ୍ରଣୁଦନ୍ନୁପୈତି ନୁଦନ୍ତମନ୍ଯଃ ପ୍ରଣଦନ୍ନୁପୈତି ॥ 17 ॥
ସମାକୁଲଂ ତତ୍କପିସୈନ୍ଯମାସୀନ୍ମଧୁପ୍ରସାନୋତ୍କଟସତ୍ତ୍ଵଚେଷ୍ଟମ୍ ।
ନ ଚାତ୍ର କଶ୍ଚିନ୍ନ ବଭୂଵ ମତ୍ତୋ ନ ଚାତ୍ର କଶ୍ଚିନ୍ନ ବଭୂଵ ତୃପ୍ତଃ ॥ 18 ॥
ତତୋ ଵନଂ ତତ୍ପରିଭକ୍ଷ୍ଯମାଣଂ ଦ୍ରୁମାଂଶ୍ଚ ଵିଧ୍ଵଂସିତପତ୍ରପୁଷ୍ପାନ୍ ।
ସମୀକ୍ଷ୍ଯ କୋପାଦ୍ଧଧିଵକ୍ରନାମା ନିଵାରଯାମାସ କପିଃ କପୀଂସ୍ତାନ୍ ॥ 19 ॥
ସ ତୈଃ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧୈଃ ପରିଭର୍ତ୍ସ୍ଯମାନୋ ଵନସ୍ଯ ଗୋପ୍ତା ହରିଵୀରଵୃଦ୍ଧଃ ।
ଚକାର ଭୂଯୋ ମତିମୁଗ୍ରତେଜା ଵନସ୍ଯ ରକ୍ଷାଂ ପ୍ରତି ଵାନରେଭ୍ଯଃ ॥ 20 ॥
ଉଵାଚ କାଂଶ୍ଚିତ୍ପରୁଷାଣି ଧୃଷ୍ଟମସକ୍ତମନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ତଲୈର୍ଜଘାନ ।
ସମେତ୍ଯ କୈଶ୍ଚିତ୍କଲହଂ ଚକାର ତଥୈଵ ସାମ୍ନୋପଜଗାମ କାଂଶ୍ଚିତ୍ ॥ 21 ॥
ସ ତୈର୍ମଦାତ୍ସମ୍ପରିଵାର୍ଯ ଵାକ୍ଯୈର୍ଭଲାଚ୍ଛ ତେନ ପ୍ରତିଵାର୍ଯମାଣୈଃ ।
ପ୍ରଧର୍ଷିତସ୍ତ୍ଯକ୍ତଭଯୈ ସ୍ସମେତ୍ଯ ପ୍ରକୃଷ୍ଯତେ ଚାପ୍ଯନଵେକ୍ଷ୍ଯ ଦୋଷମ୍ ॥ 22 ॥
ନଖୈସ୍ତୁଦନ୍ତୋ ଦଶନୈର୍ଦଶନ୍ତ ସ୍ତଲୈଶ୍ଚ ପାଦୈଶ୍ଚ ସମାପଯନ୍ତଃ ।
ମଦାତ୍କପିଂ ତଂ କପଯ ସ୍ସମଗ୍ରା ମହାଵନଂ ନିର୍ଵିଷଯଂ ଚ ଚକ୍ରୁଃ ॥ 23 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଏକଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekaṣaṣṭitamassargaḥ |
tato jāmbavato vākyamagṛhṇanta vanaukasaḥ |
aṅgadapramukhā vīrā hanumāṃśca mahākapiḥ || 1 ||
prītimantastataḥ sarve vāyuputraparasparāḥ |
mahendrādriṃ parityajya pupluvuḥ plavagarṣabhāḥ || 2 ||
merumandarasaṅkāśā mattā iva mahāgajāḥ |
chādayanta ivākāśaṃ mahākāyā mahābalāḥ || 3 ||
sabhājyamānaṃ bhūtaistamātmavantaṃ mahābalam |
hanūmantaṃ mahāvegaṃ vahanta iva dṛṣṭibhiḥ || 4 ||
rāghave cārthanirvavṛttiṃ kartuṃ ca paramaṃ yaśaḥ |
samādhāya samṛddhārthāḥ sarvesiddhibhirunnatā || 5 ||
priyākhyānonmukhāḥ sarve sarve yuddhābhinandinaḥ |
sarve rāmapratīkāre niścitārthā manassvinaḥ || 6 ||
plavamānāḥ khamāplutya tataste kānanaukasaḥ |
nandanopamayāsedurvanaṃ drumalatāyutam || 7 ||
yattanmadhuvanaṃ nāma sugrīvasyābhirakṣitam |
adhṛṣyaṃ sarvabhūtānāṃ sarvabhūtamanoharam || 8 ||
yadrakṣati mahāvīrya ssadā dadhimukhaḥ kapiḥ |
mātulaḥ kapimukhyasya sugrīvasya mahātmanaḥ || 9 ||
te tadvanamupāgamya babhūvuḥ paramotkaṭāḥ |
vānarā vānarendrasya manaḥ kāntatamaṃ mahat || 10 ||
tataste vānarā hṛṣṭā dṛṣṭavā madhuvanaṃ mahat |
kumāramabhyayācanta madhūni madhupiṅgalāḥ || 11 ||
tataḥ kumārastān vṛddhān jāmbavatpramukhān kapīn |
anumānya dadau teṣāṃ visargaṃ madhubhikṣaṇe || 12 ||
tataścānumatā ssarve samprahṛṣṭā vanaukasaḥ |
muditāḥ preritāścāpi pranṛtyanto'bhavaṃstadā || 13 ||
gāyanti kecitpraṇamanti kecinnṛtyanti kecitprahasanti kecit |
patanti kecidvicaranti kecitlpavanti kecitpralapanti kecit || 14 ||
parasparaṃ kecidupāśrayante parasparaṃ kecidupākramante |
parasparaṃ kecidupabruvante parasparaṃ kecidupāramante || 15 ||
drumāddrumaṃ kecidabhidravante kṣitau nagāgrānnipatanti kecit |
mahītalātkecidudīrṇavegā mahādrumāgrāṇyabhisampatanti || 16 ||
gāyantamanyaḥ prahasannupaiti hasantamanyaḥ prarudannupaiti |
rudantamanyaḥ praṇudannupaiti nudantamanyaḥ praṇadannupaiti || 17 ||
samākulaṃ tatkapisainyamāsīnmadhuprasānotkaṭasattvaceṣṭam |
na cātra kaścinna babhūva matto na cātra kaścinna babhūva tṛptaḥ || 18 ||
tato vanaṃ tatparibhakṣyamāṇaṃ drumāṃśca vidhvaṃsitapatrapuṣpān |
samīkṣya kopāddhadhivakranāmā nivārayāmāsa kapiḥ kapīṃstān || 19 ||
sa taiḥ pravṛddhaiḥ paribhartsyamāno vanasya goptā harivīravṛddhaḥ |
cakāra bhūyo matimugratejā vanasya rakṣāṃ prati vānarebhyaḥ || 20 ||
uvāca kāṃścitparuṣāṇi dhṛṣṭamasaktamanyāṃśca talairjaghāna |
sametya kaiścitkalahaṃ cakāra tathaiva sāmnopajagāma kāṃścit || 21 ||
sa tairmadātsamparivārya vākyairbhalāccha tena prativāryamāṇaiḥ |
pradharṣitastyaktabhayai ssametya prakṛṣyate cāpyanavekṣya doṣam || 22 ||
nakhaistudanto daśanairdaśanta stalaiśca pādaiśca samāpayantaḥ |
madātkapiṃ taṃ kapaya ssamagrā mahāvanaṃ nirviṣayaṃ ca cakruḥ || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekaṣaṣṭitamassargaḥ ||