Shiva

ଶିଵ କେଶାଦି ପାଦାନ୍ତ ଵର୍ଣନ ସ୍ତୋତ୍ରଂ

Shiva Keshadi Padanta Varnana Stotram

📂 Stotram 🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ଦେଯାସୁର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ରାଜତ୍ସରସସୁରସରିତ୍ପାରପର୍ଯନ୍ତନିର୍ଯ-
-ତ୍ପ୍ରାଂଶୁସ୍ତମ୍ବାଃ ପିଶଙ୍ଗାସ୍ତୁଲିତପରିଣତାରକ୍ତଶାଲୀଲତା ଵଃ ।
ଦୁର୍ଵାରାପତ୍ତିଗର୍ତଶ୍ରିତନିଖିଲଜନୋତ୍ତାରଣେ ରଜ୍ଜୁଭୂତା
ଘୋରାଘୋର୍ଵୀରୁହାଲୀଦହନଶିଖିଶିଖାଃ ଶର୍ମ ଶାର୍ଵାଃ କପର୍ଦାଃ ॥ 1 ॥
କୁର୍ଵନ୍ନିର୍ଵାଣମାର୍ଗପ୍ରଗମପରିଲସଦ୍ରୂପ୍ଯସୋପାନଶଙ୍କାଂ
ଶକ୍ରାରୀଣାଂ ପୁରାଣାଂ ତ୍ରଯଵିଜଯକୃତସ୍ପଷ୍ଟରେଖାଯମାଣମ୍ ।
ଅଵ୍ଯାଦଵ୍ଯାଜମୁଚ୍ଚୈରଲିକହିମଧରାଧିତ୍ଯକାନ୍ତସ୍ତ୍ରିଧୋଦ୍ଯ-
-ଜ୍ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଭଂ ମୃଡାନୀକମିତୁରୁଡୁପରୁକ୍ପାଣ୍ଡରଂ ଵସ୍ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରମ୍ ॥ 2 ॥
କ୍ରୁଧ୍ଯଦ୍ଗୌରୀପ୍ରସାଦାନତିସମଯପଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠସଙ୍କ୍ରାନ୍ତଲାକ୍ଷା-
-ବିନ୍ଦୁସ୍ପର୍ଧି ସ୍ମରାରେଃ ସ୍ଫଟିକମଣିଦୃଷନ୍ମଗ୍ନମାଣିକ୍ଯଶୋଭମ୍ ।
ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯୁଦ୍ଯଦ୍ଦିଵ୍ଯସିନ୍ଧୋଃ ପତିତଶଫରିକାକାରି ଵୋ ମସ୍ତକଂ ସ୍ତା-
-ଦସ୍ତୋକାପତ୍ତିକୃତ୍ଯୈ ହୁତଵହକଣିକାମୋକ୍ଷରୂକ୍ଷଂ ସଦାକ୍ଷି ॥ 3 ॥
ଭୂତ୍ଯୈ ଦୃଗ୍ଭୂତଯୋଃ ସ୍ଯାଦ୍ଯଦହିମହିମରୁଗ୍ବିମ୍ବଯୋଃ ସ୍ନିଗ୍ଧଵର୍ଣୋ
ଦୈତ୍ଯୌଘଧ୍ଵଂସଶଂସୀ ସ୍ଫୁଟ ଇଵ ପରିଵେଷାଵଶେଷୋ ଵିଭାତି ।
ସର୍ଗସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତଵୃତ୍ତିର୍ମଯି ସମୁପଗତେତୀଵ ନିର୍ଵୃତ୍ତଗର୍ଵଂ
ଶର୍ଵାଣୀଭର୍ତୁରୁଚ୍ଚୈର୍ଯୁଗଲମଥ ଦଧଦ୍ଵିଭ୍ରମଂ ତଦ୍ଭ୍ରୁଵୋର୍ଵଃ ॥ 4 ॥
ଯୁଗ୍ମେ ରୁକ୍ମାବ୍ଜପିଙ୍ଗେ ଗ୍ରହ ଇଵ ପିହିତେ ଦ୍ରାଗ୍ଯଯୋଃ ପ୍ରାଗ୍ଦୁହିତ୍ରା
ଶୈଲସ୍ଯ ଧ୍ଵାନ୍ତନୀଲାମ୍ବରରଚିତବୃହତ୍କଞ୍ଚୁକୋଽଭୂତ୍ପ୍ରପଞ୍ଚଃ ।
ତେ ତ୍ରୈନେତ୍ରେ ପଵିତ୍ରେ ତ୍ରିଦଶଵରଘଟାମିତ୍ରଜୈତ୍ରୋଗ୍ରଶସ୍ତ୍ରେ
ନେତ୍ରେ ନେତ୍ରେ ଭଵେତାଂ ଦ୍ରୁତମିହ ଭଵତାମିନ୍ଦ୍ରିଯାଶ୍ଵାନ୍ଵିଯନ୍ତୁମ୍ ॥ 5 ॥
ଚଣ୍ଡୀଵକ୍ତ୍ରାର୍ପଣେଚ୍ଛୋସ୍ତଦନୁ ଭଗଵତଃ ପାଣ୍ଡୁରୁକ୍ପାଣ୍ଡୁଗଣ୍ଡ-
-ପ୍ରୋଦ୍ଯତ୍କଣ୍ଡୂଂ ଵିନେତୁଂ ଵିତନୁତ ଇଵ ଯେ ରତ୍ନକୋଣୈର୍ଵିଘୃଷ୍ଟିମ୍ ।
ଚଣ୍ଡାର୍ଚିର୍ମଣ୍ଡଲାଭେ ସତତନତଜନଧ୍ଵାନ୍ତଖଣ୍ଡାତିଶୌଣ୍ଡେ
ଚାଣ୍ଡୀଶେ ତେ ଶ୍ରିଯେସ୍ତାମଧିକମଵନତାଖଣ୍ଡଲେ କୁଣ୍ଡଲେ ଵଃ ॥ 6 ॥
ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗୋଦଗ୍ରପାଣେଃ ସ୍ଫୁଟଵିକଟପୁଟୋ ଵକ୍ତ୍ରରନ୍ଧ୍ରପ୍ରଵେଶ-
-ପ୍ରେପ୍ସୂଦଞ୍ଚତ୍ଫଣୋରୁଶ୍ଵସଦତିଧଵଲାହୀନ୍ଦ୍ରଶଙ୍କାଂ ଦଧାନଃ ।
ଯୁଷ୍ମାକଂ କ୍ରମଵକ୍ତ୍ରାମ୍ବୁରୁହପରିଲସତ୍କର୍ଣିକାକାରଶୋଭଃ
ଶଶ୍ଵତ୍ତ୍ରାଣାଯ ଭୂଯାଦଲମତିଵିମଲୋତ୍ତୁଙ୍ଗକୋଣଃ ସ ଘୋଣଃ ॥ 7 ॥
କ୍ରୁଧ୍ଯତ୍ଯଦ୍ଧା ଯଯୋଃ ସ୍ଵାଂ ତନୁମତିଲସତୋର୍ବିମ୍ବିତାଂ ଲକ୍ଷଯନ୍ତୀ
ଭର୍ତ୍ରେ ସ୍ପର୍ଧାତିନିଘ୍ନା ମୁହୁରିତରଵଧୂଶଙ୍କଯା ଶୈଲକନ୍ଯା ।
ଯୁଷ୍ମାଂସ୍ତୌ ଶଶ୍ଵଦୁଚ୍ଚୈରବହୁଲଦଶମୀଶର୍ଵରୀଶାତିଶୁଭ୍ରା-
-ଵଵ୍ଯାସ୍ତାଂ ଦିଵ୍ଯସିନ୍ଧୋଃ କମିତୁରଵନମଲ୍ଲୋକପାଲୌ କପୋଲୌ ॥ 8 ॥
ଯୋ ଭାସା ଭାତ୍ଯୁପାନ୍ତସ୍ଥିତ ଇଵ ନିଭୃତଂ କୌସ୍ତୁଭୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛ-
-ନ୍ସୋତ୍ଥସ୍ନେହାନ୍ନିତାନ୍ତଂ ଗଲଗତଗରଲଂ ପତ୍ଯୁରୁଚ୍ଚୈଃ ପଶୂନାମ୍ ।
ପ୍ରୋଦ୍ଯତ୍ପ୍ରେମ୍ଣା ଯମାର୍ଦ୍ରା ପିବତି ଗିରିସୁତା ସମ୍ପଦଃ ସାତିରେକା
ଲୋକାଃ ଶୋଣୀକୃତାନ୍ତା ଯଦଧରମହସା ସୋଽଧରୋ ଵୋ ଵିଧତ୍ତାମ୍ ॥ 9 ॥
ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ରାଜତେ ଯା ଵଦନଶଶଧରାଦୁଦ୍ଗଲଚ୍ଚାରୁଵାଣୀ-
-ପୀଯୂଷାମ୍ଭଃପ୍ରଵାହପ୍ରସରପରିଲସତ୍ଫେନବିନ୍ଦ୍ଵାଵଲୀଵ ।
ଦେଯାତ୍ସା ଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିଶ୍ଚିରମିହ ଦନୁଦାଯାଦଦୌଵାରିକସ୍ଯ
ଦ୍ଯୁତ୍ଯା ଦୀପ୍ତେନ୍ଦୁକୁନ୍ଦଚ୍ଛଵିରମଲତରପ୍ରୋନ୍ନତାଗ୍ରା ମୁଦଂ ଵଃ ॥ 10 ॥
ନ୍ଯକ୍କୁର୍ଵନ୍ନୁର୍ଵରାଭୃନ୍ନିଭଘନସମଯୋଦ୍ଧୁଷ୍ଟମେଘୌଘଘୋଷଂ
ସ୍ଫୂର୍ଜଦ୍ଵାର୍ଧ୍ଯୁତ୍ଥିତୋରୁଧ୍ଵନିତମପି ପରବ୍ରହ୍ମଭୂତୋ ଗଭୀରଃ ।
ସୁଵ୍ଯକ୍ତୋ ଵ୍ଯକ୍ତମୂର୍ତେଃ ପ୍ରକଟିତକରଣଃ ପ୍ରାଣନାଥସ୍ଯ ସତ୍ଯାଃ
ପ୍ରୀତ୍ଯା ଵଃ ସଂଵିଦଧ୍ଯାତ୍ଫଲଵିକଲମଲଂ ଜନ୍ମ ନାଦଃ ସ ନାଦଃ ॥ 11 ॥
ଭାସା ଯସ୍ଯ ତ୍ରିଲୋକୀ ଲସତି ପରିଲସତ୍ଫେନବିନ୍ଦ୍ଵର୍ଣଵାନ୍ତ-
-ର୍ଵ୍ଯାମଗ୍ନେଵାତିଗୌରସ୍ତୁଲିତସୁରସରିଦ୍ଵାରିପୂରପ୍ରସାରଃ ।
ପୀନାତ୍ମା ଦନ୍ତଭାଭିର୍ଭୃଶମହହହକାରାତିଭୀମଃ ସଦେଷ୍ଟାଂ
ପୁଷ୍ଟାଂ ତୁଷ୍ଟିଂ କୃଷୀଷ୍ଟ ସ୍ଫୁଟମିହ ଭଵତାମଟ୍ଟହାସୋଽଷ୍ଟମୂର୍ତେଃ ॥ 12 ॥
ସଦ୍ଯୋଜାତାଖ୍ଯମାପ୍ଯଂ ଯଦୁଵିମଲମୁଦଗ୍ଵର୍ତି ଯଦ୍ଵାମଦେଵଂ
ନାମ୍ନା ହେମ୍ନା ସଦୃକ୍ଷଂ ଜଲଦନିଭମଘୋରାହ୍ଵଯଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ଯତ୍ ।
ଯଦ୍ବାଲାର୍କପ୍ରଭଂ ତତ୍ପୁରୁଷନିଗଦିତଂ ପୂର୍ଵମୀଶାନସଞ୍ଜ୍ଞଂ
ଯଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ତାନି ଶମ୍ଭୋର୍ଭଵଦଭିଲଷିତଂ ପଞ୍ଚ ଦଦ୍ଯୁର୍ମୁଖାନି ॥ 13 ॥
ଆତ୍ମପ୍ରେମ୍ଣୋ ଭଵାନ୍ଯା ସ୍ଵଯମିଵ ରଚିତାଃ ସାଦରଂ ସାଂଵନନ୍ଯା
ମଷ୍ଯା ତିସ୍ରଃସୁନୀଲାଞ୍ଜନନିଭଗରରେଖାଃ ସମାଭାନ୍ତି ଯସ୍ଯାମ୍ ।
ଅକଲ୍ପାନଲ୍ପଭାସା ଭୃଶରୁଚିରତରା କମ୍ବୁକଲ୍ପାମ୍ବିକାଯାଃ
ପତ୍ଯୁଃ ସାତ୍ଯନ୍ତମନ୍ତର୍ଵିଲସତୁ ସତତଂ ମନ୍ଥରା କନ୍ଧରା ଵଃ ॥ 14 ॥
ଵକ୍ତ୍ରେନ୍ଦୋର୍ଦନ୍ତଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଶ୍ଚିରମଧରମହାକୌସ୍ତୁଭସ୍ଯାପ୍ଯୁପାନ୍ତେ
ସୋତ୍ଥାନାଂ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ଯଃ ସ୍ଥିତିମଚଲଭୁଵେ ଵାରଯନ୍ତ୍ଯୈ ନିଵେଶମ୍ ।
ପ୍ରାଯୁଙ୍କ୍ତେଵାଶିଷୋ ଯଃ ପ୍ରତିପଦମମୃତତ୍ଵେ ସ୍ଥିତଃ କାଲଶତ୍ରୋଃ
କାଲଂ କୁର୍ଵନ୍ଗଲଂ ଵୋ ହୃଦଯମଯମଲଂ କ୍ଷାଲଯେତ୍କାଲକୂଟଃ ॥ 15 ॥
ପ୍ରୌଢପ୍ରେମାକୁଲାଯା ଦୃଢତରପରିରମ୍ଭେଷୁ ପର୍ଵେନ୍ଦୁମୁଖ୍ଯାଃ
ପାର୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚାରୁଚାମୀକରଵଲଯପଦୈରଙ୍କିତଂ କାନ୍ତିଶାଲି ।
ରଙ୍ଗନ୍ନାଗାଙ୍ଗଦାଢ୍ଯଂ ସତତମଵିହିତଂ କର୍ମ ନିର୍ମୂଲଯେତ୍ତ-
-ଦ୍ଦୋର୍ମୂଲଂ ନିର୍ମଲଂ ଯଦ୍ଧୃଦି ଦୁରିତମପାସ୍ଯାର୍ଜିତଂ ଧୂର୍ଜଟେର୍ଵଃ ॥ 16 ॥
କଣ୍ଠାଶ୍ଲେଷାର୍ଥମାପ୍ତା ଦିଵ ଇଵ କମିତୁଃ ସ୍ଵର୍ଗସିନ୍ଧୋଃ ପ୍ରଵାହାଃ
କ୍ରାନ୍ତ୍ଯୈ ସଂସାରସିନ୍ଧୋଃ ସ୍ଫଟିକମଣିମହାସଙ୍କ୍ରମାକାରଦୀର୍ଘାଃ ।
ତିର୍ଯଗ୍ଵିଷ୍କମ୍ଭଭୂତାସ୍ତ୍ରିଭୁଵନଵସତେର୍ଭିନ୍ନଦୈତ୍ଯେଭଦେହା
ବାହା ଵସ୍ତା ହରସ୍ଯ ଦ୍ରୁତମିହ ନିଵହାନଂହସାଂ ସଂହରନ୍ତୁ ॥ 17 ॥
ଵକ୍ଷୋ ଦକ୍ଷଦ୍ଵିଷୋଽଲଂ ସ୍ମରଭରଵିନମଦ୍ଦକ୍ଷଜାକ୍ଷୀଣଵକ୍ଷୋ-
-ଜାନ୍ତର୍ନିକ୍ଷିପ୍ତଶୁମ୍ଭନ୍ମଲଯଜମିଲିତୋଦ୍ଭାସି ଭସ୍ମୋକ୍ଷିତଂ ଯତ୍ ।
କ୍ଷିପ୍ରଂ ତଦ୍ରୂକ୍ଷଚକ୍ଷୁଃ ଶ୍ରୁତିଗଣଫଣରତ୍ନୌଘଭାଭୀକ୍ଷ୍ଣଶୋଭଂ
ଯୁଷ୍ମାକଂ ଶଶ୍ଵଦେନଃ ସ୍ଫଟିକମଣିଶିଲାମଣ୍ଡଲାଭଂ କ୍ଷିଣୋତୁ ॥ 18 ॥
ମୁକ୍ତାମୁକ୍ତେ ଵିଚିତ୍ରାକୁଲଵଲିଲହରୀଜାଲଶାଲିନ୍ଯଵାଞ୍ଚ-
-ନ୍ନାଭ୍ଯାଵର୍ତେ ଵିଲୋଲଦ୍ଭୁଜଗଵରଯୁତେ କାଲଶତ୍ରୋର୍ଵିଶାଲେ ।
ଯୁଷ୍ମଚ୍ଚିତ୍ତତ୍ରିଧାମା ପ୍ରତିନଵରୁଚିରେ ମନ୍ଦିରେ କାନ୍ତିଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ
ଶେତାଂ ଶୀତାଂଶୁଗୌରେ ଚିରତରମୁଦରକ୍ଷୀରସିନ୍ଧୌ ସଲୀଲମ୍ ॥ 19 ॥
ଵୈଯାଘ୍ରୀ ଯତ୍ର କୃତ୍ତିଃ ସ୍ଫୁରତି ହିମଗିରେର୍ଵିସ୍ତୃତୋପତ୍ଯକାନ୍ତଃ
ସାନ୍ଦ୍ରାଵଶ୍ଯାଯମିଶ୍ରା ପରିତ ଇଵ ଵୃତା ନୀଲଜୀମୂତମାଲା ।
ଆବଦ୍ଧାହୀନ୍ଦ୍ରକାଞ୍ଚୀଗୁଣମତିପୃଥୁଲଂ ଶୈଲଜାକ୍ରୀଡଭୂମି-
-ସ୍ତଦ୍ଵୋ ନିଃଶ୍ରେଯସେ ସ୍ଯାଜ୍ଜଘନମତିଘନଂ ବାଲଶୀତାଂଶୁମୌଲେଃ ॥ 20 ॥
ପୁଷ୍ଟାଵଷ୍ଟମ୍ଭଭୂତୌ ପୃଥୁତରଜଘନସ୍ଯାପି ନିତ୍ଯଂ ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଃ
ସମ୍ଯଗ୍ଵୃତ୍ତୌ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଦ୍ଵିରଦଵରକରୋଦାରକାନ୍ତିଂ ଦଧାନୌ ।
ସାରାଵୂରୂ ପୁରାରେଃ ପ୍ରସଭମରିଘଟାଘସ୍ମରୌ ଭସ୍ମଶୁଭ୍ରୌ
ଭକ୍ତୈରତ୍ଯାର୍ଦ୍ରଚିତ୍ତୈରଧିକମଵନତୌ ଵାଞ୍ଛିତଂ ଵୋ ଵିଧତ୍ତାମ୍ ॥ 21 ॥
ଆନନ୍ଦାଯେନ୍ଦୁକାନ୍ତୋପଲରଚିତସମୁଦ୍ଗାଯିତେ ଯେ ମୁନୀନାଂ
ଚିତ୍ତାଦର୍ଶଂ ନିଧାତୁଂ ଵିଦଧତି ଚରଣେ ତାଣ୍ଡଵାକୁଞ୍ଚନାନି ।
କାଞ୍ଚୀଭୋଗୀନ୍ଦ୍ରମୂର୍ଧ୍ନାଂ ପ୍ରତିମୁହୁରୁପଧାନାଯମାନେ କ୍ଷଣଂ ତେ
କାନ୍ତେ ସ୍ତାମନ୍ତକାରେର୍ଦ୍ଯୁତିଵିଜିତସୁଧାଭାନୁନୀ ଜାନୁନୀ ଵଃ ॥ 22 ॥
ମଞ୍ଜୀରୀଭୂତଭୋଗିପ୍ରଵରଗଣଫଣାମଣ୍ଡଲାନ୍ତର୍ନିତାନ୍ତ-
-ଵ୍ଯାଦୀର୍ଘାନର୍ଘରତ୍ନଦ୍ଯୁତିକିସଲଯତେ ସ୍ତୂଯମାନେ ଦ୍ଯୁସଦ୍ଭିଃ ।
ବିଭ୍ରତ୍ଯୌ ଵିଭ୍ରମଂ ଵଃ ସ୍ଫଟିକମଣିବୃହଦ୍ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭାସିତେ ଯେ
ଜଙ୍ଘେ ଶଙ୍ଖେନ୍ଦୁଶୁଭ୍ରେ ଭୃଶମିହ ଭଵତାଂ ମାନସେ ଶୂଲପାଣେଃ ॥ 23 ॥
ଅସ୍ତୋକସ୍ତୋମଶସ୍ତ୍ରୈରପଚିତିମମଲାଂ ଭୂରିଭାଵୋପହାରୈଃ
କୁର୍ଵଦ୍ଭିଃ ସର୍ଵଦୋଚ୍ଚୈଃ ସତତମଭିଵୃତୌ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଦେଵଲାଦ୍ଯୈଃ ।
ସମ୍ଯକ୍ସମ୍ପୂଜ୍ଯମାନାଵିହ ହୃଦି ସରସୀଵାନିଶଂ ଯୁଷ୍ମଦୀଯେ
ଶର୍ଵସ୍ଯ କ୍ରୀଡତାଂ ତୌ ପ୍ରପଦଵରବୃହତ୍କଚ୍ଛପାଵଚ୍ଛଭାସୌ ॥ 24 ॥
ଯାଃ ସ୍ଵସ୍ଯୈକାଂଶପାତାଦତିବହଲଗଲଦ୍ରକ୍ତଵକ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଣୁନ୍ନ-
-ପ୍ରାଣଂ ପ୍ରାକ୍ରୋଶଯନ୍ପ୍ରାଙ୍ନିଜମଚଲଵରଂ ଚାଲଯନ୍ତଂ ଦଶାସ୍ଯମ୍ ।
ପାଦାଙ୍ଗୁଲ୍ଯୋ ଦିଶନ୍ତୁ ଦ୍ରୁତମଯୁଗଦୃଶଃ କଲ୍ମଷପ୍ଲୋଷକଲ୍ଯାଃ
କଲ୍ଯାଣଂ ଫୁଲ୍ଲମାଲ୍ଯପ୍ରକରଵିଲସିତା ଵଃ ପ୍ରଣଦ୍ଧାହିଵଲ୍ଲ୍ଯଃ ॥ 25 ॥
ପ୍ରହ୍ଵପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଃପ୍ରମୁଖସୁରଵରପ୍ରସ୍ଫୁରନ୍ମୌଲିସକ୍ତ-
-ଜ୍ଯାଯୋରତ୍ନୋତ୍କରୋସ୍ରୈରଵିରତମମଲା ଭୂରିନୀରାଜିତା ଯା ।
ପ୍ରୋଦଗ୍ରାଗ୍ରା ପ୍ରଦେଯାତ୍ତତିରିଵ ରୁଚିରା ତାରକାଣାଂ ନିତାନ୍ତଂ
ନୀଲଗ୍ରୀଵସ୍ଯ ପାଦାମ୍ବୁରୁହଵିଲସିତା ସା ନଖାଲୀ ସୁଖଂ ଵଃ ॥ 26 ॥
ସତ୍ଯାଃ ସତ୍ଯାନନେନ୍ଦାଵପି ସଵିଧଗତେ ଯେ ଵିକାସଂ ଦଧାତେ
ସ୍ଵାନ୍ତେ ସ୍ଵାଂ ତେ ଲଭନ୍ତେ ଶ୍ରିଯମିହ ସରସୀଵାମରା ଯେ ଦଧାନାଃ ।
ଲୋଲଂ ଲୋଲମ୍ବକାନାଂ କୁଲମିଵ ସୁଧିଯାଂ ସେଵତେ ଯେ ସଦା ସ୍ତାଂ
ଭୂତ୍ଯୈ ଭୂତ୍ଯୈଣପାଣେର୍ଵିମଲତରରୁଚସ୍ତେ ପଦାମ୍ଭୋରୁହେ ଵଃ ॥ 27 ॥
ଯେଷାଂ ରାଗାଦିଦୋଷାକ୍ଷତମତି ଯତଯୋ ଯାନ୍ତି ମୁକ୍ତିଂ ପ୍ରସାଦା-
-ଦ୍ଯେ ଵା ନମ୍ରାତ୍ମମୂର୍ତିଦ୍ଯୁସଦୃଷିପରିଷନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଶେଷାଯମାଣାଃ ।
ଶ୍ରୀକଣ୍ଠସ୍ଯାରୁଣୋଦ୍ଯଚ୍ଚରଣସରସିଜପ୍ରୋତ୍ଥିତାସ୍ତେ ଭାଵାଖ୍ଯା-
-ତ୍ପାରାଵାରାଚ୍ଚିରଂ ଵୋ ଦୁରିତହତିକୃତସ୍ତାରଯେଯୁଃ ପରାଗାଃ ॥ 28 ॥
ଭୂମ୍ନା ଯସ୍ଯାସ୍ତସୀମ୍ନା ଭୁଵନମନୁସୃତଂ ଯତ୍ପରଂ ଧାମ ଧାମ୍ନାଂ
ସାମ୍ନାମାମ୍ନାଯତତ୍ତ୍ଵଂ ଯଦପି ଚ ପରମଂ ଯଦ୍ଗୁଣାତୀତମାଦ୍ଯମ୍ ।
ଯଚ୍ଚାଂହୋହନ୍ନିରୀହଂ ଗହନମିତି ମୁହୁଃ ପ୍ରାହୁରୁଚ୍ଚୈର୍ମହାନ୍ତୋ
ମାହେଶଂ ତନ୍ମହୋ ମେ ମହିତମହରହର୍ମୋହରୋହଂ ନିହନ୍ତୁ ॥ 29 ॥
ଇତି ଶ୍ରୀମତ୍ପରମହଂସପରିଵ୍ରାଜକାଚାର୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରୀଗୋଵିନ୍ଦଭଗଵତ୍ପୂଜ୍ଯପାଦଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରଭଗଵତଃ କୃତୌ ଶ୍ରୀ ଶିଵ କେଶାଦିପାଦାନ୍ତଵର୍ଣନ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
deyāsurmūrdhni rājatsarasasurasaritpāraparyantanirya-
-tprāṃśustambāḥ piśaṅgāstulitapariṇatāraktaśālīlatā vaḥ |
durvārāpattigartaśritanikhilajanottāraṇe rajjubhūtā
ghorāghorvīruhālīdahanaśikhiśikhāḥ śarma śārvāḥ kapardāḥ || 1 ||
kurvannirvāṇamārgapragamaparilasadrūpyasopānaśaṅkāṃ
śakrārīṇāṃ purāṇāṃ trayavijayakṛtaspaṣṭarekhāyamāṇam |
avyādavyājamuccairalikahimadharādhityakāntastridhodya-
-jjāhnavyābhaṃ mṛḍānīkamituruḍuparukpāṇḍaraṃ vastripuṇḍram || 2 ||
krudhyadgaurīprasādānatisamayapadāṅguṣṭhasaṅkrāntalākṣā-
-binduspardhi smarāreḥ sphaṭikamaṇidṛṣanmagnamāṇikyaśobham |
mūrdhnyudyaddivyasindhoḥ patitaśapharikākāri vo mastakaṃ stā-
-dastokāpattikṛtyai hutavahakaṇikāmokṣarūkṣaṃ sadākṣi || 3 ||
bhūtyai dṛgbhūtayoḥ syādyadahimahimarugbimbayoḥ snigdhavarṇo
daityaughadhvaṃsaśaṃsī sphuṭa iva pariveṣāvaśeṣo vibhāti |
sargasthityantavṛttirmayi samupagatetīva nirvṛttagarvaṃ
śarvāṇībharturuccairyugalamatha dadhadvibhramaṃ tadbhruvorvaḥ || 4 ||
yugme rukmābjapiṅge graha iva pihite drāgyayoḥ prāgduhitrā
śailasya dhvāntanīlāmbararacitabṛhatkañcuko'bhūtprapañcaḥ |
te trainetre pavitre tridaśavaraghaṭāmitrajaitrograśastre
netre netre bhavetāṃ drutamiha bhavatāmindriyāśvānviyantum || 5 ||
caṇḍīvaktrārpaṇecchostadanu bhagavataḥ pāṇḍurukpāṇḍugaṇḍa-
-prodyatkaṇḍūṃ vinetuṃ vitanuta iva ye ratnakoṇairvighṛṣṭim |
caṇḍārcirmaṇḍalābhe satatanatajanadhvāntakhaṇḍātiśauṇḍe
cāṇḍīśe te śriyestāmadhikamavanatākhaṇḍale kuṇḍale vaḥ || 6 ||
khaṭvāṅgodagrapāṇeḥ sphuṭavikaṭapuṭo vaktrarandhrapraveśa-
-prepsūdañcatphaṇoruśvasadatidhavalāhīndraśaṅkāṃ dadhānaḥ |
yuṣmākaṃ kramavaktrāmburuhaparilasatkarṇikākāraśobhaḥ
śaśvattrāṇāya bhūyādalamativimalottuṅgakoṇaḥ sa ghoṇaḥ || 7 ||
krudhyatyaddhā yayoḥ svāṃ tanumatilasatorbimbitāṃ lakṣayantī
bhartre spardhātinighnā muhuritaravadhūśaṅkayā śailakanyā |
yuṣmāṃstau śaśvaduccairabahuladaśamīśarvarīśātiśubhrā-
-vavyāstāṃ divyasindhoḥ kamituravanamallokapālau kapolau || 8 ||
yo bhāsā bhātyupāntasthita iva nibhṛtaṃ kaustubho draṣṭumiccha-
-nsotthasnehānnitāntaṃ galagatagaralaṃ patyuruccaiḥ paśūnām |
prodyatpremṇā yamārdrā pibati girisutā sampadaḥ sātirekā
lokāḥ śoṇīkṛtāntā yadadharamahasā so'dharo vo vidhattām || 9 ||
atyarthaṃ rājate yā vadanaśaśadharādudgalaccāruvāṇī-
-pīyūṣāmbhaḥpravāhaprasaraparilasatphenabindvāvalīva |
deyātsā dantapaṅktiściramiha danudāyādadauvārikasya
dyutyā dīptendukundacchaviramalatarapronnatāgrā mudaṃ vaḥ || 10 ||
nyakkurvannurvarābhṛnnibhaghanasamayoddhuṣṭameghaughaghoṣaṃ
sphūrjadvārdhyutthitorudhvanitamapi parabrahmabhūto gabhīraḥ |
suvyakto vyaktamūrteḥ prakaṭitakaraṇaḥ prāṇanāthasya satyāḥ
prītyā vaḥ saṃvidadhyātphalavikalamalaṃ janma nādaḥ sa nādaḥ || 11 ||
bhāsā yasya trilokī lasati parilasatphenabindvarṇavānta-
-rvyāmagnevātigaurastulitasurasaridvāripūraprasāraḥ |
pīnātmā dantabhābhirbhṛśamahahahakārātibhīmaḥ sadeṣṭāṃ
puṣṭāṃ tuṣṭiṃ kṛṣīṣṭa sphuṭamiha bhavatāmaṭṭahāso'ṣṭamūrteḥ || 12 ||
sadyojātākhyamāpyaṃ yaduvimalamudagvarti yadvāmadevaṃ
nāmnā hemnā sadṛkṣaṃ jaladanibhamaghorāhvayaṃ dakṣiṇaṃ yat |
yadbālārkaprabhaṃ tatpuruṣanigaditaṃ pūrvamīśānasañjñaṃ
yaddivyaṃ tāni śambhorbhavadabhilaṣitaṃ pañca dadyurmukhāni || 13 ||
ātmapremṇo bhavānyā svayamiva racitāḥ sādaraṃ sāṃvananyā
maṣyā tisraḥsunīlāñjananibhagararekhāḥ samābhānti yasyām |
akalpānalpabhāsā bhṛśaruciratarā kambukalpāmbikāyāḥ
patyuḥ sātyantamantarvilasatu satataṃ mantharā kandharā vaḥ || 14 ||
vaktrendordantalakṣmyāściramadharamahākaustubhasyāpyupānte
sotthānāṃ prārthayanyaḥ sthitimacalabhuve vārayantyai niveśam |
prāyuṅktevāśiṣo yaḥ pratipadamamṛtatve sthitaḥ kālaśatroḥ
kālaṃ kurvangalaṃ vo hṛdayamayamalaṃ kṣālayetkālakūṭaḥ || 15 ||
prauḍhapremākulāyā dṛḍhataraparirambheṣu parvendumukhyāḥ
pārvatyāścārucāmīkaravalayapadairaṅkitaṃ kāntiśāli |
raṅgannāgāṅgadāḍhyaṃ satatamavihitaṃ karma nirmūlayetta-
-ddormūlaṃ nirmalaṃ yaddhṛdi duritamapāsyārjitaṃ dhūrjaṭervaḥ || 16 ||
kaṇṭhāśleṣārthamāptā diva iva kamituḥ svargasindhoḥ pravāhāḥ
krāntyai saṃsārasindhoḥ sphaṭikamaṇimahāsaṅkramākāradīrghāḥ |
tiryagviṣkambhabhūtāstribhuvanavasaterbhinnadaityebhadehā
bāhā vastā harasya drutamiha nivahānaṃhasāṃ saṃharantu || 17 ||
vakṣo dakṣadviṣo'laṃ smarabharavinamaddakṣajākṣīṇavakṣo-
-jāntarnikṣiptaśumbhanmalayajamilitodbhāsi bhasmokṣitaṃ yat |
kṣipraṃ tadrūkṣacakṣuḥ śrutigaṇaphaṇaratnaughabhābhīkṣṇaśobhaṃ
yuṣmākaṃ śaśvadenaḥ sphaṭikamaṇiśilāmaṇḍalābhaṃ kṣiṇotu || 18 ||
muktāmukte vicitrākulavalilaharījālaśālinyavāñca-
-nnābhyāvarte viloladbhujagavarayute kālaśatrorviśāle |
yuṣmaccittatridhāmā pratinavarucire mandire kāntilakṣmyāḥ
śetāṃ śītāṃśugaure cirataramudarakṣīrasindhau salīlam || 19 ||
vaiyāghrī yatra kṛttiḥ sphurati himagirervistṛtopatyakāntaḥ
sāndrāvaśyāyamiśrā parita iva vṛtā nīlajīmūtamālā |
ābaddhāhīndrakāñcīguṇamatipṛthulaṃ śailajākrīḍabhūmi-
-stadvo niḥśreyase syājjaghanamatighanaṃ bālaśītāṃśumauleḥ || 20 ||
puṣṭāvaṣṭambhabhūtau pṛthutarajaghanasyāpi nityaṃ trilokyāḥ
samyagvṛttau surendradviradavarakarodārakāntiṃ dadhānau |
sārāvūrū purāreḥ prasabhamarighaṭāghasmarau bhasmaśubhrau
bhaktairatyārdracittairadhikamavanatau vāñchitaṃ vo vidhattām || 21 ||
ānandāyendukāntopalaracitasamudgāyite ye munīnāṃ
cittādarśaṃ nidhātuṃ vidadhati caraṇe tāṇḍavākuñcanāni |
kāñcībhogīndramūrdhnāṃ pratimuhurupadhānāyamāne kṣaṇaṃ te
kānte stāmantakārerdyutivijitasudhābhānunī jānunī vaḥ || 22 ||
mañjīrībhūtabhogipravaragaṇaphaṇāmaṇḍalāntarnitānta-
-vyādīrghānargharatnadyutikisalayate stūyamāne dyusadbhiḥ |
bibhratyau vibhramaṃ vaḥ sphaṭikamaṇibṛhaddaṇḍavadbhāsite ye
jaṅghe śaṅkhenduśubhre bhṛśamiha bhavatāṃ mānase śūlapāṇeḥ || 23 ||
astokastomaśastrairapacitimamalāṃ bhūribhāvopahāraiḥ
kurvadbhiḥ sarvadoccaiḥ satatamabhivṛtau brahmaviddevalādyaiḥ |
samyaksampūjyamānāviha hṛdi sarasīvāniśaṃ yuṣmadīye
śarvasya krīḍatāṃ tau prapadavarabṛhatkacchapāvacchabhāsau || 24 ||
yāḥ svasyaikāṃśapātādatibahalagaladraktavaktraṃ praṇunna-
-prāṇaṃ prākrośayanprāṅnijamacalavaraṃ cālayantaṃ daśāsyam |
pādāṅgulyo diśantu drutamayugadṛśaḥ kalmaṣaploṣakalyāḥ
kalyāṇaṃ phullamālyaprakaravilasitā vaḥ praṇaddhāhivallyaḥ || 25 ||
prahvaprācīnabarhiḥpramukhasuravaraprasphuranmaulisakta-
-jyāyoratnotkarosrairaviratamamalā bhūrinīrājitā yā |
prodagrāgrā pradeyāttatiriva rucirā tārakāṇāṃ nitāntaṃ
nīlagrīvasya pādāmburuhavilasitā sā nakhālī sukhaṃ vaḥ || 26 ||
satyāḥ satyānanendāvapi savidhagate ye vikāsaṃ dadhāte
svānte svāṃ te labhante śriyamiha sarasīvāmarā ye dadhānāḥ |
lolaṃ lolambakānāṃ kulamiva sudhiyāṃ sevate ye sadā stāṃ
bhūtyai bhūtyaiṇapāṇervimalatararucaste padāmbhoruhe vaḥ || 27 ||
yeṣāṃ rāgādidoṣākṣatamati yatayo yānti muktiṃ prasādā-
-dye vā namrātmamūrtidyusadṛṣipariṣanmūrdhni śeṣāyamāṇāḥ |
śrīkaṇṭhasyāruṇodyaccaraṇasarasijaprotthitāste bhāvākhyā-
-tpārāvārācciraṃ vo duritahatikṛtastārayeyuḥ parāgāḥ || 28 ||
bhūmnā yasyāstasīmnā bhuvanamanusṛtaṃ yatparaṃ dhāma dhāmnāṃ
sāmnāmāmnāyatattvaṃ yadapi ca paramaṃ yadguṇātītamādyam |
yaccāṃhohannirīhaṃ gahanamiti muhuḥ prāhuruccairmahānto
māheśaṃ tanmaho me mahitamaharaharmoharohaṃ nihantu || 29 ||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau śrī śiva keśādipādāntavarṇana stotram ||
Sanskrit — Devanagari (original)
देयासुर्मूर्ध्नि राजत्सरससुरसरित्पारपर्यन्तनिर्य-
-त्प्रांशुस्तम्बाः पिशङ्गास्तुलितपरिणतारक्तशालीलता वः ।
दुर्वारापत्तिगर्तश्रितनिखिलजनोत्तारणे रज्जुभूता
घोराघोर्वीरुहालीदहनशिखिशिखाः शर्म शार्वाः कपर्दाः ॥ 1 ॥
कुर्वन्निर्वाणमार्गप्रगमपरिलसद्रूप्यसोपानशङ्कां
शक्रारीणां पुराणां त्रयविजयकृतस्पष्टरेखायमाणम् ।
अव्यादव्याजमुच्चैरलिकहिमधराधित्यकान्तस्त्रिधोद्य-
-ज्जाह्नव्याभं मृडानीकमितुरुडुपरुक्पाण्डरं वस्त्रिपुण्ड्रम् ॥ 2 ॥
क्रुध्यद्गौरीप्रसादानतिसमयपदाङ्गुष्ठसङ्क्रान्तलाक्षा-
-बिन्दुस्पर्धि स्मरारेः स्फटिकमणिदृषन्मग्नमाणिक्यशोभम् ।
मूर्ध्न्युद्यद्दिव्यसिन्धोः पतितशफरिकाकारि वो मस्तकं स्ता-
-दस्तोकापत्तिकृत्यै हुतवहकणिकामोक्षरूक्षं सदाक्षि ॥ 3 ॥
भूत्यै दृग्भूतयोः स्याद्यदहिमहिमरुग्बिम्बयोः स्निग्धवर्णो
दैत्यौघध्वंसशंसी स्फुट इव परिवेषावशेषो विभाति ।
सर्गस्थित्यन्तवृत्तिर्मयि समुपगतेतीव निर्वृत्तगर्वं
शर्वाणीभर्तुरुच्चैर्युगलमथ दधद्विभ्रमं तद्भ्रुवोर्वः ॥ 4 ॥
युग्मे रुक्माब्जपिङ्गे ग्रह इव पिहिते द्राग्ययोः प्राग्दुहित्रा
शैलस्य ध्वान्तनीलाम्बररचितबृहत्कञ्चुकोऽभूत्प्रपञ्चः ।
ते त्रैनेत्रे पवित्रे त्रिदशवरघटामित्रजैत्रोग्रशस्त्रे
नेत्रे नेत्रे भवेतां द्रुतमिह भवतामिन्द्रियाश्वान्वियन्तुम् ॥ 5 ॥
चण्डीवक्त्रार्पणेच्छोस्तदनु भगवतः पाण्डुरुक्पाण्डुगण्ड-
-प्रोद्यत्कण्डूं विनेतुं वितनुत इव ये रत्नकोणैर्विघृष्टिम् ।
चण्डार्चिर्मण्डलाभे सततनतजनध्वान्तखण्डातिशौण्डे
चाण्डीशे ते श्रियेस्तामधिकमवनताखण्डले कुण्डले वः ॥ 6 ॥
खट्वाङ्गोदग्रपाणेः स्फुटविकटपुटो वक्त्ररन्ध्रप्रवेश-
-प्रेप्सूदञ्चत्फणोरुश्वसदतिधवलाहीन्द्रशङ्कां दधानः ।
युष्माकं क्रमवक्त्राम्बुरुहपरिलसत्कर्णिकाकारशोभः
शश्वत्त्राणाय भूयादलमतिविमलोत्तुङ्गकोणः स घोणः ॥ 7 ॥
क्रुध्यत्यद्धा ययोः स्वां तनुमतिलसतोर्बिम्बितां लक्षयन्ती
भर्त्रे स्पर्धातिनिघ्ना मुहुरितरवधूशङ्कया शैलकन्या ।
युष्मांस्तौ शश्वदुच्चैरबहुलदशमीशर्वरीशातिशुभ्रा-
-वव्यास्तां दिव्यसिन्धोः कमितुरवनमल्लोकपालौ कपोलौ ॥ 8 ॥
यो भासा भात्युपान्तस्थित इव निभृतं कौस्तुभो द्रष्टुमिच्छ-
-न्सोत्थस्नेहान्नितान्तं गलगतगरलं पत्युरुच्चैः पशूनाम् ।
प्रोद्यत्प्रेम्णा यमार्द्रा पिबति गिरिसुता सम्पदः सातिरेका
लोकाः शोणीकृतान्ता यदधरमहसा सोऽधरो वो विधत्ताम् ॥ 9 ॥
अत्यर्थं राजते या वदनशशधरादुद्गलच्चारुवाणी-
-पीयूषाम्भःप्रवाहप्रसरपरिलसत्फेनबिन्द्वावलीव ।
देयात्सा दन्तपङ्क्तिश्चिरमिह दनुदायाददौवारिकस्य
द्युत्या दीप्तेन्दुकुन्दच्छविरमलतरप्रोन्नताग्रा मुदं वः ॥ 10 ॥
न्यक्कुर्वन्नुर्वराभृन्निभघनसमयोद्धुष्टमेघौघघोषं
स्फूर्जद्वार्ध्युत्थितोरुध्वनितमपि परब्रह्मभूतो गभीरः ।
सुव्यक्तो व्यक्तमूर्तेः प्रकटितकरणः प्राणनाथस्य सत्याः
प्रीत्या वः संविदध्यात्फलविकलमलं जन्म नादः स नादः ॥ 11 ॥
भासा यस्य त्रिलोकी लसति परिलसत्फेनबिन्द्वर्णवान्त-
-र्व्यामग्नेवातिगौरस्तुलितसुरसरिद्वारिपूरप्रसारः ।
पीनात्मा दन्तभाभिर्भृशमहहहकारातिभीमः सदेष्टां
पुष्टां तुष्टिं कृषीष्ट स्फुटमिह भवतामट्टहासोऽष्टमूर्तेः ॥ 12 ॥
सद्योजाताख्यमाप्यं यदुविमलमुदग्वर्ति यद्वामदेवं
नाम्ना हेम्ना सदृक्षं जलदनिभमघोराह्वयं दक्षिणं यत् ।
यद्बालार्कप्रभं तत्पुरुषनिगदितं पूर्वमीशानसञ्ज्ञं
यद्दिव्यं तानि शम्भोर्भवदभिलषितं पञ्च दद्युर्मुखानि ॥ 13 ॥
आत्मप्रेम्णो भवान्या स्वयमिव रचिताः सादरं सांवनन्या
मष्या तिस्रःसुनीलाञ्जननिभगररेखाः समाभान्ति यस्याम् ।
अकल्पानल्पभासा भृशरुचिरतरा कम्बुकल्पाम्बिकायाः
पत्युः सात्यन्तमन्तर्विलसतु सततं मन्थरा कन्धरा वः ॥ 14 ॥
वक्त्रेन्दोर्दन्तलक्ष्म्याश्चिरमधरमहाकौस्तुभस्याप्युपान्ते
सोत्थानां प्रार्थयन्यः स्थितिमचलभुवे वारयन्त्यै निवेशम् ।
प्रायुङ्क्तेवाशिषो यः प्रतिपदममृतत्वे स्थितः कालशत्रोः
कालं कुर्वन्गलं वो हृदयमयमलं क्षालयेत्कालकूटः ॥ 15 ॥
प्रौढप्रेमाकुलाया दृढतरपरिरम्भेषु पर्वेन्दुमुख्याः
पार्वत्याश्चारुचामीकरवलयपदैरङ्कितं कान्तिशालि ।
रङ्गन्नागाङ्गदाढ्यं सततमविहितं कर्म निर्मूलयेत्त-
-द्दोर्मूलं निर्मलं यद्धृदि दुरितमपास्यार्जितं धूर्जटेर्वः ॥ 16 ॥
कण्ठाश्लेषार्थमाप्ता दिव इव कमितुः स्वर्गसिन्धोः प्रवाहाः
क्रान्त्यै संसारसिन्धोः स्फटिकमणिमहासङ्क्रमाकारदीर्घाः ।
तिर्यग्विष्कम्भभूतास्त्रिभुवनवसतेर्भिन्नदैत्येभदेहा
बाहा वस्ता हरस्य द्रुतमिह निवहानंहसां संहरन्तु ॥ 17 ॥
वक्षो दक्षद्विषोऽलं स्मरभरविनमद्दक्षजाक्षीणवक्षो-
-जान्तर्निक्षिप्तशुम्भन्मलयजमिलितोद्भासि भस्मोक्षितं यत् ।
क्षिप्रं तद्रूक्षचक्षुः श्रुतिगणफणरत्नौघभाभीक्ष्णशोभं
युष्माकं शश्वदेनः स्फटिकमणिशिलामण्डलाभं क्षिणोतु ॥ 18 ॥
मुक्तामुक्ते विचित्राकुलवलिलहरीजालशालिन्यवाञ्च-
-न्नाभ्यावर्ते विलोलद्भुजगवरयुते कालशत्रोर्विशाले ।
युष्मच्चित्तत्रिधामा प्रतिनवरुचिरे मन्दिरे कान्तिलक्ष्म्याः
शेतां शीतांशुगौरे चिरतरमुदरक्षीरसिन्धौ सलीलम् ॥ 19 ॥
वैयाघ्री यत्र कृत्तिः स्फुरति हिमगिरेर्विस्तृतोपत्यकान्तः
सान्द्रावश्यायमिश्रा परित इव वृता नीलजीमूतमाला ।
आबद्धाहीन्द्रकाञ्चीगुणमतिपृथुलं शैलजाक्रीडभूमि-
-स्तद्वो निःश्रेयसे स्याज्जघनमतिघनं बालशीतांशुमौलेः ॥ 20 ॥
पुष्टावष्टम्भभूतौ पृथुतरजघनस्यापि नित्यं त्रिलोक्याः
सम्यग्वृत्तौ सुरेन्द्रद्विरदवरकरोदारकान्तिं दधानौ ।
सारावूरू पुरारेः प्रसभमरिघटाघस्मरौ भस्मशुभ्रौ
भक्तैरत्यार्द्रचित्तैरधिकमवनतौ वाञ्छितं वो विधत्ताम् ॥ 21 ॥
आनन्दायेन्दुकान्तोपलरचितसमुद्गायिते ये मुनीनां
चित्तादर्शं निधातुं विदधति चरणे ताण्डवाकुञ्चनानि ।
काञ्चीभोगीन्द्रमूर्ध्नां प्रतिमुहुरुपधानायमाने क्षणं ते
कान्ते स्तामन्तकारेर्द्युतिविजितसुधाभानुनी जानुनी वः ॥ 22 ॥
मञ्जीरीभूतभोगिप्रवरगणफणामण्डलान्तर्नितान्त-
-व्यादीर्घानर्घरत्नद्युतिकिसलयते स्तूयमाने द्युसद्भिः ।
बिभ्रत्यौ विभ्रमं वः स्फटिकमणिबृहद्दण्डवद्भासिते ये
जङ्घे शङ्खेन्दुशुभ्रे भृशमिह भवतां मानसे शूलपाणेः ॥ 23 ॥
अस्तोकस्तोमशस्त्रैरपचितिममलां भूरिभावोपहारैः
कुर्वद्भिः सर्वदोच्चैः सततमभिवृतौ ब्रह्मविद्देवलाद्यैः ।
सम्यक्सम्पूज्यमानाविह हृदि सरसीवानिशं युष्मदीये
शर्वस्य क्रीडतां तौ प्रपदवरबृहत्कच्छपावच्छभासौ ॥ 24 ॥
याः स्वस्यैकांशपातादतिबहलगलद्रक्तवक्त्रं प्रणुन्न-
-प्राणं प्राक्रोशयन्प्राङ्निजमचलवरं चालयन्तं दशास्यम् ।
पादाङ्गुल्यो दिशन्तु द्रुतमयुगदृशः कल्मषप्लोषकल्याः
कल्याणं फुल्लमाल्यप्रकरविलसिता वः प्रणद्धाहिवल्ल्यः ॥ 25 ॥
प्रह्वप्राचीनबर्हिःप्रमुखसुरवरप्रस्फुरन्मौलिसक्त-
-ज्यायोरत्नोत्करोस्रैरविरतममला भूरिनीराजिता या ।
प्रोदग्राग्रा प्रदेयात्ततिरिव रुचिरा तारकाणां नितान्तं
नीलग्रीवस्य पादाम्बुरुहविलसिता सा नखाली सुखं वः ॥ 26 ॥
सत्याः सत्याननेन्दावपि सविधगते ये विकासं दधाते
स्वान्ते स्वां ते लभन्ते श्रियमिह सरसीवामरा ये दधानाः ।
लोलं लोलम्बकानां कुलमिव सुधियां सेवते ये सदा स्तां
भूत्यै भूत्यैणपाणेर्विमलतररुचस्ते पदाम्भोरुहे वः ॥ 27 ॥
येषां रागादिदोषाक्षतमति यतयो यान्ति मुक्तिं प्रसादा-
-द्ये वा नम्रात्ममूर्तिद्युसदृषिपरिषन्मूर्ध्नि शेषायमाणाः ।
श्रीकण्ठस्यारुणोद्यच्चरणसरसिजप्रोत्थितास्ते भावाख्या-
-त्पारावाराच्चिरं वो दुरितहतिकृतस्तारयेयुः परागाः ॥ 28 ॥
भूम्ना यस्यास्तसीम्ना भुवनमनुसृतं यत्परं धाम धाम्नां
साम्नामाम्नायतत्त्वं यदपि च परमं यद्गुणातीतमाद्यम् ।
यच्चांहोहन्निरीहं गहनमिति मुहुः प्राहुरुच्चैर्महान्तो
माहेशं तन्महो मे महितमहरहर्मोहरोहं निहन्तु ॥ 29 ॥
इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ श्री शिव केशादिपादान्तवर्णन स्तोत्रम् ॥
deyāsurmūrdhni rājatsarasasurasaritpāraparyantanirya-
-tprāṃśustambāḥ piśaṅgāstulitapariṇatāraktaśālīlatā vaḥ |
durvārāpattigartaśritanikhilajanottāraṇe rajjubhūtā
ghorāghorvīruhālīdahanaśikhiśikhāḥ śarma śārvāḥ kapardāḥ || 1 ||
kurvannirvāṇamārgapragamaparilasadrūpyasopānaśaṅkāṃ
śakrārīṇāṃ purāṇāṃ trayavijayakṛtaspaṣṭarekhāyamāṇam |
avyādavyājamuccairalikahimadharādhityakāntastridhodya-
-jjāhnavyābhaṃ mṛḍānīkamituruḍuparukpāṇḍaraṃ vastripuṇḍram || 2 ||
krudhyadgaurīprasādānatisamayapadāṅguṣṭhasaṅkrāntalākṣā-
-binduspardhi smarāreḥ sphaṭikamaṇidṛṣanmagnamāṇikyaśobham |
mūrdhnyudyaddivyasindhoḥ patitaśapharikākāri vo mastakaṃ stā-
-dastokāpattikṛtyai hutavahakaṇikāmokṣarūkṣaṃ sadākṣi || 3 ||
bhūtyai dṛgbhūtayoḥ syādyadahimahimarugbimbayoḥ snigdhavarṇo
daityaughadhvaṃsaśaṃsī sphuṭa iva pariveṣāvaśeṣo vibhāti |
sargasthityantavṛttirmayi samupagatetīva nirvṛttagarvaṃ
śarvāṇībharturuccairyugalamatha dadhadvibhramaṃ tadbhruvorvaḥ || 4 ||
yugme rukmābjapiṅge graha iva pihite drāgyayoḥ prāgduhitrā
śailasya dhvāntanīlāmbararacitabṛhatkañcuko'bhūtprapañcaḥ |
te trainetre pavitre tridaśavaraghaṭāmitrajaitrograśastre
netre netre bhavetāṃ drutamiha bhavatāmindriyāśvānviyantum || 5 ||
caṇḍīvaktrārpaṇecchostadanu bhagavataḥ pāṇḍurukpāṇḍugaṇḍa-
-prodyatkaṇḍūṃ vinetuṃ vitanuta iva ye ratnakoṇairvighṛṣṭim |
caṇḍārcirmaṇḍalābhe satatanatajanadhvāntakhaṇḍātiśauṇḍe
cāṇḍīśe te śriyestāmadhikamavanatākhaṇḍale kuṇḍale vaḥ || 6 ||
khaṭvāṅgodagrapāṇeḥ sphuṭavikaṭapuṭo vaktrarandhrapraveśa-
-prepsūdañcatphaṇoruśvasadatidhavalāhīndraśaṅkāṃ dadhānaḥ |
yuṣmākaṃ kramavaktrāmburuhaparilasatkarṇikākāraśobhaḥ
śaśvattrāṇāya bhūyādalamativimalottuṅgakoṇaḥ sa ghoṇaḥ || 7 ||
krudhyatyaddhā yayoḥ svāṃ tanumatilasatorbimbitāṃ lakṣayantī
bhartre spardhātinighnā muhuritaravadhūśaṅkayā śailakanyā |
yuṣmāṃstau śaśvaduccairabahuladaśamīśarvarīśātiśubhrā-
-vavyāstāṃ divyasindhoḥ kamituravanamallokapālau kapolau || 8 ||
yo bhāsā bhātyupāntasthita iva nibhṛtaṃ kaustubho draṣṭumiccha-
-nsotthasnehānnitāntaṃ galagatagaralaṃ patyuruccaiḥ paśūnām |
prodyatpremṇā yamārdrā pibati girisutā sampadaḥ sātirekā
lokāḥ śoṇīkṛtāntā yadadharamahasā so'dharo vo vidhattām || 9 ||
atyarthaṃ rājate yā vadanaśaśadharādudgalaccāruvāṇī-
-pīyūṣāmbhaḥpravāhaprasaraparilasatphenabindvāvalīva |
deyātsā dantapaṅktiściramiha danudāyādadauvārikasya
dyutyā dīptendukundacchaviramalatarapronnatāgrā mudaṃ vaḥ || 10 ||
nyakkurvannurvarābhṛnnibhaghanasamayoddhuṣṭameghaughaghoṣaṃ
sphūrjadvārdhyutthitorudhvanitamapi parabrahmabhūto gabhīraḥ |
suvyakto vyaktamūrteḥ prakaṭitakaraṇaḥ prāṇanāthasya satyāḥ
prītyā vaḥ saṃvidadhyātphalavikalamalaṃ janma nādaḥ sa nādaḥ || 11 ||
bhāsā yasya trilokī lasati parilasatphenabindvarṇavānta-
-rvyāmagnevātigaurastulitasurasaridvāripūraprasāraḥ |
pīnātmā dantabhābhirbhṛśamahahahakārātibhīmaḥ sadeṣṭāṃ
puṣṭāṃ tuṣṭiṃ kṛṣīṣṭa sphuṭamiha bhavatāmaṭṭahāso'ṣṭamūrteḥ || 12 ||
sadyojātākhyamāpyaṃ yaduvimalamudagvarti yadvāmadevaṃ
nāmnā hemnā sadṛkṣaṃ jaladanibhamaghorāhvayaṃ dakṣiṇaṃ yat |
yadbālārkaprabhaṃ tatpuruṣanigaditaṃ pūrvamīśānasañjñaṃ
yaddivyaṃ tāni śambhorbhavadabhilaṣitaṃ pañca dadyurmukhāni || 13 ||
ātmapremṇo bhavānyā svayamiva racitāḥ sādaraṃ sāṃvananyā
maṣyā tisraḥsunīlāñjananibhagararekhāḥ samābhānti yasyām |
akalpānalpabhāsā bhṛśaruciratarā kambukalpāmbikāyāḥ
patyuḥ sātyantamantarvilasatu satataṃ mantharā kandharā vaḥ || 14 ||
vaktrendordantalakṣmyāściramadharamahākaustubhasyāpyupānte
sotthānāṃ prārthayanyaḥ sthitimacalabhuve vārayantyai niveśam |
prāyuṅktevāśiṣo yaḥ pratipadamamṛtatve sthitaḥ kālaśatroḥ
kālaṃ kurvangalaṃ vo hṛdayamayamalaṃ kṣālayetkālakūṭaḥ || 15 ||
prauḍhapremākulāyā dṛḍhataraparirambheṣu parvendumukhyāḥ
pārvatyāścārucāmīkaravalayapadairaṅkitaṃ kāntiśāli |
raṅgannāgāṅgadāḍhyaṃ satatamavihitaṃ karma nirmūlayetta-
-ddormūlaṃ nirmalaṃ yaddhṛdi duritamapāsyārjitaṃ dhūrjaṭervaḥ || 16 ||
kaṇṭhāśleṣārthamāptā diva iva kamituḥ svargasindhoḥ pravāhāḥ
krāntyai saṃsārasindhoḥ sphaṭikamaṇimahāsaṅkramākāradīrghāḥ |
tiryagviṣkambhabhūtāstribhuvanavasaterbhinnadaityebhadehā
bāhā vastā harasya drutamiha nivahānaṃhasāṃ saṃharantu || 17 ||
vakṣo dakṣadviṣo'laṃ smarabharavinamaddakṣajākṣīṇavakṣo-
-jāntarnikṣiptaśumbhanmalayajamilitodbhāsi bhasmokṣitaṃ yat |
kṣipraṃ tadrūkṣacakṣuḥ śrutigaṇaphaṇaratnaughabhābhīkṣṇaśobhaṃ
yuṣmākaṃ śaśvadenaḥ sphaṭikamaṇiśilāmaṇḍalābhaṃ kṣiṇotu || 18 ||
muktāmukte vicitrākulavalilaharījālaśālinyavāñca-
-nnābhyāvarte viloladbhujagavarayute kālaśatrorviśāle |
yuṣmaccittatridhāmā pratinavarucire mandire kāntilakṣmyāḥ
śetāṃ śītāṃśugaure cirataramudarakṣīrasindhau salīlam || 19 ||
vaiyāghrī yatra kṛttiḥ sphurati himagirervistṛtopatyakāntaḥ
sāndrāvaśyāyamiśrā parita iva vṛtā nīlajīmūtamālā |
ābaddhāhīndrakāñcīguṇamatipṛthulaṃ śailajākrīḍabhūmi-
-stadvo niḥśreyase syājjaghanamatighanaṃ bālaśītāṃśumauleḥ || 20 ||
puṣṭāvaṣṭambhabhūtau pṛthutarajaghanasyāpi nityaṃ trilokyāḥ
samyagvṛttau surendradviradavarakarodārakāntiṃ dadhānau |
sārāvūrū purāreḥ prasabhamarighaṭāghasmarau bhasmaśubhrau
bhaktairatyārdracittairadhikamavanatau vāñchitaṃ vo vidhattām || 21 ||
ānandāyendukāntopalaracitasamudgāyite ye munīnāṃ
cittādarśaṃ nidhātuṃ vidadhati caraṇe tāṇḍavākuñcanāni |
kāñcībhogīndramūrdhnāṃ pratimuhurupadhānāyamāne kṣaṇaṃ te
kānte stāmantakārerdyutivijitasudhābhānunī jānunī vaḥ || 22 ||
mañjīrībhūtabhogipravaragaṇaphaṇāmaṇḍalāntarnitānta-
-vyādīrghānargharatnadyutikisalayate stūyamāne dyusadbhiḥ |
bibhratyau vibhramaṃ vaḥ sphaṭikamaṇibṛhaddaṇḍavadbhāsite ye
jaṅghe śaṅkhenduśubhre bhṛśamiha bhavatāṃ mānase śūlapāṇeḥ || 23 ||
astokastomaśastrairapacitimamalāṃ bhūribhāvopahāraiḥ
kurvadbhiḥ sarvadoccaiḥ satatamabhivṛtau brahmaviddevalādyaiḥ |
samyaksampūjyamānāviha hṛdi sarasīvāniśaṃ yuṣmadīye
śarvasya krīḍatāṃ tau prapadavarabṛhatkacchapāvacchabhāsau || 24 ||
yāḥ svasyaikāṃśapātādatibahalagaladraktavaktraṃ praṇunna-
-prāṇaṃ prākrośayanprāṅnijamacalavaraṃ cālayantaṃ daśāsyam |
pādāṅgulyo diśantu drutamayugadṛśaḥ kalmaṣaploṣakalyāḥ
kalyāṇaṃ phullamālyaprakaravilasitā vaḥ praṇaddhāhivallyaḥ || 25 ||
prahvaprācīnabarhiḥpramukhasuravaraprasphuranmaulisakta-
-jyāyoratnotkarosrairaviratamamalā bhūrinīrājitā yā |
prodagrāgrā pradeyāttatiriva rucirā tārakāṇāṃ nitāntaṃ
nīlagrīvasya pādāmburuhavilasitā sā nakhālī sukhaṃ vaḥ || 26 ||
satyāḥ satyānanendāvapi savidhagate ye vikāsaṃ dadhāte
svānte svāṃ te labhante śriyamiha sarasīvāmarā ye dadhānāḥ |
lolaṃ lolambakānāṃ kulamiva sudhiyāṃ sevate ye sadā stāṃ
bhūtyai bhūtyaiṇapāṇervimalatararucaste padāmbhoruhe vaḥ || 27 ||
yeṣāṃ rāgādidoṣākṣatamati yatayo yānti muktiṃ prasādā-
-dye vā namrātmamūrtidyusadṛṣipariṣanmūrdhni śeṣāyamāṇāḥ |
śrīkaṇṭhasyāruṇodyaccaraṇasarasijaprotthitāste bhāvākhyā-
-tpārāvārācciraṃ vo duritahatikṛtastārayeyuḥ parāgāḥ || 28 ||
bhūmnā yasyāstasīmnā bhuvanamanusṛtaṃ yatparaṃ dhāma dhāmnāṃ
sāmnāmāmnāyatattvaṃ yadapi ca paramaṃ yadguṇātītamādyam |
yaccāṃhohannirīhaṃ gahanamiti muhuḥ prāhuruccairmahānto
māheśaṃ tanmaho me mahitamaharaharmoharohaṃ nihantu || 29 ||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau śrī śiva keśādipādāntavarṇana stotram ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in