ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകവിംശസ്സര്ഗഃ ।
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സീതാ രൌദ്രസ്യ രക്ഷസഃ ।
ആര്താ ദീനസ്വരാ ദീനം പ്രത്യുവാച ശനൈര്വചഃ ॥ 1 ॥
ദുഃഖാര്താ രുദതീ സീതാ വേപമാനാ തപസ്വിനീ ।
ചിന്തയന്തീ വരാരോഹാ പതിമേവ പതിവ്രതാ ॥ 2 ॥
തൃണമന്തരതഃ കൃത്വാ പ്രത്യുവാച ശുചിസ്മിതാ ।
നിവര്തയ മനോ മത്തഃ സ്വജനേ ക്രിയതാം മനഃ ॥ 3 ॥
ന മാം പ്രാര്ഥയിതും യുക്തം സുസിദ്ധിമിവ പാപകൃത് ।
അകാര്യം ന മയാ കാര്യമേകപത്ന്യാ വിഗര്ഹിതമ് ॥ 4 ॥
കുലം സമ്പ്രാപ്തയാ പുണ്യം കുലേ മഹതി ജാതയാ ।
ഏവമുക്ത്വാ തു വൈദേഹീ രാവണം തം യശസ്വിനീ ॥ 5 ॥
രാക്ഷസം പൃഷ്ഠതഃ കൃത്വാ ഭൂയോ വചനമബ്രവീത് ।
നാഹമൌപയികീ ഭാര്യാ പരഭാര്യാ സതീ തവ ॥ 6 ॥
സാധു ധര്മമവേക്ഷസ്വ സാധു സാധുവ്രതം ചര ।
യഥാ തവ തഥാന്യേഷാം ദാരാ രക്ഷ്യാ നിശാചര ॥ 7 ॥
ആത്മാനമുപമാം കൃത്വാ സ്വേഷു ദാരേഷു രമ്യതാമ് ।
അതുഷ്ടം സ്വേഷു ദാരേഷു ചപലം ചലിതേന്ദ്രിയമ് ॥ 8 ॥
നയന്തി നികൃതിപ്രജ്ഞം പരദാരാഃ പരാഭവമ് ।
ഇഹ സന്തോ ന വാ സന്തി സതോ വാ നാനുവര്തസേ ॥ 9 ॥
തഥാഹി വിപരീതാ തേ ബുദ്ധിരാചാരവര്ജിതാ ।
വചോ മിഥ്യാപ്രണീതാത്മാ പഥ്യമുക്തം വിചക്ഷണൈഃ ॥ 10 ॥
രാക്ഷസാനാമഭാവായ ത്വം വാ ന പ്രതിപദ്യസേ ।
അകൃതാത്മാനമാസാദ്യ രാജാനമനയേ രതമ് ॥ 11 ॥
സമൃദ്ധാനി വിനശ്യന്തി രാഷ്ട്രാണി നഗരാണി ച ।
തഥേയം ത്വാം സമാസാദ്യ ലങ്കാ രത്നൌഘസങ്കുലാ ॥ 12 ॥
അപരാധാത്തവൈകസ്യ നചിരാദ്വിനശിഷ്യതി ।
സ്വകൃതൈര്ഹന്യമാനസ്യ രാവണാദീര്ഘദര്ശിനഃ ॥ 13 ॥
അഭിനന്ദന്തി ഭൂതാനി വിനാശേ പാപകര്മണഃ ।
ഏവം ത്വാം പാപകര്മാണം വക്ഷ്യന്തി നികൃതാ ജനാഃ ॥ 14 ॥
ദിഷ്ട്യൈതദ്വ്യസനം പ്രാപ്തോ രൌദ്ര ഇത്യേവ ഹര്ഷിതാഃ ।
ശക്യാ ലോഭയിതും നാഹമൈശ്വര്യേണ ധനേന വാ ॥ 15 ॥
അനന്യാ രാഘവേണാഹം ഭാസ്കരേണ പ്രഭാ യഥാ ।
ഉപധായ ഭുജം തസ്യ ലോകനാഥസ്യ സത്കൃതമ് ॥ 16 ॥
കഥം നാമോപധാസ്യാമി ഭുജമന്യസ്യ കസ്യ ചിത് ।
അഹമൌപയികീ ഭാര്യാ തസ്യൈവ വസുധാപതേഃ ॥ 17 ॥
വ്രതസ്നാതസ്യ വിപ്രസ്യ വിദ്യേവ വിദിതാത്മനഃ ।
സാധു രാവണ രാമേണ മാം സമാനയ ദുഃഖിതാമ് ॥ 18 ॥
വനേ വാശിതയാ സാര്ധം കരേണ്വേവ ഗജാധിപമ് ।
മിത്രമൌപയികം കര്തും രാമഃ സ്ഥാനം പരീപ്സതാ ॥ 19 ॥
വധം ചാനിച്ഛതാ ഘോരം ത്വയാസൌ പുരുഷര്ഷഭഃ ।
വിദിതഃ സ ഹി ധര്മജ്ഞഃ ശരണാഗതവത്സലഃ ॥ 20 ॥
തേന മൈത്രീ ഭവതു തേ യദി ജീവിതുമിച്ഛസി ।
പ്രസാദയസ്വ ത്വം ചൈനം ശരണാഗതവത്സലമ് ॥ 21 ॥
മാം ചാസ്മൈ നിയതോ ഭൂത്വാ നിര്യാതയിതുമര്ഹസി ।
ഏവം ഹി തേ ഭവേത്സ്വസ്തി സമ്പ്രദായ രഘൂത്തമേ ॥ 22 ॥
അന്യഥാ ത്വം ഹി കുര്വാണോ വധം പ്രാപ്സ്യസി രാവണ ।
വര്ജയേദ്വജ്രമുത്സൃഷ്ടം വര്ജയേദന്തകശ്ചിരമ് ॥ 23 ॥
ത്വദ്വിധം തു ന സങ്കൃദ്ധോ ലോകനാഥഃ സ രാഘവഃ ।
രാമസ്യ ധനുഷഃ ശബ്ദം ശ്രോഷ്യസി ത്വം മഹാസ്വനമ് ॥ 24 ॥
ശതക്രതുവിസൃഷ്ടസ്യ നിര്ഘോഷമശനേരിവ ।
ഇഹ ശീഘ്രം സുപര്വാണോ ജ്വലിതാസ്യാ ഇവോരഗാഃ ॥ 25 ॥
ഇഷവോ നിപതിഷ്യന്തി രാമലക്ഷ്മണലക്ഷണാഃ ।
രക്ഷാംസി പരിനിഘ്നന്തഃ പുര്യാമസ്യാം സമന്തതഃ ॥ 26 ॥
അസമ്പാതം കരിഷ്യന്തി പതന്തഃ കങ്കവാസസഃ ।
രാക്ഷസേന്ദ്രമഹാസര്പാന് സ രാമഗരുഡോ മഹാന് ॥ 27 ॥
ഉദ്ധരിഷ്യതി വേഗേന വൈനതേയ ഇവോരഗാന് ।
അപനേഷ്യതി മാം ഭര്താ ത്വത്തഃ ശീഘ്രമരിന്ദമഃ ॥ 28 ॥
അസുരേഭ്യഃ ശ്രിയം ദീപ്താം വിഷ്ണുസ്ത്രിഭിരിവ ക്രമൈഃ ।
ജനസ്ഥാനേ ഹതസ്ഥാനേ നിഹതേ രക്ഷസാം ബലേ ॥ 29 ॥
അശക്തേന ത്വയാ രക്ഷഃ കൃതമേതദസാധു വൈ ।
ആശ്രമം തു തയോഃ ശൂന്യം പ്രവിശ്യ നരസിംഹയോഃ ॥ 30 ॥
ഗോചരം ഗതയോര്ഭ്രാത്രോരപനീതാ ത്വയാധമ ।
ന ഹി ഗന്ധമുപാഘ്രായ രാമലക്ഷ്മണയോസ്ത്വയാ ॥ 31 ॥
ശക്യം സന്ദര്ശനേ സ്ഥാതും ശുനാ ശാര്ദൂലയോരിവ ।
തസ്യ തേ വിഗ്രഹേ താഭ്യാം യുഗഗ്രഹണമസ്ഥിരമ് ॥ 32 ॥
വൃത്രസ്യേവേന്ദ്രബാഹുഭ്യാം ബാഹോരേകസ്യ വിഗ്രഹേ ।
ക്ഷിപ്രം തവ സ നാഥോ മേ രാമഃ സൌമിത്രിണാ സഹ ॥ 33 ॥
തോയമല്പമിവാദിത്യഃ പ്രാണാനാദാസ്യതേ ശരൈഃ ।
ഗിരിം കുബേരസ്യ ഗതോഽഥ വാലയം സഭാം ഗതോ വാ വരുണസ്യ രാജ്ഞഃ ।
അസംശയം ദാശരഥേര്ന മോക്ഷ്യസേ മഹാദ്രുമഃ കാലഹതോഽശനേരിവ ॥ 34 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ഏകവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā sītā raudrasya rakṣasaḥ |
ārtā dīnasvarā dīnaṃ pratyuvāca śanairvacaḥ || 1 ||
duḥkhārtā rudatī sītā vepamānā tapasvinī |
cintayantī varārohā patimeva pativratā || 2 ||
tṛṇamantarataḥ kṛtvā pratyuvāca śucismitā |
nivartaya mano mattaḥ svajane kriyatāṃ manaḥ || 3 ||
na māṃ prārthayituṃ yuktaṃ susiddhimiva pāpakṛt |
akāryaṃ na mayā kāryamekapatnyā vigarhitam || 4 ||
kulaṃ samprāptayā puṇyaṃ kule mahati jātayā |
evamuktvā tu vaidehī rāvaṇaṃ taṃ yaśasvinī || 5 ||
rākṣasaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhūyo vacanamabravīt |
nāhamaupayikī bhāryā parabhāryā satī tava || 6 ||
sādhu dharmamavekṣasva sādhu sādhuvrataṃ cara |
yathā tava tathānyeṣāṃ dārā rakṣyā niśācara || 7 ||
ātmānamupamāṃ kṛtvā sveṣu dāreṣu ramyatām |
atuṣṭaṃ sveṣu dāreṣu capalaṃ calitendriyam || 8 ||
nayanti nikṛtiprajñaṃ paradārāḥ parābhavam |
iha santo na vā santi sato vā nānuvartase || 9 ||
tathāhi viparītā te buddhirācāravarjitā |
vaco mithyāpraṇītātmā pathyamuktaṃ vicakṣaṇaiḥ || 10 ||
rākṣasānāmabhāvāya tvaṃ vā na pratipadyase |
akṛtātmānamāsādya rājānamanaye ratam || 11 ||
samṛddhāni vinaśyanti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca |
tatheyaṃ tvāṃ samāsādya laṅkā ratnaughasaṅkulā || 12 ||
aparādhāttavaikasya nacirādvinaśiṣyati |
svakṛtairhanyamānasya rāvaṇādīrghadarśinaḥ || 13 ||
abhinandanti bhūtāni vināśe pāpakarmaṇaḥ |
evaṃ tvāṃ pāpakarmāṇaṃ vakṣyanti nikṛtā janāḥ || 14 ||
diṣṭyaitadvyasanaṃ prāpto raudra ityeva harṣitāḥ |
śakyā lobhayituṃ nāhamaiśvaryeṇa dhanena vā || 15 ||
ananyā rāghaveṇāhaṃ bhāskareṇa prabhā yathā |
upadhāya bhujaṃ tasya lokanāthasya satkṛtam || 16 ||
kathaṃ nāmopadhāsyāmi bhujamanyasya kasya cit |
ahamaupayikī bhāryā tasyaiva vasudhāpateḥ || 17 ||
vratasnātasya viprasya vidyeva viditātmanaḥ |
sādhu rāvaṇa rāmeṇa māṃ samānaya duḥkhitām || 18 ||
vane vāśitayā sārdhaṃ kareṇveva gajādhipam |
mitramaupayikaṃ kartuṃ rāmaḥ sthānaṃ parīpsatā || 19 ||
vadhaṃ cānicchatā ghoraṃ tvayāsau puruṣarṣabhaḥ |
viditaḥ sa hi dharmajñaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ || 20 ||
tena maitrī bhavatu te yadi jīvitumicchasi |
prasādayasva tvaṃ cainaṃ śaraṇāgatavatsalam || 21 ||
māṃ cāsmai niyato bhūtvā niryātayitumarhasi |
evaṃ hi te bhavetsvasti sampradāya raghūttame || 22 ||
anyathā tvaṃ hi kurvāṇo vadhaṃ prāpsyasi rāvaṇa |
varjayedvajramutsṛṣṭaṃ varjayedantakaściram || 23 ||
tvadvidhaṃ tu na saṅkṛddho lokanāthaḥ sa rāghavaḥ |
rāmasya dhanuṣaḥ śabdaṃ śroṣyasi tvaṃ mahāsvanam || 24 ||
śatakratuvisṛṣṭasya nirghoṣamaśaneriva |
iha śīghraṃ suparvāṇo jvalitāsyā ivoragāḥ || 25 ||
iṣavo nipatiṣyanti rāmalakṣmaṇalakṣaṇāḥ |
rakṣāṃsi parinighnantaḥ puryāmasyāṃ samantataḥ || 26 ||
asampātaṃ kariṣyanti patantaḥ kaṅkavāsasaḥ |
rākṣasendramahāsarpān sa rāmagaruḍo mahān || 27 ||
uddhariṣyati vegena vainateya ivoragān |
apaneṣyati māṃ bhartā tvattaḥ śīghramarindamaḥ || 28 ||
asurebhyaḥ śriyaṃ dīptāṃ viṣṇustribhiriva kramaiḥ |
janasthāne hatasthāne nihate rakṣasāṃ bale || 29 ||
aśaktena tvayā rakṣaḥ kṛtametadasādhu vai |
āśramaṃ tu tayoḥ śūnyaṃ praviśya narasiṃhayoḥ || 30 ||
gocaraṃ gatayorbhrātrorapanītā tvayādhama |
na hi gandhamupāghrāya rāmalakṣmaṇayostvayā || 31 ||
śakyaṃ sandarśane sthātuṃ śunā śārdūlayoriva |
tasya te vigrahe tābhyāṃ yugagrahaṇamasthiram || 32 ||
vṛtrasyevendrabāhubhyāṃ bāhorekasya vigrahe |
kṣipraṃ tava sa nātho me rāmaḥ saumitriṇā saha || 33 ||
toyamalpamivādityaḥ prāṇānādāsyate śaraiḥ |
giriṃ kuberasya gato'tha vālayaṃ sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ |
asaṃśayaṃ dāśaratherna mokṣyase mahādrumaḥ kālahato'śaneriva || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकविंशस्सर्गः ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सीता रौद्रस्य रक्षसः ।
आर्ता दीनस्वरा दीनं प्रत्युवाच शनैर्वचः ॥ 1 ॥
दुःखार्ता रुदती सीता वेपमाना तपस्विनी ।
चिन्तयन्ती वरारोहा पतिमेव पतिव्रता ॥ 2 ॥
तृणमन्तरतः कृत्वा प्रत्युवाच शुचिस्मिता ।
निवर्तय मनो मत्तः स्वजने क्रियतां मनः ॥ 3 ॥
न मां प्रार्थयितुं युक्तं सुसिद्धिमिव पापकृत् ।
अकार्यं न मया कार्यमेकपत्न्या विगर्हितम् ॥ 4 ॥
कुलं सम्प्राप्तया पुण्यं कुले महति जातया ।
एवमुक्त्वा तु वैदेही रावणं तं यशस्विनी ॥ 5 ॥
राक्षसं पृष्ठतः कृत्वा भूयो वचनमब्रवीत् ।
नाहमौपयिकी भार्या परभार्या सती तव ॥ 6 ॥
साधु धर्ममवेक्षस्व साधु साधुव्रतं चर ।
यथा तव तथान्येषां दारा रक्ष्या निशाचर ॥ 7 ॥
आत्मानमुपमां कृत्वा स्वेषु दारेषु रम्यताम् ।
अतुष्टं स्वेषु दारेषु चपलं चलितेन्द्रियम् ॥ 8 ॥
नयन्ति निकृतिप्रज्ञं परदाराः पराभवम् ।
इह सन्तो न वा सन्ति सतो वा नानुवर्तसे ॥ 9 ॥
तथाहि विपरीता ते बुद्धिराचारवर्जिता ।
वचो मिथ्याप्रणीतात्मा पथ्यमुक्तं विचक्षणैः ॥ 10 ॥
राक्षसानामभावाय त्वं वा न प्रतिपद्यसे ।
अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम् ॥ 11 ॥
समृद्धानि विनश्यन्ति राष्ट्राणि नगराणि च ।
तथेयं त्वां समासाद्य लङ्का रत्नौघसङ्कुला ॥ 12 ॥
अपराधात्तवैकस्य नचिराद्विनशिष्यति ।
स्वकृतैर्हन्यमानस्य रावणादीर्घदर्शिनः ॥ 13 ॥
अभिनन्दन्ति भूतानि विनाशे पापकर्मणः ।
एवं त्वां पापकर्माणं वक्ष्यन्ति निकृता जनाः ॥ 14 ॥
दिष्ट्यैतद्व्यसनं प्राप्तो रौद्र इत्येव हर्षिताः ।
शक्या लोभयितुं नाहमैश्वर्येण धनेन वा ॥ 15 ॥
अनन्या राघवेणाहं भास्करेण प्रभा यथा ।
उपधाय भुजं तस्य लोकनाथस्य सत्कृतम् ॥ 16 ॥
कथं नामोपधास्यामि भुजमन्यस्य कस्य चित् ।
अहमौपयिकी भार्या तस्यैव वसुधापतेः ॥ 17 ॥
व्रतस्नातस्य विप्रस्य विद्येव विदितात्मनः ।
साधु रावण रामेण मां समानय दुःखिताम् ॥ 18 ॥
वने वाशितया सार्धं करेण्वेव गजाधिपम् ।
मित्रमौपयिकं कर्तुं रामः स्थानं परीप्सता ॥ 19 ॥
वधं चानिच्छता घोरं त्वयासौ पुरुषर्षभः ।
विदितः स हि धर्मज्ञः शरणागतवत्सलः ॥ 20 ॥
तेन मैत्री भवतु ते यदि जीवितुमिच्छसि ।
प्रसादयस्व त्वं चैनं शरणागतवत्सलम् ॥ 21 ॥
मां चास्मै नियतो भूत्वा निर्यातयितुमर्हसि ।
एवं हि ते भवेत्स्वस्ति सम्प्रदाय रघूत्तमे ॥ 22 ॥
अन्यथा त्वं हि कुर्वाणो वधं प्राप्स्यसि रावण ।
वर्जयेद्वज्रमुत्सृष्टं वर्जयेदन्तकश्चिरम् ॥ 23 ॥
त्वद्विधं तु न सङ्कृद्धो लोकनाथः स राघवः ।
रामस्य धनुषः शब्दं श्रोष्यसि त्वं महास्वनम् ॥ 24 ॥
शतक्रतुविसृष्टस्य निर्घोषमशनेरिव ।
इह शीघ्रं सुपर्वाणो ज्वलितास्या इवोरगाः ॥ 25 ॥
इषवो निपतिष्यन्ति रामलक्ष्मणलक्षणाः ।
रक्षांसि परिनिघ्नन्तः पुर्यामस्यां समन्ततः ॥ 26 ॥
असम्पातं करिष्यन्ति पतन्तः कङ्कवाससः ।
राक्षसेन्द्रमहासर्पान् स रामगरुडो महान् ॥ 27 ॥
उद्धरिष्यति वेगेन वैनतेय इवोरगान् ।
अपनेष्यति मां भर्ता त्वत्तः शीघ्रमरिन्दमः ॥ 28 ॥
असुरेभ्यः श्रियं दीप्तां विष्णुस्त्रिभिरिव क्रमैः ।
जनस्थाने हतस्थाने निहते रक्षसां बले ॥ 29 ॥
अशक्तेन त्वया रक्षः कृतमेतदसाधु वै ।
आश्रमं तु तयोः शून्यं प्रविश्य नरसिंहयोः ॥ 30 ॥
गोचरं गतयोर्भ्रात्रोरपनीता त्वयाधम ।
न हि गन्धमुपाघ्राय रामलक्ष्मणयोस्त्वया ॥ 31 ॥
शक्यं सन्दर्शने स्थातुं शुना शार्दूलयोरिव ।
तस्य ते विग्रहे ताभ्यां युगग्रहणमस्थिरम् ॥ 32 ॥
वृत्रस्येवेन्द्रबाहुभ्यां बाहोरेकस्य विग्रहे ।
क्षिप्रं तव स नाथो मे रामः सौमित्रिणा सह ॥ 33 ॥
तोयमल्पमिवादित्यः प्राणानादास्यते शरैः ।
गिरिं कुबेरस्य गतोऽथ वालयं सभां गतो वा वरुणस्य राज्ञः ।
असंशयं दाशरथेर्न मोक्ष्यसे महाद्रुमः कालहतोऽशनेरिव ॥ 34 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā sītā raudrasya rakṣasaḥ |
ārtā dīnasvarā dīnaṃ pratyuvāca śanairvacaḥ || 1 ||
duḥkhārtā rudatī sītā vepamānā tapasvinī |
cintayantī varārohā patimeva pativratā || 2 ||
tṛṇamantarataḥ kṛtvā pratyuvāca śucismitā |
nivartaya mano mattaḥ svajane kriyatāṃ manaḥ || 3 ||
na māṃ prārthayituṃ yuktaṃ susiddhimiva pāpakṛt |
akāryaṃ na mayā kāryamekapatnyā vigarhitam || 4 ||
kulaṃ samprāptayā puṇyaṃ kule mahati jātayā |
evamuktvā tu vaidehī rāvaṇaṃ taṃ yaśasvinī || 5 ||
rākṣasaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhūyo vacanamabravīt |
nāhamaupayikī bhāryā parabhāryā satī tava || 6 ||
sādhu dharmamavekṣasva sādhu sādhuvrataṃ cara |
yathā tava tathānyeṣāṃ dārā rakṣyā niśācara || 7 ||
ātmānamupamāṃ kṛtvā sveṣu dāreṣu ramyatām |
atuṣṭaṃ sveṣu dāreṣu capalaṃ calitendriyam || 8 ||
nayanti nikṛtiprajñaṃ paradārāḥ parābhavam |
iha santo na vā santi sato vā nānuvartase || 9 ||
tathāhi viparītā te buddhirācāravarjitā |
vaco mithyāpraṇītātmā pathyamuktaṃ vicakṣaṇaiḥ || 10 ||
rākṣasānāmabhāvāya tvaṃ vā na pratipadyase |
akṛtātmānamāsādya rājānamanaye ratam || 11 ||
samṛddhāni vinaśyanti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca |
tatheyaṃ tvāṃ samāsādya laṅkā ratnaughasaṅkulā || 12 ||
aparādhāttavaikasya nacirādvinaśiṣyati |
svakṛtairhanyamānasya rāvaṇādīrghadarśinaḥ || 13 ||
abhinandanti bhūtāni vināśe pāpakarmaṇaḥ |
evaṃ tvāṃ pāpakarmāṇaṃ vakṣyanti nikṛtā janāḥ || 14 ||
diṣṭyaitadvyasanaṃ prāpto raudra ityeva harṣitāḥ |
śakyā lobhayituṃ nāhamaiśvaryeṇa dhanena vā || 15 ||
ananyā rāghaveṇāhaṃ bhāskareṇa prabhā yathā |
upadhāya bhujaṃ tasya lokanāthasya satkṛtam || 16 ||
kathaṃ nāmopadhāsyāmi bhujamanyasya kasya cit |
ahamaupayikī bhāryā tasyaiva vasudhāpateḥ || 17 ||
vratasnātasya viprasya vidyeva viditātmanaḥ |
sādhu rāvaṇa rāmeṇa māṃ samānaya duḥkhitām || 18 ||
vane vāśitayā sārdhaṃ kareṇveva gajādhipam |
mitramaupayikaṃ kartuṃ rāmaḥ sthānaṃ parīpsatā || 19 ||
vadhaṃ cānicchatā ghoraṃ tvayāsau puruṣarṣabhaḥ |
viditaḥ sa hi dharmajñaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ || 20 ||
tena maitrī bhavatu te yadi jīvitumicchasi |
prasādayasva tvaṃ cainaṃ śaraṇāgatavatsalam || 21 ||
māṃ cāsmai niyato bhūtvā niryātayitumarhasi |
evaṃ hi te bhavetsvasti sampradāya raghūttame || 22 ||
anyathā tvaṃ hi kurvāṇo vadhaṃ prāpsyasi rāvaṇa |
varjayedvajramutsṛṣṭaṃ varjayedantakaściram || 23 ||
tvadvidhaṃ tu na saṅkṛddho lokanāthaḥ sa rāghavaḥ |
rāmasya dhanuṣaḥ śabdaṃ śroṣyasi tvaṃ mahāsvanam || 24 ||
śatakratuvisṛṣṭasya nirghoṣamaśaneriva |
iha śīghraṃ suparvāṇo jvalitāsyā ivoragāḥ || 25 ||
iṣavo nipatiṣyanti rāmalakṣmaṇalakṣaṇāḥ |
rakṣāṃsi parinighnantaḥ puryāmasyāṃ samantataḥ || 26 ||
asampātaṃ kariṣyanti patantaḥ kaṅkavāsasaḥ |
rākṣasendramahāsarpān sa rāmagaruḍo mahān || 27 ||
uddhariṣyati vegena vainateya ivoragān |
apaneṣyati māṃ bhartā tvattaḥ śīghramarindamaḥ || 28 ||
asurebhyaḥ śriyaṃ dīptāṃ viṣṇustribhiriva kramaiḥ |
janasthāne hatasthāne nihate rakṣasāṃ bale || 29 ||
aśaktena tvayā rakṣaḥ kṛtametadasādhu vai |
āśramaṃ tu tayoḥ śūnyaṃ praviśya narasiṃhayoḥ || 30 ||
gocaraṃ gatayorbhrātrorapanītā tvayādhama |
na hi gandhamupāghrāya rāmalakṣmaṇayostvayā || 31 ||
śakyaṃ sandarśane sthātuṃ śunā śārdūlayoriva |
tasya te vigrahe tābhyāṃ yugagrahaṇamasthiram || 32 ||
vṛtrasyevendrabāhubhyāṃ bāhorekasya vigrahe |
kṣipraṃ tava sa nātho me rāmaḥ saumitriṇā saha || 33 ||
toyamalpamivādityaḥ prāṇānādāsyate śaraiḥ |
giriṃ kuberasya gato'tha vālayaṃ sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ |
asaṃśayaṃ dāśaratherna mokṣyase mahādrumaḥ kālahato'śaneriva || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.