2.1 - Vayavyagg Shveta Ma Labheta - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Malayalam Script

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്ദ്വിതീയകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ പ്രശ്നഃ - പശുവിധാനം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

വാ॒യ॒വ്യഗ്ഗ്॑ ശ്വേ॒തമാ ല॑ഭേത॒ ഭൂതി॑കാമോ വാ॒യുര്വൈ ക്ഷേപി॑ഷ്ഠാ ദേ॒വതാ॑വാ॒യുമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈന॒-മ്ഭൂതി॑-ങ്ഗമയതി॒ ഭവ॑ത്യേ॒വാ-തി॑ക്ഷിപ്രാ ദേ॒വതേത്യാ॑ഹു॒-സ്സൈന॑മീശ്വ॒രാ പ്ര॒ദഹ॒ ഇത്യേ॒തമേ॒വ സന്തം॑-വാഁ॒യവേ॑ നി॒യുത്വ॑ത॒ ആ ല॑ഭേത നി॒യുദ്വാ അ॑സ്യ॒ ധൃതി॑ര്ധൃ॒ത ഏ॒വ ഭൂതി॒മുപൈ॒ത്യ പ്ര॑ദാഹായ॒ ഭവ॑ത്യേ॒വ [ ] 1

വാ॒യവേ॑ നി॒യുത്വ॑ത॒ ആ ല॑ഭേത॒ ഗ്രാമ॑കാമോ വാ॒യുര്വാ ഇ॒മാഃ പ്ര॒ജാ ന॑സ്യോ॒താ നേ॑നീയതേ വാ॒യുമേ॒വ നി॒യുത്വ॑ന്ത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ᳚ പ്ര॒ജാ ന॑സ്യോ॒താ നിയ॑ച്ഛതി ഗ്രാ॒മ്യേ॑വ ഭ॑വതി നി॒യുത്വ॑തേ ഭവതി ധ്രു॒വാ ഏ॒വാസ്മാ॒ അന॑പഗാഃ കരോതി വാ॒യവേ॑ നി॒യുത്വ॑ത॒ ആ ല॑ഭേത പ്ര॒ജാകാ॑മഃ പ്രാ॒ണോ വൈ വാ॒യുര॑പാ॒നോ നി॒യു-ത്പ്രാ॑ണാപാ॒നൌ ഖലു॒ വാ ഏ॒തസ്യ॑ പ്ര॒ജായാ॒ [പ്ര॒ജായാഃ᳚, അപ॑] 2

അപ॑ ക്രാമതോ॒ യോ-ഽല॑-മ്പ്ര॒ജായൈ॒ സ-ന്പ്ര॒ജാ-ന്ന വി॒ന്ദതേ॑ വാ॒യുമേ॒വ നി॒യുത്വ॑ന്ത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ᳚ പ്രാണാപാ॒നാഭ്യാ᳚-മ്പ്ര॒ജാ-മ്പ്ര ജ॑നയതി വി॒ന്ദതേ᳚ പ്ര॒ജാം-വാഁ॒യവേ॑ നി॒യുത്വ॑ത॒ ആ ല॑ഭേത॒ ജ്യോഗാ॑മയാവീ പ്രാ॒ണോ വൈ വാ॒യുര॑പാ॒നോ നി॒യു-ത്പ്രാ॑ണാപാ॒നൌ ഖലു॒ വാ ഏ॒തസ്മാ॒ ദപ॑ക്രാമതോ॒ യസ്യ॒ ജ്യോഗാ॒മയ॑തി വാ॒യുമേ॒വ നി॒യുത്വ॑ന്ത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ - [ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑, ധാ॒വ॒തി॒ സ] 3

ധാവതി॒ സ ഏ॒വാ-ഽസ്മി॑-ന്പ്രാണാപാ॒നൌ ദ॑ധാത്യു॒ത യദീ॒താസു॒ര്ഭവ॑തി॒ ജീവ॑ത്യേ॒വ പ്ര॒ജാപ॑തി॒ര്വാ ഇ॒ദമേക॑ ആസീ॒-ഥ്സോ॑-ഽകാമയത പ്ര॒ജാഃ പ॒ശൂന്-ഥ്സൃ॑ജേ॒യേതി॒ സ ആ॒ത്മനോ॑ വ॒പാമുദ॑ക്ഖിദ॒-ത്താമ॒ഗ്നൌ പ്രാഗൃ॑ഹ്ണാ॒-ത്തതോ॒-ഽജസ്തൂ॑പ॒ര-സ്സമ॑ഭവ॒-ത്തഗ്ഗ് സ്വായൈ॑ ദേ॒വതാ॑യാ॒ ആ ഽല॑ഭത॒ തതോ॒ വൈ സ പ്ര॒ജാഃ പ॒ശൂന॑സൃജത॒ യഃ പ്ര॒ജാകാ॑മഃ [ ] 4

പ॒ശുകാ॑മ॒-സ്സ്യാ-ഥ്സ ഏ॒ത-മ്പ്രാ॑ജാപ॒ത്യമ॒ജ-ന്തൂ॑പ॒രമാ ല॑ഭേത പ്ര॒ജാപ॑തിമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ᳚ പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂ-ന്പ്രജ॑നയതി॒ യച്ഛ്മ॑ശ്രു॒ണസ്ത-ത്പുരു॑ഷാണാഗ്ം രൂ॒പം-യഁ-ത്തൂ॑പ॒രസ്തദശ്വാ॑നാം॒-യഁദ॒ന്യതോ॑ദ॒-ന്ത-ദ്ഗവാം॒-യഁദവ്യാ॑ ഇവ ശ॒ഫാസ്തദവീ॑നാം॒-യഁദ॒ജസ്ത-ദ॒ജാനാ॑-മേ॒താവ॑ന്തോ॒ വൈ ഗ്രാ॒മ്യാഃ പ॒ശവ॒സ്താ- [പ॒ശവ॒സ്താന്, രൂ॒പേണൈ॒വാവ॑ രുന്ധേ] 5

-ന്രൂ॒പേണൈ॒വാവ॑ രുന്ധേ സോമാപൌ॒ഷ്ണ-ന്ത്രൈ॒തമാ ല॑ഭേത പ॒ശുകാ॑മോ॒ദ്വൌ വാ അ॒ജായൈ॒ സ്തനൌ॒ നാനൈ॒വ ദ്വാവ॒ഭി ജായേ॑തേ॒ ഊര്ജ॒-മ്പുഷ്ടി॑-ന്തൃ॒തീയഃ॑സോമാപൂ॒ഷണാ॑വേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂ-ന്പ്രജ॑നയത॒-സ്സോമോ॒ വൈ രേ॑തോ॒ധാഃ പൂ॒ഷാ പ॑ശൂ॒നാ-മ്പ്ര॑ജനയി॒താ സോമ॑ ഏ॒വാസ്മൈ॒ രേതോ॒ ദധാ॑തി പൂ॒ഷാ പ॒ശൂ-ന്പ്ര ജ॑നയ॒ത്യൌദു॑മ്ബരോ॒ യൂപോ॑ ഭവ॒ത്യൂര്ഗ്വാ ഉ॑ദു॒മ്ബര॒ ഊര്ക്പ॒ശവ॑ ഊ॒ര്ജൈവാസ്മാ॒ ഊര്ജ॑-മ്പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ ॥ 6 ॥

(അപ്ര॑ദാഹായ॒ ഭവ॑ത്യേ॒വ - പ്ര॒ജായാ॑ - ആ॒മയ॑തി വാ॒യുമേ॒വ നി॒യുത്വ॑ത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ - പ്ര॒ജാക॑മ॒ - സ്താന് - യൂപ॒ - സ്ത്രയോ॑ദശ ച ) (അ. 1)

പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത॒ താ അ॑സ്മാ-ഥ്സൃ॒ഷ്ടാഃ പരാ॑ചീരായ॒-ന്താ വരു॑ണമഗച്ഛ॒-ന്താ അന്വൈ॒-ത്താഃ പുന॑രയാചത॒ താ അ॑സ്മൈ॒ ന പുന॑രദദാ॒-ഥ്സോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ദ്വരം॑-വൃഁണീ॒ഷ്വാഥ॑ മേ॒ പുന॑ര്ദേ॒ഹീതി॒ താസാം॒-വഁര॒മാ ഽല॑ഭത॒ സ കൃ॒ഷ്ണ ഏക॑ശിതിപാദ-ഭവ॒ദ്യോ വരു॑ണ ഗൃഹീത॒-സ്സ്യാ-ഥ്സ ഏ॒തം-വാഁ॑രു॒ണ-ങ്കൃ॒ഷ്ണ-മേക॑ശിതിപാദ॒മാ-ല॑ഭേത॒ വരു॑ണ- [വരു॑ണമ്, ഏ॒വ സ്വേന॑] 7

-മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈനം॑-വഁരുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി കൃ॒ഷ്ണ ഏക॑ശിതിപാ-ദ്ഭവതി വാരു॒ണോ ഹ്യേ॑ഷ ദേ॒വത॑യാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ സുവ॑ര്ഭാനുരാസു॒ര-സ്സൂര്യ॒-ന്തമ॑സാ-ഽവിദ്ധ്യ॒ത തസ്മൈ॑ദേ॒വാഃ പ്രായ॑ശ്ചിത്തി-മൈച്ഛ॒-ന്തസ്യ॒ യ-ത്പ്ര॑ഥ॒മ-ന്തമോ॒-ഽപാഘ്ന॒ന്-ഥ്സാ കൃ॒ഷ്ണാ-ഽവി॑രഭവ॒-ദ്യ-ദ്ദ്വി॒തീയ॒ഗ്ം॒ സാ ഫല്ഗു॑നീ॒ യത തൃ॒തീയ॒ഗ്ം॒ സാ ബ॑ല॒ക്ഷീ യദ॑ദ്ധ്യ॒സ്ഥാ-ദ॒പാകൃ॑ന്ത॒ന്-ഥ്സാ ഽവി॑ര്വ॒ശാ [ ] 8

സമ॑ഭവ॒-ത്തേ ദേ॒വാ അ॑ബ്രുവ-ന്ദേവപ॒ശുര്വാ അ॒യഗ്ം സമ॑ഭൂ॒-ത്കസ്മാ॑ ഇ॒മമാ ല॑ഫ്സ്യാമഹ॒ ഇത്യഥ॒ വൈ തര്ഹ്യല്പാ॑ പൃഥി॒വ്യാസീ॒-ദജാ॑താ॒ ഓഷ॑ധയ॒സ്താമവിം॑-വഁ॒ശാമാ॑ദി॒ത്യേഭ്യഃ॒ കാമാ॒യാ-ഽല॑ഭന്ത॒ തതോ॒ വാ അപ്ര॑ഥത പൃഥി॒വ്യ-ജാ॑യ॒ന്തൌഷ॑ധയോ॒ യഃ കാ॒മയേ॑ത॒ പ്രഥേ॑യ പ॒ശുഭിഃ॒ പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ ജായേ॒യേതി॒ സ ഏ॒താമവിം॑-വഁ॒ശാമാ॑ദി॒ത്യേഭ്യഃ॒ കാമാ॒യാ- [കാമാ॑യ, ആല॑ഭേതാ ഽഽദി॒ത്യാനേ॒വ] 9

-ഽഽല॑ഭേതാ ഽഽദി॒ത്യാനേ॒വ കാമ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വൈന॑-മ്പ്ര॒ഥയ॑ന്തി പ॒ശുഭിഃ॒ പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ ജനയന്ത്യ॒-സാവാ॑ദി॒ത്യോ ന വ്യ॑രോചത॒ തസ്മൈ॑ ദേ॒വാഃ പ്രായ॑ശ്ചിത്തിമൈച്ഛ॒-ന്തസ്മാ॑ ഏ॒താ മ॒ല്॒ഹാ ആല॑ഭന്താ-ഽഽഗ്നേ॒യീ-ങ്കൃ॑ഷ്ണഗ്രീ॒വീഗ്ം സഗ്ം॑ഹി॒താമൈ॒ന്ദ്രീഗ് ശ്വേ॒താ-മ്ബാ॑ര്ഹസ്പ॒ത്യാ-ന്താഭി॑രേ॒വാസ്മി॒-ന്രുച॑മദധു॒ര്യോ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സ-കാ॑മ॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒താ മ॒ല്॒ഹാ ആ ല॑ഭേതാ- [ആ ല॑ഭേത, ആ॒ഗ്നേ॒യീ-ങ്കൃ॑ഷ്ണഗ്രീ॒വീഗ്ം] 10

(ശിഖണ്ഡി പഞ്ചതി)

-ഽഽഗ്നേ॒യീ-ങ്കൃ॑ഷ്ണഗ്രീ॒വീഗ്ം സഗ്ം॑ഹി॒താമൈ॒ന്ദ്രീഗ് ശ്വേ॒താ-മ്ബാ॑ര്ഹസ്പ॒ത്യാമേ॒താ ഏ॒വ ദേ॒വതാ॒-സ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താ ഏ॒വാസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-ന്ദ॑ധതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ ഭ॑വതി വ॒സന്താ᳚ പ്രാ॒തരാ᳚ഗ്നേ॒യീ-ങ്കൃ॑ഷ്ണ ഗ്രീ॒വീമാ ല॑ഭേത ഗ്രീ॒ഷ്മേ മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ സഗ്ംഹി॒താമൈ॒ന്ദ്രീഗ്ം ശ॒രദ്യ॑പരാ॒ഹ്ണേ ശ്വേ॒താ-മ്ബാ॑ര്ഹസ്പ॒ത്യാ-ന്ത്രീണി॒ വാ ആ॑ദി॒ത്യസ്യ॒ തേജാഗ്ം॑സി വ॒സന്താ᳚ പ്രാ॒തര്ഗ്രീ॒ഷ്മേ മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ ശ॒രദ്യ॑പരാ॒ഹ്ണേ യാവ॑ന്ത്യേ॒വ തേജാഗ്ം॑സി॒ താന്യേ॒വാ- [താന്യേ॒വ, അവ॑ രുന്ധേ] 11

-ഽവ॑ രുന്ധേ സംവഁഥ്സ॒ര-മ്പ॒ര്യാല॑ഭ്യന്തേ സംവഁഥ്സ॒രോ വൈ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സസ്യ॑ പ്രദാ॒താ സം॑വഁഥ്സ॒ര ഏ॒വാസ്മൈ᳚ ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-മ്പ്ര യ॑ച്ഛതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ ഭ॑വതി ഗ॒ര്ഭിണ॑യോ ഭവന്തീന്ദ്രി॒യം-വൈഁ ഗര്ഭ॑ ഇന്ദ്രി॒യമേ॒വാസ്മി॑-ന്ദധതി സാരസ്വ॒തീ-മ്മേ॒ഷീമാ ല॑ഭേത॒ യ ഈ᳚ശ്വ॒രോ വാ॒ചോ വദി॑തോ॒-സ്സന് വാച॒-ന്ന വദേ॒-ദ്വാഗ്വൈ സര॑സ്വതീ॒ സര॑സ്വതീമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സൈവാസ്മി॒- [സൈവാസ്മിന്ന്॑, വാച॑-ന്ദധാതി] 12

-ന്വാച॑-ന്ദധാതി പ്രവദി॒താ വാ॒ചോ ഭ॑വ॒ത്യപ॑ന്നദതീ ഭവതി॒ തസ്മാ᳚-ന്മനു॒ഷ്യാ᳚-സ്സര്വാം॒-വാഁചം॑-വഁദന്ത്യാഗ്നേ॒യ-ങ്കൃ॒ഷ്ണഗ്രീ॑വ॒മാ ല॑ഭേത സൌ॒മ്യ-മ്ബ॒ഭ്രു-ഞ്ജ്യോഗാ॑മയാവ്യ॒ഗ്നിം-വാഁ ഏ॒തസ്യ॒ ശരീ॑ര-ങ്ഗച്ഛതി॒ സോമ॒ഗ്ം॒ രസോ॒ യസ്യ॒ ജ്യോഗാ॒മയ॑ത്യ॒ഗ്നേരേ॒വാസ്യ॒ ശരീ॑ര-ന്നിഷ്ക്രീ॒ണാതി॒ സോമാ॒-ദ്രസ॑മു॒ത യദീ॒താസു॒ര്ഭവ॑തി॒ ജീവ॑ത്യേ॒വ സൌ॒മ്യ-മ്ബ॒ഭ്രുമാ ല॑ഭേതാ-ഽഽഗ്നേ॒യ-ങ്കൃ॒ഷ്ണഗ്രീ॑വ-മ്പ്ര॒ജാകാ॑മ॒-സ്സോമോ॒ [സോമഃ॑, വൈ രേ॑തോ॒ധാ] 13

വൈ രേ॑തോ॒ധാ അ॒ഗ്നിഃ പ്ര॒ജാനാ᳚-മ്പ്രജനയി॒താ സോമ॑ ഏ॒വാസ്മൈ॒ രേതോ॒ ദധാ᳚ത്യ॒ഗ്നിഃ പ്ര॒ജാ-മ്പ്രജ॑നയതി വി॒ന്ദതേ᳚ പ്ര॒ജാമാ᳚ഗ്നേ॒യ-ങ്കൃ॒ഷ്ണഗ്രീ॑വ॒മാ ല॑ഭേത സൌ॒മ്യ-മ്ബ॒ഭ്രും-യോഁ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണോ വി॒ദ്യാമ॒നൂച്യ॒ ന വി॒രോചേ॑ത॒ യദാ᳚ഗ്നേ॒യോ ഭവ॑തി॒ തേജ॑ ഏ॒വാസ്മി॒-ന്തേന॑ ദധാതി॒ യ-ഥ്സൌ॒മ്യോ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സ-ന്തേന॑ കൃ॒ഷ്ണഗ്രീ॑വ ആഗ്നേ॒യോ ഭ॑വതി॒ തമ॑ ഏ॒വാസ്മാ॒ദപ॑ ഹന്തി ശ്വേ॒തോ ഭ॑വതി॒ [ഭ॑വതി, രുച॑മേ॒വാസ്മി॑-ന്ദധാതി] 14

രുച॑മേ॒വാസ്മി॑-ന്ദധാതി ബ॒ഭ്രു-സ്സൌ॒മ്യോ ഭ॑വതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സമേ॒വാസ്മി॒-ന്ത്വിഷി॑-ന്ദധാത്യാ-ഗ്നേ॒യ-ങ്കൃ॒ഷ്ണഗ്രീ॑വ॒മാ ല॑ഭേത സൌ॒മ്യ-മ്ബ॒ഭ്രുമാ᳚ഗ്നേ॒യ-ങ്കൃ॒ഷ്ണഗ്രീ॑വ-മ്പുരോ॒ധായാ॒ഗ്॒ സ്പര്ധ॑മാന ആഗ്നേ॒യോ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണ-സ്സൌ॒മ്യോ രാ॑ജ॒ന്യോ॑-ഽഭിതഃ॑ സൌ॒മ്യമാ᳚ഗ്നേ॒യൌ ഭ॑വത॒-സ്തേജ॑സൈ॒വ ബ്രഹ്മ॑ണോഭ॒യതോ॑ രാ॒ഷ്ട്ര-മ്പരി॑ ഗൃഹ്ണാത്യേക॒ധാ സ॒മാ വൃ॑ങ്ക്തേ പു॒ര ഏ॑ന-ന്ദധതേ ॥ 15 ॥

(ല॒ഭേ॒ത॒ വരു॑ണം - ഁവ॒ശൈ - താമവിം॑-വഁ॒ശാമാ॑ദി॒ത്യേഭ്യഃ॒ കാമാ॑യ - മ॒ല്ഹാ ആ ല॑ഭേത॒ - താന്യേ॒വ - സൈവാസ്മി॒ന്ഥ് - സോമഃ॑ - സ്വേ॒തോ ഭ॑വതി॒ - ത്രിച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച ) (അ. 2)

ദേ॒വാ॒സു॒രാ ഏ॒ഷു ലോ॒കേഷ്വ॑സ്പര്ധന്ത॒ സ ഏ॒തം-വിഁഷ്ണു॑-ര്വാമ॒നമ॑പശ്യ॒-ത്തഗ്ഗ് സ്വായൈ॑ ദേ॒വതാ॑യാ॒ ആ-ഽല॑ഭത॒ തതോ॒ വൈ സ ഇ॒മാം-ലോഁ॒കാന॒ഭ്യ॑ജയദ്- വൈഷ്ണ॒വം-വാഁ॑മ॒നമാ ല॑ഭേത॒ സ്പര്ധ॑മാനോ॒ വിഷ്ണു॑രേ॒വ ഭൂ॒ത്വേമാന് ഁലോ॒കാന॒ഭി ജ॑യതി॒ വിഷ॑മ॒ ആ ല॑ഭേത॒ വിഷ॑മാ ഇവ॒ ഹീമേ ലോ॒കാ-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ മന്യു॒മതേ॒ മന॑സ്വതേ ല॒ലാമ॑-മ്പ്രാശൃ॒ങ്ഗമാ ല॑ഭേത സങ്ഗ്രാ॒മേ [ ] 16

സംയഁ॑ത്ത ഇന്ദ്രി॒യേണ॒ വൈ മ॒ന്യുനാ॒ മന॑സാ സങ്ഗ്രാ॒മ-ഞ്ജ॑യ॒തീന്ദ്ര॑മേ॒വ മ॑ന്യു॒മന്ത॒-മ്മന॑സ്വന്ത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മി॑ന്നിന്ദ്രി॒യ-മ്മ॒ന്യു-മ്മനോ॑ ദധാതി॒ ജയ॑തി॒ തഗ്ം സ॑ഗ്രാ॒മ്മമിന്ദ്രാ॑യ മ॒രുത്വ॑തേ പൃശ്ഞിസ॒ക്ഥമാ ല॑ഭേത॒ ഗ്രാമ॑കാമ॒ ഇന്ദ്ര॑മേ॒വ മ॒രുത്വ॑ന്ത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ സ ജാ॒താ-ന്പ്രയ॑ച്ഛതി ഗ്രാ॒മ്യേ॑വ ഭ॑വതി॒ യദൃ॑ഷ॒ഭസ്തേനൈ॒- [യദൃ॑ഷ॒ഭസ്തേന॑, ഐ॒ന്ദ്രോ യ-ത്പൃശ്ഞി॒സ്തേന॑] 17

-ന്ദ്രോ യ-ത്പൃശ്ഞി॒സ്തേന॑ മാരു॒ത-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ പ॒ശ്ചാ-ത്പൃ॑ശ്ഞിസ॒ക്ഥോ ഭ॑വതി പശ്ചാദന്വ-വസാ॒യിനീ॑മേ॒വാസ്മൈ॒ വിശ॑-ങ്കരോതി സൌ॒മ്യ-മ്ബ॒ഭ്രുമാ ല॑ഭേ॒താന്ന॑കാമ-സ്സൌ॒മ്യം-വാഁ അന്ന॒ഗ്ം॒ സോമ॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒-മ്പ്രയ॑॑ച്ഛത്യന്നാ॒ദ ഏ॒വ ഭ॑വതി ബ॒ഭ്രുര്ഭ॑വത്യേ॒തദ്വാ അന്ന॑സ്യ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യൈ സൌ॒മ്യ-മ്ബ॒ഭ്രുമാ ല॑ഭേത॒ യമലഗ്ം॑ [യമല᳚മ്, രാ॒ജ്യായ॒] 18

രാ॒ജ്യായ॒ സന്തഗ്ം॑ രാ॒ജ്യ-ന്നോപ॒നമേ᳚-ഥ്സൌ॒മ്യം-വൈഁ രാ॒ജ്യഗ്ം സോമ॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ രാ॒ജ്യ-മ്പ്രയ॑ച്ഛ॒ത്യുപൈ॑നഗ്ം രാ॒ജ്യ-ന്ന॑മതി ബ॒ഭ്രുര്ഭ॑വത്യേ॒ത-ദ്വൈ സോമ॑സ്യ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ വൃത്ര॒തുരേ॑ ല॒ലാമ॑-മ്പ്രാശൃ॒ങ്ഗമാ ല॑ഭേത ഗ॒തശ്രീഃ᳚ പ്രതി॒ഷ്ഠാകാ॑മഃ പാ॒പ്മാന॑മേ॒വ വൃ॒ത്ര-ന്തീ॒ര്ത്വാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑ച്ഛ॒തീന്ദ്രാ॑യാഭിമാതി॒ഘ്നേ ല॒ലാമ॑-മ്പ്രാശൃ॒ങ്ഗമാ [ല॒ലാമ॑-മ്പ്രാശൃ॒ങ്ഗമാ, ല॒ഭേ॒ത॒ യഃ പാ॒പ്മനാ॑] 19

ല॑ഭേത॒ യഃ പാ॒പ്മനാ॑ ഗൃഹീ॒ത-സ്സ്യാ-ത്പാ॒പ്മാ വാ അ॒ഭിമാ॑തി॒രിന്ദ്ര॑മേ॒വാ- ഭി॑മാതി॒ഹന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മാ᳚-ത്പാ॒പ്മാന॑മ॒ഭിമാ॑തി॒-മ്പ്രണു॑ദത॒ ഇന്ദ്രാ॑യ വ॒ജ്രിണേ॑ ല॒ലാമ॑-മ്പ്രാശൃ॒ങ്ഗമാ ല॑ഭേത॒ യമലഗ്ം॑ രാ॒ജ്യായ॒ സന്തഗ്ം॑ രാ॒ജ്യ-ന്നോപ॒നമേ॒ദിന്ദ്ര॑മേ॒വ വ॒ജ്രിണ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॒ വജ്ര॒-മ്പ്ര യ॑ച്ഛതി॒ സ ഏ॑നം॒ ഁവജ്രോ॒ ഭൂത്യാ॑ ഇന്ധ॒ ഉപൈ॑നഗ്ം രാ॒ജ്യ-ന്ന॑മതി ല॒ലാമഃ॑ പ്രാശൃ॒ങ്ഗോ ഭ॑വത്യേ॒തദ്വൈ വജ്ര॑സ്യ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യൈ ॥ 20

(സ॒ഗ്രാ॒മ്മേ - തേനാ - ല॑ - മഭിമാതി॒ഘ്നേ ല॒ലാമ॑-മ്പ്രാശൃ॒ങ്ഗമൈ - നം॒ - പഞ്ച॑ദശ ച ) (അ. 3)

അ॒സാവാ॑ദി॒ത്യോ ന വ്യ॑രോചത॒ തസ്മൈ॑ ദേ॒വാഃ പ്രായ॑ശ്ചിത്തിമൈച്ഛ॒-ന്തസ്മാ॑ ഏ॒താ-ന്ദശ॑ര്ഷഭാ॒മാ-ഽല॑ഭന്ത॒ തയൈ॒വാസ്മി॒-ന്രുച॑മദധു॒ര്യോ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സകാ॑മ॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒താ-ന്ദശ॑ര്ഷഭാ॒മാ ല॑ഭേതാ॒-മുമേ॒വാ-ഽഽദി॒ത്യഗ്ഗ് സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-ന്ദ॑ധാതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ ഭ॑വതി വ॒സന്താ᳚ പ്രാ॒തസ്ത്രീന് ഁല॒ലാമാ॒നാ ല॑ഭേത ഗ്രീ॒ഷ്മേ മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ॒ - [മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ, ത്രീഞ്ഛി॑തി പൃ॒ഷ്ഠാഞ്ഛ॒രദ്യ॑പരാ॒ഹ്ണേ] 21

ത്രീഞ്ഛി॑തി പൃ॒ഷ്ഠാഞ്ഛ॒രദ്യ॑പരാ॒ഹ്ണേ ത്രീഞ്ഛി॑തി॒വാരാ॒-ന്ത്രീണി॒ വാ ആ॑ദി॒ത്യസ്യ॒ തേജാഗ്ം॑സി വ॒സന്താ᳚ പ്രാ॒തര്ഗ്രീ॒ഷ്മേ മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ ശ॒രദ്യ॑പരാ॒ഹ്ണേ യാവ॑ന്ത്യേ॒വ തേജാഗ്ം॑സി॒ താന്യേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ ത്രയ॑സ്ത്രയ॒ ആ ല॑ഭ്യന്തേ-ഽഭി പൂ॒ര്വമേ॒വാസ്മി॒-ന്തേജോ॑ ദധാതി സംവഁഥ്സ॒ര-മ്പ॒ര്യാല॑ഭ്യന്തേ സംവഁഥ്സ॒രോ വൈ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സസ്യ॑ പ്രദാ॒താ സം॑വഁഥ്സ॒ര ഏ॒വാസ്മൈ᳚ ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-മ്പ്ര യ॑ച്ഛതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ ഭ॑വതി സംവഁഥ്സ॒രസ്യ॑ പ॒രസ്താ᳚-ത്പ്രാജാപ॒ത്യ-ങ്കദ്രു॒- [ പ്രാജാപ॒ത്യ-ങ്കദ്രു᳚മ്, ആ ല॑ഭേത] 22

-മാ ല॑ഭേത പ്ര॒ജാപ॑തി॒-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॑ ദേ॒വതാ᳚സ്വേ॒വ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി॒ യദി॑ ബിഭീ॒യാ-ദ്ദു॒ശ്ചര്മാ॑ ഭവിഷ്യാ॒മീതി॑ സോമാപൌ॒ഷ്ണഗ്ഗ് ശ്യാ॒മമാ ല॑ഭേത സൌ॒മ്യോ വൈ ദേ॒വത॑യാ॒ പുരു॑ഷഃ പൌ॒ഷ്ണാഃ പ॒ശവ॒-സ്സ്വയൈ॒വാസ്മൈ॑ ദേ॒വത॑യാ പ॒ശുഭി॒സ്ത്വച॑-ങ്കരോതി॒ ന ദു॒ശ്ചര്മാ॑ ഭവതി ദേ॒വാശ്ച॒ വൈ യ॒മശ്ചാ॒സ്മിന് ഁലോ॒കേ᳚-ഽസ്പര്ധന്ത॒ സ യ॒മോ ദേ॒വാനാ॑മിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑മയുവത॒ തദ്യ॒മസ്യ॑ [തദ്യ॒മസ്യ॑, യ॒മ॒ത്വ-ന്തേ] 23

യമ॒ത്വ-ന്തേ ദേ॒വാ അ॑മന്യന്ത യ॒മോ വാ ഇ॒ദമ॑ഭൂ॒-ദ്യ-ദ്വ॒യഗ്ഗ് സ്മ ഇതി॒ തേ പ്ര॒ജാപ॑തി॒മുപാ॑ധാവ॒ന്-ഥ്സ ഏ॒തൌ പ്ര॒ജാപ॑തിരാ॒ത്മന॑ ഉക്ഷവ॒ശൌ നിര॑മിമീത॒ തേ ദേ॒വാ വൈ᳚ഷ്ണാവരു॒ണീം-വഁ॒ശാമാ-ഽല॑ഭന്തൈ॒ന്ദ്രമു॒ക്ഷാണ॒ന്തം-വഁരു॑ണേനൈ॒വ ഗ്രാ॑ഹയി॒ത്വാ വിഷ്ണു॑നാ യ॒ജ്ഞേന॒ പ്രാണു॑ദന്തൈ॒ന്ദ്രേണൈ॒-വാസ്യേ᳚ന്ദ്രി॒യമ॑-വൃഞ്ജത॒ യോ ഭ്രാതൃ॑വ്യവാ॒ന്-ഥ്സ്യാ-ഥ്സ സ്പര്ധ॑മാനോ വൈഷ്ണാവരു॒ണീം- [വൈഷ്ണാവരു॒ണീമ്, വ॒ശാമാ] 24

-ഁവ॒ശാമാ ല॑ഭേതൈ॒ന്ദ്രമു॒ക്ഷാണം॒-വഁരു॑ണേനൈ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യ-ങ്ഗ്രാഹയി॒ത്വാ വിഷ്ണു॑നാ യ॒ജ്ഞേന॒ പ്രണു॑ദത ഐ॒ന്ദ്രേണൈ॒വാസ്യേ᳚ന്ദ്രി॒യം-വൃഁ॑ങ്ക്തേ॒ ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ॒ പരാ᳚സ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവ॒തീന്ദ്രോ॑ വൃ॒ത്രമ॑ഹ॒-ന്തം-വൃഁ॒ത്രോ ഹ॒ത-ഷ്ഷോ॑ഡ॒ശഭി॑-ര്ഭോ॒ഗൈര॑സിനാ॒-ത്തസ്യ॑ വൃ॒ത്രസ്യ॑ ശീര്ഷ॒തോ ഗാവ॒ ഉദാ॑യ॒-ന്താ വൈ॑ദേ॒ഹ്യോ॑-ഽഭവ॒-ന്താസാ॑മൃഷ॒ഭോ ജ॒ഘനേ-ഽനൂദൈ॒-ത്തമിന്ദ്രോ॑- [ജ॒ഘനേ-ഽനൂദൈ॒-ത്തമിന്ദ്രഃ॑, അ॒ചാ॒യ॒ഥ്സോ॑-ഽമന്യത॒] 25

-ഽചായ॒ഥ്സോ॑-ഽമന്യത॒ യോ വാ ഇ॒മമാ॒ലഭേ॑ത॒ മുച്യേ॑താ॒സ്മാ-ത്പാ॒പ്മന॒ ഇതി॒ സ ആ᳚ഗ്നേ॒യ-ങ്കൃ॒ഷ്ണഗ്രീ॑വ॒മാ ല॑ഭതൈ॒ന്ദ്രമൃ॑ഷ॒ഭ-ന്തസ്യാ॒ഗ്നിരേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ സൃത-ഷ്ഷോഡശ॒ധാ വൃ॒ത്രസ്യ॑ ഭോ॒ഗാനപ്യ॑ദഹദൈ॒ന്ദ്രേണേ᳚ന്ദ്രി॒യ- മാ॒ത്മന്ന॑ധത്ത॒ യഃ പാ॒പ്മനാ॑ ഗൃഹീ॒ത-സ്സ്യാ-ഥ്സ ആ᳚ഗ്നേ॒യ-ങ്കൃ॒ഷ്ണഗ്രീ॑വ॒മാ ല॑ഭേതൈ॒ന്ദ്രമൃ॑ഷ॒ഭ-മ॒ഗ്നിരേ॒വാസ്യ॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑സൃതഃ [ ] 26

പാ॒പ്മാന॒മപി॑ ദഹത്യൈ॒ന്ദ്രേണേ᳚ന്ദ്രി॒യമാ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ മുച്യ॑തേ പാ॒പ്മനോ॒ ഭവ॑ത്യേ॒വ ദ്യാ॑വാപൃഥി॒വ്യാ᳚-ന്ധേ॒നുമാ ല॑ഭേത॒ ജ്യോഗ॑പരുദ്ധോ॒ ഽനയോ॒ര്॒ഹി വാ ഏ॒ഷോ-ഽപ്ര॑തിഷ്ഠി॒തോ-ഽഥൈ॒ഷ ജ്യോഗപ॑രുദ്ധോ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ഏ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ തേ ഏ॒വൈന॑-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑മയതഃ॒ പ്രത്യേ॒വ തി॑ഷ്ഠതി പര്യാ॒രിണീ॑ ഭവതി പര്യാ॒രീവ॒ ഹ്യേ॑തസ്യ॑ രാ॒ഷ്ട്രം-യോഁ ജ്യോഗ॑പരുദ്ധ॒-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ വായ॒വ്യം॑- [വായ॒വ്യ᳚മ്, വ॒ഥ്സമാ] 27

-ഁവ॒ഥ്സമാ ല॑ഭേത വാ॒യുര്വാ അ॒നയോ᳚ര്വ॒ഥ്സ ഇ॒മേ വാ ഏ॒തസ്മൈ॑ ലോ॒കാ അപ॑ശുഷ്കാ॒ വിഡപ॑ശു॒ഷ്കാ-ഽഥൈ॒ഷ ജ്യോഗപ॑രുദ്ധോ വാ॒യുമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മാ॑ ഇ॒മാം-ലോഁ॒കാന്. വിശ॒-മ്പ്രദാ॑പയതി॒ പ്രാസ്മാ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാ-സ്സ്നു॑വന്തിഭുഞ്ജ॒ത്യേ॑നം॒-വിഁഡുപ॑തിഷ്ഠതേ ॥ 28 ॥

(മ॒ധ്യന്ദി॑നേ॒ - കദ്രും॑ - ഁയ॒മസ്യ॒ - സ്പര്ധ॑മാനോ വൈഷ്ണാവരു॒ണീം -തമിന്ദ്രോ᳚ - ഽസ്യ॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑സൃതോ - വായ॒വ്യം॑ - ദ്വിച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 4)

ഇന്ദ്രോ॑ വ॒ലസ്യ॒ ബില॒മപൌ᳚ര്ണോ॒-ഥ്സ യ ഉ॑ത്ത॒മഃ പ॒ശുരാസീ॒-ത്ത-മ്പൃ॒ഷ്ഠ-മ്പ്രതി॑ സ॒ഗൃംഹ്യോദ॑ക്ഖിദ॒-ത്തഗ്ം സ॒ഹസ്ര॑-മ്പ॒ശവോ-ഽനൂദാ॑യ॒ന്-ഥ്സ ഉ॑ന്ന॒തോ॑-ഽഭവ॒ദ്യഃ പ॒ശുകാ॑മ॒-സ്സ്യാ-ഥ്സ ഏ॒തമൈ॒ന്ദ്രമു॑ന്ന॒തമാ ല॑ഭേ॒തേന്ദ്ര॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂ-ന്പ്രയ॑ച്ഛതി പശു॒മാനേ॒വ ഭ॑വത്യുന്ന॒തോ [ഭ॑വത്യുന്ന॒തഃ, ഭ॒വ॒തി॒ സാ॒ഹ॒സ്രീ] 29

ഭ॑വതി സാഹ॒സ്രീ വാ ഏ॒ഷാ ല॒ക്ഷ്മീ യദു॑ന്ന॒തോ ല॒ക്ഷ്മിയൈ॒ വ പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ യ॒ദാ സ॒ഹസ്ര॑-മ്പ॒ശൂ-ന്പ്രാ᳚പ്നു॒യാദഥ॑ വൈഷ്ണ॒വം-വാഁ॑ മ॒നമാ ല॑ഭേതൈ॒തസ്മി॒ന്. വൈ ത-ഥ്സ॒ഹസ്ര॒മദ്ധ്യ॑തിഷ്ഠ॒-ത്തസ്മാ॑ദേ॒ഷ വാ॑മ॒ന-സ്സമീ॑ഷിതഃ പ॒ശുഭ്യ॑ ഏ॒വ പ്രജാ॑തേഭ്യഃ പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ന്ദ॑ധാതി॒ കോ॑-ഽര്ഹതി സ॒ഹസ്ര॑-മ്പ॒ശൂ-ന്പ്രാപ്തു॒മിത്യാ॑ഹു-രഹോരാ॒ത്രാണ്യേ॒വ സ॒ഹസ്രഗ്ം॑ സ॒മ്പാദ്യാ-ഽഽല॑ഭേത പ॒ശവോ॒ [പ॒ശവഃ॑, വാ അ॑ഹോരാ॒ത്രാണി॑] 30

വാ അ॑ഹോരാ॒ത്രാണി॑ പ॒ശൂനേ॒വ പ്രജാ॑താ-ന്പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑മയ॒-ത്യോഷ॑ധീഭ്യോ വേ॒ഹത॒മാ ല॑ഭേത പ്ര॒ജാകാ॑മ॒ ഓഷ॑ധയോ॒ വാ ഏ॒ത-മ്പ്ര॒ജായൈ॒ പരി॑ബാധന്തേ॒ യോ-ഽല॑-മ്പ്ര॒ജായൈ॒ സ-ന്പ്ര॒ജാ-ന്ന വി॒ന്ദത॒ ഓഷ॑ധയഃ॒ ഖലു॒ വാ ഏ॒തസ്യൈ॒ സൂതു॒മപി॑ ഘ്നന്തി॒ യാ വേ॒ഹ-ദ്ഭവ॒ത്യോഷ॑ധീരേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താ ഏ॒വാസ്മൈ॒ സ്വാദ്യോനേഃ᳚ പ്ര॒ജാ-മ്പ്ര ജ॑നയന്തി വി॒ന്ദതേ᳚ [ ] 31

പ്ര॒ജാമാപോ॒ വാ ഓഷ॑ധ॒യോ-ഽസ॒-ത്പുരു॑ഷ॒ ആപ॑ ഏ॒വാസ്മാ॒ അസ॑ത॒-സ്സദ്ദ॑ദതി॒ തസ്മാ॑ദാഹു॒ര്യശ്ചൈ॒വം-വേഁദ॒ യശ്ച॒ നാപ॒സ്ത്വാവാസ॑ത॒-സ്സദ്ദ॑ദ॒തീ-ത്യൈ॒ന്ദ്രീഗ്ം സൂ॒തവ॑ശാ॒മാ ല॑ഭേത॒ ഭൂതി॑കാ॒മോ-ഽജാ॑തോ॒ വാ ഏ॒ഷ യോ-ഽല॒-മ്ഭൂത്യൈ॒ സ-ന്ഭൂതി॒-ന്ന പ്രാ॒പ്നോതീന്ദ്ര॒-ങ്ഖലു॒ വാ ഏ॒ഷാ സൂ॒ത്വാ വ॒ശാ-ഽഭ॑വ॒- [വ॒ശാ-ഽഭ॑വത്, ഇന്ദ്ര॑മേ॒വ] 32

-ദിന്ദ്ര॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈന॒-മ്ഭൂതി॑-ങ്ഗമയതി॒ ഭവ॑ത്യേ॒വ യഗ്ം സൂ॒ത്വാ വ॒ശാ സ്യാ-ത്തമൈ॒ന്ദ്രമേ॒വാ-ഽഽ ല॑ഭേതൈ॒തദ്വാവ തദി॑ന്ദ്രി॒യഗ്ം സാ॒ക്ഷാദേ॒വേന്ദ്രി॒യമവ॑ രുന്ധ ഐന്ദ്രാ॒ഗ്ന-മ്പു॑നരു-ഥ്സൃ॒ഷ്ടമാ ല॑ഭേത॒ യ ആ തൃ॒തീയാ॒-ത്പുരു॑ഷാ॒-ഥ്സോമ॒-ന്ന പിബേ॒-ദ്വിച്ഛി॑ന്നോ॒ വാ ഏ॒തസ്യ॑ സോമപീ॒ഥോ യോ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണ-സ്സന്നാ [ ] 33

തൃ॒തീയാ॒-ത്പുരു॑ഷാ॒-ഥ്സോമ॒-ന്ന പിബ॑തീന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ഏ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മൈ॑ സോമപീ॒ഥ-മ്പ്രയ॑ച്ഛത॒ ഉപൈ॑നഗ്ം സോമപീ॒ഥോ ന॑മതി॒ യദൈ॒ന്ദ്രോ ഭവ॑തീന്ദ്രി॒യം-വൈഁ സോ॑മപീ॒ഥ ഇ॑ന്ദ്രി॒യമേ॒വ സോ॑മപീ॒ഥമവ॑ രുന്ധേ॒ യദാ᳚ഗ്നേ॒യോ ഭവ॑ത്യാഗ്നേ॒യോ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണ-സ്സ്വാമേ॒വ ദേ॒വതാ॒മനു॒ സന്ത॑നോതി പുനരുഥ്സൃ॒ഷ്ടോ ഭ॑വതി പുനരുഥ്സൃ॒ഷ്ട ഇ॑വ॒ ഹ്യേ॑തസ്യ॑ [ഹ്യേ॑തസ്യ॑, സോ॒മ॒പീ॒ഥ-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ] 34

സോമപീ॒ഥ-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ ബ്രാഹ്മണസ്പ॒ത്യ-ന്തൂ॑പ॒രമാ ല॑ഭേതാ-ഭി॒ചര॒-ന്ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതി॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ തസ്മാ॑ ഏ॒വൈന॒മാ വൃ॑ശ്ചതി താ॒ജഗാര്തി॒-മാര്ച്ഛ॑തി തൂപ॒രോ ഭ॑വതി ക്ഷു॒രപ॑വി॒ര്വാ ഏ॒ഷാ ല॒ക്ഷ്മീ യ-ത്തൂ॑പ॒ര-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ സ്ഫ്യോ യൂപോ॑ ഭവതി॒ വജ്രോ॒ വൈ സ്ഫ്യോ വജ്ര॑മേ॒വാസ്മൈ॒ പ്രഹ॑രതി ശര॒മയ॑-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ശ്ശൃ॒ണാത്യേ॒വൈനം॒-വൈഁഭീ॑ദക ഇ॒ദ്ധ്മോ ഭി॒നത്ത്യേ॒വൈന᳚മ് ॥ 35 ॥

(ഭ॒വ॒ത്യു॒ന്ന॒തഃ - പ॒ശവോ॑ - ജനയന്തി വി॒ന്ദതേ॑ - ഽഭവ॒ഥ് - സന്നൈ - തസ്യേ॒ - ധ്മ - സ്ത്രീണി॑ ച) (അ. 5)

ബാ॒ര്॒ഹ॒സ്പ॒ത്യഗ്ം ശി॑തിപൃ॒ഷ്ഠമാ ല॑ഭേത॒ ഗ്രാമ॑കാമോ॒ യഃ കാ॒മയേ॑ത പൃ॒ഷ്ഠഗ്ം സ॑മാ॒നാനാഗ്॑ സ്യാ॒മിതി॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈന॑-മ്പൃ॒ഷ്ഠഗ്ം സ॑മാ॒നാനാ᳚-ങ്കരോതി ഗ്രാ॒മ്യേ॑വ ഭ॑വതി ശിതിപൃ॒ഷ്ഠോ ഭ॑വതി ബാര്ഹസ്പ॒ത്യോ ഹ്യേ॑ഷ ദേ॒വത॑യാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ പൌ॒ഷ്ണഗ്ഗ് ശ്യാ॒മമാ ല॑ഭേ॒താന്ന॑കാ॒മോ-ഽന്നം॒-വൈഁ പൂ॒ഷാ പൂ॒ഷണ॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മാ॒ [ഏ॒വാസ്മൈ᳚, അന്ന॒-മ്പ്ര] 36

അന്ന॒-മ്പ്ര യ॑ച്ഛത്യന്നാ॒ദ ഏ॒വ ഭ॑വതി ശ്യാ॒മോ ഭ॑വത്യേ॒തദ്വാ അന്ന॑സ്യ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യൈ മാരു॒ത-മ്പൃശ്ഞി॒മാ ല॑ഭേ॒താ-ഽന്ന॑-കാ॒മോ-ഽന്നം॒-വൈഁ മ॒രുതോ॑മ॒രുത॑ ഏ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒-മ്പ്രയ॑ച്ഛന്ത്യന്നാ॒ദഏ॒വ ഭ॑വതി॒ പൃശ്ഞി॑ ര്ഭവത്യേ॒തദ്വാ അന്ന॑സ്യ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യാ ഐ॒ന്ദ്രമ॑രു॒ണമാ ല॑ഭേതേന്ദ്രി॒യകാ॑മ॒ ഇന്ദ്ര॑മേ॒വ [ ] 37

സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മി॑ന്നിന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാതീന്ദ്രിയാ॒വ്യേ॑വ ഭ॑വത്യരു॒ണോ ഭ്രൂമാ᳚-ന്ഭവത്യേ॒തദ്വാ ഇന്ദ്ര॑സ്യ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യൈ സാവി॒ത്രമു॑പദ്ധ്വ॒സ്തമാ ല॑ഭേത സ॒നികാ॑മ-സ്സവി॒താ വൈ പ്ര॑സ॒വാനാ॑മീശേ സവി॒താര॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ സ॒നി-മ്പ്രസു॑വതി॒ ദാന॑കാമാ അസ്മൈ പ്ര॒ജാ ഭ॑വന്ത്യുപദ്ധ്വ॒സ്തോ ഭ॑വതി സാവി॒ത്രോ ഹ്യേ॑ഷ [സാവി॒ത്രോ ഹ്യേ॑ഷഃ, ദേ॒വത॑യാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ] 38

ദേ॒വത॑യാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ വൈശ്വദേ॒വ-മ്ബ॑ഹുരൂ॒പമാ ല॑ഭേ॒താ-ഽന്ന॑കാമോവൈശ്വദേ॒വം-വാഁ അന്നം॒-വിഁശ്വാ॑നേ॒വ ദേ॒വാന്-ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ത ഏ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒-മ്പ്രയ॑ച്ഛന്ത്യന്നാ॒ദ ഏ॒വ ഭ॑വതി ബഹുരൂ॒പോ ഭ॑വതിബഹുരൂ॒പഗ്ഗ് ഹ്യന്ന॒ഗ്ം॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ വൈശ്വദേ॒വ-മ്ബ॑ഹുരൂ॒പമാ ല॑ഭേത॒ ഗ്രാമ॑കാമോ വൈശ്വദേ॒വാ വൈ സ॑ജാ॒താ വിശ്വാ॑നേ॒വ ദേ॒വാന്-ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വാ-ഽസ്മൈ॑ [ഏ॒വാ-ഽസ്മൈ᳚, സ॒ജാ॒താ-ന്പ്ര യ॑ച്ഛന്തി] 39

സജാ॒താ-ന്പ്ര യ॑ച്ഛന്തി ഗ്രാ॒മ്യേ॑വ ഭ॑വതി ബഹുരൂ॒പോ ഭ॑വതി ബഹുദേവ॒ത്യോ᳚(1॒) ഹ്യേ॑ഷ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ പ്രാജാപ॒ത്യ-ന്തൂ॑പ॒രമാ ല॑ഭേത॒ യസ്യാനാ᳚ജ്ഞാതമിവ॒ ജ്യോഗാ॒മയേ᳚-ത്പ്രാജാപ॒ത്യോ വൈ പുരു॑ഷഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ ഖലു॒ വൈ തസ്യ॑ വേദ॒ യസ്യാനാ᳚ജ്ഞാതമിവ॒ ജ്യോഗാ॒മയ॑തി പ്ര॒ജാപ॑തിമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈന॒-ന്തസ്മാ॒-ഥ്സ്രാമാ᳚-ന്മുഞ്ചതി തൂപ॒രോ ഭ॑വതി പ്രാജാപ॒ത്യോ ഹ്യേ॑ -ഷ ദേ॒വത॑യാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ ॥ 40 ॥

(അ॒സ്മാ॒ - ഇന്ദ്ര॑മേ॒വൈ - ഷ - സ॑ജാ॒താ വിശ്വാ॑നേ॒വ ദേ॒വാന്-ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വാസ്മൈ᳚ - പ്രാജാപ॒ത്യോ ഹി - ത്രീണി॑ ച) (അ. 11)

വ॒ഷ॒ട്കാ॒രോ വൈ ഗാ॑യത്രി॒യൈ ശിരോ᳚-ഽച്ഛിന॒-ത്തസ്യൈ॒ രസഃ॒ പരാ॑പത॒-ത്ത-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॒ രുപാ॑-ഽഗൃഹ്ണാ॒ഥ്സാ ശി॑തിപൃ॒ഷ്ഠാ വ॒ശാ-ഽഭ॑വ॒ദ്യോ ദ്വി॒തീയഃ॑ പ॒രാ-ഽപ॑ത॒-ത്ത-മ്മി॒ത്രാവരു॑ണാ॒-വുപാ॑ഗൃഹ്ണീതാ॒ഗ്ം॒ സാ ദ്വി॑രൂ॒പാ വ॒ശാ-ഽഭ॑വ॒-ദ്യസ്തൃ॒തീയഃ॑ പ॒രാപ॑ത॒-ത്തം-വിഁശ്വേ॑ ദേ॒വാ ഉപാ॑ഗൃഹ്ണ॒ന്-ഥ്സാ ബ॑ഹുരൂ॒പാ വ॒ശാ ഭ॑വ॒ദ്യ-ശ്ച॑തു॒ര്ഥഃ പ॒രാപ॑ത॒-ഥ്സ പൃ॑ഥി॒വീ-മ്പ്രാ-ഽവി॑ശ॒-ത്ത-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॑ര॒- [ബൃഹ॒സ്പതി॑ര॒ഭി, അ॒ഗൃ॒ഹ്ണാ॒-ദസ്ത്വേ॒വാ-ഽയം-] 41

-ഭ്യ॑ഗൃഹ്ണാ॒-ദസ്ത്വേ॒വാ-ഽയ-മ്ഭോഗാ॒യേതി॒ സ ഉ॑ക്ഷവ॒ശ-സ്സമ॑ഭവ॒-ദ്യല്ലോഹി॑ത-മ്പ॒രാപ॑ത॒-ത്ത-ദ്രു॒ദ്ര ഉപാ॑-ഽഗൃഹ്ണാ॒-ഥ്സാ രൌ॒ദ്രീ രോഹി॑ണീ വ॒ശാ-ഽഭ॑വ-ദ്ബാര്ഹസ്പ॒ത്യാഗ്ം ശി॑തിപൃ॒ഷ്ഠാമാ ല॑ഭേത ബ്രഹ്മവര്ച॒സകാ॑മോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-ന്ദ॑ധാതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ ഭ॑വതി॒ ഛന്ദ॑സാം॒-വാഁ ഏ॒ഷ രസോ॒ യദ്വ॒ശാ രസ॑ ഇവ॒ ഖലു॒ [ഖലു॑, വൈ] 42

വൈ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സ-ഞ്ഛന്ദ॑സാമേ॒വ രസേ॑ന॒ രസ॑-മ്ബ്രഹ്മവര്ച॒സമവ॑ രുന്ധേ മൈത്രാവരു॒ണീ-ന്ദ്വി॑രൂ॒പാമാ ല॑ഭേത॒ വൃഷ്ടി॑കാമോ മൈ॒ത്രം-വാഁ അഹ॑ര്വാരു॒ണീ രാത്രി॑രഹോരാ॒ത്രാഭ്യാ॒-ങ്ഖലു॒ വൈ പ॒ര്ജന്യോ॑ വര്ഷതി മി॒ത്രാവരു॑ണാവേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മാ॑ അഹോരാ॒ത്രാഭ്യാ᳚-മ്പ॒ര്ജന്യം॑-വഁര്ഷയത॒-ശ്ഛന്ദ॑സാം॒-വാഁ ഏ॒ഷ രസോ॒ യദ്വ॒ശാ രസ॑ ഇവ॒ ഖലു॒ വൈ വൃഷ്ടി॒-ശ്ഛന്ദ॑സാമേ॒വ രസേ॑ന॒ [രസേ॑ന, രസം॒-വൃഁഷ്ടി॒മവ॑ രുന്ധേ] 43

രസം॒-വൃഁഷ്ടി॒മവ॑ രുന്ധേ മൈത്രാവരു॒ണീ-ന്ദ്വി॑രൂ॒പാമാ ല॑ഭേത പ്ര॒ജാകാ॑മോ മൈ॒ത്രം-വാഁ അഹ॑ര്വാരു॒ണീ രാത്രി॑രഹോരാ॒ത്രാഭ്യാ॒-ങ്ഖലു॒ വൈ പ്ര॒ജാഃ പ്രജാ॑യന്തേ മി॒ത്രാവരു॑ണാവേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മാ॑ അഹോരാ॒ത്രാഭ്യാ᳚-മ്പ്ര॒ജാ-മ്പ്രജ॑നയത॒-ശ്ഛന്ദ॑സാം॒-വാഁ ഏ॒ഷ രസോ॒ യദ്വ॒ശാ രസ॑ ഇവ॒ ഖലു॒ വൈ പ്ര॒ജാ ഛന്ദ॑സാമേ॒വ രസേ॑ന॒ രസ॑-മ്പ്ര॒ജാമവ॑- [രസ॑-മ്പ്ര॒ജാമവ॑, രു॒ന്ധേ॒ വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വീമ്-] 44

-രുന്ധേ വൈശ്വദേ॒വീ-മ്ബ॑ഹുരൂ॒പാമാ ല॑ഭേ॒താന്ന॑കാമോ വൈശ്വദേ॒വം-വാഁ അന്നം॒-വിഁശ്വാ॑നേ॒വ ദേ॒വാന്-ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വാസ്മാ॒ അന്നം॒ പ്രയ॑ച്ഛന്ത്യന്നാ॒ദ ഏ॒വ ഭ॑വതി॒ ഛന്ദ॑സാം॒-വാഁ ഏ॒ഷ രസോ॒ യദ്വ॒ശാ രസ॑ ഇവ॒ ഖലു॒ വാ അന്ന॒-ഞ്ഛന്ദ॑സാമേ॒വ രസേ॑ന॒ രസ॒മന്ന॒മവ॑ രുന്ധേ വൈശ്വദേ॒വീ-മ്ബ॑ഹുരൂ॒പാമാ ല॑ഭേത॒ ഗ്രാമ॑കാമോ വൈശ്വദേ॒വാ വൈ [വൈ, സ॒ജാ॒താ വിശ്വാ॑നേ॒വ] 45

സ॑ജാ॒താ വിശ്വാ॑നേ॒വ ദേ॒വാന്-ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വാസ്മൈ॑ സജാ॒താ-ന്പ്ര യ॑ച്ഛന്തി ഗ്രാ॒മ്യേ॑വ ഭ॑വതി॒ ഛന്ദ॑സാം॒-വാഁ ഏ॒ഷ രസോ॒ യദ്വ॒ശാ രസ॑ ഇവ॒ ഖലു॒ വൈ സ॑ജാ॒താ-ശ്ഛന്ദ॑സാമേ॒വ രസേ॑ന॒ രസഗ്ം॑ സജാ॒താനവ॑ രുന്ധേ ബാര്ഹസ്പ॒ത്യ- മു॑ക്ഷവ॒ശമാ ല॑ഭേത ബ്രഹ്മവര്ച॒സകാ॑മോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാ-ഽസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സം- [ഏ॒വാ-ഽസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സമ്, ദ॒ധാ॒തി॒ ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സ്യേ॑വ] 46

-ദ॑ധാതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ ഭ॑വതി॒ വശം॒-വാഁ ഏ॒ഷ ച॑രതി॒ യദു॒ക്ഷാവശ॑ ഇവ॒ ഖലു॒ വൈ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സം-വഁശേ॑നൈ॒വ വശ॑-മ്ബ്രഹ്മവര്ച॒സമവ॑ രുന്ധേരൌ॒ദ്രീഗ്ംരോഹി॑ണീ॒മാ ല॑ഭേതാഭി॒ചര॑-ന്രു॒ദ്രമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ തസ്മാ॑ ഏ॒വൈന॒മാ വൃ॑ശ്ചതി താ॒ജഗാര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി॒ രോഹി॑ണീ ഭവതി രൌ॒ദ്രീ ഹ്യേ॑ഷാ ദേ॒വത॑യാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ സ്ഫ്യോ യൂപോ॑ ഭവതി॒ വജ്രോ॒ വൈ സ്ഫ്യോ വജ്ര॑മേ॒വാസ്മൈ॒ പ്ര ഹ॑രതി ശര॒മയ॑-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ശ്ശൃ॒ണാത്യേ॒വൈനം॒-വൈഁഭീ॑ദക ഇ॒ദ്ധ്മോ ഭി॒നത്ത്യേ॒വൈന᳚മ് ॥ 47 ॥

(അ॒ഭി - ഖലു॒ - വൃഷ്ടി॒-ശ്ഛന്ദ॑സാമേ॒വ രസേ॑ന - പ്ര॒ജാമവ॑ - വൈശ്വദേ॒വാ വൈ - ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സം - ഁയൂപ॒ - ഏകാ॒ന്നവിഗ്ം॑ശ॒തിശ്ച॑) (അ. 7)

അ॒സാവാ॑ദി॒ത്യോ ന വ്യ॑രോചത॒ തസ്മൈ॑ ദേ॒വാഃ പ്രായ॑ശ്ചിത്തിമൈച്ഛ॒-ന്തസ്മാ॑ ഏ॒താഗ്ം സൌ॒രീഗ് ശ്വേ॒താം-വഁ॒ശാമാ-ഽല॑ഭന്ത॒ തയൈ॒വാസ്മി॒-ന്രുച॑മദധു॒ര്യോ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സകാ॑മ॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒താഗ്ം സൌ॒രീഗ് ശ്വേ॒താം-വഁ॒ശാമാ ല॑ഭേതാ॒മുമേ॒വാ ഽഽദി॒ത്യഗ്ഗ് സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-ന്ദ॑ധാതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ ഭ॑വതി ബൈ॒ല്॒വോ യൂപോ॑ ഭവത്യ॒സൌ [ ] 48

വാ ആ॑ദി॒ത്യോ യതോ-ഽജാ॑യത॒ തതോ॑ ബി॒ല്വ॑ ഉദ॑തിഷ്ഠ॒-ഥ്സയോ᳚ന്യേ॒വ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സമവ॑ രുന്ധേ ബ്രാഹ്മണസ്പ॒ത്യാ-മ്ബ॑ഭ്രുക॒ര്ണീമാ ല॑ഭേതാ-ഭി॒ചര॑ന്-വാരു॒ണ-ന്ദശ॑കപാല-മ്പു॒രസ്താ॒-ന്നിര്വ॑പേ॒-ദ്വരു॑ണേനൈ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യ-ങ്ഗ്രാഹയി॒ത്വാ ബ്രഹ്മ॑ണാ സ്തൃണുതേ ബഭ്രുക॒ര്ണീ ഭ॑വത്യേ॒തദ്വൈ ബ്രഹ്മ॑ണോ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ സ്ഫ്യോ യൂപോ॑ ഭവതി॒ വജ്രോ॒ വൈ സ്ഫ്യോ വജ്ര॑മേ॒വാസ്മൈ॒ പ്ര ഹ॑രതി ശര॒മയ॑-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ശ്ശൃ॒ണാ- [-ബ॒ര്॒ഹി-ശ്ശൃ॒ണാതി॑, ഏ॒വൈനം॒-വൈഁഭീ॑ദക] 49

-ത്യേ॒വൈനം॒-വൈഁഭീ॑ദക ഇ॒ദ്ധ്മോ ഭി॒നത്ത്യേ॒വൈനം॑-വൈഁഷ്ണ॒വം-വാഁ॑മ॒നമാ ല॑ഭേത॒ യം-യഁ॒ജ്ഞോ നോപ॒നമേ॒-ദ്വിഷ്ണു॒ര്വൈ യ॒ജ്ഞോ വിഷ്ണു॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ യ॒ജ്ഞ-മ്പ്ര യ॑ച്ഛ॒ത്യുപൈ॑നം-യഁ॒ജ്ഞോ ന॑മതി വാമ॒നോ ഭ॑വതി വൈഷ്ണ॒വോ ഹ്യേ॑ഷ ദേ॒വത॑യാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ ത്വാ॒ഷ്ട്രം-വഁ॑ഡ॒ബ മാ ല॑ഭേത പ॒ശുകാ॑മ॒സ്ത്വഷ്ടാ॒ വൈ പ॑ശൂ॒നാ-മ്മി॑ഥു॒നാനാം᳚- [വൈ പ॑ശൂ॒നാ-മ്മി॑ഥു॒നാനാ᳚മ്, പ്ര॒ജ॒ന॒യി॒താ] 50

പ്രജനയി॒താ ത്വഷ്ടാ॑രമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂ-ന്മി॑ഥു॒നാ-ന്പ്ര ജ॑നയതി പ്ര॒ജാ ഹി വാ ഏ॒തസ്മി॑-ന്പ॒ശവഃ॒ പ്രവി॑ഷ്ടാ॒ അഥൈ॒ഷ പുമാ॒ന്ഥ്സന് വ॑ഡ॒ബ-സ്സാ॒ക്ഷാദേ॒വ പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ മൈ॒ത്രഗ്ഗ് ശ്വേ॒തമാ ല॑ഭേത സങ്ഗ്രാ॒മേ സംയഁ॑ത്തേ സമ॒യകാ॑മോ മി॒ത്രമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈന॑-മ്മി॒ത്രേണ॒ സ-ന്ന॑യതി - [അ-ന്ന॑യതി, വി॒ശാ॒ലോ ഭ॑വതി॒] 51

വിശാ॒ലോ ഭ॑വതി॒ വ്യവ॑സായയത്യേ॒വൈന॑-മ്പ്രാജാപ॒ത്യ-ങ്കൃ॒ഷ്ണമാ ല॑ഭേത॒ വൃഷ്ടി॑കാമഃ പ്ര॒ജാപ॑തി॒ര്വൈ വൃഷ്ട്യാ॑ ഈശേ പ്ര॒ജാപ॑തിമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ര്ജന്യം॑-വഁര്ഷയതി കൃ॒ഷ്ണോ ഭ॑വത്യേ॒തദ്വൈ വൃഷ്ട്യൈ॑ രൂ॒പഗ്ം രൂ॒പേണൈ॒വ വൃഷ്ടി॒മവ॑ രുന്ധേ ശ॒ബലോ॑ ഭവതി വി॒ദ്യുത॑മേ॒വാസ്മൈ॑ ജനയി॒ത്വാ വ॑ര്ഷയത്യവാശൃ॒ങ്ഗോ ഭ॑വതി॒ വൃഷ്ടി॑മേ॒വാസ്മൈ॒ നി യ॑ച്ഛതി ॥ 52 ॥

(അ॒സൌ - ശൃ॒ണാതി॑ - മിഥു॒നാനാം᳚ - നയതി - യച്ഛതി) (അ. 8)

വരു॑ണഗ്ം സുഷുവാ॒ണമ॒ന്നാദ്യ॒-ന്നോപാ॑നമ॒-ഥ്സ ഏ॒താം-വാഁ॑രു॒ണീ-ങ്കൃ॒ഷ്ണാം-വഁ॒ശാമ॑പശ്യ॒-ത്താഗ് സ്വായൈ॑ ദേ॒വതാ॑യാ॒ ആല॑ഭത॒ തതോ॒ വൈ തമ॒ന്നാ-ദ്യ॒മുപാ॑-ഽനമ॒-ദ്യമല॑-മ॒ന്നാദ്യാ॑യ॒ സന്ത॑മ॒ന്നാദ്യ॒-ന്നോപ॒നമേ॒-ഥ്സ ഏ॒താം ഁവാ॑രു॒ണീ-ങ്കൃ॒ഷ്ണാം-വഁ॒ശാമാ ല॑ഭേത॒ വരു॑ണമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒-മ്പ്ര യ॑ച്ഛത്യന്നാ॒ദ [അന്ന॒-മ്പ്ര യ॑ച്ഛത്യന്നാ॒ദഃ, ഏ॒വ ഭ॑വതി] 53

ഏ॒വ ഭ॑വതി കൃ॒ഷ്ണാ ഭ॑വതി വാരു॒ണീ ഹ്യേ॑ഷാ ദേ॒വത॑യാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ മൈ॒ത്രഗ്ഗ് ശ്വേ॒തമാ ല॑ഭേത വാരു॒ണ-ങ്കൃ॒ഷ്ണമ॒പാ-ഞ്ചൌഷ॑ധീനാ-ഞ്ച സ॒ധാംവഁന്ന॑കാമോ മൈ॒ത്രീര്വാ ഓഷ॑ധയോ വാരു॒ണീരാപോ॒-ഽപാ-ഞ്ച॒ ഖലു॒ വാ ഓഷ॑ധീനാ-ഞ്ച॒ രസ॒മുപ॑ ജീവാമോ മി॒ത്രാവരു॑ണാവേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒-മ്പ്രയ॑ച്ഛതോ-ഽന്നാ॒ദ ഏ॒വ ഭ॑വ- [ഏ॒വ ഭ॑വതി, അ॒പാ-ഞ്ചൌഷ॑ധീനാ-ഞ്ച] 54

(ശിഖണ്ഡി പ്രചതിഃ)

-ത്യ॒പാ-ഞ്ചൌഷ॑ധീനാ-ഞ്ച സ॒ധാംവാഁ ല॑ഭത ഉ॒ഭയ॒സ്യാ-വ॑രുദ്ധ്യൈ॒വിശാ॑ഖോ॒ യൂപോ॑ ഭവതി॒ ദ്വേ ഹ്യേ॑തേ ദേ॒വതേ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ മൈ॒ത്രഗ്ഗ് ശ്വേ॒തമാ ല॑ഭേത വാരു॒ണ-ങ്കൃ॒ഷ്ണ-ഞ്ജ്യോഗാ॑മയാവീ॒-യ-ന്മൈ॒ത്രോ ഭവ॑തി മി॒ത്രേണൈ॒വാ-ഽസ്മൈ॒ വരു॑ണഗ്ം ശമയതി॒ യ-ദ്വാ॑രു॒ണ-സ്സാ॒ക്ഷാദേ॒വൈനം॑-വഁരുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചത്യു॒ത യദീ॒താസു॒ര്ഭവ॑തി॒ ജീവ॑ത്യേ॒വ ദേ॒വാ വൈ പുഷ്ടി॒-ന്നാ-ഽവി॑ന്ദ॒ന്- [നാ-ഽവി॑ന്ദന്ന്, താ-മ്മി॑ഥു॒നേ॑] 55

-താ-മ്മി॑ഥു॒നേ॑ ഽപശ്യ॒-ന്തസ്യാ॒-ന്ന സമ॑രാധയ॒ന്താ-വ॒ശ്വിനാ॑-വബ്രൂതാ-മാ॒വയോ॒ര്വാ ഏ॒ഷാ മൈതസ്യാം᳚ ഁവദദ്ധ്വ॒മിതി॒ സാശ്വിനോ॑രേ॒വാഭ॑വ॒ദ്യഃ പുഷ്ടി॑കാമ॒-സ്സ്യാ-ഥ്സ ഏ॒താമാ᳚ശ്വി॒നീം-യഁ॒മീം-വഁ॒ശാമാ ല॑ഭേതാ॒-ഽശ്വിനാ॑വേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മി॒-ന്പുഷ്ടി॑-ന്ധത്തഃ॒ പുഷ്യ॑തി പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭിഃ॑ ॥ 56 ॥

(അ॒ന്നാ॒ദോ᳚ - ഽന്നാ॒ദ ഏ॒വ ഭ॑വത്യ - വിന്ദ॒ന് - പഞ്ച॑ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 9)

ആ॒ശ്വി॒ന-ന്ധൂ॒മ്രല॑ലാമ॒ മാ ല॑ഭേത॒ യോ ദുര്ബ്രാ᳚ഹ്മണ॒-സ്സോമ॒-മ്പിപാ॑സേ-ദ॒ശ്വിനൌ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॒-മസോ॑മപാവാസ്താ॒-ന്തൌ പ॒ശ്ചാ സോ॑മപീ॒ഥ-മ്പ്രാപ്നു॑താ-മ॒ശ്വിനാ॑-വേ॒തസ്യ॑ ദേ॒വതാ॒ യോ ദുര്ബ്രാ᳚ഹ്മണ॒-സ്സോമ॒-മ്പിപാ॑സത്യ॒ശ്വിനാ॑വേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒-താ-വേ॒വാ-ഽസ്മൈ॑ സോമപീ॒ഥ-മ്പ്ര യ॑ച്ഛത॒ ഉപൈ॑നഗ്ം സോമപീ॒ഥോ ന॑മതി॒ യ-ദ്ധൂ॒മ്രോ ഭവ॑തി ധൂമ്രി॒മാണ॑-മേ॒വാ-ഽസ്മാ॒-ദപ॑ ഹന്തി ല॒ലാമോ॑ [ല॒ലാമഃ॑, ഭ॒വ॒തി മു॒ഖ॒ത] 57

ഭവതി മുഖ॒ത ഏ॒വാസ്മി॒-ന്തേജോ॑ ദധാതി വായ॒വ്യ॑-ങ്ഗോമൃ॒ഗമാ ല॑ഭേത॒ യമജ॑ഘ്നിവാഗ്ം സമഭി॒ശഗ്ം സേ॑യു॒രപൂ॑താ॒ വാ ഏ॒തം-വാഁഗൃ॑ച്ഛതി॒ യമജ॑ഘ്നിവാഗ്ം സമഭി॒ശഗ്ം സ॑ന്തി॒ നൈഷ ഗ്രാ॒മ്യഃ പ॒ശുര്നാര॒ണ്യോ യ-ദ്ഗോ॑മൃ॒ഗോ നേവൈ॒ഷ ഗ്രാമേ॒ നാര॑ണ്യേ॒ യമജ॑ഘ്നിവാഗ്ം സമഭി॒ശഗ്ം സ॑ന്തി വാ॒യുര്വൈ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പ॒വിത്രം॑-വാഁ॒യുമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈ- [സ ഏ॒വ, ഏ॒ന॒-മ്പ॒വ॒യ॒തി॒ പരാ॑ചീ॒] 58

-ന॑-മ്പവയതി॒ പരാ॑ചീ॒ വാ ഏ॒തസ്മൈ᳚ വ്യു॒ച്ഛന്തീ॒ വ്യു॑ച്ഛതി॒ തമഃ॑ പാ॒പ്മാന॒-മ്പ്രവി॑ശതി॒ യസ്യാ᳚-ഽഽശ്വി॒നേ ശ॒സ്യമാ॑നേ॒ സൂര്യോ॒ നാ-ഽഽവിര്ഭവ॑തി സൌ॒ര്യ-മ്ബ॑ഹുരൂ॒പമാ ല॑ഭേതാ॒-ഽമു-മേ॒വാ-ഽഽദി॒ത്യഗ്ഗ് സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മാ॒-ത്തമഃ॑ പാ॒പ്മാന॒മപ॑ ഹന്തി പ്ര॒തീച്യ॑സ്മൈ വ്യു॒ച്ഛന്തീ॒ വ്യു॑ച്ഛ॒ത്യപ॒ തമഃ॑ പാ॒പ്മാനഗ്ം॑ ഹതേ ॥ 59 ॥

(ല॒ലാമഃ॒ - സ ഏ॒വ - ഷട്ച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 10)

ഇന്ദ്രം॑-വോഁ വി॒ശ്വത॒സ്പരീ, ന്ദ്ര॒-ന്നരോ॒, മരു॑തോ॒ യദ്ധ॑ വോ ദി॒വോ, യാ വ॒-ശ്ശര്മ॑ ॥ ഭരേ॒ഷ്വിന്ദ്രഗ്ം॑ സു॒ഹവഗ്ം॑ ഹവാമഹേ ഽഗ്ംഹോ॒മുചഗ്ം॑ സു॒കൃത॒-ന്ദൈവ്യ॒-ഞ്ജന᳚മ് । അ॒ഗ്നി-മ്മി॒ത്രം-വഁരു॑ണഗ്ം സാ॒തയേ॒ ഭഗ॒-ന്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ മ॒രുതഃ॑ സ്വ॒സ്തയേ᳚ ॥ മ॒മത്തു॑ നഃ॒ പരി॑ജ്മാ വസ॒ര്॒ഹാ മ॒മത്തു॒ വാതോ॑ അ॒പാം-വൃഁഷ॑ണ്വാന്ന് । ശി॒ശീ॒തമി॑ന്ദ്രാപര്വതാ യു॒വ-ന്ന॒സ്തന്നോ॒ വിശ്വേ॑ വരിവസ്യന്തു ദേ॒വാഃ ॥ പ്രി॒യാ വോ॒ നാമ॑ - [പ്രി॒യാ വോ॒ നാമ॑, ഹു॒വേ॒ തു॒രാണാ᳚മ് ।] 60

ഹുവേ തു॒രാണാ᳚മ് । ആ യ-ത്തൃ॒പന്മ॑രുതോ വാവശാ॒നാഃ ॥ ശ്രി॒യസേ॒ ക-മ്ഭാ॒നുഭി॒-സ്സ-മ്മി॑മിക്ഷിരേ॒ തേ ര॒ശ്മിഭി॒സ്ത ഋക്വ॑ഭി-സ്സുഖാ॒ദയഃ॑ । തേ വാശീ॑മന്ത ഇ॒ഷ്മിണോ॒ അഭീ॑രവോ വി॒ദ്രേ പ്രി॒യസ്യ॒ മാരു॑തസ്യ॒ ധാമ്നഃ॑ ॥ അ॒ഗ്നിഃ പ്ര॑ഥ॒മോ വസു॑ഭിര്നോ അവ്യാ॒-ഥ്സോമോ॑ രു॒ദ്രേഭി॑ര॒ഭി ര॑ക്ഷത॒ ത്മനാ᳚ । ഇന്ദ്രോ॑ മ॒രുദ്ഭി॑ര്-ഋതു॒ധാ കൃ॑ണോത്വാദി॒ത്യൈര്നോ॒ വരു॑ണ॒-സ്സഗ്ം ശി॑ശാതു ॥ സ-ന്നോ॑ ദേ॒വോ വസു॑ഭിര॒ഗ്നി-സ്സഗ്ം [വസു॑ഭിര॒ഗ്നി-സ്സമ്, സോമ॑സ്ത॒നൂഭീ॑ രു॒ദ്രിയാ॑ഭിഃ ।] 61

സോമ॑സ്ത॒നൂഭീ॑ രു॒ദ്രിയാ॑ഭിഃ । സമിന്ദ്രോ॑ മ॒രുദ്ഭി॑ ര്യ॒ജ്ഞിയൈ॒-സ്സമാ॑ദി॒ത്യൈര്നോ॒ വരു॑ണോ അജിജ്ഞിപത് ॥ യഥാ॑-ഽഽദി॒ത്യാ വസു॑ഭി-സ്സമ്ബഭൂ॒വു-ര്മ॒രുദ്ഭീ॑ രു॒ദ്രാ-സ്സ॒മജാ॑നതാ॒ഭി । ഏ॒വാ ത്രി॑ണാമ॒ന്ന-ഹൃ॑ണീയമാനാ॒ വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ-സ്സമ॑നസോ ഭവന്തു ॥ കുത്രാ॑ ചി॒ദ്യസ്യ॒ സമൃ॑തൌ ര॒ണ്വാ നരോ॑ നൃ॒ഷദ॑നേ । അര്ഹ॑ന്തശ്ചി॒-ദ്യമി॑ന്ധ॒തേ സ॑ഞ്ജ॒നയ॑ന്തി ജ॒ന്തവഃ॑ ॥ സം-യഁദി॒ഷോ വനാ॑മഹേ॒ സഗ്ം ഹ॒വ്യാ മാനു॑ഷാണാമ് । ഉ॒ത ദ്യു॒മ്നസ്യ॒ ശവ॑സ [ശവ॑സഃ, ഋ॒തസ്യ॑ ര॒ശ്മിമാ ദ॑ദേ ।] 62

ഋ॒തസ്യ॑ ര॒ശ്മിമാ ദ॑ദേ ॥ യ॒ജ്ഞോ ദേ॒വാനാ॒-മ്പ്രത്യേ॑തി സു॒മ്നമാദി॑ത്യാസോ॒ ഭവ॑താ മൃഡ॒യന്തഃ॑ । ആ വോ॒-ഽര്വാചീ॑ സുമ॒തിര്വ॑വൃത്യാദ॒ഗ്ം॒ ഹോശ്ചി॒ദ്യാ വ॑രിവോ॒വിത്ത॒രാ-ഽസ॑ത് ॥ ശുചി॑ര॒പ-സ്സൂ॒യവ॑സാ അദ॑ബ്ധ॒ ഉപ॑ ക്ഷേതി വൃ॒ദ്ധവ॑യാ-സ്സു॒വീരഃ॑ । നകി॒ഷ്ടം(2) ഘ്ന॒ന്ത്യന്തി॑തോ॒ ന ദൂ॒രാദ്യ ആ॑ദി॒ത്യാനാ॒-മ്ഭവ॑തി॒ പ്രണീ॑തൌ ॥ ധാ॒രയ॑ന്ത ആദി॒ത്യാസോ॒ ജഗ॒ഥ്സ്ഥാ ദേ॒വാ വിശ്വ॑സ്യ॒ ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാഃ । ദീ॒ര്ഘാധി॑യോ॒ രക്ഷ॑മാണാ [രക്ഷ॑മാണാഃ, അ॒സു॒ര്യ॑മൃ॒താവാ॑ന॒-] 63

അസു॒ര്യ॑മൃ॒താവാ॑ന॒-ശ്ചയ॑മാനാ ഋ॒ണാനി॑ ॥ തി॒സ്രോ ഭൂമീ᳚ര്ധാരയ॒-ന്ത്രീഗ്ം രു॒ത ദ്യൂ-ന്ത്രീണി॑ വ്ര॒താ വി॒ദഥേ॑ അ॒ന്തരേ॑ഷാമ് । ഋ॒തേനാ॑-ഽഽദിത്യാ॒ മഹി॑ വോ മഹി॒ത്വ-ന്തദ॑ര്യമന് വരുണ മിത്ര॒ ചാരു॑ ॥ ത്യാന്നു ക്ഷ॒ത്രിയാ॒ഗ്ം॒ അവ॑ ആദി॒ത്യാന്. യാ॑ചിഷാമഹേ । സു॒മൃ॒ഡീ॒കാഗ്ം അ॒ഭിഷ്ട॑യേ ॥ ന ദ॑ക്ഷി॒ണാ വിചി॑കിതേ॒ ന സ॒വ്യാ ന പ്രാ॒ചീന॑മാദിത്യാ॒ നോത പ॒ശ്ചാ । പാ॒ക്യാ॑ ചിദ്വസവോ ധീ॒ര്യാ॑ ചി- [ധീ॒ര്യാ॑ ചിത്, യു॒ഷ്മാനീ॑തോ॒] 64

-ദ്യു॒ഷ്മാനീ॑തോ॒ അഭ॑യ॒-ഞ്ജ്യോതി॑രശ്യാമ് ॥ ആ॒ദി॒ത്യാനാ॒മവ॑സാ॒ നൂത॑നേന സക്ഷീ॒മഹി॒ ശര്മ॑ണാ॒ ശന്ത॑മേന । അ॒നാ॒ഗാ॒സ്ത്വേ അ॑ദിതി॒ത്വേ തു॒രാസ॑ ഇ॒മം-യഁ॒ജ്ഞ-ന്ദ॑ധതു॒ ശ്രോഷ॑മാണാഃ ॥ ഇ॒മ-മ്മേ॑ വരുണ ശ്രുധീ॒ ഹവ॑മ॒ദ്യാ ച॑ മൃഡയ । ത്വാമ॑വ॒സ്യുരാ ച॑കേ ॥ തത്ത്വാ॑ യാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വന്ദ॑മാന॒-സ്തദാ ശാ᳚സ്തേ॒ യജ॑മാനോ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ । അഹേ॑ഡമാനോ വരുണേ॒ഹ ബോ॒ദ്ധ്യുരു॑ശഗ്ംസ॒ മാ ന॒ ആയുഃ॒ പ്രമോ॑ഷീഃ ॥ 65 ॥

(നാമാ॒ - ഽഗ്നി-സ്സഗ്ം - ശവ॑സോ॒ - രക്ഷ॑മാണാ - ധീ॒ര്യാ॑-ഞ്ചി॒ദേ - കാ॒ന്ന പ॑ഞ്ചാ॒ശച്ച॑) (അ. 11)

(വാ॒യ॒വ്യം॑ - പ്രാ॒ജപ॑തി॒സ്താ വരു॑ണം - ദേവാസു॒രാ ഏ॒ഷ്വ॑ - സാവാ॑ദി॒ത്യോ ദശ॑ര്ഷഭാ॒-മിന്ദ്രോ॑ വ॒ലസ്യ॑ - ബാര്ഹസ്പ॒ത്യം - ഁവ॑ഷട്കാ॒രോ॑ - ഽസൌസൌ॒രീം॒ - ഁവ॑രുണ -മാശ്വി॒ന - മിന്ദ്രം॑-വോഁ॒ നര॒ - ഏകാദ॑ശ)

(വാ॒യ॒വ്യ॑ - മാഗ്നേ॒യീ-ങ്കൃ॑ഷ്ണഗ്രീ॒വീ - മ॒സാവാ॑ദി॒ത്യോ - വാ അ॑ഹോരാ॒ത്രാണി॑ - വഷട്കാ॒രഃ - പ്ര॑ജനയി॒താ - ഹു॑വേ തു॒രാണാം॒ - പഞ്ച॑ഷഷ്ടിഃ )

(വാ॒യ॒വ്യ॑മ്, പ്രമോ॑ഷീഃ)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്ദ്വിതീയകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - paśuvidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

vā॒ya॒vyagg̭ śve॒tamā la̭bheta॒ bhūti̭kāmo vā॒yurvai kṣepi̭ṣṭhā de॒vatā̭vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vā-ti̭kṣiprā de॒vatetyā̭hu॒-ssaina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ itye॒tame॒va santaṃ̭-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta ni॒yudvā a̭sya॒ dhṛti̭rdhṛ॒ta e॒va bhūti॒mupai॒tya pra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va [ ] 1

vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vā॒yurvā i॒māḥ pra॒jā na̭syo॒tā nḙnīyate vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā na̭syo॒tā niya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ni॒yutva̭te bhavati dhru॒vā e॒vāsmā॒ ana̭pagāḥ karoti vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta pra॒jākā̭maḥ prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasya̭ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, apa̭] 2

apa̭ krāmato॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndatḙ vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ prāṇāpā॒nābhyā᳚-mpra॒jā-mpra ja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ jyogā̭mayāvī prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasmā॒ dapa̭krāmato॒ yasya॒ jyogā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - [bhāga॒dheye॒nopa̭, dhā॒va॒ti॒ sa] 3

dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nprāṇāpā॒nau da̭dhātyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va pra॒jāpa̭ti॒rvā i॒dameka̭ āsī॒-thso̭-'kāmayata pra॒jāḥ pa॒śūn-thsṛ̭je॒yeti॒ sa ā॒tmano̭ va॒pāmuda̭kkhida॒-ttāma॒gnau prāgṛ̭hṇā॒-ttato॒-'jastṷ̄pa॒ra-ssama̭bhava॒-ttagg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā 'la̭bhata॒ tato॒ vai sa pra॒jāḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ yaḥ pra॒jākā̭maḥ [ ] 4

pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒ta-mprā̭jāpa॒tyama॒ja-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-npraja̭nayati॒ yacchma̭śru॒ṇasta-tpurṷṣāṇāgṃ rū॒paṃ-ya~-ttṷ̄pa॒rastadaśvā̭nāṃ॒-ya~da॒nyato̭da॒-nta-dgavāṃ॒-ya~davyā̭ iva śa॒phāstadavī̭nāṃ॒-ya~da॒jasta-da॒jānā̭-me॒tāva̭nto॒ vai grā॒myāḥ pa॒śava॒stā- [pa॒śava॒stān, rū॒peṇai॒vāva̭ rundhe] 5

-nrū॒peṇai॒vāva̭ rundhe somāpau॒ṣṇa-ntrai॒tamā la̭bheta pa॒śukā̭mo॒dvau vā a॒jāyai॒ stanau॒ nānai॒va dvāva॒bhi jāyḙte॒ ūrja॒-mpuṣṭi̭-ntṛ॒tīyaḥ̭somāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npra ja̭naya॒tyaudṷmbaro॒ yūpo̭ bhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrkpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 6 ||

(apra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va - pra॒jāyā̭ - ā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭ta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - pra॒jāka̭ma॒ - stān - yūpa॒ - strayo̭daśa ca ) (a. 1)

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā varṷṇamagaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇī॒ṣvātha̭ me॒ puna̭rde॒hīti॒ tāsāṃ॒-va~ra॒mā 'la̭bhata॒ sa kṛ॒ṣṇa eka̭śitipāda-bhava॒dyo varṷṇa gṛhīta॒-ssyā-thsa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-meka̭śitipāda॒mā-la̭bheta॒ varṷṇa- [varṷṇam, e॒va svena̭] 7

-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati kṛ॒ṣṇa eka̭śitipā-dbhavati vāru॒ṇo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ suva̭rbhānurāsu॒ra-ssūrya॒-ntama̭sā-'viddhya॒ta tasmai̭de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasya॒ ya-tpra̭tha॒ma-ntamo॒-'pāghna॒n-thsā kṛ॒ṣṇā-'vi̭rabhava॒-dya-ddvi॒tīya॒gṃ॒ sā phalgṷnī॒ yata tṛ॒tīya॒gṃ॒ sā ba̭la॒kṣī yada̭ddhya॒sthā-da॒pākṛ̭nta॒n-thsā 'vi̭rva॒śā [ ] 8

sama̭bhava॒-tte de॒vā a̭bruva-ndevapa॒śurvā a॒yagṃ sama̭bhū॒-tkasmā̭ i॒mamā la̭phsyāmaha॒ ityatha॒ vai tarhyalpā̭ pṛthi॒vyāsī॒-dajā̭tā॒ oṣa̭dhaya॒stāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā-'la̭bhanta॒ tato॒ vā apra̭thata pṛthi॒vya-jā̭ya॒ntauṣa̭dhayo॒ yaḥ kā॒mayḙta॒ prathḙya pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ jāye॒yeti॒ sa e॒tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā- [kāmā̭ya, āla̭bhetā ''di॒tyāne॒va] 9

-''la̭bhetā ''di॒tyāne॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpra॒thaya̭nti pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ janayantya॒-sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā ma॒l॒hā āla̭bhantā-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyā-ntābhi̭re॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sa-kā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā ma॒l॒hā ā la̭bhetā- [ā la̭bheta, ā॒gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ] 10

(śikhaṇḍi pañcati)

-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyāme॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhati brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tarā᳚gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇa grī॒vīmā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne sagṃhi॒tāmai॒ndrīgṃ śa॒radya̭parā॒hṇe śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyā-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vā- [tānye॒va, ava̭ rundhe] 11

-'va̭ rundhe saṃva~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃva~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati ga॒rbhiṇa̭yo bhavantīndri॒yaṃ-vai~ garbha̭ indri॒yame॒vāsmi̭-ndadhati sārasva॒tī-mme॒ṣīmā la̭bheta॒ ya ī᳚śva॒ro vā॒co vadi̭to॒-ssan vāca॒-nna vade॒-dvāgvai sara̭svatī॒ sara̭svatīme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsmi॒- [saivāsminṋ, vāca̭-ndadhāti] 12

-nvāca̭-ndadhāti pravadi॒tā vā॒co bha̭va॒tyapa̭nnadatī bhavati॒ tasmā᳚-nmanu॒ṣyā᳚-ssarvāṃ॒-vā~caṃ̭-va~dantyāgne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhru-ñjyogā̭mayāvya॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ yasya॒ jyogā॒maya̭tya॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒-drasa̭mu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhetā-''gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ [somaḥ̭, vai rḙto॒dhā] 13

vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāmā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhruṃ-yo~ brā᳚hma॒ṇo vi॒dyāma॒nūcya॒ na vi॒rocḙta॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntena̭ kṛ॒ṣṇagrī̭va āgne॒yo bha̭vati॒ tama̭ e॒vāsmā॒dapa̭ hanti śve॒to bha̭vati॒ [bha̭vati, ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti] 14

ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti ba॒bhru-ssau॒myo bha̭vati brahmavarca॒same॒vāsmi॒-ntviṣi̭-ndadhātyā-gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhrumā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpuro॒dhāyā॒g॒ spardha̭māna āgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssau॒myo rā̭ja॒nyo̭-'bhitaḥ̭ sau॒myamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-steja̭sai॒va brahma̭ṇobha॒yato̭ rā॒ṣṭra-mpari̭ gṛhṇātyeka॒dhā sa॒mā vṛ̭ṅkte pu॒ra ḙna-ndadhate || 15 ||

(la॒bhe॒ta॒ varṷṇaṃ - ~va॒śai - tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā̭ya - ma॒lhā ā la̭bheta॒ - tānye॒va - saivāsmi॒nth - somaḥ̭ - sve॒to bha̭vati॒ - trica̭tvārigṃśacca ) (a. 2)

de॒vā॒su॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ sa e॒taṃ-vi~ṣṇṷ-rvāma॒nama̭paśya॒-ttagg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā-'la̭bhata॒ tato॒ vai sa i॒māṃ-lo~॒kāna॒bhya̭jayad- vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ spardha̭māno॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvemān ~lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ viṣa̭ma॒ ā la̭bheta॒ viṣa̭mā iva॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta saṅgrā॒me [ ] 16

saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmamindrā̭ya ma॒rutva̭te pṛśñisa॒kthamā la̭bheta॒ grāma̭kāma॒ indra̭me॒va ma॒rutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa jā॒tā-npraya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati॒ yadṛ̭ṣa॒bhastenai॒- [yadṛ̭ṣa॒bhastena̭, ai॒ndro ya-tpṛśñi॒stena̭] 17

-ndro ya-tpṛśñi॒stena̭ māru॒ta-ssamṛ̭ddhyai pa॒ścā-tpṛ̭śñisa॒ktho bha̭vati paścādanva-vasā॒yinī̭me॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkaroti sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhe॒tānna̭kāma-ssau॒myaṃ-vā~ anna॒gṃ॒ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati ba॒bhrurbha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ [yamala᳚m, rā॒jyāya॒] 18

rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name᳚-thsau॒myaṃ-vai~ rā॒jyagṃ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ rā॒jya-mpraya̭ccha॒tyupai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati ba॒bhrurbha̭vatye॒ta-dvai soma̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya vṛtra॒turḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta ga॒taśrīḥ᳚ prati॒ṣṭhākā̭maḥ pā॒pmāna̭me॒va vṛ॒tra-ntī॒rtvā pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭ccha॒tīndrā̭yābhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā [la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā, la॒bhe॒ta॒ yaḥ pā॒pmanā̭] 19

la̭bheta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā a॒bhimā̭ti॒rindra̭me॒vā- bhi̭māti॒hana॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā᳚-tpā॒pmāna̭ma॒bhimā̭ti॒-mpraṇṷdata॒ indrā̭ya va॒jriṇḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name॒dindra̭me॒va va॒jriṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ vajra॒-mpra ya̭cchati॒ sa ḙnaṃ॒ ~vajro॒ bhūtyā̭ indha॒ upai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati la॒lāmaḥ̭ prāśṛ॒ṅgo bha̭vatye॒tadvai vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai || 20

(sa॒grā॒mme - tenā - la̭ - mabhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamai - naṃ॒ - pañca̭daśa ca ) (a. 3)

a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā-ndaśa̭rṣabhā॒mā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā-ndaśa̭rṣabhā॒mā la̭bhetā॒-mume॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tastrīn ~la॒lāmā॒nā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne॒ - [ma॒ddhyandi̭ne, trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe] 21

trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe trīñchi̭ti॒vārā॒-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundhe॒ traya̭straya॒ ā la̭bhyante-'bhi pū॒rvame॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti saṃva~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃva~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā᳚-tprājāpa॒tya-ṅkadru॒- [ prājāpa॒tya-ṅkadru᳚m, ā la̭bheta] 22

-mā la̭bheta pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚sve॒va prati̭tiṣṭhati॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇagg śyā॒mamā la̭bheta sau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati de॒vāśca॒ vai ya॒maścā॒smin ~lo॒ke᳚-'spardhanta॒ sa ya॒mo de॒vānā̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mayuvata॒ tadya॒masya̭ [tadya॒masya̭, ya॒ma॒tva-nte] 23

yama॒tva-nte de॒vā a̭manyanta ya॒mo vā i॒dama̭bhū॒-dya-dva॒yagg sma iti॒ te pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒n-thsa e॒tau pra॒jāpa̭tirā॒tmana̭ ukṣava॒śau nira̭mimīta॒ te de॒vā vai᳚ṣṇāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā-'la̭bhantai॒ndramu॒kṣāṇa॒ntaṃ-va~rṷṇenai॒va grā̭hayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ prāṇṷdantai॒ndreṇai॒-vāsye᳚ndri॒yama̭-vṛñjata॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ- [vaiṣṇāvaru॒ṇīm, va॒śāmā] 24

-~va॒śāmā la̭bhetai॒ndramu॒kṣāṇaṃ॒-va~rṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ praṇṷdata ai॒ndreṇai॒vāsye᳚ndri॒yaṃ-vṛ~̭ṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhava॒tīndro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntaṃ-vṛ~॒tro ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-rbho॒gaira̭sinā॒-ttasya̭ vṛ॒trasya̭ śīrṣa॒to gāva॒ udā̭ya॒-ntā vai̭de॒hyo̭-'bhava॒-ntāsā̭mṛṣa॒bho ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindro̭- [ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindraḥ̭, a॒cā॒ya॒thso̭-'manyata॒] 25

-'cāya॒thso̭-'manyata॒ yo vā i॒mamā॒labhḙta॒ mucyḙtā॒smā-tpā॒pmana॒ iti॒ sa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhatai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ntasyā॒gnire॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ sṛta-ṣṣoḍaśa॒dhā vṛ॒trasya̭ bho॒gānapya̭dahadai॒ndreṇe᳚ndri॒ya- mā॒tmanna̭dhatta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-thsa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhetai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ma॒gnire॒vāsya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛtaḥ [ ] 26

pā॒pmāna॒mapi̭ dahatyai॒ndreṇe᳚ndri॒yamā॒tma-ndha̭tte॒ mucya̭te pā॒pmano॒ bhava̭tye॒va dyā̭vāpṛthi॒vyā᳚-ndhe॒numā la̭bheta॒ jyoga̭paruddho॒ 'nayo॒r॒hi vā e॒ṣo-'pra̭tiṣṭhi॒to-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ te e॒vaina̭-mprati॒ṣṭhā-ṅga̭mayataḥ॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati paryā॒riṇī̭ bhavati paryā॒rīva॒ hyḙtasya̭ rā॒ṣṭraṃ-yo~ jyoga̭paruddha॒-ssamṛ̭ddhyai vāya॒vyaṃ̭- [vāya॒vya᳚m, va॒thsamā] 27

-~va॒thsamā la̭bheta vā॒yurvā a॒nayo᳚rva॒thsa i॒me vā e॒tasmai̭ lo॒kā apa̭śuṣkā॒ viḍapa̭śu॒ṣkā-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ i॒māṃ-lo~॒kān. viśa॒-mpradā̭payati॒ prāsmā̭ i॒me lo॒kā-ssnṷvantibhuñja॒tyḙnaṃ॒-vi~ḍupa̭tiṣṭhate || 28 ||

(ma॒dhyandi̭ne॒ - kadruṃ̭ - ~ya॒masya॒ - spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ -tamindro᳚ - 'sya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛto - vāya॒vyaṃ̭ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 4)

indro̭ va॒lasya॒ bila॒mapau᳚rṇo॒-thsa ya ṷtta॒maḥ pa॒śurāsī॒-tta-mpṛ॒ṣṭha-mprati̭ sa॒gṛṃhyoda̭kkhida॒-ttagṃ sa॒hasra̭-mpa॒śavo-'nūdā̭ya॒n-thsa ṷnna॒to̭-'bhava॒dyaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒tamai॒ndramṷnna॒tamā la̭bhe॒tendra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭vatyunna॒to [bha̭vatyunna॒taḥ, bha॒va॒ti॒ sā॒ha॒srī] 29

bha̭vati sāha॒srī vā e॒ṣā la॒kṣmī yadṷnna॒to la॒kṣmiyai॒ va pa॒śūnava̭ rundhe ya॒dā sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprā᳚pnu॒yādatha̭ vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ ma॒namā la̭bhetai॒tasmi॒n. vai ta-thsa॒hasra॒maddhya̭tiṣṭha॒-ttasmā̭de॒ṣa vā̭ma॒na-ssamī̭ṣitaḥ pa॒śubhya̭ e॒va prajā̭tebhyaḥ prati॒ṣṭhā-nda̭dhāti॒ ko̭-'rhati sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprāptu॒mityā̭hu-rahorā॒trāṇye॒va sa॒hasragṃ̭ sa॒mpādyā-''la̭bheta pa॒śavo॒ [pa॒śavaḥ̭, vā a̭horā॒trāṇi̭] 30

vā a̭horā॒trāṇi̭ pa॒śūne॒va prajā̭tā-nprati॒ṣṭhā-ṅga̭maya॒-tyoṣa̭dhībhyo ve॒hata॒mā la̭bheta pra॒jākā̭ma॒ oṣa̭dhayo॒ vā e॒ta-mpra॒jāyai॒ pari̭bādhante॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata॒ oṣa̭dhayaḥ॒ khalu॒ vā e॒tasyai॒ sūtu॒mapi̭ ghnanti॒ yā ve॒ha-dbhava॒tyoṣa̭dhīre॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmai॒ svādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpra ja̭nayanti vi॒ndate᳚ [ ] 31

pra॒jāmāpo॒ vā oṣa̭dha॒yo-'sa॒-tpurṷṣa॒ āpa̭ e॒vāsmā॒ asa̭ta॒-ssadda̭dati॒ tasmā̭dāhu॒ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ nāpa॒stvāvāsa̭ta॒-ssadda̭da॒tī-tyai॒ndrīgṃ sū॒tava̭śā॒mā la̭bheta॒ bhūti̭kā॒mo-'jā̭to॒ vā e॒ṣa yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotīndra॒-ṅkhalu॒ vā e॒ṣā sū॒tvā va॒śā-'bha̭va॒- [va॒śā-'bha̭vat, indra̭me॒va] 32

-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒va yagṃ sū॒tvā va॒śā syā-ttamai॒ndrame॒vā-'' la̭bhetai॒tadvāva tadi̭ndri॒yagṃ sā॒kṣāde॒vendri॒yamava̭ rundha aindrā॒gna-mpṷnaru-thsṛ॒ṣṭamā la̭bheta॒ ya ā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna pibe॒-dvicchi̭nno॒ vā e॒tasya̭ somapī॒tho yo brā᳚hma॒ṇa-ssannā [ ] 33

tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna piba̭tīndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ somapī॒tha-mpraya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssvāme॒va de॒vatā॒manu॒ santa̭noti punaruthsṛ॒ṣṭo bha̭vati punaruthsṛ॒ṣṭa i̭va॒ hyḙtasya̭ [hyḙtasya̭, so॒ma॒pī॒tha-ssamṛ̭ddhyai] 34

somapī॒tha-ssamṛ̭ddhyai brāhmaṇaspa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bhetā-bhi॒cara॒-nbrahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭ti tūpa॒ro bha̭vati kṣu॒rapa̭vi॒rvā e॒ṣā la॒kṣmī ya-ttṷ̄pa॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ praha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 35 ||

(bha॒va॒tyu॒nna॒taḥ - pa॒śavo̭ - janayanti vi॒ndatḙ - 'bhava॒th - sannai - tasye॒ - dhma - strīṇi̭ ca) (a. 5)

bā॒r॒ha॒spa॒tyagṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo॒ yaḥ kā॒mayḙta pṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānāg̭ syā॒miti॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānā᳚-ṅkaroti grā॒myḙva bha̭vati śitipṛ॒ṣṭho bha̭vati bārhaspa॒tyo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai pau॒ṣṇagg śyā॒mamā la̭bhe॒tānna̭kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ pū॒ṣā pū॒ṣaṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ [e॒vāsmai᳚, anna॒-mpra] 36

anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati śyā॒mo bha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai māru॒ta-mpṛśñi॒mā la̭bhe॒tā-'nna̭-kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ ma॒ruto̭ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒dae॒va bha̭vati॒ pṛśñi̭ rbhavatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā ai॒ndrama̭ru॒ṇamā la̭bhetendri॒yakā̭ma॒ indra̭me॒va [ ] 37

svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-nda̭dhātīndriyā॒vyḙva bha̭vatyaru॒ṇo bhrūmā᳚-nbhavatye॒tadvā indra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sāvi॒tramṷpaddhva॒stamā la̭bheta sa॒nikā̭ma-ssavi॒tā vai pra̭sa॒vānā̭mīśe savi॒tāra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa॒ni-mprasṷvati॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyupaddhva॒sto bha̭vati sāvi॒tro hyḙṣa [sāvi॒tro hyḙṣaḥ, de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai] 38

de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bhe॒tā-'nna̭kāmovaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati bahurū॒po bha̭vatibahurū॒pagg hyanna॒gṃ॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vā-'smai̭ [e॒vā-'smai᳚, sa॒jā॒tā-npra ya̭cchanti] 39

sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati bahurū॒po bha̭vati bahudeva॒tyo᳚(1॒) hyḙṣa samṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maye᳚-tprājāpa॒tyo vai purṷṣaḥ pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai tasya̭ veda॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maya̭ti pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ntasmā॒-thsrāmā᳚-nmuñcati tūpa॒ro bha̭vati prājāpa॒tyo hyḙ -ṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai || 40 ||

(a॒smā॒ - indra̭me॒vai - ṣa - sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai᳚ - prājāpa॒tyo hi - trīṇi̭ ca) (a. 11)

va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'cchina॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭pata॒-tta-mbṛha॒spati॒ rupā̭-'gṛhṇā॒thsā śi̭tipṛ॒ṣṭhā va॒śā-'bha̭va॒dyo dvi॒tīyaḥ̭ pa॒rā-'pa̭ta॒-tta-mmi॒trāvarṷṇā॒-vupā̭gṛhṇītā॒gṃ॒ sā dvi̭rū॒pā va॒śā-'bha̭va॒-dyastṛ॒tīyaḥ̭ pa॒rāpa̭ta॒-ttaṃ-vi~śvḙ de॒vā upā̭gṛhṇa॒n-thsā ba̭hurū॒pā va॒śā bha̭va॒dya-śca̭tu॒rthaḥ pa॒rāpa̭ta॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprā-'vi̭śa॒-tta-mbṛha॒spati̭ra॒- [bṛha॒spati̭ra॒bhi, a॒gṛ॒hṇā॒-dastve॒vā-'yaṃ-] 41

-bhya̭gṛhṇā॒-dastve॒vā-'ya-mbhogā॒yeti॒ sa ṷkṣava॒śa-ssama̭bhava॒-dyallohi̭ta-mpa॒rāpa̭ta॒-tta-dru॒dra upā̭-'gṛhṇā॒-thsā rau॒drī rohi̭ṇī va॒śā-'bha̭va-dbārhaspa॒tyāgṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhāmā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ [khalṷ, vai] 42

vai bra̭hmavarca॒sa-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ varṣati mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ [rasḙna, rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe] 43

rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta pra॒jākā̭mo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pra॒jāḥ prajā̭yante mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpra॒jā-mpraja̭nayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai pra॒jā chanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mpra॒jāmava̭- [rasa̭-mpra॒jāmava̭, ru॒ndhe॒ vai॒śva॒de॒vīm-] 44

-rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bhe॒tānna̭kāmo vaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ annaṃ॒ praya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vā anna॒-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa॒manna॒mava̭ rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai [vai, sa॒jā॒tā viśvā̭ne॒va] 45

sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai sa̭jā॒tā-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasagṃ̭ sajā॒tānava̭ rundhe bārhaspa॒tya- mṷkṣava॒śamā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒saṃ- [e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒sam, da॒dhā॒ti॒ bra॒hma॒va॒rca॒syḙva] 46

-da̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ vaśaṃ॒-vā~ e॒ṣa ca̭rati॒ yadu॒kṣāvaśa̭ iva॒ khalu॒ vai bra̭hmavarca॒saṃ-va~śḙnai॒va vaśa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundherau॒drīgṃrohi̭ṇī॒mā la̭bhetābhi॒cara̭-nru॒drame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha̭ti॒ rohi̭ṇī bhavati rau॒drī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 47 ||

(a॒bhi - khalu॒ - vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna - pra॒jāmava̭ - vaiśvade॒vā vai - bra̭hmavarca॒saṃ - ~yūpa॒ - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)

a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg śve॒tāṃ-va~॒śāmā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg śve॒tāṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒mume॒vā ''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati bai॒l॒vo yūpo̭ bhavatya॒sau [ ] 48

vā ā̭di॒tyo yato-'jā̭yata॒ tato̭ bi॒lva̭ uda̭tiṣṭha॒-thsayo᳚nye॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe brāhmaṇaspa॒tyā-mba̭bhruka॒rṇīmā la̭bhetā-bhi॒cara̭n-vāru॒ṇa-ndaśa̭kapāla-mpu॒rastā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā brahma̭ṇā stṛṇute babhruka॒rṇī bha̭vatye॒tadvai brahma̭ṇo rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇā- [-ba॒r॒hi-śśṛ॒ṇāti̭, e॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka] 49

-tye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vainaṃ̭-vai~ṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ yaṃ-ya~॒jño nopa॒name॒-dviṣṇu॒rvai ya॒jño viṣṇṷme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ ya॒jña-mpra ya̭ccha॒tyupai̭naṃ-ya~॒jño na̭mati vāma॒no bha̭vati vaiṣṇa॒vo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai tvā॒ṣṭraṃ-va~̭ḍa॒ba mā la̭bheta pa॒śukā̭ma॒stvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāṃ᳚- [vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānā᳚m, pra॒ja॒na॒yi॒tā] 50

prajanayi॒tā tvaṣṭā̭rame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-nmi̭thu॒nā-npra ja̭nayati pra॒jā hi vā e॒tasmi̭-npa॒śavaḥ॒ pravi̭ṣṭā॒ athai॒ṣa pumā॒nthsan va̭ḍa॒ba-ssā॒kṣāde॒va pra॒jā-mpa॒śūnava̭ rundhe mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta saṅgrā॒me saṃya~̭tte sama॒yakā̭mo mi॒trame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mmi॒treṇa॒ sa-nna̭yati - [a-nna̭yati, vi॒śā॒lo bha̭vati॒] 51

viśā॒lo bha̭vati॒ vyava̭sāyayatye॒vaina̭-mprājāpa॒tya-ṅkṛ॒ṣṇamā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmaḥ pra॒jāpa̭ti॒rvai vṛṣṭyā̭ īśe pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayati kṛ॒ṣṇo bha̭vatye॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vṛṣṭi॒mava̭ rundhe śa॒balo̭ bhavati vi॒dyuta̭me॒vāsmai̭ janayi॒tvā va̭rṣayatyavāśṛ॒ṅgo bha̭vati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ ni ya̭cchati || 52 ||

(a॒sau - śṛ॒ṇāti̭ - mithu॒nānāṃ᳚ - nayati - yacchati) (a. 8)

varṷṇagṃ suṣuvā॒ṇama॒nnādya॒-nnopā̭nama॒-thsa e॒tāṃ-vā~̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāma̭paśya॒-ttāg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ āla̭bhata॒ tato॒ vai tama॒nnā-dya॒mupā̭-'nama॒-dyamala̭-ma॒nnādyā̭ya॒ santa̭ma॒nnādya॒-nnopa॒name॒-thsa e॒tāṃ ~vā̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāmā la̭bheta॒ varṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da [anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒daḥ, e॒va bha̭vati] 53

e॒va bha̭vati kṛ॒ṣṇā bha̭vati vāru॒ṇī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇama॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃva~nna̭kāmo mai॒trīrvā oṣa̭dhayo vāru॒ṇīrāpo॒-'pā-ñca॒ khalu॒ vā oṣa̭dhīnā-ñca॒ rasa॒mupa̭ jīvāmo mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchato-'nnā॒da e॒va bha̭va- [e॒va bha̭vati, a॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca] 54

(śikhaṇḍi pracatiḥ)

-tya॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃvā~ la̭bhata u॒bhaya॒syā-va̭ruddhyai॒viśā̭kho॒ yūpo̭ bhavati॒ dve hyḙte de॒vate॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-ñjyogā̭mayāvī॒-ya-nmai॒tro bhava̭ti mi॒treṇai॒vā-'smai॒ varṷṇagṃ śamayati॒ ya-dvā̭ru॒ṇa-ssā॒kṣāde॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcatyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va de॒vā vai puṣṭi॒-nnā-'vi̭nda॒n- [nā-'vi̭ndann, tā-mmi̭thu॒nḙ] 55

-tā-mmi̭thu॒nḙ 'paśya॒-ntasyā॒-nna sama̭rādhaya॒ntā-va॒śvinā̭-vabrūtā-mā॒vayo॒rvā e॒ṣā maitasyāṃ᳚ ~vadaddhva॒miti॒ sāśvino̭re॒vābha̭va॒dyaḥ puṣṭi̭kāma॒-ssyā-thsa e॒tāmā᳚śvi॒nīṃ-ya~॒mīṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒-'śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒-npuṣṭi̭-ndhattaḥ॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ || 56 ||

(a॒nnā॒do᳚ - 'nnā॒da e॒va bha̭vatya - vinda॒n - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 9)

ā॒śvi॒na-ndhū॒mrala̭lāma॒ mā la̭bheta॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭se-da॒śvinau॒ vai de॒vānā॒-maso̭mapāvāstā॒-ntau pa॒ścā so̭mapī॒tha-mprāpnṷtā-ma॒śvinā̭-ve॒tasya̭ de॒vatā॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭satya॒śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒-tā-ve॒vā-'smai̭ somapī॒tha-mpra ya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ ya-ddhū॒mro bhava̭ti dhūmri॒māṇa̭-me॒vā-'smā॒-dapa̭ hanti la॒lāmo̭ [la॒lāmaḥ̭, bha॒va॒ti mu॒kha॒ta] 57

bhavati mukha॒ta e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti vāya॒vya̭-ṅgomṛ॒gamā la̭bheta॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sḙyu॒rapṷ̄tā॒ vā e॒taṃ-vā~gṛ̭cchati॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti॒ naiṣa grā॒myaḥ pa॒śurnāra॒ṇyo ya-dgo̭mṛ॒go nevai॒ṣa grāme॒ nāra̭ṇye॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti vā॒yurvai de॒vānā᳚-mpa॒vitraṃ̭-vā~॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vai- [sa e॒va, e॒na॒-mpa॒va॒ya॒ti॒ parā̭cī॒] 58

-na̭-mpavayati॒ parā̭cī॒ vā e॒tasmai᳚ vyu॒cchantī॒ vyṷcchati॒ tamaḥ̭ pā॒pmāna॒-mpravi̭śati॒ yasyā᳚-''śvi॒ne śa॒syamā̭ne॒ sūryo॒ nā-''virbhava̭ti sau॒rya-mba̭hurū॒pamā la̭bhetā॒-'mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-ttamaḥ̭ pā॒pmāna॒mapa̭ hanti pra॒tīcya̭smai vyu॒cchantī॒ vyṷccha॒tyapa॒ tamaḥ̭ pā॒pmānagṃ̭ hate || 59 ||

(la॒lāmaḥ॒ - sa e॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 10)

indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒sparī, ndra॒-nnaro॒, marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || bhare॒ṣvindragṃ̭ su॒havagṃ̭ havāmahe 'gṃho॒mucagṃ̭ su॒kṛta॒-ndaivya॒-ñjana᳚m | a॒gni-mmi॒traṃ-va~rṷṇagṃ sā॒taye॒ bhaga॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī ma॒rutaḥ̭ sva॒staye᳚ || ma॒mattṷ naḥ॒ pari̭jmā vasa॒r॒hā ma॒mattu॒ vāto̭ a॒pāṃ-vṛ~ṣa̭ṇvānn | śi॒śī॒tami̭ndrāparvatā yu॒va-nna॒stanno॒ viśvḙ varivasyantu de॒vāḥ || pri॒yā vo॒ nāma̭ - [pri॒yā vo॒ nāma̭, hu॒ve॒ tu॒rāṇā᳚m |] 60

huve tu॒rāṇā᳚m | ā ya-ttṛ॒panma̭ruto vāvaśā॒nāḥ || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || a॒gniḥ pra̭tha॒mo vasṷbhirno avyā॒-thsomo̭ ru॒drebhi̭ra॒bhi ra̭kṣata॒ tmanā᳚ | indro̭ ma॒rudbhi̭r-ṛtu॒dhā kṛ̭ṇotvādi॒tyairno॒ varṷṇa॒-ssagṃ śi̭śātu || sa-nno̭ de॒vo vasṷbhira॒gni-ssagṃ [vasṷbhira॒gni-ssam, soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ |] 61

soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ | samindro̭ ma॒rudbhi̭ rya॒jñiyai॒-ssamā̭di॒tyairno॒ varṷṇo ajijñipat || yathā̭-''di॒tyā vasṷbhi-ssambabhū॒vu-rma॒rudbhī̭ ru॒drā-ssa॒majā̭natā॒bhi | e॒vā tri̭ṇāma॒nna-hṛ̭ṇīyamānā॒ viśvḙ de॒vā-ssama̭naso bhavantu || kutrā̭ ci॒dyasya॒ samṛ̭tau ra॒ṇvā naro̭ nṛ॒ṣada̭ne | arha̭ntaści॒-dyami̭ndha॒te sa̭ñja॒naya̭nti ja॒ntavaḥ̭ || saṃ-ya~di॒ṣo vanā̭mahe॒ sagṃ ha॒vyā mānṷṣāṇām | u॒ta dyu॒mnasya॒ śava̭sa [śava̭saḥ, ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de |] 62

ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒-'rvācī̭ suma॒tirva̭vṛtyāda॒gṃ॒ hości॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || śuci̭ra॒pa-ssū॒yava̭sā ada̭bdha॒ upa̭ kṣeti vṛ॒ddhava̭yā-ssu॒vīraḥ̭ | naki॒ṣṭaṃ(2) ghna॒ntyanti̭to॒ na dū॒rādya ā̭di॒tyānā॒-mbhava̭ti॒ praṇī̭tau || dhā॒raya̭nta ādi॒tyāso॒ jaga॒thsthā de॒vā viśva̭sya॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | dī॒rghādhi̭yo॒ rakṣa̭māṇā [rakṣa̭māṇāḥ, a॒su॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-] 63

asu॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-ścaya̭mānā ṛ॒ṇāni̭ || ti॒sro bhūmī᳚rdhāraya॒-ntrīgṃ ru॒ta dyū-ntrīṇi̭ vra॒tā vi॒dathḙ a॒ntarḙṣām | ṛ॒tenā̭-''dityā॒ mahi̭ vo mahi॒tva-ntada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ || tyānnu kṣa॒triyā॒gṃ॒ ava̭ ādi॒tyān. yā̭ciṣāmahe | su॒mṛ॒ḍī॒kāgṃ a॒bhiṣṭa̭ye || na da̭kṣi॒ṇā vici̭kite॒ na sa॒vyā na prā॒cīna̭mādityā॒ nota pa॒ścā | pā॒kyā̭ cidvasavo dhī॒ryā̭ ci- [dhī॒ryā̭ cit, yu॒ṣmānī̭to॒] 64

-dyu॒ṣmānī̭to॒ abha̭ya॒-ñjyoti̭raśyām || ā॒di॒tyānā॒mava̭sā॒ nūta̭nena sakṣī॒mahi॒ śarma̭ṇā॒ śanta̭mena | a॒nā॒gā॒stve a̭diti॒tve tu॒rāsa̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nda̭dhatu॒ śroṣa̭māṇāḥ || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 65 ||

(nāmā॒ - 'gni-ssagṃ - śava̭so॒ - rakṣa̭māṇā - dhī॒ryā̭-ñci॒de - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 11)

(vā॒ya॒vyaṃ̭ - prā॒japa̭ti॒stā varṷṇaṃ - devāsu॒rā e॒ṣva̭ - sāvā̭di॒tyo daśa̭rṣabhā॒-mindro̭ va॒lasya̭ - bārhaspa॒tyaṃ - ~va̭ṣaṭkā॒ro̭ - 'sausau॒rīṃ॒ - ~va̭ruṇa -māśvi॒na - mindraṃ̭-vo~॒ nara॒ - ekāda̭śa)

(vā॒ya॒vya̭ - māgne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vī - ma॒sāvā̭di॒tyo - vā a̭horā॒trāṇi̭ - vaṣaṭkā॒raḥ - pra̭janayi॒tā - hṷve tu॒rāṇāṃ॒ - pañca̭ṣaṣṭiḥ )

(vā॒ya॒vya̭m, pramo̭ṣīḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे प्रथमः प्रश्नः - पशुविधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

वा॒य॒व्यग्ग्॑ श्वे॒तमा ल॑भेत॒ भूति॑कामो वा॒युर्वै क्षेपि॑ष्ठा दे॒वता॑वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒वा-ति॑क्षिप्रा दे॒वतेत्या॑हु॒-स्सैन॑मीश्व॒रा प्र॒दह॒ इत्ये॒तमे॒व सन्तं॑-वाँ॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत नि॒युद्वा अ॑स्य॒ धृति॑र्धृ॒त ए॒व भूति॒मुपै॒त्य प्र॑दाहाय॒ भव॑त्ये॒व [ ] 1

वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वा॒युर्वा इ॒माः प्र॒जा न॑स्यो॒ता ने॑नीयते वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा न॑स्यो॒ता निय॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति नि॒युत्व॑ते भवति ध्रु॒वा ए॒वास्मा॒ अन॑पगाः करोति वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत प्र॒जाका॑मः प्रा॒णो वै वा॒युर॑पा॒नो नि॒यु-त्प्रा॑णापा॒नौ खलु॒ वा ए॒तस्य॑ प्र॒जाया॒ [प्र॒जायाः᳚, अप॑] 2

अप॑ क्रामतो॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दते॑ वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्राणापा॒नाभ्या᳚-म्प्र॒जा-म्प्र ज॑नयति वि॒न्दते᳚ प्र॒जां-वाँ॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत॒ ज्योगा॑मयावी प्रा॒णो वै वा॒युर॑पा॒नो नि॒यु-त्प्रा॑णापा॒नौ खलु॒ वा ए॒तस्मा॒ दप॑क्रामतो॒ यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ - [भाग॒धेये॒नोप॑, धा॒व॒ति॒ स] 3

धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्प्राणापा॒नौ द॑धात्यु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व प्र॒जाप॑ति॒र्वा इ॒दमेक॑ आसी॒-थ्सो॑-ऽकामयत प्र॒जाः प॒शून्-थ्सृ॑जे॒येति॒ स आ॒त्मनो॑ व॒पामुद॑क्खिद॒-त्ताम॒ग्नौ प्रागृ॑ह्णा॒-त्ततो॒-ऽजस्तू॑प॒र-स्सम॑भव॒-त्तग्ग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आ ऽल॑भत॒ ततो॒ वै स प्र॒जाः प॒शून॑सृजत॒ यः प्र॒जाका॑मः [ ] 4

प॒शुका॑म॒-स्स्या-थ्स ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्यम॒ज-न्तू॑प॒रमा ल॑भेत प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प॒शू-न्प्रज॑नयति॒ यच्छ्म॑श्रु॒णस्त-त्पुरु॑षाणाग्ं रू॒पं-यँ-त्तू॑प॒रस्तदश्वा॑नां॒-यँद॒न्यतो॑द॒-न्त-द्गवां॒-यँदव्या॑ इव श॒फास्तदवी॑नां॒-यँद॒जस्त-द॒जाना॑-मे॒ताव॑न्तो॒ वै ग्रा॒म्याः प॒शव॒स्ता- [प॒शव॒स्तान्, रू॒पेणै॒वाव॑ रुन्धे] 5

-न्रू॒पेणै॒वाव॑ रुन्धे सोमापौ॒ष्ण-न्त्रै॒तमा ल॑भेत प॒शुका॑मो॒द्वौ वा अ॒जायै॒ स्तनौ॒ नानै॒व द्वाव॒भि जाये॑ते॒ ऊर्ज॒-म्पुष्टि॑-न्तृ॒तीयः॑सोमापू॒षणा॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धाः पू॒षा प॑शू॒ना-म्प्र॑जनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा॑ति पू॒षा प॒शू-न्प्र ज॑नय॒त्यौदु॑म्बरो॒ यूपो॑ भव॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्क्प॒शव॑ ऊ॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॑-म्प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 6 ॥

(अप्र॑दाहाय॒ भव॑त्ये॒व - प्र॒जाया॑ - आ॒मय॑ति वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ - प्र॒जाक॑म॒ - स्तान् - यूप॒ - स्त्रयो॑दश च ) (अ. 1)

प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता अ॑स्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा॑चीराय॒-न्ता वरु॑णमगच्छ॒-न्ता अन्वै॒-त्ताः पुन॑रयाचत॒ ता अ॑स्मै॒ न पुन॑रददा॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणी॒ष्वाथ॑ मे॒ पुन॑र्दे॒हीति॒ तासां॒-वँर॒मा ऽल॑भत॒ स कृ॒ष्ण एक॑शितिपाद-भव॒द्यो वरु॑ण गृहीत॒-स्स्या-थ्स ए॒तं-वाँ॑रु॒ण-ङ्कृ॒ष्ण-मेक॑शितिपाद॒मा-ल॑भेत॒ वरु॑ण- [वरु॑णम्, ए॒व स्वेन॑] 7

-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति कृ॒ष्ण एक॑शितिपा-द्भवति वारु॒णो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै॒ सुव॑र्भानुरासु॒र-स्सूर्य॒-न्तम॑सा-ऽविद्ध्य॒त तस्मै॑दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्य॒ य-त्प्र॑थ॒म-न्तमो॒-ऽपाघ्न॒न्-थ्सा कृ॒ष्णा-ऽवि॑रभव॒-द्य-द्द्वि॒तीय॒ग्ं॒ सा फल्गु॑नी॒ यत तृ॒तीय॒ग्ं॒ सा ब॑ल॒क्षी यद॑द्ध्य॒स्था-द॒पाकृ॑न्त॒न्-थ्सा ऽवि॑र्व॒शा [ ] 8

सम॑भव॒-त्ते दे॒वा अ॑ब्रुव-न्देवप॒शुर्वा अ॒यग्ं सम॑भू॒-त्कस्मा॑ इ॒ममा ल॑फ्स्यामह॒ इत्यथ॒ वै तर्ह्यल्पा॑ पृथि॒व्यासी॒-दजा॑ता॒ ओष॑धय॒स्तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॒या-ऽल॑भन्त॒ ततो॒ वा अप्र॑थत पृथि॒व्य-जा॑य॒न्तौष॑धयो॒ यः का॒मये॑त॒ प्रथे॑य प॒शुभिः॒ प्र प्र॒जया॑ जाये॒येति॒ स ए॒तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॒या- [कामा॑य, आल॑भेता ऽऽदि॒त्याने॒व] 9

-ऽऽल॑भेता ऽऽदि॒त्याने॒व काम॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॑-म्प्र॒थय॑न्ति प॒शुभिः॒ प्र प्र॒जया॑ जनयन्त्य॒-सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ता म॒ल्॒हा आल॑भन्ता-ऽऽग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं सग्ं॑हि॒तामै॒न्द्रीग् श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्या-न्ताभि॑रे॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-का॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ता म॒ल्॒हा आ ल॑भेता- [आ ल॑भेत, आ॒ग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं] 10

(शिखण्डि पञ्चति)

-ऽऽग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं सग्ं॑हि॒तामै॒न्द्रीग् श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्यामे॒ता ए॒व दे॒वता॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति व॒सन्ता᳚ प्रा॒तरा᳚ग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्ण ग्री॒वीमा ल॑भेत ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने सग्ंहि॒तामै॒न्द्रीग्ं श॒रद्य॑परा॒ह्णे श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्या-न्त्रीणि॒ वा आ॑दि॒त्यस्य॒ तेजाग्ं॑सि व॒सन्ता᳚ प्रा॒तर्ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने श॒रद्य॑परा॒ह्णे याव॑न्त्ये॒व तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वा- [तान्ये॒व, अव॑ रुन्धे] 11

-ऽव॑ रुन्धे संवँथ्स॒र-म्प॒र्याल॑भ्यन्ते संवँथ्स॒रो वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ प्रदा॒ता सं॑वँथ्स॒र ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒स-म्प्र य॑च्छति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति ग॒र्भिण॑यो भवन्तीन्द्रि॒यं-वैँ गर्भ॑ इन्द्रि॒यमे॒वास्मि॑-न्दधति सारस्व॒ती-म्मे॒षीमा ल॑भेत॒ य ई᳚श्व॒रो वा॒चो वदि॑तो॒-स्सन् वाच॒-न्न वदे॒-द्वाग्वै सर॑स्वती॒ सर॑स्वतीमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवास्मि॒- [सैवास्मिन्न्॑, वाच॑-न्दधाति] 12

-न्वाच॑-न्दधाति प्रवदि॒ता वा॒चो भ॑व॒त्यप॑न्नदती भवति॒ तस्मा᳚-न्मनु॒ष्या᳚-स्सर्वां॒-वाँचं॑-वँदन्त्याग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रु-ञ्ज्योगा॑मयाव्य॒ग्निं-वाँ ए॒तस्य॒ शरी॑र-ङ्गच्छति॒ सोम॒ग्ं॒ रसो॒ यस्य॒ ज्योगा॒मय॑त्य॒ग्नेरे॒वास्य॒ शरी॑र-न्निष्क्री॒णाति॒ सोमा॒-द्रस॑मु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भेता-ऽऽग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व-म्प्र॒जाका॑म॒-स्सोमो॒ [सोमः॑, वै रे॑तो॒धा] 13

वै रे॑तो॒धा अ॒ग्निः प्र॒जाना᳚-म्प्रजनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा᳚त्य॒ग्निः प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वि॒न्दते᳚ प्र॒जामा᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुं-योँ ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्याम॒नूच्य॒ न वि॒रोचे॑त॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति॒ तेज॑ ए॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्तेन॑ कृ॒ष्णग्री॑व आग्ने॒यो भ॑वति॒ तम॑ ए॒वास्मा॒दप॑ हन्ति श्वे॒तो भ॑वति॒ [भ॑वति, रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधाति] 14

रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधाति ब॒भ्रु-स्सौ॒म्यो भ॑वति ब्रह्मवर्च॒समे॒वास्मि॒-न्त्विषि॑-न्दधात्या-ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व-म्पुरो॒धाया॒ग्॒ स्पर्ध॑मान आग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्सौ॒म्यो रा॑ज॒न्यो॑-ऽभितः॑ सौ॒म्यमा᳚ग्ने॒यौ भ॑वत॒-स्तेज॑सै॒व ब्रह्म॑णोभ॒यतो॑ रा॒ष्ट्र-म्परि॑ गृह्णात्येक॒धा स॒मा वृ॑ङ्क्ते पु॒र ए॑न-न्दधते ॥ 15 ॥

(ल॒भे॒त॒ वरु॑णं - ँव॒शै - तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॑य - म॒ल्हा आ ल॑भेत॒ - तान्ये॒व - सैवास्मि॒न्थ् - सोमः॑ - स्वे॒तो भ॑वति॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 2)

दे॒वा॒सु॒रा ए॒षु लो॒केष्व॑स्पर्धन्त॒ स ए॒तं-विँष्णु॑-र्वाम॒नम॑पश्य॒-त्तग्ग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आ-ऽल॑भत॒ ततो॒ वै स इ॒मां-लोँ॒कान॒भ्य॑जयद्- वैष्ण॒वं-वाँ॑म॒नमा ल॑भेत॒ स्पर्ध॑मानो॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वेमान् ँलो॒कान॒भि ज॑यति॒ विष॑म॒ आ ल॑भेत॒ विष॑मा इव॒ हीमे लो॒का-स्समृ॑द्ध्या॒ इन्द्रा॑य मन्यु॒मते॒ मन॑स्वते ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत सङ्ग्रा॒मे [ ] 16

संयँ॑त्त इन्द्रि॒येण॒ वै म॒न्युना॒ मन॑सा सङ्ग्रा॒म-ञ्ज॑य॒तीन्द्र॑मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्ममिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पृश्ञिस॒क्थमा ल॑भेत॒ ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑मे॒व म॒रुत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ स जा॒ता-न्प्रय॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति॒ यदृ॑ष॒भस्तेनै॒- [यदृ॑ष॒भस्तेन॑, ऐ॒न्द्रो य-त्पृश्ञि॒स्तेन॑] 17

-न्द्रो य-त्पृश्ञि॒स्तेन॑ मारु॒त-स्समृ॑द्ध्यै प॒श्चा-त्पृ॑श्ञिस॒क्थो भ॑वति पश्चादन्व-वसा॒यिनी॑मे॒वास्मै॒ विश॑-ङ्करोति सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भे॒तान्न॑काम-स्सौ॒म्यं-वाँ अन्न॒ग्ं॒ सोम॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति ब॒भ्रुर्भ॑वत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भेत॒ यमलग्ं॑ [यमल᳚म्, रा॒ज्याय॒] 18

रा॒ज्याय॒ सन्तग्ं॑ रा॒ज्य-न्नोप॒नमे᳚-थ्सौ॒म्यं-वैँ रा॒ज्यग्ं सोम॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ रा॒ज्य-म्प्रय॑च्छ॒त्युपै॑नग्ं रा॒ज्य-न्न॑मति ब॒भ्रुर्भ॑वत्ये॒त-द्वै सोम॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्या॒ इन्द्रा॑य वृत्र॒तुरे॑ ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत ग॒तश्रीः᳚ प्रति॒ष्ठाका॑मः पा॒प्मान॑मे॒व वृ॒त्र-न्ती॒र्त्वा प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑च्छ॒तीन्द्रा॑याभिमाति॒घ्ने ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा [ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा, ल॒भे॒त॒ यः पा॒प्मना॑] 19

ल॑भेत॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्पा॒प्मा वा अ॒भिमा॑ति॒रिन्द्र॑मे॒वा- भि॑माति॒हन॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा᳚-त्पा॒प्मान॑म॒भिमा॑ति॒-म्प्रणु॑दत॒ इन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत॒ यमलग्ं॑ रा॒ज्याय॒ सन्तग्ं॑ रा॒ज्य-न्नोप॒नमे॒दिन्द्र॑मे॒व व॒ज्रिण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॒ वज्र॒-म्प्र य॑च्छति॒ स ए॑नं॒ ँवज्रो॒ भूत्या॑ इन्ध॒ उपै॑नग्ं रा॒ज्य-न्न॑मति ल॒लामः॑ प्राशृ॒ङ्गो भ॑वत्ये॒तद्वै वज्र॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै ॥ 20

(स॒ग्रा॒म्मे - तेना - ल॑ - मभिमाति॒घ्ने ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमै - नं॒ - पञ्च॑दश च ) (अ. 3)

अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ता-न्दश॑र्षभा॒मा-ऽल॑भन्त॒ तयै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ता-न्दश॑र्षभा॒मा ल॑भेता॒-मुमे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति व॒सन्ता᳚ प्रा॒तस्त्रीन् ँल॒लामा॒ना ल॑भेत ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ - [म॒द्ध्यन्दि॑ने, त्रीञ्छि॑ति पृ॒ष्ठाञ्छ॒रद्य॑परा॒ह्णे] 21

त्रीञ्छि॑ति पृ॒ष्ठाञ्छ॒रद्य॑परा॒ह्णे त्रीञ्छि॑ति॒वारा॒-न्त्रीणि॒ वा आ॑दि॒त्यस्य॒ तेजाग्ं॑सि व॒सन्ता᳚ प्रा॒तर्ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने श॒रद्य॑परा॒ह्णे याव॑न्त्ये॒व तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्धे॒ त्रय॑स्त्रय॒ आ ल॑भ्यन्ते-ऽभि पू॒र्वमे॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति संवँथ्स॒र-म्प॒र्याल॑भ्यन्ते संवँथ्स॒रो वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ प्रदा॒ता सं॑वँथ्स॒र ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒स-म्प्र य॑च्छति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति संवँथ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता᳚-त्प्राजाप॒त्य-ङ्कद्रु॒- [ प्राजाप॒त्य-ङ्कद्रु᳚म्, आ ल॑भेत] 22

-मा ल॑भेत प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚स्वे॒व प्रति॑तिष्ठति॒ यदि॑ बिभी॒या-द्दु॒श्चर्मा॑ भविष्या॒मीति॑ सोमापौ॒ष्णग्ग् श्या॒ममा ल॑भेत सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः पौ॒ष्णाः प॒शव॒-स्स्वयै॒वास्मै॑ दे॒वत॑या प॒शुभि॒स्त्वच॑-ङ्करोति॒ न दु॒श्चर्मा॑ भवति दे॒वाश्च॒ वै य॒मश्चा॒स्मिन् ँलो॒के᳚-ऽस्पर्धन्त॒ स य॒मो दे॒वाना॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मयुवत॒ तद्य॒मस्य॑ [तद्य॒मस्य॑, य॒म॒त्व-न्ते] 23

यम॒त्व-न्ते दे॒वा अ॑मन्यन्त य॒मो वा इ॒दम॑भू॒-द्य-द्व॒यग्ग् स्म इति॒ ते प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒न्-थ्स ए॒तौ प्र॒जाप॑तिरा॒त्मन॑ उक्षव॒शौ निर॑मिमीत॒ ते दे॒वा वै᳚ष्णावरु॒णीं-वँ॒शामा-ऽल॑भन्तै॒न्द्रमु॒क्षाण॒न्तं-वँरु॑णेनै॒व ग्रा॑हयि॒त्वा विष्णु॑ना य॒ज्ञेन॒ प्राणु॑दन्तै॒न्द्रेणै॒-वास्ये᳚न्द्रि॒यम॑-वृञ्जत॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्-थ्स्या-थ्स स्पर्ध॑मानो वैष्णावरु॒णीं- [वैष्णावरु॒णीम्, व॒शामा] 24

-ँव॒शामा ल॑भेतै॒न्द्रमु॒क्षाणं॒-वँरु॑णेनै॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्ग्राहयि॒त्वा विष्णु॑ना य॒ज्ञेन॒ प्रणु॑दत ऐ॒न्द्रेणै॒वास्ये᳚न्द्रि॒यं-वृँ॑ङ्क्ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भव॒तीन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तं-वृँ॒त्रो ह॒त-ष्षो॑ड॒शभि॑-र्भो॒गैर॑सिना॒-त्तस्य॑ वृ॒त्रस्य॑ शीर्ष॒तो गाव॒ उदा॑य॒-न्ता वै॑दे॒ह्यो॑-ऽभव॒-न्तासा॑मृष॒भो ज॒घने-ऽनूदै॒-त्तमिन्द्रो॑- [ज॒घने-ऽनूदै॒-त्तमिन्द्रः॑, अ॒चा॒य॒थ्सो॑-ऽमन्यत॒] 25

-ऽचाय॒थ्सो॑-ऽमन्यत॒ यो वा इ॒ममा॒लभे॑त॒ मुच्ये॑ता॒स्मा-त्पा॒प्मन॒ इति॒ स आ᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भतै॒न्द्रमृ॑ष॒भ-न्तस्या॒ग्निरे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ सृत-ष्षोडश॒धा वृ॒त्रस्य॑ भो॒गानप्य॑दहदै॒न्द्रेणे᳚न्द्रि॒य- मा॒त्मन्न॑धत्त॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-थ्स आ᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेतै॒न्द्रमृ॑ष॒भ-म॒ग्निरे॒वास्य॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑सृतः [ ] 26

पा॒प्मान॒मपि॑ दहत्यै॒न्द्रेणे᳚न्द्रि॒यमा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ मुच्य॑ते पा॒प्मनो॒ भव॑त्ये॒व द्या॑वापृथि॒व्या᳚-न्धे॒नुमा ल॑भेत॒ ज्योग॑परुद्धो॒ ऽनयो॒र्॒हि वा ए॒षो-ऽप्र॑तिष्ठि॒तो-ऽथै॒ष ज्योगप॑रुद्धो॒ द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ते ए॒वैन॑-म्प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयतः॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति पर्या॒रिणी॑ भवति पर्या॒रीव॒ ह्ये॑तस्य॑ रा॒ष्ट्रं-योँ ज्योग॑परुद्ध॒-स्समृ॑द्ध्यै वाय॒व्यं॑- [वाय॒व्य᳚म्, व॒थ्समा] 27

-ँव॒थ्समा ल॑भेत वा॒युर्वा अ॒नयो᳚र्व॒थ्स इ॒मे वा ए॒तस्मै॑ लो॒का अप॑शुष्का॒ विडप॑शु॒ष्का-ऽथै॒ष ज्योगप॑रुद्धो वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ इ॒मां-लोँ॒कान्. विश॒-म्प्रदा॑पयति॒ प्रास्मा॑ इ॒मे लो॒का-स्स्नु॑वन्तिभुञ्ज॒त्ये॑नं॒-विँडुप॑तिष्ठते ॥ 28 ॥

(म॒ध्यन्दि॑ने॒ - कद्रुं॑ - ँय॒मस्य॒ - स्पर्ध॑मानो वैष्णावरु॒णीं -तमिन्द्रो᳚ - ऽस्य॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑सृतो - वाय॒व्यं॑ - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

इन्द्रो॑ व॒लस्य॒ बिल॒मपौ᳚र्णो॒-थ्स य उ॑त्त॒मः प॒शुरासी॒-त्त-म्पृ॒ष्ठ-म्प्रति॑ स॒गृंह्योद॑क्खिद॒-त्तग्ं स॒हस्र॑-म्प॒शवो-ऽनूदा॑य॒न्-थ्स उ॑न्न॒तो॑-ऽभव॒द्यः प॒शुका॑म॒-स्स्या-थ्स ए॒तमै॒न्द्रमु॑न्न॒तमा ल॑भे॒तेन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒माने॒व भ॑वत्युन्न॒तो [भ॑वत्युन्न॒तः, भ॒व॒ति॒ सा॒ह॒स्री] 29

भ॑वति साह॒स्री वा ए॒षा ल॒क्ष्मी यदु॑न्न॒तो ल॒क्ष्मियै॒ व प॒शूनव॑ रुन्धे य॒दा स॒हस्र॑-म्प॒शू-न्प्रा᳚प्नु॒यादथ॑ वैष्ण॒वं-वाँ॑ म॒नमा ल॑भेतै॒तस्मि॒न्. वै त-थ्स॒हस्र॒मद्ध्य॑तिष्ठ॒-त्तस्मा॑दे॒ष वा॑म॒न-स्समी॑षितः प॒शुभ्य॑ ए॒व प्रजा॑तेभ्यः प्रति॒ष्ठा-न्द॑धाति॒ को॑-ऽर्हति स॒हस्र॑-म्प॒शू-न्प्राप्तु॒मित्या॑हु-रहोरा॒त्राण्ये॒व स॒हस्रग्ं॑ स॒म्पाद्या-ऽऽल॑भेत प॒शवो॒ [प॒शवः॑, वा अ॑होरा॒त्राणि॑] 30

वा अ॑होरा॒त्राणि॑ प॒शूने॒व प्रजा॑ता-न्प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मय॒-त्योष॑धीभ्यो वे॒हत॒मा ल॑भेत प्र॒जाका॑म॒ ओष॑धयो॒ वा ए॒त-म्प्र॒जायै॒ परि॑बाधन्ते॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दत॒ ओष॑धयः॒ खलु॒ वा ए॒तस्यै॒ सूतु॒मपि॑ घ्नन्ति॒ या वे॒ह-द्भव॒त्योष॑धीरे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मै॒ स्वाद्योनेः᳚ प्र॒जा-म्प्र ज॑नयन्ति वि॒न्दते᳚ [ ] 31

प्र॒जामापो॒ वा ओष॑ध॒यो-ऽस॒-त्पुरु॑ष॒ आप॑ ए॒वास्मा॒ अस॑त॒-स्सद्द॑दति॒ तस्मा॑दाहु॒र्यश्चै॒वं-वेँद॒ यश्च॒ नाप॒स्त्वावास॑त॒-स्सद्द॑द॒ती-त्यै॒न्द्रीग्ं सू॒तव॑शा॒मा ल॑भेत॒ भूति॑का॒मो-ऽजा॑तो॒ वा ए॒ष यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोतीन्द्र॒-ङ्खलु॒ वा ए॒षा सू॒त्वा व॒शा-ऽभ॑व॒- [व॒शा-ऽभ॑वत्, इन्द्र॑मे॒व] 32

-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒व यग्ं सू॒त्वा व॒शा स्या-त्तमै॒न्द्रमे॒वा-ऽऽ ल॑भेतै॒तद्वाव तदि॑न्द्रि॒यग्ं सा॒क्षादे॒वेन्द्रि॒यमव॑ रुन्ध ऐन्द्रा॒ग्न-म्पु॑नरु-थ्सृ॒ष्टमा ल॑भेत॒ य आ तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒-थ्सोम॒-न्न पिबे॒-द्विच्छि॑न्नो॒ वा ए॒तस्य॑ सोमपी॒थो यो ब्रा᳚ह्म॒ण-स्सन्ना [ ] 33

तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒-थ्सोम॒-न्न पिब॑तीन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ सोमपी॒थ-म्प्रय॑च्छत॒ उपै॑नग्ं सोमपी॒थो न॑मति॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यं-वैँ सो॑मपी॒थ इ॑न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्स्वामे॒व दे॒वता॒मनु॒ सन्त॑नोति पुनरुथ्सृ॒ष्टो भ॑वति पुनरुथ्सृ॒ष्ट इ॑व॒ ह्ये॑तस्य॑ [ह्ये॑तस्य॑, सो॒म॒पी॒थ-स्समृ॑द्ध्यै] 34

सोमपी॒थ-स्समृ॑द्ध्यै ब्राह्मणस्प॒त्य-न्तू॑प॒रमा ल॑भेता-भि॒चर॒-न्ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तस्मा॑ ए॒वैन॒मा वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑ति तूप॒रो भ॑वति क्षु॒रप॑वि॒र्वा ए॒षा ल॒क्ष्मी य-त्तू॑प॒र-स्समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्रह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णात्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैन᳚म् ॥ 35 ॥

(भ॒व॒त्यु॒न्न॒तः - प॒शवो॑ - जनयन्ति वि॒न्दते॑ - ऽभव॒थ् - सन्नै - तस्ये॒ - ध्म - स्त्रीणि॑ च) (अ. 5)

बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यग्ं शि॑तिपृ॒ष्ठमा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो॒ यः का॒मये॑त पृ॒ष्ठग्ं स॑मा॒नानाग्॑ स्या॒मिति॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्पृ॒ष्ठग्ं स॑मा॒नाना᳚-ङ्करोति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति शितिपृ॒ष्ठो भ॑वति बार्हस्प॒त्यो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै पौ॒ष्णग्ग् श्या॒ममा ल॑भे॒तान्न॑का॒मो-ऽन्नं॒-वैँ पू॒षा पू॒षण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ [ए॒वास्मै᳚, अन्न॒-म्प्र] 36

अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति श्या॒मो भ॑वत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै मारु॒त-म्पृश्ञि॒मा ल॑भे॒ता-ऽन्न॑-का॒मो-ऽन्नं॒-वैँ म॒रुतो॑म॒रुत॑ ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒दए॒व भ॑वति॒ पृश्ञि॑ र्भवत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्या ऐ॒न्द्रम॑रु॒णमा ल॑भेतेन्द्रि॒यका॑म॒ इन्द्र॑मे॒व [ ] 37

स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-न्द॑धातीन्द्रिया॒व्ये॑व भ॑वत्यरु॒णो भ्रूमा᳚-न्भवत्ये॒तद्वा इन्द्र॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै सावि॒त्रमु॑पद्ध्व॒स्तमा ल॑भेत स॒निका॑म-स्सवि॒ता वै प्र॑स॒वाना॑मीशे सवि॒तार॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ स॒नि-म्प्रसु॑वति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्त्युपद्ध्व॒स्तो भ॑वति सावि॒त्रो ह्ये॑ष [सावि॒त्रो ह्ये॑षः, दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै] 38

दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै वैश्वदे॒व-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भे॒ता-ऽन्न॑कामोवैश्वदे॒वं-वाँ अन्नं॒-विँश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति बहुरू॒पो भ॑वतिबहुरू॒पग्ग् ह्यन्न॒ग्ं॒ समृ॑द्ध्यै वैश्वदे॒व-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वा-ऽस्मै॑ [ए॒वा-ऽस्मै᳚, स॒जा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति] 39

सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति बहुरू॒पो भ॑वति बहुदेव॒त्यो᳚(1॒) ह्ये॑ष समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्य-न्तू॑प॒रमा ल॑भेत॒ यस्याना᳚ज्ञातमिव॒ ज्योगा॒मये᳚-त्प्राजाप॒त्यो वै पुरु॑षः प्र॒जाप॑तिः॒ खलु॒ वै तस्य॑ वेद॒ यस्याना᳚ज्ञातमिव॒ ज्योगा॒मय॑ति प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-न्तस्मा॒-थ्स्रामा᳚-न्मुञ्चति तूप॒रो भ॑वति प्राजाप॒त्यो ह्ये॑ -ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै ॥ 40 ॥

(अ॒स्मा॒ - इन्द्र॑मे॒वै - ष - स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै᳚ - प्राजाप॒त्यो हि - त्रीणि॑ च) (अ. 11)

व॒ष॒ट्का॒रो वै गा॑यत्रि॒यै शिरो᳚-ऽच्छिन॒-त्तस्यै॒ रसः॒ परा॑पत॒-त्त-म्बृह॒स्पति॒ रुपा॑-ऽगृह्णा॒थ्सा शि॑तिपृ॒ष्ठा व॒शा-ऽभ॑व॒द्यो द्वि॒तीयः॑ प॒रा-ऽप॑त॒-त्त-म्मि॒त्रावरु॑णा॒-वुपा॑गृह्णीता॒ग्ं॒ सा द्वि॑रू॒पा व॒शा-ऽभ॑व॒-द्यस्तृ॒तीयः॑ प॒राप॑त॒-त्तं-विँश्वे॑ दे॒वा उपा॑गृह्ण॒न्-थ्सा ब॑हुरू॒पा व॒शा भ॑व॒द्य-श्च॑तु॒र्थः प॒राप॑त॒-थ्स पृ॑थि॒वी-म्प्रा-ऽवि॑श॒-त्त-म्बृह॒स्पति॑र॒- [बृह॒स्पति॑र॒भि, अ॒गृ॒ह्णा॒-दस्त्वे॒वा-ऽयं-] 41

-भ्य॑गृह्णा॒-दस्त्वे॒वा-ऽय-म्भोगा॒येति॒ स उ॑क्षव॒श-स्सम॑भव॒-द्यल्लोहि॑त-म्प॒राप॑त॒-त्त-द्रु॒द्र उपा॑-ऽगृह्णा॒-थ्सा रौ॒द्री रोहि॑णी व॒शा-ऽभ॑व-द्बार्हस्प॒त्याग्ं शि॑तिपृ॒ष्ठामा ल॑भेत ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ [खलु॑, वै] 42

वै ब्र॑ह्मवर्च॒स-ञ्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॑-म्ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे मैत्रावरु॒णी-न्द्वि॑रू॒पामा ल॑भेत॒ वृष्टि॑कामो मै॒त्रं-वाँ अह॑र्वारु॒णी रात्रि॑रहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प॒र्जन्यो॑ वर्षति मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प॒र्जन्यं॑-वँर्षयत॒-श्छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै वृष्टि॒-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ [रसे॑न, रसं॒-वृँष्टि॒मव॑ रुन्धे] 43

रसं॒-वृँष्टि॒मव॑ रुन्धे मैत्रावरु॒णी-न्द्वि॑रू॒पामा ल॑भेत प्र॒जाका॑मो मै॒त्रं-वाँ अह॑र्वारु॒णी रात्रि॑रहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प्र॒जाः प्रजा॑यन्ते मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प्र॒जा-म्प्रज॑नयत॒-श्छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै प्र॒जा छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॑-म्प्र॒जामव॑- [रस॑-म्प्र॒जामव॑, रु॒न्धे॒ वै॒श्व॒दे॒वीम्-] 44

-रुन्धे वैश्वदे॒वी-म्ब॑हुरू॒पामा ल॑भे॒तान्न॑कामो वैश्वदे॒वं-वाँ अन्नं॒-विँश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्नं॒ प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वा अन्न॒-ञ्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॒मन्न॒मव॑ रुन्धे वैश्वदे॒वी-म्ब॑हुरू॒पामा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै [वै, स॒जा॒ता विश्वा॑ने॒व] 45

स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै स॑जा॒ता-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रसग्ं॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे बार्हस्प॒त्य- मु॑क्षव॒शमा ल॑भेत ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒सं- [ए॒वा-ऽस्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒सम्, द॒धा॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व] 46

-द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति॒ वशं॒-वाँ ए॒ष च॑रति॒ यदु॒क्षावश॑ इव॒ खलु॒ वै ब्र॑ह्मवर्च॒सं-वँशे॑नै॒व वश॑-म्ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्धेरौ॒द्रीग्ंरोहि॑णी॒मा ल॑भेताभि॒चर॑-न्रु॒द्रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तस्मा॑ ए॒वैन॒मा वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॑ति॒ रोहि॑णी भवति रौ॒द्री ह्ये॑षा दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्र ह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णात्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैन᳚म् ॥ 47 ॥

(अ॒भि - खलु॒ - वृष्टि॒-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न - प्र॒जामव॑ - वैश्वदे॒वा वै - ब्र॑ह्मवर्च॒सं - ँयूप॒ - एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 7)

अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ताग्ं सौ॒रीग् श्वे॒तां-वँ॒शामा-ऽल॑भन्त॒ तयै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ताग्ं सौ॒रीग् श्वे॒तां-वँ॒शामा ल॑भेता॒मुमे॒वा ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति बै॒ल्॒वो यूपो॑ भवत्य॒सौ [ ] 48

वा आ॑दि॒त्यो यतो-ऽजा॑यत॒ ततो॑ बि॒ल्व॑ उद॑तिष्ठ॒-थ्सयो᳚न्ये॒व ब्र॑ह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे ब्राह्मणस्प॒त्या-म्ब॑भ्रुक॒र्णीमा ल॑भेता-भि॒चर॑न्-वारु॒ण-न्दश॑कपाल-म्पु॒रस्ता॒-न्निर्व॑पे॒-द्वरु॑णेनै॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्ग्राहयि॒त्वा ब्रह्म॑णा स्तृणुते बभ्रुक॒र्णी भ॑वत्ये॒तद्वै ब्रह्म॑णो रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्र ह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णा- [-ब॒र्॒हि-श्शृ॒णाति॑, ए॒वैनं॒-वैँभी॑दक] 49

-त्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैनं॑-वैँष्ण॒वं-वाँ॑म॒नमा ल॑भेत॒ यं-यँ॒ज्ञो नोप॒नमे॒-द्विष्णु॒र्वै य॒ज्ञो विष्णु॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ य॒ज्ञ-म्प्र य॑च्छ॒त्युपै॑नं-यँ॒ज्ञो न॑मति वाम॒नो भ॑वति वैष्ण॒वो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै त्वा॒ष्ट्रं-वँ॑ड॒ब मा ल॑भेत प॒शुका॑म॒स्त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानां᳚- [वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नाना᳚म्, प्र॒ज॒न॒यि॒ता] 50

प्रजनयि॒ता त्वष्टा॑रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्मि॑थु॒ना-न्प्र ज॑नयति प्र॒जा हि वा ए॒तस्मि॑-न्प॒शवः॒ प्रवि॑ष्टा॒ अथै॒ष पुमा॒न्थ्सन् व॑ड॒ब-स्सा॒क्षादे॒व प्र॒जा-म्प॒शूनव॑ रुन्धे मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्ते सम॒यका॑मो मि॒त्रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्मि॒त्रेण॒ स-न्न॑यति - [अ-न्न॑यति, वि॒शा॒लो भ॑वति॒] 51

विशा॒लो भ॑वति॒ व्यव॑साययत्ये॒वैन॑-म्प्राजाप॒त्य-ङ्कृ॒ष्णमा ल॑भेत॒ वृष्टि॑कामः प्र॒जाप॑ति॒र्वै वृष्ट्या॑ ईशे प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्षयति कृ॒ष्णो भ॑वत्ये॒तद्वै वृष्ट्यै॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वृष्टि॒मव॑ रुन्धे श॒बलो॑ भवति वि॒द्युत॑मे॒वास्मै॑ जनयि॒त्वा व॑र्षयत्यवाशृ॒ङ्गो भ॑वति॒ वृष्टि॑मे॒वास्मै॒ नि य॑च्छति ॥ 52 ॥

(अ॒सौ - शृ॒णाति॑ - मिथु॒नानां᳚ - नयति - यच्छति) (अ. 8)

वरु॑णग्ं सुषुवा॒णम॒न्नाद्य॒-न्नोपा॑नम॒-थ्स ए॒तां-वाँ॑रु॒णी-ङ्कृ॒ष्णां-वँ॒शाम॑पश्य॒-त्ताग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आल॑भत॒ ततो॒ वै तम॒न्ना-द्य॒मुपा॑-ऽनम॒-द्यमल॑-म॒न्नाद्या॑य॒ सन्त॑म॒न्नाद्य॒-न्नोप॒नमे॒-थ्स ए॒तां ँवा॑रु॒णी-ङ्कृ॒ष्णां-वँ॒शामा ल॑भेत॒ वरु॑णमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒द [अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒दः, ए॒व भ॑वति] 53

ए॒व भ॑वति कृ॒ष्णा भ॑वति वारु॒णी ह्ये॑षा दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत वारु॒ण-ङ्कृ॒ष्णम॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च स॒धांवँन्न॑कामो मै॒त्रीर्वा ओष॑धयो वारु॒णीरापो॒-ऽपा-ञ्च॒ खलु॒ वा ओष॑धीना-ञ्च॒ रस॒मुप॑ जीवामो मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छतो-ऽन्ना॒द ए॒व भ॑व- [ए॒व भ॑वति, अ॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च] 54

(शिखण्डि प्रचतिः)

-त्य॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च स॒धांवाँ ल॑भत उ॒भय॒स्या-व॑रुद्ध्यै॒विशा॑खो॒ यूपो॑ भवति॒ द्वे ह्ये॑ते दे॒वते॒ समृ॑द्ध्यै मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत वारु॒ण-ङ्कृ॒ष्ण-ञ्ज्योगा॑मयावी॒-य-न्मै॒त्रो भव॑ति मि॒त्रेणै॒वा-ऽस्मै॒ वरु॑णग्ं शमयति॒ य-द्वा॑रु॒ण-स्सा॒क्षादे॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चत्यु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व दे॒वा वै पुष्टि॒-न्ना-ऽवि॑न्द॒न्- [ना-ऽवि॑न्दन्न्, ता-म्मि॑थु॒ने॑] 55

-ता-म्मि॑थु॒ने॑ ऽपश्य॒-न्तस्या॒-न्न सम॑राधय॒न्ता-व॒श्विना॑-वब्रूता-मा॒वयो॒र्वा ए॒षा मैतस्यां᳚ ँवदद्ध्व॒मिति॒ साश्विनो॑रे॒वाभ॑व॒द्यः पुष्टि॑काम॒-स्स्या-थ्स ए॒तामा᳚श्वि॒नीं-यँ॒मीं-वँ॒शामा ल॑भेता॒-ऽश्विना॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॒-न्पुष्टि॑-न्धत्तः॒ पुष्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ॥ 56 ॥

(अ॒न्ना॒दो᳚ - ऽन्ना॒द ए॒व भ॑वत्य - विन्द॒न् - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)

आ॒श्वि॒न-न्धू॒म्रल॑लाम॒ मा ल॑भेत॒ यो दुर्ब्रा᳚ह्मण॒-स्सोम॒-म्पिपा॑से-द॒श्विनौ॒ वै दे॒वाना॒-मसो॑मपावास्ता॒-न्तौ प॒श्चा सो॑मपी॒थ-म्प्राप्नु॑ता-म॒श्विना॑-वे॒तस्य॑ दे॒वता॒ यो दुर्ब्रा᳚ह्मण॒-स्सोम॒-म्पिपा॑सत्य॒श्विना॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒-ता-वे॒वा-ऽस्मै॑ सोमपी॒थ-म्प्र य॑च्छत॒ उपै॑नग्ं सोमपी॒थो न॑मति॒ य-द्धू॒म्रो भव॑ति धूम्रि॒माण॑-मे॒वा-ऽस्मा॒-दप॑ हन्ति ल॒लामो॑ [ल॒लामः॑, भ॒व॒ति मु॒ख॒त] 57

भवति मुख॒त ए॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति वाय॒व्य॑-ङ्गोमृ॒गमा ल॑भेत॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं से॑यु॒रपू॑ता॒ वा ए॒तं-वाँगृ॑च्छति॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं स॑न्ति॒ नैष ग्रा॒म्यः प॒शुर्नार॒ण्यो य-द्गो॑मृ॒गो नेवै॒ष ग्रामे॒ नार॑ण्ये॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं स॑न्ति वा॒युर्वै दे॒वाना᳚-म्प॒वित्रं॑-वाँ॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वै- [स ए॒व, ए॒न॒-म्प॒व॒य॒ति॒ परा॑ची॒] 58

-न॑-म्पवयति॒ परा॑ची॒ वा ए॒तस्मै᳚ व्यु॒च्छन्ती॒ व्यु॑च्छति॒ तमः॑ पा॒प्मान॒-म्प्रवि॑शति॒ यस्या᳚-ऽऽश्वि॒ने श॒स्यमा॑ने॒ सूर्यो॒ ना-ऽऽविर्भव॑ति सौ॒र्य-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भेता॒-ऽमु-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-त्तमः॑ पा॒प्मान॒मप॑ हन्ति प्र॒तीच्य॑स्मै व्यु॒च्छन्ती॒ व्यु॑च्छ॒त्यप॒ तमः॑ पा॒प्मानग्ं॑ हते ॥ 59 ॥

(ल॒लामः॒ - स ए॒व - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)

इन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒स्परी, न्द्र॒-न्नरो॒, मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वो, या व॒-श्शर्म॑ ॥ भरे॒ष्विन्द्रग्ं॑ सु॒हवग्ं॑ हवामहे ऽग्ंहो॒मुचग्ं॑ सु॒कृत॒-न्दैव्य॒-ञ्जन᳚म् । अ॒ग्नि-म्मि॒त्रं-वँरु॑णग्ं सा॒तये॒ भग॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी म॒रुतः॑ स्व॒स्तये᳚ ॥ म॒मत्तु॑ नः॒ परि॑ज्मा वस॒र्॒हा म॒मत्तु॒ वातो॑ अ॒पां-वृँष॑ण्वान्न् । शि॒शी॒तमि॑न्द्रापर्वता यु॒व-न्न॒स्तन्नो॒ विश्वे॑ वरिवस्यन्तु दे॒वाः ॥ प्रि॒या वो॒ नाम॑ - [प्रि॒या वो॒ नाम॑, हु॒वे॒ तु॒राणा᳚म् ।] 60

हुवे तु॒राणा᳚म् । आ य-त्तृ॒पन्म॑रुतो वावशा॒नाः ॥ श्रि॒यसे॒ क-म्भा॒नुभि॒-स्स-म्मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ । ते वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥ अ॒ग्निः प्र॑थ॒मो वसु॑भिर्नो अव्या॒-थ्सोमो॑ रु॒द्रेभि॑र॒भि र॑क्षत॒ त्मना᳚ । इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॑र्-ऋतु॒धा कृ॑णोत्वादि॒त्यैर्नो॒ वरु॑ण॒-स्सग्ं शि॑शातु ॥ स-न्नो॑ दे॒वो वसु॑भिर॒ग्नि-स्सग्ं [वसु॑भिर॒ग्नि-स्सम्, सोम॑स्त॒नूभी॑ रु॒द्रिया॑भिः ।] 61

सोम॑स्त॒नूभी॑ रु॒द्रिया॑भिः । समिन्द्रो॑ म॒रुद्भि॑ र्य॒ज्ञियै॒-स्समा॑दि॒त्यैर्नो॒ वरु॑णो अजिज्ञिपत् ॥ यथा॑-ऽऽदि॒त्या वसु॑भि-स्सम्बभू॒वु-र्म॒रुद्भी॑ रु॒द्रा-स्स॒मजा॑नता॒भि । ए॒वा त्रि॑णाम॒न्न-हृ॑णीयमाना॒ विश्वे॑ दे॒वा-स्सम॑नसो भवन्तु ॥ कुत्रा॑ चि॒द्यस्य॒ समृ॑तौ र॒ण्वा नरो॑ नृ॒षद॑ने । अर्ह॑न्तश्चि॒-द्यमि॑न्ध॒ते स॑ञ्ज॒नय॑न्ति ज॒न्तवः॑ ॥ सं-यँदि॒षो वना॑महे॒ सग्ं ह॒व्या मानु॑षाणाम् । उ॒त द्यु॒म्नस्य॒ शव॑स [शव॑सः, ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिमा द॑दे ।] 62

ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिमा द॑दे ॥ य॒ज्ञो दे॒वाना॒-म्प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्तः॑ । आ वो॒-ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒ग्ं॒ होश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रा-ऽस॑त् ॥ शुचि॑र॒प-स्सू॒यव॑सा अद॑ब्ध॒ उप॑ क्षेति वृ॒द्धव॑या-स्सु॒वीरः॑ । नकि॒ष्टं(2) घ्न॒न्त्यन्ति॑तो॒ न दू॒राद्य आ॑दि॒त्याना॒-म्भव॑ति॒ प्रणी॑तौ ॥ धा॒रय॑न्त आदि॒त्यासो॒ जग॒थ्स्था दे॒वा विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य गो॒पाः । दी॒र्घाधि॑यो॒ रक्ष॑माणा [रक्ष॑माणाः, अ॒सु॒र्य॑मृ॒तावा॑न॒-] 63

असु॒र्य॑मृ॒तावा॑न॒-श्चय॑माना ऋ॒णानि॑ ॥ ति॒स्रो भूमी᳚र्धारय॒-न्त्रीग्ं रु॒त द्यू-न्त्रीणि॑ व्र॒ता वि॒दथे॑ अ॒न्तरे॑षाम् । ऋ॒तेना॑-ऽऽदित्या॒ महि॑ वो महि॒त्व-न्तद॑र्यमन् वरुण मित्र॒ चारु॑ ॥ त्यान्नु क्ष॒त्रिया॒ग्ं॒ अव॑ आदि॒त्यान्. या॑चिषामहे । सु॒मृ॒डी॒काग्ं अ॒भिष्ट॑ये ॥ न द॑क्षि॒णा विचि॑किते॒ न स॒व्या न प्रा॒चीन॑मादित्या॒ नोत प॒श्चा । पा॒क्या॑ चिद्वसवो धी॒र्या॑ चि- [धी॒र्या॑ चित्, यु॒ष्मानी॑तो॒] 64

-द्यु॒ष्मानी॑तो॒ अभ॑य॒-ञ्ज्योति॑रश्याम् ॥ आ॒दि॒त्याना॒मव॑सा॒ नूत॑नेन सक्षी॒महि॒ शर्म॑णा॒ शन्त॑मेन । अ॒ना॒गा॒स्त्वे अ॑दिति॒त्वे तु॒रास॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञ-न्द॑धतु॒ श्रोष॑माणाः ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ 65 ॥

(नामा॒ - ऽग्नि-स्सग्ं - शव॑सो॒ - रक्ष॑माणा - धी॒र्या॑-ञ्चि॒दे - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 11)

(वा॒य॒व्यं॑ - प्रा॒जप॑ति॒स्ता वरु॑णं - देवासु॒रा ए॒ष्व॑ - सावा॑दि॒त्यो दश॑र्षभा॒-मिन्द्रो॑ व॒लस्य॑ - बार्हस्प॒त्यं - ँव॑षट्का॒रो॑ - ऽसौसौ॒रीं॒ - ँव॑रुण -माश्वि॒न - मिन्द्रं॑-वोँ॒ नर॒ - एकाद॑श)

(वा॒य॒व्य॑ - माग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वी - म॒सावा॑दि॒त्यो - वा अ॑होरा॒त्राणि॑ - वषट्का॒रः - प्र॑जनयि॒ता - हु॑वे तु॒राणां॒ - पञ्च॑षष्टिः )

(वा॒य॒व्य॑म्, प्रमो॑षीः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥