କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ପଶୁଵିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଵା॒ଯ॒ଵ୍ଯଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ଵେ॒ତମା ଲ॑ଭେତ॒ ଭୂତି॑କାମୋ ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ କ୍ଷେପି॑ଷ୍ଠା ଦେ॒ଵତା॑ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ଭୂତି॑-ଙ୍ଗମଯତି॒ ଭଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵା-ତି॑କ୍ଷିପ୍ରା ଦେ॒ଵତେତ୍ଯା॑ହୁ॒-ସ୍ସୈନ॑ମୀଶ୍ଵ॒ରା ପ୍ର॒ଦହ॒ ଇତ୍ଯେ॒ତମେ॒ଵ ସନ୍ତଂ॑-ଵାଁ॒ଯଵେ॑ ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ତ॒ ଆ ଲ॑ଭେତ ନି॒ଯୁଦ୍ଵା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ଧୃତି॑ର୍ଧୃ॒ତ ଏ॒ଵ ଭୂତି॒ମୁପୈ॒ତ୍ଯ ପ୍ର॑ଦାହାଯ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ [ ] 1
ଵା॒ଯଵେ॑ ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ତ॒ ଆ ଲ॑ଭେତ॒ ଗ୍ରାମ॑କାମୋ ଵା॒ଯୁର୍ଵା ଇ॒ମାଃ ପ୍ର॒ଜା ନ॑ସ୍ଯୋ॒ତା ନେ॑ନୀଯତେ ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ନ୍ତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜା ନ॑ସ୍ଯୋ॒ତା ନିଯ॑ଚ୍ଛତି ଗ୍ରା॒ମ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ତେ ଭଵତି ଧ୍ରୁ॒ଵା ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ॑ପଗାଃ କରୋତି ଵା॒ଯଵେ॑ ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ତ॒ ଆ ଲ॑ଭେତ ପ୍ର॒ଜାକା॑ମଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵୈ ଵା॒ଯୁର॑ପା॒ନୋ ନି॒ଯୁ-ତ୍ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନୌ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜାଯା॒ [ପ୍ର॒ଜାଯାଃ᳚, ଅପ॑] 2
ଅପ॑ କ୍ରାମତୋ॒ ଯୋ-ଽଲ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଯୈ॒ ସ-ନ୍ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ନ ଵି॒ନ୍ଦତେ॑ ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ନ୍ତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ୍ର ଜ॑ନଯତି ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଵାଁ॒ଯଵେ॑ ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ତ॒ ଆ ଲ॑ଭେତ॒ ଜ୍ଯୋଗା॑ମଯାଵୀ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵୈ ଵା॒ଯୁର॑ପା॒ନୋ ନି॒ଯୁ-ତ୍ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନୌ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା॒ ଦପ॑କ୍ରାମତୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ ଜ୍ଯୋଗା॒ମଯ॑ତି ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ନ୍ତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ - [ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑, ଧା॒ଵ॒ତି॒ ସ] 3
ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵା-ଽସ୍ମି॑-ନ୍ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଦ॑ଧାତ୍ଯୁ॒ତ ଯଦୀ॒ତାସୁ॒ର୍ଭଵ॑ତି॒ ଜୀଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଇ॒ଦମେକ॑ ଆସୀ॒-ଥ୍ସୋ॑-ଽକାମଯତ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶୂନ୍-ଥ୍ସୃ॑ଜେ॒ଯେତି॒ ସ ଆ॒ତ୍ମନୋ॑ ଵ॒ପାମୁଦ॑କ୍ଖିଦ॒-ତ୍ତାମ॒ଗ୍ନୌ ପ୍ରାଗୃ॑ହ୍ଣା॒-ତ୍ତତୋ॒-ଽଜସ୍ତୂ॑ପ॒ର-ସ୍ସମ॑ଭଵ॒-ତ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାଯୈ॑ ଦେ॒ଵତା॑ଯା॒ ଆ ଽଲ॑ଭତ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ॒ ଯଃ ପ୍ର॒ଜାକା॑ମଃ [ ] 4
ପ॒ଶୁକା॑ମ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ଏ॒ତ-ମ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯମ॒ଜ-ନ୍ତୂ॑ପ॒ରମା ଲ॑ଭେତ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତି॒ ଯଚ୍ଛ୍ମ॑ଶ୍ରୁ॒ଣସ୍ତ-ତ୍ପୁରୁ॑ଷାଣାଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଯଁ-ତ୍ତୂ॑ପ॒ରସ୍ତଦଶ୍ଵା॑ନାଂ॒-ଯଁଦ॒ନ୍ଯତୋ॑ଦ॒-ନ୍ତ-ଦ୍ଗଵାଂ॒-ଯଁଦଵ୍ଯା॑ ଇଵ ଶ॒ଫାସ୍ତଦଵୀ॑ନାଂ॒-ଯଁଦ॒ଜସ୍ତ-ଦ॒ଜାନା॑-ମେ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ଵୈ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॒ସ୍ତା- [ପ॒ଶଵ॒ସ୍ତାନ୍, ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ] 5
-ନ୍ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ସୋମାପୌ॒ଷ୍ଣ-ନ୍ତ୍ରୈ॒ତମା ଲ॑ଭେତ ପ॒ଶୁକା॑ମୋ॒ଦ୍ଵୌ ଵା ଅ॒ଜାଯୈ॒ ସ୍ତନୌ॒ ନାନୈ॒ଵ ଦ୍ଵାଵ॒ଭି ଜାଯେ॑ତେ॒ ଊର୍ଜ॒-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॑-ନ୍ତୃ॒ତୀଯଃ॑ସୋମାପୂ॒ଷଣା॑ଵେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଵେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତ॒-ସ୍ସୋମୋ॒ ଵୈ ରେ॑ତୋ॒ଧାଃ ପୂ॒ଷା ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ର॑ଜନଯି॒ତା ସୋମ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ରେତୋ॒ ଦଧା॑ତି ପୂ॒ଷା ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ର ଜ॑ନଯ॒ତ୍ଯୌଦୁ॑ମ୍ବରୋ॒ ଯୂପୋ॑ ଭଵ॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵା ଉ॑ଦୁ॒ମ୍ବର॒ ଊର୍କ୍ପ॒ଶଵ॑ ଊ॒ର୍ଜୈଵାସ୍ମା॒ ଊର୍ଜ॑-ମ୍ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ 6 ॥
(ଅପ୍ର॑ଦାହାଯ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ - ପ୍ର॒ଜାଯା॑ - ଆ॒ମଯ॑ତି ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ନି॒ଯୁତ୍ଵ॑ତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ - ପ୍ର॒ଜାକ॑ମ॒ - ସ୍ତାନ୍ - ଯୂପ॒ - ସ୍ତ୍ରଯୋ॑ଦଶ ଚ ) (ଅ. 1)
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ॒ ତା ଅ॑ସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟାଃ ପରା॑ଚୀରାଯ॒-ନ୍ତା ଵରୁ॑ଣମଗଚ୍ଛ॒-ନ୍ତା ଅନ୍ଵୈ॒-ତ୍ତାଃ ପୁନ॑ରଯାଚତ॒ ତା ଅ॑ସ୍ମୈ॒ ନ ପୁନ॑ରଦଦା॒-ଥ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୀ॒ଷ୍ଵାଥ॑ ମେ॒ ପୁନ॑ର୍ଦେ॒ହୀତି॒ ତାସାଂ॒-ଵଁର॒ମା ଽଲ॑ଭତ॒ ସ କୃ॒ଷ୍ଣ ଏକ॑ଶିତିପାଦ-ଭଵ॒ଦ୍ଯୋ ଵରୁ॑ଣ ଗୃହୀତ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ଏ॒ତଂ-ଵାଁ॑ରୁ॒ଣ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣ-ମେକ॑ଶିତିପାଦ॒ମା-ଲ॑ଭେତ॒ ଵରୁ॑ଣ- [ଵରୁ॑ଣମ୍, ଏ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑] 7
-ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଵଁରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତି କୃ॒ଷ୍ଣ ଏକ॑ଶିତିପା-ଦ୍ଭଵତି ଵାରୁ॒ଣୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ସୁଵ॑ର୍ଭାନୁରାସୁ॒ର-ସ୍ସୂର୍ଯ॒-ନ୍ତମ॑ସା-ଽଵିଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ ତସ୍ମୈ॑ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତି-ମୈଚ୍ଛ॒-ନ୍ତସ୍ଯ॒ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ନ୍ତମୋ॒-ଽପାଘ୍ନ॒ନ୍-ଥ୍ସା କୃ॒ଷ୍ଣା-ଽଵି॑ରଭଵ॒-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସା ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒ ଯତ ତୃ॒ତୀଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସା ବ॑ଲ॒କ୍ଷୀ ଯଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ଥା-ଦ॒ପାକୃ॑ନ୍ତ॒ନ୍-ଥ୍ସା ଽଵି॑ର୍ଵ॒ଶା [ ] 8
ସମ॑ଭଵ॒-ତ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ-ନ୍ଦେଵପ॒ଶୁର୍ଵା ଅ॒ଯଗ୍ଂ ସମ॑ଭୂ॒-ତ୍କସ୍ମା॑ ଇ॒ମମା ଲ॑ଫ୍ସ୍ଯାମହ॒ ଇତ୍ଯଥ॒ ଵୈ ତର୍ହ୍ଯଲ୍ପା॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାସୀ॒-ଦଜା॑ତା॒ ଓଷ॑ଧଯ॒ସ୍ତାମଵିଂ॑-ଵଁ॒ଶାମା॑ଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯଃ॒ କାମା॒ଯା-ଽଲ॑ଭନ୍ତ॒ ତତୋ॒ ଵା ଅପ୍ର॑ଥତ ପୃଥି॒ଵ୍ଯ-ଜା॑ଯ॒ନ୍ତୌଷ॑ଧଯୋ॒ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ॒ ପ୍ରଥେ॑ଯ ପ॒ଶୁଭିଃ॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ଜାଯେ॒ଯେତି॒ ସ ଏ॒ତାମଵିଂ॑-ଵଁ॒ଶାମା॑ଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯଃ॒ କାମା॒ଯା- [କାମା॑ଯ, ଆଲ॑ଭେତା ଽଽଦି॒ତ୍ଯାନେ॒ଵ] 9
-ଽଽଲ॑ଭେତା ଽଽଦି॒ତ୍ଯାନେ॒ଵ କାମ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଥଯ॑ନ୍ତି ପ॒ଶୁଭିଃ॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ଜନଯନ୍ତ୍ଯ॒-ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ନ ଵ୍ଯ॑ରୋଚତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତିମୈଚ୍ଛ॒-ନ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତା ମ॒ଲ୍॒ହା ଆଲ॑ଭନ୍ତା-ଽଽଗ୍ନେ॒ଯୀ-ଙ୍କୃ॑ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॒ଵୀଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ॑ହି॒ତାମୈ॒ନ୍ଦ୍ରୀଗ୍ ଶ୍ଵେ॒ତା-ମ୍ବା॑ର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯା-ନ୍ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ରୁଚ॑ମଦଧୁ॒ର୍ଯୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-କା॑ମ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତା ମ॒ଲ୍॒ହା ଆ ଲ॑ଭେତା- [ଆ ଲ॑ଭେତ, ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୀ-ଙ୍କୃ॑ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॒ଵୀଗ୍ଂ] 10
(ଶିଖଣ୍ଡି ପଞ୍ଚତି)
-ଽଽଗ୍ନେ॒ଯୀ-ଙ୍କୃ॑ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॒ଵୀଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ॑ହି॒ତାମୈ॒ନ୍ଦ୍ରୀଗ୍ ଶ୍ଵେ॒ତା-ମ୍ବା॑ର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯାମେ॒ତା ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॒-ସ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତା ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ନ୍ଦ॑ଧତି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ଵ॒ସନ୍ତା᳚ ପ୍ରା॒ତରା᳚ଗ୍ନେ॒ଯୀ-ଙ୍କୃ॑ଷ୍ଣ ଗ୍ରୀ॒ଵୀମା ଲ॑ଭେତ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେ ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ ସଗ୍ଂହି॒ତାମୈ॒ନ୍ଦ୍ରୀଗ୍ଂ ଶ॒ରଦ୍ଯ॑ପରା॒ହ୍ଣେ ଶ୍ଵେ॒ତା-ମ୍ବା॑ର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯା-ନ୍ତ୍ରୀଣି॒ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॒ ତେଜାଗ୍ଂ॑ସି ଵ॒ସନ୍ତା᳚ ପ୍ରା॒ତର୍ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେ ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ ଶ॒ରଦ୍ଯ॑ପରା॒ହ୍ଣେ ଯାଵ॑ନ୍ତ୍ଯେ॒ଵ ତେଜାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତାନ୍ଯେ॒ଵା- [ତାନ୍ଯେ॒ଵ, ଅଵ॑ ରୁନ୍ଧେ] 11
-ଽଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ॒ର୍ଯାଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵୈ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସସ୍ଯ॑ ପ୍ରଦା॒ତା ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛତି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ଗ॒ର୍ଭିଣ॑ଯୋ ଭଵନ୍ତୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୈଁ ଗର୍ଭ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧତି ସାରସ୍ଵ॒ତୀ-ମ୍ମେ॒ଷୀମା ଲ॑ଭେତ॒ ଯ ଈ᳚ଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା॒ଚୋ ଵଦି॑ତୋ॒-ସ୍ସନ୍ ଵାଚ॒-ନ୍ନ ଵଦେ॒-ଦ୍ଵାଗ୍ଵୈ ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସୈଵାସ୍ମି॒- [ସୈଵାସ୍ମିନ୍ନ୍॑, ଵାଚ॑-ନ୍ଦଧାତି] 12
-ନ୍ଵାଚ॑-ନ୍ଦଧାତି ପ୍ରଵଦି॒ତା ଵା॒ଚୋ ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯପ॑ନ୍ନଦତୀ ଭଵତି॒ ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯା᳚-ସ୍ସର୍ଵାଂ॒-ଵାଁଚଂ॑-ଵଁଦନ୍ତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ॒ମା ଲ॑ଭେତ ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ୍ବ॒ଭ୍ରୁ-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗା॑ମଯାଵ୍ଯ॒ଗ୍ନିଂ-ଵାଁ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ଶରୀ॑ର-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି॒ ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରସୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ ଜ୍ଯୋଗା॒ମଯ॑ତ୍ଯ॒ଗ୍ନେରେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶରୀ॑ର-ନ୍ନିଷ୍କ୍ରୀ॒ଣାତି॒ ସୋମା॒-ଦ୍ରସ॑ମୁ॒ତ ଯଦୀ॒ତାସୁ॒ର୍ଭଵ॑ତି॒ ଜୀଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ୍ବ॒ଭ୍ରୁମା ଲ॑ଭେତା-ଽଽଗ୍ନେ॒ଯ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାକା॑ମ॒-ସ୍ସୋମୋ॒ [ସୋମଃ॑, ଵୈ ରେ॑ତୋ॒ଧା] 13
ଵୈ ରେ॑ତୋ॒ଧା ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ରଜନଯି॒ତା ସୋମ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ରେତୋ॒ ଦଧା᳚ତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଃ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତି ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚ ପ୍ର॒ଜାମା᳚ଗ୍ନେ॒ଯ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ॒ମା ଲ॑ଭେତ ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ୍ବ॒ଭ୍ରୁଂ-ଯୋଁ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୋ ଵି॒ଦ୍ଯାମ॒ନୂଚ୍ଯ॒ ନ ଵି॒ରୋଚେ॑ତ॒ ଯଦା᳚ଗ୍ନେ॒ଯୋ ଭଵ॑ତି॒ ତେଜ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତେନ॑ ଦଧାତି॒ ଯ-ଥ୍ସୌ॒ମ୍ଯୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ନ୍ତେନ॑ କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ ଆଗ୍ନେ॒ଯୋ ଭ॑ଵତି॒ ତମ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ଦପ॑ ହନ୍ତି ଶ୍ଵେ॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ [ଭ॑ଵତି, ରୁଚ॑ମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧାତି] 14
ରୁଚ॑ମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧାତି ବ॒ଭ୍ରୁ-ସ୍ସୌ॒ମ୍ଯୋ ଭ॑ଵତି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତ୍ଵିଷି॑-ନ୍ଦଧାତ୍ଯା-ଗ୍ନେ॒ଯ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ॒ମା ଲ॑ଭେତ ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ୍ବ॒ଭ୍ରୁମା᳚ଗ୍ନେ॒ଯ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ-ମ୍ପୁରୋ॒ଧାଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ପର୍ଧ॑ମାନ ଆଗ୍ନେ॒ଯୋ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣ-ସ୍ସୌ॒ମ୍ଯୋ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯୋ॑-ଽଭିତଃ॑ ସୌ॒ମ୍ଯମା᳚ଗ୍ନେ॒ଯୌ ଭ॑ଵତ॒-ସ୍ତେଜ॑ସୈ॒ଵ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋଭ॒ଯତୋ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ପରି॑ ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯେକ॒ଧା ସ॒ମା ଵୃ॑ଙ୍କ୍ତେ ପୁ॒ର ଏ॑ନ-ନ୍ଦଧତେ ॥ 15 ॥
(ଲ॒ଭେ॒ତ॒ ଵରୁ॑ଣଂ - ଁଵ॒ଶୈ - ତାମଵିଂ॑-ଵଁ॒ଶାମା॑ଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯଃ॒ କାମା॑ଯ - ମ॒ଲ୍ହା ଆ ଲ॑ଭେତ॒ - ତାନ୍ଯେ॒ଵ - ସୈଵାସ୍ମି॒ନ୍ଥ୍ - ସୋମଃ॑ - ସ୍ଵେ॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ - ତ୍ରିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 2)
ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା ଏ॒ଷୁ ଲୋ॒କେଷ୍ଵ॑ସ୍ପର୍ଧନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॑-ର୍ଵାମ॒ନମ॑ପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାଯୈ॑ ଦେ॒ଵତା॑ଯା॒ ଆ-ଽଲ॑ଭତ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ସ ଇ॒ମାଂ-ଲୋଁ॒କାନ॒ଭ୍ଯ॑ଜଯଦ୍- ଵୈଷ୍ଣ॒ଵଂ-ଵାଁ॑ମ॒ନମା ଲ॑ଭେତ॒ ସ୍ପର୍ଧ॑ମାନୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ରେ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵେମାନ୍ ଁଲୋ॒କାନ॒ଭି ଜ॑ଯତି॒ ଵିଷ॑ମ॒ ଆ ଲ॑ଭେତ॒ ଵିଷ॑ମା ଇଵ॒ ହୀମେ ଲୋ॒କା-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ମନ୍ଯୁ॒ମତେ॒ ମନ॑ସ୍ଵତେ ଲ॒ଲାମ॑-ମ୍ପ୍ରାଶୃ॒ଙ୍ଗମା ଲ॑ଭେତ ସଙ୍ଗ୍ରା॒ମେ [ ] 16
ସଂଯଁ॑ତ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ଵୈ ମ॒ନ୍ଯୁନା॒ ମନ॑ସା ସଙ୍ଗ୍ରା॒ମ-ଞ୍ଜ॑ଯ॒ତୀନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ମ॑ନ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ॒-ମ୍ମନ॑ସ୍ଵନ୍ତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ମ୍ମ॒ନ୍ଯୁ-ମ୍ମନୋ॑ ଦଧାତି॒ ଜଯ॑ତି॒ ତଗ୍ଂ ସ॑ଗ୍ରା॒ମ୍ମମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତେ ପୃଶ୍ଞିସ॒କ୍ଥମା ଲ॑ଭେତ॒ ଗ୍ରାମ॑କାମ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ନ୍ତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ସ ଜା॒ତା-ନ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତି ଗ୍ରା॒ମ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଯଦୃ॑ଷ॒ଭସ୍ତେନୈ॒- [ଯଦୃ॑ଷ॒ଭସ୍ତେନ॑, ଐ॒ନ୍ଦ୍ରୋ ଯ-ତ୍ପୃଶ୍ଞି॒ସ୍ତେନ॑] 17
-ନ୍ଦ୍ରୋ ଯ-ତ୍ପୃଶ୍ଞି॒ସ୍ତେନ॑ ମାରୁ॒ତ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପୃ॑ଶ୍ଞିସ॒କ୍ଥୋ ଭ॑ଵତି ପଶ୍ଚାଦନ୍ଵ-ଵସା॒ଯିନୀ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ଵିଶ॑-ଙ୍କରୋତି ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ୍ବ॒ଭ୍ରୁମା ଲ॑ଭେ॒ତାନ୍ନ॑କାମ-ସ୍ସୌ॒ମ୍ଯଂ-ଵାଁ ଅନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମ॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ରଯ॑॑ଚ୍ଛତ୍ଯନ୍ନା॒ଦ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି ବ॒ଭ୍ରୁର୍ଭ॑ଵତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଅନ୍ନ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ୍ବ॒ଭ୍ରୁମା ଲ॑ଭେତ॒ ଯମଲଗ୍ଂ॑ [ଯମଲ᳚ମ୍, ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒] 18
ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒ ସନ୍ତଗ୍ଂ॑ ରା॒ଜ୍ଯ-ନ୍ନୋପ॒ନମେ᳚-ଥ୍ସୌ॒ମ୍ଯଂ-ଵୈଁ ରା॒ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସୋମ॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରା॒ଜ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛ॒ତ୍ଯୁପୈ॑ନଗ୍ଂ ରା॒ଜ୍ଯ-ନ୍ନ॑ମତି ବ॒ଭ୍ରୁର୍ଭ॑ଵତ୍ଯେ॒ତ-ଦ୍ଵୈ ସୋମ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଵୃତ୍ର॒ତୁରେ॑ ଲ॒ଲାମ॑-ମ୍ପ୍ରାଶୃ॒ଙ୍ଗମା ଲ॑ଭେତ ଗ॒ତଶ୍ରୀଃ᳚ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମଃ ପା॒ପ୍ମାନ॑ମେ॒ଵ ଵୃ॒ତ୍ର-ନ୍ତୀ॒ର୍ତ୍ଵା ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ତୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯାଭିମାତି॒ଘ୍ନେ ଲ॒ଲାମ॑-ମ୍ପ୍ରାଶୃ॒ଙ୍ଗମା [ଲ॒ଲାମ॑-ମ୍ପ୍ରାଶୃ॒ଙ୍ଗମା, ଲ॒ଭେ॒ତ॒ ଯଃ ପା॒ପ୍ମନା॑] 19
20
ଲ॑ଭେତ॒ ଯଃ ପା॒ପ୍ମନା॑ ଗୃହୀ॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ପା॒ପ୍ମା ଵା ଅ॒ଭିମା॑ତି॒ରିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵା- ଭି॑ମାତି॒ହନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା᳚-ତ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑ମ॒ଭିମା॑ତି॒-ମ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଵ॒ଜ୍ରିଣେ॑ ଲ॒ଲାମ॑-ମ୍ପ୍ରାଶୃ॒ଙ୍ଗମା ଲ॑ଭେତ॒ ଯମଲଗ୍ଂ॑ ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒ ସନ୍ତଗ୍ଂ॑ ରା॒ଜ୍ଯ-ନ୍ନୋପ॒ନମେ॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ଵ॒ଜ୍ରିଣ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ଵଜ୍ର॒-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛତି॒ ସ ଏ॑ନଂ॒ ଁଵଜ୍ରୋ॒ ଭୂତ୍ଯା॑ ଇନ୍ଧ॒ ଉପୈ॑ନଗ୍ଂ ରା॒ଜ୍ଯ-ନ୍ନ॑ମତି ଲ॒ଲାମଃ॑ ପ୍ରାଶୃ॒ଙ୍ଗୋ ଭ॑ଵତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵୈ ଵଜ୍ର॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 20
(ସ॒ଗ୍ରା॒ମ୍ମେ - ତେନା - ଲ॑ - ମଭିମାତି॒ଘ୍ନେ ଲ॒ଲାମ॑-ମ୍ପ୍ରାଶୃ॒ଙ୍ଗମୈ - ନଂ॒ - ପଞ୍ଚ॑ଦଶ ଚ ) (ଅ. 3)
ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ନ ଵ୍ଯ॑ରୋଚତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତିମୈଚ୍ଛ॒-ନ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତା-ନ୍ଦଶ॑ର୍ଷଭା॒ମା-ଽଲ॑ଭନ୍ତ॒ ତଯୈ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ରୁଚ॑ମଦଧୁ॒ର୍ଯୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସକା॑ମ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତା-ନ୍ଦଶ॑ର୍ଷଭା॒ମା ଲ॑ଭେତା॒-ମୁମେ॒ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ନ୍ଦ॑ଧାତି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ଵ॒ସନ୍ତା᳚ ପ୍ରା॒ତସ୍ତ୍ରୀନ୍ ଁଲ॒ଲାମା॒ନା ଲ॑ଭେତ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେ ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ॒ - [ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ, ତ୍ରୀଞ୍ଛି॑ତି ପୃ॒ଷ୍ଠାଞ୍ଛ॒ରଦ୍ଯ॑ପରା॒ହ୍ଣେ] 21
ତ୍ରୀଞ୍ଛି॑ତି ପୃ॒ଷ୍ଠାଞ୍ଛ॒ରଦ୍ଯ॑ପରା॒ହ୍ଣେ ତ୍ରୀଞ୍ଛି॑ତି॒ଵାରା॒-ନ୍ତ୍ରୀଣି॒ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॒ ତେଜାଗ୍ଂ॑ସି ଵ॒ସନ୍ତା᳚ ପ୍ରା॒ତର୍ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେ ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ ଶ॒ରଦ୍ଯ॑ପରା॒ହ୍ଣେ ଯାଵ॑ନ୍ତ୍ଯେ॒ଵ ତେଜାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତାନ୍ଯେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରଯ॒ ଆ ଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ-ଽଭି ପୂ॒ର୍ଵମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତେଜୋ॑ ଦଧାତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ॒ର୍ଯାଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵୈ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସସ୍ଯ॑ ପ୍ରଦା॒ତା ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛତି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯ-ଙ୍କଦ୍ରୁ॒- [ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯ-ଙ୍କଦ୍ରୁ᳚ମ୍, ଆ ଲ॑ଭେତ] 22
-ମା ଲ॑ଭେତ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଦେ॒ଵତା᳚ସ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି॒ ଯଦି॑ ବିଭୀ॒ଯା-ଦ୍ଦୁ॒ଶ୍ଚର୍ମା॑ ଭଵିଷ୍ଯା॒ମୀତି॑ ସୋମାପୌ॒ଷ୍ଣଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଯା॒ମମା ଲ॑ଭେତ ସୌ॒ମ୍ଯୋ ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ପୁରୁ॑ଷଃ ପୌ॒ଷ୍ଣାଃ ପ॒ଶଵ॒-ସ୍ସ୍ଵଯୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ॒ଶୁଭି॒ସ୍ତ୍ଵଚ॑-ଙ୍କରୋତି॒ ନ ଦୁ॒ଶ୍ଚର୍ମା॑ ଭଵତି ଦେ॒ଵାଶ୍ଚ॒ ଵୈ ଯ॒ମଶ୍ଚା॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ᳚-ଽସ୍ପର୍ଧନ୍ତ॒ ସ ଯ॒ମୋ ଦେ॒ଵାନା॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମଯୁଵତ॒ ତଦ୍ଯ॒ମସ୍ଯ॑ [ତଦ୍ଯ॒ମସ୍ଯ॑, ଯ॒ମ॒ତ୍ଵ-ନ୍ତେ] 23
ଯମ॒ତ୍ଵ-ନ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ମନ୍ଯନ୍ତ ଯ॒ମୋ ଵା ଇ॒ଦମ॑ଭୂ॒-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ ଇତି॒ ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ମୁପା॑ଧାଵ॒ନ୍-ଥ୍ସ ଏ॒ତୌ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରା॒ତ୍ମନ॑ ଉକ୍ଷଵ॒ଶୌ ନିର॑ମିମୀତ॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଷ୍ଣାଵରୁ॒ଣୀଂ-ଵଁ॒ଶାମା-ଽଲ॑ଭନ୍ତୈ॒ନ୍ଦ୍ରମୁ॒କ୍ଷାଣ॒ନ୍ତଂ-ଵଁରୁ॑ଣେନୈ॒ଵ ଗ୍ରା॑ହଯି॒ତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁ॑ନା ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତୈ॒ନ୍ଦ୍ରେଣୈ॒-ଵାସ୍ଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ॑-ଵୃଞ୍ଜତ॒ ଯୋ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ସ୍ପର୍ଧ॑ମାନୋ ଵୈଷ୍ଣାଵରୁ॒ଣୀଂ- [ଵୈଷ୍ଣାଵରୁ॒ଣୀମ୍, ଵ॒ଶାମା] 24
-ଁଵ॒ଶାମା ଲ॑ଭେତୈ॒ନ୍ଦ୍ରମୁ॒କ୍ଷାଣଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣେନୈ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗ୍ରାହଯି॒ତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁ॑ନା ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ପ୍ରଣୁ॑ଦତ ଐ॒ନ୍ଦ୍ରେଣୈ॒ଵାସ୍ଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୃଁ॑ଙ୍କ୍ତେ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚ସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵ॒ତୀନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହ॒-ନ୍ତଂ-ଵୃଁ॒ତ୍ରୋ ହ॒ତ-ଷ୍ଷୋ॑ଡ॒ଶଭି॑-ର୍ଭୋ॒ଗୈର॑ସିନା॒-ତ୍ତସ୍ଯ॑ ଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଶୀର୍ଷ॒ତୋ ଗାଵ॒ ଉଦା॑ଯ॒-ନ୍ତା ଵୈ॑ଦେ॒ହ୍ଯୋ॑-ଽଭଵ॒-ନ୍ତାସା॑ମୃଷ॒ଭୋ ଜ॒ଘନେ-ଽନୂଦୈ॒-ତ୍ତମିନ୍ଦ୍ରୋ॑- [ଜ॒ଘନେ-ଽନୂଦୈ॒-ତ୍ତମିନ୍ଦ୍ରଃ॑, ଅ॒ଚା॒ଯ॒ଥ୍ସୋ॑-ଽମନ୍ଯତ॒] 25
-ଽଚାଯ॒ଥ୍ସୋ॑-ଽମନ୍ଯତ॒ ଯୋ ଵା ଇ॒ମମା॒ଲଭେ॑ତ॒ ମୁଚ୍ଯେ॑ତା॒ସ୍ମା-ତ୍ପା॒ପ୍ମନ॒ ଇତି॒ ସ ଆ᳚ଗ୍ନେ॒ଯ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ॒ମା ଲ॑ଭତୈ॒ନ୍ଦ୍ରମୃ॑ଷ॒ଭ-ନ୍ତସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ସୃତ-ଷ୍ଷୋଡଶ॒ଧା ଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଭୋ॒ଗାନପ୍ଯ॑ଦହଦୈ॒ନ୍ଦ୍ରେଣେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ- ମା॒ତ୍ମନ୍ନ॑ଧତ୍ତ॒ ଯଃ ପା॒ପ୍ମନା॑ ଗୃହୀ॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ଆ᳚ଗ୍ନେ॒ଯ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ॒ମା ଲ॑ଭେତୈ॒ନ୍ଦ୍ରମୃ॑ଷ॒ଭ-ମ॒ଗ୍ନିରେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ସୃତଃ [ ] 26
ପା॒ପ୍ମାନ॒ମପି॑ ଦହତ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ରେଣେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ମୁଚ୍ଯ॑ତେ ପା॒ପ୍ମନୋ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ଦ୍ଯା॑ଵାପୃଥି॒ଵ୍ଯା᳚-ନ୍ଧେ॒ନୁମା ଲ॑ଭେତ॒ ଜ୍ଯୋଗ॑ପରୁଦ୍ଧୋ॒ ଽନଯୋ॒ର୍॒ହି ଵା ଏ॒ଷୋ-ଽପ୍ର॑ତିଷ୍ଠି॒ତୋ-ଽଥୈ॒ଷ ଜ୍ଯୋଗପ॑ରୁଦ୍ଧୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଏ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତେ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମଯତଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ପର୍ଯା॒ରିଣୀ॑ ଭଵତି ପର୍ଯା॒ରୀଵ॒ ହ୍ଯେ॑ତସ୍ଯ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଯୋଁ ଜ୍ଯୋଗ॑ପରୁଦ୍ଧ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵାଯ॒ଵ୍ଯଂ॑- [ଵାଯ॒ଵ୍ଯ᳚ମ୍, ଵ॒ଥ୍ସମା] 27
-ଁଵ॒ଥ୍ସମା ଲ॑ଭେତ ଵା॒ଯୁର୍ଵା ଅ॒ନଯୋ᳚ର୍ଵ॒ଥ୍ସ ଇ॒ମେ ଵା ଏ॒ତସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କା ଅପ॑ଶୁଷ୍କା॒ ଵିଡପ॑ଶୁ॒ଷ୍କା-ଽଥୈ॒ଷ ଜ୍ଯୋଗପ॑ରୁଦ୍ଧୋ ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇ॒ମାଂ-ଲୋଁ॒କାନ୍. ଵିଶ॒-ମ୍ପ୍ରଦା॑ପଯତି॒ ପ୍ରାସ୍ମା॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା-ସ୍ସ୍ନୁ॑ଵନ୍ତିଭୁଞ୍ଜ॒ତ୍ଯେ॑ନଂ॒-ଵିଁଡୁପ॑ତିଷ୍ଠତେ ॥ 28 ॥
(ମ॒ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ॒ - କଦ୍ରୁଂ॑ - ଁଯ॒ମସ୍ଯ॒ - ସ୍ପର୍ଧ॑ମାନୋ ଵୈଷ୍ଣାଵରୁ॒ଣୀଂ -ତମିନ୍ଦ୍ରୋ᳚ - ଽସ୍ଯ॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ସୃତୋ - ଵାଯ॒ଵ୍ଯଂ॑ - ଦ୍ଵିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒ଲସ୍ଯ॒ ବିଲ॒ମପୌ᳚ର୍ଣୋ॒-ଥ୍ସ ଯ ଉ॑ତ୍ତ॒ମଃ ପ॒ଶୁରାସୀ॒-ତ୍ତ-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପ୍ରତି॑ ସ॒ଗୃଂହ୍ଯୋଦ॑କ୍ଖିଦ॒-ତ୍ତଗ୍ଂ ସ॒ହସ୍ର॑-ମ୍ପ॒ଶଵୋ-ଽନୂଦା॑ଯ॒ନ୍-ଥ୍ସ ଉ॑ନ୍ନ॒ତୋ॑-ଽଭଵ॒ଦ୍ଯଃ ପ॒ଶୁକା॑ମ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ଏ॒ତମୈ॒ନ୍ଦ୍ରମୁ॑ନ୍ନ॒ତମା ଲ॑ଭେ॒ତେନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତି ପଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତ୍ଯୁନ୍ନ॒ତୋ [ଭ॑ଵତ୍ଯୁନ୍ନ॒ତଃ, ଭ॒ଵ॒ତି॒ ସା॒ହ॒ସ୍ରୀ] 29
ଭ॑ଵତି ସାହ॒ସ୍ରୀ ଵା ଏ॒ଷା ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀ ଯଦୁ॑ନ୍ନ॒ତୋ ଲ॒କ୍ଷ୍ମିଯୈ॒ ଵ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଯ॒ଦା ସ॒ହସ୍ର॑-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରା᳚ପ୍ନୁ॒ଯାଦଥ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵଂ-ଵାଁ॑ ମ॒ନମା ଲ॑ଭେତୈ॒ତସ୍ମି॒ନ୍. ଵୈ ତ-ଥ୍ସ॒ହସ୍ର॒ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ତିଷ୍ଠ॒-ତ୍ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଷ ଵା॑ମ॒ନ-ସ୍ସମୀ॑ଷିତଃ ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା-ନ୍ଦ॑ଧାତି॒ କୋ॑-ଽର୍ହତି ସ॒ହସ୍ର॑-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରାପ୍ତୁ॒ମିତ୍ଯା॑ହୁ-ରହୋରା॒ତ୍ରାଣ୍ଯେ॒ଵ ସ॒ହସ୍ରଗ୍ଂ॑ ସ॒ମ୍ପାଦ୍ଯା-ଽଽଲ॑ଭେତ ପ॒ଶଵୋ॒ [ପ॒ଶଵଃ॑, ଵା ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରାଣି॑] 30
ଵା ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରାଣି॑ ପ॒ଶୂନେ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତା-ନ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମଯ॒-ତ୍ଯୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ ଵେ॒ହତ॒ମା ଲ॑ଭେତ ପ୍ର॒ଜାକା॑ମ॒ ଓଷ॑ଧଯୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଯୈ॒ ପରି॑ବାଧନ୍ତେ॒ ଯୋ-ଽଲ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଯୈ॒ ସ-ନ୍ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ନ ଵି॒ନ୍ଦତ॒ ଓଷ॑ଧଯଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯୈ॒ ସୂତୁ॒ମପି॑ ଘ୍ନନ୍ତି॒ ଯା ଵେ॒ହ-ଦ୍ଭଵ॒ତ୍ଯୋଷ॑ଧୀରେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତା ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାଦ୍ଯୋନେଃ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ୍ର ଜ॑ନଯନ୍ତି ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚ [ ] 31
ପ୍ର॒ଜାମାପୋ॒ ଵା ଓଷ॑ଧ॒ଯୋ-ଽସ॒-ତ୍ପୁରୁ॑ଷ॒ ଆପ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅସ॑ତ॒-ସ୍ସଦ୍ଦ॑ଦତି॒ ତସ୍ମା॑ଦାହୁ॒ର୍ଯଶ୍ଚୈ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ଯଶ୍ଚ॒ ନାପ॒ସ୍ତ୍ଵାଵାସ॑ତ॒-ସ୍ସଦ୍ଦ॑ଦ॒ତୀ-ତ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ରୀଗ୍ଂ ସୂ॒ତଵ॑ଶା॒ମା ଲ॑ଭେତ॒ ଭୂତି॑କା॒ମୋ-ଽଜା॑ତୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯୋ-ଽଲ॒-ମ୍ଭୂତ୍ଯୈ॒ ସ-ନ୍ଭୂତି॒-ନ୍ନ ପ୍ରା॒ପ୍ନୋତୀନ୍ଦ୍ର॒-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ଷା ସୂ॒ତ୍ଵା ଵ॒ଶା-ଽଭ॑ଵ॒- [ଵ॒ଶା-ଽଭ॑ଵତ୍, ଇନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ] 32
-ଦିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ଭୂତି॑-ଙ୍ଗମଯତି॒ ଭଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ଯଗ୍ଂ ସୂ॒ତ୍ଵା ଵ॒ଶା ସ୍ଯା-ତ୍ତମୈ॒ନ୍ଦ୍ରମେ॒ଵା-ଽଽ ଲ॑ଭେତୈ॒ତଦ୍ଵାଵ ତଦି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମଵ॑ ରୁନ୍ଧ ଐନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମ୍ପୁ॑ନରୁ-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟମା ଲ॑ଭେତ॒ ଯ ଆ ତୃ॒ତୀଯା॒-ତ୍ପୁରୁ॑ଷା॒-ଥ୍ସୋମ॒-ନ୍ନ ପିବେ॒-ଦ୍ଵିଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ସୋମପୀ॒ଥୋ ଯୋ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣ-ସ୍ସନ୍ନା [ ] 33
ତୃ॒ତୀଯା॒-ତ୍ପୁରୁ॑ଷା॒-ଥ୍ସୋମ॒-ନ୍ନ ପିବ॑ତୀନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଏ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଵେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ସୋମପୀ॒ଥ-ମ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତ॒ ଉପୈ॑ନଗ୍ଂ ସୋମପୀ॒ଥୋ ନ॑ମତି॒ ଯଦୈ॒ନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵ॑ତୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୈଁ ସୋ॑ମପୀ॒ଥ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ସୋ॑ମପୀ॒ଥମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଯଦା᳚ଗ୍ନେ॒ଯୋ ଭଵ॑ତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯୋ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣ-ସ୍ସ୍ଵାମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॒ମନୁ॒ ସନ୍ତ॑ନୋତି ପୁନରୁଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟୋ ଭ॑ଵତି ପୁନରୁଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ ଇ॑ଵ॒ ହ୍ଯେ॑ତସ୍ଯ॑ [ହ୍ଯେ॑ତସ୍ଯ॑, ସୋ॒ମ॒ପୀ॒ଥ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ] 34
ସୋମପୀ॒ଥ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ପ॒ତ୍ଯ-ନ୍ତୂ॑ପ॒ରମା ଲ॑ଭେତା-ଭି॒ଚର॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ଵୈନ॒ମା ଵୃ॑ଶ୍ଚତି ତା॒ଜଗାର୍ତି॒-ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି ତୂପ॒ରୋ ଭ॑ଵତି କ୍ଷୁ॒ରପ॑ଵି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷା ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀ ଯ-ତ୍ତୂ॑ପ॒ର-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ସ୍ଫ୍ଯୋ ଯୂପୋ॑ ଭଵତି॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯୋ ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପ୍ରହ॑ରତି ଶର॒ମଯ॑-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ଶ୍ଶୃ॒ଣାତ୍ଯେ॒ଵୈନଂ॒-ଵୈଁଭୀ॑ଦକ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମୋ ଭି॒ନତ୍ତ୍ଯେ॒ଵୈନ᳚ମ୍ ॥ 35 ॥
(ଭ॒ଵ॒ତ୍ଯୁ॒ନ୍ନ॒ତଃ - ପ॒ଶଵୋ॑ - ଜନଯନ୍ତି ଵି॒ନ୍ଦତେ॑ - ଽଭଵ॒ଥ୍ - ସନ୍ନୈ - ତସ୍ଯେ॒ - ଧ୍ମ - ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ବା॒ର୍॒ହ॒ସ୍ପ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ଶି॑ତିପୃ॒ଷ୍ଠମା ଲ॑ଭେତ॒ ଗ୍ରାମ॑କାମୋ॒ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ପୃ॒ଷ୍ଠଗ୍ଂ ସ॑ମା॒ନାନାଗ୍॑ ସ୍ଯା॒ମିତି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠଗ୍ଂ ସ॑ମା॒ନାନା᳚-ଙ୍କରୋତି ଗ୍ରା॒ମ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ଶିତିପୃ॒ଷ୍ଠୋ ଭ॑ଵତି ବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ପୌ॒ଷ୍ଣଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଯା॒ମମା ଲ॑ଭେ॒ତାନ୍ନ॑କା॒ମୋ-ଽନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ପୂ॒ଷା ପୂ॒ଷଣ॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ [ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚, ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ର] 36
ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛତ୍ଯନ୍ନା॒ଦ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି ଶ୍ଯା॒ମୋ ଭ॑ଵତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଅନ୍ନ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ମାରୁ॒ତ-ମ୍ପୃଶ୍ଞି॒ମା ଲ॑ଭେ॒ତା-ଽନ୍ନ॑-କା॒ମୋ-ଽନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ମ॒ରୁତୋ॑ମ॒ରୁତ॑ ଏ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନ୍ନା॒ଦଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ପୃଶ୍ଞି॑ ର୍ଭଵତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଅନ୍ନ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯା ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ରୁ॒ଣମା ଲ॑ଭେତେନ୍ଦ୍ରି॒ଯକା॑ମ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ [ ] 37
ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॑ଧାତୀନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତ୍ଯରୁ॒ଣୋ ଭ୍ରୂମା᳚-ନ୍ଭଵତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ସାଵି॒ତ୍ରମୁ॑ପଦ୍ଧ୍ଵ॒ସ୍ତମା ଲ॑ଭେତ ସ॒ନିକା॑ମ-ସ୍ସଵି॒ତା ଵୈ ପ୍ର॑ସ॒ଵାନା॑ମୀଶେ ସଵି॒ତାର॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ସ॒ନି-ମ୍ପ୍ରସୁ॑ଵତି॒ ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତ୍ଯୁପଦ୍ଧ୍ଵ॒ସ୍ତୋ ଭ॑ଵତି ସାଵି॒ତ୍ରୋ ହ୍ଯେ॑ଷ [ସାଵି॒ତ୍ରୋ ହ୍ଯେ॑ଷଃ, ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ] 38
ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॑ହୁରୂ॒ପମା ଲ॑ଭେ॒ତା-ଽନ୍ନ॑କାମୋଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵଂ-ଵାଁ ଅନ୍ନଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ନେ॒ଵ ଦେ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନ୍ନା॒ଦ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି ବହୁରୂ॒ପୋ ଭ॑ଵତିବହୁରୂ॒ପଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॑ହୁରୂ॒ପମା ଲ॑ଭେତ॒ ଗ୍ରାମ॑କାମୋ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵା ଵୈ ସ॑ଜା॒ତା ଵିଶ୍ଵା॑ନେ॒ଵ ଦେ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତ ଏ॒ଵା-ଽସ୍ମୈ॑ [ଏ॒ଵା-ଽସ୍ମୈ᳚, ସ॒ଜା॒ତା-ନ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତି] 39
ସଜା॒ତା-ନ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତି ଗ୍ରା॒ମ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ବହୁରୂ॒ପୋ ଭ॑ଵତି ବହୁଦେଵ॒ତ୍ଯୋ᳚(1॒) ହ୍ଯେ॑ଷ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯ-ନ୍ତୂ॑ପ॒ରମା ଲ॑ଭେତ॒ ଯସ୍ଯାନା᳚ଜ୍ଞାତମିଵ॒ ଜ୍ଯୋଗା॒ମଯେ᳚-ତ୍ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯୋ ଵୈ ପୁରୁ॑ଷଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ଵେଦ॒ ଯସ୍ଯାନା᳚ଜ୍ଞାତମିଵ॒ ଜ୍ଯୋଗା॒ମଯ॑ତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତସ୍ମା॒-ଥ୍ସ୍ରାମା᳚-ନ୍ମୁଞ୍ଚତି ତୂପ॒ରୋ ଭ॑ଵତି ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯୋ ହ୍ଯେ॑ -ଷ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 40 ॥
(ଅ॒ସ୍ମା॒ - ଇନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵୈ - ଷ - ସ॑ଜା॒ତା ଵିଶ୍ଵା॑ନେ॒ଵ ଦେ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ - ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯୋ ହି - ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 11)
ଵ॒ଷ॒ଟ୍କା॒ରୋ ଵୈ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯୈ ଶିରୋ᳚-ଽଚ୍ଛିନ॒-ତ୍ତସ୍ଯୈ॒ ରସଃ॒ ପରା॑ପତ॒-ତ୍ତ-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ ରୁପା॑-ଽଗୃହ୍ଣା॒ଥ୍ସା ଶି॑ତିପୃ॒ଷ୍ଠା ଵ॒ଶା-ଽଭ॑ଵ॒ଦ୍ଯୋ ଦ୍ଵି॒ତୀଯଃ॑ ପ॒ରା-ଽପ॑ତ॒-ତ୍ତ-ମ୍ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣା॒-ଵୁପା॑ଗୃହ୍ଣୀତା॒ଗ୍ଂ॒ ସା ଦ୍ଵି॑ରୂ॒ପା ଵ॒ଶା-ଽଭ॑ଵ॒-ଦ୍ଯସ୍ତୃ॒ତୀଯଃ॑ ପ॒ରାପ॑ତ॒-ତ୍ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଉପା॑ଗୃହ୍ଣ॒ନ୍-ଥ୍ସା ବ॑ହୁରୂ॒ପା ଵ॒ଶା ଭ॑ଵ॒ଦ୍ଯ-ଶ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥଃ ପ॒ରାପ॑ତ॒-ଥ୍ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଵି॑ଶ॒-ତ୍ତ-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର॒- [ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର॒ଭି, ଅ॒ଗୃ॒ହ୍ଣା॒-ଦସ୍ତ୍ଵେ॒ଵା-ଽଯଂ-] 41
-ଭ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣା॒-ଦସ୍ତ୍ଵେ॒ଵା-ଽଯ-ମ୍ଭୋଗା॒ଯେତି॒ ସ ଉ॑କ୍ଷଵ॒ଶ-ସ୍ସମ॑ଭଵ॒-ଦ୍ଯଲ୍ଲୋହି॑ତ-ମ୍ପ॒ରାପ॑ତ॒-ତ୍ତ-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ର ଉପା॑-ଽଗୃହ୍ଣା॒-ଥ୍ସା ରୌ॒ଦ୍ରୀ ରୋହି॑ଣୀ ଵ॒ଶା-ଽଭ॑ଵ-ଦ୍ବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯାଗ୍ଂ ଶି॑ତିପୃ॒ଷ୍ଠାମା ଲ॑ଭେତ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସକା॑ମୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ନ୍ଦ॑ଧାତି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଛନ୍ଦ॑ସାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ରସୋ॒ ଯଦ୍ଵ॒ଶା ରସ॑ ଇଵ॒ ଖଲୁ॒ [ଖଲୁ॑, ଵୈ] 42
ଵୈ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସାମେ॒ଵ ରସେ॑ନ॒ ରସ॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣୀ-ନ୍ଦ୍ଵି॑ରୂ॒ପାମା ଲ॑ଭେତ॒ ଵୃଷ୍ଟି॑କାମୋ ମୈ॒ତ୍ରଂ-ଵାଁ ଅହ॑ର୍ଵାରୁ॒ଣୀ ରାତ୍ରି॑ରହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ ଵର୍ଷତି ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣାଵେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଵେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଅହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଂ॑-ଵଁର୍ଷଯତ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ରସୋ॒ ଯଦ୍ଵ॒ଶା ରସ॑ ଇଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଵୃଷ୍ଟି॒-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାମେ॒ଵ ରସେ॑ନ॒ [ରସେ॑ନ, ରସଂ॒-ଵୃଁଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ] 43
ରସଂ॒-ଵୃଁଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣୀ-ନ୍ଦ୍ଵି॑ରୂ॒ପାମା ଲ॑ଭେତ ପ୍ର॒ଜାକା॑ମୋ ମୈ॒ତ୍ରଂ-ଵାଁ ଅହ॑ର୍ଵାରୁ॒ଣୀ ରାତ୍ରି॑ରହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତେ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣାଵେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଵେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଅହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ରସୋ॒ ଯଦ୍ଵ॒ଶା ରସ॑ ଇଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜା ଛନ୍ଦ॑ସାମେ॒ଵ ରସେ॑ନ॒ ରସ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାମଵ॑- [ରସ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାମଵ॑, ରୁ॒ନ୍ଧେ॒ ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵୀମ୍-] 44
-ରୁନ୍ଧେ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵୀ-ମ୍ବ॑ହୁରୂ॒ପାମା ଲ॑ଭେ॒ତାନ୍ନ॑କାମୋ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵଂ-ଵାଁ ଅନ୍ନଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ନେ॒ଵ ଦେ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନଂ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନ୍ନା॒ଦ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଛନ୍ଦ॑ସାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ରସୋ॒ ଯଦ୍ଵ॒ଶା ରସ॑ ଇଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଅନ୍ନ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସାମେ॒ଵ ରସେ॑ନ॒ ରସ॒ମନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵୀ-ମ୍ବ॑ହୁରୂ॒ପାମା ଲ॑ଭେତ॒ ଗ୍ରାମ॑କାମୋ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵା ଵୈ [ଵୈ, ସ॒ଜା॒ତା ଵିଶ୍ଵା॑ନେ॒ଵ] 45
ସ॑ଜା॒ତା ଵିଶ୍ଵା॑ନେ॒ଵ ଦେ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ସଜା॒ତା-ନ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତି ଗ୍ରା॒ମ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଛନ୍ଦ॑ସାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ରସୋ॒ ଯଦ୍ଵ॒ଶା ରସ॑ ଇଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ସ॑ଜା॒ତା-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାମେ॒ଵ ରସେ॑ନ॒ ରସଗ୍ଂ॑ ସଜା॒ତାନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯ- ମୁ॑କ୍ଷଵ॒ଶମା ଲ॑ଭେତ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସକା॑ମୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵା-ଽସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସଂ- [ଏ॒ଵା-ଽସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମ୍, ଦ॒ଧା॒ତି॒ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ] 46
-ଦ॑ଧାତି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଵଶଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଚ॑ରତି॒ ଯଦୁ॒କ୍ଷାଵଶ॑ ଇଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସଂ-ଵଁଶେ॑ନୈ॒ଵ ଵଶ॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମଵ॑ ରୁନ୍ଧେରୌ॒ଦ୍ରୀଗ୍ଂରୋହି॑ଣୀ॒ମା ଲ॑ଭେତାଭି॒ଚର॑-ନ୍ରୁ॒ଦ୍ରମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ଵୈନ॒ମା ଵୃ॑ଶ୍ଚତି ତା॒ଜଗାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ ରୋହି॑ଣୀ ଭଵତି ରୌ॒ଦ୍ରୀ ହ୍ଯେ॑ଷା ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ସ୍ଫ୍ଯୋ ଯୂପୋ॑ ଭଵତି॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯୋ ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି ଶର॒ମଯ॑-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ଶ୍ଶୃ॒ଣାତ୍ଯେ॒ଵୈନଂ॒-ଵୈଁଭୀ॑ଦକ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମୋ ଭି॒ନତ୍ତ୍ଯେ॒ଵୈନ᳚ମ୍ ॥ 47 ॥
(ଅ॒ଭି - ଖଲୁ॒ - ଵୃଷ୍ଟି॒-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାମେ॒ଵ ରସେ॑ନ - ପ୍ର॒ଜାମଵ॑ - ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵା ଵୈ - ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସଂ - ଁଯୂପ॒ - ଏକା॒ନ୍ନଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 7)
ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ନ ଵ୍ଯ॑ରୋଚତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତିମୈଚ୍ଛ॒-ନ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତାଗ୍ଂ ସୌ॒ରୀଗ୍ ଶ୍ଵେ॒ତାଂ-ଵଁ॒ଶାମା-ଽଲ॑ଭନ୍ତ॒ ତଯୈ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ରୁଚ॑ମଦଧୁ॒ର୍ଯୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସକା॑ମ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତାଗ୍ଂ ସୌ॒ରୀଗ୍ ଶ୍ଵେ॒ତାଂ-ଵଁ॒ଶାମା ଲ॑ଭେତା॒ମୁମେ॒ଵା ଽଽଦି॒ତ୍ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ନ୍ଦ॑ଧାତି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ବୈ॒ଲ୍॒ଵୋ ଯୂପୋ॑ ଭଵତ୍ଯ॒ସୌ [ ] 48
ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ଯତୋ-ଽଜା॑ଯତ॒ ତତୋ॑ ବି॒ଲ୍ଵ॑ ଉଦ॑ତିଷ୍ଠ॒-ଥ୍ସଯୋ᳚ନ୍ଯେ॒ଵ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ପ॒ତ୍ଯା-ମ୍ବ॑ଭ୍ରୁକ॒ର୍ଣୀମା ଲ॑ଭେତା-ଭି॒ଚର॑ନ୍-ଵାରୁ॒ଣ-ନ୍ଦଶ॑କପାଲ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେ॒-ଦ୍ଵରୁ॑ଣେନୈ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗ୍ରାହଯି॒ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ସ୍ତୃଣୁତେ ବଭ୍ରୁକ॒ର୍ଣୀ ଭ॑ଵତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ସ୍ଫ୍ଯୋ ଯୂପୋ॑ ଭଵତି॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯୋ ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି ଶର॒ମଯ॑-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ଶ୍ଶୃ॒ଣା- [-ବ॒ର୍॒ହି-ଶ୍ଶୃ॒ଣାତି॑, ଏ॒ଵୈନଂ॒-ଵୈଁଭୀ॑ଦକ] 49
-ତ୍ଯେ॒ଵୈନଂ॒-ଵୈଁଭୀ॑ଦକ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମୋ ଭି॒ନତ୍ତ୍ଯେ॒ଵୈନଂ॑-ଵୈଁଷ୍ଣ॒ଵଂ-ଵାଁ॑ମ॒ନମା ଲ॑ଭେତ॒ ଯଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ନୋପ॒ନମେ॒-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁ॒ର୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵିଷ୍ଣୁ॑ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛ॒ତ୍ଯୁପୈ॑ନଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମତି ଵାମ॒ନୋ ଭ॑ଵତି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵଁ॑ଡ॒ବ ମା ଲ॑ଭେତ ପ॒ଶୁକା॑ମ॒ସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନାନାଂ᳚- [ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନାନା᳚ମ୍, ପ୍ର॒ଜ॒ନ॒ଯି॒ତା] 50
ପ୍ରଜନଯି॒ତା ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ରମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମି॑ଥୁ॒ନା-ନ୍ପ୍ର ଜ॑ନଯତି ପ୍ର॒ଜା ହି ଵା ଏ॒ତସ୍ମି॑-ନ୍ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟା॒ ଅଥୈ॒ଷ ପୁମା॒ନ୍ଥ୍ସନ୍ ଵ॑ଡ॒ବ-ସ୍ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ମୈ॒ତ୍ରଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଵେ॒ତମା ଲ॑ଭେତ ସଙ୍ଗ୍ରା॒ମେ ସଂଯଁ॑ତ୍ତେ ସମ॒ଯକା॑ମୋ ମି॒ତ୍ରମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମି॒ତ୍ରେଣ॒ ସ-ନ୍ନ॑ଯତି - [ଅ-ନ୍ନ॑ଯତି, ଵି॒ଶା॒ଲୋ ଭ॑ଵତି॒] 51
ଵିଶା॒ଲୋ ଭ॑ଵତି॒ ଵ୍ଯଵ॑ସାଯଯତ୍ଯେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣମା ଲ॑ଭେତ॒ ଵୃଷ୍ଟି॑କାମଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଈଶେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଂ॑-ଵଁର୍ଷଯତି କୃ॒ଷ୍ଣୋ ଭ॑ଵତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ॑ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵୃଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଶ॒ବଲୋ॑ ଭଵତି ଵି॒ଦ୍ଯୁତ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଜନଯି॒ତ୍ଵା ଵ॑ର୍ଷଯତ୍ଯଵାଶୃ॒ଙ୍ଗୋ ଭ॑ଵତି॒ ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ନି ଯ॑ଚ୍ଛତି ॥ 52 ॥
(ଅ॒ସୌ - ଶୃ॒ଣାତି॑ - ମିଥୁ॒ନାନାଂ᳚ - ନଯତି - ଯଚ୍ଛତି) (ଅ. 8)
ଵରୁ॑ଣଗ୍ଂ ସୁଷୁଵା॒ଣମ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॒-ନ୍ନୋପା॑ନମ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତାଂ-ଵାଁ॑ରୁ॒ଣୀ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣାଂ-ଵଁ॒ଶାମ॑ପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାଗ୍ ସ୍ଵାଯୈ॑ ଦେ॒ଵତା॑ଯା॒ ଆଲ॑ଭତ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ତମ॒ନ୍ନା-ଦ୍ଯ॒ମୁପା॑-ଽନମ॒-ଦ୍ଯମଲ॑-ମ॒ନ୍ନାଦ୍ଯା॑ଯ॒ ସନ୍ତ॑ମ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॒-ନ୍ନୋପ॒ନମେ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତାଂ ଁଵା॑ରୁ॒ଣୀ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣାଂ-ଵଁ॒ଶାମା ଲ॑ଭେତ॒ ଵରୁ॑ଣମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛତ୍ଯନ୍ନା॒ଦ [ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛତ୍ଯନ୍ନା॒ଦଃ, ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି] 53
ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି କୃ॒ଷ୍ଣା ଭ॑ଵତି ଵାରୁ॒ଣୀ ହ୍ଯେ॑ଷା ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ମୈ॒ତ୍ରଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଵେ॒ତମା ଲ॑ଭେତ ଵାରୁ॒ଣ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣମ॒ପା-ଞ୍ଚୌଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ ସ॒ଧାଂଵଁନ୍ନ॑କାମୋ ମୈ॒ତ୍ରୀର୍ଵା ଓଷ॑ଧଯୋ ଵାରୁ॒ଣୀରାପୋ॒-ଽପା-ଞ୍ଚ॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଓଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ॒ ରସ॒ମୁପ॑ ଜୀଵାମୋ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣାଵେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଵେ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତୋ-ଽନ୍ନା॒ଦ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵ- [ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି, ଅ॒ପା-ଞ୍ଚୌଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ] 54
(ଶିଖଣ୍ଡି ପ୍ରଚତିଃ)
-ତ୍ଯ॒ପା-ଞ୍ଚୌଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ ସ॒ଧାଂଵାଁ ଲ॑ଭତ ଉ॒ଭଯ॒ସ୍ଯା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ଵିଶା॑ଖୋ॒ ଯୂପୋ॑ ଭଵତି॒ ଦ୍ଵେ ହ୍ଯେ॑ତେ ଦେ॒ଵତେ॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ମୈ॒ତ୍ରଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଵେ॒ତମା ଲ॑ଭେତ ଵାରୁ॒ଣ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣ-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗା॑ମଯାଵୀ॒-ଯ-ନ୍ମୈ॒ତ୍ରୋ ଭଵ॑ତି ମି॒ତ୍ରେଣୈ॒ଵା-ଽସ୍ମୈ॒ ଵରୁ॑ଣଗ୍ଂ ଶମଯତି॒ ଯ-ଦ୍ଵା॑ରୁ॒ଣ-ସ୍ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵୈନଂ॑-ଵଁରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତ୍ଯୁ॒ତ ଯଦୀ॒ତାସୁ॒ର୍ଭଵ॑ତି॒ ଜୀଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ଦେ॒ଵା ଵୈ ପୁଷ୍ଟି॒-ନ୍ନା-ଽଵି॑ନ୍ଦ॒ନ୍- [ନା-ଽଵି॑ନ୍ଦନ୍ନ୍, ତା-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନେ॑] 55
-ତା-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନେ॑ ଽପଶ୍ଯ॒-ନ୍ତସ୍ଯା॒-ନ୍ନ ସମ॑ରାଧଯ॒ନ୍ତା-ଵ॒ଶ୍ଵିନା॑-ଵବ୍ରୂତା-ମା॒ଵଯୋ॒ର୍ଵା ଏ॒ଷା ମୈତସ୍ଯାଂ᳚ ଁଵଦଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତି॒ ସାଶ୍ଵିନୋ॑ରେ॒ଵାଭ॑ଵ॒ଦ୍ଯଃ ପୁଷ୍ଟି॑କାମ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ଏ॒ତାମା᳚ଶ୍ଵି॒ନୀଂ-ଯଁ॒ମୀଂ-ଵଁ॒ଶାମା ଲ॑ଭେତା॒-ଽଶ୍ଵିନା॑ଵେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଵେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ପୁଷ୍ଟି॑-ନ୍ଧତ୍ତଃ॒ ପୁଷ୍ଯ॑ତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ॥ 56 ॥
(ଅ॒ନ୍ନା॒ଦୋ᳚ - ଽନ୍ନା॒ଦ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତ୍ଯ - ଵିନ୍ଦ॒ନ୍ - ପଞ୍ଚ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 9)
ଆ॒ଶ୍ଵି॒ନ-ନ୍ଧୂ॒ମ୍ରଲ॑ଲାମ॒ ମା ଲ॑ଭେତ॒ ଯୋ ଦୁର୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମଣ॒-ସ୍ସୋମ॒-ମ୍ପିପା॑ସେ-ଦ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମସୋ॑ମପାଵାସ୍ତା॒-ନ୍ତୌ ପ॒ଶ୍ଚା ସୋ॑ମପୀ॒ଥ-ମ୍ପ୍ରାପ୍ନୁ॑ତା-ମ॒ଶ୍ଵିନା॑-ଵେ॒ତସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଯୋ ଦୁର୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମଣ॒-ସ୍ସୋମ॒-ମ୍ପିପା॑ସତ୍ଯ॒ଶ୍ଵିନା॑ଵେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒-ତା-ଵେ॒ଵା-ଽସ୍ମୈ॑ ସୋମପୀ॒ଥ-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛତ॒ ଉପୈ॑ନଗ୍ଂ ସୋମପୀ॒ଥୋ ନ॑ମତି॒ ଯ-ଦ୍ଧୂ॒ମ୍ରୋ ଭଵ॑ତି ଧୂମ୍ରି॒ମାଣ॑-ମେ॒ଵା-ଽସ୍ମା॒-ଦପ॑ ହନ୍ତି ଲ॒ଲାମୋ॑ [ଲ॒ଲାମଃ॑, ଭ॒ଵ॒ତି ମୁ॒ଖ॒ତ] 57
ଭଵତି ମୁଖ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତେଜୋ॑ ଦଧାତି ଵାଯ॒ଵ୍ଯ॑-ଙ୍ଗୋମୃ॒ଗମା ଲ॑ଭେତ॒ ଯମଜ॑ଘ୍ନିଵାଗ୍ଂ ସମଭି॒ଶଗ୍ଂ ସେ॑ଯୁ॒ରପୂ॑ତା॒ ଵା ଏ॒ତଂ-ଵାଁଗୃ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯମଜ॑ଘ୍ନିଵାଗ୍ଂ ସମଭି॒ଶଗ୍ଂ ସ॑ନ୍ତି॒ ନୈଷ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯଃ ପ॒ଶୁର୍ନାର॒ଣ୍ଯୋ ଯ-ଦ୍ଗୋ॑ମୃ॒ଗୋ ନେଵୈ॒ଷ ଗ୍ରାମେ॒ ନାର॑ଣ୍ଯେ॒ ଯମଜ॑ଘ୍ନିଵାଗ୍ଂ ସମଭି॒ଶଗ୍ଂ ସ॑ନ୍ତି ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ରଂ॑-ଵାଁ॒ଯୁମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵୈ- [ସ ଏ॒ଵ, ଏ॒ନ॒-ମ୍ପ॒ଵ॒ଯ॒ତି॒ ପରା॑ଚୀ॒] 58
-ନ॑-ମ୍ପଵଯତି॒ ପରା॑ଚୀ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମୈ᳚ ଵ୍ଯୁ॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଚ୍ଛତି॒ ତମଃ॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ପ୍ରଵି॑ଶତି॒ ଯସ୍ଯା᳚-ଽଽଶ୍ଵି॒ନେ ଶ॒ସ୍ଯମା॑ନେ॒ ସୂର୍ଯୋ॒ ନା-ଽଽଵିର୍ଭଵ॑ତି ସୌ॒ର୍ଯ-ମ୍ବ॑ହୁରୂ॒ପମା ଲ॑ଭେତା॒-ଽମୁ-ମେ॒ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒-ତ୍ତମଃ॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒ମପ॑ ହନ୍ତି ପ୍ର॒ତୀଚ୍ଯ॑ସ୍ମୈ ଵ୍ଯୁ॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଚ୍ଛ॒ତ୍ଯପ॒ ତମଃ॑ ପା॒ପ୍ମାନଗ୍ଂ॑ ହତେ ॥ 59 ॥
(ଲ॒ଲାମଃ॒ - ସ ଏ॒ଵ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵୋଁ ଵି॒ଶ୍ଵତ॒ସ୍ପରୀ, ନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ନରୋ॒, ମରୁ॑ତୋ॒ ଯଦ୍ଧ॑ ଵୋ ଦି॒ଵୋ, ଯା ଵ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ॥ ଭରେ॒ଷ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ହଵଗ୍ଂ॑ ହଵାମହେ ଽଗ୍ଂହୋ॒ମୁଚଗ୍ଂ॑ ସୁ॒କୃତ॒-ନ୍ଦୈଵ୍ଯ॒-ଞ୍ଜନ᳚ମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମି॒ତ୍ରଂ-ଵଁରୁ॑ଣଗ୍ଂ ସା॒ତଯେ॒ ଭଗ॒-ନ୍ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ମ॒ରୁତଃ॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ ॥ ମ॒ମତ୍ତୁ॑ ନଃ॒ ପରି॑ଜ୍ମା ଵସ॒ର୍॒ହା ମ॒ମତ୍ତୁ॒ ଵାତୋ॑ ଅ॒ପାଂ-ଵୃଁଷ॑ଣ୍ଵାନ୍ନ୍ । ଶି॒ଶୀ॒ତମି॑ନ୍ଦ୍ରାପର୍ଵତା ଯୁ॒ଵ-ନ୍ନ॒ସ୍ତନ୍ନୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଵରିଵସ୍ଯନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ ପ୍ରି॒ଯା ଵୋ॒ ନାମ॑ - [ପ୍ରି॒ଯା ଵୋ॒ ନାମ॑, ହୁ॒ଵେ॒ ତୁ॒ରାଣା᳚ମ୍ ।] 60
ହୁଵେ ତୁ॒ରାଣା᳚ମ୍ । ଆ ଯ-ତ୍ତୃ॒ପନ୍ମ॑ରୁତୋ ଵାଵଶା॒ନାଃ ॥ ଶ୍ରି॒ଯସେ॒ କ-ମ୍ଭା॒ନୁଭି॒-ସ୍ସ-ମ୍ମି॑ମିକ୍ଷିରେ॒ ତେ ର॒ଶ୍ମିଭି॒ସ୍ତ ଋକ୍ଵ॑ଭି-ସ୍ସୁଖା॒ଦଯଃ॑ । ତେ ଵାଶୀ॑ମନ୍ତ ଇ॒ଷ୍ମିଣୋ॒ ଅଭୀ॑ରଵୋ ଵି॒ଦ୍ରେ ପ୍ରି॒ଯସ୍ଯ॒ ମାରୁ॑ତସ୍ଯ॒ ଧାମ୍ନଃ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ଵସୁ॑ଭିର୍ନୋ ଅଵ୍ଯା॒-ଥ୍ସୋମୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରେଭି॑ର॒ଭି ର॑କ୍ଷତ॒ ତ୍ମନା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॑ର୍-ଋତୁ॒ଧା କୃ॑ଣୋତ୍ଵାଦି॒ତ୍ଯୈର୍ନୋ॒ ଵରୁ॑ଣ॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ଶି॑ଶାତୁ ॥ ସ-ନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵୋ ଵସୁ॑ଭିର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସଗ୍ଂ [ଵସୁ॑ଭିର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସମ୍, ସୋମ॑ସ୍ତ॒ନୂଭୀ॑ ରୁ॒ଦ୍ରିଯା॑ଭିଃ ।] 61
ସୋମ॑ସ୍ତ॒ନୂଭୀ॑ ରୁ॒ଦ୍ରିଯା॑ଭିଃ । ସମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॑ ର୍ଯ॒ଜ୍ଞିଯୈ॒-ସ୍ସମା॑ଦି॒ତ୍ଯୈର୍ନୋ॒ ଵରୁ॑ଣୋ ଅଜିଜ୍ଞିପତ୍ ॥ ଯଥା॑-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା ଵସୁ॑ଭି-ସ୍ସମ୍ବଭୂ॒ଵୁ-ର୍ମ॒ରୁଦ୍ଭୀ॑ ରୁ॒ଦ୍ରା-ସ୍ସ॒ମଜା॑ନତା॒ଭି । ଏ॒ଵା ତ୍ରି॑ଣାମ॒ନ୍ନ-ହୃ॑ଣୀଯମାନା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସମ॑ନସୋ ଭଵନ୍ତୁ ॥ କୁତ୍ରା॑ ଚି॒ଦ୍ଯସ୍ଯ॒ ସମୃ॑ତୌ ର॒ଣ୍ଵା ନରୋ॑ ନୃ॒ଷଦ॑ନେ । ଅର୍ହ॑ନ୍ତଶ୍ଚି॒-ଦ୍ଯମି॑ନ୍ଧ॒ତେ ସ॑ଞ୍ଜ॒ନଯ॑ନ୍ତି ଜ॒ନ୍ତଵଃ॑ ॥ ସଂ-ଯଁଦି॒ଷୋ ଵନା॑ମହେ॒ ସଗ୍ଂ ହ॒ଵ୍ଯା ମାନୁ॑ଷାଣାମ୍ । ଉ॒ତ ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନସ୍ଯ॒ ଶଵ॑ସ [ଶଵ॑ସଃ, ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ର॒ଶ୍ମିମା ଦ॑ଦେ ।] 62
ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ର॒ଶ୍ମିମା ଦ॑ଦେ ॥ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯେ॑ତି ସୁ॒ମ୍ନମାଦି॑ତ୍ଯାସୋ॒ ଭଵ॑ତା ମୃଡ॒ଯନ୍ତଃ॑ । ଆ ଵୋ॒-ଽର୍ଵାଚୀ॑ ସୁମ॒ତିର୍ଵ॑ଵୃତ୍ଯାଦ॒ଗ୍ଂ॒ ହୋଶ୍ଚି॒ଦ୍ଯା ଵ॑ରିଵୋ॒ଵିତ୍ତ॒ରା-ଽସ॑ତ୍ ॥ ଶୁଚି॑ର॒ପ-ସ୍ସୂ॒ଯଵ॑ସା ଅଦ॑ବ୍ଧ॒ ଉପ॑ କ୍ଷେତି ଵୃ॒ଦ୍ଧଵ॑ଯା-ସ୍ସୁ॒ଵୀରଃ॑ । ନକି॒ଷ୍ଟଂ(2) ଘ୍ନ॒ନ୍ତ୍ଯନ୍ତି॑ତୋ॒ ନ ଦୂ॒ରାଦ୍ଯ ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯାନା॒-ମ୍ଭଵ॑ତି॒ ପ୍ରଣୀ॑ତୌ ॥ ଧା॒ରଯ॑ନ୍ତ ଆଦି॒ତ୍ଯାସୋ॒ ଜଗ॒ଥ୍ସ୍ଥା ଦେ॒ଵା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ । ଦୀ॒ର୍ଘାଧି॑ଯୋ॒ ରକ୍ଷ॑ମାଣା [ରକ୍ଷ॑ମାଣାଃ, ଅ॒ସୁ॒ର୍ଯ॑ମୃ॒ତାଵା॑ନ॒-] 63
ଅସୁ॒ର୍ଯ॑ମୃ॒ତାଵା॑ନ॒-ଶ୍ଚଯ॑ମାନା ଋ॒ଣାନି॑ ॥ ତି॒ସ୍ରୋ ଭୂମୀ᳚ର୍ଧାରଯ॒-ନ୍ତ୍ରୀଗ୍ଂ ରୁ॒ତ ଦ୍ଯୂ-ନ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଵ୍ର॒ତା ଵି॒ଦଥେ॑ ଅ॒ନ୍ତରେ॑ଷାମ୍ । ଋ॒ତେନା॑-ଽଽଦିତ୍ଯା॒ ମହି॑ ଵୋ ମହି॒ତ୍ଵ-ନ୍ତଦ॑ର୍ଯମନ୍ ଵରୁଣ ମିତ୍ର॒ ଚାରୁ॑ ॥ ତ୍ଯାନ୍ନୁ କ୍ଷ॒ତ୍ରିଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଅଵ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯାନ୍. ଯା॑ଚିଷାମହେ । ସୁ॒ମୃ॒ଡୀ॒କାଗ୍ଂ ଅ॒ଭିଷ୍ଟ॑ଯେ ॥ ନ ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ଵିଚି॑କିତେ॒ ନ ସ॒ଵ୍ଯା ନ ପ୍ରା॒ଚୀନ॑ମାଦିତ୍ଯା॒ ନୋତ ପ॒ଶ୍ଚା । ପା॒କ୍ଯା॑ ଚିଦ୍ଵସଵୋ ଧୀ॒ର୍ଯା॑ ଚି- [ଧୀ॒ର୍ଯା॑ ଚିତ୍, ଯୁ॒ଷ୍ମାନୀ॑ତୋ॒] 64
-ଦ୍ଯୁ॒ଷ୍ମାନୀ॑ତୋ॒ ଅଭ॑ଯ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ରଶ୍ଯାମ୍ ॥ ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାନା॒ମଵ॑ସା॒ ନୂତ॑ନେନ ସକ୍ଷୀ॒ମହି॒ ଶର୍ମ॑ଣା॒ ଶନ୍ତ॑ମେନ । ଅ॒ନା॒ଗା॒ସ୍ତ୍ଵେ ଅ॑ଦିତି॒ତ୍ଵେ ତୁ॒ରାସ॑ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦ॑ଧତୁ॒ ଶ୍ରୋଷ॑ମାଣାଃ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ମେ॑ ଵରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହଵ॑ମ॒ଦ୍ଯା ଚ॑ ମୃଡଯ । ତ୍ଵାମ॑ଵ॒ସ୍ଯୁରା ଚ॑କେ ॥ ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒-ସ୍ତଦା ଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶଗ୍ଂସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥ 65 ॥
(ନାମା॒ - ଽଗ୍ନି-ସ୍ସଗ୍ଂ - ଶଵ॑ସୋ॒ - ରକ୍ଷ॑ମାଣା - ଧୀ॒ର୍ଯା॑-ଞ୍ଚି॒ଦେ - କା॒ନ୍ନ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 11)
(ଵା॒ଯ॒ଵ୍ଯଂ॑ - ପ୍ରା॒ଜପ॑ତି॒ସ୍ତା ଵରୁ॑ଣଂ - ଦେଵାସୁ॒ରା ଏ॒ଷ୍ଵ॑ - ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ଦଶ॑ର୍ଷଭା॒-ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒ଲସ୍ଯ॑ - ବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯଂ - ଁଵ॑ଷଟ୍କା॒ରୋ॑ - ଽସୌସୌ॒ରୀଂ॒ - ଁଵ॑ରୁଣ -ମାଶ୍ଵି॒ନ - ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵୋଁ॒ ନର॒ - ଏକାଦ॑ଶ)
(ଵା॒ଯ॒ଵ୍ଯ॑ - ମାଗ୍ନେ॒ଯୀ-ଙ୍କୃ॑ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॒ଵୀ - ମ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ - ଵା ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରାଣି॑ - ଵଷଟ୍କା॒ରଃ - ପ୍ର॑ଜନଯି॒ତା - ହୁ॑ଵେ ତୁ॒ରାଣାଂ॒ - ପଞ୍ଚ॑ଷଷ୍ଟିଃ )
(ଵା॒ଯ॒ଵ୍ଯ॑ମ୍, ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - paśuvidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vā॒ya॒vyagg̭ śve॒tamā la̭bheta॒ bhūti̭kāmo vā॒yurvai kṣepi̭ṣṭhā de॒vatā̭vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vā-ti̭kṣiprā de॒vatetyā̭hu॒-ssaina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ itye॒tame॒va santaṃ̭-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta ni॒yudvā a̭sya॒ dhṛti̭rdhṛ॒ta e॒va bhūti॒mupai॒tya pra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va [ ] 1
vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vā॒yurvā i॒māḥ pra॒jā na̭syo॒tā nḙnīyate vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā na̭syo॒tā niya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ni॒yutva̭te bhavati dhru॒vā e॒vāsmā॒ ana̭pagāḥ karoti vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta pra॒jākā̭maḥ prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasya̭ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, apa̭] 2
apa̭ krāmato॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndatḙ vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ prāṇāpā॒nābhyā᳚-mpra॒jā-mpra ja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ jyogā̭mayāvī prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasmā॒ dapa̭krāmato॒ yasya॒ jyogā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - [bhāga॒dheye॒nopa̭, dhā॒va॒ti॒ sa] 3
dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nprāṇāpā॒nau da̭dhātyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va pra॒jāpa̭ti॒rvā i॒dameka̭ āsī॒-thso̭-'kāmayata pra॒jāḥ pa॒śūn-thsṛ̭je॒yeti॒ sa ā॒tmano̭ va॒pāmuda̭kkhida॒-ttāma॒gnau prāgṛ̭hṇā॒-ttato॒-'jastṷ̄pa॒ra-ssama̭bhava॒-ttagg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā 'la̭bhata॒ tato॒ vai sa pra॒jāḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ yaḥ pra॒jākā̭maḥ [ ] 4
pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒ta-mprā̭jāpa॒tyama॒ja-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-npraja̭nayati॒ yacchma̭śru॒ṇasta-tpurṷṣāṇāgṃ rū॒paṃ-ya~-ttṷ̄pa॒rastadaśvā̭nāṃ॒-ya~da॒nyato̭da॒-nta-dgavāṃ॒-ya~davyā̭ iva śa॒phāstadavī̭nāṃ॒-ya~da॒jasta-da॒jānā̭-me॒tāva̭nto॒ vai grā॒myāḥ pa॒śava॒stā- [pa॒śava॒stān, rū॒peṇai॒vāva̭ rundhe] 5
-nrū॒peṇai॒vāva̭ rundhe somāpau॒ṣṇa-ntrai॒tamā la̭bheta pa॒śukā̭mo॒dvau vā a॒jāyai॒ stanau॒ nānai॒va dvāva॒bhi jāyḙte॒ ūrja॒-mpuṣṭi̭-ntṛ॒tīyaḥ̭somāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npra ja̭naya॒tyaudṷmbaro॒ yūpo̭ bhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrkpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 6 ||
(apra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va - pra॒jāyā̭ - ā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭ta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - pra॒jāka̭ma॒ - stān - yūpa॒ - strayo̭daśa ca ) (a. 1)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā varṷṇamagaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇī॒ṣvātha̭ me॒ puna̭rde॒hīti॒ tāsāṃ॒-va~ra॒mā 'la̭bhata॒ sa kṛ॒ṣṇa eka̭śitipāda-bhava॒dyo varṷṇa gṛhīta॒-ssyā-thsa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-meka̭śitipāda॒mā-la̭bheta॒ varṷṇa- [varṷṇam, e॒va svena̭] 7
-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati kṛ॒ṣṇa eka̭śitipā-dbhavati vāru॒ṇo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ suva̭rbhānurāsu॒ra-ssūrya॒-ntama̭sā-'viddhya॒ta tasmai̭de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasya॒ ya-tpra̭tha॒ma-ntamo॒-'pāghna॒n-thsā kṛ॒ṣṇā-'vi̭rabhava॒-dya-ddvi॒tīya॒gṃ॒ sā phalgṷnī॒ yata tṛ॒tīya॒gṃ॒ sā ba̭la॒kṣī yada̭ddhya॒sthā-da॒pākṛ̭nta॒n-thsā 'vi̭rva॒śā [ ] 8
sama̭bhava॒-tte de॒vā a̭bruva-ndevapa॒śurvā a॒yagṃ sama̭bhū॒-tkasmā̭ i॒mamā la̭phsyāmaha॒ ityatha॒ vai tarhyalpā̭ pṛthi॒vyāsī॒-dajā̭tā॒ oṣa̭dhaya॒stāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā-'la̭bhanta॒ tato॒ vā apra̭thata pṛthi॒vya-jā̭ya॒ntauṣa̭dhayo॒ yaḥ kā॒mayḙta॒ prathḙya pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ jāye॒yeti॒ sa e॒tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā- [kāmā̭ya, āla̭bhetā ''di॒tyāne॒va] 9
-''la̭bhetā ''di॒tyāne॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpra॒thaya̭nti pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ janayantya॒-sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā ma॒l॒hā āla̭bhantā-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyā-ntābhi̭re॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sa-kā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā ma॒l॒hā ā la̭bhetā- [ā la̭bheta, ā॒gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ] 10
(śikhaṇḍi pañcati)
-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyāme॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhati brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tarā᳚gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇa grī॒vīmā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne sagṃhi॒tāmai॒ndrīgṃ śa॒radya̭parā॒hṇe śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyā-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vā- [tānye॒va, ava̭ rundhe] 11
-'va̭ rundhe saṃva~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃva~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati ga॒rbhiṇa̭yo bhavantīndri॒yaṃ-vai~ garbha̭ indri॒yame॒vāsmi̭-ndadhati sārasva॒tī-mme॒ṣīmā la̭bheta॒ ya ī᳚śva॒ro vā॒co vadi̭to॒-ssan vāca॒-nna vade॒-dvāgvai sara̭svatī॒ sara̭svatīme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsmi॒- [saivāsminṋ, vāca̭-ndadhāti] 12
-nvāca̭-ndadhāti pravadi॒tā vā॒co bha̭va॒tyapa̭nnadatī bhavati॒ tasmā᳚-nmanu॒ṣyā᳚-ssarvāṃ॒-vā~caṃ̭-va~dantyāgne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhru-ñjyogā̭mayāvya॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ yasya॒ jyogā॒maya̭tya॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒-drasa̭mu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhetā-''gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ [somaḥ̭, vai rḙto॒dhā] 13
vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāmā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhruṃ-yo~ brā᳚hma॒ṇo vi॒dyāma॒nūcya॒ na vi॒rocḙta॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntena̭ kṛ॒ṣṇagrī̭va āgne॒yo bha̭vati॒ tama̭ e॒vāsmā॒dapa̭ hanti śve॒to bha̭vati॒ [bha̭vati, ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti] 14
ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti ba॒bhru-ssau॒myo bha̭vati brahmavarca॒same॒vāsmi॒-ntviṣi̭-ndadhātyā-gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhrumā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpuro॒dhāyā॒g॒ spardha̭māna āgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssau॒myo rā̭ja॒nyo̭-'bhitaḥ̭ sau॒myamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-steja̭sai॒va brahma̭ṇobha॒yato̭ rā॒ṣṭra-mpari̭ gṛhṇātyeka॒dhā sa॒mā vṛ̭ṅkte pu॒ra ḙna-ndadhate || 15 ||
(la॒bhe॒ta॒ varṷṇaṃ - ~va॒śai - tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā̭ya - ma॒lhā ā la̭bheta॒ - tānye॒va - saivāsmi॒nth - somaḥ̭ - sve॒to bha̭vati॒ - trica̭tvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā॒su॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ sa e॒taṃ-vi~ṣṇṷ-rvāma॒nama̭paśya॒-ttagg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā-'la̭bhata॒ tato॒ vai sa i॒māṃ-lo~॒kāna॒bhya̭jayad- vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ spardha̭māno॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvemān ~lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ viṣa̭ma॒ ā la̭bheta॒ viṣa̭mā iva॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta saṅgrā॒me [ ] 16
saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmamindrā̭ya ma॒rutva̭te pṛśñisa॒kthamā la̭bheta॒ grāma̭kāma॒ indra̭me॒va ma॒rutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa jā॒tā-npraya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati॒ yadṛ̭ṣa॒bhastenai॒- [yadṛ̭ṣa॒bhastena̭, ai॒ndro ya-tpṛśñi॒stena̭] 17
-ndro ya-tpṛśñi॒stena̭ māru॒ta-ssamṛ̭ddhyai pa॒ścā-tpṛ̭śñisa॒ktho bha̭vati paścādanva-vasā॒yinī̭me॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkaroti sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhe॒tānna̭kāma-ssau॒myaṃ-vā~ anna॒gṃ॒ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati ba॒bhrurbha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ [yamala᳚m, rā॒jyāya॒] 18
rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name᳚-thsau॒myaṃ-vai~ rā॒jyagṃ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ rā॒jya-mpraya̭ccha॒tyupai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati ba॒bhrurbha̭vatye॒ta-dvai soma̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya vṛtra॒turḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta ga॒taśrīḥ᳚ prati॒ṣṭhākā̭maḥ pā॒pmāna̭me॒va vṛ॒tra-ntī॒rtvā pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭ccha॒tīndrā̭yābhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā [la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā, la॒bhe॒ta॒ yaḥ pā॒pmanā̭] 19
la̭bheta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā a॒bhimā̭ti॒rindra̭me॒vā- bhi̭māti॒hana॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā᳚-tpā॒pmāna̭ma॒bhimā̭ti॒-mpraṇṷdata॒ indrā̭ya va॒jriṇḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name॒dindra̭me॒va va॒jriṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ vajra॒-mpra ya̭cchati॒ sa ḙnaṃ॒ ~vajro॒ bhūtyā̭ indha॒ upai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati la॒lāmaḥ̭ prāśṛ॒ṅgo bha̭vatye॒tadvai vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai || 20
(sa॒grā॒mme - tenā - la̭ - mabhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamai - naṃ॒ - pañca̭daśa ca ) (a. 3)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā-ndaśa̭rṣabhā॒mā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā-ndaśa̭rṣabhā॒mā la̭bhetā॒-mume॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tastrīn ~la॒lāmā॒nā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne॒ - [ma॒ddhyandi̭ne, trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe] 21
trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe trīñchi̭ti॒vārā॒-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundhe॒ traya̭straya॒ ā la̭bhyante-'bhi pū॒rvame॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti saṃva~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃva~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā᳚-tprājāpa॒tya-ṅkadru॒- [ prājāpa॒tya-ṅkadru᳚m, ā la̭bheta] 22
-mā la̭bheta pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚sve॒va prati̭tiṣṭhati॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇagg śyā॒mamā la̭bheta sau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati de॒vāśca॒ vai ya॒maścā॒smin ~lo॒ke᳚-'spardhanta॒ sa ya॒mo de॒vānā̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mayuvata॒ tadya॒masya̭ [tadya॒masya̭, ya॒ma॒tva-nte] 23
yama॒tva-nte de॒vā a̭manyanta ya॒mo vā i॒dama̭bhū॒-dya-dva॒yagg sma iti॒ te pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒n-thsa e॒tau pra॒jāpa̭tirā॒tmana̭ ukṣava॒śau nira̭mimīta॒ te de॒vā vai᳚ṣṇāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā-'la̭bhantai॒ndramu॒kṣāṇa॒ntaṃ-va~rṷṇenai॒va grā̭hayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ prāṇṷdantai॒ndreṇai॒-vāsye᳚ndri॒yama̭-vṛñjata॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ- [vaiṣṇāvaru॒ṇīm, va॒śāmā] 24
-~va॒śāmā la̭bhetai॒ndramu॒kṣāṇaṃ॒-va~rṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ praṇṷdata ai॒ndreṇai॒vāsye᳚ndri॒yaṃ-vṛ~̭ṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhava॒tīndro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntaṃ-vṛ~॒tro ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-rbho॒gaira̭sinā॒-ttasya̭ vṛ॒trasya̭ śīrṣa॒to gāva॒ udā̭ya॒-ntā vai̭de॒hyo̭-'bhava॒-ntāsā̭mṛṣa॒bho ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindro̭- [ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindraḥ̭, a॒cā॒ya॒thso̭-'manyata॒] 25
-'cāya॒thso̭-'manyata॒ yo vā i॒mamā॒labhḙta॒ mucyḙtā॒smā-tpā॒pmana॒ iti॒ sa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhatai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ntasyā॒gnire॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ sṛta-ṣṣoḍaśa॒dhā vṛ॒trasya̭ bho॒gānapya̭dahadai॒ndreṇe᳚ndri॒ya- mā॒tmanna̭dhatta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-thsa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhetai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ma॒gnire॒vāsya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛtaḥ [ ] 26
pā॒pmāna॒mapi̭ dahatyai॒ndreṇe᳚ndri॒yamā॒tma-ndha̭tte॒ mucya̭te pā॒pmano॒ bhava̭tye॒va dyā̭vāpṛthi॒vyā᳚-ndhe॒numā la̭bheta॒ jyoga̭paruddho॒ 'nayo॒r॒hi vā e॒ṣo-'pra̭tiṣṭhi॒to-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ te e॒vaina̭-mprati॒ṣṭhā-ṅga̭mayataḥ॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati paryā॒riṇī̭ bhavati paryā॒rīva॒ hyḙtasya̭ rā॒ṣṭraṃ-yo~ jyoga̭paruddha॒-ssamṛ̭ddhyai vāya॒vyaṃ̭- [vāya॒vya᳚m, va॒thsamā] 27
-~va॒thsamā la̭bheta vā॒yurvā a॒nayo᳚rva॒thsa i॒me vā e॒tasmai̭ lo॒kā apa̭śuṣkā॒ viḍapa̭śu॒ṣkā-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ i॒māṃ-lo~॒kān. viśa॒-mpradā̭payati॒ prāsmā̭ i॒me lo॒kā-ssnṷvantibhuñja॒tyḙnaṃ॒-vi~ḍupa̭tiṣṭhate || 28 ||
(ma॒dhyandi̭ne॒ - kadruṃ̭ - ~ya॒masya॒ - spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ -tamindro᳚ - 'sya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛto - vāya॒vyaṃ̭ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 4)
indro̭ va॒lasya॒ bila॒mapau᳚rṇo॒-thsa ya ṷtta॒maḥ pa॒śurāsī॒-tta-mpṛ॒ṣṭha-mprati̭ sa॒gṛṃhyoda̭kkhida॒-ttagṃ sa॒hasra̭-mpa॒śavo-'nūdā̭ya॒n-thsa ṷnna॒to̭-'bhava॒dyaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒tamai॒ndramṷnna॒tamā la̭bhe॒tendra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭vatyunna॒to [bha̭vatyunna॒taḥ, bha॒va॒ti॒ sā॒ha॒srī] 29
bha̭vati sāha॒srī vā e॒ṣā la॒kṣmī yadṷnna॒to la॒kṣmiyai॒ va pa॒śūnava̭ rundhe ya॒dā sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprā᳚pnu॒yādatha̭ vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ ma॒namā la̭bhetai॒tasmi॒n. vai ta-thsa॒hasra॒maddhya̭tiṣṭha॒-ttasmā̭de॒ṣa vā̭ma॒na-ssamī̭ṣitaḥ pa॒śubhya̭ e॒va prajā̭tebhyaḥ prati॒ṣṭhā-nda̭dhāti॒ ko̭-'rhati sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprāptu॒mityā̭hu-rahorā॒trāṇye॒va sa॒hasragṃ̭ sa॒mpādyā-''la̭bheta pa॒śavo॒ [pa॒śavaḥ̭, vā a̭horā॒trāṇi̭] 30
vā a̭horā॒trāṇi̭ pa॒śūne॒va prajā̭tā-nprati॒ṣṭhā-ṅga̭maya॒-tyoṣa̭dhībhyo ve॒hata॒mā la̭bheta pra॒jākā̭ma॒ oṣa̭dhayo॒ vā e॒ta-mpra॒jāyai॒ pari̭bādhante॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata॒ oṣa̭dhayaḥ॒ khalu॒ vā e॒tasyai॒ sūtu॒mapi̭ ghnanti॒ yā ve॒ha-dbhava॒tyoṣa̭dhīre॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmai॒ svādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpra ja̭nayanti vi॒ndate᳚ [ ] 31
pra॒jāmāpo॒ vā oṣa̭dha॒yo-'sa॒-tpurṷṣa॒ āpa̭ e॒vāsmā॒ asa̭ta॒-ssadda̭dati॒ tasmā̭dāhu॒ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ nāpa॒stvāvāsa̭ta॒-ssadda̭da॒tī-tyai॒ndrīgṃ sū॒tava̭śā॒mā la̭bheta॒ bhūti̭kā॒mo-'jā̭to॒ vā e॒ṣa yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotīndra॒-ṅkhalu॒ vā e॒ṣā sū॒tvā va॒śā-'bha̭va॒- [va॒śā-'bha̭vat, indra̭me॒va] 32
-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒va yagṃ sū॒tvā va॒śā syā-ttamai॒ndrame॒vā-'' la̭bhetai॒tadvāva tadi̭ndri॒yagṃ sā॒kṣāde॒vendri॒yamava̭ rundha aindrā॒gna-mpṷnaru-thsṛ॒ṣṭamā la̭bheta॒ ya ā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna pibe॒-dvicchi̭nno॒ vā e॒tasya̭ somapī॒tho yo brā᳚hma॒ṇa-ssannā [ ] 33
tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna piba̭tīndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ somapī॒tha-mpraya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssvāme॒va de॒vatā॒manu॒ santa̭noti punaruthsṛ॒ṣṭo bha̭vati punaruthsṛ॒ṣṭa i̭va॒ hyḙtasya̭ [hyḙtasya̭, so॒ma॒pī॒tha-ssamṛ̭ddhyai] 34
somapī॒tha-ssamṛ̭ddhyai brāhmaṇaspa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bhetā-bhi॒cara॒-nbrahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭ti tūpa॒ro bha̭vati kṣu॒rapa̭vi॒rvā e॒ṣā la॒kṣmī ya-ttṷ̄pa॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ praha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 35 ||
(bha॒va॒tyu॒nna॒taḥ - pa॒śavo̭ - janayanti vi॒ndatḙ - 'bhava॒th - sannai - tasye॒ - dhma - strīṇi̭ ca) (a. 5)
bā॒r॒ha॒spa॒tyagṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo॒ yaḥ kā॒mayḙta pṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānāg̭ syā॒miti॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānā᳚-ṅkaroti grā॒myḙva bha̭vati śitipṛ॒ṣṭho bha̭vati bārhaspa॒tyo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai pau॒ṣṇagg śyā॒mamā la̭bhe॒tānna̭kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ pū॒ṣā pū॒ṣaṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ [e॒vāsmai᳚, anna॒-mpra] 36
anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati śyā॒mo bha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai māru॒ta-mpṛśñi॒mā la̭bhe॒tā-'nna̭-kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ ma॒ruto̭ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒dae॒va bha̭vati॒ pṛśñi̭ rbhavatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā ai॒ndrama̭ru॒ṇamā la̭bhetendri॒yakā̭ma॒ indra̭me॒va [ ] 37
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-nda̭dhātīndriyā॒vyḙva bha̭vatyaru॒ṇo bhrūmā᳚-nbhavatye॒tadvā indra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sāvi॒tramṷpaddhva॒stamā la̭bheta sa॒nikā̭ma-ssavi॒tā vai pra̭sa॒vānā̭mīśe savi॒tāra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa॒ni-mprasṷvati॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyupaddhva॒sto bha̭vati sāvi॒tro hyḙṣa [sāvi॒tro hyḙṣaḥ, de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai] 38
de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bhe॒tā-'nna̭kāmovaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati bahurū॒po bha̭vatibahurū॒pagg hyanna॒gṃ॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vā-'smai̭ [e॒vā-'smai᳚, sa॒jā॒tā-npra ya̭cchanti] 39
sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati bahurū॒po bha̭vati bahudeva॒tyo᳚(1॒) hyḙṣa samṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maye᳚-tprājāpa॒tyo vai purṷṣaḥ pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai tasya̭ veda॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maya̭ti pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ntasmā॒-thsrāmā᳚-nmuñcati tūpa॒ro bha̭vati prājāpa॒tyo hyḙ -ṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai || 40 ||
(a॒smā॒ - indra̭me॒vai - ṣa - sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai᳚ - prājāpa॒tyo hi - trīṇi̭ ca) (a. 11)
va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'cchina॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭pata॒-tta-mbṛha॒spati॒ rupā̭-'gṛhṇā॒thsā śi̭tipṛ॒ṣṭhā va॒śā-'bha̭va॒dyo dvi॒tīyaḥ̭ pa॒rā-'pa̭ta॒-tta-mmi॒trāvarṷṇā॒-vupā̭gṛhṇītā॒gṃ॒ sā dvi̭rū॒pā va॒śā-'bha̭va॒-dyastṛ॒tīyaḥ̭ pa॒rāpa̭ta॒-ttaṃ-vi~śvḙ de॒vā upā̭gṛhṇa॒n-thsā ba̭hurū॒pā va॒śā bha̭va॒dya-śca̭tu॒rthaḥ pa॒rāpa̭ta॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprā-'vi̭śa॒-tta-mbṛha॒spati̭ra॒- [bṛha॒spati̭ra॒bhi, a॒gṛ॒hṇā॒-dastve॒vā-'yaṃ-] 41
-bhya̭gṛhṇā॒-dastve॒vā-'ya-mbhogā॒yeti॒ sa ṷkṣava॒śa-ssama̭bhava॒-dyallohi̭ta-mpa॒rāpa̭ta॒-tta-dru॒dra upā̭-'gṛhṇā॒-thsā rau॒drī rohi̭ṇī va॒śā-'bha̭va-dbārhaspa॒tyāgṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhāmā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ [khalṷ, vai] 42
vai bra̭hmavarca॒sa-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ varṣati mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ [rasḙna, rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe] 43
rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta pra॒jākā̭mo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pra॒jāḥ prajā̭yante mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpra॒jā-mpraja̭nayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai pra॒jā chanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mpra॒jāmava̭- [rasa̭-mpra॒jāmava̭, ru॒ndhe॒ vai॒śva॒de॒vīm-] 44
-rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bhe॒tānna̭kāmo vaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ annaṃ॒ praya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vā anna॒-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa॒manna॒mava̭ rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai [vai, sa॒jā॒tā viśvā̭ne॒va] 45
sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai sa̭jā॒tā-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasagṃ̭ sajā॒tānava̭ rundhe bārhaspa॒tya- mṷkṣava॒śamā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒saṃ- [e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒sam, da॒dhā॒ti॒ bra॒hma॒va॒rca॒syḙva] 46
-da̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ vaśaṃ॒-vā~ e॒ṣa ca̭rati॒ yadu॒kṣāvaśa̭ iva॒ khalu॒ vai bra̭hmavarca॒saṃ-va~śḙnai॒va vaśa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundherau॒drīgṃrohi̭ṇī॒mā la̭bhetābhi॒cara̭-nru॒drame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha̭ti॒ rohi̭ṇī bhavati rau॒drī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 47 ||
(a॒bhi - khalu॒ - vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna - pra॒jāmava̭ - vaiśvade॒vā vai - bra̭hmavarca॒saṃ - ~yūpa॒ - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg śve॒tāṃ-va~॒śāmā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg śve॒tāṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒mume॒vā ''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati bai॒l॒vo yūpo̭ bhavatya॒sau [ ] 48
vā ā̭di॒tyo yato-'jā̭yata॒ tato̭ bi॒lva̭ uda̭tiṣṭha॒-thsayo᳚nye॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe brāhmaṇaspa॒tyā-mba̭bhruka॒rṇīmā la̭bhetā-bhi॒cara̭n-vāru॒ṇa-ndaśa̭kapāla-mpu॒rastā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā brahma̭ṇā stṛṇute babhruka॒rṇī bha̭vatye॒tadvai brahma̭ṇo rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇā- [-ba॒r॒hi-śśṛ॒ṇāti̭, e॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka] 49
-tye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vainaṃ̭-vai~ṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ yaṃ-ya~॒jño nopa॒name॒-dviṣṇu॒rvai ya॒jño viṣṇṷme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ ya॒jña-mpra ya̭ccha॒tyupai̭naṃ-ya~॒jño na̭mati vāma॒no bha̭vati vaiṣṇa॒vo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai tvā॒ṣṭraṃ-va~̭ḍa॒ba mā la̭bheta pa॒śukā̭ma॒stvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāṃ᳚- [vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānā᳚m, pra॒ja॒na॒yi॒tā] 50
prajanayi॒tā tvaṣṭā̭rame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-nmi̭thu॒nā-npra ja̭nayati pra॒jā hi vā e॒tasmi̭-npa॒śavaḥ॒ pravi̭ṣṭā॒ athai॒ṣa pumā॒nthsan va̭ḍa॒ba-ssā॒kṣāde॒va pra॒jā-mpa॒śūnava̭ rundhe mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta saṅgrā॒me saṃya~̭tte sama॒yakā̭mo mi॒trame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mmi॒treṇa॒ sa-nna̭yati - [a-nna̭yati, vi॒śā॒lo bha̭vati॒] 51
viśā॒lo bha̭vati॒ vyava̭sāyayatye॒vaina̭-mprājāpa॒tya-ṅkṛ॒ṣṇamā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmaḥ pra॒jāpa̭ti॒rvai vṛṣṭyā̭ īśe pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayati kṛ॒ṣṇo bha̭vatye॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vṛṣṭi॒mava̭ rundhe śa॒balo̭ bhavati vi॒dyuta̭me॒vāsmai̭ janayi॒tvā va̭rṣayatyavāśṛ॒ṅgo bha̭vati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ ni ya̭cchati || 52 ||
(a॒sau - śṛ॒ṇāti̭ - mithu॒nānāṃ᳚ - nayati - yacchati) (a. 8)
varṷṇagṃ suṣuvā॒ṇama॒nnādya॒-nnopā̭nama॒-thsa e॒tāṃ-vā~̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāma̭paśya॒-ttāg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ āla̭bhata॒ tato॒ vai tama॒nnā-dya॒mupā̭-'nama॒-dyamala̭-ma॒nnādyā̭ya॒ santa̭ma॒nnādya॒-nnopa॒name॒-thsa e॒tāṃ ~vā̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāmā la̭bheta॒ varṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da [anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒daḥ, e॒va bha̭vati] 53
e॒va bha̭vati kṛ॒ṣṇā bha̭vati vāru॒ṇī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇama॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃva~nna̭kāmo mai॒trīrvā oṣa̭dhayo vāru॒ṇīrāpo॒-'pā-ñca॒ khalu॒ vā oṣa̭dhīnā-ñca॒ rasa॒mupa̭ jīvāmo mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchato-'nnā॒da e॒va bha̭va- [e॒va bha̭vati, a॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca] 54
(śikhaṇḍi pracatiḥ)
-tya॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃvā~ la̭bhata u॒bhaya॒syā-va̭ruddhyai॒viśā̭kho॒ yūpo̭ bhavati॒ dve hyḙte de॒vate॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-ñjyogā̭mayāvī॒-ya-nmai॒tro bhava̭ti mi॒treṇai॒vā-'smai॒ varṷṇagṃ śamayati॒ ya-dvā̭ru॒ṇa-ssā॒kṣāde॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcatyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va de॒vā vai puṣṭi॒-nnā-'vi̭nda॒n- [nā-'vi̭ndann, tā-mmi̭thu॒nḙ] 55
-tā-mmi̭thu॒nḙ 'paśya॒-ntasyā॒-nna sama̭rādhaya॒ntā-va॒śvinā̭-vabrūtā-mā॒vayo॒rvā e॒ṣā maitasyāṃ᳚ ~vadaddhva॒miti॒ sāśvino̭re॒vābha̭va॒dyaḥ puṣṭi̭kāma॒-ssyā-thsa e॒tāmā᳚śvi॒nīṃ-ya~॒mīṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒-'śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒-npuṣṭi̭-ndhattaḥ॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ || 56 ||
(a॒nnā॒do᳚ - 'nnā॒da e॒va bha̭vatya - vinda॒n - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 9)
ā॒śvi॒na-ndhū॒mrala̭lāma॒ mā la̭bheta॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭se-da॒śvinau॒ vai de॒vānā॒-maso̭mapāvāstā॒-ntau pa॒ścā so̭mapī॒tha-mprāpnṷtā-ma॒śvinā̭-ve॒tasya̭ de॒vatā॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭satya॒śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒-tā-ve॒vā-'smai̭ somapī॒tha-mpra ya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ ya-ddhū॒mro bhava̭ti dhūmri॒māṇa̭-me॒vā-'smā॒-dapa̭ hanti la॒lāmo̭ [la॒lāmaḥ̭, bha॒va॒ti mu॒kha॒ta] 57
bhavati mukha॒ta e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti vāya॒vya̭-ṅgomṛ॒gamā la̭bheta॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sḙyu॒rapṷ̄tā॒ vā e॒taṃ-vā~gṛ̭cchati॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti॒ naiṣa grā॒myaḥ pa॒śurnāra॒ṇyo ya-dgo̭mṛ॒go nevai॒ṣa grāme॒ nāra̭ṇye॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti vā॒yurvai de॒vānā᳚-mpa॒vitraṃ̭-vā~॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vai- [sa e॒va, e॒na॒-mpa॒va॒ya॒ti॒ parā̭cī॒] 58
-na̭-mpavayati॒ parā̭cī॒ vā e॒tasmai᳚ vyu॒cchantī॒ vyṷcchati॒ tamaḥ̭ pā॒pmāna॒-mpravi̭śati॒ yasyā᳚-''śvi॒ne śa॒syamā̭ne॒ sūryo॒ nā-''virbhava̭ti sau॒rya-mba̭hurū॒pamā la̭bhetā॒-'mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-ttamaḥ̭ pā॒pmāna॒mapa̭ hanti pra॒tīcya̭smai vyu॒cchantī॒ vyṷccha॒tyapa॒ tamaḥ̭ pā॒pmānagṃ̭ hate || 59 ||
(la॒lāmaḥ॒ - sa e॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒sparī, ndra॒-nnaro॒, marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || bhare॒ṣvindragṃ̭ su॒havagṃ̭ havāmahe 'gṃho॒mucagṃ̭ su॒kṛta॒-ndaivya॒-ñjana᳚m | a॒gni-mmi॒traṃ-va~rṷṇagṃ sā॒taye॒ bhaga॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī ma॒rutaḥ̭ sva॒staye᳚ || ma॒mattṷ naḥ॒ pari̭jmā vasa॒r॒hā ma॒mattu॒ vāto̭ a॒pāṃ-vṛ~ṣa̭ṇvānn | śi॒śī॒tami̭ndrāparvatā yu॒va-nna॒stanno॒ viśvḙ varivasyantu de॒vāḥ || pri॒yā vo॒ nāma̭ - [pri॒yā vo॒ nāma̭, hu॒ve॒ tu॒rāṇā᳚m |] 60
huve tu॒rāṇā᳚m | ā ya-ttṛ॒panma̭ruto vāvaśā॒nāḥ || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || a॒gniḥ pra̭tha॒mo vasṷbhirno avyā॒-thsomo̭ ru॒drebhi̭ra॒bhi ra̭kṣata॒ tmanā᳚ | indro̭ ma॒rudbhi̭r-ṛtu॒dhā kṛ̭ṇotvādi॒tyairno॒ varṷṇa॒-ssagṃ śi̭śātu || sa-nno̭ de॒vo vasṷbhira॒gni-ssagṃ [vasṷbhira॒gni-ssam, soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ |] 61
soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ | samindro̭ ma॒rudbhi̭ rya॒jñiyai॒-ssamā̭di॒tyairno॒ varṷṇo ajijñipat || yathā̭-''di॒tyā vasṷbhi-ssambabhū॒vu-rma॒rudbhī̭ ru॒drā-ssa॒majā̭natā॒bhi | e॒vā tri̭ṇāma॒nna-hṛ̭ṇīyamānā॒ viśvḙ de॒vā-ssama̭naso bhavantu || kutrā̭ ci॒dyasya॒ samṛ̭tau ra॒ṇvā naro̭ nṛ॒ṣada̭ne | arha̭ntaści॒-dyami̭ndha॒te sa̭ñja॒naya̭nti ja॒ntavaḥ̭ || saṃ-ya~di॒ṣo vanā̭mahe॒ sagṃ ha॒vyā mānṷṣāṇām | u॒ta dyu॒mnasya॒ śava̭sa [śava̭saḥ, ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de |] 62
ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒-'rvācī̭ suma॒tirva̭vṛtyāda॒gṃ॒ hości॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || śuci̭ra॒pa-ssū॒yava̭sā ada̭bdha॒ upa̭ kṣeti vṛ॒ddhava̭yā-ssu॒vīraḥ̭ | naki॒ṣṭaṃ(2) ghna॒ntyanti̭to॒ na dū॒rādya ā̭di॒tyānā॒-mbhava̭ti॒ praṇī̭tau || dhā॒raya̭nta ādi॒tyāso॒ jaga॒thsthā de॒vā viśva̭sya॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | dī॒rghādhi̭yo॒ rakṣa̭māṇā [rakṣa̭māṇāḥ, a॒su॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-] 63
asu॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-ścaya̭mānā ṛ॒ṇāni̭ || ti॒sro bhūmī᳚rdhāraya॒-ntrīgṃ ru॒ta dyū-ntrīṇi̭ vra॒tā vi॒dathḙ a॒ntarḙṣām | ṛ॒tenā̭-''dityā॒ mahi̭ vo mahi॒tva-ntada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ || tyānnu kṣa॒triyā॒gṃ॒ ava̭ ādi॒tyān. yā̭ciṣāmahe | su॒mṛ॒ḍī॒kāgṃ a॒bhiṣṭa̭ye || na da̭kṣi॒ṇā vici̭kite॒ na sa॒vyā na prā॒cīna̭mādityā॒ nota pa॒ścā | pā॒kyā̭ cidvasavo dhī॒ryā̭ ci- [dhī॒ryā̭ cit, yu॒ṣmānī̭to॒] 64
-dyu॒ṣmānī̭to॒ abha̭ya॒-ñjyoti̭raśyām || ā॒di॒tyānā॒mava̭sā॒ nūta̭nena sakṣī॒mahi॒ śarma̭ṇā॒ śanta̭mena | a॒nā॒gā॒stve a̭diti॒tve tu॒rāsa̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nda̭dhatu॒ śroṣa̭māṇāḥ || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 65 ||
(nāmā॒ - 'gni-ssagṃ - śava̭so॒ - rakṣa̭māṇā - dhī॒ryā̭-ñci॒de - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 11)
(vā॒ya॒vyaṃ̭ - prā॒japa̭ti॒stā varṷṇaṃ - devāsu॒rā e॒ṣva̭ - sāvā̭di॒tyo daśa̭rṣabhā॒-mindro̭ va॒lasya̭ - bārhaspa॒tyaṃ - ~va̭ṣaṭkā॒ro̭ - 'sausau॒rīṃ॒ - ~va̭ruṇa -māśvi॒na - mindraṃ̭-vo~॒ nara॒ - ekāda̭śa)
(vā॒ya॒vya̭ - māgne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vī - ma॒sāvā̭di॒tyo - vā a̭horā॒trāṇi̭ - vaṣaṭkā॒raḥ - pra̭janayi॒tā - hṷve tu॒rāṇāṃ॒ - pañca̭ṣaṣṭiḥ )
(vā॒ya॒vya̭m, pramo̭ṣīḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे प्रथमः प्रश्नः - पशुविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
वा॒य॒व्यग्ग्॑ श्वे॒तमा ल॑भेत॒ भूति॑कामो वा॒युर्वै क्षेपि॑ष्ठा दे॒वता॑वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒वा-ति॑क्षिप्रा दे॒वतेत्या॑हु॒-स्सैन॑मीश्व॒रा प्र॒दह॒ इत्ये॒तमे॒व सन्तं॑-वाँ॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत नि॒युद्वा अ॑स्य॒ धृति॑र्धृ॒त ए॒व भूति॒मुपै॒त्य प्र॑दाहाय॒ भव॑त्ये॒व [ ] 1
वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वा॒युर्वा इ॒माः प्र॒जा न॑स्यो॒ता ने॑नीयते वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा न॑स्यो॒ता निय॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति नि॒युत्व॑ते भवति ध्रु॒वा ए॒वास्मा॒ अन॑पगाः करोति वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत प्र॒जाका॑मः प्रा॒णो वै वा॒युर॑पा॒नो नि॒यु-त्प्रा॑णापा॒नौ खलु॒ वा ए॒तस्य॑ प्र॒जाया॒ [प्र॒जायाः᳚, अप॑] 2
अप॑ क्रामतो॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दते॑ वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्राणापा॒नाभ्या᳚-म्प्र॒जा-म्प्र ज॑नयति वि॒न्दते᳚ प्र॒जां-वाँ॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत॒ ज्योगा॑मयावी प्रा॒णो वै वा॒युर॑पा॒नो नि॒यु-त्प्रा॑णापा॒नौ खलु॒ वा ए॒तस्मा॒ दप॑क्रामतो॒ यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ - [भाग॒धेये॒नोप॑, धा॒व॒ति॒ स] 3
धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्प्राणापा॒नौ द॑धात्यु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व प्र॒जाप॑ति॒र्वा इ॒दमेक॑ आसी॒-थ्सो॑-ऽकामयत प्र॒जाः प॒शून्-थ्सृ॑जे॒येति॒ स आ॒त्मनो॑ व॒पामुद॑क्खिद॒-त्ताम॒ग्नौ प्रागृ॑ह्णा॒-त्ततो॒-ऽजस्तू॑प॒र-स्सम॑भव॒-त्तग्ग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आ ऽल॑भत॒ ततो॒ वै स प्र॒जाः प॒शून॑सृजत॒ यः प्र॒जाका॑मः [ ] 4
प॒शुका॑म॒-स्स्या-थ्स ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्यम॒ज-न्तू॑प॒रमा ल॑भेत प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प॒शू-न्प्रज॑नयति॒ यच्छ्म॑श्रु॒णस्त-त्पुरु॑षाणाग्ं रू॒पं-यँ-त्तू॑प॒रस्तदश्वा॑नां॒-यँद॒न्यतो॑द॒-न्त-द्गवां॒-यँदव्या॑ इव श॒फास्तदवी॑नां॒-यँद॒जस्त-द॒जाना॑-मे॒ताव॑न्तो॒ वै ग्रा॒म्याः प॒शव॒स्ता- [प॒शव॒स्तान्, रू॒पेणै॒वाव॑ रुन्धे] 5
-न्रू॒पेणै॒वाव॑ रुन्धे सोमापौ॒ष्ण-न्त्रै॒तमा ल॑भेत प॒शुका॑मो॒द्वौ वा अ॒जायै॒ स्तनौ॒ नानै॒व द्वाव॒भि जाये॑ते॒ ऊर्ज॒-म्पुष्टि॑-न्तृ॒तीयः॑सोमापू॒षणा॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धाः पू॒षा प॑शू॒ना-म्प्र॑जनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा॑ति पू॒षा प॒शू-न्प्र ज॑नय॒त्यौदु॑म्बरो॒ यूपो॑ भव॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्क्प॒शव॑ ऊ॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॑-म्प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 6 ॥
(अप्र॑दाहाय॒ भव॑त्ये॒व - प्र॒जाया॑ - आ॒मय॑ति वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ - प्र॒जाक॑म॒ - स्तान् - यूप॒ - स्त्रयो॑दश च ) (अ. 1)
प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता अ॑स्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा॑चीराय॒-न्ता वरु॑णमगच्छ॒-न्ता अन्वै॒-त्ताः पुन॑रयाचत॒ ता अ॑स्मै॒ न पुन॑रददा॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणी॒ष्वाथ॑ मे॒ पुन॑र्दे॒हीति॒ तासां॒-वँर॒मा ऽल॑भत॒ स कृ॒ष्ण एक॑शितिपाद-भव॒द्यो वरु॑ण गृहीत॒-स्स्या-थ्स ए॒तं-वाँ॑रु॒ण-ङ्कृ॒ष्ण-मेक॑शितिपाद॒मा-ल॑भेत॒ वरु॑ण- [वरु॑णम्, ए॒व स्वेन॑] 7
-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति कृ॒ष्ण एक॑शितिपा-द्भवति वारु॒णो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै॒ सुव॑र्भानुरासु॒र-स्सूर्य॒-न्तम॑सा-ऽविद्ध्य॒त तस्मै॑दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्य॒ य-त्प्र॑थ॒म-न्तमो॒-ऽपाघ्न॒न्-थ्सा कृ॒ष्णा-ऽवि॑रभव॒-द्य-द्द्वि॒तीय॒ग्ं॒ सा फल्गु॑नी॒ यत तृ॒तीय॒ग्ं॒ सा ब॑ल॒क्षी यद॑द्ध्य॒स्था-द॒पाकृ॑न्त॒न्-थ्सा ऽवि॑र्व॒शा [ ] 8
सम॑भव॒-त्ते दे॒वा अ॑ब्रुव-न्देवप॒शुर्वा अ॒यग्ं सम॑भू॒-त्कस्मा॑ इ॒ममा ल॑फ्स्यामह॒ इत्यथ॒ वै तर्ह्यल्पा॑ पृथि॒व्यासी॒-दजा॑ता॒ ओष॑धय॒स्तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॒या-ऽल॑भन्त॒ ततो॒ वा अप्र॑थत पृथि॒व्य-जा॑य॒न्तौष॑धयो॒ यः का॒मये॑त॒ प्रथे॑य प॒शुभिः॒ प्र प्र॒जया॑ जाये॒येति॒ स ए॒तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॒या- [कामा॑य, आल॑भेता ऽऽदि॒त्याने॒व] 9
-ऽऽल॑भेता ऽऽदि॒त्याने॒व काम॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॑-म्प्र॒थय॑न्ति प॒शुभिः॒ प्र प्र॒जया॑ जनयन्त्य॒-सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ता म॒ल्॒हा आल॑भन्ता-ऽऽग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं सग्ं॑हि॒तामै॒न्द्रीग् श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्या-न्ताभि॑रे॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-का॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ता म॒ल्॒हा आ ल॑भेता- [आ ल॑भेत, आ॒ग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं] 10
(शिखण्डि पञ्चति)
-ऽऽग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं सग्ं॑हि॒तामै॒न्द्रीग् श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्यामे॒ता ए॒व दे॒वता॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति व॒सन्ता᳚ प्रा॒तरा᳚ग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्ण ग्री॒वीमा ल॑भेत ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने सग्ंहि॒तामै॒न्द्रीग्ं श॒रद्य॑परा॒ह्णे श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्या-न्त्रीणि॒ वा आ॑दि॒त्यस्य॒ तेजाग्ं॑सि व॒सन्ता᳚ प्रा॒तर्ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने श॒रद्य॑परा॒ह्णे याव॑न्त्ये॒व तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वा- [तान्ये॒व, अव॑ रुन्धे] 11
-ऽव॑ रुन्धे संवँथ्स॒र-म्प॒र्याल॑भ्यन्ते संवँथ्स॒रो वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ प्रदा॒ता सं॑वँथ्स॒र ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒स-म्प्र य॑च्छति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति ग॒र्भिण॑यो भवन्तीन्द्रि॒यं-वैँ गर्भ॑ इन्द्रि॒यमे॒वास्मि॑-न्दधति सारस्व॒ती-म्मे॒षीमा ल॑भेत॒ य ई᳚श्व॒रो वा॒चो वदि॑तो॒-स्सन् वाच॒-न्न वदे॒-द्वाग्वै सर॑स्वती॒ सर॑स्वतीमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवास्मि॒- [सैवास्मिन्न्॑, वाच॑-न्दधाति] 12
-न्वाच॑-न्दधाति प्रवदि॒ता वा॒चो भ॑व॒त्यप॑न्नदती भवति॒ तस्मा᳚-न्मनु॒ष्या᳚-स्सर्वां॒-वाँचं॑-वँदन्त्याग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रु-ञ्ज्योगा॑मयाव्य॒ग्निं-वाँ ए॒तस्य॒ शरी॑र-ङ्गच्छति॒ सोम॒ग्ं॒ रसो॒ यस्य॒ ज्योगा॒मय॑त्य॒ग्नेरे॒वास्य॒ शरी॑र-न्निष्क्री॒णाति॒ सोमा॒-द्रस॑मु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भेता-ऽऽग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व-म्प्र॒जाका॑म॒-स्सोमो॒ [सोमः॑, वै रे॑तो॒धा] 13
वै रे॑तो॒धा अ॒ग्निः प्र॒जाना᳚-म्प्रजनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा᳚त्य॒ग्निः प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वि॒न्दते᳚ प्र॒जामा᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुं-योँ ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्याम॒नूच्य॒ न वि॒रोचे॑त॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति॒ तेज॑ ए॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्तेन॑ कृ॒ष्णग्री॑व आग्ने॒यो भ॑वति॒ तम॑ ए॒वास्मा॒दप॑ हन्ति श्वे॒तो भ॑वति॒ [भ॑वति, रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधाति] 14
रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधाति ब॒भ्रु-स्सौ॒म्यो भ॑वति ब्रह्मवर्च॒समे॒वास्मि॒-न्त्विषि॑-न्दधात्या-ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व-म्पुरो॒धाया॒ग्॒ स्पर्ध॑मान आग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्सौ॒म्यो रा॑ज॒न्यो॑-ऽभितः॑ सौ॒म्यमा᳚ग्ने॒यौ भ॑वत॒-स्तेज॑सै॒व ब्रह्म॑णोभ॒यतो॑ रा॒ष्ट्र-म्परि॑ गृह्णात्येक॒धा स॒मा वृ॑ङ्क्ते पु॒र ए॑न-न्दधते ॥ 15 ॥
(ल॒भे॒त॒ वरु॑णं - ँव॒शै - तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॑य - म॒ल्हा आ ल॑भेत॒ - तान्ये॒व - सैवास्मि॒न्थ् - सोमः॑ - स्वे॒तो भ॑वति॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 2)
दे॒वा॒सु॒रा ए॒षु लो॒केष्व॑स्पर्धन्त॒ स ए॒तं-विँष्णु॑-र्वाम॒नम॑पश्य॒-त्तग्ग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आ-ऽल॑भत॒ ततो॒ वै स इ॒मां-लोँ॒कान॒भ्य॑जयद्- वैष्ण॒वं-वाँ॑म॒नमा ल॑भेत॒ स्पर्ध॑मानो॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वेमान् ँलो॒कान॒भि ज॑यति॒ विष॑म॒ आ ल॑भेत॒ विष॑मा इव॒ हीमे लो॒का-स्समृ॑द्ध्या॒ इन्द्रा॑य मन्यु॒मते॒ मन॑स्वते ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत सङ्ग्रा॒मे [ ] 16
संयँ॑त्त इन्द्रि॒येण॒ वै म॒न्युना॒ मन॑सा सङ्ग्रा॒म-ञ्ज॑य॒तीन्द्र॑मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्ममिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पृश्ञिस॒क्थमा ल॑भेत॒ ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑मे॒व म॒रुत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ स जा॒ता-न्प्रय॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति॒ यदृ॑ष॒भस्तेनै॒- [यदृ॑ष॒भस्तेन॑, ऐ॒न्द्रो य-त्पृश्ञि॒स्तेन॑] 17
-न्द्रो य-त्पृश्ञि॒स्तेन॑ मारु॒त-स्समृ॑द्ध्यै प॒श्चा-त्पृ॑श्ञिस॒क्थो भ॑वति पश्चादन्व-वसा॒यिनी॑मे॒वास्मै॒ विश॑-ङ्करोति सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भे॒तान्न॑काम-स्सौ॒म्यं-वाँ अन्न॒ग्ं॒ सोम॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति ब॒भ्रुर्भ॑वत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भेत॒ यमलग्ं॑ [यमल᳚म्, रा॒ज्याय॒] 18
रा॒ज्याय॒ सन्तग्ं॑ रा॒ज्य-न्नोप॒नमे᳚-थ्सौ॒म्यं-वैँ रा॒ज्यग्ं सोम॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ रा॒ज्य-म्प्रय॑च्छ॒त्युपै॑नग्ं रा॒ज्य-न्न॑मति ब॒भ्रुर्भ॑वत्ये॒त-द्वै सोम॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्या॒ इन्द्रा॑य वृत्र॒तुरे॑ ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत ग॒तश्रीः᳚ प्रति॒ष्ठाका॑मः पा॒प्मान॑मे॒व वृ॒त्र-न्ती॒र्त्वा प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑च्छ॒तीन्द्रा॑याभिमाति॒घ्ने ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा [ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा, ल॒भे॒त॒ यः पा॒प्मना॑] 19
ल॑भेत॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्पा॒प्मा वा अ॒भिमा॑ति॒रिन्द्र॑मे॒वा- भि॑माति॒हन॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा᳚-त्पा॒प्मान॑म॒भिमा॑ति॒-म्प्रणु॑दत॒ इन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत॒ यमलग्ं॑ रा॒ज्याय॒ सन्तग्ं॑ रा॒ज्य-न्नोप॒नमे॒दिन्द्र॑मे॒व व॒ज्रिण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॒ वज्र॒-म्प्र य॑च्छति॒ स ए॑नं॒ ँवज्रो॒ भूत्या॑ इन्ध॒ उपै॑नग्ं रा॒ज्य-न्न॑मति ल॒लामः॑ प्राशृ॒ङ्गो भ॑वत्ये॒तद्वै वज्र॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै ॥ 20
(स॒ग्रा॒म्मे - तेना - ल॑ - मभिमाति॒घ्ने ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमै - नं॒ - पञ्च॑दश च ) (अ. 3)
अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ता-न्दश॑र्षभा॒मा-ऽल॑भन्त॒ तयै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ता-न्दश॑र्षभा॒मा ल॑भेता॒-मुमे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति व॒सन्ता᳚ प्रा॒तस्त्रीन् ँल॒लामा॒ना ल॑भेत ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ - [म॒द्ध्यन्दि॑ने, त्रीञ्छि॑ति पृ॒ष्ठाञ्छ॒रद्य॑परा॒ह्णे] 21
त्रीञ्छि॑ति पृ॒ष्ठाञ्छ॒रद्य॑परा॒ह्णे त्रीञ्छि॑ति॒वारा॒-न्त्रीणि॒ वा आ॑दि॒त्यस्य॒ तेजाग्ं॑सि व॒सन्ता᳚ प्रा॒तर्ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने श॒रद्य॑परा॒ह्णे याव॑न्त्ये॒व तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्धे॒ त्रय॑स्त्रय॒ आ ल॑भ्यन्ते-ऽभि पू॒र्वमे॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति संवँथ्स॒र-म्प॒र्याल॑भ्यन्ते संवँथ्स॒रो वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ प्रदा॒ता सं॑वँथ्स॒र ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒स-म्प्र य॑च्छति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति संवँथ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता᳚-त्प्राजाप॒त्य-ङ्कद्रु॒- [ प्राजाप॒त्य-ङ्कद्रु᳚म्, आ ल॑भेत] 22
-मा ल॑भेत प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚स्वे॒व प्रति॑तिष्ठति॒ यदि॑ बिभी॒या-द्दु॒श्चर्मा॑ भविष्या॒मीति॑ सोमापौ॒ष्णग्ग् श्या॒ममा ल॑भेत सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः पौ॒ष्णाः प॒शव॒-स्स्वयै॒वास्मै॑ दे॒वत॑या प॒शुभि॒स्त्वच॑-ङ्करोति॒ न दु॒श्चर्मा॑ भवति दे॒वाश्च॒ वै य॒मश्चा॒स्मिन् ँलो॒के᳚-ऽस्पर्धन्त॒ स य॒मो दे॒वाना॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मयुवत॒ तद्य॒मस्य॑ [तद्य॒मस्य॑, य॒म॒त्व-न्ते] 23
यम॒त्व-न्ते दे॒वा अ॑मन्यन्त य॒मो वा इ॒दम॑भू॒-द्य-द्व॒यग्ग् स्म इति॒ ते प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒न्-थ्स ए॒तौ प्र॒जाप॑तिरा॒त्मन॑ उक्षव॒शौ निर॑मिमीत॒ ते दे॒वा वै᳚ष्णावरु॒णीं-वँ॒शामा-ऽल॑भन्तै॒न्द्रमु॒क्षाण॒न्तं-वँरु॑णेनै॒व ग्रा॑हयि॒त्वा विष्णु॑ना य॒ज्ञेन॒ प्राणु॑दन्तै॒न्द्रेणै॒-वास्ये᳚न्द्रि॒यम॑-वृञ्जत॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्-थ्स्या-थ्स स्पर्ध॑मानो वैष्णावरु॒णीं- [वैष्णावरु॒णीम्, व॒शामा] 24
-ँव॒शामा ल॑भेतै॒न्द्रमु॒क्षाणं॒-वँरु॑णेनै॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्ग्राहयि॒त्वा विष्णु॑ना य॒ज्ञेन॒ प्रणु॑दत ऐ॒न्द्रेणै॒वास्ये᳚न्द्रि॒यं-वृँ॑ङ्क्ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भव॒तीन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तं-वृँ॒त्रो ह॒त-ष्षो॑ड॒शभि॑-र्भो॒गैर॑सिना॒-त्तस्य॑ वृ॒त्रस्य॑ शीर्ष॒तो गाव॒ उदा॑य॒-न्ता वै॑दे॒ह्यो॑-ऽभव॒-न्तासा॑मृष॒भो ज॒घने-ऽनूदै॒-त्तमिन्द्रो॑- [ज॒घने-ऽनूदै॒-त्तमिन्द्रः॑, अ॒चा॒य॒थ्सो॑-ऽमन्यत॒] 25
-ऽचाय॒थ्सो॑-ऽमन्यत॒ यो वा इ॒ममा॒लभे॑त॒ मुच्ये॑ता॒स्मा-त्पा॒प्मन॒ इति॒ स आ᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भतै॒न्द्रमृ॑ष॒भ-न्तस्या॒ग्निरे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ सृत-ष्षोडश॒धा वृ॒त्रस्य॑ भो॒गानप्य॑दहदै॒न्द्रेणे᳚न्द्रि॒य- मा॒त्मन्न॑धत्त॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-थ्स आ᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेतै॒न्द्रमृ॑ष॒भ-म॒ग्निरे॒वास्य॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑सृतः [ ] 26
पा॒प्मान॒मपि॑ दहत्यै॒न्द्रेणे᳚न्द्रि॒यमा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ मुच्य॑ते पा॒प्मनो॒ भव॑त्ये॒व द्या॑वापृथि॒व्या᳚-न्धे॒नुमा ल॑भेत॒ ज्योग॑परुद्धो॒ ऽनयो॒र्॒हि वा ए॒षो-ऽप्र॑तिष्ठि॒तो-ऽथै॒ष ज्योगप॑रुद्धो॒ द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ते ए॒वैन॑-म्प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयतः॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति पर्या॒रिणी॑ भवति पर्या॒रीव॒ ह्ये॑तस्य॑ रा॒ष्ट्रं-योँ ज्योग॑परुद्ध॒-स्समृ॑द्ध्यै वाय॒व्यं॑- [वाय॒व्य᳚म्, व॒थ्समा] 27
-ँव॒थ्समा ल॑भेत वा॒युर्वा अ॒नयो᳚र्व॒थ्स इ॒मे वा ए॒तस्मै॑ लो॒का अप॑शुष्का॒ विडप॑शु॒ष्का-ऽथै॒ष ज्योगप॑रुद्धो वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ इ॒मां-लोँ॒कान्. विश॒-म्प्रदा॑पयति॒ प्रास्मा॑ इ॒मे लो॒का-स्स्नु॑वन्तिभुञ्ज॒त्ये॑नं॒-विँडुप॑तिष्ठते ॥ 28 ॥
(म॒ध्यन्दि॑ने॒ - कद्रुं॑ - ँय॒मस्य॒ - स्पर्ध॑मानो वैष्णावरु॒णीं -तमिन्द्रो᳚ - ऽस्य॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑सृतो - वाय॒व्यं॑ - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)
इन्द्रो॑ व॒लस्य॒ बिल॒मपौ᳚र्णो॒-थ्स य उ॑त्त॒मः प॒शुरासी॒-त्त-म्पृ॒ष्ठ-म्प्रति॑ स॒गृंह्योद॑क्खिद॒-त्तग्ं स॒हस्र॑-म्प॒शवो-ऽनूदा॑य॒न्-थ्स उ॑न्न॒तो॑-ऽभव॒द्यः प॒शुका॑म॒-स्स्या-थ्स ए॒तमै॒न्द्रमु॑न्न॒तमा ल॑भे॒तेन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒माने॒व भ॑वत्युन्न॒तो [भ॑वत्युन्न॒तः, भ॒व॒ति॒ सा॒ह॒स्री] 29
भ॑वति साह॒स्री वा ए॒षा ल॒क्ष्मी यदु॑न्न॒तो ल॒क्ष्मियै॒ व प॒शूनव॑ रुन्धे य॒दा स॒हस्र॑-म्प॒शू-न्प्रा᳚प्नु॒यादथ॑ वैष्ण॒वं-वाँ॑ म॒नमा ल॑भेतै॒तस्मि॒न्. वै त-थ्स॒हस्र॒मद्ध्य॑तिष्ठ॒-त्तस्मा॑दे॒ष वा॑म॒न-स्समी॑षितः प॒शुभ्य॑ ए॒व प्रजा॑तेभ्यः प्रति॒ष्ठा-न्द॑धाति॒ को॑-ऽर्हति स॒हस्र॑-म्प॒शू-न्प्राप्तु॒मित्या॑हु-रहोरा॒त्राण्ये॒व स॒हस्रग्ं॑ स॒म्पाद्या-ऽऽल॑भेत प॒शवो॒ [प॒शवः॑, वा अ॑होरा॒त्राणि॑] 30
वा अ॑होरा॒त्राणि॑ प॒शूने॒व प्रजा॑ता-न्प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मय॒-त्योष॑धीभ्यो वे॒हत॒मा ल॑भेत प्र॒जाका॑म॒ ओष॑धयो॒ वा ए॒त-म्प्र॒जायै॒ परि॑बाधन्ते॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दत॒ ओष॑धयः॒ खलु॒ वा ए॒तस्यै॒ सूतु॒मपि॑ घ्नन्ति॒ या वे॒ह-द्भव॒त्योष॑धीरे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मै॒ स्वाद्योनेः᳚ प्र॒जा-म्प्र ज॑नयन्ति वि॒न्दते᳚ [ ] 31
प्र॒जामापो॒ वा ओष॑ध॒यो-ऽस॒-त्पुरु॑ष॒ आप॑ ए॒वास्मा॒ अस॑त॒-स्सद्द॑दति॒ तस्मा॑दाहु॒र्यश्चै॒वं-वेँद॒ यश्च॒ नाप॒स्त्वावास॑त॒-स्सद्द॑द॒ती-त्यै॒न्द्रीग्ं सू॒तव॑शा॒मा ल॑भेत॒ भूति॑का॒मो-ऽजा॑तो॒ वा ए॒ष यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोतीन्द्र॒-ङ्खलु॒ वा ए॒षा सू॒त्वा व॒शा-ऽभ॑व॒- [व॒शा-ऽभ॑वत्, इन्द्र॑मे॒व] 32
-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒व यग्ं सू॒त्वा व॒शा स्या-त्तमै॒न्द्रमे॒वा-ऽऽ ल॑भेतै॒तद्वाव तदि॑न्द्रि॒यग्ं सा॒क्षादे॒वेन्द्रि॒यमव॑ रुन्ध ऐन्द्रा॒ग्न-म्पु॑नरु-थ्सृ॒ष्टमा ल॑भेत॒ य आ तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒-थ्सोम॒-न्न पिबे॒-द्विच्छि॑न्नो॒ वा ए॒तस्य॑ सोमपी॒थो यो ब्रा᳚ह्म॒ण-स्सन्ना [ ] 33
तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒-थ्सोम॒-न्न पिब॑तीन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ सोमपी॒थ-म्प्रय॑च्छत॒ उपै॑नग्ं सोमपी॒थो न॑मति॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यं-वैँ सो॑मपी॒थ इ॑न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्स्वामे॒व दे॒वता॒मनु॒ सन्त॑नोति पुनरुथ्सृ॒ष्टो भ॑वति पुनरुथ्सृ॒ष्ट इ॑व॒ ह्ये॑तस्य॑ [ह्ये॑तस्य॑, सो॒म॒पी॒थ-स्समृ॑द्ध्यै] 34
सोमपी॒थ-स्समृ॑द्ध्यै ब्राह्मणस्प॒त्य-न्तू॑प॒रमा ल॑भेता-भि॒चर॒-न्ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तस्मा॑ ए॒वैन॒मा वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑ति तूप॒रो भ॑वति क्षु॒रप॑वि॒र्वा ए॒षा ल॒क्ष्मी य-त्तू॑प॒र-स्समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्रह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णात्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैन᳚म् ॥ 35 ॥
(भ॒व॒त्यु॒न्न॒तः - प॒शवो॑ - जनयन्ति वि॒न्दते॑ - ऽभव॒थ् - सन्नै - तस्ये॒ - ध्म - स्त्रीणि॑ च) (अ. 5)
बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यग्ं शि॑तिपृ॒ष्ठमा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो॒ यः का॒मये॑त पृ॒ष्ठग्ं स॑मा॒नानाग्॑ स्या॒मिति॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्पृ॒ष्ठग्ं स॑मा॒नाना᳚-ङ्करोति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति शितिपृ॒ष्ठो भ॑वति बार्हस्प॒त्यो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै पौ॒ष्णग्ग् श्या॒ममा ल॑भे॒तान्न॑का॒मो-ऽन्नं॒-वैँ पू॒षा पू॒षण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ [ए॒वास्मै᳚, अन्न॒-म्प्र] 36
अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति श्या॒मो भ॑वत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै मारु॒त-म्पृश्ञि॒मा ल॑भे॒ता-ऽन्न॑-का॒मो-ऽन्नं॒-वैँ म॒रुतो॑म॒रुत॑ ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒दए॒व भ॑वति॒ पृश्ञि॑ र्भवत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्या ऐ॒न्द्रम॑रु॒णमा ल॑भेतेन्द्रि॒यका॑म॒ इन्द्र॑मे॒व [ ] 37
स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-न्द॑धातीन्द्रिया॒व्ये॑व भ॑वत्यरु॒णो भ्रूमा᳚-न्भवत्ये॒तद्वा इन्द्र॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै सावि॒त्रमु॑पद्ध्व॒स्तमा ल॑भेत स॒निका॑म-स्सवि॒ता वै प्र॑स॒वाना॑मीशे सवि॒तार॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ स॒नि-म्प्रसु॑वति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्त्युपद्ध्व॒स्तो भ॑वति सावि॒त्रो ह्ये॑ष [सावि॒त्रो ह्ये॑षः, दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै] 38
दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै वैश्वदे॒व-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भे॒ता-ऽन्न॑कामोवैश्वदे॒वं-वाँ अन्नं॒-विँश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति बहुरू॒पो भ॑वतिबहुरू॒पग्ग् ह्यन्न॒ग्ं॒ समृ॑द्ध्यै वैश्वदे॒व-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वा-ऽस्मै॑ [ए॒वा-ऽस्मै᳚, स॒जा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति] 39
सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति बहुरू॒पो भ॑वति बहुदेव॒त्यो᳚(1॒) ह्ये॑ष समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्य-न्तू॑प॒रमा ल॑भेत॒ यस्याना᳚ज्ञातमिव॒ ज्योगा॒मये᳚-त्प्राजाप॒त्यो वै पुरु॑षः प्र॒जाप॑तिः॒ खलु॒ वै तस्य॑ वेद॒ यस्याना᳚ज्ञातमिव॒ ज्योगा॒मय॑ति प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-न्तस्मा॒-थ्स्रामा᳚-न्मुञ्चति तूप॒रो भ॑वति प्राजाप॒त्यो ह्ये॑ -ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै ॥ 40 ॥
(अ॒स्मा॒ - इन्द्र॑मे॒वै - ष - स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै᳚ - प्राजाप॒त्यो हि - त्रीणि॑ च) (अ. 11)
व॒ष॒ट्का॒रो वै गा॑यत्रि॒यै शिरो᳚-ऽच्छिन॒-त्तस्यै॒ रसः॒ परा॑पत॒-त्त-म्बृह॒स्पति॒ रुपा॑-ऽगृह्णा॒थ्सा शि॑तिपृ॒ष्ठा व॒शा-ऽभ॑व॒द्यो द्वि॒तीयः॑ प॒रा-ऽप॑त॒-त्त-म्मि॒त्रावरु॑णा॒-वुपा॑गृह्णीता॒ग्ं॒ सा द्वि॑रू॒पा व॒शा-ऽभ॑व॒-द्यस्तृ॒तीयः॑ प॒राप॑त॒-त्तं-विँश्वे॑ दे॒वा उपा॑गृह्ण॒न्-थ्सा ब॑हुरू॒पा व॒शा भ॑व॒द्य-श्च॑तु॒र्थः प॒राप॑त॒-थ्स पृ॑थि॒वी-म्प्रा-ऽवि॑श॒-त्त-म्बृह॒स्पति॑र॒- [बृह॒स्पति॑र॒भि, अ॒गृ॒ह्णा॒-दस्त्वे॒वा-ऽयं-] 41
-भ्य॑गृह्णा॒-दस्त्वे॒वा-ऽय-म्भोगा॒येति॒ स उ॑क्षव॒श-स्सम॑भव॒-द्यल्लोहि॑त-म्प॒राप॑त॒-त्त-द्रु॒द्र उपा॑-ऽगृह्णा॒-थ्सा रौ॒द्री रोहि॑णी व॒शा-ऽभ॑व-द्बार्हस्प॒त्याग्ं शि॑तिपृ॒ष्ठामा ल॑भेत ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ [खलु॑, वै] 42
वै ब्र॑ह्मवर्च॒स-ञ्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॑-म्ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे मैत्रावरु॒णी-न्द्वि॑रू॒पामा ल॑भेत॒ वृष्टि॑कामो मै॒त्रं-वाँ अह॑र्वारु॒णी रात्रि॑रहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प॒र्जन्यो॑ वर्षति मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प॒र्जन्यं॑-वँर्षयत॒-श्छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै वृष्टि॒-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ [रसे॑न, रसं॒-वृँष्टि॒मव॑ रुन्धे] 43
रसं॒-वृँष्टि॒मव॑ रुन्धे मैत्रावरु॒णी-न्द्वि॑रू॒पामा ल॑भेत प्र॒जाका॑मो मै॒त्रं-वाँ अह॑र्वारु॒णी रात्रि॑रहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प्र॒जाः प्रजा॑यन्ते मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प्र॒जा-म्प्रज॑नयत॒-श्छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै प्र॒जा छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॑-म्प्र॒जामव॑- [रस॑-म्प्र॒जामव॑, रु॒न्धे॒ वै॒श्व॒दे॒वीम्-] 44
-रुन्धे वैश्वदे॒वी-म्ब॑हुरू॒पामा ल॑भे॒तान्न॑कामो वैश्वदे॒वं-वाँ अन्नं॒-विँश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्नं॒ प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वा अन्न॒-ञ्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॒मन्न॒मव॑ रुन्धे वैश्वदे॒वी-म्ब॑हुरू॒पामा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै [वै, स॒जा॒ता विश्वा॑ने॒व] 45
स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै स॑जा॒ता-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रसग्ं॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे बार्हस्प॒त्य- मु॑क्षव॒शमा ल॑भेत ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒सं- [ए॒वा-ऽस्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒सम्, द॒धा॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व] 46
-द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति॒ वशं॒-वाँ ए॒ष च॑रति॒ यदु॒क्षावश॑ इव॒ खलु॒ वै ब्र॑ह्मवर्च॒सं-वँशे॑नै॒व वश॑-म्ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्धेरौ॒द्रीग्ंरोहि॑णी॒मा ल॑भेताभि॒चर॑-न्रु॒द्रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तस्मा॑ ए॒वैन॒मा वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॑ति॒ रोहि॑णी भवति रौ॒द्री ह्ये॑षा दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्र ह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णात्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैन᳚म् ॥ 47 ॥
(अ॒भि - खलु॒ - वृष्टि॒-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न - प्र॒जामव॑ - वैश्वदे॒वा वै - ब्र॑ह्मवर्च॒सं - ँयूप॒ - एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 7)
अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ताग्ं सौ॒रीग् श्वे॒तां-वँ॒शामा-ऽल॑भन्त॒ तयै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ताग्ं सौ॒रीग् श्वे॒तां-वँ॒शामा ल॑भेता॒मुमे॒वा ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति बै॒ल्॒वो यूपो॑ भवत्य॒सौ [ ] 48
वा आ॑दि॒त्यो यतो-ऽजा॑यत॒ ततो॑ बि॒ल्व॑ उद॑तिष्ठ॒-थ्सयो᳚न्ये॒व ब्र॑ह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे ब्राह्मणस्प॒त्या-म्ब॑भ्रुक॒र्णीमा ल॑भेता-भि॒चर॑न्-वारु॒ण-न्दश॑कपाल-म्पु॒रस्ता॒-न्निर्व॑पे॒-द्वरु॑णेनै॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्ग्राहयि॒त्वा ब्रह्म॑णा स्तृणुते बभ्रुक॒र्णी भ॑वत्ये॒तद्वै ब्रह्म॑णो रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्र ह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णा- [-ब॒र्॒हि-श्शृ॒णाति॑, ए॒वैनं॒-वैँभी॑दक] 49
-त्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैनं॑-वैँष्ण॒वं-वाँ॑म॒नमा ल॑भेत॒ यं-यँ॒ज्ञो नोप॒नमे॒-द्विष्णु॒र्वै य॒ज्ञो विष्णु॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ य॒ज्ञ-म्प्र य॑च्छ॒त्युपै॑नं-यँ॒ज्ञो न॑मति वाम॒नो भ॑वति वैष्ण॒वो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै त्वा॒ष्ट्रं-वँ॑ड॒ब मा ल॑भेत प॒शुका॑म॒स्त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानां᳚- [वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नाना᳚म्, प्र॒ज॒न॒यि॒ता] 50
प्रजनयि॒ता त्वष्टा॑रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्मि॑थु॒ना-न्प्र ज॑नयति प्र॒जा हि वा ए॒तस्मि॑-न्प॒शवः॒ प्रवि॑ष्टा॒ अथै॒ष पुमा॒न्थ्सन् व॑ड॒ब-स्सा॒क्षादे॒व प्र॒जा-म्प॒शूनव॑ रुन्धे मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्ते सम॒यका॑मो मि॒त्रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्मि॒त्रेण॒ स-न्न॑यति - [अ-न्न॑यति, वि॒शा॒लो भ॑वति॒] 51
विशा॒लो भ॑वति॒ व्यव॑साययत्ये॒वैन॑-म्प्राजाप॒त्य-ङ्कृ॒ष्णमा ल॑भेत॒ वृष्टि॑कामः प्र॒जाप॑ति॒र्वै वृष्ट्या॑ ईशे प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्षयति कृ॒ष्णो भ॑वत्ये॒तद्वै वृष्ट्यै॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वृष्टि॒मव॑ रुन्धे श॒बलो॑ भवति वि॒द्युत॑मे॒वास्मै॑ जनयि॒त्वा व॑र्षयत्यवाशृ॒ङ्गो भ॑वति॒ वृष्टि॑मे॒वास्मै॒ नि य॑च्छति ॥ 52 ॥
(अ॒सौ - शृ॒णाति॑ - मिथु॒नानां᳚ - नयति - यच्छति) (अ. 8)
वरु॑णग्ं सुषुवा॒णम॒न्नाद्य॒-न्नोपा॑नम॒-थ्स ए॒तां-वाँ॑रु॒णी-ङ्कृ॒ष्णां-वँ॒शाम॑पश्य॒-त्ताग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आल॑भत॒ ततो॒ वै तम॒न्ना-द्य॒मुपा॑-ऽनम॒-द्यमल॑-म॒न्नाद्या॑य॒ सन्त॑म॒न्नाद्य॒-न्नोप॒नमे॒-थ्स ए॒तां ँवा॑रु॒णी-ङ्कृ॒ष्णां-वँ॒शामा ल॑भेत॒ वरु॑णमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒द [अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒दः, ए॒व भ॑वति] 53
ए॒व भ॑वति कृ॒ष्णा भ॑वति वारु॒णी ह्ये॑षा दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत वारु॒ण-ङ्कृ॒ष्णम॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च स॒धांवँन्न॑कामो मै॒त्रीर्वा ओष॑धयो वारु॒णीरापो॒-ऽपा-ञ्च॒ खलु॒ वा ओष॑धीना-ञ्च॒ रस॒मुप॑ जीवामो मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छतो-ऽन्ना॒द ए॒व भ॑व- [ए॒व भ॑वति, अ॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च] 54
(शिखण्डि प्रचतिः)
-त्य॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च स॒धांवाँ ल॑भत उ॒भय॒स्या-व॑रुद्ध्यै॒विशा॑खो॒ यूपो॑ भवति॒ द्वे ह्ये॑ते दे॒वते॒ समृ॑द्ध्यै मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत वारु॒ण-ङ्कृ॒ष्ण-ञ्ज्योगा॑मयावी॒-य-न्मै॒त्रो भव॑ति मि॒त्रेणै॒वा-ऽस्मै॒ वरु॑णग्ं शमयति॒ य-द्वा॑रु॒ण-स्सा॒क्षादे॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चत्यु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व दे॒वा वै पुष्टि॒-न्ना-ऽवि॑न्द॒न्- [ना-ऽवि॑न्दन्न्, ता-म्मि॑थु॒ने॑] 55
-ता-म्मि॑थु॒ने॑ ऽपश्य॒-न्तस्या॒-न्न सम॑राधय॒न्ता-व॒श्विना॑-वब्रूता-मा॒वयो॒र्वा ए॒षा मैतस्यां᳚ ँवदद्ध्व॒मिति॒ साश्विनो॑रे॒वाभ॑व॒द्यः पुष्टि॑काम॒-स्स्या-थ्स ए॒तामा᳚श्वि॒नीं-यँ॒मीं-वँ॒शामा ल॑भेता॒-ऽश्विना॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॒-न्पुष्टि॑-न्धत्तः॒ पुष्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ॥ 56 ॥
(अ॒न्ना॒दो᳚ - ऽन्ना॒द ए॒व भ॑वत्य - विन्द॒न् - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)
आ॒श्वि॒न-न्धू॒म्रल॑लाम॒ मा ल॑भेत॒ यो दुर्ब्रा᳚ह्मण॒-स्सोम॒-म्पिपा॑से-द॒श्विनौ॒ वै दे॒वाना॒-मसो॑मपावास्ता॒-न्तौ प॒श्चा सो॑मपी॒थ-म्प्राप्नु॑ता-म॒श्विना॑-वे॒तस्य॑ दे॒वता॒ यो दुर्ब्रा᳚ह्मण॒-स्सोम॒-म्पिपा॑सत्य॒श्विना॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒-ता-वे॒वा-ऽस्मै॑ सोमपी॒थ-म्प्र य॑च्छत॒ उपै॑नग्ं सोमपी॒थो न॑मति॒ य-द्धू॒म्रो भव॑ति धूम्रि॒माण॑-मे॒वा-ऽस्मा॒-दप॑ हन्ति ल॒लामो॑ [ल॒लामः॑, भ॒व॒ति मु॒ख॒त] 57
भवति मुख॒त ए॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति वाय॒व्य॑-ङ्गोमृ॒गमा ल॑भेत॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं से॑यु॒रपू॑ता॒ वा ए॒तं-वाँगृ॑च्छति॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं स॑न्ति॒ नैष ग्रा॒म्यः प॒शुर्नार॒ण्यो य-द्गो॑मृ॒गो नेवै॒ष ग्रामे॒ नार॑ण्ये॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं स॑न्ति वा॒युर्वै दे॒वाना᳚-म्प॒वित्रं॑-वाँ॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वै- [स ए॒व, ए॒न॒-म्प॒व॒य॒ति॒ परा॑ची॒] 58
-न॑-म्पवयति॒ परा॑ची॒ वा ए॒तस्मै᳚ व्यु॒च्छन्ती॒ व्यु॑च्छति॒ तमः॑ पा॒प्मान॒-म्प्रवि॑शति॒ यस्या᳚-ऽऽश्वि॒ने श॒स्यमा॑ने॒ सूर्यो॒ ना-ऽऽविर्भव॑ति सौ॒र्य-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भेता॒-ऽमु-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-त्तमः॑ पा॒प्मान॒मप॑ हन्ति प्र॒तीच्य॑स्मै व्यु॒च्छन्ती॒ व्यु॑च्छ॒त्यप॒ तमः॑ पा॒प्मानग्ं॑ हते ॥ 59 ॥
(ल॒लामः॒ - स ए॒व - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)
इन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒स्परी, न्द्र॒-न्नरो॒, मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वो, या व॒-श्शर्म॑ ॥ भरे॒ष्विन्द्रग्ं॑ सु॒हवग्ं॑ हवामहे ऽग्ंहो॒मुचग्ं॑ सु॒कृत॒-न्दैव्य॒-ञ्जन᳚म् । अ॒ग्नि-म्मि॒त्रं-वँरु॑णग्ं सा॒तये॒ भग॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी म॒रुतः॑ स्व॒स्तये᳚ ॥ म॒मत्तु॑ नः॒ परि॑ज्मा वस॒र्॒हा म॒मत्तु॒ वातो॑ अ॒पां-वृँष॑ण्वान्न् । शि॒शी॒तमि॑न्द्रापर्वता यु॒व-न्न॒स्तन्नो॒ विश्वे॑ वरिवस्यन्तु दे॒वाः ॥ प्रि॒या वो॒ नाम॑ - [प्रि॒या वो॒ नाम॑, हु॒वे॒ तु॒राणा᳚म् ।] 60
हुवे तु॒राणा᳚म् । आ य-त्तृ॒पन्म॑रुतो वावशा॒नाः ॥ श्रि॒यसे॒ क-म्भा॒नुभि॒-स्स-म्मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ । ते वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥ अ॒ग्निः प्र॑थ॒मो वसु॑भिर्नो अव्या॒-थ्सोमो॑ रु॒द्रेभि॑र॒भि र॑क्षत॒ त्मना᳚ । इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॑र्-ऋतु॒धा कृ॑णोत्वादि॒त्यैर्नो॒ वरु॑ण॒-स्सग्ं शि॑शातु ॥ स-न्नो॑ दे॒वो वसु॑भिर॒ग्नि-स्सग्ं [वसु॑भिर॒ग्नि-स्सम्, सोम॑स्त॒नूभी॑ रु॒द्रिया॑भिः ।] 61
सोम॑स्त॒नूभी॑ रु॒द्रिया॑भिः । समिन्द्रो॑ म॒रुद्भि॑ र्य॒ज्ञियै॒-स्समा॑दि॒त्यैर्नो॒ वरु॑णो अजिज्ञिपत् ॥ यथा॑-ऽऽदि॒त्या वसु॑भि-स्सम्बभू॒वु-र्म॒रुद्भी॑ रु॒द्रा-स्स॒मजा॑नता॒भि । ए॒वा त्रि॑णाम॒न्न-हृ॑णीयमाना॒ विश्वे॑ दे॒वा-स्सम॑नसो भवन्तु ॥ कुत्रा॑ चि॒द्यस्य॒ समृ॑तौ र॒ण्वा नरो॑ नृ॒षद॑ने । अर्ह॑न्तश्चि॒-द्यमि॑न्ध॒ते स॑ञ्ज॒नय॑न्ति ज॒न्तवः॑ ॥ सं-यँदि॒षो वना॑महे॒ सग्ं ह॒व्या मानु॑षाणाम् । उ॒त द्यु॒म्नस्य॒ शव॑स [शव॑सः, ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिमा द॑दे ।] 62
ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिमा द॑दे ॥ य॒ज्ञो दे॒वाना॒-म्प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्तः॑ । आ वो॒-ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒ग्ं॒ होश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रा-ऽस॑त् ॥ शुचि॑र॒प-स्सू॒यव॑सा अद॑ब्ध॒ उप॑ क्षेति वृ॒द्धव॑या-स्सु॒वीरः॑ । नकि॒ष्टं(2) घ्न॒न्त्यन्ति॑तो॒ न दू॒राद्य आ॑दि॒त्याना॒-म्भव॑ति॒ प्रणी॑तौ ॥ धा॒रय॑न्त आदि॒त्यासो॒ जग॒थ्स्था दे॒वा विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य गो॒पाः । दी॒र्घाधि॑यो॒ रक्ष॑माणा [रक्ष॑माणाः, अ॒सु॒र्य॑मृ॒तावा॑न॒-] 63
असु॒र्य॑मृ॒तावा॑न॒-श्चय॑माना ऋ॒णानि॑ ॥ ति॒स्रो भूमी᳚र्धारय॒-न्त्रीग्ं रु॒त द्यू-न्त्रीणि॑ व्र॒ता वि॒दथे॑ अ॒न्तरे॑षाम् । ऋ॒तेना॑-ऽऽदित्या॒ महि॑ वो महि॒त्व-न्तद॑र्यमन् वरुण मित्र॒ चारु॑ ॥ त्यान्नु क्ष॒त्रिया॒ग्ं॒ अव॑ आदि॒त्यान्. या॑चिषामहे । सु॒मृ॒डी॒काग्ं अ॒भिष्ट॑ये ॥ न द॑क्षि॒णा विचि॑किते॒ न स॒व्या न प्रा॒चीन॑मादित्या॒ नोत प॒श्चा । पा॒क्या॑ चिद्वसवो धी॒र्या॑ चि- [धी॒र्या॑ चित्, यु॒ष्मानी॑तो॒] 64
-द्यु॒ष्मानी॑तो॒ अभ॑य॒-ञ्ज्योति॑रश्याम् ॥ आ॒दि॒त्याना॒मव॑सा॒ नूत॑नेन सक्षी॒महि॒ शर्म॑णा॒ शन्त॑मेन । अ॒ना॒गा॒स्त्वे अ॑दिति॒त्वे तु॒रास॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञ-न्द॑धतु॒ श्रोष॑माणाः ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ 65 ॥
(नामा॒ - ऽग्नि-स्सग्ं - शव॑सो॒ - रक्ष॑माणा - धी॒र्या॑-ञ्चि॒दे - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 11)
(वा॒य॒व्यं॑ - प्रा॒जप॑ति॒स्ता वरु॑णं - देवासु॒रा ए॒ष्व॑ - सावा॑दि॒त्यो दश॑र्षभा॒-मिन्द्रो॑ व॒लस्य॑ - बार्हस्प॒त्यं - ँव॑षट्का॒रो॑ - ऽसौसौ॒रीं॒ - ँव॑रुण -माश्वि॒न - मिन्द्रं॑-वोँ॒ नर॒ - एकाद॑श)
(वा॒य॒व्य॑ - माग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वी - म॒सावा॑दि॒त्यो - वा अ॑होरा॒त्राणि॑ - वषट्का॒रः - प्र॑जनयि॒ता - हु॑वे तु॒राणां॒ - पञ्च॑षष्टिः )
(वा॒य॒व्य॑म्, प्रमो॑षीः)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - paśuvidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vā॒ya॒vyagg̭ śve॒tamā la̭bheta॒ bhūti̭kāmo vā॒yurvai kṣepi̭ṣṭhā de॒vatā̭vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vā-ti̭kṣiprā de॒vatetyā̭hu॒-ssaina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ itye॒tame॒va santaṃ̭-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta ni॒yudvā a̭sya॒ dhṛti̭rdhṛ॒ta e॒va bhūti॒mupai॒tya pra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va [ ] 1
vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vā॒yurvā i॒māḥ pra॒jā na̭syo॒tā nḙnīyate vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā na̭syo॒tā niya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ni॒yutva̭te bhavati dhru॒vā e॒vāsmā॒ ana̭pagāḥ karoti vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta pra॒jākā̭maḥ prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasya̭ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, apa̭] 2
apa̭ krāmato॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndatḙ vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ prāṇāpā॒nābhyā᳚-mpra॒jā-mpra ja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ jyogā̭mayāvī prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasmā॒ dapa̭krāmato॒ yasya॒ jyogā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - [bhāga॒dheye॒nopa̭, dhā॒va॒ti॒ sa] 3
dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nprāṇāpā॒nau da̭dhātyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va pra॒jāpa̭ti॒rvā i॒dameka̭ āsī॒-thso̭-'kāmayata pra॒jāḥ pa॒śūn-thsṛ̭je॒yeti॒ sa ā॒tmano̭ va॒pāmuda̭kkhida॒-ttāma॒gnau prāgṛ̭hṇā॒-ttato॒-'jastṷ̄pa॒ra-ssama̭bhava॒-ttagg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā 'la̭bhata॒ tato॒ vai sa pra॒jāḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ yaḥ pra॒jākā̭maḥ [ ] 4
pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒ta-mprā̭jāpa॒tyama॒ja-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-npraja̭nayati॒ yacchma̭śru॒ṇasta-tpurṷṣāṇāgṃ rū॒paṃ-ya~-ttṷ̄pa॒rastadaśvā̭nāṃ॒-ya~da॒nyato̭da॒-nta-dgavāṃ॒-ya~davyā̭ iva śa॒phāstadavī̭nāṃ॒-ya~da॒jasta-da॒jānā̭-me॒tāva̭nto॒ vai grā॒myāḥ pa॒śava॒stā- [pa॒śava॒stān, rū॒peṇai॒vāva̭ rundhe] 5
-nrū॒peṇai॒vāva̭ rundhe somāpau॒ṣṇa-ntrai॒tamā la̭bheta pa॒śukā̭mo॒dvau vā a॒jāyai॒ stanau॒ nānai॒va dvāva॒bhi jāyḙte॒ ūrja॒-mpuṣṭi̭-ntṛ॒tīyaḥ̭somāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npra ja̭naya॒tyaudṷmbaro॒ yūpo̭ bhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrkpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 6 ||
(apra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va - pra॒jāyā̭ - ā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭ta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - pra॒jāka̭ma॒ - stān - yūpa॒ - strayo̭daśa ca ) (a. 1)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā varṷṇamagaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇī॒ṣvātha̭ me॒ puna̭rde॒hīti॒ tāsāṃ॒-va~ra॒mā 'la̭bhata॒ sa kṛ॒ṣṇa eka̭śitipāda-bhava॒dyo varṷṇa gṛhīta॒-ssyā-thsa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-meka̭śitipāda॒mā-la̭bheta॒ varṷṇa- [varṷṇam, e॒va svena̭] 7
-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati kṛ॒ṣṇa eka̭śitipā-dbhavati vāru॒ṇo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ suva̭rbhānurāsu॒ra-ssūrya॒-ntama̭sā-'viddhya॒ta tasmai̭de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasya॒ ya-tpra̭tha॒ma-ntamo॒-'pāghna॒n-thsā kṛ॒ṣṇā-'vi̭rabhava॒-dya-ddvi॒tīya॒gṃ॒ sā phalgṷnī॒ yata tṛ॒tīya॒gṃ॒ sā ba̭la॒kṣī yada̭ddhya॒sthā-da॒pākṛ̭nta॒n-thsā 'vi̭rva॒śā [ ] 8
sama̭bhava॒-tte de॒vā a̭bruva-ndevapa॒śurvā a॒yagṃ sama̭bhū॒-tkasmā̭ i॒mamā la̭phsyāmaha॒ ityatha॒ vai tarhyalpā̭ pṛthi॒vyāsī॒-dajā̭tā॒ oṣa̭dhaya॒stāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā-'la̭bhanta॒ tato॒ vā apra̭thata pṛthi॒vya-jā̭ya॒ntauṣa̭dhayo॒ yaḥ kā॒mayḙta॒ prathḙya pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ jāye॒yeti॒ sa e॒tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā- [kāmā̭ya, āla̭bhetā ''di॒tyāne॒va] 9
-''la̭bhetā ''di॒tyāne॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpra॒thaya̭nti pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ janayantya॒-sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā ma॒l॒hā āla̭bhantā-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyā-ntābhi̭re॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sa-kā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā ma॒l॒hā ā la̭bhetā- [ā la̭bheta, ā॒gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ] 10
(śikhaṇḍi pañcati)
-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyāme॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhati brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tarā᳚gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇa grī॒vīmā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne sagṃhi॒tāmai॒ndrīgṃ śa॒radya̭parā॒hṇe śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyā-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vā- [tānye॒va, ava̭ rundhe] 11
-'va̭ rundhe saṃva~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃva~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati ga॒rbhiṇa̭yo bhavantīndri॒yaṃ-vai~ garbha̭ indri॒yame॒vāsmi̭-ndadhati sārasva॒tī-mme॒ṣīmā la̭bheta॒ ya ī᳚śva॒ro vā॒co vadi̭to॒-ssan vāca॒-nna vade॒-dvāgvai sara̭svatī॒ sara̭svatīme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsmi॒- [saivāsminṋ, vāca̭-ndadhāti] 12
-nvāca̭-ndadhāti pravadi॒tā vā॒co bha̭va॒tyapa̭nnadatī bhavati॒ tasmā᳚-nmanu॒ṣyā᳚-ssarvāṃ॒-vā~caṃ̭-va~dantyāgne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhru-ñjyogā̭mayāvya॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ yasya॒ jyogā॒maya̭tya॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒-drasa̭mu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhetā-''gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ [somaḥ̭, vai rḙto॒dhā] 13
vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāmā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhruṃ-yo~ brā᳚hma॒ṇo vi॒dyāma॒nūcya॒ na vi॒rocḙta॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntena̭ kṛ॒ṣṇagrī̭va āgne॒yo bha̭vati॒ tama̭ e॒vāsmā॒dapa̭ hanti śve॒to bha̭vati॒ [bha̭vati, ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti] 14
ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti ba॒bhru-ssau॒myo bha̭vati brahmavarca॒same॒vāsmi॒-ntviṣi̭-ndadhātyā-gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhrumā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpuro॒dhāyā॒g॒ spardha̭māna āgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssau॒myo rā̭ja॒nyo̭-'bhitaḥ̭ sau॒myamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-steja̭sai॒va brahma̭ṇobha॒yato̭ rā॒ṣṭra-mpari̭ gṛhṇātyeka॒dhā sa॒mā vṛ̭ṅkte pu॒ra ḙna-ndadhate || 15 ||
(la॒bhe॒ta॒ varṷṇaṃ - ~va॒śai - tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā̭ya - ma॒lhā ā la̭bheta॒ - tānye॒va - saivāsmi॒nth - somaḥ̭ - sve॒to bha̭vati॒ - trica̭tvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā॒su॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ sa e॒taṃ-vi~ṣṇṷ-rvāma॒nama̭paśya॒-ttagg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā-'la̭bhata॒ tato॒ vai sa i॒māṃ-lo~॒kāna॒bhya̭jayad- vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ spardha̭māno॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvemān ~lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ viṣa̭ma॒ ā la̭bheta॒ viṣa̭mā iva॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta saṅgrā॒me [ ] 16
saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmamindrā̭ya ma॒rutva̭te pṛśñisa॒kthamā la̭bheta॒ grāma̭kāma॒ indra̭me॒va ma॒rutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa jā॒tā-npraya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati॒ yadṛ̭ṣa॒bhastenai॒- [yadṛ̭ṣa॒bhastena̭, ai॒ndro ya-tpṛśñi॒stena̭] 17
-ndro ya-tpṛśñi॒stena̭ māru॒ta-ssamṛ̭ddhyai pa॒ścā-tpṛ̭śñisa॒ktho bha̭vati paścādanva-vasā॒yinī̭me॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkaroti sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhe॒tānna̭kāma-ssau॒myaṃ-vā~ anna॒gṃ॒ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati ba॒bhrurbha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ [yamala᳚m, rā॒jyāya॒] 18
rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name᳚-thsau॒myaṃ-vai~ rā॒jyagṃ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ rā॒jya-mpraya̭ccha॒tyupai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati ba॒bhrurbha̭vatye॒ta-dvai soma̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya vṛtra॒turḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta ga॒taśrīḥ᳚ prati॒ṣṭhākā̭maḥ pā॒pmāna̭me॒va vṛ॒tra-ntī॒rtvā pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭ccha॒tīndrā̭yābhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā [la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā, la॒bhe॒ta॒ yaḥ pā॒pmanā̭] 19
la̭bheta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā a॒bhimā̭ti॒rindra̭me॒vā- bhi̭māti॒hana॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā᳚-tpā॒pmāna̭ma॒bhimā̭ti॒-mpraṇṷdata॒ indrā̭ya va॒jriṇḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name॒dindra̭me॒va va॒jriṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ vajra॒-mpra ya̭cchati॒ sa ḙnaṃ॒ ~vajro॒ bhūtyā̭ indha॒ upai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati la॒lāmaḥ̭ prāśṛ॒ṅgo bha̭vatye॒tadvai vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai || 20
(sa॒grā॒mme - tenā - la̭ - mabhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamai - naṃ॒ - pañca̭daśa ca ) (a. 3)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā-ndaśa̭rṣabhā॒mā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā-ndaśa̭rṣabhā॒mā la̭bhetā॒-mume॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tastrīn ~la॒lāmā॒nā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne॒ - [ma॒ddhyandi̭ne, trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe] 21
trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe trīñchi̭ti॒vārā॒-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundhe॒ traya̭straya॒ ā la̭bhyante-'bhi pū॒rvame॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti saṃva~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃva~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā᳚-tprājāpa॒tya-ṅkadru॒- [ prājāpa॒tya-ṅkadru᳚m, ā la̭bheta] 22
-mā la̭bheta pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚sve॒va prati̭tiṣṭhati॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇagg śyā॒mamā la̭bheta sau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati de॒vāśca॒ vai ya॒maścā॒smin ~lo॒ke᳚-'spardhanta॒ sa ya॒mo de॒vānā̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mayuvata॒ tadya॒masya̭ [tadya॒masya̭, ya॒ma॒tva-nte] 23
yama॒tva-nte de॒vā a̭manyanta ya॒mo vā i॒dama̭bhū॒-dya-dva॒yagg sma iti॒ te pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒n-thsa e॒tau pra॒jāpa̭tirā॒tmana̭ ukṣava॒śau nira̭mimīta॒ te de॒vā vai᳚ṣṇāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā-'la̭bhantai॒ndramu॒kṣāṇa॒ntaṃ-va~rṷṇenai॒va grā̭hayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ prāṇṷdantai॒ndreṇai॒-vāsye᳚ndri॒yama̭-vṛñjata॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ- [vaiṣṇāvaru॒ṇīm, va॒śāmā] 24
-~va॒śāmā la̭bhetai॒ndramu॒kṣāṇaṃ॒-va~rṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ praṇṷdata ai॒ndreṇai॒vāsye᳚ndri॒yaṃ-vṛ~̭ṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhava॒tīndro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntaṃ-vṛ~॒tro ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-rbho॒gaira̭sinā॒-ttasya̭ vṛ॒trasya̭ śīrṣa॒to gāva॒ udā̭ya॒-ntā vai̭de॒hyo̭-'bhava॒-ntāsā̭mṛṣa॒bho ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindro̭- [ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindraḥ̭, a॒cā॒ya॒thso̭-'manyata॒] 25
-'cāya॒thso̭-'manyata॒ yo vā i॒mamā॒labhḙta॒ mucyḙtā॒smā-tpā॒pmana॒ iti॒ sa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhatai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ntasyā॒gnire॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ sṛta-ṣṣoḍaśa॒dhā vṛ॒trasya̭ bho॒gānapya̭dahadai॒ndreṇe᳚ndri॒ya- mā॒tmanna̭dhatta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-thsa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhetai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ma॒gnire॒vāsya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛtaḥ [ ] 26
pā॒pmāna॒mapi̭ dahatyai॒ndreṇe᳚ndri॒yamā॒tma-ndha̭tte॒ mucya̭te pā॒pmano॒ bhava̭tye॒va dyā̭vāpṛthi॒vyā᳚-ndhe॒numā la̭bheta॒ jyoga̭paruddho॒ 'nayo॒r॒hi vā e॒ṣo-'pra̭tiṣṭhi॒to-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ te e॒vaina̭-mprati॒ṣṭhā-ṅga̭mayataḥ॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati paryā॒riṇī̭ bhavati paryā॒rīva॒ hyḙtasya̭ rā॒ṣṭraṃ-yo~ jyoga̭paruddha॒-ssamṛ̭ddhyai vāya॒vyaṃ̭- [vāya॒vya᳚m, va॒thsamā] 27
-~va॒thsamā la̭bheta vā॒yurvā a॒nayo᳚rva॒thsa i॒me vā e॒tasmai̭ lo॒kā apa̭śuṣkā॒ viḍapa̭śu॒ṣkā-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ i॒māṃ-lo~॒kān. viśa॒-mpradā̭payati॒ prāsmā̭ i॒me lo॒kā-ssnṷvantibhuñja॒tyḙnaṃ॒-vi~ḍupa̭tiṣṭhate || 28 ||
(ma॒dhyandi̭ne॒ - kadruṃ̭ - ~ya॒masya॒ - spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ -tamindro᳚ - 'sya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛto - vāya॒vyaṃ̭ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 4)
indro̭ va॒lasya॒ bila॒mapau᳚rṇo॒-thsa ya ṷtta॒maḥ pa॒śurāsī॒-tta-mpṛ॒ṣṭha-mprati̭ sa॒gṛṃhyoda̭kkhida॒-ttagṃ sa॒hasra̭-mpa॒śavo-'nūdā̭ya॒n-thsa ṷnna॒to̭-'bhava॒dyaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒tamai॒ndramṷnna॒tamā la̭bhe॒tendra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭vatyunna॒to [bha̭vatyunna॒taḥ, bha॒va॒ti॒ sā॒ha॒srī] 29
bha̭vati sāha॒srī vā e॒ṣā la॒kṣmī yadṷnna॒to la॒kṣmiyai॒ va pa॒śūnava̭ rundhe ya॒dā sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprā᳚pnu॒yādatha̭ vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ ma॒namā la̭bhetai॒tasmi॒n. vai ta-thsa॒hasra॒maddhya̭tiṣṭha॒-ttasmā̭de॒ṣa vā̭ma॒na-ssamī̭ṣitaḥ pa॒śubhya̭ e॒va prajā̭tebhyaḥ prati॒ṣṭhā-nda̭dhāti॒ ko̭-'rhati sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprāptu॒mityā̭hu-rahorā॒trāṇye॒va sa॒hasragṃ̭ sa॒mpādyā-''la̭bheta pa॒śavo॒ [pa॒śavaḥ̭, vā a̭horā॒trāṇi̭] 30
vā a̭horā॒trāṇi̭ pa॒śūne॒va prajā̭tā-nprati॒ṣṭhā-ṅga̭maya॒-tyoṣa̭dhībhyo ve॒hata॒mā la̭bheta pra॒jākā̭ma॒ oṣa̭dhayo॒ vā e॒ta-mpra॒jāyai॒ pari̭bādhante॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata॒ oṣa̭dhayaḥ॒ khalu॒ vā e॒tasyai॒ sūtu॒mapi̭ ghnanti॒ yā ve॒ha-dbhava॒tyoṣa̭dhīre॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmai॒ svādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpra ja̭nayanti vi॒ndate᳚ [ ] 31
pra॒jāmāpo॒ vā oṣa̭dha॒yo-'sa॒-tpurṷṣa॒ āpa̭ e॒vāsmā॒ asa̭ta॒-ssadda̭dati॒ tasmā̭dāhu॒ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ nāpa॒stvāvāsa̭ta॒-ssadda̭da॒tī-tyai॒ndrīgṃ sū॒tava̭śā॒mā la̭bheta॒ bhūti̭kā॒mo-'jā̭to॒ vā e॒ṣa yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotīndra॒-ṅkhalu॒ vā e॒ṣā sū॒tvā va॒śā-'bha̭va॒- [va॒śā-'bha̭vat, indra̭me॒va] 32
-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒va yagṃ sū॒tvā va॒śā syā-ttamai॒ndrame॒vā-'' la̭bhetai॒tadvāva tadi̭ndri॒yagṃ sā॒kṣāde॒vendri॒yamava̭ rundha aindrā॒gna-mpṷnaru-thsṛ॒ṣṭamā la̭bheta॒ ya ā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna pibe॒-dvicchi̭nno॒ vā e॒tasya̭ somapī॒tho yo brā᳚hma॒ṇa-ssannā [ ] 33
tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna piba̭tīndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ somapī॒tha-mpraya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssvāme॒va de॒vatā॒manu॒ santa̭noti punaruthsṛ॒ṣṭo bha̭vati punaruthsṛ॒ṣṭa i̭va॒ hyḙtasya̭ [hyḙtasya̭, so॒ma॒pī॒tha-ssamṛ̭ddhyai] 34
somapī॒tha-ssamṛ̭ddhyai brāhmaṇaspa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bhetā-bhi॒cara॒-nbrahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭ti tūpa॒ro bha̭vati kṣu॒rapa̭vi॒rvā e॒ṣā la॒kṣmī ya-ttṷ̄pa॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ praha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 35 ||
(bha॒va॒tyu॒nna॒taḥ - pa॒śavo̭ - janayanti vi॒ndatḙ - 'bhava॒th - sannai - tasye॒ - dhma - strīṇi̭ ca) (a. 5)
bā॒r॒ha॒spa॒tyagṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo॒ yaḥ kā॒mayḙta pṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānāg̭ syā॒miti॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānā᳚-ṅkaroti grā॒myḙva bha̭vati śitipṛ॒ṣṭho bha̭vati bārhaspa॒tyo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai pau॒ṣṇagg śyā॒mamā la̭bhe॒tānna̭kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ pū॒ṣā pū॒ṣaṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ [e॒vāsmai᳚, anna॒-mpra] 36
anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati śyā॒mo bha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai māru॒ta-mpṛśñi॒mā la̭bhe॒tā-'nna̭-kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ ma॒ruto̭ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒dae॒va bha̭vati॒ pṛśñi̭ rbhavatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā ai॒ndrama̭ru॒ṇamā la̭bhetendri॒yakā̭ma॒ indra̭me॒va [ ] 37
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-nda̭dhātīndriyā॒vyḙva bha̭vatyaru॒ṇo bhrūmā᳚-nbhavatye॒tadvā indra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sāvi॒tramṷpaddhva॒stamā la̭bheta sa॒nikā̭ma-ssavi॒tā vai pra̭sa॒vānā̭mīśe savi॒tāra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa॒ni-mprasṷvati॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyupaddhva॒sto bha̭vati sāvi॒tro hyḙṣa [sāvi॒tro hyḙṣaḥ, de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai] 38
de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bhe॒tā-'nna̭kāmovaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati bahurū॒po bha̭vatibahurū॒pagg hyanna॒gṃ॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vā-'smai̭ [e॒vā-'smai᳚, sa॒jā॒tā-npra ya̭cchanti] 39
sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati bahurū॒po bha̭vati bahudeva॒tyo᳚(1॒) hyḙṣa samṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maye᳚-tprājāpa॒tyo vai purṷṣaḥ pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai tasya̭ veda॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maya̭ti pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ntasmā॒-thsrāmā᳚-nmuñcati tūpa॒ro bha̭vati prājāpa॒tyo hyḙ -ṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai || 40 ||
(a॒smā॒ - indra̭me॒vai - ṣa - sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai᳚ - prājāpa॒tyo hi - trīṇi̭ ca) (a. 11)
va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'cchina॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭pata॒-tta-mbṛha॒spati॒ rupā̭-'gṛhṇā॒thsā śi̭tipṛ॒ṣṭhā va॒śā-'bha̭va॒dyo dvi॒tīyaḥ̭ pa॒rā-'pa̭ta॒-tta-mmi॒trāvarṷṇā॒-vupā̭gṛhṇītā॒gṃ॒ sā dvi̭rū॒pā va॒śā-'bha̭va॒-dyastṛ॒tīyaḥ̭ pa॒rāpa̭ta॒-ttaṃ-vi~śvḙ de॒vā upā̭gṛhṇa॒n-thsā ba̭hurū॒pā va॒śā bha̭va॒dya-śca̭tu॒rthaḥ pa॒rāpa̭ta॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprā-'vi̭śa॒-tta-mbṛha॒spati̭ra॒- [bṛha॒spati̭ra॒bhi, a॒gṛ॒hṇā॒-dastve॒vā-'yaṃ-] 41
-bhya̭gṛhṇā॒-dastve॒vā-'ya-mbhogā॒yeti॒ sa ṷkṣava॒śa-ssama̭bhava॒-dyallohi̭ta-mpa॒rāpa̭ta॒-tta-dru॒dra upā̭-'gṛhṇā॒-thsā rau॒drī rohi̭ṇī va॒śā-'bha̭va-dbārhaspa॒tyāgṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhāmā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ [khalṷ, vai] 42
vai bra̭hmavarca॒sa-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ varṣati mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ [rasḙna, rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe] 43
rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta pra॒jākā̭mo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pra॒jāḥ prajā̭yante mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpra॒jā-mpraja̭nayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai pra॒jā chanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mpra॒jāmava̭- [rasa̭-mpra॒jāmava̭, ru॒ndhe॒ vai॒śva॒de॒vīm-] 44
-rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bhe॒tānna̭kāmo vaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ annaṃ॒ praya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vā anna॒-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa॒manna॒mava̭ rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai [vai, sa॒jā॒tā viśvā̭ne॒va] 45
sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai sa̭jā॒tā-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasagṃ̭ sajā॒tānava̭ rundhe bārhaspa॒tya- mṷkṣava॒śamā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒saṃ- [e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒sam, da॒dhā॒ti॒ bra॒hma॒va॒rca॒syḙva] 46
-da̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ vaśaṃ॒-vā~ e॒ṣa ca̭rati॒ yadu॒kṣāvaśa̭ iva॒ khalu॒ vai bra̭hmavarca॒saṃ-va~śḙnai॒va vaśa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundherau॒drīgṃrohi̭ṇī॒mā la̭bhetābhi॒cara̭-nru॒drame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha̭ti॒ rohi̭ṇī bhavati rau॒drī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 47 ||
(a॒bhi - khalu॒ - vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna - pra॒jāmava̭ - vaiśvade॒vā vai - bra̭hmavarca॒saṃ - ~yūpa॒ - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg śve॒tāṃ-va~॒śāmā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg śve॒tāṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒mume॒vā ''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati bai॒l॒vo yūpo̭ bhavatya॒sau [ ] 48
vā ā̭di॒tyo yato-'jā̭yata॒ tato̭ bi॒lva̭ uda̭tiṣṭha॒-thsayo᳚nye॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe brāhmaṇaspa॒tyā-mba̭bhruka॒rṇīmā la̭bhetā-bhi॒cara̭n-vāru॒ṇa-ndaśa̭kapāla-mpu॒rastā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā brahma̭ṇā stṛṇute babhruka॒rṇī bha̭vatye॒tadvai brahma̭ṇo rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇā- [-ba॒r॒hi-śśṛ॒ṇāti̭, e॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka] 49
-tye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vainaṃ̭-vai~ṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ yaṃ-ya~॒jño nopa॒name॒-dviṣṇu॒rvai ya॒jño viṣṇṷme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ ya॒jña-mpra ya̭ccha॒tyupai̭naṃ-ya~॒jño na̭mati vāma॒no bha̭vati vaiṣṇa॒vo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai tvā॒ṣṭraṃ-va~̭ḍa॒ba mā la̭bheta pa॒śukā̭ma॒stvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāṃ᳚- [vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānā᳚m, pra॒ja॒na॒yi॒tā] 50
prajanayi॒tā tvaṣṭā̭rame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-nmi̭thu॒nā-npra ja̭nayati pra॒jā hi vā e॒tasmi̭-npa॒śavaḥ॒ pravi̭ṣṭā॒ athai॒ṣa pumā॒nthsan va̭ḍa॒ba-ssā॒kṣāde॒va pra॒jā-mpa॒śūnava̭ rundhe mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta saṅgrā॒me saṃya~̭tte sama॒yakā̭mo mi॒trame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mmi॒treṇa॒ sa-nna̭yati - [a-nna̭yati, vi॒śā॒lo bha̭vati॒] 51
viśā॒lo bha̭vati॒ vyava̭sāyayatye॒vaina̭-mprājāpa॒tya-ṅkṛ॒ṣṇamā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmaḥ pra॒jāpa̭ti॒rvai vṛṣṭyā̭ īśe pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayati kṛ॒ṣṇo bha̭vatye॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vṛṣṭi॒mava̭ rundhe śa॒balo̭ bhavati vi॒dyuta̭me॒vāsmai̭ janayi॒tvā va̭rṣayatyavāśṛ॒ṅgo bha̭vati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ ni ya̭cchati || 52 ||
(a॒sau - śṛ॒ṇāti̭ - mithu॒nānāṃ᳚ - nayati - yacchati) (a. 8)
varṷṇagṃ suṣuvā॒ṇama॒nnādya॒-nnopā̭nama॒-thsa e॒tāṃ-vā~̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāma̭paśya॒-ttāg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ āla̭bhata॒ tato॒ vai tama॒nnā-dya॒mupā̭-'nama॒-dyamala̭-ma॒nnādyā̭ya॒ santa̭ma॒nnādya॒-nnopa॒name॒-thsa e॒tāṃ ~vā̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāmā la̭bheta॒ varṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da [anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒daḥ, e॒va bha̭vati] 53
e॒va bha̭vati kṛ॒ṣṇā bha̭vati vāru॒ṇī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇama॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃva~nna̭kāmo mai॒trīrvā oṣa̭dhayo vāru॒ṇīrāpo॒-'pā-ñca॒ khalu॒ vā oṣa̭dhīnā-ñca॒ rasa॒mupa̭ jīvāmo mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchato-'nnā॒da e॒va bha̭va- [e॒va bha̭vati, a॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca] 54
(śikhaṇḍi pracatiḥ)
-tya॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃvā~ la̭bhata u॒bhaya॒syā-va̭ruddhyai॒viśā̭kho॒ yūpo̭ bhavati॒ dve hyḙte de॒vate॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-ñjyogā̭mayāvī॒-ya-nmai॒tro bhava̭ti mi॒treṇai॒vā-'smai॒ varṷṇagṃ śamayati॒ ya-dvā̭ru॒ṇa-ssā॒kṣāde॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcatyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va de॒vā vai puṣṭi॒-nnā-'vi̭nda॒n- [nā-'vi̭ndann, tā-mmi̭thu॒nḙ] 55
-tā-mmi̭thu॒nḙ 'paśya॒-ntasyā॒-nna sama̭rādhaya॒ntā-va॒śvinā̭-vabrūtā-mā॒vayo॒rvā e॒ṣā maitasyāṃ᳚ ~vadaddhva॒miti॒ sāśvino̭re॒vābha̭va॒dyaḥ puṣṭi̭kāma॒-ssyā-thsa e॒tāmā᳚śvi॒nīṃ-ya~॒mīṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒-'śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒-npuṣṭi̭-ndhattaḥ॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ || 56 ||
(a॒nnā॒do᳚ - 'nnā॒da e॒va bha̭vatya - vinda॒n - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 9)
ā॒śvi॒na-ndhū॒mrala̭lāma॒ mā la̭bheta॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭se-da॒śvinau॒ vai de॒vānā॒-maso̭mapāvāstā॒-ntau pa॒ścā so̭mapī॒tha-mprāpnṷtā-ma॒śvinā̭-ve॒tasya̭ de॒vatā॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭satya॒śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒-tā-ve॒vā-'smai̭ somapī॒tha-mpra ya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ ya-ddhū॒mro bhava̭ti dhūmri॒māṇa̭-me॒vā-'smā॒-dapa̭ hanti la॒lāmo̭ [la॒lāmaḥ̭, bha॒va॒ti mu॒kha॒ta] 57
bhavati mukha॒ta e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti vāya॒vya̭-ṅgomṛ॒gamā la̭bheta॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sḙyu॒rapṷ̄tā॒ vā e॒taṃ-vā~gṛ̭cchati॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti॒ naiṣa grā॒myaḥ pa॒śurnāra॒ṇyo ya-dgo̭mṛ॒go nevai॒ṣa grāme॒ nāra̭ṇye॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti vā॒yurvai de॒vānā᳚-mpa॒vitraṃ̭-vā~॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vai- [sa e॒va, e॒na॒-mpa॒va॒ya॒ti॒ parā̭cī॒] 58
-na̭-mpavayati॒ parā̭cī॒ vā e॒tasmai᳚ vyu॒cchantī॒ vyṷcchati॒ tamaḥ̭ pā॒pmāna॒-mpravi̭śati॒ yasyā᳚-''śvi॒ne śa॒syamā̭ne॒ sūryo॒ nā-''virbhava̭ti sau॒rya-mba̭hurū॒pamā la̭bhetā॒-'mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-ttamaḥ̭ pā॒pmāna॒mapa̭ hanti pra॒tīcya̭smai vyu॒cchantī॒ vyṷccha॒tyapa॒ tamaḥ̭ pā॒pmānagṃ̭ hate || 59 ||
(la॒lāmaḥ॒ - sa e॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒sparī, ndra॒-nnaro॒, marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || bhare॒ṣvindragṃ̭ su॒havagṃ̭ havāmahe 'gṃho॒mucagṃ̭ su॒kṛta॒-ndaivya॒-ñjana᳚m | a॒gni-mmi॒traṃ-va~rṷṇagṃ sā॒taye॒ bhaga॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī ma॒rutaḥ̭ sva॒staye᳚ || ma॒mattṷ naḥ॒ pari̭jmā vasa॒r॒hā ma॒mattu॒ vāto̭ a॒pāṃ-vṛ~ṣa̭ṇvānn | śi॒śī॒tami̭ndrāparvatā yu॒va-nna॒stanno॒ viśvḙ varivasyantu de॒vāḥ || pri॒yā vo॒ nāma̭ - [pri॒yā vo॒ nāma̭, hu॒ve॒ tu॒rāṇā᳚m |] 60
huve tu॒rāṇā᳚m | ā ya-ttṛ॒panma̭ruto vāvaśā॒nāḥ || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || a॒gniḥ pra̭tha॒mo vasṷbhirno avyā॒-thsomo̭ ru॒drebhi̭ra॒bhi ra̭kṣata॒ tmanā᳚ | indro̭ ma॒rudbhi̭r-ṛtu॒dhā kṛ̭ṇotvādi॒tyairno॒ varṷṇa॒-ssagṃ śi̭śātu || sa-nno̭ de॒vo vasṷbhira॒gni-ssagṃ [vasṷbhira॒gni-ssam, soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ |] 61
soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ | samindro̭ ma॒rudbhi̭ rya॒jñiyai॒-ssamā̭di॒tyairno॒ varṷṇo ajijñipat || yathā̭-''di॒tyā vasṷbhi-ssambabhū॒vu-rma॒rudbhī̭ ru॒drā-ssa॒majā̭natā॒bhi | e॒vā tri̭ṇāma॒nna-hṛ̭ṇīyamānā॒ viśvḙ de॒vā-ssama̭naso bhavantu || kutrā̭ ci॒dyasya॒ samṛ̭tau ra॒ṇvā naro̭ nṛ॒ṣada̭ne | arha̭ntaści॒-dyami̭ndha॒te sa̭ñja॒naya̭nti ja॒ntavaḥ̭ || saṃ-ya~di॒ṣo vanā̭mahe॒ sagṃ ha॒vyā mānṷṣāṇām | u॒ta dyu॒mnasya॒ śava̭sa [śava̭saḥ, ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de |] 62
ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒-'rvācī̭ suma॒tirva̭vṛtyāda॒gṃ॒ hości॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || śuci̭ra॒pa-ssū॒yava̭sā ada̭bdha॒ upa̭ kṣeti vṛ॒ddhava̭yā-ssu॒vīraḥ̭ | naki॒ṣṭaṃ(2) ghna॒ntyanti̭to॒ na dū॒rādya ā̭di॒tyānā॒-mbhava̭ti॒ praṇī̭tau || dhā॒raya̭nta ādi॒tyāso॒ jaga॒thsthā de॒vā viśva̭sya॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | dī॒rghādhi̭yo॒ rakṣa̭māṇā [rakṣa̭māṇāḥ, a॒su॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-] 63
asu॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-ścaya̭mānā ṛ॒ṇāni̭ || ti॒sro bhūmī᳚rdhāraya॒-ntrīgṃ ru॒ta dyū-ntrīṇi̭ vra॒tā vi॒dathḙ a॒ntarḙṣām | ṛ॒tenā̭-''dityā॒ mahi̭ vo mahi॒tva-ntada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ || tyānnu kṣa॒triyā॒gṃ॒ ava̭ ādi॒tyān. yā̭ciṣāmahe | su॒mṛ॒ḍī॒kāgṃ a॒bhiṣṭa̭ye || na da̭kṣi॒ṇā vici̭kite॒ na sa॒vyā na prā॒cīna̭mādityā॒ nota pa॒ścā | pā॒kyā̭ cidvasavo dhī॒ryā̭ ci- [dhī॒ryā̭ cit, yu॒ṣmānī̭to॒] 64
-dyu॒ṣmānī̭to॒ abha̭ya॒-ñjyoti̭raśyām || ā॒di॒tyānā॒mava̭sā॒ nūta̭nena sakṣī॒mahi॒ śarma̭ṇā॒ śanta̭mena | a॒nā॒gā॒stve a̭diti॒tve tu॒rāsa̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nda̭dhatu॒ śroṣa̭māṇāḥ || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 65 ||
(nāmā॒ - 'gni-ssagṃ - śava̭so॒ - rakṣa̭māṇā - dhī॒ryā̭-ñci॒de - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 11)
(vā॒ya॒vyaṃ̭ - prā॒japa̭ti॒stā varṷṇaṃ - devāsu॒rā e॒ṣva̭ - sāvā̭di॒tyo daśa̭rṣabhā॒-mindro̭ va॒lasya̭ - bārhaspa॒tyaṃ - ~va̭ṣaṭkā॒ro̭ - 'sausau॒rīṃ॒ - ~va̭ruṇa -māśvi॒na - mindraṃ̭-vo~॒ nara॒ - ekāda̭śa)
(vā॒ya॒vya̭ - māgne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vī - ma॒sāvā̭di॒tyo - vā a̭horā॒trāṇi̭ - vaṣaṭkā॒raḥ - pra̭janayi॒tā - hṷve tu॒rāṇāṃ॒ - pañca̭ṣaṣṭiḥ )
(vā॒ya॒vya̭m, pramo̭ṣīḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.