കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠകഃ - പിതൃമേധമന്ത്രാഃ
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1
പ॒രേ॒യു॒വാഗ്ംസ॑-മ്പ്ര॒വതോ॑ മ॒ഹീരനു॑ ബ॒ഹുഭ്യഃ॒ പന്ഥാ॑മനപസ്പശാ॒നമ് । വൈ॒വ॒സ്വ॒തഗ്ം സ॒ങ്ഗമ॑ന॒-ഞ്ജനാ॑നാമ് ഁയ॒മഗ്ം രാജാ॑നഗ്ം ഹ॒വിഷാ॑ ദുവസ്യത ॥ ഇ॒ദ-ന്ത്വാ॒ വസ്ത്ര॑-മ്പ്രഥ॒മ-ന്ന്വാഗ॒ന്നപൈ॒തദൂ॑ഹ॒ യദി॒ഹാബി॑ഭഃ പു॒രാ ।
ഇ॒ഷ്ടാ॒പൂ॒ര്തമനു॒ സമ്പ॑ശ്യ॒ ദക്ഷി॑ണാ॒മ് ഁയഥാ॑ തേ ദ॒ത്ത-മ്ബ॑ഹു॒ധാ വി ബ॑ന്ധുഷു ॥
ഇ॒മൌ യു॑നജ്മി തേ വ॒ഹ്നീ അസു॑നീഥായ വോ॒ഢവേ᳚ ।
യാഭ്യാ᳚മ് ഁയ॒മസ്യ॒ സാദ॑നഗ്ം സു॒കൃതാ॒-ഞ്ചാപി॑ ഗച്ഛതാത് ॥ പൂ॒ഷാ ത്വേ॒തശ്ച്യാ॑വയതു॒ പ്രവി॒ദ്വാ-നന॑ഷ്ടപശു॒-ര്ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാഃ ।
സ ത്വൈ॒തേഭ്യഃ॒ പരി॑ദദാ-ത്പി॒തൃഭ്യോ॒-ഽഗ്നിര്ദേ॒വേഭ്യഃ॑ സുവി॒ദത്രേ᳚ഭ്യഃ ॥ പൂ॒ഷേമാ ആശാ॒ അനു॑വേദ॒ സര്വാ॒-സ്സോ അ॒സ്മാഗ്ം അഭ॑യതമേന നേഷത് ।
സ്വ॒സ്തി॒ദാ അഘൃ॑ണി॒-സ്സര്വ॑വീ॒രോ-ഽപ്ര॑യുച്ഛന്പു॒ര ഏ॑തു॒ പ്രവി॒ദ്വാന് ॥ 1 ॥
ആയു॑-ര്വി॒ശ്വായുഃ॒ പരി॑പാസതി ത്വാ പൂ॒ഷാ ത്വാ॑ പാതു॒ പ്രപ॑ഥേ പു॒രസ്താ᳚ത് । യത്രാസ॑തേ സു॒കൃതോ॒ യത്ര॒ തേ യ॒യുസ്തത്ര॑ ത്വാ ദേ॒വ-സ്സ॑വി॒താ ദ॑ധാതു ॥
ഭുവ॑നസ്യ പത ഇ॒ദഗ്ം ഹ॒വിഃ ॥ അ॒ഗ്നയേ॑ രയി॒മതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ പുരു॑ഷസ്യ സയാവ॒ര്യപേദ॒ഘാനി॑ മൃജ്മഹേ ।
യഥാ॑ നോ॒ അത്ര॒ നാപ॑രഃ പു॒രാ ജ॒രസ॒ ആയ॑തി ॥
പുരു॑ഷസ്യ സയാവരി॒ വി തേ᳚ പ്രാ॒ണമ॑സി സ്രസമ് ।
ശരീ॑രേണ മ॒ഹീമിഹി॑ സ്വ॒ധയേഹി॑ പി॒തൄനുപ॑ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാനി॒ഹാവ॑ഹ ॥ മൈവ॑-മ്മാ॒ഗ്॒സ്താ പ്രി॑യേ॒-ഽഹ-ന്ദേ॒വീ സ॒തീ പി॑തൃലോ॒കമ് ഁയദൈഷി॑ ।
വി॒ശ്വവാ॑രാ॒ നഭ॑സാ॒ സംവ്യഁ॑യന്ത്യു॒ഭൌ നോ॑ ലോ॒കൌ
പയ॑സാ॒-ഽഭ്യാവ॑വൃഥ്സ്വ ॥ 2 ॥
ഇ॒യ-ന്നാരീ॑ പതിലോ॒കമ് ഁവൃ॑ണാ॒നാ നിപ॑ദ്യത॒ ഉപ॑ ത്വാ മര്ത്യ॒ പ്രേത᳚മ് । വിശ്വ॑-മ്പുരാ॒ണമനു॑ പാ॒ലയ॑ന്തീ॒ തസ്യൈ᳚ പ്ര॒ജാ-ന്ദ്രവി॑ണ-ഞ്ചേ॒ഹ ധേ॑ഹി ॥ ഉദീ᳚ര്ഷ്വ നാര്യ॒ഭി ജീ॑വലോ॒കമി॒താസു॑മേ॒തമുപ॑ശേഷ॒ ഏഹി॑ ।
ഹ॒സ്ത॒ഗ്രാ॒ഭസ്യ॑ ദിധി॒ഷോസ്ത്വമേ॒ത-ത്പത്യു॑ര്ജനി॒ത്വമ॒ഭി സമ്ബ॑ഭൂവ ॥
സു॒വര്ണ॒ഗ്ം॒ ഹസ്താ॑ദാ॒ദദാ॑നാ മൃ॒തസ്യ॑ ശ്രി॒യൈ ബ്രഹ്മ॑ണേ॒ തേജ॑സേ॒ ബലാ॑യ । അത്രൈ॒വ ത്വമി॒ഹ വ॒യഗ്ം സു॒ശേവാ॒ വിശ്വാ॒-സ്സ്പൃധോ॑ അ॒ഭിമാ॑തീര്ജയേമ ॥
ധനു॒ര്॒ ഹസ്താ॑ദാ॒ദദാ॑നാ മൃ॒തസ്യ॑ ശ്രി॒യൈ ക്ഷ॒ത്രായൌജ॑സേ॒ ബലാ॑യ । അത്രൈ॒വ ത്വമി॒ഹ വ॒യഗ്ം സു॒ശേവാ॒ വിശ്വാ॒-സ്സ്പൃധോ॑ അ॒ഭിമാ॑തീര്ജയേമ ।
മണി॒ഗ്ം॒ ഹസ്താ॑ദാ॒ദദാ॑നാ മൃ॒തസ്യ॑ ശ്രി॒യൈ വി॒ശേ പുഷ്ട്യൈ॒ ബലാ॑യ । അത്രൈ॒വ ത്വമി॒ഹ വ॒യഗ്ം സു॒ശേവാ॒ വിശ്വാ॒-സ്സ്പൃധോ॑ അ॒ഭിമാ॑തീര്ജയേമ ॥ 3 ॥
ഇ॒മമ॑ഗ്നേ ചമ॒സ-മ്മാ വിജീ᳚ഹ്വരഃ പ്രി॒യോ ദേ॒വാനാ॑മു॒ത സോ॒മ്യാനാ᳚മ് । ഏ॒ഷ യശ്ച॑മ॒സോ ദേ॑വ॒പാന॒സ്തസ്മി॑-ന്ദേ॒വാ അ॒മൃതാ॑ മാദയന്താമ് ॥
അ॒ഗ്നേര്വര്മ॒ പരി॒ ഗോഭി॑ര്വ്യയസ്വ॒ സമ്പ്രോര്ണു॑ഷ്വ॒ മേദ॑സാ॒ പീവ॑സാ ച । നേത്ത്വാ॑ ധൃ॒ഷ്ണുര്-ഹര॑സാ॒ ജര്ഹൃ॑ഷാണോ॒ ദധ॑-ദ്വിധ॒ക്ഷ്യന്-പര്യ॒ങ്ഖയാ॑തൈ ॥
മൈന॑മഗ്നേ॒ വിദ॑ഹോ॒ മാ-ഽഭിശോ॑ചോ॒ മാ-ഽസ്യ॒ ത്വച॑-ഞ്ചിക്ഷിപോ॒ മാ ശരീ॑രമ് । യ॒ദാ ശൃ॒ത-ങ്ക॒രവോ॑ ജാതവേ॒ദോ-ഽഥേ॑മേന॒-മ്പ്രഹി॑ണുതാ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ ॥
ശൃ॒തമ് ഁയ॒ദാ ക॒രസി॑ ജാതവേ॒ദോ-ഽഥേ॑മേന॒-മ്പരി॑ദത്താ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ । യ॒ദാ ഗച്ഛാ॒ത്യസു॑നീതിമേ॒താമഥാ॑ ദേ॒വാനാ᳚മ് ഁവശ॒നീര്ഭ॑വാതി ॥ സൂര്യ॑-ന്തേ॒ ചക്ഷു॑-ര്ഗച്ഛതു॒ വാത॑മാ॒ത്മാ ദ്യാ-ഞ്ച॒ ഗച്ഛ॑ പൃഥി॒വീ-ഞ്ച॒ ധര്മ॑ണാ ।
അ॒പോ വാ॑ ഗച്ഛ॒ യദി॒ തത്ര॑ തേ ഹി॒തമോഷ॑ധീഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാ॒ ശരീ॑രൈഃ ॥ അ॒ജോ ഭാ॒ഗസ്തപ॑സാ॒ ത-ന്ത॑പസ്വ॒ ത-ന്തേ॑ ശോ॒ചിസ്ത॑പതു॒ ത-ന്തേ॑ അ॒ര്ചിഃ ।
യാസ്തേ॑ ശി॒വാസ്ത॒നുവോ॑ ജാതവേദ॒സ്താഭി॑-ര്വഹേ॒മഗ്ം സു॒കൃതാ॒മ് ഁയത്ര॑ ലോ॒കാഃ ॥ അ॒യമ് ഁവൈ ത്വമ॒സ്മാദധി॒ ത്വമേ॒തദ॒യമ് ഁവൈ തദ॑സ്യ॒ യോനി॑രസി । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രഃ പു॒ത്രഃ പി॒ത്രേ ലോ॑ക॒കൃ-ജ്ജാ॑തവേദോ॒ വഹേ॑മഗ്ം സു॒കൃതാ॒മ് ഁയത്ര॑ ലോ॒കാഃ ॥ 4 ॥
(വി॒ദ്വാ-ന॒ഭ്യാവ॑വൃഥ്സ്വാ॒ - ഭിമാ॑തീര്ജയേമ॒ - ശരീ᳚രൈശ്ച॒ത്വാരി॑ ച ) (അ. 1)
അനുവാകം 2
യ ഏ॒തസ്യ॑ പ॒ഥോ ഗോ॒പ്താര॒സ്തേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ॒ യ ഏ॒തസ്യ॑ പ॒ഥോ ര॑ക്ഷി॒താര॒സ്തേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ॒ യ ഏ॒തസ്യ॑ പ॒ഥോ॑-ഽഭിര॑ക്ഷി॒താര॒സ്തേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚-ഽഽഖ്യാ॒ത്രേ സ്വാഹാ॑-ഽപാഖ്യാ॒ത്രേ സ്വാഹാ॑-ഽഭി॒ലാല॑പതേ॒ സ്വാഹാ॑-ഽപ॒ലാല॑പതേ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ॑ കര്മ॒കൃതേ॒ സ്വാഹാ॒ യമത്ര॒ നാധീ॒മസ്തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
യസ്ത॑ ഇ॒ദ്ധ്മ-ഞ്ജ॒ഭര॑-ഥ്സിഷ്വിദാ॒നോ മൂ॒ര്ധാന॑മ് ഁവാ ത॒തപ॑തേ ത്വാ॒യാ । ദിവോ॒ വിശ്വ॑സ്മാ-ഥ്സീമഘായ॒ത ഉ॑രുഷ്യഃ ॥ അ॒സ്മാത്ത്വമധി॑ ജാ॒തോ॑-ഽസി॒ ത്വദ॒യ-ഞ്ജാ॑യതാ॒-മ്പുനഃ॑ । അ॒ഗ്നയേ॑ വൈശ്വാന॒രായ॑ സുവ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 5 ॥
(യ ഏ॒തസ്യ॒ ത്വ-ത്പഞ്ച॑ ) (അ. 2)
അനുവാകം 3
പ്ര കേ॒തുനാ॑ ബൃഹ॒താ ഭാ᳚ത്യ॒ഗ്നിരാ॒വി-ര്വിശ്വാ॑നി വൃഷ॒ഭോ രോ॑രവീതി । ദി॒വശ്ചി॒ദന്താ॒ദുപ॒ മാമു॒ദാന॑ഡ॒പാമു॒പസ്ഥേ॑ മഹി॒ഷോ വ॑വര്ധ ॥
ഇ॒ദന്ത॒ ഏക॑-മ്പ॒ര ഊ॑ത॒ ഏക॑-ന്തൃ॒തീയേ॑ന॒ ജ്യോതി॑ഷാ॒ സംവിഁ॑ശസ്വ । സം॒വേഁശ॑നസ്ത॒നുവൈ॒ ചാരു॑രേധി പ്രി॒യോ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പര॒മേ സ॒ധസ്ഥേ᳚ ॥
നാകേ॑ സുപ॒ര്ണമുപ॒ യ-ത്പത॑ന്തഗ്ം ഹൃ॒ദാ വേന॑ന്തോ അ॒ഭ്യച॑ക്ഷത ത്വാ । ഹിര॑ണ്യപക്ഷ॒മ് ഁവരു॑ണസ്യ ദൂ॒തമ് ഁയ॒മസ്യ॒ യോനൌ॑ ശകു॒ന-മ്ഭു॑ര॒ണ്യുമ് ॥
അതി॑ദ്രവ സാരമേ॒യൌ ശ്വാനൌ॑ ചതുര॒ക്ഷൌ ശ॒ബലൌ॑ സാ॒ധുനാ॑ പ॒ഥാ । അഥാ॑ പി॒തൄന്-ഥ്സു॑വി॒ദത്രാ॒ഗ്ം॒ അപീ॑ഹി യ॒മേന॒ യേ സ॑ധ॒മാദ॒-മ്മദ॑ന്തി ॥
യൌ തേ॒ ശ്വാനൌ॑ യമ രക്ഷി॒താരൌ॑ ചതുര॒ക്ഷൌ പ॑ഥി॒രക്ഷീ॑ നൃ॒ചക്ഷ॑സാ ।
താഭ്യാഗ്ം॑ രാജ॒-ന്പരി॑ ദേഹ്യേനഗ്ഗ് സ്വ॒സ്തി ചാ᳚സ്മാ അനമീ॒വ-ഞ്ച॑ ധേഹി ॥ 6 ॥
ഉ॒രു॒ണ॒സാ-വ॑സു॒തൃപാ॑-വുലുമ്ബ॒ലൌ യ॒മസ്യ॑ ദൂ॒തൌ ച॑രതോ॒ വശാ॒ഗ്ം॒ അനു॑ । താവ॒സ്മഭ്യ॑-ന്ദൃ॒ശയേ॒ സൂര്യാ॑യ॒ പുന॑ര്ദ-ത്താ॒വസു॑മ॒ദ്യേഹ ഭ॒ദ്രമ് ॥
സോമ॒ ഏകേ᳚ഭ്യഃ പവതേ ഘൃ॒തമേക॒ ഉപാ॑സതേ ।
യേഭ്യോ॒ മധു॑ പ്ര॒ധാവ॑തി॒ താഗ്-ശ്ചി॑ദേ॒വാപി॑ഗച്ഛതാത് ॥
യേ യുദ്ധ്യ॑ന്തേ പ്ര॒ധനേ॑ഷു॒ ശൂരാ॑സോ॒ യേ ത॑നു॒ത്യജഃ॑ । യേ വാ॑ സ॒ഹസ്ര॑ദക്ഷിണാ॒സ്താഗ് ശ്ചി॑ദേ॒വാപി॑ഗച്ഛതാത് ॥
തപ॑സാ॒ യേ അ॑നാധൃ॒ഷ്യാ-സ്തപ॑സാ॒ യേ സുവ॑ര്ഗ॒താഃ ।
തപോ॒ യേ ച॑ക്രി॒രേ മ॒ഹ-ത്താഗ്-ശ്ചി॑ദേ॒വാപി॑ഗച്ഛതാത് ॥
അശ്മ॑ന്വതീ രേവതീ॒-സ്സഗ്ംര॑ഭദ്ധ്വ॒-മുത്തി॑ഷ്ഠത॒ പ്രത॑രതാ സഖായഃ । അത്രാ॑ ജഹാമ॒ യേ അസ॒ന്നശേ॑വാ-ശ്ശി॒വാന്. വ॒യമ॒ഭി വാജാ॒നുത്ത॑രേമ ॥ 7 ॥
യദ്വൈ ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പ॒വിത്രഗ്ം॑ സ॒ഹസ്ര॑ധാര॒മ് ഁവിത॑തമ॒ന്തരി॑ക്ഷേ । യേനാപു॑നാ॒ദിന്ദ്ര॒മനാ᳚ര്ത॒-മാര്ത്യൈ॒ തേനാ॒ഹ-മ്മാഗ്ം സ॒ര്വത॑നു-മ്പുനാമി ॥
യാ രാ॒ഷ്ട്രാ-ത്പ॒ന്നാദപ॒ യന്തി॒ ശാഖാ॑ അ॒ഭിമൃ॑താ നൃ॒പതി॑മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । ധാ॒തുസ്താ-സ്സര്വാഃ॒ പവ॑നേന പൂ॒താഃ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാന്-ര॒യ്യാ വര്ച॑സാ॒ സഗ്ംസൃ॑ജാഥ ॥
ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॒ പശ്യ॑ന്തോ॒ ജ്യോതി॒രുത്ത॑രമ് ।
ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ॒മഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥
ധാ॒താ പു॑നാതു സവി॒താ പു॑നാതു । അ॒ഗ്നേസ്തേജ॑സാ॒ സൂര്യ॑സ്യ॒ വര്ച॑സാ ॥ 8 ॥
(ധേ॒ - ഹ്യുത്ത॑രേ - മാ॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 3)
അനുവാകം 4
യ-ന്തേ॑ അ॒ഗ്നിമമ॑ന്ഥാമ വൃഷ॒ഭായേ॑വ॒ പക്ത॑വേ ।
ഇ॒മ-ന്തഗ്ം ശ॑മയാമസി ക്ഷീ॒രേണ॑ ചോദ॒കേന॑ ച ॥
യന്ത്വമ॑ഗ്നേ സ॒മദ॑ഹ॒സ്ത്വമു॒ നിര്വാ॑പയാ॒ പുനഃ॑ ।
ക്യാ॒മ്ബൂരത്ര॑ ജായതാ-മ്പാകദൂ॒ര്വാ വ്യ॑ല്കശാ ॥
ശീതി॑കേ॒ ശീതി॑കാവതി॒ ഹ്ലാദു॑കേ॒ ഹ്ലാദു॑കാവതി ।
മ॒ണ്ഡൂ॒ക്യാ॑ സുസങ്ഗ॒മയേ॒മഗ്ഗ് സ്വ॑ഗ്നിഗ്ം ശ॒മയ॑ ॥ ശ-ന്തേ॑ ധന്വ॒ന്യാ ആപ॒-ശ്ശമു॑ തേ സന്ത്വനൂ॒ക്യാഃ᳚ । ശ-ന്തേ॑ സമു॒ദ്രിയാ॒ ആപ॒-ശ്ശമു॑ തേ സന്തു॒ വര്ഷ്യാഃ᳚ ॥
ശ-ന്തേ॒ സ്രവ॑ന്തീ-സ്ത॒നുവേ॒ ശമു॑ തേ സന്തു॒ കൂപ്യാഃ᳚ ।
ശ-ന്തേ॑ നീഹാ॒രോ വ॑ര്ഷതു॒ ശമു॒ പൃഷ്വാ-ഽവ॑ശീയതാമ് ॥ 9 ॥
അവ॑ സൃജ॒ പുന॑രഗ്നേ പി॒തൃഭ്യോ॒ യസ്ത॒ ആഹു॑ത॒ശ്ചര॑തി സ്വ॒ധാഭിഃ॑ । ആയു॒ര്വസാ॑ന॒ ഉപ॑ യാതു॒ ശേഷ॒ഗ്ം॒ സങ്ഗ॑ച്ഛതാ-ന്ത॒നുവാ॑ ജാതവേദഃ ॥
സങ്ഗ॑ച്ഛസ്വ പി॒തൃഭി॒-സ്സഗ്ഗ് സ്വ॒ധാഭി॒-സ്സമി॑ഷ്ടാപൂ॒ര്തേന॑ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് ।
യത്ര॒ ഭൂമ്യൈ॑ വൃ॒ണസേ॒ തത്ര॑ ഗച്ഛ॒ തത്ര॑ ത്വാ ദേ॒വ-സ്സ॑വി॒താ ദ॑ധാതു ॥ യത്തേ॑ കൃ॒ഷ്ണ-ശ്ശ॑കു॒ന ആ॑തു॒തോദ॑ പിപീ॒ല-സ്സ॒ര്പ ഉ॒ത വാ॒ ശ്വാപ॑ദഃ ।
അ॒ഗ്നിഷ്ട-ദ്വിശ്വാ॑ദനൃ॒ണ-ങ്കൃ॑ണോതു॒ സോമ॑ശ്ച॒ യോ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണമാ॑വി॒വേശ॑ ॥ ഉത്തി॒ഷ്ഠാത॑-സ്ത॒നുവ॒ഗ്ം॒ സമ്ഭ॑രസ്വ॒ മേഹ ഗാത്ര॒മവ॑ഹാ॒ മാ ശരീ॑രമ് ।
യത്ര॒ ഭൂമ്യൈ॑ വൃ॒ണസേ॒ തത്ര॑ ഗച്ഛ॒ തത്ര॑ ത്വാ ദേ॒വ-സ്സ॑വി॒താ ദ॑ധാതു ॥ ഇ॒ദ-ന്ത॒ ഏക॑-മ്പ॒ര ഊ॑ത॒ ഏക॑-ന്തൃ॒തീയേ॑ന॒ ജ്യോതി॑ഷാ॒ സംവിഁ॑ശസ്വ ।
സം॒വേഁശ॑ന-സ്ത॒നുവൈ॒ ചാരു॑രേധി പ്രി॒യോ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പര॒മേ സ॒ധസ്ഥേ᳚ ॥ ഉത്തി॑ഷ്ഠ॒ പ്രേഹി॒ പ്രദ്ര॒വൌകഃ॑ കൃണുഷ്വ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് । യ॒മേന॒ ത്വമ് ഁയ॒മ്യാ॑ സംവിഁദാ॒നോത്-ത॒മ-ന്നാക॒മധി॑ രോഹേ॒മമ് ॥
അശ്മ॑ന്വതീ രേവതീ॒-സ്സഗ്ം ര॑ഭദ്ധ്വ॒ മുത്തി॑ഷ്ഠത॒ പ്രത॑രതാ സഖായഃ । അത്രാ॑ ജഹാമ॒ യേ അസ॒ന്നശേ॑വാ-ശ്ശി॒വാന് വ॒യമ॒ഭി വാജാ॒നുത്ത॑രേമ ॥ യദ്വൈ ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പ॒വിത്രഗ്ം॑ സ॒ഹസ്ര॑ധാര॒മ് ഁവിത॑തമ॒ന്തരി॑ക്ഷേ । യേനാപു॑നാ॒ദിന്ദ്ര॒മനാ॑ര്ത॒-മാര്ത്യൈ॒ തേനാ॒ഹ-മ്മാഗ്ം സ॒ര്വത॑നു-മ്പുനാമി ॥ യാ രാ॒ഷ്ട്രാ-ത്പ॒ന്നാദപ॒ യന്തി॒ ശാഖാ॑ അ॒ഭിമൃ॑താ നൃ॒പതി॑മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । ധാ॒തുസ്താ-സ്സര്വാഃ॒ പവ॑നേന പൂ॒താഃ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാന്-ര॒യ്യാ വര്ച॑സാ॒ സഗ്ംസൃ॑ജാഥ ॥ യാ രാ॒ഷ്ട്രാ-ത്പ॒ന്നാദപ॒ യന്തി॒ ശാഖാ॑ അ॒ഭിമൃ॑താ നൃ॒പതി॑മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । ധാ॒തുസ്താ-സ്സര്വാഃ॒ പവ॑നേന പൂ॒താഃ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാന്-ര॒യ്യാ വര്ച॑സാ॒ സഗ്ംസൃ॑ജാഥ ॥ ധാ॒താ പു॑നാതു സവി॒താ പു॑നാതു । അ॒ഗ്നേസ്തേജ॑സാ॒ സൂര്യ॑സ്യ॒ വര്ച॑സാ ॥
അ॒സ്മാത്ത്വമധി॑ ജാ॒തോ᳚-ഽസ്യ॒യ-ന്ത്വദധി॑ജായതാമ് ।
അ॒ഗ്നയേ॑ വൈശ്വാന॒രായ॑ സുവ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 10 ॥
(അവ॑ശീയതാഗ്ം - സ॒ധസ്ഥേ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 4)
അനുവാകം 5
ആയാ॑തു ദേ॒വ-സ്സു॒മനാ॑ഭി-രൂ॒തിഭി॑-ര്യ॒മോ ഹ॑വേ॒ഹ പ്രയ॑താഭിര॒ക്താ । ആസീ॑ദതാഗ്ം സുപ്ര॒യതേ॑ഹ ബ॒ര്॒ഹിഷ്യൂര്ജാ॑യ ജാ॒ത്യൈ മമ॑ ശത്രു॒ഹത്യൈ᳚ ॥
യ॒മേ ഇ॑വ॒ യത॑മാനേ॒ യദൈത॒-മ്പ്രവാ᳚മ്ഭര॒-ന്മാനു॑ഷാ ദേവ॒യന്തഃ॑ । ആസീ॑ദത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വമു॑ ലോ॒കമ് ഁവിദാ॑നേ സ്വാസ॒സ്ഥേ ഭ॑വത॒മിന്ദ॑വേ നഃ ॥
യ॒മായ॒ സോമഗ്ം॑ സുനുത യ॒മായ॑ ജുഹുതാ ഹ॒വിഃ ।
യ॒മഗ്ം ഹ॑ യ॒ജ്ഞോ ഗ॑ച്ഛത്യ॒ഗ്നിദൂ॑തോ॒ അര॑ങ്കൃതഃ ॥
യ॒മായ॑ ഘൃ॒തവ॑ദ്ധ॒വിര്ജു॒ഹോത॒ പ്ര ച॑ തിഷ്ഠത ।
സ നോ॑ ദേ॒വേഷ്വായ॑മ-ദ്ദീ॒ര്ഘമായുഃ॒ പ്ര ജീ॒വസേ᳚ ॥
യ॒മായ॒ മധു॑മത്തമ॒ഗ്ം॒ രാജ്ഞേ॑ ഹ॒വ്യ-ഞ്ജു॑ഹോതന । ഇ॒ദ-ന്നമ॒ ഋഷി॑ഭ്യഃ പൂര്വ॒ജേഭ്യഃ॒ പൂര്വേ᳚ഭ്യഃ പഥി॒കൃദ്ഭ്യഃ॑ ॥ 11 ॥
യോ-ഽസ്യ॒ കൌഷ്ഠ്യ॒ ജഗ॑തഃ॒ പാര്ഥി॑വ॒സ്യൈക॑ ഇദ്വ॒ശീ ।
യ॒മ-മ്ഭ॑ങ്ഗ്യശ്ര॒വോ ഗാ॑യ॒ യോ രാജാ॑-ഽനപ॒രോദ്ധ്യഃ॑ ॥ യ॒മ-ങ്ഗായ॑ ഭങ്ഗ്യ॒ശ്രവോ॒ യോ രാജാ॑-ഽനപ॒രോദ്ധ്യഃ॑ । യേനാ॒പോ ന॒ദ്യോ॑ ധന്വാ॑നി॒ യേന॒ ദ്യൌഃ പൃ॑ഥി॒വീ ദൃ॒ഢാ ॥ ഹി॒ര॒ണ്യ॒ക॒ക്ഷ്യാന്-ഥ്സു॒ധുരാന്॑. ഹിരണ്യാ॒ക്ഷാ-ന॑യശ്ശ॒ഫാന് । അശ്വാ॑-ന॒നശ്യ॑തോ ദാ॒ന॒മ് ഁയ॒മോ രാ॑ജാ-ഽഭി॒തിഷ്ഠ॑തി ॥ യ॒മോ ദാ॑ധാര പൃഥി॒വീം-യഁ॒മോ വിശ്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് । യ॒മായ॒ സര്വ॒മിത്ര॑സ്ഥേ॒ യ-ത്പ്രാ॒ണ-ദ്വാ॒യുര॑ക്ഷി॒തമ് ॥ യഥാ॒ പഞ്ച॒ യഥാ॒ ഷഡ് യ॒ഥാ പഞ്ച॑ ദ॒ശര്ഷ॑യഃ । യ॒മമ് ഁയോ വി॑ദ്യാ॒ഥ്സ ബ്രൂ॑യാദ്യ॒ഥൈക ഋഷി॑ര്വിജാന॒തേ ॥ 12 ॥
ത്രിക॑ദ്രുകേഭിഃ॒ പത॑തി॒ ഷഡു॒ര്വീ-രേക॒മി-ദ്ബൃ॒ഹത് ।
ഗാ॒യ॒ത്രീ ത്രി॒ഷ്ടുപ്ഛന്ദാഗ്ം॑സി॒ സര്വാ॒ താ യ॒മ ആഹി॑താ ॥
അഹ॑രഹ॒ര്നയ॑മാനോ॒ ഗാമശ്വ॒-മ്പുരു॑ഷ॒-ഞ്ജഗ॑ത് ।
വൈവ॑സ്വതോ॒ ന തൃ॑പ്യതി॒ പഞ്ച॑ഭി॒ര്മാന॑വൈര്യ॒മഃ ॥
വൈവ॑സ്വതേ॒ വിവി॑ച്യന്തേ॒ യമേ॒ രാജ॑നി തേ ജ॒നാഃ ।
യേ ചേ॒ഹ സ॒ത്യേനേച്ഛ॑ന്തേ॒ യ ഉ॒ ചാനൃ॑തവാദി॒നഃ ॥
തേ രാ॑ജന്നി॒ഹ വിവി॑ച്യന്തേ॒-ഽഥാ യ॑ന്തി ത്വാ॒മുപ॑ ।
ദേ॒വാഗ്ശ്ച॒ യേ ന॑മ॒സ്യന്തി॒ ബ്രാഹ്മ॑ണാഗ്ശ്ചാപ॒ചിത്യ॑തി ॥
യസ്മി॑ന് വൃ॒ക്ഷേ സു॑പലാ॒ശേ ദേ॒വൈ-സ്സ॒പിമ്ബ॑തേ യ॒മഃ ।
അത്രാ॑ നോ വി॒ശ്പതിഃ॑ പി॒താ പു॑രാ॒ണാ അനു॑വേനതി ॥ 13 ॥
(പ॒ഥി॒കൃദ്ഭ്യോ॑ - വിജാന॒തേ - ഽനു॑വേനതി) (അ. 5)
അനുവാകം 6
വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രേ ഹ॒വിരി॒ദ-ഞ്ജു॑ഹോമി സാഹ॒സ്ര-മുഥ്സഗ്ം॑ ശ॒തധാ॑രമേ॒തമ് । തസ്മി॑ന്നേ॒ഷ പി॒തര॑-മ്പിതാമ॒ഹ-മ്പ്രപി॑താമഹ-മ്ബിഭര॒-ത്പിന്വ॑മാനേ ॥
ദ്ര॒ഫ്സശ്ച॑സ്കന്ദ പൃഥി॒വീമനു॒ ദ്യാമി॒മഞ്ച॒ യോനി॒മനു॒ യശ്ച॒ പൂര്വഃ॑ ।
തൃ॒തീയ॒മ് ഁയോനി॒മനു॑ സ॒ഞ്ചര॑ന്ത-ന്ദ്ര॒ഫ്സ-ഞ്ജു॑ഹോ॒മ്യനു॑ സ॒പ്ത ഹോത്രാഃ᳚ ॥
ഇ॒മഗ്ം സ॑മു॒ദ്രഗ്ം ശ॒തധാ॑ര॒മുഥ്സ॑മ് ഁവ്യ॒ച്യമാ॑ന॒-മ്ഭുവ॑നസ്യ॒ മദ്ധ്യേ᳚ ।
ഘൃ॒ത-ന്ദുഹാ॑നാ॒മദി॑തി॒-ഞ്ജനാ॒യാഗ്നേ॒ മാ ഹിഗ്ം॑സീഃ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് ॥ അപേ॑ത॒ വീത॒ വി ച॑ സര്പ॒താതോ॒ യേ-ഽത്ര॒ സ്ഥ പു॑രാ॒ണാ യേ ച॒ നൂത॑നാഃ ।
അഹോ॑ഭിര॒ദ്ഭി-ര॒ക്തുഭി॒-ര്വ്യ॑ക്തമ് ഁയ॒മോ ദ॑ദാ-ത്വവ॒സാന॑മസ്മൈ ॥ സ॒വി॒തൈതാനി॒ ശരീ॑രാണി പൃഥി॒വ്യൈ മാ॒തുരു॒പസ്ഥ॒ ആദ॑ധേ ।
തേഭി॑-ര്യുജ്യന്താ-മഘ്നി॒യാഃ ॥ 14 ॥
ശു॒നമ് ഁവാ॒ഹാ-ശ്ശു॒ന-ന്നാ॒രാ-ശ്ശു॒ന-ങ്കൃ॑ഷതു॒ ലാങ്ഗ॑ലമ് ।
ശു॒നമ് ഁവ॑ര॒ത്രാ ബ॑ദ്ധ്യന്താഗ്ം ശു॒ന-മഷ്ട്രാ॒-മുദി॑ങ്ഗയ॒ ശുനാ॑സീരാ ശു॒നമ॒സ്മാസു॑ ധത്തമ് ॥
ശുനാ॑സീരാവി॒മാമ് ഁവാച॒മ് ഁയ-ദ്ദി॒വി ച॑ക്ര॒ഥുഃ പയഃ॑ । തേനേ॒മാ-മുപ॑സിഞ്ചതമ് ॥
സീതേ॒ വന്ദാ॑മഹേ ത്വാ॒-ഽര്വാചീ॑ സുഭഗേ ഭവ ।
യഥാ॑ ന-സ്സു॒ഭഗാ സ॑സി॒ യഥാ॑ ന-സ്സു॒ഫലാ സ॑സി ॥
സ॒വി॒തൈതാനി॒ ശരീ॑രാണി പൃഥി॒വ്യൈ മാ॒തുരു॒പസ്ഥ॒ ആദ॑ധേ । തേഭി॑രദിതേ॒ ശ-മ്ഭ॑വ ॥
വിമു॑ച്യദ്ധ്വ-മഘ്നി॒യാ ദേ॑വ॒യാനാ॒ അതാ॑രിഷ്മ॒ തമ॑സസ്പാ॒രമ॒സ്യ ।
ജ്യോതി॑രാപാമ॒ സുവ॑രഗന്മ ॥ 15 ॥
പ്ര വാതാ॒ വാന്തി॑ പ॒തയ॑ന്തി വി॒ദ്യുത॒ ഉദോഷ॑ധീര്ജിഹതേ॒ പിന്വ॑തേ॒ സുവഃ॑ । ഇരാ॒ വിശ്വ॑സ്മൈ॒ ഭുവ॑നായ ജായതേ॒ യ-ത്പ॒ര്ജന്യഃ॑ പൃഥി॒വീഗ്ം രേത॒സാ-ഽവ॑തി ॥
യഥാ॑ യ॒മായ॑ ഹാ॒ര്മ്യ-മവ॑പ॒-ന്പഞ്ച॑മാന॒വാഃ ।
ഏ॒വമ് ഁവ॑പാമി ഹാ॒ര്മ്യമ് ഁയഥാ-ഽസാ॑മ ജീവലോ॒കേ ഭൂര॑യഃ ॥ ചിതഃ॑ സ്ഥ പരി॒ചിത॑ ഊര്ധ്വ॒ചിതഃ॑ ശ്രയദ്ധ്വ-മ്പി॒തരോ॑ ദേ॒വതാ᳚ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിര്വ-സ്സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥
ആ പ്യാ॑യസ്വ॒ സമെ॑തു തേ വി॒ശ്വതഃ॑ സോമ॒ വൃഷ്ണി॑യമ് । ഭവാ॒ വാജ॑സ്യ സങ്ഗ॒ഥേ ॥ സ-ന്തേ॒ പയാഗ്ം॑സി॒ സമു॑ യന്തു॒ വാജാ॒-സ്സം-വൃഁഷ്ണി॑യാ-ന്യഭിമാതി॒ഷാഹഃ॑ । ആ॒പ്യായ॑മാനോ അ॒മൃതാ॑യ സോമ ദി॒വി ശ്രവാഗ്॑സ്യുത്ത॒മാനി॑ ധിഷ്വ ॥ 16 ॥
(അ॒ഘ്നി॒യാ - അ॑ഗന്മ - +സ॒പ്ത ച॑) (അ. 6)
അനുവാകം 7
ഉത്തേ॑ തഭ്നോമി പൃഥി॒വീ-ന്ത്വത്പരീ॒മമ് ഁലോ॒ക-ന്നി॒ദധ॒ന്മോ അ॒ഹഗ്ം രി॑ഷമ് । ഏ॒താഗ് സ്ഥൂണാ᳚-മ്പി॒തരോ॑ ധാരയന്തു॒ തേ-ഽത്രാ॑ യ॒മ-സ്സാദ॑നാത്തേ മിനോതു ॥
ഉപ॑സര്പ മാ॒തര॒-മ്ഭൂമി॑മേ॒താ-മു॑രു॒വ്യച॑സ-മ്പൃഥി॒വീഗ്ം സു॒ശേവാ᳚മ് । ഊര്ണ॑മ്രദാ യുവ॒തി-ര്ദക്ഷി॑ണാവത്യേ॒ഷാ ത്വാ॑ പാതു॒ നിര്-ഋ॑ത്യാ ഉ॒പസ്ഥേ᳚ ॥
ഉച്ഛ്മ॑ഞ്ചസ്വ പൃഥിവി॒ മാ വിബാ॑ധിഥാ-സ്സൂപായ॒നാ-ഽസ്മൈ॑ ഭവ സൂപവഞ്ച॒നാ । മാ॒താ പു॒ത്രമ് ഁയഥാ॑ സി॒ചാ-ഽഭ്യേ॑ന-മ്ഭൂമി വൃണു ॥ ഉ॒ച്ഛ്മഞ്ച॑മാനാ പൃഥി॒വീ ഹി തിഷ്ഠ॑സി സ॒ഹസ്ര॒മ്മിത॒ ഉപ॒ ഹി ശ്രയ॑ന്താമ് ।
തേ ഗൃ॒ഹാസോ॑ മധു॒ശ്ചുതോ॒ വിശ്വാഹാ᳚സ്മൈ ശര॒ണാ-സ്സ॒ന്ത്വത്ര॑ ॥ ഏണീ᳚ര്ധാ॒നാ ഹരി॑ണീ॒രര്ജു॑നീ-സ്സന്തു ധേ॒നവഃ॑ । തില॑വഥ്സാ॒ ഊര്ജ॑മസ്മൈ॒ ദുഹാ॑നാ॒ വിശ്വാഹാ॑ സ॒ന്ത്വന॑പസ്ഫുരന്തീഃ ॥ 17 ॥
ഏ॒ഷാ തേ॑ യമ॒സാദ॑നേ സ്വ॒ധാ നിധീ॑യതേ ഗൃ॒ഹേ । അക്ഷി॑തി॒ര്നാമ॑ തേ അസൌ ॥ ഇ॒ദ-മ്പി॒തൃഭ്യഃ॒ പ്രഭ॑രേമ ബ॒ര്॒ഹി-ര്ദേ॒വേഭ്യോ॒ ജീവ॑ന്ത॒ ഉത്ത॑ര-മ്ഭരേമ ।
തത്ത്വ॑മാരോ॒ഹാസോ॒ മേഘ്യോ॒ ഭവ॑മ് ഁയ॒മേന॒ ത്വമ് ഁയ॒മ്യാ॑ സംവിഁദാ॒നഃ ॥ മാ ത്വാ॑ വൃ॒ക്ഷൌ സമ്ബാ॑ധിഷ്ടാ॒-മ്മാ മാ॒താ പൃ॑ഥിവി॒ ത്വമ് ।
പി॒തൄന്. ഹി യത്ര॒ ഗച്ഛാ॒സ്യേധാ॑സമ് ഁയമ॒രാജ്യേ᳚ ॥
മാ ത്വാ॑ വൃ॒ക്ഷൌ സമ്ബാ॑ധേഥാ॒-മ്മാ മാ॒താ പൃ॑ഥി॒വീ മ॒ഹീ । വൈ॒വ॒സ്വ॒തഗ്ം ഹി ഗച്ഛാ॑സി യമ॒രാജ്യേ॒ വിരാ॑ജസി ॥
ന॒ല-മ്പ്ല॒വമാരോ॑ഹൈ॒ത-ന്ന॒ലേന॑ പ॒ഥോ-ഽന്വി॑ഹി ।
സ ത്വ॑-ന്ന॒ലപ്ല॑വോ ഭൂ॒ത്വാ॒ സന്ത॑ര॒ പ്രത॒രോത്ത॑ര ॥ 18 ॥
സ॒വി॒തൈതാനി॒ ശരീ॑രാണി പൃഥി॒വ്യൈ മാ॒തുരു॒പസ്ഥ॒ ആദ॑ധേ । തേഭ്യഃ॑ പൃഥിവി॒ ശ-മ്ഭ॑വ ॥
ഷഡ്ഢോ॑താ॒ സൂര്യ॑-ന്തേ॒ ചക്ഷു॑-ര്ഗച്ഛതു॒ വാത॑മാ॒ത്മാ ദ്യാ-ഞ്ച॒ ഗച്ഛ॑ പൃഥി॒വീ-ഞ്ച॒ ധര്മ॑ണാ ।
അ॒പോ വാ॑ ഗച്ഛ॒ യദി॒ തത്ര॑ തേ ഹി॒തമോഷ॑ധീഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാ॒ ശരീ॑രൈഃ ॥ പര॑-മ്മൃത്യോ॒ അനു॒ പരേ॑ഹി॒ പന്ഥാ॒മ് ഁയസ്തേ॒ സ്വ ഇത॑രോ ദേവ॒യാനാ᳚ത് ।
ചക്ഷു॑ഷ്മതേ ശൃണ്വ॒തേ തേ᳚ ബ്രവീമി॒ മാ നഃ॑ പ്ര॒ജാഗ്ം രീ॑രിഷോ॒ മോത വീ॒രാന് ॥
ശമ് ഁവാത॒-ശ്ശഗ്ം ഹി തേ॒ ഘൃണി॒-ശ്ശമു॑ തേ സ॒ന്ത്വോഷ॑ധീഃ । കല്പ॑ന്താ-മ്മേ॒ ദിശഃ॑ ശ॒ഗ്മാഃ ॥
പൃ॒ഥി॒വ്യാസ്ത്വാ॑ ലോ॒കേ സാ॑ദയാമ്യ॒മുഷ്യ॒ ശര്മാ॑സി പി॒തരോ॑ ദേ॒വാതാ᳚ । പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥ അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ ത്വാ ദി॒വസ്ത്വാ॑ ദി॒ശാ-ന്ത്വാ॒ നാക॑സ്യ ത്വാ പൃ॒ഷ്ഠേ ബ്ര॒ദ്ധ്നസ്യ॑ ത്വാ വി॒ഷ്ടപേ॑ സാദയാമ്യ॒മുഷ്യ॒ ശര്മാ॑സി പി॒തരോ॑ ദേ॒വതാ᳚ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥ 19 ॥
(അന॑പസ്ഫുരന്തീ॒ - രുത്ത॑ര - ദേ॒വത॑യാ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 7)
അനുവാകം 8
അ॒പൂ॒പവാ᳚-ന്ഘൃ॒തവാഗ്॑ശ്ച॒രുരേഹ സീ॑ദതൂത്തഭ്നു॒വ-ന്പൃ॑ഥി॒വീ-ന്ദ്യാമു॒തോപരി॑ । യോ॒നി॒കൃതഃ॑ പഥി॒കൃതഃ॑ സപര്യത॒ യേ ദേ॒വാനാ᳚-ങ്ഘൃ॒തഭാ॑ഗാ ഇ॒ഹ സ്ഥ ।
ഏ॒ഷാ തേ യമ॒സാദ॑നേ സ്വ॒ധാ നിധീ॑യതേ ഗൃ॒ഹേ॑-ഽസൌ ।
ദശാ᳚ക്ഷരാ॒ താഗ്ം ര॑ക്ഷസ്വ॒ താ-ങ്ഗോ॑പായസ്വ॒ താ-ന്തേ॒ പരി॑ ദദാമി॒ തസ്യാ᳚-ന്ത്വാ॒ മാ ദ॑ഭ-ന്പി॒തരോ॑ ദേ॒വതാ᳚ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥
അ॒പൂ॒പവാ᳚-ഞ്ഛൃ॒തവാ᳚ന്-ക്ഷീ॒രവാ॒ന്-ദധി॑വാ॒-ന്മധു॑മാഗ്-ശ്ച॒രുരേഹ സീ॑ദതൂത്തഭ്നു॒വന്-പൃ॑ഥി॒വീ-ന്ദ്യാമു॒തോപരി॑ । യോ॒നി॒കൃതഃ॑ പഥി॒കൃതഃ॑ സപര്യത॒ യേ ദേ॒വാനാഗ്ം॑ ശൃ॒തഭാ॑ഗാഃ, ക്ഷീ॒രഭാ॑ഗാ॒ ദധി॑ഭാഗാ॒ മധു॑ഭാഗാ ഇ॒ഹ സ്ഥ । ഏ॒ഷാ തേ॑ യമ॒സാദ॑നേ സ്വ॒ധാ നിധീ॑യതേ ഗൃ॒ഹേ॑-ഽസൌ । ശ॒താക്ഷ॑രാ സ॒ഹസ്രാ᳚ക്ഷരാ॒-ഽയുതാ᳚ക്ഷ॒രാ-ഽച്യു॑താക്ഷരാ॒ താഗ്ം ര॑ക്ഷസ്വ॒ താ-ങ്ഗോ॑പായസ്വ॒ താ-ന്തേ॒ പരി॑ദദാമി॒ തസ്യാ᳚-ന്ത്വാ॒ മാ ദ॑ഭ-ന്പി॒തരോ॑ ദേ॒വതാ᳚ । പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥ 20 ॥
(അ॒പൂ॒പവാ॑നസൌ॒ ദശ॑) (അ. 8)
അനുവാകം 9
ഏ॒താസ്തേ᳚ സ്വ॒ധാ അ॒മൃതാഃ᳚ കരോമി॒ യാസ്തേ॑ ധാ॒നാഃ പ॑രി॒കിരാ॒മ്യത്ര॑ । താസ്തേ॑ യ॒മഃ പി॒തൃഭിഃ॑ സംവിഁദാ॒നോ-ഽത്ര॑ ധേ॒നൂഃ കാ॑മ॒ദുഘാഃ᳚ കരോതു ॥
ത്വാമര്ജു॒നൌഷ॑ധീനാ॒-മ്പയോ᳚ ബ്ര॒ഹ്മാണ॒ ഇദ്വി॑ദുഃ ।
താസാ᳚-ന്ത്വാ॒ മദ്ധ്യാ॒ദാദ॑ദേ ച॒രുഭ്യോ॒ അപി॑ധാതവേ ॥
ദൂ॒ര്വാണാഗ്॑ സ്ത॒മ്ബമാഹ॑രൈ॒താ-മ്പ്രി॒യത॑മാ॒-മ്മമ॑ । ഇ॒മാ-ന്ദിശ॑-മ്മനു॒ഷ്യാ॑ണാ॒-മ്ഭൂയി॒ഷ്ഠാ-ഽനു॒ വി രോ॑ഹതു ॥ കാശാ॑നാഗ് സ്ത॒മ്ബമാഹ॑ര॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ ।
യ ഏ॒തസ്യൈ॑ ദി॒ശഃ പ॒രാഭ॑വന്നഘാ॒യവോ॒ യഥാ॒ തേ നാഭ॑വാ॒-ന്പുനഃ॑ ॥ ദ॒ര്ഭാണാഗ്॑ സ്ത॒മ്ബമാഹ॑ര പിതൃ॒ണാമോഷ॑ധീ-മ്പ്രി॒യാമ് । അന്വസ്യൈ॒ മൂല॑-ഞ്ജീവാ॒ദനു॒ കാണ്ഡ॒മഥോ॒ ഫല᳚മ് ॥ 21 ॥
ലോ॒ക-മ്പൃ॑ണ ഛി॒ദ്ര-മ്പൃ॒ണാഥോ॑ സീദ ശി॒വാ ത്വമ് । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ത്വാ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ര॒സ്മിന് യോനാ॑വസീഷ॒ദന്ന് ॥ താ അ॑സ്യ॒ സൂദ॑ദോഹസ॒-സ്സോമഗ്ഗ്॑ ശ്രീണന്തി॒ പൃശ്ന॑യഃ । ജന്മ॑-ന്ദേ॒വാനാം॒-വിഁശ॑സ്ത്രി॒ഷ്വാ രോ॑ച॒നേ ദി॒വഃ ॥
ശമ് ഁവാത॒-ശ്ശഗ്ംഹി തേ॒ ഘൃണി॒-ശ്ശമു॑ തേ സ॒ന്ത്വോഷ॑ധീഃ । കല്പ॑ന്താ-ന്തേ॒ ദിശ॒-സ്സര്വാഃ᳚ ॥ ഇ॒ദമേ॒വ മേതോ-ഽപ॑രാ॒മാര്തി॑മാരാമ॒ കാഞ്ച॒ന ।
തഥാ॒ തദ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-ങ്കൃ॒ത-മ്മി॒ത്രേണ॒ വരു॑ണേന ച ॥
വ॒ര॒ണോ വാ॑രയാദി॒ദ-ന്ദേ॒വോ വന॒സ്പതിഃ॑ ।
ആര്ത്യൈ॒ നിര്-ഋ॑ത്യൈ॒ ദ്വേഷാ᳚ച്ച॒ വന॒സ്പതിഃ॑ ॥
വിധൃ॑തിരസി॒ വിധാ॑രയാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി ശ॒മി ശ॒മയാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി യ॒വ യ॒വയാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി ॥
പൃ॒ഥി॒വീ-ങ്ഗ॑ച്ഛാ॒ന്തരി॑ക്ഷ-ങ്ഗച്ഛ॒ ദിവ॑-ങ്ഗച്ഛ॒ ദിശോ॑ ഗച്ഛ॒ സുവ॑ര്ഗച്ഛ॒ സുവ॑ര്ഗച്ഛ॒ ദിശോ॑ ഗച്ഛ॒ ദിവ॑-ങ്ഗച്ഛാ॒ന്തരി॑ക്ഷ-ങ്ഗച്ഛ പൃഥി॒വീ-ങ്ഗ॑ച്ഛാ॒പോ വാ॑ ഗച്ഛ॒ യദി॒ തത്ര॑ തേ ഹി॒തമോഷ॑ധീഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാ॒ ശരീ॑രൈഃ ॥ ലോ॒ക-മ്പൃ॑ണ ഛി॒ദ്ര-മ്പൃ॒ണാഥോ॑ സീദ ശി॒വാ ത്വമ് । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ത്വാ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ര॒സ്മിന് യോനാ॑വസീഷ॒ദന്ന് ॥ താ അ॑സ്യ॒ സൂദ॑ദോഹസ॒-സ്സോമഗ്ഗ്॑ ശ്രീണന്തി॒ പൃശ്ന॑യഃ । ജന്മ॑-ന്ദേ॒വാനാം॒-വിഁശ॑സ്ത്രി॒ഷ്വാ രോ॑ച॒നേ ദി॒വഃ ॥
അശ്മ॑ന്വതീ രേവതീ॒-സ്സഗ്ം ര॑ഭദ്ധ്വ॒ മുത്തി॑ഷ്ഠത॒ പ്രത॑രതാ സഖായഃ । അത്രാ॑ ജഹാമ॒ യേ അസ॒ന്നശേ॑വാ-ശ്ശി॒വാന് വ॒യമ॒ഭി വാജാ॒നുത്ത॑രേമ ॥ യദ്വൈ ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പ॒വിത്രഗ്ം॑ സ॒ഹസ്ര॑ധാര॒മ് ഁവിത॑തമ॒ന്തരി॑ക്ഷേ । യേനാപു॑നാ॒ദിന്ദ്ര॒മനാ॑ര്ത॒-മാര്ത്യൈ॒ തേനാ॒ഹ-മ്മാഗ്ം സ॒ര്വത॑നു-മ്പുനാമി ॥
ധാ॒താ യാ രാ॒ഷ്ട്രാ-ത്പ॒ന്നാദപ॒ യന്തി॒ ശാഖാ॑ അ॒ഭിമൃ॑താ നൃ॒പതി॑മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । ധാ॒തുസ്താ-സ്സര്വാഃ॒ പവ॑നേന പൂ॒താഃ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാന്-ര॒യ്യാ വര്ച॑സാ॒ സഗ്ംസൃ॑ജാഥ ॥( ) ॥ 22 ॥
(അഥോ॒ ഫല॑മ് - ധാ॒താ പു॑നാതു) (അ. 9)
അനുവാകം 10
ആരോ॑ഹ॒തായു॑-ര്ജ॒രസ॑-ങ്ഗൃണാ॒നാ അ॑നുപൂ॒ര്വമ് ഁയത॑മാനാ॒ യതി॒ഷ്ട । ഇ॒ഹ ത്വഷ്ടാ॑ സു॒ജനി॑മാ സു॒രത്നോ॑ ദീ॒ര്ഘമായുഃ॑ കരതു ജീ॒വസേ॑ വഃ ॥
യഥാ-ഽഹാ᳚ന്യനുപൂ॒ര്വ-മ്ഭവ॑ന്തി॒ യഥ॒ര്തവ॑ ഋ॒തുഭി॒-ര്യന്തി॑ ക്ലൃ॒പ്താഃ । യഥാ॒ ന പൂര്വ॒മപ॑രോ॒ ജഹാ᳚ത്യേ॒വാ ധാ॑ത॒രായൂഗ്ം॑ഷി കല്പയൈഷാമ് ॥
ന ഹി॑ തേ അഗ്നേ ത॒നുവൈ᳚ ക്രൂ॒ര-ഞ്ച॒കാര॒ മര്ത്യഃ॑ ।
ക॒പി-ര്ബ॑ഭസ്തി॒ തേജ॑ന॒-മ്പുന॑ര്ജ॒രായു॒ ഗൌരി॑വ ।
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമഗ്നേ॑ ശുശു॒ദ്ധ്യാ ര॒യിമ് ।
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘ-മ്മൃ॒ത്യവേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
അ॒ന॒ഡ്വാഹ॑-മ॒ന്വാര॑ഭാമഹേ സ്വ॒സ്തയേ᳚ ।
സ ന॒ ഇന്ദ്ര॑ ഇവ ദേ॒വേഭ്യോ॒ വഹ്നിഃ॑ സ॒പാംര॑ണോ ഭവ ॥ 23 ॥
ഇ॒മേ ജീ॒വാ വി॑മൃ॒തൈരാവ॑വ-ര്തി॒ന്നഭൂ᳚-ദ്ഭ॒ദ്രാ ദേ॒വഹൂ॑തി-ന്നോ അ॒ദ്യ । പ്രാഞ്ജോ॑-ഽഗാമാ നൃ॒തയേ॒ ഹസാ॑യ॒ ദ്രാഘീ॑യ॒ ആയുഃ॑ പ്രത॒രാ-ന്ദധാ॑നാഃ ॥
മൃ॒ത്യോഃ പ॒ദമ് ഁയോപയ॑ന്തോ॒ യദൈമ॒ ദ്രാഘീ॑യ॒ ആയുഃ॑ പ്രത॒രാ-ന്ദധാ॑നാഃ । ആ॒പ്യായ॑മാനാഃ പ്ര॒ജയാ॒ ധനേ॑ന ശു॒ദ്ധാഃ പൂ॒താ ഭ॑വഥ യജ്ഞിയാസഃ ॥
ഇ॒മ-ഞ്ജീ॒വേഭ്യഃ॑ പരി॒ധി-ന്ദ॑ധാമി॒ മാ നോ നു॑ ഗാ॒ദപ॑രോ॒ അര്ധ॑മേ॒തമ് ।
ശ॒ത-ഞ്ജീ॑വന്തു ശ॒രദഃ॑ പുരൂ॒ചീസ്തി॒രോ മൃ॒ത്യു-ന്ദ॑ദ്മഹേ॒ പര്വ॑തേന ॥ ഇ॒മാ നാരീ॑രവിധ॒വാ-സ്സു॒പത്നീ॒രാഞ്ജ॑നേന സ॒ര്പിഷാ॒ സമ്മൃ॑ശന്താമ് ।
അ॒ന॒ശ്രവോ॑ അനമീ॒വാ-സ്സു॒ശേവാ॒ ആരോ॑ഹന്തു॒ ജന॑യോ॒ യോനി॒മഗ്രേ᳚ ॥ യദാഞ്ജ॑ന-ന്ത്രൈകകു॒ദ-ഞ്ജാ॒തഗ്ം ഹി॒മവ॑ത॒സ്പരി॑ ।
തേനാ॒മൃത॑സ്യ॒ മൂലേ॒നാരാ॑തീ-ര്ജമ്ഭയാമസി ॥
യഥാ॒ ത്വ-മു॑ദ്ഭി॒ന-ഥ്സ്യോ॑ഷധേ പൃഥി॒വ്യാ അധി॑ ।
ഏ॒വമി॒മ ഉദ്ഭി॑ന്ദന്തു കീ॒ര്ത്യാ യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ ॥ അ॒ജോ᳚-ഽസ്യജാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി യ॒വോ॑-ഽസി യ॒വയാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി ॥ 24 ॥
(ഭ॒വ॒ - ജ॒മ്ഭ॒യാ॒മ॒സി॒ ത്രീണി॑ ച) (അ. 10)
അനുവാകം 11
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമഗ്നേ॑ ശുശു॒ദ്ധ്യാ ര॒യിമ് । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ സു॒ക്ഷേ॒ത്രി॒യാ സു॑ഗാതു॒യാ വ॑സൂ॒യാ ച॑ യജാമഹേ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥
പ്ര യ-ദ്ഭന്ദി॑ഷ്ഠ ഏഷാ॒-മ്പ്രാസ്മാകാ॑സശ്ച സൂ॒രയഃ॑ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ പ്രയദ॒ഗ്നേ-സ്സഹ॑സ്വതോ വി॒ശ്വതോ॒ യന്തി॑ സൂ॒രയഃ॑ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥
പ്രയത്തേ॑ അഗ്നേ സൂ॒രയോ॒ ജായേ॑മഹി॒ പ്ര തേ॑ വ॒യമ് ।
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ 25 ॥
ത്വഗ്ം ഹി വി॑ശ്വതോമുഖ വി॒ശ്വതഃ॑ പരി॒ഭൂരസി॑ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ദ്വിഷോ॑ നോ വിശ്വതോമു॒ഖാതി॑ നാ॒വേവ॑ പാരയ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ സ ന॒-സ്സിന്ധു॑മിവ നാ॒വയാ-ഽതി॑ പര്ഷാ സ്വ॒സ്തയേ᳚ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ആപഃ॑ പ്രവ॒ണാദി॑വ യ॒തീ-രപാ॒സ്മ-ഥ്സ്യ॑ന്ദതാമ॒ഘമ് । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ഉ॒ദ്വ॒നാ-ദു॑ദ॒കാനീ॒വാപാ॒സ്മ-ഥ്സ്യ॑ന്ദതാമ॒ഘമ് ।
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ആ॒ന॒ന്ദായ॑ പ്രമോ॒ദായ॒ പുന॒രാഗാ॒ഗ്॒ സ്വാന്ഗൃ॒ഹാന് । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ന വൈ തത്ര॒ പ്രമീ॑യതേ॒ ഗൌരശ്വഃ॒ പുരു॑ഷഃ പ॒ശുഃ ।
യത്രേ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്രി॒യതേ॑ പരി॒ധിര്ജീവ॑നായ॒ കമപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ 26 ॥
(അ॒ഘ - മ॒ഘ-ഞ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 11)
അനുവാകം 12
അപ॑ശ്യാമ യുവ॒തി-മാ॒ചര॑ന്തീ-മ്മൃ॒തായ॑ ജീ॒വാ-മ്പ॑രിണീ॒യമാ॑നാമ് । അ॒ന്ധേന॒ യാ തമ॑സാ॒ പ്രാവൃ॑താ-ഽസി॒ പ്രാചീ॒മവാ॑ചീ॒-മവ॒യ-ന്നരി॑ഷ്ട്യൈ ॥
മയൈ॒താ-മ്മാ॒ഗ്॒സ്താ-മ്ഭ്രി॒യമാ॑ണാ ദേ॒വീ സ॒തീ പി॑തൃലോ॒കമ് ഁയദൈഷി॑ । വി॒ശ്വവാ॑രാ॒ നഭ॑സാ॒ സംവ്യഁ॑യന്ത്യു॒ഭൌ നോ॑ ലോ॒കൌ പയ॒സാ-ഽഽവൃ॑ണീഹി ॥
രയി॑ഷ്ഠാമ॒ഗ്നി-മ്മധു॑മന്തമൂ॒ര്മിണ॒മൂര്ജഃ॑ സന്ത-ന്ത്വാ॒ പയ॒സോപ॒ സഗ്ംസ॑ദേമ ।
സഗ്ം ര॒യ്യാ സമു॒ വര്ച॑സാ॒ സച॑സ്വാ ന-സ്സ്വ॒സ്തയേ᳚ ॥
യേ ജീ॒വാ യേ ച॑ മൃ॒താ യേ ജാ॒താ യേ ച॒ ജന്ത്യാഃ᳚ ।
തേഭ്യോ॑ ഘൃ॒തസ്യ॑ ധാരയിതു॒-മ്മധു॑ധാരാ വ്യുന്ദ॒തീ ॥
മാ॒താ രു॒ദ്രാണാ᳚-ന്ദുഹി॒താ വസൂ॑നാ॒ഗ്॒ സ്വസാ॑-ഽഽദി॒ത്യാനാ॑മ॒-മൃത॑സ്യ॒ നാഭിഃ॑ ।
പ്രണു॒വോച॑-ഞ്ചികി॒തുഷേ॒ ജനാ॑യ॒ മാ ഗാമനാ॑ഗാ॒മദി॑തിമ് ഁവധിഷ്ട ॥
പിബ॑തൂദ॒ക-ന്തൃണാ᳚ന്യത്തു । ഓമു-ഥ്സൃ॒ജത ॥ 27 ॥
(വ॒ധി॒ഷ്ട॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 12)
(പ॒രേ॒യു॒വാഗ്ംസ॒-മ്പ്ര വി॒ദ്വാ-ന്ഭുവ॑നസ്യാ॒ഭ്യാവ॑ വൃഥ്സ്വാ॒ ജോ ഭാ॒ഗോ॑-ഽയമ് ഁവൈ ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശത് ।
യ ഏ॒തസ്യ॒ ത്വ-ത്പഞ്ച॑ । പ്രകേ॒തുനേ॒ദന്തേ॒ നാകേ॑ സുപ॒ര്ണമ് ഁയൌ തേ॒ യേ യുദ്ധ്യ॑ന്തേ॒ തപ॒സാ-ഽശ്മ॑ന്വതീ രേവതീ॒-സ്സഗ്ംര॑ഭദ്ധ്വമ॒ഷ്ടാവിഗ്ം॑ശതിഃ । യ-ന്തേ॒ യത്ത॒ ഉത്തിഷ്ഠാ॒ത॑ ഇ॒ദന്ത॒ ഉത്തി॑ഷ്ഠ॒
പ്രേഹ്യശ്മ॒ന്॒. യദ്വാ ഉദ്വ॒യമ॒യ-മ്പഞ്ച॑വിഗ്ംശതിഃ । ആയാ॑തു ത്രി॒ഗ്ം॒ശത് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രേ തസ്മി॑-ന്ദ്ര॒ഫ്സ ഇ॒മമപേ॒താഹോ॑ഭി-ര്യുജ്യന്താമഘ്നി॒യാ അ॑ദിതേ പാ॒രമ് ഁവ॒ ആ പ്യാ॑യസ്വ സ॒പ്തവിഗ്ം॑ശതിഃ । ഉത്തേ॑ ഗൃഹേ-ഽഖാഷി॑തി॒സ്തേഭ്യഃ॑ പൃ॑ഥി॒വ്യാ അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ॒ ദ്വാത്രിഗ്ം॑ശത് । അ॒പൂ॒പവാ॑നസൌ॒ ദശ॑ ശ॒ത ദ॑ശ । ഏ॒താസ്തേ॑ തേ॒ ദിശ॒-സ്സര്വാ॑ ഇ॒ദമശ്മ॑ന് വിഗ്ംശ॒തിഃ । ഓ॑രോഹത ത॒നുവൈ᳚ ക്രൂ॒ര-ഞ്ച॒കാര॒ പുന॑ര്മൃ॒ത്യവേ॒ മാ നോ നു॑ ഗാ-ദ്ദദ്മഹ ഇ॒മാ നാരീഃ॒ പരി॒ ത്രയോ॑വിഗ്ംശതിഃ ।
അപ॑ ന-സ്സുക്ഷേത്രി॒യാ പ്ര യദ്ഭ-ന്ദി॑ഷ്ഠഃ॒ പ്ര യദ॒ഗ്നേഃ പ്ര യത്തേ॑ അഗ്നേ॒ ത്വഗ്ം ഹി ദ്വിഷ॒-സ്സ ന॒-സ്സിന്ധു॒മാപഃ॑ പ്രവ॒ണാദു॑-ദ്വ॒നാദാ॑ന॒ന്ദായ॒ ന വൈ തത്ര॒ യത്രേ॒ദ-ഞ്ചതു॑ര്വിഗ്ംശതിഃ॒ । അപ॑ശ്യാ॒മാവൃ॑ണീഹി॒ ദ്വാദ॑ശ ദ്വാദശ ।)
(പ॒രേ॒യു॒വാഗ്ംസ॒ - മായാ᳚ - ത്വേ॒താസ്തേ॑ സ॒പ്തവിഗ്ം॑ശതിഃ )
(പ॒രേ॒യു॒വാഗ്ംസ॒ - മോമുഥ്സൃ॒ജത )
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - pitṛmedhamantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
pa॒re॒yu॒vāgṃsa̭-mpra॒vato̭ ma॒hīranṷ ba॒hubhyaḥ॒ panthā̭manapaspaśā॒nam | vai॒va॒sva॒tagṃ sa॒ṅgama̭na॒-ñjanā̭nām ~ya॒magṃ rājā̭nagṃ ha॒viṣā̭ duvasyata || i॒da-ntvā॒ vastra̭-mpratha॒ma-nnvāga॒nnapai॒tadṷ̄ha॒ yadi॒hābi̭bhaḥ pu॒rā |
i॒ṣṭā॒pū॒rtamanu॒ sampa̭śya॒ dakṣi̭ṇā॒m ~yathā̭ te da॒tta-mba̭hu॒dhā vi ba̭ndhuṣu ||
i॒mau yṷnajmi te va॒hnī asṷnīthāya vo॒ḍhave᳚ |
yābhyā᳚m ~ya॒masya॒ sāda̭nagṃ su॒kṛtā॒-ñcāpi̭ gacchatāt || pū॒ṣā tve॒taścyā̭vayatu॒ pravi॒dvā-nana̭ṣṭapaśu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |
sa tvai॒tebhyaḥ॒ pari̭dadā-tpi॒tṛbhyo॒-'gnirde॒vebhyaḥ̭ suvi॒datre᳚bhyaḥ || pū॒ṣemā āśā॒ anṷveda॒ sarvā॒-sso a॒smāgṃ abha̭yatamena neṣat |
sva॒sti॒dā aghṛ̭ṇi॒-ssarva̭vī॒ro-'pra̭yucchanpu॒ra ḙtu॒ pravi॒dvān || 1 ||
āyṷ-rvi॒śvāyuḥ॒ pari̭pāsati tvā pū॒ṣā tvā̭ pātu॒ prapa̭the pu॒rastā᳚t | yatrāsa̭te su॒kṛto॒ yatra॒ te ya॒yustatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu ||
bhuva̭nasya pata i॒dagṃ ha॒viḥ || a॒gnayḙ rayi॒mate॒ svāhā᳚ || purṷṣasya sayāva॒ryapeda॒ghāni̭ mṛjmahe |
yathā̭ no॒ atra॒ nāpa̭raḥ pu॒rā ja॒rasa॒ āya̭ti ||
purṷṣasya sayāvari॒ vi te᳚ prā॒ṇama̭si srasam |
śarī̭reṇa ma॒hīmihi̭ sva॒dhayehi̭ pi॒tṝnupa̭ pra॒jayā॒-'smāni॒hāva̭ha || maiva̭-mmā॒g॒stā pri̭ye॒-'ha-nde॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ |
vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau
paya̭sā॒-'bhyāva̭vṛthsva || 2 ||
i॒ya-nnārī̭ patilo॒kam ~vṛ̭ṇā॒nā nipa̭dyata॒ upa̭ tvā martya॒ preta᳚m | viśva̭-mpurā॒ṇamanṷ pā॒laya̭ntī॒ tasyai᳚ pra॒jā-ndravi̭ṇa-ñce॒ha dhḙhi || udī᳚rṣva nārya॒bhi jī̭valo॒kami॒tāsṷme॒tamupa̭śeṣa॒ ehi̭ |
ha॒sta॒grā॒bhasya̭ didhi॒ṣostvame॒ta-tpatyṷrjani॒tvama॒bhi samba̭bhūva ||
su॒varṇa॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai brahma̭ṇe॒ teja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema ||
dhanu॒r॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai kṣa॒trāyauja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema |
maṇi॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai vi॒śe puṣṭyai॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema || 3 ||
i॒mama̭gne cama॒sa-mmā vijī᳚hvaraḥ pri॒yo de॒vānā̭mu॒ta so॒myānā᳚m | e॒ṣa yaśca̭ma॒so dḙva॒pāna॒stasmi̭-nde॒vā a॒mṛtā̭ mādayantām ||
a॒gnervarma॒ pari॒ gobhi̭rvyayasva॒ samprorṇṷṣva॒ meda̭sā॒ pīva̭sā ca | nettvā̭ dhṛ॒ṣṇur-hara̭sā॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒ dadha̭-dvidha॒kṣyan-parya॒ṅkhayā̭tai ||
maina̭magne॒ vida̭ho॒ mā-'bhiśo̭co॒ mā-'sya॒ tvaca̭-ñcikṣipo॒ mā śarī̭ram | ya॒dā śṛ॒ta-ṅka॒ravo̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mprahi̭ṇutā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ||
śṛ॒tam ~ya॒dā ka॒rasi̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mpari̭dattā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ | ya॒dā gacchā॒tyasṷnītime॒tāmathā̭ de॒vānā᳚m ~vaśa॒nīrbha̭vāti || sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |
a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || a॒jo bhā॒gastapa̭sā॒ ta-nta̭pasva॒ ta-ntḙ śo॒cista̭patu॒ ta-ntḙ a॒rciḥ |
yāstḙ śi॒vāsta॒nuvo̭ jātaveda॒stābhi̭-rvahe॒magṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || a॒yam ~vai tvama॒smādadhi॒ tvame॒tada॒yam ~vai tada̭sya॒ yoni̭rasi | vai॒śvā॒na॒raḥ pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedo॒ vahḙmagṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || 4 ||
(vi॒dvā-na॒bhyāva̭vṛthsvā॒ - bhimā̭tīrjayema॒ - śarī᳚raiśca॒tvāri̭ ca ) (a. 1)
anuvākaṃ 2
ya e॒tasya̭ pa॒tho go॒ptāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho ra̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho̭-'bhira̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā᳚-''khyā॒tre svāhā̭-'pākhyā॒tre svāhā̭-'bhi॒lāla̭pate॒ svāhā̭-'pa॒lāla̭pate॒ svāhā॒-'gnayḙ karma॒kṛte॒ svāhā॒ yamatra॒ nādhī॒mastasmai॒ svāhā᳚ ||
yasta̭ i॒ddhma-ñja॒bhara̭-thsiṣvidā॒no mū॒rdhāna̭m ~vā ta॒tapa̭te tvā॒yā | divo॒ viśva̭smā-thsīmaghāya॒ta ṷruṣyaḥ || a॒smāttvamadhi̭ jā॒to̭-'si॒ tvada॒ya-ñjā̭yatā॒-mpunaḥ̭ | a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 5 ||
(ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ ) (a. 2)
anuvākaṃ 3
pra ke॒tunā̭ bṛha॒tā bhā᳚tya॒gnirā॒vi-rviśvā̭ni vṛṣa॒bho ro̭ravīti | di॒vaści॒dantā॒dupa॒ māmu॒dāna̭ḍa॒pāmu॒pasthḙ mahi॒ṣo va̭vardha ||
i॒danta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva | saṃ॒ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ ||
nākḙ supa॒rṇamupa॒ ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣata tvā | hira̭ṇyapakṣa॒m ~varṷṇasya dū॒tam ~ya॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum ||
ati̭drava sārame॒yau śvānaṷ catura॒kṣau śa॒balaṷ sā॒dhunā̭ pa॒thā | athā̭ pi॒tṝn-thsṷvi॒datrā॒gṃ॒ apī̭hi ya॒mena॒ ye sa̭dha॒māda॒-mmada̭nti ||
yau te॒ śvānaṷ yama rakṣi॒tāraṷ catura॒kṣau pa̭thi॒rakṣī̭ nṛ॒cakṣa̭sā |
tābhyāgṃ̭ rāja॒-npari̭ dehyenagg sva॒sti cā᳚smā anamī॒va-ñca̭ dhehi || 6 ||
u॒ru॒ṇa॒sā-va̭su॒tṛpā̭-vulumba॒lau ya॒masya̭ dū॒tau ca̭rato॒ vaśā॒gṃ॒ anṷ | tāva॒smabhya̭-ndṛ॒śaye॒ sūryā̭ya॒ puna̭rda-ttā॒vasṷma॒dyeha bha॒dram ||
soma॒ eke᳚bhyaḥ pavate ghṛ॒tameka॒ upā̭sate |
yebhyo॒ madhṷ pra॒dhāva̭ti॒ tāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
ye yuddhya̭nte pra॒dhanḙṣu॒ śūrā̭so॒ ye ta̭nu॒tyajaḥ̭ | ye vā̭ sa॒hasra̭dakṣiṇā॒stāg ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
tapa̭sā॒ ye a̭nādhṛ॒ṣyā-stapa̭sā॒ ye suva̭rga॒tāḥ |
tapo॒ ye ca̭kri॒re ma॒ha-ttāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhva॒-mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān. va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || 7 ||
yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā᳚rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||
yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram |
de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||
dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā || 8 ||
(dhe॒ - hyutta̭re - mā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
ya-ntḙ a॒gnimama̭nthāma vṛṣa॒bhāyḙva॒ pakta̭ve |
i॒ma-ntagṃ śa̭mayāmasi kṣī॒reṇa̭ coda॒kena̭ ca ||
yantvama̭gne sa॒mada̭ha॒stvamu॒ nirvā̭payā॒ punaḥ̭ |
kyā॒mbūratra̭ jāyatā-mpākadū॒rvā vya̭lkaśā ||
śīti̭ke॒ śīti̭kāvati॒ hlādṷke॒ hlādṷkāvati |
ma॒ṇḍū॒kyā̭ susaṅga॒maye॒magg sva̭gnigṃ śa॒maya̭ || śa-ntḙ dhanva॒nyā āpa॒-śśamṷ te santvanū॒kyāḥ᳚ | śa-ntḙ samu॒driyā॒ āpa॒-śśamṷ te santu॒ varṣyāḥ᳚ ||
śa-nte॒ srava̭ntī-sta॒nuve॒ śamṷ te santu॒ kūpyāḥ᳚ |
śa-ntḙ nīhā॒ro va̭rṣatu॒ śamu॒ pṛṣvā-'va̭śīyatām || 9 ||
ava̭ sṛja॒ puna̭ragne pi॒tṛbhyo॒ yasta॒ āhṷta॒ścara̭ti sva॒dhābhiḥ̭ | āyu॒rvasā̭na॒ upa̭ yātu॒ śeṣa॒gṃ॒ saṅga̭cchatā-nta॒nuvā̭ jātavedaḥ ||
saṅga̭cchasva pi॒tṛbhi॒-ssagg sva॒dhābhi॒-ssami̭ṣṭāpū॒rtena̭ para॒me vyo̭mann |
yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || yattḙ kṛ॒ṣṇa-śśa̭ku॒na ā̭tu॒toda̭ pipī॒la-ssa॒rpa u॒ta vā॒ śvāpa̭daḥ |
a॒gniṣṭa-dviśvā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu॒ soma̭śca॒ yo brā᳚hma॒ṇamā̭vi॒veśa̭ || utti॒ṣṭhāta̭-sta॒nuva॒gṃ॒ sambha̭rasva॒ meha gātra॒mava̭hā॒ mā śarī̭ram |
yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva |
saṃ॒ve~śa̭na-sta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ || utti̭ṣṭha॒ prehi॒ pradra॒vaukaḥ̭ kṛṇuṣva para॒me vyo̭mann | ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒not-ta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohe॒mam ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā ||
a॒smāttvamadhi̭ jā॒to᳚-'sya॒ya-ntvadadhi̭jāyatām |
a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 10 ||
(ava̭śīyatāgṃ - sa॒dhasthe॒ pañca̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5
āyā̭tu de॒va-ssu॒manā̭bhi-rū॒tibhi̭-rya॒mo ha̭ve॒ha praya̭tābhira॒ktā | āsī̭datāgṃ supra॒yatḙha ba॒r॒hiṣyūrjā̭ya jā॒tyai mama̭ śatru॒hatyai᳚ ||
ya॒me i̭va॒ yata̭māne॒ yadaita॒-mpravā᳚mbhara॒-nmānṷṣā deva॒yantaḥ̭ | āsī̭data॒gg॒ svamṷ lo॒kam ~vidā̭ne svāsa॒sthe bha̭vata॒minda̭ve naḥ ||
ya॒māya॒ somagṃ̭ sunuta ya॒māya̭ juhutā ha॒viḥ |
ya॒magṃ ha̭ ya॒jño ga̭cchatya॒gnidṷ̄to॒ ara̭ṅkṛtaḥ ||
ya॒māya̭ ghṛ॒tava̭ddha॒virju॒hota॒ pra ca̭ tiṣṭhata |
sa no̭ de॒veṣvāya̭ma-ddī॒rghamāyuḥ॒ pra jī॒vase᳚ ||
ya॒māya॒ madhṷmattama॒gṃ॒ rājñḙ ha॒vya-ñjṷhotana | i॒da-nnama॒ ṛṣi̭bhyaḥ pūrva॒jebhyaḥ॒ pūrve᳚bhyaḥ pathi॒kṛdbhyaḥ̭ || 11 ||
yo-'sya॒ kauṣṭhya॒ jaga̭taḥ॒ pārthi̭va॒syaika̭ idva॒śī |
ya॒ma-mbha̭ṅgyaśra॒vo gā̭ya॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ || ya॒ma-ṅgāya̭ bhaṅgya॒śravo॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ | yenā॒po na॒dyo̭ dhanvā̭ni॒ yena॒ dyauḥ pṛ̭thi॒vī dṛ॒ḍhā || hi॒ra॒ṇya॒ka॒kṣyān-thsu॒dhurāṋ. hiraṇyā॒kṣā-na̭yaśśa॒phān | aśvā̭-na॒naśya̭to dā॒na॒m ~ya॒mo rā̭jā-'bhi॒tiṣṭha̭ti || ya॒mo dā̭dhāra pṛthi॒vīṃ-ya~॒mo viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | ya॒māya॒ sarva॒mitra̭sthe॒ ya-tprā॒ṇa-dvā॒yura̭kṣi॒tam || yathā॒ pañca॒ yathā॒ ṣaḍ ya॒thā pañca̭ da॒śarṣa̭yaḥ | ya॒mam ~yo vi̭dyā॒thsa brṷ̄yādya॒thaika ṛṣi̭rvijāna॒te || 12 ||
trika̭drukebhiḥ॒ pata̭ti॒ ṣaḍu॒rvī-reka॒mi-dbṛ॒hat |
gā॒ya॒trī tri॒ṣṭupchandāgṃ̭si॒ sarvā॒ tā ya॒ma āhi̭tā ||
aha̭raha॒rnaya̭māno॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |
vaiva̭svato॒ na tṛ̭pyati॒ pañca̭bhi॒rmāna̭vairya॒maḥ ||
vaiva̭svate॒ vivi̭cyante॒ yame॒ rāja̭ni te ja॒nāḥ |
ye ce॒ha sa॒tyeneccha̭nte॒ ya u॒ cānṛ̭tavādi॒naḥ ||
te rā̭janni॒ha vivi̭cyante॒-'thā ya̭nti tvā॒mupa̭ |
de॒vāgśca॒ ye na̭ma॒syanti॒ brāhma̭ṇāgścāpa॒citya̭ti ||
yasmi̭n vṛ॒kṣe sṷpalā॒śe de॒vai-ssa॒pimba̭te ya॒maḥ |
atrā̭ no vi॒śpatiḥ̭ pi॒tā pṷrā॒ṇā anṷvenati || 13 ||
(pa॒thi॒kṛdbhyo̭ - vijāna॒te - 'nṷvenati) (a. 5)
anuvākaṃ 6
vai॒śvā॒na॒re ha॒viri॒da-ñjṷhomi sāha॒sra-muthsagṃ̭ śa॒tadhā̭rame॒tam | tasmi̭nne॒ṣa pi॒tara̭-mpitāma॒ha-mprapi̭tāmaha-mbibhara॒-tpinva̭māne ||
dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒mañca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ |
tṛ॒tīya॒m ~yoni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ ||
i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒muthsa̭m ~vya॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |
ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ |
aho̭bhira॒dbhi-ra॒ktubhi॒-rvya̭ktam ~ya॒mo da̭dā-tvava॒sāna̭masmai || sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe |
tebhi̭-ryujyantā-maghni॒yāḥ || 14 ||
śu॒nam ~vā॒hā-śśu॒na-nnā॒rā-śśu॒na-ṅkṛ̭ṣatu॒ lāṅga̭lam |
śu॒nam ~va̭ra॒trā ba̭ddhyantāgṃ śu॒na-maṣṭrā॒-mudi̭ṅgaya॒ śunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam ||
śunā̭sīrāvi॒mām ~vāca॒m ~ya-ddi॒vi ca̭kra॒thuḥ payaḥ̭ | tene॒mā-mupa̭siñcatam ||
sīte॒ vandā̭mahe tvā॒-'rvācī̭ subhage bhava |
yathā̭ na-ssu॒bhagā sa̭si॒ yathā̭ na-ssu॒phalā sa̭si ||
sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhi̭radite॒ śa-mbha̭va ||
vimṷcyaddhva-maghni॒yā dḙva॒yānā॒ atā̭riṣma॒ tama̭saspā॒rama॒sya |
jyoti̭rāpāma॒ suva̭raganma || 15 ||
pra vātā॒ vānti̭ pa॒taya̭nti vi॒dyuta॒ udoṣa̭dhīrjihate॒ pinva̭te॒ suvaḥ̭ | irā॒ viśva̭smai॒ bhuva̭nāya jāyate॒ ya-tpa॒rjanyaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ reta॒sā-'va̭ti ||
yathā̭ ya॒māya̭ hā॒rmya-mava̭pa॒-npañca̭māna॒vāḥ |
e॒vam ~va̭pāmi hā॒rmyam ~yathā-'sā̭ma jīvalo॒ke bhūra̭yaḥ || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva-mpi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tirva-ssādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||
ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 16 ||
(a॒ghni॒yā - a̭ganma - +sa॒pta ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7
uttḙ tabhnomi pṛthi॒vī-ntvatparī॒mam ~lo॒ka-nni॒dadha॒nmo a॒hagṃ ri̭ṣam | e॒tāg sthūṇā᳚-mpi॒taro̭ dhārayantu॒ te-'trā̭ ya॒ma-ssāda̭nātte minotu ||
upa̭sarpa mā॒tara॒-mbhūmi̭me॒tā-mṷru॒vyaca̭sa-mpṛthi॒vīgṃ su॒śevā᳚m | ūrṇa̭mradā yuva॒ti-rdakṣi̭ṇāvatye॒ṣā tvā̭ pātu॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ ||
ucchma̭ñcasva pṛthivi॒ mā vibā̭dhithā-ssūpāya॒nā-'smai̭ bhava sūpavañca॒nā | mā॒tā pu॒tram ~yathā̭ si॒cā-'bhyḙna-mbhūmi vṛṇu || u॒cchmañca̭mānā pṛthi॒vī hi tiṣṭha̭si sa॒hasra॒mmita॒ upa॒ hi śraya̭ntām |
te gṛ॒hāso̭ madhu॒ścuto॒ viśvāhā᳚smai śara॒ṇā-ssa॒ntvatra̭ || eṇī᳚rdhā॒nā hari̭ṇī॒rarjṷnī-ssantu dhe॒navaḥ̭ | tila̭vathsā॒ ūrja̭masmai॒ duhā̭nā॒ viśvāhā̭ sa॒ntvana̭pasphurantīḥ || 17 ||
e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒he | akṣi̭ti॒rnāma̭ te asau || i॒da-mpi॒tṛbhyaḥ॒ prabha̭rema ba॒r॒hi-rde॒vebhyo॒ jīva̭nta॒ utta̭ra-mbharema |
tattva̭māro॒hāso॒ meghyo॒ bhava̭m ~ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒naḥ || mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhiṣṭā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thivi॒ tvam |
pi॒tṝn. hi yatra॒ gacchā॒syedhā̭sam ~yama॒rājye᳚ ||
mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhethā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thi॒vī ma॒hī | vai॒va॒sva॒tagṃ hi gacchā̭si yama॒rājye॒ virā̭jasi ||
na॒la-mpla॒vamāro̭hai॒ta-nna॒lena̭ pa॒tho-'nvi̭hi |
sa tva̭-nna॒lapla̭vo bhū॒tvā॒ santa̭ra॒ prata॒rotta̭ra || 18 ||
sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhyaḥ̭ pṛthivi॒ śa-mbha̭va ||
ṣaḍḍho̭tā॒ sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |
a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthā॒m ~yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |
cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān ||
śam ~vāta॒-śśagṃ hi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ śa॒gmāḥ ||
pṛ॒thi॒vyāstvā̭ lo॒ke sā̭dayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vātā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || a॒ntari̭kṣasya tvā di॒vastvā̭ di॒śā-ntvā॒ nāka̭sya tvā pṛ॒ṣṭhe bra॒ddhnasya̭ tvā vi॒ṣṭapḙ sādayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 19 ||
(ana̭pasphurantī॒ - rutta̭ra - de॒vata̭yā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
a॒pū॒pavā᳚-nghṛ॒tavāg̭śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒va-npṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānā᳚-ṅghṛ॒tabhā̭gā i॒ha stha |
e॒ṣā te yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau |
daśā᳚kṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭ dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||
a॒pū॒pavā᳚-ñchṛ॒tavā᳚n-kṣī॒ravā॒n-dadhi̭vā॒-nmadhṷmāg-śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒van-pṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānāgṃ̭ śṛ॒tabhā̭gāḥ, kṣī॒rabhā̭gā॒ dadhi̭bhāgā॒ madhṷbhāgā i॒ha stha | e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau | śa॒tākṣa̭rā sa॒hasrā᳚kṣarā॒-'yutā᳚kṣa॒rā-'cyṷtākṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 20 ||
(a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9
e॒tāste᳚ sva॒dhā a॒mṛtāḥ᳚ karomi॒ yāstḙ dhā॒nāḥ pa̭ri॒kirā॒myatra̭ | tāstḙ ya॒maḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'tra̭ dhe॒nūḥ kā̭ma॒dughāḥ᳚ karotu ||
tvāmarju॒nauṣa̭dhīnā॒-mpayo᳚ bra॒hmāṇa॒ idvi̭duḥ |
tāsā᳚-ntvā॒ maddhyā॒dāda̭de ca॒rubhyo॒ api̭dhātave ||
dū॒rvāṇāg̭ sta॒mbamāha̭rai॒tā-mpri॒yata̭mā॒-mmama̭ | i॒mā-ndiśa̭-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-mbhūyi॒ṣṭhā-'nu॒ vi ro̭hatu || kāśā̭nāg sta॒mbamāha̭ra॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai |
ya e॒tasyai̭ di॒śaḥ pa॒rābha̭vannaghā॒yavo॒ yathā॒ te nābha̭vā॒-npunaḥ̭ || da॒rbhāṇāg̭ sta॒mbamāha̭ra pitṛ॒ṇāmoṣa̭dhī-mpri॒yām | anvasyai॒ mūla̭-ñjīvā॒danu॒ kāṇḍa॒matho॒ phala᳚m || 21 ||
lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||
śam ~vāta॒-śśagṃhi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-nte॒ diśa॒-ssarvāḥ᳚ || i॒dame॒va meto-'pa̭rā॒mārti̭mārāma॒ kāñca॒na |
tathā॒ tada॒śvibhyā᳚-ṅkṛ॒ta-mmi॒treṇa॒ varṷṇena ca ||
va॒ra॒ṇo vā̭rayādi॒da-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ |
ārtyai॒ nir-ṛ̭tyai॒ dveṣā᳚cca॒ vana॒spatiḥ̭ ||
vidhṛ̭tirasi॒ vidhā̭rayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si śa॒mi śa॒mayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒va ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ||
pṛ॒thi॒vī-ṅga̭cchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ diva̭-ṅgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ suva̭rgaccha॒ suva̭rgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ diva̭-ṅgacchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha pṛthi॒vī-ṅga̭cchā॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||
dhā॒tā yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||( ) || 22 ||
(atho॒ phala̭m - dhā॒tā pṷnātu) (a. 9)
anuvākaṃ 10
āro̭ha॒tāyṷ-rja॒rasa̭-ṅgṛṇā॒nā a̭nupū॒rvam ~yata̭mānā॒ yati॒ṣṭa | i॒ha tvaṣṭā̭ su॒jani̭mā su॒ratno̭ dī॒rghamāyuḥ̭ karatu jī॒vasḙ vaḥ ||
yathā-'hā᳚nyanupū॒rva-mbhava̭nti॒ yatha॒rtava̭ ṛ॒tubhi॒-ryanti̭ klṛ॒ptāḥ | yathā॒ na pūrva॒mapa̭ro॒ jahā᳚tye॒vā dhā̭ta॒rāyūgṃ̭ṣi kalpayaiṣām ||
na hi̭ te agne ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ martyaḥ̭ |
ka॒pi-rba̭bhasti॒ teja̭na॒-mpuna̭rja॒rāyu॒ gauri̭va |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gha-mmṛ॒tyave॒ svāhā᳚ ||
a॒na॒ḍvāha̭-ma॒nvāra̭bhāmahe sva॒staye᳚ |
sa na॒ indra̭ iva de॒vebhyo॒ vahniḥ̭ sa॒pāṃra̭ṇo bhava || 23 ||
i॒me jī॒vā vi̭mṛ॒tairāva̭va-rti॒nnabhū᳚-dbha॒drā de॒vahṷ̄ti-nno a॒dya | prāñjo̭-'gāmā nṛ॒taye॒ hasā̭ya॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ ||
mṛ॒tyoḥ pa॒dam ~yopaya̭nto॒ yadaima॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ | ā॒pyāya̭mānāḥ pra॒jayā॒ dhanḙna śu॒ddhāḥ pū॒tā bha̭vatha yajñiyāsaḥ ||
i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi॒ mā no nṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam |
śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīsti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dmahe॒ parva̭tena || i॒mā nārī̭ravidha॒vā-ssu॒patnī॒rāñja̭nena sa॒rpiṣā॒ sammṛ̭śantām |
a॒na॒śravo̭ anamī॒vā-ssu॒śevā॒ āro̭hantu॒ jana̭yo॒ yoni॒magre᳚ || yadāñja̭na-ntraikaku॒da-ñjā॒tagṃ hi॒mava̭ta॒spari̭ |
tenā॒mṛta̭sya॒ mūle॒nārā̭tī-rjambhayāmasi ||
yathā॒ tva-mṷdbhi॒na-thsyo̭ṣadhe pṛthi॒vyā adhi̭ |
e॒vami॒ma udbhi̭ndantu kī॒rtyā yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || a॒jo᳚-'syajā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒vo̭-'si ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si || 24 ||
(bha॒va॒ - ja॒mbha॒yā॒ma॒si॒ trīṇi̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11
apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || su॒kṣe॒tri॒yā sṷgātu॒yā va̭sū॒yā ca̭ yajāmahe | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||
pra ya-dbhandi̭ṣṭha eṣā॒-mprāsmākā̭saśca sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || prayada॒gne-ssaha̭svato vi॒śvato॒ yanti̭ sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||
prayattḙ agne sū॒rayo॒ jāyḙmahi॒ pra tḙ va॒yam |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 25 ||
tvagṃ hi vi̭śvatomukha vi॒śvataḥ̭ pari॒bhūrasi̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || dviṣo̭ no viśvatomu॒khāti̭ nā॒veva̭ pāraya | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || sa na॒-ssindhṷmiva nā॒vayā-'ti̭ parṣā sva॒staye᳚ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || āpaḥ̭ prava॒ṇādi̭va ya॒tī-rapā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || u॒dva॒nā-dṷda॒kānī॒vāpā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || ā॒na॒ndāya̭ pramo॒dāya॒ puna॒rāgā॒g॒ svāngṛ॒hān | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || na vai tatra॒ pramī̭yate॒ gauraśvaḥ॒ purṷṣaḥ pa॒śuḥ |
yatre॒da-mbrahma̭ kri॒yatḙ pari॒dhirjīva̭nāya॒ kamapa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 26 ||
(a॒gha - ma॒gha-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12
apa̭śyāma yuva॒ti-mā॒cara̭ntī-mmṛ॒tāya̭ jī॒vā-mpa̭riṇī॒yamā̭nām | a॒ndhena॒ yā tama̭sā॒ prāvṛ̭tā-'si॒ prācī॒mavā̭cī॒-mava॒ya-nnari̭ṣṭyai ||
mayai॒tā-mmā॒g॒stā-mbhri॒yamā̭ṇā de॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ | vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau paya॒sā-''vṛ̭ṇīhi ||
rayi̭ṣṭhāma॒gni-mmadhṷmantamū॒rmiṇa॒mūrjaḥ̭ santa-ntvā॒ paya॒sopa॒ sagṃsa̭dema |
sagṃ ra॒yyā samu॒ varca̭sā॒ saca̭svā na-ssva॒staye᳚ ||
ye jī॒vā ye ca̭ mṛ॒tā ye jā॒tā ye ca॒ jantyāḥ᳚ |
tebhyo̭ ghṛ॒tasya̭ dhārayitu॒-mmadhṷdhārā vyunda॒tī ||
mā॒tā ru॒drāṇā᳚-nduhi॒tā vasṷ̄nā॒g॒ svasā̭-''di॒tyānā̭ma॒-mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
praṇu॒voca̭-ñciki॒tuṣe॒ janā̭ya॒ mā gāmanā̭gā॒madi̭tim ~vadhiṣṭa ||
piba̭tūda॒ka-ntṛṇā᳚nyattu | omu-thsṛ॒jata || 27 ||
(va॒dhi॒ṣṭa॒ dve ca̭) (a. 12)
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒-mpra vi॒dvā-nbhuva̭nasyā॒bhyāva̭ vṛthsvā॒ jo bhā॒go̭-'yam ~vai catuścatvārigṃśat |
ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ | prake॒tune॒dante॒ nākḙ supa॒rṇam ~yau te॒ ye yuddhya̭nte॒ tapa॒sā-'śma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhvama॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ | ya-nte॒ yatta॒ uttiṣṭhā॒ta̭ i॒danta॒ utti̭ṣṭha॒
prehyaśma॒n॒. yadvā udva॒yama॒ya-mpañca̭vigṃśatiḥ | āyā̭tu tri॒gṃ॒śat | vai॒śvā॒na॒re tasmi̭-ndra॒phsa i॒mamape॒tāho̭bhi-ryujyantāmaghni॒yā a̭dite pā॒ram ~va॒ ā pyā̭yasva sa॒ptavigṃ̭śatiḥ | uttḙ gṛhe-'khāṣi̭ti॒stebhyaḥ̭ pṛ̭thi॒vyā a॒ntari̭kṣasya॒ dvātrigṃ̭śat | a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭ śa॒ta da̭śa | e॒tāstḙ te॒ diśa॒-ssarvā̭ i॒damaśma̭n vigṃśa॒tiḥ | o̭rohata ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ puna̭rmṛ॒tyave॒ mā no nṷ gā-ddadmaha i॒mā nārīḥ॒ pari॒ trayo̭vigṃśatiḥ |
apa̭ na-ssukṣetri॒yā pra yadbha-ndi̭ṣṭhaḥ॒ pra yada॒gneḥ pra yattḙ agne॒ tvagṃ hi dviṣa॒-ssa na॒-ssindhu॒māpaḥ̭ prava॒ṇādṷ-dva॒nādā̭na॒ndāya॒ na vai tatra॒ yatre॒da-ñcatṷrvigṃśatiḥ॒ | apa̭śyā॒māvṛ̭ṇīhi॒ dvāda̭śa dvādaśa |)
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - māyā᳚ - tve॒tāstḙ sa॒ptavigṃ̭śatiḥ )
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - momuthsṛ॒jata )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके षष्ठः प्रपाठकः - पितृमेधमन्त्राः
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1
प॒रे॒यु॒वाग्ंस॑-म्प्र॒वतो॑ म॒हीरनु॑ ब॒हुभ्यः॒ पन्था॑मनपस्पशा॒नम् । वै॒व॒स्व॒तग्ं स॒ङ्गम॑न॒-ञ्जना॑नाम् ँय॒मग्ं राजा॑नग्ं ह॒विषा॑ दुवस्यत ॥ इ॒द-न्त्वा॒ वस्त्र॑-म्प्रथ॒म-न्न्वाग॒न्नपै॒तदू॑ह॒ यदि॒हाबि॑भः पु॒रा ।
इ॒ष्टा॒पू॒र्तमनु॒ सम्प॑श्य॒ दक्षि॑णा॒म् ँयथा॑ ते द॒त्त-म्ब॑हु॒धा वि ब॑न्धुषु ॥
इ॒मौ यु॑नज्मि ते व॒ह्नी असु॑नीथाय वो॒ढवे᳚ ।
याभ्या᳚म् ँय॒मस्य॒ साद॑नग्ं सु॒कृता॒-ञ्चापि॑ गच्छतात् ॥ पू॒षा त्वे॒तश्च्या॑वयतु॒ प्रवि॒द्वा-नन॑ष्टपशु॒-र्भुव॑नस्य गो॒पाः ।
स त्वै॒तेभ्यः॒ परि॑ददा-त्पि॒तृभ्यो॒-ऽग्निर्दे॒वेभ्यः॑ सुवि॒दत्रे᳚भ्यः ॥ पू॒षेमा आशा॒ अनु॑वेद॒ सर्वा॒-स्सो अ॒स्माग्ं अभ॑यतमेन नेषत् ।
स्व॒स्ति॒दा अघृ॑णि॒-स्सर्व॑वी॒रो-ऽप्र॑युच्छन्पु॒र ए॑तु॒ प्रवि॒द्वान् ॥ 1 ॥
आयु॑-र्वि॒श्वायुः॒ परि॑पासति त्वा पू॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता᳚त् । यत्रास॑ते सु॒कृतो॒ यत्र॒ ते य॒युस्तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥
भुव॑नस्य पत इ॒दग्ं ह॒विः ॥ अ॒ग्नये॑ रयि॒मते॒ स्वाहा᳚ ॥ पुरु॑षस्य सयाव॒र्यपेद॒घानि॑ मृज्महे ।
यथा॑ नो॒ अत्र॒ नाप॑रः पु॒रा ज॒रस॒ आय॑ति ॥
पुरु॑षस्य सयावरि॒ वि ते᳚ प्रा॒णम॑सि स्रसम् ।
शरी॑रेण म॒हीमिहि॑ स्व॒धयेहि॑ पि॒तॄनुप॑ प्र॒जया॒-ऽस्मानि॒हाव॑ह ॥ मैव॑-म्मा॒ग्॒स्ता प्रि॑ये॒-ऽह-न्दे॒वी स॒ती पि॑तृलो॒कम् ँयदैषि॑ ।
वि॒श्ववा॑रा॒ नभ॑सा॒ संव्यँ॑यन्त्यु॒भौ नो॑ लो॒कौ
पय॑सा॒-ऽभ्याव॑वृथ्स्व ॥ 2 ॥
इ॒य-न्नारी॑ पतिलो॒कम् ँवृ॑णा॒ना निप॑द्यत॒ उप॑ त्वा मर्त्य॒ प्रेत᳚म् । विश्व॑-म्पुरा॒णमनु॑ पा॒लय॑न्ती॒ तस्यै᳚ प्र॒जा-न्द्रवि॑ण-ञ्चे॒ह धे॑हि ॥ उदी᳚र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कमि॒तासु॑मे॒तमुप॑शेष॒ एहि॑ ।
ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दिधि॒षोस्त्वमे॒त-त्पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सम्ब॑भूव ॥
सु॒वर्ण॒ग्ं॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै ब्रह्म॑णे॒ तेज॑से॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ॥
धनु॒र्॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै क्ष॒त्रायौज॑से॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ।
मणि॒ग्ं॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै वि॒शे पुष्ट्यै॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ॥ 3 ॥
इ॒मम॑ग्ने चम॒स-म्मा विजी᳚ह्वरः प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना᳚म् । ए॒ष यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑-न्दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम् ॥
अ॒ग्नेर्वर्म॒ परि॒ गोभि॑र्व्ययस्व॒ सम्प्रोर्णु॑ष्व॒ मेद॑सा॒ पीव॑सा च । नेत्त्वा॑ धृ॒ष्णुर्-हर॑सा॒ जर्हृ॑षाणो॒ दध॑-द्विध॒क्ष्यन्-पर्य॒ङ्खया॑तै ॥
मैन॑मग्ने॒ विद॑हो॒ मा-ऽभिशो॑चो॒ मा-ऽस्य॒ त्वच॑-ञ्चिक्षिपो॒ मा शरी॑रम् । य॒दा शृ॒त-ङ्क॒रवो॑ जातवे॒दो-ऽथे॑मेन॒-म्प्रहि॑णुता-त्पि॒तृभ्यः॑ ॥
शृ॒तम् ँय॒दा क॒रसि॑ जातवे॒दो-ऽथे॑मेन॒-म्परि॑दत्ता-त्पि॒तृभ्यः॑ । य॒दा गच्छा॒त्यसु॑नीतिमे॒तामथा॑ दे॒वाना᳚म् ँवश॒नीर्भ॑वाति ॥ सूर्य॑-न्ते॒ चक्षु॑-र्गच्छतु॒ वात॑मा॒त्मा द्या-ञ्च॒ गच्छ॑ पृथि॒वी-ञ्च॒ धर्म॑णा ।
अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ अ॒जो भा॒गस्तप॑सा॒ त-न्त॑पस्व॒ त-न्ते॑ शो॒चिस्त॑पतु॒ त-न्ते॑ अ॒र्चिः ।
यास्ते॑ शि॒वास्त॒नुवो॑ जातवेद॒स्ताभि॑-र्वहे॒मग्ं सु॒कृता॒म् ँयत्र॑ लो॒काः ॥ अ॒यम् ँवै त्वम॒स्मादधि॒ त्वमे॒तद॒यम् ँवै तद॑स्य॒ योनि॑रसि । वै॒श्वा॒न॒रः पु॒त्रः पि॒त्रे लो॑क॒कृ-ज्जा॑तवेदो॒ वहे॑मग्ं सु॒कृता॒म् ँयत्र॑ लो॒काः ॥ 4 ॥
(वि॒द्वा-न॒भ्याव॑वृथ्स्वा॒ - भिमा॑तीर्जयेम॒ - शरी᳚रैश्च॒त्वारि॑ च ) (अ. 1)
अनुवाकं 2
य ए॒तस्य॑ प॒थो गो॒प्तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ य ए॒तस्य॑ प॒थो र॑क्षि॒तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ य ए॒तस्य॑ प॒थो॑-ऽभिर॑क्षि॒तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚-ऽऽख्या॒त्रे स्वाहा॑-ऽपाख्या॒त्रे स्वाहा॑-ऽभि॒लाल॑पते॒ स्वाहा॑-ऽप॒लाल॑पते॒ स्वाहा॒-ऽग्नये॑ कर्म॒कृते॒ स्वाहा॒ यमत्र॒ नाधी॒मस्तस्मै॒ स्वाहा᳚ ॥
यस्त॑ इ॒द्ध्म-ञ्ज॒भर॑-थ्सिष्विदा॒नो मू॒र्धान॑म् ँवा त॒तप॑ते त्वा॒या । दिवो॒ विश्व॑स्मा-थ्सीमघाय॒त उ॑रुष्यः ॥ अ॒स्मात्त्वमधि॑ जा॒तो॑-ऽसि॒ त्वद॒य-ञ्जा॑यता॒-म्पुनः॑ । अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ सुव॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा᳚ ॥ 5 ॥
(य ए॒तस्य॒ त्व-त्पञ्च॑ ) (अ. 2)
अनुवाकं 3
प्र के॒तुना॑ बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्निरा॒वि-र्विश्वा॑नि वृष॒भो रो॑रवीति । दि॒वश्चि॒दन्ता॒दुप॒ मामु॒दान॑ड॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध ॥
इ॒दन्त॒ एक॑-म्प॒र ऊ॑त॒ एक॑-न्तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ संविँ॑शस्व । सं॒वेँश॑नस्त॒नुवै॒ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वाना᳚-म्पर॒मे स॒धस्थे᳚ ॥
नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑ण्यपक्ष॒म् ँवरु॑णस्य दू॒तम् ँय॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ॥
अति॑द्रव सारमे॒यौ श्वानौ॑ चतुर॒क्षौ श॒बलौ॑ सा॒धुना॑ प॒था । अथा॑ पि॒तॄन्-थ्सु॑वि॒दत्रा॒ग्ं॒ अपी॑हि य॒मेन॒ ये स॑ध॒माद॒-म्मद॑न्ति ॥
यौ ते॒ श्वानौ॑ यम रक्षि॒तारौ॑ चतुर॒क्षौ प॑थि॒रक्षी॑ नृ॒चक्ष॑सा ।
ताभ्याग्ं॑ राज॒-न्परि॑ देह्येनग्ग् स्व॒स्ति चा᳚स्मा अनमी॒व-ञ्च॑ धेहि ॥ 6 ॥
उ॒रु॒ण॒सा-व॑सु॒तृपा॑-वुलुम्ब॒लौ य॒मस्य॑ दू॒तौ च॑रतो॒ वशा॒ग्ं॒ अनु॑ । ताव॒स्मभ्य॑-न्दृ॒शये॒ सूर्या॑य॒ पुन॑र्द-त्ता॒वसु॑म॒द्येह भ॒द्रम् ॥
सोम॒ एके᳚भ्यः पवते घृ॒तमेक॒ उपा॑सते ।
येभ्यो॒ मधु॑ प्र॒धाव॑ति॒ ताग्-श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥
ये युद्ध्य॑न्ते प्र॒धने॑षु॒ शूरा॑सो॒ ये त॑नु॒त्यजः॑ । ये वा॑ स॒हस्र॑दक्षिणा॒स्ताग् श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥
तप॑सा॒ ये अ॑नाधृ॒ष्या-स्तप॑सा॒ ये सुव॑र्ग॒ताः ।
तपो॒ ये च॑क्रि॒रे म॒ह-त्ताग्-श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥
अश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ंर॑भद्ध्व॒-मुत्ति॑ष्ठत॒ प्रत॑रता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वा-श्शि॒वान्. व॒यम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम ॥ 7 ॥
यद्वै दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रग्ं॑ स॒हस्र॑धार॒म् ँवित॑तम॒न्तरि॑क्षे । येनापु॑ना॒दिन्द्र॒मना᳚र्त॒-मार्त्यै॒ तेना॒ह-म्माग्ं स॒र्वत॑नु-म्पुनामि ॥
या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥
उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् ।
दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥
धा॒ता पु॑नातु सवि॒ता पु॑नातु । अ॒ग्नेस्तेज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ॥ 8 ॥
(धे॒ - ह्युत्त॑रे - मा॒ष्टौ च॑) (अ. 3)
अनुवाकं 4
य-न्ते॑ अ॒ग्निमम॑न्थाम वृष॒भाये॑व॒ पक्त॑वे ।
इ॒म-न्तग्ं श॑मयामसि क्षी॒रेण॑ चोद॒केन॑ च ॥
यन्त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्त्वमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ ।
क्या॒म्बूरत्र॑ जायता-म्पाकदू॒र्वा व्य॑ल्कशा ॥
शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादु॑के॒ ह्लादु॑कावति ।
म॒ण्डू॒क्या॑ सुसङ्ग॒मये॒मग्ग् स्व॑ग्निग्ं श॒मय॑ ॥ श-न्ते॑ धन्व॒न्या आप॒-श्शमु॑ ते सन्त्वनू॒क्याः᳚ । श-न्ते॑ समु॒द्रिया॒ आप॒-श्शमु॑ ते सन्तु॒ वर्ष्याः᳚ ॥
श-न्ते॒ स्रव॑न्ती-स्त॒नुवे॒ शमु॑ ते सन्तु॒ कूप्याः᳚ ।
श-न्ते॑ नीहा॒रो व॑र्षतु॒ शमु॒ पृष्वा-ऽव॑शीयताम् ॥ 9 ॥
अव॑ सृज॒ पुन॑रग्ने पि॒तृभ्यो॒ यस्त॒ आहु॑त॒श्चर॑ति स्व॒धाभिः॑ । आयु॒र्वसा॑न॒ उप॑ यातु॒ शेष॒ग्ं॒ सङ्ग॑च्छता-न्त॒नुवा॑ जातवेदः ॥
सङ्ग॑च्छस्व पि॒तृभि॒-स्सग्ग् स्व॒धाभि॒-स्समि॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्यो॑मन्न् ।
यत्र॒ भूम्यै॑ वृ॒णसे॒ तत्र॑ गच्छ॒ तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥ यत्ते॑ कृ॒ष्ण-श्श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒ल-स्स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः ।
अ॒ग्निष्ट-द्विश्वा॑दनृ॒ण-ङ्कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा᳚ह्म॒णमा॑वि॒वेश॑ ॥ उत्ति॒ष्ठात॑-स्त॒नुव॒ग्ं॒ सम्भ॑रस्व॒ मेह गात्र॒मव॑हा॒ मा शरी॑रम् ।
यत्र॒ भूम्यै॑ वृ॒णसे॒ तत्र॑ गच्छ॒ तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥ इ॒द-न्त॒ एक॑-म्प॒र ऊ॑त॒ एक॑-न्तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ संविँ॑शस्व ।
सं॒वेँश॑न-स्त॒नुवै॒ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वाना᳚-म्पर॒मे स॒धस्थे᳚ ॥ उत्ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्रद्र॒वौकः॑ कृणुष्व पर॒मे व्यो॑मन्न् । य॒मेन॒ त्वम् ँय॒म्या॑ संविँदा॒नोत्-त॒म-न्नाक॒मधि॑ रोहे॒मम् ॥
अश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ं र॑भद्ध्व॒ मुत्ति॑ष्ठत॒ प्रत॑रता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वा-श्शि॒वान् व॒यम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम ॥ यद्वै दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रग्ं॑ स॒हस्र॑धार॒म् ँवित॑तम॒न्तरि॑क्षे । येनापु॑ना॒दिन्द्र॒मना॑र्त॒-मार्त्यै॒ तेना॒ह-म्माग्ं स॒र्वत॑नु-म्पुनामि ॥ या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥ या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥ धा॒ता पु॑नातु सवि॒ता पु॑नातु । अ॒ग्नेस्तेज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ॥
अ॒स्मात्त्वमधि॑ जा॒तो᳚-ऽस्य॒य-न्त्वदधि॑जायताम् ।
अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ सुव॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा᳚ ॥ 10 ॥
(अव॑शीयताग्ं - स॒धस्थे॒ पञ्च॑ च) (अ. 4)
अनुवाकं 5
आया॑तु दे॒व-स्सु॒मना॑भि-रू॒तिभि॑-र्य॒मो ह॑वे॒ह प्रय॑ताभिर॒क्ता । आसी॑दताग्ं सुप्र॒यते॑ह ब॒र्॒हिष्यूर्जा॑य जा॒त्यै मम॑ शत्रु॒हत्यै᳚ ॥
य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदैत॒-म्प्रवा᳚म्भर॒-न्मानु॑षा देव॒यन्तः॑ । आसी॑दत॒ग्ग्॒ स्वमु॑ लो॒कम् ँविदा॑ने स्वास॒स्थे भ॑वत॒मिन्द॑वे नः ॥
य॒माय॒ सोमग्ं॑ सुनुत य॒माय॑ जुहुता ह॒विः ।
य॒मग्ं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अर॑ङ्कृतः ॥
य॒माय॑ घृ॒तव॑द्ध॒विर्जु॒होत॒ प्र च॑ तिष्ठत ।
स नो॑ दे॒वेष्वाय॑म-द्दी॒र्घमायुः॒ प्र जी॒वसे᳚ ॥
य॒माय॒ मधु॑मत्तम॒ग्ं॒ राज्ञे॑ ह॒व्य-ञ्जु॑होतन । इ॒द-न्नम॒ ऋषि॑भ्यः पूर्व॒जेभ्यः॒ पूर्वे᳚भ्यः पथि॒कृद्भ्यः॑ ॥ 11 ॥
यो-ऽस्य॒ कौष्ठ्य॒ जग॑तः॒ पार्थि॑व॒स्यैक॑ इद्व॒शी ।
य॒म-म्भ॑ङ्ग्यश्र॒वो गा॑य॒ यो राजा॑-ऽनप॒रोद्ध्यः॑ ॥ य॒म-ङ्गाय॑ भङ्ग्य॒श्रवो॒ यो राजा॑-ऽनप॒रोद्ध्यः॑ । येना॒पो न॒द्यो॑ धन्वा॑नि॒ येन॒ द्यौः पृ॑थि॒वी दृ॒ढा ॥ हि॒र॒ण्य॒क॒क्ष्यान्-थ्सु॒धुरान्॑. हिरण्या॒क्षा-न॑यश्श॒फान् । अश्वा॑-न॒नश्य॑तो दा॒न॒म् ँय॒मो रा॑जा-ऽभि॒तिष्ठ॑ति ॥ य॒मो दा॑धार पृथि॒वीं-यँ॒मो विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । य॒माय॒ सर्व॒मित्र॑स्थे॒ य-त्प्रा॒ण-द्वा॒युर॑क्षि॒तम् ॥ यथा॒ पञ्च॒ यथा॒ षड् य॒था पञ्च॑ द॒शर्ष॑यः । य॒मम् ँयो वि॑द्या॒थ्स ब्रू॑याद्य॒थैक ऋषि॑र्विजान॒ते ॥ 12 ॥
त्रिक॑द्रुकेभिः॒ पत॑ति॒ षडु॒र्वी-रेक॒मि-द्बृ॒हत् ।
गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुप्छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वा॒ ता य॒म आहि॑ता ॥
अह॑रह॒र्नय॑मानो॒ गामश्व॒-म्पुरु॑ष॒-ञ्जग॑त् ।
वैव॑स्वतो॒ न तृ॑प्यति॒ पञ्च॑भि॒र्मान॑वैर्य॒मः ॥
वैव॑स्वते॒ विवि॑च्यन्ते॒ यमे॒ राज॑नि ते ज॒नाः ।
ये चे॒ह स॒त्येनेच्छ॑न्ते॒ य उ॒ चानृ॑तवादि॒नः ॥
ते रा॑जन्नि॒ह विवि॑च्यन्ते॒-ऽथा य॑न्ति त्वा॒मुप॑ ।
दे॒वाग्श्च॒ ये न॑म॒स्यन्ति॒ ब्राह्म॑णाग्श्चाप॒चित्य॑ति ॥
यस्मि॑न् वृ॒क्षे सु॑पला॒शे दे॒वै-स्स॒पिम्ब॑ते य॒मः ।
अत्रा॑ नो वि॒श्पतिः॑ पि॒ता पु॑रा॒णा अनु॑वेनति ॥ 13 ॥
(प॒थि॒कृद्भ्यो॑ - विजान॒ते - ऽनु॑वेनति) (अ. 5)
अनुवाकं 6
वै॒श्वा॒न॒रे ह॒विरि॒द-ञ्जु॑होमि साह॒स्र-मुथ्सग्ं॑ श॒तधा॑रमे॒तम् । तस्मि॑न्ने॒ष पि॒तर॑-म्पिताम॒ह-म्प्रपि॑तामह-म्बिभर॒-त्पिन्व॑माने ॥
द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ ।
तृ॒तीय॒म् ँयोनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः᳚ ॥
इ॒मग्ं स॑मु॒द्रग्ं श॒तधा॑र॒मुथ्स॑म् ँव्य॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ ।
घृ॒त-न्दुहा॑ना॒मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः ।
अहो॑भिर॒द्भि-र॒क्तुभि॒-र्व्य॑क्तम् ँय॒मो द॑दा-त्वव॒सान॑मस्मै ॥ स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे ।
तेभि॑-र्युज्यन्ता-मघ्नि॒याः ॥ 14 ॥
शु॒नम् ँवा॒हा-श्शु॒न-न्ना॒रा-श्शु॒न-ङ्कृ॑षतु॒ लाङ्ग॑लम् ।
शु॒नम् ँव॑र॒त्रा ब॑द्ध्यन्ताग्ं शु॒न-मष्ट्रा॒-मुदि॑ङ्गय॒ शुना॑सीरा शु॒नम॒स्मासु॑ धत्तम् ॥
शुना॑सीरावि॒माम् ँवाच॒म् ँय-द्दि॒वि च॑क्र॒थुः पयः॑ । तेने॒मा-मुप॑सिञ्चतम् ॥
सीते॒ वन्दा॑महे त्वा॒-ऽर्वाची॑ सुभगे भव ।
यथा॑ न-स्सु॒भगा स॑सि॒ यथा॑ न-स्सु॒फला स॑सि ॥
स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे । तेभि॑रदिते॒ श-म्भ॑व ॥
विमु॑च्यद्ध्व-मघ्नि॒या दे॑व॒याना॒ अता॑रिष्म॒ तम॑सस्पा॒रम॒स्य ।
ज्योति॑रापाम॒ सुव॑रगन्म ॥ 15 ॥
प्र वाता॒ वान्ति॑ प॒तय॑न्ति वि॒द्युत॒ उदोष॑धीर्जिहते॒ पिन्व॑ते॒ सुवः॑ । इरा॒ विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय जायते॒ य-त्प॒र्जन्यः॑ पृथि॒वीग्ं रेत॒सा-ऽव॑ति ॥
यथा॑ य॒माय॑ हा॒र्म्य-मव॑प॒-न्पञ्च॑मान॒वाः ।
ए॒वम् ँव॑पामि हा॒र्म्यम् ँयथा-ऽसा॑म जीवलो॒के भूर॑यः ॥ चितः॑ स्थ परि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्व-म्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।
प्र॒जाप॑तिर्व-स्सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥
आ प्या॑यस्व॒ समॆ॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ स-न्ते॒ पयाग्ं॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒-स्सं-वृँष्णि॑या-न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवाग्॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥ 16 ॥
(अ॒घ्नि॒या - अ॑गन्म - +स॒प्त च॑) (अ. 6)
अनुवाकं 7
उत्ते॑ तभ्नोमि पृथि॒वी-न्त्वत्परी॒मम् ँलो॒क-न्नि॒दध॒न्मो अ॒हग्ं रि॑षम् । ए॒ताग् स्थूणा᳚-म्पि॒तरो॑ धारयन्तु॒ ते-ऽत्रा॑ य॒म-स्साद॑नात्ते मिनोतु ॥
उप॑सर्प मा॒तर॒-म्भूमि॑मे॒ता-मु॑रु॒व्यच॑स-म्पृथि॒वीग्ं सु॒शेवा᳚म् । ऊर्ण॑म्रदा युव॒ति-र्दक्षि॑णावत्ये॒षा त्वा॑ पातु॒ निर्-ऋ॑त्या उ॒पस्थे᳚ ॥
उच्छ्म॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा विबा॑धिथा-स्सूपाय॒ना-ऽस्मै॑ भव सूपवञ्च॒ना । मा॒ता पु॒त्रम् ँयथा॑ सि॒चा-ऽभ्ये॑न-म्भूमि वृणु ॥ उ॒च्छ्मञ्च॑माना पृथि॒वी हि तिष्ठ॑सि स॒हस्र॒म्मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम् ।
ते गृ॒हासो॑ मधु॒श्चुतो॒ विश्वाहा᳚स्मै शर॒णा-स्स॒न्त्वत्र॑ ॥ एणी᳚र्धा॒ना हरि॑णी॒रर्जु॑नी-स्सन्तु धे॒नवः॑ । तिल॑वथ्सा॒ ऊर्ज॑मस्मै॒ दुहा॑ना॒ विश्वाहा॑ स॒न्त्वन॑पस्फुरन्तीः ॥ 17 ॥
ए॒षा ते॑ यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे । अक्षि॑ति॒र्नाम॑ ते असौ ॥ इ॒द-म्पि॒तृभ्यः॒ प्रभ॑रेम ब॒र्॒हि-र्दे॒वेभ्यो॒ जीव॑न्त॒ उत्त॑र-म्भरेम ।
तत्त्व॑मारो॒हासो॒ मेघ्यो॒ भव॑म् ँय॒मेन॒ त्वम् ँय॒म्या॑ संविँदा॒नः ॥ मा त्वा॑ वृ॒क्षौ सम्बा॑धिष्टा॒-म्मा मा॒ता पृ॑थिवि॒ त्वम् ।
पि॒तॄन्. हि यत्र॒ गच्छा॒स्येधा॑सम् ँयम॒राज्ये᳚ ॥
मा त्वा॑ वृ॒क्षौ सम्बा॑धेथा॒-म्मा मा॒ता पृ॑थि॒वी म॒ही । वै॒व॒स्व॒तग्ं हि गच्छा॑सि यम॒राज्ये॒ विरा॑जसि ॥
न॒ल-म्प्ल॒वमारो॑है॒त-न्न॒लेन॑ प॒थो-ऽन्वि॑हि ।
स त्व॑-न्न॒लप्ल॑वो भू॒त्वा॒ सन्त॑र॒ प्रत॒रोत्त॑र ॥ 18 ॥
स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे । तेभ्यः॑ पृथिवि॒ श-म्भ॑व ॥
षड्ढो॑ता॒ सूर्य॑-न्ते॒ चक्षु॑-र्गच्छतु॒ वात॑मा॒त्मा द्या-ञ्च॒ गच्छ॑ पृथि॒वी-ञ्च॒ धर्म॑णा ।
अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ पर॑-म्मृत्यो॒ अनु॒ परे॑हि॒ पन्था॒म् ँयस्ते॒ स्व इत॑रो देव॒याना᳚त् ।
चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते᳚ ब्रवीमि॒ मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिषो॒ मोत वी॒रान् ॥
शम् ँवात॒-श्शग्ं हि ते॒ घृणि॒-श्शमु॑ ते स॒न्त्वोष॑धीः । कल्प॑न्ता-म्मे॒ दिशः॑ श॒ग्माः ॥
पृ॒थि॒व्यास्त्वा॑ लो॒के सा॑दयाम्य॒मुष्य॒ शर्मा॑सि पि॒तरो॑ दे॒वाता᳚ । प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ अ॒न्तरि॑क्षस्य त्वा दि॒वस्त्वा॑ दि॒शा-न्त्वा॒ नाक॑स्य त्वा पृ॒ष्ठे ब्र॒द्ध्नस्य॑ त्वा वि॒ष्टपे॑ सादयाम्य॒मुष्य॒ शर्मा॑सि पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ 19 ॥
(अन॑पस्फुरन्ती॒ - रुत्त॑र - दे॒वत॑या॒ द्वे च॑) (अ. 7)
अनुवाकं 8
अ॒पू॒पवा᳚-न्घृ॒तवाग्॑श्च॒रुरेह सी॑दतूत्तभ्नु॒व-न्पृ॑थि॒वी-न्द्यामु॒तोपरि॑ । यो॒नि॒कृतः॑ पथि॒कृतः॑ सपर्यत॒ ये दे॒वाना᳚-ङ्घृ॒तभा॑गा इ॒ह स्थ ।
ए॒षा ते यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे॑-ऽसौ ।
दशा᳚क्षरा॒ ताग्ं र॑क्षस्व॒ ता-ङ्गो॑पायस्व॒ ता-न्ते॒ परि॑ ददामि॒ तस्या᳚-न्त्वा॒ मा द॑भ-न्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥
अ॒पू॒पवा᳚-ञ्छृ॒तवा᳚न्-क्षी॒रवा॒न्-दधि॑वा॒-न्मधु॑माग्-श्च॒रुरेह सी॑दतूत्तभ्नु॒वन्-पृ॑थि॒वी-न्द्यामु॒तोपरि॑ । यो॒नि॒कृतः॑ पथि॒कृतः॑ सपर्यत॒ ये दे॒वानाग्ं॑ शृ॒तभा॑गाः, क्षी॒रभा॑गा॒ दधि॑भागा॒ मधु॑भागा इ॒ह स्थ । ए॒षा ते॑ यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे॑-ऽसौ । श॒ताक्ष॑रा स॒हस्रा᳚क्षरा॒-ऽयुता᳚क्ष॒रा-ऽच्यु॑ताक्षरा॒ ताग्ं र॑क्षस्व॒ ता-ङ्गो॑पायस्व॒ ता-न्ते॒ परि॑ददामि॒ तस्या᳚-न्त्वा॒ मा द॑भ-न्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ । प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ 20 ॥
(अ॒पू॒पवा॑नसौ॒ दश॑) (अ. 8)
अनुवाकं 9
ए॒तास्ते᳚ स्व॒धा अ॒मृताः᳚ करोमि॒ यास्ते॑ धा॒नाः प॑रि॒किरा॒म्यत्र॑ । तास्ते॑ य॒मः पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नो-ऽत्र॑ धे॒नूः का॑म॒दुघाः᳚ करोतु ॥
त्वामर्जु॒नौष॑धीना॒-म्पयो᳚ ब्र॒ह्माण॒ इद्वि॑दुः ।
तासा᳚-न्त्वा॒ मद्ध्या॒दाद॑दे च॒रुभ्यो॒ अपि॑धातवे ॥
दू॒र्वाणाग्॑ स्त॒म्बमाह॑रै॒ता-म्प्रि॒यत॑मा॒-म्मम॑ । इ॒मा-न्दिश॑-म्मनु॒ष्या॑णा॒-म्भूयि॒ष्ठा-ऽनु॒ वि रो॑हतु ॥ काशा॑नाग् स्त॒म्बमाह॑र॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै ।
य ए॒तस्यै॑ दि॒शः प॒राभ॑वन्नघा॒यवो॒ यथा॒ ते नाभ॑वा॒-न्पुनः॑ ॥ द॒र्भाणाग्॑ स्त॒म्बमाह॑र पितृ॒णामोष॑धी-म्प्रि॒याम् । अन्वस्यै॒ मूल॑-ञ्जीवा॒दनु॒ काण्ड॒मथो॒ फल᳚म् ॥ 21 ॥
लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन् योना॑वसीष॒दन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥
शम् ँवात॒-श्शग्ंहि ते॒ घृणि॒-श्शमु॑ ते स॒न्त्वोष॑धीः । कल्प॑न्ता-न्ते॒ दिश॒-स्सर्वाः᳚ ॥ इ॒दमे॒व मेतो-ऽप॑रा॒मार्ति॑माराम॒ काञ्च॒न ।
तथा॒ तद॒श्विभ्या᳚-ङ्कृ॒त-म्मि॒त्रेण॒ वरु॑णेन च ॥
व॒र॒णो वा॑रयादि॒द-न्दे॒वो वन॒स्पतिः॑ ।
आर्त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ द्वेषा᳚च्च॒ वन॒स्पतिः॑ ॥
विधृ॑तिरसि॒ विधा॑रया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि श॒मि श॒मया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि य॒व य॒वया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि ॥
पृ॒थि॒वी-ङ्ग॑च्छा॒न्तरि॑क्ष-ङ्गच्छ॒ दिव॑-ङ्गच्छ॒ दिशो॑ गच्छ॒ सुव॑र्गच्छ॒ सुव॑र्गच्छ॒ दिशो॑ गच्छ॒ दिव॑-ङ्गच्छा॒न्तरि॑क्ष-ङ्गच्छ पृथि॒वी-ङ्ग॑च्छा॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन् योना॑वसीष॒दन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥
अश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ं र॑भद्ध्व॒ मुत्ति॑ष्ठत॒ प्रत॑रता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वा-श्शि॒वान् व॒यम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम ॥ यद्वै दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रग्ं॑ स॒हस्र॑धार॒म् ँवित॑तम॒न्तरि॑क्षे । येनापु॑ना॒दिन्द्र॒मना॑र्त॒-मार्त्यै॒ तेना॒ह-म्माग्ं स॒र्वत॑नु-म्पुनामि ॥
धा॒ता या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥( ) ॥ 22 ॥
(अथो॒ फल॑म् - धा॒ता पु॑नातु) (अ. 9)
अनुवाकं 10
आरो॑ह॒तायु॑-र्ज॒रस॑-ङ्गृणा॒ना अ॑नुपू॒र्वम् ँयत॑माना॒ यति॒ष्ट । इ॒ह त्वष्टा॑ सु॒जनि॑मा सु॒रत्नो॑ दी॒र्घमायुः॑ करतु जी॒वसे॑ वः ॥
यथा-ऽहा᳚न्यनुपू॒र्व-म्भव॑न्ति॒ यथ॒र्तव॑ ऋ॒तुभि॒-र्यन्ति॑ क्लृ॒प्ताः । यथा॒ न पूर्व॒मप॑रो॒ जहा᳚त्ये॒वा धा॑त॒रायूग्ं॑षि कल्पयैषाम् ॥
न हि॑ ते अग्ने त॒नुवै᳚ क्रू॒र-ञ्च॒कार॒ मर्त्यः॑ ।
क॒पि-र्ब॑भस्ति॒ तेज॑न॒-म्पुन॑र्ज॒रायु॒ गौरि॑व ।
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घमग्ने॑ शुशु॒द्ध्या र॒यिम् ।
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घ-म्मृ॒त्यवे॒ स्वाहा᳚ ॥
अ॒न॒ड्वाह॑-म॒न्वार॑भामहे स्व॒स्तये᳚ ।
स न॒ इन्द्र॑ इव दे॒वेभ्यो॒ वह्निः॑ स॒पांर॑णो भव ॥ 23 ॥
इ॒मे जी॒वा वि॑मृ॒तैराव॑व-र्ति॒न्नभू᳚-द्भ॒द्रा दे॒वहू॑ति-न्नो अ॒द्य । प्राञ्जो॑-ऽगामा नृ॒तये॒ हसा॑य॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रा-न्दधा॑नाः ॥
मृ॒त्योः प॒दम् ँयोपय॑न्तो॒ यदैम॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रा-न्दधा॑नाः । आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॒ धने॑न शु॒द्धाः पू॒ता भ॑वथ यज्ञियासः ॥
इ॒म-ञ्जी॒वेभ्यः॑ परि॒धि-न्द॑धामि॒ मा नो नु॑ गा॒दप॑रो॒ अर्ध॑मे॒तम् ।
श॒त-ञ्जी॑वन्तु श॒रदः॑ पुरू॒चीस्ति॒रो मृ॒त्यु-न्द॑द्महे॒ पर्व॑तेन ॥ इ॒मा नारी॑रविध॒वा-स्सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सम्मृ॑शन्ताम् ।
अ॒न॒श्रवो॑ अनमी॒वा-स्सु॒शेवा॒ आरो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे᳚ ॥ यदाञ्ज॑न-न्त्रैककु॒द-ञ्जा॒तग्ं हि॒मव॑त॒स्परि॑ ।
तेना॒मृत॑स्य॒ मूले॒नारा॑ती-र्जम्भयामसि ॥
यथा॒ त्व-मु॑द्भि॒न-थ्स्यो॑षधे पृथि॒व्या अधि॑ ।
ए॒वमि॒म उद्भि॑न्दन्तु की॒र्त्या यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ॥ अ॒जो᳚-ऽस्यजा॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि य॒वो॑-ऽसि य॒वया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि ॥ 24 ॥
(भ॒व॒ - ज॒म्भ॒या॒म॒सि॒ त्रीणि॑ च) (अ. 10)
अनुवाकं 11
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घमग्ने॑ शुशु॒द्ध्या र॒यिम् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ सु॒क्षे॒त्रि॒या सु॑गातु॒या व॑सू॒या च॑ यजामहे । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥
प्र य-द्भन्दि॑ष्ठ एषा॒-म्प्रास्माका॑सश्च सू॒रयः॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ प्रयद॒ग्ने-स्सह॑स्वतो वि॒श्वतो॒ यन्ति॑ सू॒रयः॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥
प्रयत्ते॑ अग्ने सू॒रयो॒ जाये॑महि॒ प्र ते॑ व॒यम् ।
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ 25 ॥
त्वग्ं हि वि॑श्वतोमुख वि॒श्वतः॑ परि॒भूरसि॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ द्विषो॑ नो विश्वतोमु॒खाति॑ ना॒वेव॑ पारय । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ स न॒-स्सिन्धु॑मिव ना॒वया-ऽति॑ पर्षा स्व॒स्तये᳚ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ आपः॑ प्रव॒णादि॑व य॒ती-रपा॒स्म-थ्स्य॑न्दताम॒घम् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ उ॒द्व॒ना-दु॑द॒कानी॒वापा॒स्म-थ्स्य॑न्दताम॒घम् ।
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ आ॒न॒न्दाय॑ प्रमो॒दाय॒ पुन॒रागा॒ग्॒ स्वान्गृ॒हान् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ न वै तत्र॒ प्रमी॑यते॒ गौरश्वः॒ पुरु॑षः प॒शुः ।
यत्रे॒द-म्ब्रह्म॑ क्रि॒यते॑ परि॒धिर्जीव॑नाय॒ कमप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ 26 ॥
(अ॒घ - म॒घ-ञ्च॒त्वारि॑ च) (अ. 11)
अनुवाकं 12
अप॑श्याम युव॒ति-मा॒चर॑न्ती-म्मृ॒ताय॑ जी॒वा-म्प॑रिणी॒यमा॑नाम् । अ॒न्धेन॒ या तम॑सा॒ प्रावृ॑ता-ऽसि॒ प्राची॒मवा॑ची॒-मव॒य-न्नरि॑ष्ट्यै ॥
मयै॒ता-म्मा॒ग्॒स्ता-म्भ्रि॒यमा॑णा दे॒वी स॒ती पि॑तृलो॒कम् ँयदैषि॑ । वि॒श्ववा॑रा॒ नभ॑सा॒ संव्यँ॑यन्त्यु॒भौ नो॑ लो॒कौ पय॒सा-ऽऽवृ॑णीहि ॥
रयि॑ष्ठाम॒ग्नि-म्मधु॑मन्तमू॒र्मिण॒मूर्जः॑ सन्त-न्त्वा॒ पय॒सोप॒ सग्ंस॑देम ।
सग्ं र॒य्या समु॒ वर्च॑सा॒ सच॑स्वा न-स्स्व॒स्तये᳚ ॥
ये जी॒वा ये च॑ मृ॒ता ये जा॒ता ये च॒ जन्त्याः᳚ ।
तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ धारयितु॒-म्मधु॑धारा व्युन्द॒ती ॥
मा॒ता रु॒द्राणा᳚-न्दुहि॒ता वसू॑ना॒ग्॒ स्वसा॑-ऽऽदि॒त्याना॑म॒-मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।
प्रणु॒वोच॑-ञ्चिकि॒तुषे॒ जना॑य॒ मा गामना॑गा॒मदि॑तिम् ँवधिष्ट ॥
पिब॑तूद॒क-न्तृणा᳚न्यत्तु । ओमु-थ्सृ॒जत ॥ 27 ॥
(व॒धि॒ष्ट॒ द्वे च॑) (अ. 12)
(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒-म्प्र वि॒द्वा-न्भुव॑नस्या॒भ्याव॑ वृथ्स्वा॒ जो भा॒गो॑-ऽयम् ँवै चतुश्चत्वारिग्ंशत् ।
य ए॒तस्य॒ त्व-त्पञ्च॑ । प्रके॒तुने॒दन्ते॒ नाके॑ सुप॒र्णम् ँयौ ते॒ ये युद्ध्य॑न्ते॒ तप॒सा-ऽश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ंर॑भद्ध्वम॒ष्टाविग्ं॑शतिः । य-न्ते॒ यत्त॒ उत्तिष्ठा॒त॑ इ॒दन्त॒ उत्ति॑ष्ठ॒
प्रेह्यश्म॒न्॒. यद्वा उद्व॒यम॒य-म्पञ्च॑विग्ंशतिः । आया॑तु त्रि॒ग्ं॒शत् । वै॒श्वा॒न॒रे तस्मि॑-न्द्र॒फ्स इ॒ममपे॒ताहो॑भि-र्युज्यन्तामघ्नि॒या अ॑दिते पा॒रम् ँव॒ आ प्या॑यस्व स॒प्तविग्ं॑शतिः । उत्ते॑ गृहे-ऽखाषि॑ति॒स्तेभ्यः॑ पृ॑थि॒व्या अ॒न्तरि॑क्षस्य॒ द्वात्रिग्ं॑शत् । अ॒पू॒पवा॑नसौ॒ दश॑ श॒त द॑श । ए॒तास्ते॑ ते॒ दिश॒-स्सर्वा॑ इ॒दमश्म॑न् विग्ंश॒तिः । ओ॑रोहत त॒नुवै᳚ क्रू॒र-ञ्च॒कार॒ पुन॑र्मृ॒त्यवे॒ मा नो नु॑ गा-द्दद्मह इ॒मा नारीः॒ परि॒ त्रयो॑विग्ंशतिः ।
अप॑ न-स्सुक्षेत्रि॒या प्र यद्भ-न्दि॑ष्ठः॒ प्र यद॒ग्नेः प्र यत्ते॑ अग्ने॒ त्वग्ं हि द्विष॒-स्स न॒-स्सिन्धु॒मापः॑ प्रव॒णादु॑-द्व॒नादा॑न॒न्दाय॒ न वै तत्र॒ यत्रे॒द-ञ्चतु॑र्विग्ंशतिः॒ । अप॑श्या॒मावृ॑णीहि॒ द्वाद॑श द्वादश ।)
(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒ - माया᳚ - त्वे॒तास्ते॑ स॒प्तविग्ं॑शतिः )
(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒ - मोमुथ्सृ॒जत )
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके षष्ठः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - pitṛmedhamantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
pa॒re॒yu॒vāgṃsa̭-mpra॒vato̭ ma॒hīranṷ ba॒hubhyaḥ॒ panthā̭manapaspaśā॒nam | vai॒va॒sva॒tagṃ sa॒ṅgama̭na॒-ñjanā̭nām ~ya॒magṃ rājā̭nagṃ ha॒viṣā̭ duvasyata || i॒da-ntvā॒ vastra̭-mpratha॒ma-nnvāga॒nnapai॒tadṷ̄ha॒ yadi॒hābi̭bhaḥ pu॒rā |
i॒ṣṭā॒pū॒rtamanu॒ sampa̭śya॒ dakṣi̭ṇā॒m ~yathā̭ te da॒tta-mba̭hu॒dhā vi ba̭ndhuṣu ||
i॒mau yṷnajmi te va॒hnī asṷnīthāya vo॒ḍhave᳚ |
yābhyā᳚m ~ya॒masya॒ sāda̭nagṃ su॒kṛtā॒-ñcāpi̭ gacchatāt || pū॒ṣā tve॒taścyā̭vayatu॒ pravi॒dvā-nana̭ṣṭapaśu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |
sa tvai॒tebhyaḥ॒ pari̭dadā-tpi॒tṛbhyo॒-'gnirde॒vebhyaḥ̭ suvi॒datre᳚bhyaḥ || pū॒ṣemā āśā॒ anṷveda॒ sarvā॒-sso a॒smāgṃ abha̭yatamena neṣat |
sva॒sti॒dā aghṛ̭ṇi॒-ssarva̭vī॒ro-'pra̭yucchanpu॒ra ḙtu॒ pravi॒dvān || 1 ||
āyṷ-rvi॒śvāyuḥ॒ pari̭pāsati tvā pū॒ṣā tvā̭ pātu॒ prapa̭the pu॒rastā᳚t | yatrāsa̭te su॒kṛto॒ yatra॒ te ya॒yustatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu ||
bhuva̭nasya pata i॒dagṃ ha॒viḥ || a॒gnayḙ rayi॒mate॒ svāhā᳚ || purṷṣasya sayāva॒ryapeda॒ghāni̭ mṛjmahe |
yathā̭ no॒ atra॒ nāpa̭raḥ pu॒rā ja॒rasa॒ āya̭ti ||
purṷṣasya sayāvari॒ vi te᳚ prā॒ṇama̭si srasam |
śarī̭reṇa ma॒hīmihi̭ sva॒dhayehi̭ pi॒tṝnupa̭ pra॒jayā॒-'smāni॒hāva̭ha || maiva̭-mmā॒g॒stā pri̭ye॒-'ha-nde॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ |
vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau
paya̭sā॒-'bhyāva̭vṛthsva || 2 ||
i॒ya-nnārī̭ patilo॒kam ~vṛ̭ṇā॒nā nipa̭dyata॒ upa̭ tvā martya॒ preta᳚m | viśva̭-mpurā॒ṇamanṷ pā॒laya̭ntī॒ tasyai᳚ pra॒jā-ndravi̭ṇa-ñce॒ha dhḙhi || udī᳚rṣva nārya॒bhi jī̭valo॒kami॒tāsṷme॒tamupa̭śeṣa॒ ehi̭ |
ha॒sta॒grā॒bhasya̭ didhi॒ṣostvame॒ta-tpatyṷrjani॒tvama॒bhi samba̭bhūva ||
su॒varṇa॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai brahma̭ṇe॒ teja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema ||
dhanu॒r॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai kṣa॒trāyauja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema |
maṇi॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai vi॒śe puṣṭyai॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema || 3 ||
i॒mama̭gne cama॒sa-mmā vijī᳚hvaraḥ pri॒yo de॒vānā̭mu॒ta so॒myānā᳚m | e॒ṣa yaśca̭ma॒so dḙva॒pāna॒stasmi̭-nde॒vā a॒mṛtā̭ mādayantām ||
a॒gnervarma॒ pari॒ gobhi̭rvyayasva॒ samprorṇṷṣva॒ meda̭sā॒ pīva̭sā ca | nettvā̭ dhṛ॒ṣṇur-hara̭sā॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒ dadha̭-dvidha॒kṣyan-parya॒ṅkhayā̭tai ||
maina̭magne॒ vida̭ho॒ mā-'bhiśo̭co॒ mā-'sya॒ tvaca̭-ñcikṣipo॒ mā śarī̭ram | ya॒dā śṛ॒ta-ṅka॒ravo̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mprahi̭ṇutā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ||
śṛ॒tam ~ya॒dā ka॒rasi̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mpari̭dattā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ | ya॒dā gacchā॒tyasṷnītime॒tāmathā̭ de॒vānā᳚m ~vaśa॒nīrbha̭vāti || sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |
a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || a॒jo bhā॒gastapa̭sā॒ ta-nta̭pasva॒ ta-ntḙ śo॒cista̭patu॒ ta-ntḙ a॒rciḥ |
yāstḙ śi॒vāsta॒nuvo̭ jātaveda॒stābhi̭-rvahe॒magṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || a॒yam ~vai tvama॒smādadhi॒ tvame॒tada॒yam ~vai tada̭sya॒ yoni̭rasi | vai॒śvā॒na॒raḥ pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedo॒ vahḙmagṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || 4 ||
(vi॒dvā-na॒bhyāva̭vṛthsvā॒ - bhimā̭tīrjayema॒ - śarī᳚raiśca॒tvāri̭ ca ) (a. 1)
anuvākaṃ 2
ya e॒tasya̭ pa॒tho go॒ptāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho ra̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho̭-'bhira̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā᳚-''khyā॒tre svāhā̭-'pākhyā॒tre svāhā̭-'bhi॒lāla̭pate॒ svāhā̭-'pa॒lāla̭pate॒ svāhā॒-'gnayḙ karma॒kṛte॒ svāhā॒ yamatra॒ nādhī॒mastasmai॒ svāhā᳚ ||
yasta̭ i॒ddhma-ñja॒bhara̭-thsiṣvidā॒no mū॒rdhāna̭m ~vā ta॒tapa̭te tvā॒yā | divo॒ viśva̭smā-thsīmaghāya॒ta ṷruṣyaḥ || a॒smāttvamadhi̭ jā॒to̭-'si॒ tvada॒ya-ñjā̭yatā॒-mpunaḥ̭ | a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 5 ||
(ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ ) (a. 2)
anuvākaṃ 3
pra ke॒tunā̭ bṛha॒tā bhā᳚tya॒gnirā॒vi-rviśvā̭ni vṛṣa॒bho ro̭ravīti | di॒vaści॒dantā॒dupa॒ māmu॒dāna̭ḍa॒pāmu॒pasthḙ mahi॒ṣo va̭vardha ||
i॒danta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva | saṃ॒ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ ||
nākḙ supa॒rṇamupa॒ ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣata tvā | hira̭ṇyapakṣa॒m ~varṷṇasya dū॒tam ~ya॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum ||
ati̭drava sārame॒yau śvānaṷ catura॒kṣau śa॒balaṷ sā॒dhunā̭ pa॒thā | athā̭ pi॒tṝn-thsṷvi॒datrā॒gṃ॒ apī̭hi ya॒mena॒ ye sa̭dha॒māda॒-mmada̭nti ||
yau te॒ śvānaṷ yama rakṣi॒tāraṷ catura॒kṣau pa̭thi॒rakṣī̭ nṛ॒cakṣa̭sā |
tābhyāgṃ̭ rāja॒-npari̭ dehyenagg sva॒sti cā᳚smā anamī॒va-ñca̭ dhehi || 6 ||
u॒ru॒ṇa॒sā-va̭su॒tṛpā̭-vulumba॒lau ya॒masya̭ dū॒tau ca̭rato॒ vaśā॒gṃ॒ anṷ | tāva॒smabhya̭-ndṛ॒śaye॒ sūryā̭ya॒ puna̭rda-ttā॒vasṷma॒dyeha bha॒dram ||
soma॒ eke᳚bhyaḥ pavate ghṛ॒tameka॒ upā̭sate |
yebhyo॒ madhṷ pra॒dhāva̭ti॒ tāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
ye yuddhya̭nte pra॒dhanḙṣu॒ śūrā̭so॒ ye ta̭nu॒tyajaḥ̭ | ye vā̭ sa॒hasra̭dakṣiṇā॒stāg ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
tapa̭sā॒ ye a̭nādhṛ॒ṣyā-stapa̭sā॒ ye suva̭rga॒tāḥ |
tapo॒ ye ca̭kri॒re ma॒ha-ttāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhva॒-mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān. va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || 7 ||
yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā᳚rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||
yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram |
de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||
dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā || 8 ||
(dhe॒ - hyutta̭re - mā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
ya-ntḙ a॒gnimama̭nthāma vṛṣa॒bhāyḙva॒ pakta̭ve |
i॒ma-ntagṃ śa̭mayāmasi kṣī॒reṇa̭ coda॒kena̭ ca ||
yantvama̭gne sa॒mada̭ha॒stvamu॒ nirvā̭payā॒ punaḥ̭ |
kyā॒mbūratra̭ jāyatā-mpākadū॒rvā vya̭lkaśā ||
śīti̭ke॒ śīti̭kāvati॒ hlādṷke॒ hlādṷkāvati |
ma॒ṇḍū॒kyā̭ susaṅga॒maye॒magg sva̭gnigṃ śa॒maya̭ || śa-ntḙ dhanva॒nyā āpa॒-śśamṷ te santvanū॒kyāḥ᳚ | śa-ntḙ samu॒driyā॒ āpa॒-śśamṷ te santu॒ varṣyāḥ᳚ ||
śa-nte॒ srava̭ntī-sta॒nuve॒ śamṷ te santu॒ kūpyāḥ᳚ |
śa-ntḙ nīhā॒ro va̭rṣatu॒ śamu॒ pṛṣvā-'va̭śīyatām || 9 ||
ava̭ sṛja॒ puna̭ragne pi॒tṛbhyo॒ yasta॒ āhṷta॒ścara̭ti sva॒dhābhiḥ̭ | āyu॒rvasā̭na॒ upa̭ yātu॒ śeṣa॒gṃ॒ saṅga̭cchatā-nta॒nuvā̭ jātavedaḥ ||
saṅga̭cchasva pi॒tṛbhi॒-ssagg sva॒dhābhi॒-ssami̭ṣṭāpū॒rtena̭ para॒me vyo̭mann |
yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || yattḙ kṛ॒ṣṇa-śśa̭ku॒na ā̭tu॒toda̭ pipī॒la-ssa॒rpa u॒ta vā॒ śvāpa̭daḥ |
a॒gniṣṭa-dviśvā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu॒ soma̭śca॒ yo brā᳚hma॒ṇamā̭vi॒veśa̭ || utti॒ṣṭhāta̭-sta॒nuva॒gṃ॒ sambha̭rasva॒ meha gātra॒mava̭hā॒ mā śarī̭ram |
yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva |
saṃ॒ve~śa̭na-sta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ || utti̭ṣṭha॒ prehi॒ pradra॒vaukaḥ̭ kṛṇuṣva para॒me vyo̭mann | ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒not-ta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohe॒mam ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā ||
a॒smāttvamadhi̭ jā॒to᳚-'sya॒ya-ntvadadhi̭jāyatām |
a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 10 ||
(ava̭śīyatāgṃ - sa॒dhasthe॒ pañca̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5
āyā̭tu de॒va-ssu॒manā̭bhi-rū॒tibhi̭-rya॒mo ha̭ve॒ha praya̭tābhira॒ktā | āsī̭datāgṃ supra॒yatḙha ba॒r॒hiṣyūrjā̭ya jā॒tyai mama̭ śatru॒hatyai᳚ ||
ya॒me i̭va॒ yata̭māne॒ yadaita॒-mpravā᳚mbhara॒-nmānṷṣā deva॒yantaḥ̭ | āsī̭data॒gg॒ svamṷ lo॒kam ~vidā̭ne svāsa॒sthe bha̭vata॒minda̭ve naḥ ||
ya॒māya॒ somagṃ̭ sunuta ya॒māya̭ juhutā ha॒viḥ |
ya॒magṃ ha̭ ya॒jño ga̭cchatya॒gnidṷ̄to॒ ara̭ṅkṛtaḥ ||
ya॒māya̭ ghṛ॒tava̭ddha॒virju॒hota॒ pra ca̭ tiṣṭhata |
sa no̭ de॒veṣvāya̭ma-ddī॒rghamāyuḥ॒ pra jī॒vase᳚ ||
ya॒māya॒ madhṷmattama॒gṃ॒ rājñḙ ha॒vya-ñjṷhotana | i॒da-nnama॒ ṛṣi̭bhyaḥ pūrva॒jebhyaḥ॒ pūrve᳚bhyaḥ pathi॒kṛdbhyaḥ̭ || 11 ||
yo-'sya॒ kauṣṭhya॒ jaga̭taḥ॒ pārthi̭va॒syaika̭ idva॒śī |
ya॒ma-mbha̭ṅgyaśra॒vo gā̭ya॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ || ya॒ma-ṅgāya̭ bhaṅgya॒śravo॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ | yenā॒po na॒dyo̭ dhanvā̭ni॒ yena॒ dyauḥ pṛ̭thi॒vī dṛ॒ḍhā || hi॒ra॒ṇya॒ka॒kṣyān-thsu॒dhurāṋ. hiraṇyā॒kṣā-na̭yaśśa॒phān | aśvā̭-na॒naśya̭to dā॒na॒m ~ya॒mo rā̭jā-'bhi॒tiṣṭha̭ti || ya॒mo dā̭dhāra pṛthi॒vīṃ-ya~॒mo viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | ya॒māya॒ sarva॒mitra̭sthe॒ ya-tprā॒ṇa-dvā॒yura̭kṣi॒tam || yathā॒ pañca॒ yathā॒ ṣaḍ ya॒thā pañca̭ da॒śarṣa̭yaḥ | ya॒mam ~yo vi̭dyā॒thsa brṷ̄yādya॒thaika ṛṣi̭rvijāna॒te || 12 ||
trika̭drukebhiḥ॒ pata̭ti॒ ṣaḍu॒rvī-reka॒mi-dbṛ॒hat |
gā॒ya॒trī tri॒ṣṭupchandāgṃ̭si॒ sarvā॒ tā ya॒ma āhi̭tā ||
aha̭raha॒rnaya̭māno॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |
vaiva̭svato॒ na tṛ̭pyati॒ pañca̭bhi॒rmāna̭vairya॒maḥ ||
vaiva̭svate॒ vivi̭cyante॒ yame॒ rāja̭ni te ja॒nāḥ |
ye ce॒ha sa॒tyeneccha̭nte॒ ya u॒ cānṛ̭tavādi॒naḥ ||
te rā̭janni॒ha vivi̭cyante॒-'thā ya̭nti tvā॒mupa̭ |
de॒vāgśca॒ ye na̭ma॒syanti॒ brāhma̭ṇāgścāpa॒citya̭ti ||
yasmi̭n vṛ॒kṣe sṷpalā॒śe de॒vai-ssa॒pimba̭te ya॒maḥ |
atrā̭ no vi॒śpatiḥ̭ pi॒tā pṷrā॒ṇā anṷvenati || 13 ||
(pa॒thi॒kṛdbhyo̭ - vijāna॒te - 'nṷvenati) (a. 5)
anuvākaṃ 6
vai॒śvā॒na॒re ha॒viri॒da-ñjṷhomi sāha॒sra-muthsagṃ̭ śa॒tadhā̭rame॒tam | tasmi̭nne॒ṣa pi॒tara̭-mpitāma॒ha-mprapi̭tāmaha-mbibhara॒-tpinva̭māne ||
dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒mañca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ |
tṛ॒tīya॒m ~yoni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ ||
i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒muthsa̭m ~vya॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |
ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ |
aho̭bhira॒dbhi-ra॒ktubhi॒-rvya̭ktam ~ya॒mo da̭dā-tvava॒sāna̭masmai || sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe |
tebhi̭-ryujyantā-maghni॒yāḥ || 14 ||
śu॒nam ~vā॒hā-śśu॒na-nnā॒rā-śśu॒na-ṅkṛ̭ṣatu॒ lāṅga̭lam |
śu॒nam ~va̭ra॒trā ba̭ddhyantāgṃ śu॒na-maṣṭrā॒-mudi̭ṅgaya॒ śunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam ||
śunā̭sīrāvi॒mām ~vāca॒m ~ya-ddi॒vi ca̭kra॒thuḥ payaḥ̭ | tene॒mā-mupa̭siñcatam ||
sīte॒ vandā̭mahe tvā॒-'rvācī̭ subhage bhava |
yathā̭ na-ssu॒bhagā sa̭si॒ yathā̭ na-ssu॒phalā sa̭si ||
sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhi̭radite॒ śa-mbha̭va ||
vimṷcyaddhva-maghni॒yā dḙva॒yānā॒ atā̭riṣma॒ tama̭saspā॒rama॒sya |
jyoti̭rāpāma॒ suva̭raganma || 15 ||
pra vātā॒ vānti̭ pa॒taya̭nti vi॒dyuta॒ udoṣa̭dhīrjihate॒ pinva̭te॒ suvaḥ̭ | irā॒ viśva̭smai॒ bhuva̭nāya jāyate॒ ya-tpa॒rjanyaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ reta॒sā-'va̭ti ||
yathā̭ ya॒māya̭ hā॒rmya-mava̭pa॒-npañca̭māna॒vāḥ |
e॒vam ~va̭pāmi hā॒rmyam ~yathā-'sā̭ma jīvalo॒ke bhūra̭yaḥ || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva-mpi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tirva-ssādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||
ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 16 ||
(a॒ghni॒yā - a̭ganma - +sa॒pta ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7
uttḙ tabhnomi pṛthi॒vī-ntvatparī॒mam ~lo॒ka-nni॒dadha॒nmo a॒hagṃ ri̭ṣam | e॒tāg sthūṇā᳚-mpi॒taro̭ dhārayantu॒ te-'trā̭ ya॒ma-ssāda̭nātte minotu ||
upa̭sarpa mā॒tara॒-mbhūmi̭me॒tā-mṷru॒vyaca̭sa-mpṛthi॒vīgṃ su॒śevā᳚m | ūrṇa̭mradā yuva॒ti-rdakṣi̭ṇāvatye॒ṣā tvā̭ pātu॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ ||
ucchma̭ñcasva pṛthivi॒ mā vibā̭dhithā-ssūpāya॒nā-'smai̭ bhava sūpavañca॒nā | mā॒tā pu॒tram ~yathā̭ si॒cā-'bhyḙna-mbhūmi vṛṇu || u॒cchmañca̭mānā pṛthi॒vī hi tiṣṭha̭si sa॒hasra॒mmita॒ upa॒ hi śraya̭ntām |
te gṛ॒hāso̭ madhu॒ścuto॒ viśvāhā᳚smai śara॒ṇā-ssa॒ntvatra̭ || eṇī᳚rdhā॒nā hari̭ṇī॒rarjṷnī-ssantu dhe॒navaḥ̭ | tila̭vathsā॒ ūrja̭masmai॒ duhā̭nā॒ viśvāhā̭ sa॒ntvana̭pasphurantīḥ || 17 ||
e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒he | akṣi̭ti॒rnāma̭ te asau || i॒da-mpi॒tṛbhyaḥ॒ prabha̭rema ba॒r॒hi-rde॒vebhyo॒ jīva̭nta॒ utta̭ra-mbharema |
tattva̭māro॒hāso॒ meghyo॒ bhava̭m ~ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒naḥ || mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhiṣṭā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thivi॒ tvam |
pi॒tṝn. hi yatra॒ gacchā॒syedhā̭sam ~yama॒rājye᳚ ||
mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhethā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thi॒vī ma॒hī | vai॒va॒sva॒tagṃ hi gacchā̭si yama॒rājye॒ virā̭jasi ||
na॒la-mpla॒vamāro̭hai॒ta-nna॒lena̭ pa॒tho-'nvi̭hi |
sa tva̭-nna॒lapla̭vo bhū॒tvā॒ santa̭ra॒ prata॒rotta̭ra || 18 ||
sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhyaḥ̭ pṛthivi॒ śa-mbha̭va ||
ṣaḍḍho̭tā॒ sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |
a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthā॒m ~yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |
cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān ||
śam ~vāta॒-śśagṃ hi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ śa॒gmāḥ ||
pṛ॒thi॒vyāstvā̭ lo॒ke sā̭dayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vātā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || a॒ntari̭kṣasya tvā di॒vastvā̭ di॒śā-ntvā॒ nāka̭sya tvā pṛ॒ṣṭhe bra॒ddhnasya̭ tvā vi॒ṣṭapḙ sādayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 19 ||
(ana̭pasphurantī॒ - rutta̭ra - de॒vata̭yā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
a॒pū॒pavā᳚-nghṛ॒tavāg̭śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒va-npṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānā᳚-ṅghṛ॒tabhā̭gā i॒ha stha |
e॒ṣā te yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau |
daśā᳚kṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭ dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||
a॒pū॒pavā᳚-ñchṛ॒tavā᳚n-kṣī॒ravā॒n-dadhi̭vā॒-nmadhṷmāg-śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒van-pṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānāgṃ̭ śṛ॒tabhā̭gāḥ, kṣī॒rabhā̭gā॒ dadhi̭bhāgā॒ madhṷbhāgā i॒ha stha | e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau | śa॒tākṣa̭rā sa॒hasrā᳚kṣarā॒-'yutā᳚kṣa॒rā-'cyṷtākṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 20 ||
(a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9
e॒tāste᳚ sva॒dhā a॒mṛtāḥ᳚ karomi॒ yāstḙ dhā॒nāḥ pa̭ri॒kirā॒myatra̭ | tāstḙ ya॒maḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'tra̭ dhe॒nūḥ kā̭ma॒dughāḥ᳚ karotu ||
tvāmarju॒nauṣa̭dhīnā॒-mpayo᳚ bra॒hmāṇa॒ idvi̭duḥ |
tāsā᳚-ntvā॒ maddhyā॒dāda̭de ca॒rubhyo॒ api̭dhātave ||
dū॒rvāṇāg̭ sta॒mbamāha̭rai॒tā-mpri॒yata̭mā॒-mmama̭ | i॒mā-ndiśa̭-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-mbhūyi॒ṣṭhā-'nu॒ vi ro̭hatu || kāśā̭nāg sta॒mbamāha̭ra॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai |
ya e॒tasyai̭ di॒śaḥ pa॒rābha̭vannaghā॒yavo॒ yathā॒ te nābha̭vā॒-npunaḥ̭ || da॒rbhāṇāg̭ sta॒mbamāha̭ra pitṛ॒ṇāmoṣa̭dhī-mpri॒yām | anvasyai॒ mūla̭-ñjīvā॒danu॒ kāṇḍa॒matho॒ phala᳚m || 21 ||
lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||
śam ~vāta॒-śśagṃhi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-nte॒ diśa॒-ssarvāḥ᳚ || i॒dame॒va meto-'pa̭rā॒mārti̭mārāma॒ kāñca॒na |
tathā॒ tada॒śvibhyā᳚-ṅkṛ॒ta-mmi॒treṇa॒ varṷṇena ca ||
va॒ra॒ṇo vā̭rayādi॒da-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ |
ārtyai॒ nir-ṛ̭tyai॒ dveṣā᳚cca॒ vana॒spatiḥ̭ ||
vidhṛ̭tirasi॒ vidhā̭rayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si śa॒mi śa॒mayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒va ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ||
pṛ॒thi॒vī-ṅga̭cchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ diva̭-ṅgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ suva̭rgaccha॒ suva̭rgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ diva̭-ṅgacchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha pṛthi॒vī-ṅga̭cchā॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||
dhā॒tā yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||( ) || 22 ||
(atho॒ phala̭m - dhā॒tā pṷnātu) (a. 9)
anuvākaṃ 10
āro̭ha॒tāyṷ-rja॒rasa̭-ṅgṛṇā॒nā a̭nupū॒rvam ~yata̭mānā॒ yati॒ṣṭa | i॒ha tvaṣṭā̭ su॒jani̭mā su॒ratno̭ dī॒rghamāyuḥ̭ karatu jī॒vasḙ vaḥ ||
yathā-'hā᳚nyanupū॒rva-mbhava̭nti॒ yatha॒rtava̭ ṛ॒tubhi॒-ryanti̭ klṛ॒ptāḥ | yathā॒ na pūrva॒mapa̭ro॒ jahā᳚tye॒vā dhā̭ta॒rāyūgṃ̭ṣi kalpayaiṣām ||
na hi̭ te agne ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ martyaḥ̭ |
ka॒pi-rba̭bhasti॒ teja̭na॒-mpuna̭rja॒rāyu॒ gauri̭va |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gha-mmṛ॒tyave॒ svāhā᳚ ||
a॒na॒ḍvāha̭-ma॒nvāra̭bhāmahe sva॒staye᳚ |
sa na॒ indra̭ iva de॒vebhyo॒ vahniḥ̭ sa॒pāṃra̭ṇo bhava || 23 ||
i॒me jī॒vā vi̭mṛ॒tairāva̭va-rti॒nnabhū᳚-dbha॒drā de॒vahṷ̄ti-nno a॒dya | prāñjo̭-'gāmā nṛ॒taye॒ hasā̭ya॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ ||
mṛ॒tyoḥ pa॒dam ~yopaya̭nto॒ yadaima॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ | ā॒pyāya̭mānāḥ pra॒jayā॒ dhanḙna śu॒ddhāḥ pū॒tā bha̭vatha yajñiyāsaḥ ||
i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi॒ mā no nṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam |
śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīsti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dmahe॒ parva̭tena || i॒mā nārī̭ravidha॒vā-ssu॒patnī॒rāñja̭nena sa॒rpiṣā॒ sammṛ̭śantām |
a॒na॒śravo̭ anamī॒vā-ssu॒śevā॒ āro̭hantu॒ jana̭yo॒ yoni॒magre᳚ || yadāñja̭na-ntraikaku॒da-ñjā॒tagṃ hi॒mava̭ta॒spari̭ |
tenā॒mṛta̭sya॒ mūle॒nārā̭tī-rjambhayāmasi ||
yathā॒ tva-mṷdbhi॒na-thsyo̭ṣadhe pṛthi॒vyā adhi̭ |
e॒vami॒ma udbhi̭ndantu kī॒rtyā yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || a॒jo᳚-'syajā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒vo̭-'si ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si || 24 ||
(bha॒va॒ - ja॒mbha॒yā॒ma॒si॒ trīṇi̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11
apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || su॒kṣe॒tri॒yā sṷgātu॒yā va̭sū॒yā ca̭ yajāmahe | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||
pra ya-dbhandi̭ṣṭha eṣā॒-mprāsmākā̭saśca sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || prayada॒gne-ssaha̭svato vi॒śvato॒ yanti̭ sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||
prayattḙ agne sū॒rayo॒ jāyḙmahi॒ pra tḙ va॒yam |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 25 ||
tvagṃ hi vi̭śvatomukha vi॒śvataḥ̭ pari॒bhūrasi̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || dviṣo̭ no viśvatomu॒khāti̭ nā॒veva̭ pāraya | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || sa na॒-ssindhṷmiva nā॒vayā-'ti̭ parṣā sva॒staye᳚ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || āpaḥ̭ prava॒ṇādi̭va ya॒tī-rapā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || u॒dva॒nā-dṷda॒kānī॒vāpā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || ā॒na॒ndāya̭ pramo॒dāya॒ puna॒rāgā॒g॒ svāngṛ॒hān | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || na vai tatra॒ pramī̭yate॒ gauraśvaḥ॒ purṷṣaḥ pa॒śuḥ |
yatre॒da-mbrahma̭ kri॒yatḙ pari॒dhirjīva̭nāya॒ kamapa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 26 ||
(a॒gha - ma॒gha-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12
apa̭śyāma yuva॒ti-mā॒cara̭ntī-mmṛ॒tāya̭ jī॒vā-mpa̭riṇī॒yamā̭nām | a॒ndhena॒ yā tama̭sā॒ prāvṛ̭tā-'si॒ prācī॒mavā̭cī॒-mava॒ya-nnari̭ṣṭyai ||
mayai॒tā-mmā॒g॒stā-mbhri॒yamā̭ṇā de॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ | vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau paya॒sā-''vṛ̭ṇīhi ||
rayi̭ṣṭhāma॒gni-mmadhṷmantamū॒rmiṇa॒mūrjaḥ̭ santa-ntvā॒ paya॒sopa॒ sagṃsa̭dema |
sagṃ ra॒yyā samu॒ varca̭sā॒ saca̭svā na-ssva॒staye᳚ ||
ye jī॒vā ye ca̭ mṛ॒tā ye jā॒tā ye ca॒ jantyāḥ᳚ |
tebhyo̭ ghṛ॒tasya̭ dhārayitu॒-mmadhṷdhārā vyunda॒tī ||
mā॒tā ru॒drāṇā᳚-nduhi॒tā vasṷ̄nā॒g॒ svasā̭-''di॒tyānā̭ma॒-mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
praṇu॒voca̭-ñciki॒tuṣe॒ janā̭ya॒ mā gāmanā̭gā॒madi̭tim ~vadhiṣṭa ||
piba̭tūda॒ka-ntṛṇā᳚nyattu | omu-thsṛ॒jata || 27 ||
(va॒dhi॒ṣṭa॒ dve ca̭) (a. 12)
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒-mpra vi॒dvā-nbhuva̭nasyā॒bhyāva̭ vṛthsvā॒ jo bhā॒go̭-'yam ~vai catuścatvārigṃśat |
ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ | prake॒tune॒dante॒ nākḙ supa॒rṇam ~yau te॒ ye yuddhya̭nte॒ tapa॒sā-'śma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhvama॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ | ya-nte॒ yatta॒ uttiṣṭhā॒ta̭ i॒danta॒ utti̭ṣṭha॒
prehyaśma॒n॒. yadvā udva॒yama॒ya-mpañca̭vigṃśatiḥ | āyā̭tu tri॒gṃ॒śat | vai॒śvā॒na॒re tasmi̭-ndra॒phsa i॒mamape॒tāho̭bhi-ryujyantāmaghni॒yā a̭dite pā॒ram ~va॒ ā pyā̭yasva sa॒ptavigṃ̭śatiḥ | uttḙ gṛhe-'khāṣi̭ti॒stebhyaḥ̭ pṛ̭thi॒vyā a॒ntari̭kṣasya॒ dvātrigṃ̭śat | a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭ śa॒ta da̭śa | e॒tāstḙ te॒ diśa॒-ssarvā̭ i॒damaśma̭n vigṃśa॒tiḥ | o̭rohata ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ puna̭rmṛ॒tyave॒ mā no nṷ gā-ddadmaha i॒mā nārīḥ॒ pari॒ trayo̭vigṃśatiḥ |
apa̭ na-ssukṣetri॒yā pra yadbha-ndi̭ṣṭhaḥ॒ pra yada॒gneḥ pra yattḙ agne॒ tvagṃ hi dviṣa॒-ssa na॒-ssindhu॒māpaḥ̭ prava॒ṇādṷ-dva॒nādā̭na॒ndāya॒ na vai tatra॒ yatre॒da-ñcatṷrvigṃśatiḥ॒ | apa̭śyā॒māvṛ̭ṇīhi॒ dvāda̭śa dvādaśa |)
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - māyā᳚ - tve॒tāstḙ sa॒ptavigṃ̭śatiḥ )
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - momuthsṛ॒jata )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.