📚 Gita Govindam

ഗീതഗോവിന്ദം ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ - സ്നിഗ്ധ മധുസൂദനഃ

Sarga 4 — Snigdha Madhusudana

✍️ Author Jayadeva 📂 Gita 🖋️ Malayalam script 🔢 22 verses
📄 Download PDF
View: Text in this script too →
🖋️ Script: മലയാളം ▾
Meaning —
॥ ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ ॥
॥ സ്നിഗ്ധമധുസൂദനഃ ॥
Verse 25
യമുനാതീരവാനീരനികുഞ്ജേ മന്ദമാസ്ഥിതമ് ।
പ്രാഹ പ്രേമഭരോദ്ഭ്രാന്തം മാധവം രാധികാസഖീ ॥ 25 ॥
yamunātīravānīranikuñje mandamāsthitam |
prāha premabharodbhrāntaṃ mādhavaṃ rādhikāsakhī || 25 ||
Verse 1
॥ ഗീതം 8 ॥
നിന്ദതി ചന്ദനമിന്ദുകിരണമനു വിന്ദതി ഖേദമധീരമ് ।
വ്യാലനിലയമിലനേന ഗരലമിവ കലയതി മലയസമീരമ് ॥
സാ വിരഹേ തവ ദീനാ മാധവ മനസിജവിശിഖഭയാദിവ ഭാവനയാ ത്വയി ലീനാ ॥ 1 ॥
|| gītaṃ 8 ||
nindati candanamindukiraṇamanu vindati khedamadhīram |
vyālanilayamilanena garalamiva kalayati malayasamīram ||
sā virahe tava dīnā mādhava manasijaviśikhabhayādiva bhāvanayā tvayi līnā || 1 ||
Verse 2
അവിരലനിപതിതമദനശരാദിവ ഭവദവനായ വിശാലമ് ।
സ്വഹൃദയര്മണീ വര്മ കരോതി സജലനലിനീദലജാലമ് ॥ 2 ॥
aviralanipatitamadanaśarādiva bhavadavanāya viśālam |
svahṛdayarmaṇī varma karoti sajalanalinīdalajālam || 2 ||
Verse 3
കുസുമവിശിഖശരതല്പമനല്പവിലാസകലാകമനീയമ് ।
വ്രതമിവ തവ പരിരമ്ഭസുഖായ കരോതി കുസുമശയനീയമ് ॥ 3 ॥
kusumaviśikhaśaratalpamanalpavilāsakalākamanīyam |
vratamiva tava parirambhasukhāya karoti kusumaśayanīyam || 3 ||
Verse 4
വഹതി ച ഗലിതവിലോചനജലഭരമാനനകമലമുദാരമ് ।
വിധുമിവ വികടവിധുന്തുദദന്തദലനഗലിതാമൃതധാരമ് ॥ 4 ॥
vahati ca galitavilocanajalabharamānanakamalamudāram |
vidhumiva vikaṭavidhuntudadantadalanagalitāmṛtadhāram || 4 ||
Verse 5
വിലിഖതി രഹസി കുരങ്ഗമദേന ഭവന്തമസമശരഭൂതമ് ।
പ്രണമതി മകരമധോ വിനിധായ കരേ ച ശരം നവചൂതമ് ॥ 5 ॥
vilikhati rahasi kuraṅgamadena bhavantamasamaśarabhūtam |
praṇamati makaramadho vinidhāya kare ca śaraṃ navacūtam || 5 ||
Verse 6
പ്രതിപദമിദമപി നിഗതതി മാധവ തവ ചരണേ പതിതാഹമ് ।
ത്വയി വിമുഖേ മയി സപദി സുധാനിധിരപി തനുതേ തനുദാഹമ് ॥ 6 ॥
pratipadamidamapi nigatati mādhava tava caraṇe patitāham |
tvayi vimukhe mayi sapadi sudhānidhirapi tanute tanudāham || 6 ||
Verse 7
ധ്യാനലയേന പുരഃ പരികല്പ്യ ഭവന്തമതീവ ദുരാപമ് ।
വിലപതി ഹസതി വിഷീദതി രോദിതി ചഞ്ചതി മുഞ്ചതി താപമ് ॥ 7 ॥
dhyānalayena puraḥ parikalpya bhavantamatīva durāpam |
vilapati hasati viṣīdati roditi cañcati muñcati tāpam || 7 ||
Verse 8
ശ്രീജയദേവഭണിതമിദമധികം യദി മനസാ നടനീയമ് ।
ഹരിവിരഹാകുലബല്ലവയുവതിസഖീവചനം പഠനീയമ് ॥ 8 ॥
śrījayadevabhaṇitamidamadhikaṃ yadi manasā naṭanīyam |
harivirahākulaballavayuvatisakhīvacanaṃ paṭhanīyam || 8 ||
Verse 26
ആവാസോ വിപിനായതേ പ്രിയസഖീമാലാപി ജാലായതേ താപോഽപി ശ്വസിതേന ദാവദഹനജ്വാലാകലാപായതേ ।
സാപി ത്വദ്വിരഹേണ ഹന്ത ഹരിണീരൂപായതേ ഹാ കഥം കന്ദര്പോഽപി യമായതേ വിരചയഞ്ശാര്ദൂലവിക്രീഡിതമ് ॥ 26 ॥
āvāso vipināyate priyasakhīmālāpi jālāyate tāpo'pi śvasitena dāvadahanajvālākalāpāyate |
sāpi tvadviraheṇa hanta hariṇīrūpāyate hā kathaṃ kandarpo'pi yamāyate viracayañśārdūlavikrīḍitam || 26 ||
Verse 1
॥ ഗീതം 9 ॥
സ്തനവിനിഹിതമപി ഹാരമുദാരമ് ।
സാ മനുതേ കൃശതനുരതിഭാരമ് ॥
രാധികാ വിരഹേ തവ കേശവ ॥ 1 ॥
|| gītaṃ 9 ||
stanavinihitamapi hāramudāram |
sā manute kṛśatanuratibhāram ||
rādhikā virahe tava keśava || 1 ||
Verse 2
സരസമസൃണമപി മലയജപങ്കമ് ।
പശ്യതി വിഷമിവ വപുഷി സശങ്കമ് ॥ 2 ॥
sarasamasṛṇamapi malayajapaṅkam |
paśyati viṣamiva vapuṣi saśaṅkam || 2 ||
Verse 3
ശ്വസിതപവനമനുപമപരിണാഹമ് ।
മദനദഹനമിവ വഹതി സദാഹമ് ॥ 3 ॥
śvasitapavanamanupamapariṇāham |
madanadahanamiva vahati sadāham || 3 ||
Verse 4
ദിശി ദിശി കിരതി സജലകണജാലമ് ।
നയനനലിനമിവ വിഗലിതനാലമ് ॥ 4 ॥
diśi diśi kirati sajalakaṇajālam |
nayananalinamiva vigalitanālam || 4 ||
Verse 5
നയനവിഷയമപി കിസലയതല്പമ് ।
കലയതി വിഹിതഹുതാശവികല്പമ് ॥ 5 ॥
nayanaviṣayamapi kisalayatalpam |
kalayati vihitahutāśavikalpam || 5 ||
Verse 6
ത്യജതി ന പാണിതലേന കപോലമ് ।
ബാലശശിനമിവ സായമലോലമ് ॥ 6 ॥
tyajati na pāṇitalena kapolam |
bālaśaśinamiva sāyamalolam || 6 ||
Verse 7
ഹരിരിതി ഹരിരിതി ജപതി സകാമമ് ।
വിരഹവിഹിതമരണേന നികാമമ് ॥ 7 ॥
haririti haririti japati sakāmam |
virahavihitamaraṇena nikāmam || 7 ||
Verse 8
ശ്രീജയദേവഭണിതമിതി ഗീതമ് ।
സുഖയതു കേശവപദമുപുനീതമ് ॥ 8 ॥
śrījayadevabhaṇitamiti gītam |
sukhayatu keśavapadamupunītam || 8 ||
Verse 27
സാ രോമാഞ്ചതി സീത്കരോതി വിലപത്യുത്ക്മ്പതേ താമ്യതി ധ്യായത്യുദ്ഭ്രമതി പ്രമീലതി പതത്യുദ്യാതി മൂര്ച്ഛത്യപി ।
ഏതാവത്യതനുജ്വരേ വരതനുര്ജീവേന്ന കിം തേ രസാത് സ്വര്വൈദ്യപ്രതിമ പ്രസീദസി യദി ത്യക്തോഽന്യഥാ നാന്തകഃ ॥ 27 ॥
sā romāñcati sītkaroti vilapatyutkmpate tāmyati dhyāyatyudbhramati pramīlati patatyudyāti mūrcchatyapi |
etāvatyatanujvare varatanurjīvenna kiṃ te rasāt svarvaidyapratima prasīdasi yadi tyakto'nyathā nāntakaḥ || 27 ||
Verse 28
സ്മരാതുരാം ദൈവതവൈദ്യഹൃദ്യ ത്വദങ്ഗസങ്ഗാമൃതമാത്രസാധ്യാമ് ।
വിമുക്തബാധാം കുരുഷേ ന രാധാ-മുപേന്ദ്ര വജ്രാദപി ദാരുണോഽസി ॥ 28 ॥
smarāturāṃ daivatavaidyahṛdya tvadaṅgasaṅgāmṛtamātrasādhyām |
vimuktabādhāṃ kuruṣe na rādhā-mupendra vajrādapi dāruṇo'si || 28 ||
Verse 29
കന്ദര്പജ്വരസഞ്ജ്വരസ്തുരതനോരാശ്ചര്യമസ്യാശ്ചിരം ചേതശ്ചന്ദനചന്ദ്രമഃകമലിനീചിന്താസു സന്താമ്യതി ।
കിന്തു ക്ലാന്തിവശേന ശീതലതനും ത്വാമേകമേവ പ്രിയം ധ്യായന്തീ രഹസി സ്ഥിതാ കഥമപി ക്ഷീണാ ക്ഷണം പ്രാണിതി ॥ 29 ॥
kandarpajvarasañjvarasturatanorāścaryamasyāściraṃ cetaścandanacandramaḥkamalinīcintāsu santāmyati |
kintu klāntivaśena śītalatanuṃ tvāmekameva priyaṃ dhyāyantī rahasi sthitā kathamapi kṣīṇā kṣaṇaṃ prāṇiti || 29 ||
Verse 30
ക്ഷണമപി വിരഹഃ പുരാ ന സേഹേ നയനനിമീലനഖിന്നയാ യയാ തേ ।
ശ്വസിതി കഥമസൌ രസാലശാഖാം ചിരവിരഹേണ വിലോക്യ പുഷ്പിതാഗ്രാമ് ॥ 30 ॥
kṣaṇamapi virahaḥ purā na sehe nayananimīlanakhinnayā yayā te |
śvasiti kathamasau rasālaśākhāṃ ciraviraheṇa vilokya puṣpitāgrām || 30 ||
॥ ഇതി ഗീതഗോവിന്ദേ സ്നിഗ്ധമാധവോ നാമ ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ चतुर्थः सर्गः ॥
॥ स्निग्धमधुसूदनः ॥
यमुनातीरवानीरनिकुञ्जे मन्दमास्थितम् ।
प्राह प्रेमभरोद्भ्रान्तं माधवं राधिकासखी ॥ 25 ॥
॥ गीतं 8 ॥
निन्दति चन्दनमिन्दुकिरणमनु विन्दति खेदमधीरम् ।
व्यालनिलयमिलनेन गरलमिव कलयति मलयसमीरम् ॥
सा विरहे तव दीना माधव मनसिजविशिखभयादिव भावनया त्वयि लीना ॥ 1 ॥
अविरलनिपतितमदनशरादिव भवदवनाय विशालम् ।
स्वहृदयर्मणी वर्म करोति सजलनलिनीदलजालम् ॥ 2 ॥
कुसुमविशिखशरतल्पमनल्पविलासकलाकमनीयम् ।
व्रतमिव तव परिरम्भसुखाय करोति कुसुमशयनीयम् ॥ 3 ॥
वहति च गलितविलोचनजलभरमाननकमलमुदारम् ।
विधुमिव विकटविधुन्तुददन्तदलनगलितामृतधारम् ॥ 4 ॥
विलिखति रहसि कुरङ्गमदेन भवन्तमसमशरभूतम् ।
प्रणमति मकरमधो विनिधाय करे च शरं नवचूतम् ॥ 5 ॥
प्रतिपदमिदमपि निगतति माधव तव चरणे पतिताहम् ।
त्वयि विमुखे मयि सपदि सुधानिधिरपि तनुते तनुदाहम् ॥ 6 ॥
ध्यानलयेन पुरः परिकल्प्य भवन्तमतीव दुरापम् ।
विलपति हसति विषीदति रोदिति चञ्चति मुञ्चति तापम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमिदमधिकं यदि मनसा नटनीयम् ।
हरिविरहाकुलबल्लवयुवतिसखीवचनं पठनीयम् ॥ 8 ॥
आवासो विपिनायते प्रियसखीमालापि जालायते तापोऽपि श्वसितेन दावदहनज्वालाकलापायते ।
सापि त्वद्विरहेण हन्त हरिणीरूपायते हा कथं कन्दर्पोऽपि यमायते विरचयञ्शार्दूलविक्रीडितम् ॥ 26 ॥
॥ गीतं 9 ॥
स्तनविनिहितमपि हारमुदारम् ।
सा मनुते कृशतनुरतिभारम् ॥
राधिका विरहे तव केशव ॥ 1 ॥
सरसमसृणमपि मलयजपङ्कम् ।
पश्यति विषमिव वपुषि सशङ्कम् ॥ 2 ॥
श्वसितपवनमनुपमपरिणाहम् ।
मदनदहनमिव वहति सदाहम् ॥ 3 ॥
दिशि दिशि किरति सजलकणजालम् ।
नयननलिनमिव विगलितनालम् ॥ 4 ॥
नयनविषयमपि किसलयतल्पम् ।
कलयति विहितहुताशविकल्पम् ॥ 5 ॥
त्यजति न पाणितलेन कपोलम् ।
बालशशिनमिव सायमलोलम् ॥ 6 ॥
हरिरिति हरिरिति जपति सकामम् ।
विरहविहितमरणेन निकामम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमिति गीतम् ।
सुखयतु केशवपदमुपुनीतम् ॥ 8 ॥
सा रोमाञ्चति सीत्करोति विलपत्युत्क्म्पते ताम्यति ध्यायत्युद्भ्रमति प्रमीलति पतत्युद्याति मूर्च्छत्यपि ।
एतावत्यतनुज्वरे वरतनुर्जीवेन्न किं ते रसात् स्वर्वैद्यप्रतिम प्रसीदसि यदि त्यक्तोऽन्यथा नान्तकः ॥ 27 ॥
स्मरातुरां दैवतवैद्यहृद्य त्वदङ्गसङ्गामृतमात्रसाध्याम् ।
विमुक्तबाधां कुरुषे न राधा-मुपेन्द्र वज्रादपि दारुणोऽसि ॥ 28 ॥
कन्दर्पज्वरसञ्ज्वरस्तुरतनोराश्चर्यमस्याश्चिरं चेतश्चन्दनचन्द्रमःकमलिनीचिन्तासु सन्ताम्यति ।
किन्तु क्लान्तिवशेन शीतलतनुं त्वामेकमेव प्रियं ध्यायन्ती रहसि स्थिता कथमपि क्षीणा क्षणं प्राणिति ॥ 29 ॥
क्षणमपि विरहः पुरा न सेहे नयननिमीलनखिन्नया यया ते ।
श्वसिति कथमसौ रसालशाखां चिरविरहेण विलोक्य पुष्पिताग्राम् ॥ 30 ॥
॥ इति गीतगोविन्दे स्निग्धमाधवो नाम चतुर्थः सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.
🕉 InfoLyter.in