॥ ദശമഃ സര്ഗഃ ॥
॥ ചതുരചതുര്ഭുജഃ ॥
അത്രാന്തരേ മസൃണരോഷവശാമസീമ്-നിഃശ്വാസനിഃസഹമുഖീം സുമുഖീമുപേത്യ ।
സവ്രീഡമീക്ഷിതസഖീവദനാം ദിനാന്തേ സാനന്ദഗദ്ഗദപദം ഹരിരിത്യുവാച ॥ 53 ॥
॥ ഗീതം 19 ॥
വദസി യദി കിഞ്ചിദപി ദന്തരുചികൌമുദീ ഹരതി ദരതിമിരമതിഘോരമ് ।
സ്ഫുരദധരസീധവേ തവ വദനചന്ദ്രമാ രോചയതു ലോചനചകോരമ് ॥
പ്രിയേ ചാരുശീലേ മുഞ്ച മയി മാനമനിദാനം സപദി മദനാനലോ ദഹതി മമ മാനസം ദേഹി മുഖകമലമധുപാനമ് ॥ 1 ॥
സത്യമേവാസി യദി സുദതി മയി കോപിനീ ദേഹി ഖരനഖശരഘാതമ് ।
ഘടയ ഭുജബന്ധനം ജനയ രദഖണ്ഡനം യേന വാ ഭവതി സുഖജാതമ് ॥ 2 ॥
ത്വമസി മമ ഭൂഷണം ത്വമസി മമ ജീവനം ത്വമസി ഭവജലധിരത്നമ് ।
ഭവതു ഭവതീഹ മയി സതതമനോരോധിനി തത്ര മമ ഹൃദയമതിരത്നമ് ॥ 3 ॥
നീലനലിനാഭമപി തന്വി തവ ലോചനം ധാരയതി കോകനദരൂപമ് ।
കുസുമശരബാണഭാവേന യദി രഞ്ജയസി കൃഷ്ണമിദമേതദനുരൂപമ് ॥ 4 ॥
സ്ഫുരതു കുചകുമ്ഭയോരുപരി മണിമഞ്ജരീ രഞ്ജയതു തവ ഹൃദയദേശമ് ।
രസതു രശനാപി തവ ഘനജഘനമണ്ഡലേ ഘോഷയതു മന്മഥനിദേശമ് ॥ 5 ॥
സ്ഥലകമലഗഞ്ജനം മമ ഹൃദയരഞ്ജനം ജനിതരതിരങ്ഗപരഭാഗമ് ।
ഭണ മസൃണവാണി കരവാണി പദപങ്കജം സരസലസദലക്തകരാഗമ് ॥ 6 ॥
സ്മരഗരലഖണ്ഡനം മമ ശിരസി മണ്ഡനം ദേഹി പദപല്ലവമുദാരമ് ।
ജ്വലതി മയി ദാരുണോ മദനകദനാരുണോ ഹരതു തദുപാഹിതവികാരമ് ॥ 7 ॥
ഇതി ചടുലചാടുപടുചാരു മുരവൈരിണോ രാധികാമധി വചനജാതമ് ।
ജയതി പദ്മാവതീരമണജയദേവകവി-ഭാരതീഭണിതമതിശാതമ് ॥ 8 ॥
പരിഹര കൃതാതങ്കേ ശങ്കാം ത്വയാ സതതം ഘന-സ്തനജഘനയാക്രാന്തേ സ്വാന്തേ പരാനവകാശിനി ।
വിശതി വിതനോരന്യോ ധന്യോ ന കോഽപി മമാന്തരം സ്തനഭരപരീരമ്ഭാരമ്ഭേ വിധേഹി വിധേയതാമ് ॥ 54 ॥
മുഗ്ധേ വിധേഹി മയി നിര്ദയദന്തദംശ-ദോര്വല്ലിബന്ധനിബിഡസ്തനപീഡനാനി ।
ചണ്ഡി ത്വമേവ മുദമഞ്ച ന പഞ്ചബാണ-ചണ്ഡാലകാണ്ഡദലനാദസവഃ പ്രയാന്തു ॥ 55 ॥
വ്യഥയതി വൃഥാ മൌനം തന്വി പ്രപഞ്ചയ പഞ്ചമം തരുണീ മധുരാലാപൈസ്താപം വിനോദയ ദൃഷ്ടിഭിഃ ।
സുമുഖി വിമുഖീഭാവം താവദ്വിമുഞ്ച ന മുഞ്ച മാം സ്വയമതിശയസ്നിഗ്ധോ മുഗ്ധേ പ്രിയിഽഹമുപസ്ഥിതഃ ॥ 56 ॥
ബന്ധൂകദ്യുതിബാന്ധവോഽയമധരഃ സ്നിഗ്ധോ മധൂകച്ചവി-ര്ഗണ്ഡശ്ചണ്ഡി ചകാസ്തി നീലനലിനശ്രീമോചനം ലോചനമ് ।
നാസാഭ്യേതി തിലപ്രസൂനപദവീം കുന്ദാഭദാന്തി പ്രിയേ പ്രായസ്ത്വന്മുഖസേവയാ വിജയതേ വിശ്വം സ പുഷ്പായുധഃ ॥ 57 ॥
ദൃശൌ തവ മദാലസേ വദനമിന്ദുസന്ദീപകം ഗതിര്ജനമനോരമാ വിധുതരമ്ഭമൂരുദ്വയമ് ।
രതിസ്തവ കലാവതീ രുചിരചിത്രലേഖേ ഭ്രുവാ-വഹോ വിബുധയൌവനം വഹസി തന്വീ പൃഥ്വീഗതാ ॥ 58 ॥
॥ ഇതി ശ്രീഗീതഗോവിന്ദേ മാനിനീവര്ണനേ ചതുരചതുര്ഭുജോ നാമ ദശമഃ സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| daśamaḥ sargaḥ ||
|| caturacaturbhujaḥ ||
atrāntare masṛṇaroṣavaśāmasīm-niḥśvāsaniḥsahamukhīṃ sumukhīmupetya |
savrīḍamīkṣitasakhīvadanāṃ dinānte sānandagadgadapadaṃ harirityuvāca || 53 ||
|| gītaṃ 19 ||
vadasi yadi kiñcidapi dantarucikaumudī harati daratimiramatighoram |
sphuradadharasīdhave tava vadanacandramā rocayatu locanacakoram ||
priye cāruśīle muñca mayi mānamanidānaṃ sapadi madanānalo dahati mama mānasaṃ dehi mukhakamalamadhupānam || 1 ||
satyamevāsi yadi sudati mayi kopinī dehi kharanakhaśaraghātam |
ghaṭaya bhujabandhanaṃ janaya radakhaṇḍanaṃ yena vā bhavati sukhajātam || 2 ||
tvamasi mama bhūṣaṇaṃ tvamasi mama jīvanaṃ tvamasi bhavajaladhiratnam |
bhavatu bhavatīha mayi satatamanorodhini tatra mama hṛdayamatiratnam || 3 ||
nīlanalinābhamapi tanvi tava locanaṃ dhārayati kokanadarūpam |
kusumaśarabāṇabhāvena yadi rañjayasi kṛṣṇamidametadanurūpam || 4 ||
sphuratu kucakumbhayorupari maṇimañjarī rañjayatu tava hṛdayadeśam |
rasatu raśanāpi tava ghanajaghanamaṇḍale ghoṣayatu manmathanideśam || 5 ||
sthalakamalagañjanaṃ mama hṛdayarañjanaṃ janitaratiraṅgaparabhāgam |
bhaṇa masṛṇavāṇi karavāṇi padapaṅkajaṃ sarasalasadalaktakarāgam || 6 ||
smaragaralakhaṇḍanaṃ mama śirasi maṇḍanaṃ dehi padapallavamudāram |
jvalati mayi dāruṇo madanakadanāruṇo haratu tadupāhitavikāram || 7 ||
iti caṭulacāṭupaṭucāru muravairiṇo rādhikāmadhi vacanajātam |
jayati padmāvatīramaṇajayadevakavi-bhāratībhaṇitamatiśātam || 8 ||
parihara kṛtātaṅke śaṅkāṃ tvayā satataṃ ghana-stanajaghanayākrānte svānte parānavakāśini |
viśati vitanoranyo dhanyo na ko'pi mamāntaraṃ stanabharaparīrambhārambhe vidhehi vidheyatām || 54 ||
mugdhe vidhehi mayi nirdayadantadaṃśa-dorvallibandhanibiḍastanapīḍanāni |
caṇḍi tvameva mudamañca na pañcabāṇa-caṇḍālakāṇḍadalanādasavaḥ prayāntu || 55 ||
vyathayati vṛthā maunaṃ tanvi prapañcaya pañcamaṃ taruṇī madhurālāpaistāpaṃ vinodaya dṛṣṭibhiḥ |
sumukhi vimukhībhāvaṃ tāvadvimuñca na muñca māṃ svayamatiśayasnigdho mugdhe priyi'hamupasthitaḥ || 56 ||
bandhūkadyutibāndhavo'yamadharaḥ snigdho madhūkaccavi-rgaṇḍaścaṇḍi cakāsti nīlanalinaśrīmocanaṃ locanam |
nāsābhyeti tilaprasūnapadavīṃ kundābhadānti priye prāyastvanmukhasevayā vijayate viśvaṃ sa puṣpāyudhaḥ || 57 ||
dṛśau tava madālase vadanamindusandīpakaṃ gatirjanamanoramā vidhutarambhamūrudvayam |
ratistava kalāvatī ruciracitralekhe bhruvā-vaho vibudhayauvanaṃ vahasi tanvī pṛthvīgatā || 58 ||
|| iti śrīgītagovinde māninīvarṇane caturacaturbhujo nāma daśamaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ दशमः सर्गः ॥
॥ चतुरचतुर्भुजः ॥
अत्रान्तरे मसृणरोषवशामसीम्-निःश्वासनिःसहमुखीं सुमुखीमुपेत्य ।
सव्रीडमीक्षितसखीवदनां दिनान्ते सानन्दगद्गदपदं हरिरित्युवाच ॥ 53 ॥
॥ गीतं 19 ॥
वदसि यदि किञ्चिदपि दन्तरुचिकौमुदी हरति दरतिमिरमतिघोरम् ।
स्फुरदधरसीधवे तव वदनचन्द्रमा रोचयतु लोचनचकोरम् ॥
प्रिये चारुशीले मुञ्च मयि मानमनिदानं सपदि मदनानलो दहति मम मानसं देहि मुखकमलमधुपानम् ॥ 1 ॥
सत्यमेवासि यदि सुदति मयि कोपिनी देहि खरनखशरघातम् ।
घटय भुजबन्धनं जनय रदखण्डनं येन वा भवति सुखजातम् ॥ 2 ॥
त्वमसि मम भूषणं त्वमसि मम जीवनं त्वमसि भवजलधिरत्नम् ।
भवतु भवतीह मयि सततमनोरोधिनि तत्र मम हृदयमतिरत्नम् ॥ 3 ॥
नीलनलिनाभमपि तन्वि तव लोचनं धारयति कोकनदरूपम् ।
कुसुमशरबाणभावेन यदि रञ्जयसि कृष्णमिदमेतदनुरूपम् ॥ 4 ॥
स्फुरतु कुचकुम्भयोरुपरि मणिमञ्जरी रञ्जयतु तव हृदयदेशम् ।
रसतु रशनापि तव घनजघनमण्डले घोषयतु मन्मथनिदेशम् ॥ 5 ॥
स्थलकमलगञ्जनं मम हृदयरञ्जनं जनितरतिरङ्गपरभागम् ।
भण मसृणवाणि करवाणि पदपङ्कजं सरसलसदलक्तकरागम् ॥ 6 ॥
स्मरगरलखण्डनं मम शिरसि मण्डनं देहि पदपल्लवमुदारम् ।
ज्वलति मयि दारुणो मदनकदनारुणो हरतु तदुपाहितविकारम् ॥ 7 ॥
इति चटुलचाटुपटुचारु मुरवैरिणो राधिकामधि वचनजातम् ।
जयति पद्मावतीरमणजयदेवकवि-भारतीभणितमतिशातम् ॥ 8 ॥
परिहर कृतातङ्के शङ्कां त्वया सततं घन-स्तनजघनयाक्रान्ते स्वान्ते परानवकाशिनि ।
विशति वितनोरन्यो धन्यो न कोऽपि ममान्तरं स्तनभरपरीरम्भारम्भे विधेहि विधेयताम् ॥ 54 ॥
मुग्धे विधेहि मयि निर्दयदन्तदंश-दोर्वल्लिबन्धनिबिडस्तनपीडनानि ।
चण्डि त्वमेव मुदमञ्च न पञ्चबाण-चण्डालकाण्डदलनादसवः प्रयान्तु ॥ 55 ॥
व्यथयति वृथा मौनं तन्वि प्रपञ्चय पञ्चमं तरुणी मधुरालापैस्तापं विनोदय दृष्टिभिः ।
सुमुखि विमुखीभावं तावद्विमुञ्च न मुञ्च मां स्वयमतिशयस्निग्धो मुग्धे प्रियिऽहमुपस्थितः ॥ 56 ॥
बन्धूकद्युतिबान्धवोऽयमधरः स्निग्धो मधूकच्चवि-र्गण्डश्चण्डि चकास्ति नीलनलिनश्रीमोचनं लोचनम् ।
नासाभ्येति तिलप्रसूनपदवीं कुन्दाभदान्ति प्रिये प्रायस्त्वन्मुखसेवया विजयते विश्वं स पुष्पायुधः ॥ 57 ॥
दृशौ तव मदालसे वदनमिन्दुसन्दीपकं गतिर्जनमनोरमा विधुतरम्भमूरुद्वयम् ।
रतिस्तव कलावती रुचिरचित्रलेखे भ्रुवा-वहो विबुधयौवनं वहसि तन्वी पृथ्वीगता ॥ 58 ॥
॥ इति श्रीगीतगोविन्दे मानिनीवर्णने चतुरचतुर्भुजो नाम दशमः सर्गः ॥
|| daśamaḥ sargaḥ ||
|| caturacaturbhujaḥ ||
atrāntare masṛṇaroṣavaśāmasīm-niḥśvāsaniḥsahamukhīṃ sumukhīmupetya |
savrīḍamīkṣitasakhīvadanāṃ dinānte sānandagadgadapadaṃ harirityuvāca || 53 ||
|| gītaṃ 19 ||
vadasi yadi kiñcidapi dantarucikaumudī harati daratimiramatighoram |
sphuradadharasīdhave tava vadanacandramā rocayatu locanacakoram ||
priye cāruśīle muñca mayi mānamanidānaṃ sapadi madanānalo dahati mama mānasaṃ dehi mukhakamalamadhupānam || 1 ||
satyamevāsi yadi sudati mayi kopinī dehi kharanakhaśaraghātam |
ghaṭaya bhujabandhanaṃ janaya radakhaṇḍanaṃ yena vā bhavati sukhajātam || 2 ||
tvamasi mama bhūṣaṇaṃ tvamasi mama jīvanaṃ tvamasi bhavajaladhiratnam |
bhavatu bhavatīha mayi satatamanorodhini tatra mama hṛdayamatiratnam || 3 ||
nīlanalinābhamapi tanvi tava locanaṃ dhārayati kokanadarūpam |
kusumaśarabāṇabhāvena yadi rañjayasi kṛṣṇamidametadanurūpam || 4 ||
sphuratu kucakumbhayorupari maṇimañjarī rañjayatu tava hṛdayadeśam |
rasatu raśanāpi tava ghanajaghanamaṇḍale ghoṣayatu manmathanideśam || 5 ||
sthalakamalagañjanaṃ mama hṛdayarañjanaṃ janitaratiraṅgaparabhāgam |
bhaṇa masṛṇavāṇi karavāṇi padapaṅkajaṃ sarasalasadalaktakarāgam || 6 ||
smaragaralakhaṇḍanaṃ mama śirasi maṇḍanaṃ dehi padapallavamudāram |
jvalati mayi dāruṇo madanakadanāruṇo haratu tadupāhitavikāram || 7 ||
iti caṭulacāṭupaṭucāru muravairiṇo rādhikāmadhi vacanajātam |
jayati padmāvatīramaṇajayadevakavi-bhāratībhaṇitamatiśātam || 8 ||
parihara kṛtātaṅke śaṅkāṃ tvayā satataṃ ghana-stanajaghanayākrānte svānte parānavakāśini |
viśati vitanoranyo dhanyo na ko'pi mamāntaraṃ stanabharaparīrambhārambhe vidhehi vidheyatām || 54 ||
mugdhe vidhehi mayi nirdayadantadaṃśa-dorvallibandhanibiḍastanapīḍanāni |
caṇḍi tvameva mudamañca na pañcabāṇa-caṇḍālakāṇḍadalanādasavaḥ prayāntu || 55 ||
vyathayati vṛthā maunaṃ tanvi prapañcaya pañcamaṃ taruṇī madhurālāpaistāpaṃ vinodaya dṛṣṭibhiḥ |
sumukhi vimukhībhāvaṃ tāvadvimuñca na muñca māṃ svayamatiśayasnigdho mugdhe priyi'hamupasthitaḥ || 56 ||
bandhūkadyutibāndhavo'yamadharaḥ snigdho madhūkaccavi-rgaṇḍaścaṇḍi cakāsti nīlanalinaśrīmocanaṃ locanam |
nāsābhyeti tilaprasūnapadavīṃ kundābhadānti priye prāyastvanmukhasevayā vijayate viśvaṃ sa puṣpāyudhaḥ || 57 ||
dṛśau tava madālase vadanamindusandīpakaṃ gatirjanamanoramā vidhutarambhamūrudvayam |
ratistava kalāvatī ruciracitralekhe bhruvā-vaho vibudhayauvanaṃ vahasi tanvī pṛthvīgatā || 58 ||
|| iti śrīgītagovinde māninīvarṇane caturacaturbhujo nāma daśamaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.