॥ দশমঃ সর্গঃ ॥
॥ চতুরচতুর্ভুজঃ ॥
অত্রান্তরে মসৃণরোষবশামসীম্-নিঃশ্বাসনিঃসহমুখীং সুমুখীমুপেত্য ।
সব্রীডমীক্ষিতসখীবদনাং দিনান্তে সানন্দগদ্গদপদং হরিরিত্যুবাচ ॥ 53 ॥
॥ গীতং 19 ॥
বদসি যদি কিঞ্চিদপি দন্তরুচিকৌমুদী হরতি দরতিমিরমতিঘোরম্ ।
স্ফুরদধরসীধবে তব বদনচন্দ্রমা রোচযতু লোচনচকোরম্ ॥
প্রিযে চারুশীলে মুঞ্চ মযি মানমনিদানং সপদি মদনানলো দহতি মম মানসং দেহি মুখকমলমধুপানম্ ॥ 1 ॥
সত্যমেবাসি যদি সুদতি মযি কোপিনী দেহি খরনখশরঘাতম্ ।
ঘটয ভুজবন্ধনং জনয রদখণ্ডনং যেন বা ভবতি সুখজাতম্ ॥ 2 ॥
ত্বমসি মম ভূষণং ত্বমসি মম জীবনং ত্বমসি ভবজলধিরত্নম্ ।
ভবতু ভবতীহ মযি সততমনোরোধিনি তত্র মম হৃদযমতিরত্নম্ ॥ 3 ॥
নীলনলিনাভমপি তন্বি তব লোচনং ধারযতি কোকনদরূপম্ ।
কুসুমশরবাণভাবেন যদি রঞ্জযসি কৃষ্ণমিদমেতদনুরূপম্ ॥ 4 ॥
স্ফুরতু কুচকুম্ভযোরুপরি মণিমঞ্জরী রঞ্জযতু তব হৃদযদেশম্ ।
রসতু রশনাপি তব ঘনজঘনমণ্ডলে ঘোষযতু মন্মথনিদেশম্ ॥ 5 ॥
স্থলকমলগঞ্জনং মম হৃদযরঞ্জনং জনিতরতিরঙ্গপরভাগম্ ।
ভণ মসৃণবাণি করবাণি পদপঙ্কজং সরসলসদলক্তকরাগম্ ॥ 6 ॥
স্মরগরলখণ্ডনং মম শিরসি মণ্ডনং দেহি পদপল্লবমুদারম্ ।
জ্বলতি মযি দারুণো মদনকদনারুণো হরতু তদুপাহিতবিকারম্ ॥ 7 ॥
ইতি চটুলচাটুপটুচারু মুরবৈরিণো রাধিকামধি বচনজাতম্ ।
জযতি পদ্মাবতীরমণজযদেবকবি-ভারতীভণিতমতিশাতম্ ॥ 8 ॥
পরিহর কৃতাতঙ্কে শঙ্কাং ত্বযা সততং ঘন-স্তনজঘনযাক্রান্তে স্বান্তে পরানবকাশিনি ।
বিশতি বিতনোরন্যো ধন্যো ন কোঽপি মমান্তরং স্তনভরপরীরম্ভারম্ভে বিধেহি বিধেযতাম্ ॥ 54 ॥
মুগ্ধে বিধেহি মযি নির্দযদন্তদংশ-দোর্বল্লিবন্ধনিবিডস্তনপীডনানি ।
চণ্ডি ত্বমেব মুদমঞ্চ ন পঞ্চবাণ-চণ্ডালকাণ্ডদলনাদসবঃ প্রযান্তু ॥ 55 ॥
ব্যথযতি বৃথা মৌনং তন্বি প্রপঞ্চয পঞ্চমং তরুণী মধুরালাপৈস্তাপং বিনোদয দৃষ্টিভিঃ ।
সুমুখি বিমুখীভাবং তাবদ্বিমুঞ্চ ন মুঞ্চ মাং স্বযমতিশযস্নিগ্ধো মুগ্ধে প্রিযিঽহমুপস্থিতঃ ॥ 56 ॥
বন্ধূকদ্যুতিবান্ধবোঽযমধরঃ স্নিগ্ধো মধূকচ্চবি-র্গণ্ডশ্চণ্ডি চকাস্তি নীলনলিনশ্রীমোচনং লোচনম্ ।
নাসাভ্যেতি তিলপ্রসূনপদবীং কুন্দাভদান্তি প্রিযে প্রাযস্ত্বন্মুখসেবযা বিজযতে বিশ্বং স পুষ্পাযুধঃ ॥ 57 ॥
দৃশৌ তব মদালসে বদনমিন্দুসন্দীপকং গতির্জনমনোরমা বিধুতরম্ভমূরুদ্বযম্ ।
রতিস্তব কলাবতী রুচিরচিত্রলেখে ভ্রুবা-বহো বিবুধযৌবনং বহসি তন্বী পৃথ্বীগতা ॥ 58 ॥
॥ ইতি শ্রীগীতগোবিন্দে মানিনীবর্ণনে চতুরচতুর্ভুজো নাম দশমঃ সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| daśamaḥ sargaḥ ||
|| caturacaturbhujaḥ ||
atrāntare masṛṇaroṣavaśāmasīm-niḥśvāsaniḥsahamukhīṃ sumukhīmupetya |
savrīḍamīkṣitasakhīvadanāṃ dinānte sānandagadgadapadaṃ harirityuvāca || 53 ||
|| gītaṃ 19 ||
vadasi yadi kiñcidapi dantarucikaumudī harati daratimiramatighoram |
sphuradadharasīdhave tava vadanacandramā rocayatu locanacakoram ||
priye cāruśīle muñca mayi mānamanidānaṃ sapadi madanānalo dahati mama mānasaṃ dehi mukhakamalamadhupānam || 1 ||
satyamevāsi yadi sudati mayi kopinī dehi kharanakhaśaraghātam |
ghaṭaya bhujabandhanaṃ janaya radakhaṇḍanaṃ yena vā bhavati sukhajātam || 2 ||
tvamasi mama bhūṣaṇaṃ tvamasi mama jīvanaṃ tvamasi bhavajaladhiratnam |
bhavatu bhavatīha mayi satatamanorodhini tatra mama hṛdayamatiratnam || 3 ||
nīlanalinābhamapi tanvi tava locanaṃ dhārayati kokanadarūpam |
kusumaśarabāṇabhāvena yadi rañjayasi kṛṣṇamidametadanurūpam || 4 ||
sphuratu kucakumbhayorupari maṇimañjarī rañjayatu tava hṛdayadeśam |
rasatu raśanāpi tava ghanajaghanamaṇḍale ghoṣayatu manmathanideśam || 5 ||
sthalakamalagañjanaṃ mama hṛdayarañjanaṃ janitaratiraṅgaparabhāgam |
bhaṇa masṛṇavāṇi karavāṇi padapaṅkajaṃ sarasalasadalaktakarāgam || 6 ||
smaragaralakhaṇḍanaṃ mama śirasi maṇḍanaṃ dehi padapallavamudāram |
jvalati mayi dāruṇo madanakadanāruṇo haratu tadupāhitavikāram || 7 ||
iti caṭulacāṭupaṭucāru muravairiṇo rādhikāmadhi vacanajātam |
jayati padmāvatīramaṇajayadevakavi-bhāratībhaṇitamatiśātam || 8 ||
parihara kṛtātaṅke śaṅkāṃ tvayā satataṃ ghana-stanajaghanayākrānte svānte parānavakāśini |
viśati vitanoranyo dhanyo na ko'pi mamāntaraṃ stanabharaparīrambhārambhe vidhehi vidheyatām || 54 ||
mugdhe vidhehi mayi nirdayadantadaṃśa-dorvallibandhanibiḍastanapīḍanāni |
caṇḍi tvameva mudamañca na pañcabāṇa-caṇḍālakāṇḍadalanādasavaḥ prayāntu || 55 ||
vyathayati vṛthā maunaṃ tanvi prapañcaya pañcamaṃ taruṇī madhurālāpaistāpaṃ vinodaya dṛṣṭibhiḥ |
sumukhi vimukhībhāvaṃ tāvadvimuñca na muñca māṃ svayamatiśayasnigdho mugdhe priyi'hamupasthitaḥ || 56 ||
bandhūkadyutibāndhavo'yamadharaḥ snigdho madhūkaccavi-rgaṇḍaścaṇḍi cakāsti nīlanalinaśrīmocanaṃ locanam |
nāsābhyeti tilaprasūnapadavīṃ kundābhadānti priye prāyastvanmukhasevayā vijayate viśvaṃ sa puṣpāyudhaḥ || 57 ||
dṛśau tava madālase vadanamindusandīpakaṃ gatirjanamanoramā vidhutarambhamūrudvayam |
ratistava kalāvatī ruciracitralekhe bhruvā-vaho vibudhayauvanaṃ vahasi tanvī pṛthvīgatā || 58 ||
|| iti śrīgītagovinde māninīvarṇane caturacaturbhujo nāma daśamaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ दशमः सर्गः ॥
॥ चतुरचतुर्भुजः ॥
अत्रान्तरे मसृणरोषवशामसीम्-निःश्वासनिःसहमुखीं सुमुखीमुपेत्य ।
सव्रीडमीक्षितसखीवदनां दिनान्ते सानन्दगद्गदपदं हरिरित्युवाच ॥ 53 ॥
॥ गीतं 19 ॥
वदसि यदि किञ्चिदपि दन्तरुचिकौमुदी हरति दरतिमिरमतिघोरम् ।
स्फुरदधरसीधवे तव वदनचन्द्रमा रोचयतु लोचनचकोरम् ॥
प्रिये चारुशीले मुञ्च मयि मानमनिदानं सपदि मदनानलो दहति मम मानसं देहि मुखकमलमधुपानम् ॥ 1 ॥
सत्यमेवासि यदि सुदति मयि कोपिनी देहि खरनखशरघातम् ।
घटय भुजबन्धनं जनय रदखण्डनं येन वा भवति सुखजातम् ॥ 2 ॥
त्वमसि मम भूषणं त्वमसि मम जीवनं त्वमसि भवजलधिरत्नम् ।
भवतु भवतीह मयि सततमनोरोधिनि तत्र मम हृदयमतिरत्नम् ॥ 3 ॥
नीलनलिनाभमपि तन्वि तव लोचनं धारयति कोकनदरूपम् ।
कुसुमशरबाणभावेन यदि रञ्जयसि कृष्णमिदमेतदनुरूपम् ॥ 4 ॥
स्फुरतु कुचकुम्भयोरुपरि मणिमञ्जरी रञ्जयतु तव हृदयदेशम् ।
रसतु रशनापि तव घनजघनमण्डले घोषयतु मन्मथनिदेशम् ॥ 5 ॥
स्थलकमलगञ्जनं मम हृदयरञ्जनं जनितरतिरङ्गपरभागम् ।
भण मसृणवाणि करवाणि पदपङ्कजं सरसलसदलक्तकरागम् ॥ 6 ॥
स्मरगरलखण्डनं मम शिरसि मण्डनं देहि पदपल्लवमुदारम् ।
ज्वलति मयि दारुणो मदनकदनारुणो हरतु तदुपाहितविकारम् ॥ 7 ॥
इति चटुलचाटुपटुचारु मुरवैरिणो राधिकामधि वचनजातम् ।
जयति पद्मावतीरमणजयदेवकवि-भारतीभणितमतिशातम् ॥ 8 ॥
परिहर कृतातङ्के शङ्कां त्वया सततं घन-स्तनजघनयाक्रान्ते स्वान्ते परानवकाशिनि ।
विशति वितनोरन्यो धन्यो न कोऽपि ममान्तरं स्तनभरपरीरम्भारम्भे विधेहि विधेयताम् ॥ 54 ॥
मुग्धे विधेहि मयि निर्दयदन्तदंश-दोर्वल्लिबन्धनिबिडस्तनपीडनानि ।
चण्डि त्वमेव मुदमञ्च न पञ्चबाण-चण्डालकाण्डदलनादसवः प्रयान्तु ॥ 55 ॥
व्यथयति वृथा मौनं तन्वि प्रपञ्चय पञ्चमं तरुणी मधुरालापैस्तापं विनोदय दृष्टिभिः ।
सुमुखि विमुखीभावं तावद्विमुञ्च न मुञ्च मां स्वयमतिशयस्निग्धो मुग्धे प्रियिऽहमुपस्थितः ॥ 56 ॥
बन्धूकद्युतिबान्धवोऽयमधरः स्निग्धो मधूकच्चवि-र्गण्डश्चण्डि चकास्ति नीलनलिनश्रीमोचनं लोचनम् ।
नासाभ्येति तिलप्रसूनपदवीं कुन्दाभदान्ति प्रिये प्रायस्त्वन्मुखसेवया विजयते विश्वं स पुष्पायुधः ॥ 57 ॥
दृशौ तव मदालसे वदनमिन्दुसन्दीपकं गतिर्जनमनोरमा विधुतरम्भमूरुद्वयम् ।
रतिस्तव कलावती रुचिरचित्रलेखे भ्रुवा-वहो विबुधयौवनं वहसि तन्वी पृथ्वीगता ॥ 58 ॥
॥ इति श्रीगीतगोविन्दे मानिनीवर्णने चतुरचतुर्भुजो नाम दशमः सर्गः ॥
|| daśamaḥ sargaḥ ||
|| caturacaturbhujaḥ ||
atrāntare masṛṇaroṣavaśāmasīm-niḥśvāsaniḥsahamukhīṃ sumukhīmupetya |
savrīḍamīkṣitasakhīvadanāṃ dinānte sānandagadgadapadaṃ harirityuvāca || 53 ||
|| gītaṃ 19 ||
vadasi yadi kiñcidapi dantarucikaumudī harati daratimiramatighoram |
sphuradadharasīdhave tava vadanacandramā rocayatu locanacakoram ||
priye cāruśīle muñca mayi mānamanidānaṃ sapadi madanānalo dahati mama mānasaṃ dehi mukhakamalamadhupānam || 1 ||
satyamevāsi yadi sudati mayi kopinī dehi kharanakhaśaraghātam |
ghaṭaya bhujabandhanaṃ janaya radakhaṇḍanaṃ yena vā bhavati sukhajātam || 2 ||
tvamasi mama bhūṣaṇaṃ tvamasi mama jīvanaṃ tvamasi bhavajaladhiratnam |
bhavatu bhavatīha mayi satatamanorodhini tatra mama hṛdayamatiratnam || 3 ||
nīlanalinābhamapi tanvi tava locanaṃ dhārayati kokanadarūpam |
kusumaśarabāṇabhāvena yadi rañjayasi kṛṣṇamidametadanurūpam || 4 ||
sphuratu kucakumbhayorupari maṇimañjarī rañjayatu tava hṛdayadeśam |
rasatu raśanāpi tava ghanajaghanamaṇḍale ghoṣayatu manmathanideśam || 5 ||
sthalakamalagañjanaṃ mama hṛdayarañjanaṃ janitaratiraṅgaparabhāgam |
bhaṇa masṛṇavāṇi karavāṇi padapaṅkajaṃ sarasalasadalaktakarāgam || 6 ||
smaragaralakhaṇḍanaṃ mama śirasi maṇḍanaṃ dehi padapallavamudāram |
jvalati mayi dāruṇo madanakadanāruṇo haratu tadupāhitavikāram || 7 ||
iti caṭulacāṭupaṭucāru muravairiṇo rādhikāmadhi vacanajātam |
jayati padmāvatīramaṇajayadevakavi-bhāratībhaṇitamatiśātam || 8 ||
parihara kṛtātaṅke śaṅkāṃ tvayā satataṃ ghana-stanajaghanayākrānte svānte parānavakāśini |
viśati vitanoranyo dhanyo na ko'pi mamāntaraṃ stanabharaparīrambhārambhe vidhehi vidheyatām || 54 ||
mugdhe vidhehi mayi nirdayadantadaṃśa-dorvallibandhanibiḍastanapīḍanāni |
caṇḍi tvameva mudamañca na pañcabāṇa-caṇḍālakāṇḍadalanādasavaḥ prayāntu || 55 ||
vyathayati vṛthā maunaṃ tanvi prapañcaya pañcamaṃ taruṇī madhurālāpaistāpaṃ vinodaya dṛṣṭibhiḥ |
sumukhi vimukhībhāvaṃ tāvadvimuñca na muñca māṃ svayamatiśayasnigdho mugdhe priyi'hamupasthitaḥ || 56 ||
bandhūkadyutibāndhavo'yamadharaḥ snigdho madhūkaccavi-rgaṇḍaścaṇḍi cakāsti nīlanalinaśrīmocanaṃ locanam |
nāsābhyeti tilaprasūnapadavīṃ kundābhadānti priye prāyastvanmukhasevayā vijayate viśvaṃ sa puṣpāyudhaḥ || 57 ||
dṛśau tava madālase vadanamindusandīpakaṃ gatirjanamanoramā vidhutarambhamūrudvayam |
ratistava kalāvatī ruciracitralekhe bhruvā-vaho vibudhayauvanaṃ vahasi tanvī pṛthvīgatā || 58 ||
|| iti śrīgītagovinde māninīvarṇane caturacaturbhujo nāma daśamaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.