അഷ്ടാവക്ര ഉവാച ॥
കൃതാകൃതേ ച ദ്വന്ദ്വാനി കദാ ശാന്താനി കസ്യ വാ ।
ഏവം ജ്ഞാത്വേഹ നിര്വേദാദ് ഭവ ത്യാഗപരോഽവ്രതീ ॥ 9-1॥
കസ്യാപി താത ധന്യസ്യ ലോകചേഷ്ടാവലോകനാത് ।
ജീവിതേച്ഛാ ബുഭുക്ഷാ ച ബുഭുത്സോപശമം ഗതാഃ ॥ 9-2॥
അനിത്യം സര്വമേവേദം താപത്രിതയദൂഷിതമ് ।
അസാരം നിന്ദിതം ഹേയമിതി നിശ്ചിത്യ ശാമ്യതി ॥ 9-3॥
കോഽസൌ കാലോ വയഃ കിം വാ യത്ര ദ്വന്ദ്വാനി നോ നൃണാമ് ।
താന്യുപേക്ഷ്യ യഥാപ്രാപ്തവര്തീ സിദ്ധിമവാപ്നുയാത് ॥ 9-4॥
നാനാ മതം മഹര്ഷീണാം സാധൂനാം യോഗിനാം തഥാ ।
ദൃഷ്ട്വാ നിര്വേദമാപന്നഃ കോ ന ശാമ്യതി മാനവഃ ॥ 9-5॥
കൃത്വാ മൂര്തിപരിജ്ഞാനം ചൈതന്യസ്യ ന കിം ഗുരുഃ ।
നിര്വേദസമതായുക്ത്യാ യസ്താരയതി സംസൃതേഃ ॥ 9-6॥
പശ്യ ഭൂതവികാരാംസ്ത്വം ഭൂതമാത്രാന് യഥാര്ഥതഃ ।
തത്ക്ഷണാദ് ബന്ധനിര്മുക്തഃ സ്വരൂപസ്ഥോ ഭവിഷ്യസി ॥ 9-7॥
വാസനാ ഏവ സംസാര ഇതി സര്വാ വിമുഞ്ച താഃ ।
തത്ത്യാഗോ വാസനാത്യാഗാത്സ്ഥിതിരദ്യ യഥാ തഥാ ॥ 9-8॥
Roman (IAST) Transliteration
aṣṭāvakra uvāca ||
kṛtākṛte ca dvandvāni kadā śāntāni kasya vā |
evaṃ jñātveha nirvedād bhava tyāgaparo'vratī || 9-1||
kasyāpi tāta dhanyasya lokaceṣṭāvalokanāt |
jīvitecchā bubhukṣā ca bubhutsopaśamaṃ gatāḥ || 9-2||
anityaṃ sarvamevedaṃ tāpatritayadūṣitam |
asāraṃ ninditaṃ heyamiti niścitya śāmyati || 9-3||
ko'sau kālo vayaḥ kiṃ vā yatra dvandvāni no nṛṇām |
tānyupekṣya yathāprāptavartī siddhimavāpnuyāt || 9-4||
nānā mataṃ maharṣīṇāṃ sādhūnāṃ yogināṃ tathā |
dṛṣṭvā nirvedamāpannaḥ ko na śāmyati mānavaḥ || 9-5||
kṛtvā mūrtiparijñānaṃ caitanyasya na kiṃ guruḥ |
nirvedasamatāyuktyā yastārayati saṃsṛteḥ || 9-6||
paśya bhūtavikārāṃstvaṃ bhūtamātrān yathārthataḥ |
tatkṣaṇād bandhanirmuktaḥ svarūpastho bhaviṣyasi || 9-7||
vāsanā eva saṃsāra iti sarvā vimuñca tāḥ |
tattyāgo vāsanātyāgātsthitiradya yathā tathā || 9-8||
Sanskrit — Devanagari (original)
अष्टावक्र उवाच ॥
कृताकृते च द्वन्द्वानि कदा शान्तानि कस्य वा ।
एवं ज्ञात्वेह निर्वेदाद् भव त्यागपरोऽव्रती ॥ 9-1॥
कस्यापि तात धन्यस्य लोकचेष्टावलोकनात् ।
जीवितेच्छा बुभुक्षा च बुभुत्सोपशमं गताः ॥ 9-2॥
अनित्यं सर्वमेवेदं तापत्रितयदूषितम् ।
असारं निन्दितं हेयमिति निश्चित्य शाम्यति ॥ 9-3॥
कोऽसौ कालो वयः किं वा यत्र द्वन्द्वानि नो नृणाम् ।
तान्युपेक्ष्य यथाप्राप्तवर्ती सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ 9-4॥
नाना मतं महर्षीणां साधूनां योगिनां तथा ।
दृष्ट्वा निर्वेदमापन्नः को न शाम्यति मानवः ॥ 9-5॥
कृत्वा मूर्तिपरिज्ञानं चैतन्यस्य न किं गुरुः ।
निर्वेदसमतायुक्त्या यस्तारयति संसृतेः ॥ 9-6॥
पश्य भूतविकारांस्त्वं भूतमात्रान् यथार्थतः ।
तत्क्षणाद् बन्धनिर्मुक्तः स्वरूपस्थो भविष्यसि ॥ 9-7॥
वासना एव संसार इति सर्वा विमुञ्च ताः ।
तत्त्यागो वासनात्यागात्स्थितिरद्य यथा तथा ॥ 9-8॥
aṣṭāvakra uvāca ||
kṛtākṛte ca dvandvāni kadā śāntāni kasya vā |
evaṃ jñātveha nirvedād bhava tyāgaparo'vratī || 9-1||
kasyāpi tāta dhanyasya lokaceṣṭāvalokanāt |
jīvitecchā bubhukṣā ca bubhutsopaśamaṃ gatāḥ || 9-2||
anityaṃ sarvamevedaṃ tāpatritayadūṣitam |
asāraṃ ninditaṃ heyamiti niścitya śāmyati || 9-3||
ko'sau kālo vayaḥ kiṃ vā yatra dvandvāni no nṛṇām |
tānyupekṣya yathāprāptavartī siddhimavāpnuyāt || 9-4||
nānā mataṃ maharṣīṇāṃ sādhūnāṃ yogināṃ tathā |
dṛṣṭvā nirvedamāpannaḥ ko na śāmyati mānavaḥ || 9-5||
kṛtvā mūrtiparijñānaṃ caitanyasya na kiṃ guruḥ |
nirvedasamatāyuktyā yastārayati saṃsṛteḥ || 9-6||
paśya bhūtavikārāṃstvaṃ bhūtamātrān yathārthataḥ |
tatkṣaṇād bandhanirmuktaḥ svarūpastho bhaviṣyasi || 9-7||
vāsanā eva saṃsāra iti sarvā vimuñca tāḥ |
tattyāgo vāsanātyāgātsthitiradya yathā tathā || 9-8||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.