Krishna

4.1 - ಯುಞ್ಜಾನಃ ಪ್ರಥಮಮ್ಮನಃ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾ ಪಾಠಃ

4.1 - Yunjanah Prathamammanah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

✍️ Vedic 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ಞ್ಚತುರ್ಥಕಾಣ್ಡೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಶ್ನಃ- ಅಗ್ನಿಚಿತ್ಯಙ್ಗ ಮನ್ತ್ರಪಾಠಾಭಿಧಾನಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಯು॒ಞ್ಜಾ॒ನಃ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮ-ಮ್ಮನ॑ಸ್ತ॒ತ್ವಾಯ॑ ಸವಿ॒ತಾ ಧಿಯಃ॑ । ಅ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ರ್ನಿ॒ಚಾಯ್ಯ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅದ್ಧ್ಯಾ ಽಭ॑ರತ್ ॥ ಯು॒ಕ್ತ್ವಾಯ॒ ಮನ॑ಸಾ ದೇ॒ವಾನ್-ಥ್ಸುವ॑ರ್ಯ॒ತೋ ಧಿ॒ಯಾ ದಿವ᳚ಮ್ । ಬೃ॒ಹಜ್ಜ್ಯೋತಿಃ॑ ಕರಿಷ್ಯ॒ತ-ಸ್ಸ॑ವಿ॒ತಾ ಪ್ರಸು॑ವಾತಿ॒ ತಾನ್ ॥ ಯು॒ಕ್ತೇನ॒ ಮನ॑ಸಾ ವ॒ಯ-ನ್ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತು-ಸ್ಸ॒ವೇ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗೇಯಾ॑ಯ॒ ಶಕ್ತ್ಯೈ᳚ ॥ ಯು॒ಞ್ಜತೇ॒ ಮನ॑ ಉ॒ತ ಯು॑ಞ್ಜತೇ॒ ಧಿಯೋ॒ ವಿಪ್ರಾ॒ ವಿಪ್ರ॑ಸ್ಯ ಬೃಹ॒ತೋ ವಿ॑ಪ॒ಶ್ಚಿತಃ॑ । ವಿ ಹೋತ್ರಾ॑ ದಧೇ ವಯುನಾ॒ ವಿದೇಕ॒ ಇ- [ವಯುನಾ॒ ವಿದೇಕ॒ ಇತ್, ಮ॒ಹೀ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑] 1
-ನ್ಮ॒ಹೀ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತುಃ ಪರಿ॑ಷ್ಟುತಿಃ ॥ ಯು॒ಜೇ ವಾ॒-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಪೂ॒ರ್ವ್ಯ-ನ್ನಮೋ॑ಭಿ॒ರ್ವಿ ಶ್ಲೋಕಾ॑ ಯನ್ತಿ ಪ॒ಥ್ಯೇ॑ವ॒ ಸೂರಾಃ᳚ । ಶೃ॒ಣ್ವನ್ತಿ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ಅ॒ಮೃತ॑ಸ್ಯ ಪು॒ತ್ರಾ ಆ ಯೇ ಧಾಮಾ॑ನಿ ದಿ॒ವ್ಯಾನಿ॑ ತ॒ಸ್ಥುಃ ॥ ಯಸ್ಯ॑ ಪ್ರ॒ಯಾಣ॒ಮನ್ವ॒ನ್ಯ ಇದ್ಯ॒ಯುರ್ದೇ॒ವಾ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಮಹಿ॒ಮಾನ॒ಮರ್ಚ॑ತಃ । ಯಃ ಪಾರ್ಥಿ॑ವಾನಿ ವಿಮ॒ಮೇ ಸ ಏತ॑ಶೋ॒ ರಜಾಗ್ಂ॑ಸಿ ದೇ॒ವ-ಸ್ಸ॑ವಿ॒ತಾ ಮ॑ಹಿತ್ವ॒ನಾ ॥ ದೇವ॑ ಸವಿತಃ॒ ಪ್ರಸು॑ವ ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಸ॑ವ [ ] 2
ಯ॒ಜ್ಞಪ॑ತಿ॒-ಮ್ಭಗಾ॑ಯ ದಿ॒ವ್ಯೋ ಗ॑ನ್ಧ॒ರ್ವಃ । ಕೇ॒ತ॒ಪೂಃ ಕೇತ॑ನ್ನಃ ಪುನಾತು ವಾ॒ಚಸ್ಪತಿ॒ರ್ವಾಚ॑ಮ॒ದ್ಯ ಸ್ವ॑ದಾತಿ ನಃ ॥ ಇ॒ಮ-ನ್ನೋ॑ ದೇವ ಸವಿತರ್ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಸು॑ವ ದೇವಾ॒ಯುವಗ್ಂ॑ ಸಖಿ॒ವಿದಗ್ಂ॑ ಸತ್ರಾ॒ಜಿತ॑-ನ್ಧನ॒ಜಿತಗ್ಂ॑ ಸುವ॒ರ್ಜಿತ᳚ಮ್ ॥ ಋ॒ಚಾ ಸ್ತೋಮ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯ ಗಾಯ॒ತ್ರೇಣ॑ ರಥನ್ತ॒ರಮ್ । ಬೃ॒ಹ-ದ್ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರವ॑ರ್ತನಿ ॥ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ತ್ವಾ ಸವಿ॒ತುಃ ಪ್ರ॑ಸ॒ವೇ᳚ ಽಶ್ವಿನೋ᳚ರ್ಬಾ॒ಹುಭ್ಯಾ᳚-ಮ್ಪೂ॒ಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾ᳚ಭ್ಯಾ-ಙ್ಗಾಯ॒ತ್ರೇಣ॒ ಛನ್ದ॒ಸಾ ಽಽದ॑ದೇ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವದಭ್ರಿ॑ರಸಿ॒ ನಾರಿ॑- [ನಾರಿಃ॑, ಅ॒ಸಿ॒ ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥಾ॑-] 3
-ರಸಿ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥಾ॑-ದ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑ಮಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವದಾ ಭ॑ರ॒ ತ್ರೈಷ್ಟು॑ಭೇನ ತ್ವಾ॒ ಛನ್ದ॒ಸಾ ಽಽದ॑ದೇ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ಬಭ್ರಿ॑ರಸಿ॒ ನಾರಿ॑ರಸಿ॒ ತ್ವಯಾ॑ ವ॒ಯಗ್ಂ ಸ॒ಧಸ್ಥ॒ ಆಗ್ನಿಗ್ಂ ಶ॑ಕೇಮ॒ ಖನಿ॑ತು-ಮ್ಪುರೀ॒ಷ್ಯ॑-ಞ್ಜಾಗ॑ತೇನ ತ್ವಾ॒ ಛನ್ದ॒ಸಾ ಽಽದ॑ದೇ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವದ್ಧಸ್ತ॑ ಆ॒ಧಾಯ॑ ಸವಿ॒ತಾ ಬಿಭ್ರ॒ದಭ್ರಿಗ್ಂ॑ ಹಿರ॒ಣ್ಯಯೀ᳚ಮ್ । ತಯಾ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒ರಜ॑ಸ್ರ॒-ಮಿದ॒ಗ್ನಿ-ಙ್ಖಾ॒ತ್ವೀ ನ॒ ಆ ಭ॒ರಾನು॑ಷ್ಟುಭೇನ ತ್ವಾ॒ ಛನ್ದ॒ಸಾ ಽಽದ॑ದೇ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವತ್ ॥ 4 ॥
(ಇ--ದ್ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಸು॑ವ॒ - ನಾರಿ॒ - ರಾನು॑ಷ್ಟುಭೇನ ತ್ವಾ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ॒ - ತ್ರೀಣಿ॑ ಚ) (ಅ. 1)
ಇ॒ಮಾಮ॑ಗೃಭ್ಣ-ನ್ರಶ॒ನಾಮೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಪೂರ್ವ॒ ಆಯು॑ಷಿ ವಿ॒ದಥೇ॑ಷು ಕ॒ವ್ಯಾ । ತಯಾ॑ ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸು॒ತಮಾ ಬ॑ಭೂವುರ್-ಋ॒ತಸ್ಯ॒ ಸಾಮ᳚ನ್-ಥ್ಸ॒ರಮಾ॒ರಪ॑ನ್ತೀ ॥ ಪ್ರತೂ᳚ರ್ತಂ-ವಾಁಜಿ॒ನ್ನಾ ದ್ರ॑ವ॒ ವರಿ॑ಷ್ಠಾ॒ಮನು॑ ಸಂ॒​ವಁತ᳚ಮ್ । ದಿ॒ವಿ ತೇ॒ ಜನ್ಮ॑ ಪರ॒ಮಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ॒ ನಾಭಿಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಮಧಿ॒ ಯೋನಿಃ॑ ॥ ಯು॒ಞ್ಜಾಥಾ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಸ॑ಭಂ-ಯುಁ॒ವಮ॒ಸ್ಮಿನ್. ಯಾಮೇ॑ ವೃಷಣ್ವಸೂ । ಅ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಭರ॑ನ್ತಮಸ್ಮ॒ಯುಮ್ ॥ ಯೋಗೇ॑ಯೋಗೇ ತ॒ವಸ್ತ॑ರಂ॒-ವಾಁಜೇ॑ವಾಜೇ ಹವಾಮಹೇ । ಸಖಾ॑ಯ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ಮ॒ತಯೇ᳚ ॥ ಪ್ರ॒ತೂರ್ವ॒- [ಪ್ರ॒ತೂರ್ವನ್ನ್॑, ಏಹ್ಯ॑ವ॒ಕ್ರಾಮ॒ನ್ನಶ॑ಸ್ತೀ] 5
-ನ್ನೇಹ್ಯ॑ವ॒ಕ್ರಾಮ॒ನ್ನಶ॑ಸ್ತೀ ರು॒ದ್ರಸ್ಯ॒ ಗಾಣ॑ಪತ್ಯಾ-ನ್ಮಯೋ॒ಭೂರೇಹಿ॑ । ಉ॒ರ್ವ॑ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒ಮನ್ವಿ॑ಹಿ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ಗ॑ವ್ಯೂತಿ॒ರಭ॑ಯಾನಿ ಕೃ॒ಣ್ವನ್ನ್ ॥ ಪೂ॒ಷ್ಣಾ ಸ॒ಯುಜಾ॑ ಸ॒ಹ । ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥಾ॑ದ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರಿ॒ಷ್ಯ॑-ಮಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದಚ್ಛೇ᳚ಹ್ಯ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑ -ಮಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವದ-ಚ್ಛೇ॑ಮೋ॒-ಽಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑-ಮಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ಭ॑ರಿಷ್ಯಾಮೋ॒-ಽಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑-ಮಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ಭ॑ರಾಮಃ ॥ ಅನ್ವ॒ಗ್ನಿರು॒ಷಸಾ॒-ಮಗ್ರ॑ಮಖ್ಯ॒-ದನ್ವಹಾ॑ನಿ ಪ್ರಥ॒ಮೋ ಜಾ॒ತವೇ॑ದಾಃ । ಅನು॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ [ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ, ಪು॒ರು॒ತ್ರಾ ಚ॑] 6
ಪುರು॒ತ್ರಾ ಚ॑ ರ॒ಶ್ಮೀನನು॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಆ ತ॑ತಾನ ॥ ಆ॒ಗತ್ಯ॑ ವಾ॒ಜ್ಯದ್ಧ್ವ॑ನ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॒ ಮೃಧೋ॒ ವಿಧೂ॑ನುತೇ । ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಸ॒ಧಸ್ಥೇ॑ ಮಹ॒ತಿ ಚಕ್ಷು॑ಷಾ॒ ನಿ ಚಿ॑ಕೀಷತೇ ॥ ಆ॒ಕ್ರಮ್ಯ॑ ವಾಜಿ-ನ್ಪೃಥಿ॒ವೀಮ॒ಗ್ನಿಮಿ॑ಚ್ಛ ರು॒ಚಾ ತ್ವಮ್ । ಭೂಮ್ಯಾ॑ ವೃ॒ತ್ವಾಯ॑ ನೋ ಬ್ರೂಹಿ॒ ಯತಃ॒ ಖನಾ॑ಮ॒ ತಂ-ವಁ॒ಯಮ್ ॥ ದ್ಯೌಸ್ತೇ॑ ಪೃ॒ಷ್ಠ-ಮ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಸ॒ಧಸ್ಥ॑ಮಾ॒ತ್ಮಾ ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಗ್ಂ ಸಮು॒ದ್ರಸ್ತೇ॒ ಯೋನಿಃ॑ । ವಿ॒ಖ್ಯಾಯ॒ ಚಕ್ಷು॑ಷಾ॒ ತ್ವಮ॒ಭಿ ತಿ॑ಷ್ಠ [ತ್ವಮ॒ಭಿ ತಿ॑ಷ್ಠ, ಪೃ॒ತ॒ನ್ಯ॒ತಃ ।] 7
ಪೃತನ್ಯ॒ತಃ ॥ ಉತ್ಕ್ರಾ॑ಮ ಮಹ॒ತೇ ಸೌಭ॑ಗಾಯಾ॒-ಸ್ಮಾದಾ॒ಸ್ಥಾನಾ᳚-ದ್ದ್ರವಿಣೋ॒ದಾ ವಾ॑ಜಿನ್ನ್ । ವ॒ಯಗ್ಗ್​ ಸ್ಯಾ॑ಮ ಸುಮ॒ತೌ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅ॒ಗ್ನಿ-ಙ್ಖ॑ನಿ॒ಷ್ಯನ್ತ॑ ಉ॒ಪಸ್ಥೇ॑ ಅಸ್ಯಾಃ ॥ ಉದ॑ಕ್ರಮೀ-ದ್ದ್ರವಿಣೋ॒ದಾ ವಾ॒ಜ್ಯರ್ವಾ-ಽಕ॒-ಸ್ಸ ಲೋ॒ಕಗ್ಂ ಸುಕೃ॑ತ-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಃ । ತತಃ॑ ಖನೇಮ ಸು॒ಪ್ರತೀ॑ಕಮ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಸುವೋ॒ ರುಹಾ॑ಣಾ॒ ಅಧಿ॒ ನಾಕ॑ ಉತ್ತ॒ಮೇ ॥ ಅ॒ಪೋ ದೇ॒ವೀರುಪ॑ ಸೃಜ॒ ಮಧು॑ಮತೀರಯ॒ಕ್ಷ್ಮಾಯ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯಃ॑ । ತಾಸಾ॒ಗ್॒ ಸ್ಥಾನಾ॒ದುಜ್ಜಿ॑ಹತಾ॒-ಮೋಷ॑ಧಯ-ಸ್ಸುಪಿಪ್ಪ॒ಲಾಃ ॥ ಜಿಘ॑- [ಜಿಘ॑ರ್ಮಿ, ಅ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಮನ॑ಸಾ] 8
-ರ್ಮ್ಯ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಮನ॑ಸಾ ಘೃ॒ತೇನ॑ ಪ್ರತಿ॒ಕ್ಷ್ಯನ್ತ॒-ಮ್ಭುವ॑ನಾನಿ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ । ಪೃ॒ಥು-ನ್ತಿ॑ರ॒ಶ್ಚಾ ವಯ॑ಸಾ ಬೃ॒ಹನ್ತಂ॒-ವ್ಯಁಚಿ॑ಷ್ಠ॒ಮನ್ನಗ್ಂ॑ ರಭ॒ಸಂ-ವಿಁದಾ॑ನಮ್ ॥ ಆ ತ್ವಾ॑ ಜಿಘರ್ಮಿ॒ ವಚ॑ಸಾ ಘೃ॒ತೇನಾ॑-ಽರ॒ಕ್ಷಸಾ॒ ಮನ॑ಸಾ॒ ತಜ್ಜು॑ಷಸ್ವ । ಮರ್ಯ॑ಶ್ರೀ-ಸ್ಸ್ಪೃಹ॒ಯ-ದ್ವ॑ರ್ಣೋ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ನಾ-ಽಭಿ॒ಮೃಶೇ॑ ತ॒ನುವಾ॒ ಜರ್​ಹೃ॑ಷಾಣಃ ॥ ಪರಿ॒ ವಾಜ॑ಪತಿಃ ಕ॒ವಿರ॒ಗ್ನಿರ್-ಹ॒ವ್ಯಾನ್ಯ॑ಕ್ರಮೀತ್ । ದಧ॒-ದ್ರತ್ನಾ॑ನಿ ದಾ॒ಶುಷೇ᳚ ॥ ಪರಿ॑ ತ್ವಾ-ಽಗ್ನೇ॒ ಪುರಂ॑-ವಁ॒ಯಂ-ವಿಁಪ್ರಗ್ಂ॑ ಸಹಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ । ಧೃ॒ಷ-ದ್ವ॑ರ್ಣ-ನ್ದಿ॒ವೇದಿ॑ವೇ ಭೇ॒ತ್ತಾರ॑-ಮ್ಭಙ್ಗು॒ರಾವ॑ತಃ ॥ ತ್ವಮ॑ಗ್ನೇ॒ ದ್ಯುಭಿ॒ಸ್ತ್ವ-ಮಾ॑ಶುಶು॒ಕ್ಷಣಿ॒ಸ್ತ್ವ-ಮ॒ದ್ಭ್ಯಸ್ತ್ವ-ಮಶ್ಮ॑ನ॒ಸ್ಪರಿ॑ । ತ್ವಂ-ವಁನೇ᳚ಭ್ಯ॒ ಸ್ತ್ವಮೋಷ॑ಧೀಭ್ಯ॒ ಸ್ತ್ವ-ನ್ನೃ॒ಣಾ-ನ್ನೃ॑ಪತೇ ಜಾಯಸೇ॒ ಶುಚಿಃ॑ ॥ 9 ॥
(ಪ್ರ॒ತೂರ್ವ॒ನ್ಥ್ - ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ - ತಿಷ್ಠ॒ - ಜಿಘ॑ರ್ಮಿ - ಭೇ॒ತ್ತಾರಂ॑ - ಁವಿಗ್ಂಶ॒ತಿಶ್ಚ॑) (ಅ. 2)
ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ತ್ವಾ ಸವಿ॒ತುಃ ಪ್ರ॑ಸ॒ವೇ᳚-ಽಶ್ವಿನೋ᳚ ರ್ಬಾ॒ಹುಭ್ಯಾ᳚-ಮ್ಪೂ॒ಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾ᳚ಭ್ಯಾ-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥೇ॒-ಽಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑-ಮಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ತ್ಖ॑ನಾಮಿ ॥ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮನ್ತ-ನ್ತ್ವಾ-ಽಗ್ನೇ ಸು॒ಪ್ರತೀ॑ಕ॒ಮಜ॑ಸ್ರೇಣ ಭಾ॒ನುನಾ॒ ದೀದ್ಯಾ॑ನಮ್ । ಶಿ॒ವ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯೋ-ಽಹಿಗ್ಂ॑ ಸನ್ತ-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥೇ॒-ಽಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑ -ಮಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ತ್ಖ॑ನಾಮಿ ॥ ಅ॒ಪಾ-ಮ್ಪೃ॒ಷ್ಠಮ॑ಸಿ ಸ॒ಪ್ರಥಾ॑ ಉ॒ರ್ವ॑ಗ್ನಿ-ಮ್ಭ॑ರಿ॒ಷ್ಯದಪ॑ರಾವಪಿಷ್ಠಮ್ । ವರ್ಧ॑ಮಾನ-ಮ್ಮ॒ಹ ಆ ಚ॒ ಪುಷ್ಕ॑ರ-ನ್ದಿ॒ವೋ ಮಾತ್ರ॑ಯಾ ವರಿ॒ಣಾ ಪ್ರ॑ಥಸ್ವ ॥ ಶರ್ಮ॑ ಚ ಸ್ಥೋ॒ [ಶರ್ಮ॑ ಚ ಸ್ಥಃ, ವರ್ಮ॑ ಚ] 10
ವರ್ಮ॑ ಚ ಸ್ಥೋ॒ ಅಚ್ಛಿ॑ದ್ರೇ ಬಹು॒ಲೇ ಉ॒ಭೇ । ವ್ಯಚ॑ಸ್ವತೀ॒ ಸಂ-ವಁ॑ಸಾಥಾ-ಮ್ಭ॒ರ್ತಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ᳚ಮ್ ॥ ಸಂ​ವಁ॑ಸಾಥಾಗ್ಂ ಸುವ॒ರ್ವಿದಾ॑ ಸ॒ಮೀಚೀ॒ ಉರ॑ಸಾ॒ ತ್ಮನಾ᳚ । ಅ॒ಗ್ನಿಮ॒ನ್ತ ರ್ಭ॑ರಿ॒ಷ್ಯನ್ತೀ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮನ್ತ॒ ಮಜ॑ಸ್ರ॒ಮಿತ್ ॥ ಪು॒ರೀ॒ಷ್ಯೋ॑-ಽಸಿ ವಿ॒ಶ್ವಭ॑ರಾಃ । ಅಥ॑ರ್ವಾ ತ್ವಾ ಪ್ರಥ॒ಮೋ ನಿರ॑ಮನ್ಥದಗ್ನೇ ॥ ತ್ವಾಮ॑ಗ್ನೇ॒ ಪುಷ್ಕ॑ರಾ॒ದದ್ಧ್ಯಥ॑ರ್ವಾ॒ ನಿರ॑ಮನ್ಥತ । ಮೂ॒ರ್ಧ್ನೋ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ ವಾ॒ಘತಃ॑ ॥ ತಮು॑ ತ್ವಾ ದ॒ದ್ಧ್ಯಙ್ಙೃಷಿಃ॑ ಪು॒ತ್ರ ಈ॑ಧೇ॒ [ಪು॒ತ್ರ ಈ॑ಧೇ, ಅಥ॑ರ್ವಣಃ ।] 11
ಅಥ॑ರ್ವಣಃ । ವೃ॒ತ್ರ॒ಹಣ॑-ಮ್ಪುರನ್ದ॒ರಮ್ ॥ ತಮು॑ ತ್ವಾ ಪಾ॒ಥ್ಯೋ ವೃಷಾ॒ ಸಮೀ॑ಧೇ ದಸ್ಯು॒ಹನ್ತ॑ಮಮ್ । ಧ॒ನ॒ಞ್ಜ॒ಯಗ್ಂ ರಣೇ॑ರಣೇ ॥ ಸೀದ॑ ಹೋತ॒-ಸ್ಸ್ವ ಉ॑ ಲೋ॒ಕೇ ಚಿ॑ಕಿ॒ತ್ವಾನ್-ಥ್ಸಾ॒ದಯಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಸು॑ಕೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಯೋನೌ᳚ । ದೇ॒ವಾ॒ವೀರ್ದೇ॒ವಾನ್. ಹ॒ವಿಷಾ॑ ಯಜಾ॒ಸ್ಯಗ್ನೇ॑ ಬೃ॒ಹ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನೇ॒ ವಯೋ॑ ಧಾಃ ॥ ನಿ ಹೋತಾ॑ ಹೋತೃ॒ಷದ॑ನೇ॒ ವಿದಾ॑ನಸ್ತ್ವೇ॒ಷೋ ದೀ॑ದಿ॒ವಾಗ್ಂ ಅ॑ಸದ-ಥ್ಸು॒ದಕ್ಷಃ॑ । ಅದ॑ಬ್ಧವ್ರತ ಪ್ರಮತಿ॒ರ್ವಸಿ॑ಷ್ಠ-ಸ್ಸಹಸ್ರ-ಮ್ಭ॒ರ-ಶ್ಶುಚಿ॑ಜಿಹ್ವೋ ಅ॒ಗ್ನಿಃ ॥ ಸಗ್ಂ ಸೀ॑ದಸ್ವ ಮ॒ಹಾಗ್ಂ ಅ॑ಸಿ॒ ಶೋಚ॑ಸ್ವ [ಶೋಚ॑ಸ್ವ, ದೇ॒ವ॒ವೀತ॑ಮಃ ।] 12
ದೇವ॒ವೀತ॑ಮಃ । ವಿ ಧೂ॒ಮಮ॑ಗ್ನೇ ಅರು॒ಷ-ಮ್ಮಿ॑ಯೇದ್ಧ್ಯ ಸೃ॒ಜ ಪ್ರ॑ಶಸ್ತ ದರ್​ಶ॒ತಮ್ ॥ ಜನಿ॑ಷ್ವಾ॒ ಹಿ ಜೇನ್ಯೋ॒ ಅಗ್ರೇ॒ ಅಹ್ನಾಗ್ಂ॑ ಹಿ॒ತೋ ಹಿ॒ತೇಷ್ವ॑ರು॒ಷೋ ವನೇ॑ಷು । ದಮೇ॑ದಮೇ ಸ॒ಪ್ತ ರತ್ನಾ॒ ದಧಾ॑ನೋ॒-ಽಗ್ನಿರ್​ಹೋತಾ॒ ನಿ ಷ॑ಸಾದಾ॒ ಯಜೀ॑ಯಾನ್ ॥ 13 ॥
(ಸ್ಥ॒ - ಈ॒ಧೇ॒ - ಶೋಚ॑ಸ್ವ - ಸ॒ಪ್ತವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) - (ಅ. 3)
ಸ-ನ್ತೇ॑ ವಾ॒ಯುರ್ಮಾ॑ತ॒ರಿಶ್ವಾ॑ ದಧಾತೂತ್ತಾ॒ನಾಯೈ॒ ಹೃದ॑ಯಂ॒-ಯಁದ್ವಿಲಿ॑ಷ್ಟಮ್ । ದೇ॒ವಾನಾಂ॒-ಯಁಶ್ಚರ॑ತಿ ಪ್ರಾ॒ಣಥೇ॑ನ॒ ತಸ್ಮೈ॑ ಚ ದೇವಿ॒ ವಷ॑ಡಸ್ತು॒ ತುಭ್ಯ᳚ಮ್ ॥ ಸುಜಾ॑ತೋ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ ಸ॒ಹ ಶರ್ಮ॒ ವರೂ॑ಥ॒ಮಾ-ಽಸ॑ದ॒-ಸ್ಸುವಃ॑ । ವಾಸೋ॑ ಅಗ್ನೇ ವಿ॒ಶ್ವರೂ॑ಪ॒ಗ್ಂ॒ ಸಂ​ವ್ಯಁ॑ಯಸ್ವ ವಿಭಾವಸೋ ॥ ಉದು॑ ತಿಷ್ಠ ಸ್ವದ್ಧ್ವ॒ರಾವಾ॑ ನೋ ದೇ॒ವ್ಯಾ ಕೃ॒ಪಾ । ದೃ॒ಶೇ ಚ॑ ಭಾ॒ಸಾ ಬೃ॑ಹ॒ತಾ ಸು॑ಶು॒ಕ್ವನಿ॒ರಾ-ಽಗ್ನೇ॑ ಯಾಹಿ ಸುಶ॒ಸ್ತಿಭಿಃ॑ ॥ 14 ॥
ಊ॒ರ್ಧ್ವ ಊ॒ ಷು ಣ॑ ಊ॒ತಯೇ॒ ತಿಷ್ಠಾ॑ ದೇ॒ವೋ ನ ಸ॑ವಿ॒ತಾ । ಊ॒ರ್ಧ್ವೋ ವಾಜ॑ಸ್ಯ॒ ಸನಿ॑ತಾ॒ ಯದ॒ಞ್ಜಿಭಿ॑-ರ್ವಾ॒ಘದ್ಭಿ॑-ರ್ವಿ॒ಹ್ವಯಾ॑ಮಹೇ ॥ ಸ ಜಾ॒ತೋ ಗರ್ಭೋ॑ ಅಸಿ॒ ರೋದ॑ಸ್ಯೋ॒ರಗ್ನೇ॒ ಚಾರು॒ರ್ವಿಭೃ॑ತ॒ ಓಷ॑ಧೀಷು । ಚಿ॒ತ್ರ-ಶ್ಶಿಶುಃ॒ ಪರಿ॒ ತಮಾಗ್॑ಸ್ಯ॒ಕ್ತಃ ಪ್ರ ಮಾ॒ತೃಭ್ಯೋ॒ ಅಧಿ॒ ಕನಿ॑ಕ್ರದದ್ಗಾಃ ॥ ಸ್ಥಿ॒ರೋ ಭ॑ವ ವೀ॒ಡ್ವ॑ಙ್ಗ ಆ॒ಶುರ್ಭ॑ವ ವಾ॒ಜ್ಯ॑ರ್ವನ್ನ್ । ಪೃ॒ಥುರ್ಭ॑ವ ಸು॒ಷದ॒ಸ್ತ್ವಮ॒ಗ್ನೇಃ ಪು॑ರೀಷ॒ವಾಹ॑ನಃ ॥ ಶಿ॒ವೋ ಭ॑ವ [ ] 15
ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯೋ॒ ಮಾನು॑ಷೀಭ್ಯ॒ಸ್ತ್ವಮ॑ಙ್ಗಿರಃ । ಮಾ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಅ॒ಭಿ ಶೂ॑ಶುಚೋ॒ ಮಾ-ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒-ಮ್ಮಾ ವನ॒ಸ್ಪತೀನ್॑ ॥ ಪ್ರೈತು॑ ವಾ॒ಜೀ ಕನಿ॑ಕ್ರದ॒-ನ್ನಾನ॑ದ॒-ದ್ರಾಸ॑ಭಃ॒ ಪತ್ವಾ᳚ । ಭರ॑ನ್ನ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑-ಮ್ಮಾ ಪಾ॒ದ್ಯಾಯು॑ಷಃ ಪು॒ರಾ ॥ ರಾಸ॑ಭೋ ವಾ॒-ಙ್ಕನಿ॑ಕ್ರದ॒-ಥ್ಸುಯು॑ಕ್ತೋ ವೃಷಣಾ॒ ರಥೇ᳚ । ಸ ವಾ॑ಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑ಮಾ॒ಶುರ್ದೂ॒ತೋ ವ॑ಹಾದಿ॒ತಃ ॥ ವೃಷಾ॒-ಽಗ್ನಿಂ-ವೃಁಷ॑ಣ॒-ಮ್ಭರ॑ನ್ನ॒ಪಾ-ಙ್ಗರ್ಭಗ್ಂ॑ ಸಮು॒ದ್ರಿಯ᳚ಮ್ । ಅಗ್ನ॒ ಆ ಯಾ॑ಹಿ [ ] 16
ವೀ॒ತಯ॑ ಋ॒ತಗ್ಂ ಸ॒ತ್ಯಮ್ ॥ ಓಷ॑ಧಯಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ ಗೃಹ್ಣೀತಾ॒-ಽಗ್ನಿಮೇ॒ತಗ್ಂ ಶಿ॒ವಮಾ॒ಯನ್ತ॑ಮ॒ಭ್ಯತ್ರ॑ ಯು॒ಷ್ಮಾನ್ । ವ್ಯಸ್ಯ॒ನ್ ವಿಶ್ವಾ॒ ಅಮ॑ತೀ॒ರರಾ॑ತೀ-ರ್ನಿ॒ಷೀದ॑ನ್ನೋ॒ ಅಪ॑ ದುರ್ಮ॒ತಿಗ್ಂ ಹ॑ನತ್ ॥ ಓಷ॑ಧಯಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ ಮೋದದ್ಧ್ವಮೇನ॒-ಮ್ಪುಷ್ಪಾ॑ವತೀ-ಸ್ಸುಪಿಪ್ಪ॒ಲಾಃ । ಅ॒ಯಂ-ವೋಁ॒ ಗರ್ಭ॑ ಋ॒ತ್ವಿಯಃ॑ ಪ್ರ॒ತ್ನಗ್ಂ ಸ॒ಧಸ್ಥ॒ಮಾ ಽಸ॑ದತ್ ॥ 17 ॥
(ಸು॒ಶ॒ಸ್ತಿಭಿಃ॑ - ಶಿ॒ವೋ ಭ॑ವ - ಯಾಹಿ॒ - ಷಟ್ತ್ರಿಗ್ಂ॑ಶಚ್ಚ) (ಅ. 4)
ವಿ ಪಾಜ॑ಸಾ ಪೃ॒ಥುನಾ॒ ಶೋಶು॑ಚಾನೋ॒ ಬಾಧ॑ಸ್ವ ದ್ವಿ॒ಷೋ ರ॒ಕ್ಷಸೋ॒ ಅಮೀ॑ವಾಃ । ಸು॒ಶರ್ಮ॑ಣೋ ಬೃಹ॒ತ-ಶ್ಶರ್ಮ॑ಣಿ ಸ್ಯಾಮ॒ಗ್ನೇರ॒ಹಗ್ಂ ಸು॒ಹವ॑ಸ್ಯ॒ ಪ್ರಣೀ॑ತೌ ॥ ಆಪೋ॒ ಹಿ ಷ್ಠಾ ಮ॑ಯೋ॒ಭುವ॒ಸ್ತಾ ನ॑ ಊ॒ರ್ಜೇ ದ॑ಧಾತನ । ಮ॒ಹೇ ರಣಾ॑ಯ॒ ಚಕ್ಷ॑ಸೇ ॥ ಯೋ ವಃ॑ ಶಿ॒ವತ॑ಮೋ॒ ರಸ॒ಸ್ತಸ್ಯ॑ ಭಾಜಯತೇ॒ಹ ನಃ॑ । ಉ॒ಶ॒ತೀರಿ॑ವ ಮಾ॒ತರಃ॑ ॥ ತಸ್ಮಾ॒ ಅರ॑-ಙ್ಗಮಾಮ ವೋ॒ ಯಸ್ಯ॒ ಕ್ಷಯಾ॑ಯ॒ ಜಿನ್ವ॑ಥ । ಆಪೋ॑ ಜ॒ನಯ॑ಥಾ ಚ ನಃ ॥ ಮಿ॒ತ್ರ- [ಮಿ॒ತ್ರಃ, ಸ॒ಗ್ಂ॒ಸೃಜ್ಯ॑] 18
-ಸ್ಸ॒ಗ್ಂ॒ಸೃಜ್ಯ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಮ್ಭೂಮಿ॑-ಞ್ಚ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ ಸ॒ಹ । ಸುಜಾ॑ತ-ಞ್ಜಾ॒ತವೇ॑ದಸಮ॒ಗ್ನಿಂ-ವೈಁ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಂ-ವಿಁ॒ಭುಮ್ ॥ ಅ॒ಯ॒ಕ್ಷ್ಮಾಯ॑ ತ್ವಾ॒ ಸಗ್ಂ ಸೃ॑ಜಾಮಿ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯಃ॑ । ವಿಶ್ವೇ᳚ ತ್ವಾ ದೇ॒ವಾ ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಾ-ಸ್ಸಗ್ಂ ಸೃ॑ಜ॒ನ್ತ್ವಾ-ನು॑ಷ್ಟುಭೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವತ್ ॥ ರು॒ದ್ರಾ-ಸ್ಸ॒ಭೃನ್ತ್ಯ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಮ್ಬೃ॒ಹಜ್ಜ್ಯೋತಿ॒-ಸ್ಸಮೀ॑ಧಿರೇ । ತೇಷಾ᳚-ಮ್ಭಾ॒ನುರಜ॑ಸ್ರ॒ ಇಚ್ಛು॒ಕ್ರೋ ದೇ॒ವೇಷು॑ ರೋಚತೇ ॥ ಸಗ್ಂ ಸೃ॑ಷ್ಟಾಂ॒-ವಁಸು॑ಭೀ ರು॒ದ್ರೈರ್ಧೀರೈಃ᳚ ಕರ್ಮ॒ಣ್ಯಾ᳚-ಮ್ಮೃದ᳚ಮ್ । ಹಸ್ತಾ᳚ಭ್ಯಾ-ಮ್ಮೃ॒ದ್ವೀ-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ ಸಿ॑ನೀವಾ॒ಲೀ ಕ॑ರೋತು॒ [ಸಿ॑ನೀವಾ॒ಲೀ ಕ॑ರೋತು, ತಾಮ್ ।] 19
ತಾಮ್ ॥ ಸಿ॒ನೀ॒ವಾ॒ಲೀ ಸು॑ಕಪ॒ರ್ದಾ ಸು॑ಕುರೀ॒ರಾ ಸ್ವೌ॑ಪ॒ಶಾ । ಸಾ ತುಭ್ಯ॑ಮದಿತೇ ಮಹ॒ ಓಖಾ-ನ್ದ॑ಧಾತು॒ ಹಸ್ತ॑ಯೋಃ ॥ ಉ॒ಖಾ-ಙ್ಕ॑ರೋತು॒ ಶಕ್ತ್ಯಾ॑ ಬಾ॒ಹುಭ್ಯಾ॒-ಮದಿ॑ತಿರ್ಧಿ॒ಯಾ । ಮಾ॒ತಾ ಪು॒ತ್ರಂ-ಯಁಥೋ॒ಪಸ್ಥೇ॒ ಸಾ-ಽಗ್ನಿ-ಮ್ಬಿ॑ಭರ್ತು॒ ಗರ್ಭ॒ ಆ ॥ ಮ॒ಖಸ್ಯ॒ ಶಿರೋ॑-ಽಸಿ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಪ॒ದೇ ಸ್ಥಃ॑ । ವಸ॑ವಸ್ತ್ವಾ ಕೃಣ್ವನ್ತು ಗಾಯ॒ತ್ರೇಣ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ತ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯ॑ಸಿ ರು॒ದ್ರಾಸ್ತ್ವಾ॑ ಕೃಣ್ವನ್ತು॒ ತ್ರೈಷ್ಟು॑ಭೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮ- [-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮಸಿ, ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಾಸ್ತ್ವಾ॑] 20
-ಸ್ಯಾದಿ॒ತ್ಯಾಸ್ತ್ವಾ॑ ಕೃಣ್ವನ್ತು॒ ಜಾಗ॑ತೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ದ್ಯೌರ॑ಸಿ॒ ವಿಶ್ವೇ᳚ ತ್ವಾ ದೇ॒ವಾ ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಾಃ ಕೃ॑ಣ್ವ॒ನ್ತ್ವಾನು॑ಷ್ಟುಭೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ದಿಶೋ॑-ಽಸಿ ಧ್ರು॒ವಾ-ಽಸಿ॑ ಧಾ॒ರಯಾ॒ ಮಯಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಗ್ಂ ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷ॑-ಙ್ಗೌಪ॒ತ್ಯಗ್ಂ ಸು॒ವೀರ್ಯಗ್ಂ॑ ಸಜಾ॒ತಾನ್. ಯಜ॑ಮಾನಾ॒ಯಾ-ಽದಿ॑ತ್ಯೈ॒ ರಾಸ್ನಾ॒-ಽಸ್ಯ ದಿ॑ತಿಸ್ತೇ॒ ಬಿಲ॑-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾತು॒ ಪಾಙ್ಕ್ತೇ॑ನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವತ್ ॥ ಕೃ॒ತ್ವಾಯ॒ ಸಾ ಮ॒ಹೀಮು॒ಖಾ-ಮ್ಮೃ॒ನ್ಮಯೀಂ॒-ಯೋಁನಿ॑ಮ॒ಗ್ನಯೇ᳚ । ತಾ-ಮ್ಪು॒ತ್ರೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ-ಮ್ಪ್ರಾ ಯ॑ಚ್ಛ॒ದದಿ॑ತಿ-ಶ್ಶ್ರ॒ಪಯಾ॒ನಿತಿ॑ ॥ 21 ॥
(ಮಿ॒ತ್ರಃ - ಕ॑ರೋ - ತ್ವ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮಸಿ॒ - ಪ್ರ - ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 5)
ವಸ॑ವಸ್ತ್ವಾ ಧೂಪಯನ್ತು ಗಾಯ॒ತ್ರೇಣ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ರು॒ದ್ರಾಸ್ತ್ವಾ॑ ಧೂಪಯನ್ತು॒ ತ್ರೈಷ್ಟು॑ಭೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾಸ್ತ್ವಾ॑ ಧೂಪಯನ್ತು॒ ಜಾಗ॑ತೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವದ್- ವಿಶ್ವೇ᳚ ತ್ವಾ ದೇ॒ವಾ ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಾ ಧೂ॑ಪಯ॒ನ್ತ್ವಾನು॑ಷ್ಟುಭೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದಿನ್ದ್ರ॑ಸ್ತ್ವಾ ಧೂಪಯತ್ವಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ--ದ್ವಿಷ್ಣು॑ಸ್ತ್ವಾ ಧೂಪಯತ್ವಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ವರು॑ಣಸ್ತ್ವಾ ಧೂಪಯತ್ವಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದದಿ॑ತಿಸ್ತ್ವಾ ದೇ॒ವೀ ವಿ॒ಶ್ವದೇ᳚ವ್ಯಾವತೀ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥೇ᳚-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ತ್ಖ॑ನತ್ವವಟ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ನ್ತ್ವಾ॒ ಪತ್ನೀ᳚- [ಪತ್ನೀಃ᳚, ದೇ॒ವೀ-ರ್ವಿ॒ಶ್ವದೇ᳚ವ್ಯಾವತೀಃ] 22
-ರ್ದೇ॒ವೀ-ರ್ವಿ॒ಶ್ವದೇ᳚ವ್ಯಾವತೀಃ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥೇ᳚-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ದ॑ಧತೂಖೇ ಧಿ॒ಷಣಾ᳚ಸ್ತ್ವಾ ದೇ॒ವೀರ್ವಿ॒ಶ್ವದೇ᳚ವ್ಯಾವತೀಃ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥೇ᳚-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ॒ಭೀನ್ಧ॑ತಾಮುಖೇ॒ ಗ್ನಾಸ್ತ್ವಾ॑ ದೇ॒ವೀರ್ವಿ॒ಶ್ವದೇ᳚ವ್ಯಾವತೀಃ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥೇ᳚-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ಚ್ಛ್ರ॑ಪಯನ್ತೂಖೇ॒ ವರೂ᳚ತ್ರಯೋ॒ ಜನ॑ಯಸ್ತ್ವಾ ದೇ॒ವೀರ್ವಿ॒ಶ್ವದೇ᳚ವ್ಯಾವತೀಃ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॒ಧಸ್ಥೇ᳚-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ತ್ಪ॑ಚನ್ತೂಖೇ । ಮಿತ್ರೈ॒ತಾಮು॒ಖಾ-ಮ್ಪ॑ಚೈ॒ಷಾ ಮಾ ಭೇ॑ದಿ । ಏ॒ತಾ-ನ್ತೇ॒ ಪರಿ॑ ದದಾ॒ಮ್ಯಭಿ॑ತ್ತ್ಯೈ ॥ ಅ॒ಭೀಮಾ- [ಅ॒ಭೀಮಾಮ್, ಮ॒ಹಿ॒ನಾ ದಿವ॑-ಮ್ಮಿ॒ತ್ರೋ] 23
-ಮ್ಮ॑ಹಿ॒ನಾ ದಿವ॑-ಮ್ಮಿ॒ತ್ರೋ ಬ॑ಭೂವ ಸ॒ಪ್ರಥಾಃ᳚ । ಉ॒ತ ಶ್ರವ॑ಸಾ ಪೃಥಿ॒ವೀಮ್ ॥ ಮಿ॒ತ್ರಸ್ಯ॑ ಚರ್​ಷಣೀ॒ಧೃತ॒-ಶ್ಶ್ರವೋ॑ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸಾನ॒ಸಿಮ್ । ದ್ಯು॒ಮ್ನ-ಞ್ಚಿ॒ತ್ರಶ್ರ॑ವಸ್ತಮಮ್ ॥ ದೇ॒ವಸ್ತ್ವಾ॑ ಸವಿ॒ತೋದ್ವ॑ಪತು ಸುಪಾ॒ಣಿ-ಸ್ಸ್ವ॑ಙ್ಗು॒ರಿಃ । ಸು॒ಬಾ॒ಹುರು॒ತ ಶಕ್ತ್ಯಾ᳚ ॥ ಅಪ॑ದ್ಯಮಾನಾ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಶಾ॒ ದಿಶ॒ ಆ ಪೃ॑ಣ । ಉತ್ತಿ॑ಷ್ಠ ಬೃಹ॒ತೀ ಭ॑ವೋ॒ರ್ಧ್ವಾ ತಿ॑ಷ್ಠ ಧ್ರು॒ವಾ ತ್ವಮ್ ॥ ವಸ॑ವ॒ಸ್ತ್ವಾ ಽಽಚ್ಛೃ॑ನ್ದನ್ತು ಗಾಯ॒ತ್ರೇಣ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ರು॒ದ್ರಾಸ್ತ್ವಾ-ಽಽ ಚ್ಛೃ॑ನ್ದನ್ತು॒ ತ್ರೈಷ್ಟು॑ಭೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾಸ್ತ್ವಾ ಽಽಚ್ಛೃ॑ನ್ದನ್ತು॒ ಜಾಗ॑ತೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ವಿಶ್ವೇ᳚ ತ್ವಾ ದೇ॒ವಾ ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಾ ಆ ಚ್ಛೃ॑ನ್ದ॒ನ್ತ್ವಾನು॑ಷ್ಟುಭೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವತ್ ॥ 24 ॥
(ಪತ್ನೀ॑ - ರಿ॒ಮಾಗ್ಂ - ರು॒ದ್ರಾಸ್ತ್ವಾ-ಽಽ ಚ್ಛೃ॑ನ್ದ॒ನ್ತ್ವೇ - ಕಾ॒ನ್ನ ವಿಗ್ಂ॑ಶ॒ತಿಶ್ಚ॑) (ಅ. 6)
ಸಮಾ᳚ಸ್ತ್ವಾ-ಽಗ್ನ ಋ॒ತವೋ॑ ವರ್ಧಯನ್ತು ಸಂ​ವಁಥ್ಸ॒ರಾ ಋಷ॑ಯೋ॒ ಯಾನಿ॑ ಸ॒ತ್ಯಾ । ಸ-ನ್ದಿ॒ವ್ಯೇನ॑ ದೀದಿಹಿ ರೋಚ॒ನೇನ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ಆ ಭಾ॑ಹಿ ಪ್ರ॒ದಿಶಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಃ ॥ ಸ-ಞ್ಚೇ॒ದ್ಧ್ಯಸ್ವಾ᳚-ಽಗ್ನೇ॒ ಪ್ರ ಚ॑ ಬೋಧಯೈನ॒ಮುಚ್ಚ॑ ತಿಷ್ಠ ಮಹ॒ತೇ ಸೌಭ॑ಗಾಯ । ಮಾ ಚ॑ ರಿಷದುಪಸ॒ತ್ತಾ ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾಣ॑ಸ್ತೇ ಯ॒ಶಸಃ॑ ಸನ್ತು॒ ಮಾ-ಽನ್ಯೇ ॥ ತ್ವಾಮ॑ಗ್ನೇ ವೃಣತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾ ಇ॒ಮೇ ಶಿ॒ವೋ ಅ॑ಗ್ನೇ [ ] 25
ಸಂ॒-ವಁರ॑ಣೇ ಭವಾ ನಃ । ಸ॒ಪ॒ತ್ನ॒ಹಾ ನೋ॑ ಅಭಿಮಾತಿ॒ಜಿಚ್ಚ॒ ಸ್ವೇ ಗಯೇ॑ ಜಾಗೃ॒ಹ್ಯ ಪ್ರ॑ಯುಚ್ಛನ್ನ್ ॥ ಇ॒ಹೈವಾಗ್ನೇ॒ ಅಧಿ॑ ಧಾರಯಾ ರ॒ಯಿ-ಮ್ಮಾ ತ್ವಾ॒ ನಿಕ್ರ॑-ನ್ಪೂರ್ವ॒ಚಿತೋ॑ ನಿಕಾ॒ರಿಣಃ॑ । ಕ್ಷ॒ತ್ರಮ॑ಗ್ನೇ ಸು॒ಯಮ॑ಮಸ್ತು॒ ತುಭ್ಯ॑ಮುಪಸ॒ತ್ತಾ ವ॑ರ್ಧತಾ-ನ್ತೇ॒ ಅನಿ॑ಷ್ಟೃತಃ ॥ ಕ್ಷ॒ತ್ರೇಣಾ᳚-ಽಗ್ನೇ॒ ಸ್ವಾಯು॒-ಸ್ಸಗ್ಂ ರ॑ಭಸ್ವ ಮಿ॒ತ್ರೇಣಾ᳚-ಽಗ್ನೇ ಮಿತ್ರ॒ಧೇಯೇ॑ ಯತಸ್ವ । ಸ॒ಜಾ॒ತಾನಾ᳚-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯಮ॒ಸ್ಥಾ ಏ॑ಧಿ॒ ರಾಜ್ಞಾ॑ಮಗ್ನೇ ವಿಹ॒ವ್ಯೋ॑ ದೀದಿಹೀ॒ಹ ॥ ಅತಿ॒ [ಅತಿ॑, ನಿಹೋ॒ ಅತಿ॒ ಸ್ರಿಧೋ] 26
ನಿಹೋ॒ ಅತಿ॒ ಸ್ರಿಧೋ ಽತ್ಯಚಿ॑ತ್ತಿ॒-ಮತ್ಯರಾ॑ತಿಮಗ್ನೇ । ವಿಶ್ವಾ॒ ಹ್ಯ॑ಗ್ನೇ ದುರಿ॒ತಾ ಸಹ॒ಸ್ವಾಥಾ॒ಸ್ಮಭ್ಯಗ್ಂ॑ ಸ॒ಹವೀ॑ರಾಗ್ಂ ರ॒ಯಿನ್ದಾಃ᳚ ॥ ಅ॒ನಾ॒ಧೃ॒ಷ್ಯೋ ಜಾ॒ತವ॑ದಾ॒ ಅನಿ॑ಷ್ಟೃತೋ ವಿ॒ರಾಡ॑ಗ್ನೇ ಕ್ಷತ್ರ॒ಭೃ-ದ್ದೀ॑ದಿಹೀ॒ಹ । ವಿಶ್ವಾ॒ ಆಶಾಃ᳚ ಪ್ರಮು॒ಞ್ಚ-ನ್ಮಾನು॑ಷೀರ್ಭಿ॒ಯ-ಶ್ಶಿ॒ವಾಭಿ॑ರ॒ದ್ಯ ಪರಿ॑ ಪಾಹಿ ನೋ ವೃ॒ಧೇ ॥ ಬೃಹ॑ಸ್ಪತೇ ಸವಿತರ್ಬೋ॒ಧಯೈ॑ನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಗ್ಂಶಿ॑ತ-ಞ್ಚಿಥ್ಸ-ನ್ತ॒ರಾಗ್ಂ ಸಗ್ಂ ಶಿ॑ಶಾಧಿ । ವ॒ರ್ಧಯೈ॑ನ-ಮ್ಮಹ॒ತೇ ಸೌಭ॑ಗಾಯ॒ [ಸೌಭ॑ಗಾಯ, ವಿಶ್ವ॑ ಏನ॒ಮನು॑ ಮದನ್ತು ದೇ॒ವಾಃ ।] 27
ವಿಶ್ವ॑ ಏನ॒ಮನು॑ ಮದನ್ತು ದೇ॒ವಾಃ ॥ ಅ॒ಮು॒ತ್ರ॒ಭೂಯಾ॒ದಧ॒ ಯದ್ಯ॒ಮಸ್ಯ॒ ಬೃಹ॑ಸ್ಪತೇ ಅ॒ಭಿಶ॑ಸ್ತೇ॒ರ ಮು॑ಞ್ಚಃ । ಪ್ರತ್ಯೌ॑ಹತಾ-ಮ॒ಶ್ವಿನಾ॑ ಮೃ॒ತ್ಯುಮ॑ಸ್ಮಾ-ದ್ದೇ॒ವಾನಾ॑-ಮಗ್ನೇ ಭಿ॒ಷಜಾ॒ ಶಚೀ॑ಭಿಃ ॥ ಉದ್ವ॒ಯ-ನ್ತಮ॑ಸ॒ಸ್ಪರಿ॒ ಪಶ್ಯ॑ನ್ತೋ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒ರುತ್ತ॑ರಮ್ । ದೇ॒ವ-ನ್ದೇ॑ವ॒ತ್ರಾ ಸೂರ್ಯ॒ಮಗ॑ನ್ಮ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ರುತ್ತ॒ಮಮ್ ॥ 28 ॥
(ಇ॒ಮೇ ಶಿ॒ವೋ ಅ॒ಗ್ನೇ - ಽತಿ॒ - ಸೌಭ॑ಗಾಯ॒ - ಚತು॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 7)
ಊ॒ರ್ಧ್ವಾ ಅ॑ಸ್ಯ ಸ॒ಮಿಧೋ॑ ಭವನ್ತ್ಯೂ॒ರ್ಧ್ವಾ ಶು॒ಕ್ರಾ ಶೋ॒ಚೀಗ್​ಷ್ಯ॒ಗ್ನೇಃ । ದ್ಯು॒ಮತ್ತ॑ಮಾ ಸು॒ಪ್ರತೀ॑ಕಸ್ಯ ಸೂ॒ನೋಃ ॥ ತನೂ॒ನಪಾ॒ದಸು॑ರೋ ವಿ॒ಶ್ವವೇ॑ದಾ ದೇ॒ವೋ ದೇ॒ವೇಷು॑ ದೇ॒ವಃ । ಪ॒ಥ ಆ-ಽನ॑ಕ್ತಿ॒ ಮದ್ಧ್ವಾ॑ ಘೃ॒ತೇನ॑ ॥ ಮದ್ಧ್ವಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ನ॑ಕ್ಷಸೇ ಪ್ರೀಣಾ॒ನೋ ನರಾ॒ಶಗ್ಂಸೋ॑ ಅಗ್ನೇ । ಸು॒ಕೃದ್ದೇ॒ವ-ಸ್ಸ॑ವಿ॒ತಾ ವಿ॒ಶ್ವವಾ॑ರಃ ॥ ಅಚ್ಛಾ॒ಯಮೇ॑ತಿ॒ ಶವ॑ಸಾ ಘೃ॒ತೇನೇ॑ಡಾ॒ನೋ ವಹ್ನಿ॒ರ್ನಮ॑ಸಾ । ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಗ್​ ಸ್ರುಚೋ॑ ಅದ್ಧ್ವ॒ರೇಷು॑ ಪ್ರ॒ಯಥ್ಸು॑ ॥ ಸ ಯ॑ಕ್ಷದಸ್ಯ ಮಹಿ॒ಮಾನ॑ಮ॒ಗ್ನೇ-ಸ್ಸ [ಮಹಿ॒ಮಾನ॑ಮ॒ಗ್ನೇ-ಸ್ಸಃ, ಈ॒ ಮ॒ನ್ದ್ರಾಸು॑ ಪ್ರ॒ಯಸಃ॑ ।] 29
ಈ॑ ಮ॒ನ್ದ್ರಾಸು॑ ಪ್ರ॒ಯಸಃ॑ । ವಸು॒ಶ್ಚೇತಿ॑ಷ್ಠೋ ವಸು॒ಧಾತ॑ಮಶ್ಚ ॥ ದ್ವಾರೋ॑ ದೇ॒ವೀರನ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ವಿಶ್ವೇ᳚ ವ್ರ॒ತಾ ದ॑ದನ್ತೇ ಅ॒ಗ್ನೇಃ । ಉ॒ರು॒ವ್ಯಚ॑ಸೋ॒ ಧಾಮ್ನಾ॒ ಪತ್ಯ॑ಮಾನಾಃ ॥ ತೇ ಅ॑ಸ್ಯ॒ ಯೋಷ॑ಣೇ ದಿ॒ವ್ಯೇ ನ ಯೋನಾ॑ವು॒ಷಾಸಾ॒ನಕ್ತಾ᳚ । ಇ॒ಮಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಮ॑ವತಾ ಮದ್ಧ್ವ॒ರ-ನ್ನಃ॑ ॥ ದೈವ್ಯಾ॑ ಹೋತಾರಾವೂ॒ರ್ಧ್ವ-ಮ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ-ನ್ನೋ॒-ಽಗ್ನೇರ್ಜಿ॒ಹ್ವಾಮ॒ಭಿ ಗೃ॑ಣೀತಮ್ । ಕೃ॒ಣು॒ತ-ನ್ನ॒-ಸ್ಸ್ವಿ॑ಷ್ಟಿಮ್ ॥ ತಿ॒ಸ್ರೋ ದೇ॒ವೀರ್ಬ॒ರ್॒ಹಿರೇದಗ್ಂ ಸ॑ದ॒ನ್ತ್ವಿಡಾ॒ ಸರ॑ಸ್ವತೀ॒ [ಸರ॑ಸ್ವತೀ, ಭಾರ॑ತೀ ।] 30
ಭಾರ॑ತೀ । ಮ॒ಹೀ ಗೃ॑ಣಾ॒ನಾ ॥ ತನ್ನ॑ಸ್ತು॒ರೀಪ॒ಮದ್ಭು॑ತ-ಮ್ಪುರು॒ಕ್ಷು ತ್ವಷ್ಟಾ॑ ಸು॒ವೀರ᳚ಮ್ । ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷಂ॒-ವಿಁ ಷ್ಯ॑ತು॒ ನಾಭಿ॑ಮ॒ಸ್ಮೇ ॥ ವನ॑ಸ್ಪ॒ತೇ-ಽವ॑ ಸೃಜಾ॒ ರರಾ॑ಣ॒ಸ್ತ್ಮನಾ॑ ದೇ॒ವೇಷು॑ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್​ಹ॒ವ್ಯಗ್ಂ ಶ॑ಮಿ॒ತಾ ಸೂ॑ದಯಾತಿ ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ಕೃಣುಹಿ ಜಾತವೇದ॒ ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ ಹ॒ವ್ಯಮ್ । ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ ಹ॒ವಿರಿ॒ದ-ಞ್ಜು॑ಷನ್ತಾಮ್ ॥ ಹಿ॒ರ॒ಣ್ಯ॒ಗ॒ರ್ಭ-ಸ್ಸಮ॑ವರ್ತ॒ತಾಗ್ರೇ॑ ಭೂ॒ತಸ್ಯ॑ ಜಾ॒ತಃ ಪತಿ॒ರೇಕ॑ ಆಸೀತ್ । ಸ ದಾ॑ಧಾರ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ನ್ದ್ಯಾ- [ಪೃಥಿ॒ವೀ-ನ್ದ್ಯಾಮ್, ಉ॒ತೇಮಾ-ಙ್ಕಸ್ಮೈ॑] 31
-ಮು॒ತೇಮಾ-ಙ್ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ಯಃ ಪ್ರಾ॑ಣ॒ತೋ ನಿ॑ಮಿಷ॒ತೋ ಮ॑ಹಿ॒ತ್ವೈಕ॒ ಇದ್ರಾಜಾ॒ ಜಗ॑ತೋ ಬ॒ಭೂವ॑ । ಯ ಈಶೇ॑ ಅ॒ಸ್ಯ ದ್ವಿ॒ಪದ॒ಶ್ಚತು॑ಷ್ಪದಃ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ಯ ಆ᳚ತ್ಮ॒ದಾ ಬ॑ಲ॒ದಾ ಯಸ್ಯ॒ ವಿಶ್ವ॑ ಉ॒ಪಾಸ॑ತೇ ಪ್ರ॒ಶಿಷಂ॒-ಯಁಸ್ಯ॑ ದೇ॒ವಾಃ । ಯಸ್ಯ॑ ಛಾ॒ಯಾ-ಽಮೃತಂ॒-ಯಁಸ್ಯ॑ ಮೃ॒ತ್ಯುಃ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ಯಸ್ಯೇ॒ಮೇ ಹಿ॒ಮವ॑ನ್ತೋ ಮಹಿ॒ತ್ವಾ ಯಸ್ಯ॑ ಸಮು॒ದ್ರಗ್ಂ ರ॒ಸಯಾ॑ ಸ॒ಹಾ- [ಸ॒ಹ, ಆ॒ಹುಃ ।] 32
-ಽಽಹುಃ । ಯಸ್ಯೇ॒ಮಾಃ ಪ್ರ॒ದಿಶೋ॒ ಯಸ್ಯ॑ ಬಾ॒ಹೂ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ಯ-ಙ್ಕ್ರನ್ದ॑ಸೀ॒ ಅವ॑ಸಾ ತಸ್ತಭಾ॒ನೇ ಅ॒ಭ್ಯೈಕ್ಷೇ॑ತಾ॒-ಮ್ಮನ॑ಸಾ॒ ರೇಜ॑ಮಾನೇ । ಯತ್ರಾಧಿ॒ ಸೂರ॒ ಉದಿ॑ತೌ॒ ವ್ಯೇತಿ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ಯೇನ॒ ದ್ಯೌರು॒ಗ್ರಾ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಚ॑ ದೃ॒ಢೇ ಯೇನ॒ ಸು॒ವಃ॑ ಸ್ತಭಿ॒ತಂ-ಯೇಁನ॒ ನಾಕಃ॑ । ಯೋ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ॒ ರಜ॑ಸೋ ವಿ॒ಮಾನQಃಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ಆಪೋ॑ ಹ॒ ಯನ್ಮ॑ಹ॒ತೀ ರ್ವಿಶ್ವ॒- [ಯನ್ಮ॑ಹ॒ತೀ ರ್ವಿಶ್ವ᳚ಮ್, ಅಯ॒-ನ್ದಕ್ಷ॒-ನ್ದಧಾ॑ನಾ] 33
-ಮಾಯ॒-ನ್ದಕ್ಷ॒-ನ್ದಧಾ॑ನಾ ಜ॒ನಯ॑ನ್ತೀರ॒ಗ್ನಿಮ್ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾನಾ॒-ನ್ನಿರ॑ವರ್ತ॒ತಾಸು॒ರೇಕಃ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ಯಶ್ಚಿ॒ದಾಪೋ॑ ಮಹಿ॒ನಾ ಪ॒ರ್ಯಪ॑ಶ್ಯ॒-ದ್ದಕ್ಷ॒-ನ್ದಧಾ॑ನಾ ಜ॒ನಯ॑ನ್ತೀರ॒ಗ್ನಿಮ್ । ಯೋ ದೇ॒ವೇಷ್ವಧಿ॑ ದೇ॒ವ ಏಕ॒ ಆಸೀ॒-ತ್ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 34 ॥
(ಅ॒ಗ್ನೇ-ಸ್ಸ - ಸರ॑ಸ್ವತೀ॒ - ದ್ಯಾಗ್ಂ - ಸ॒ಹ - ವಿಶ್ವಂ॒ - ಚತು॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 8)
(ಊ॒ರ್ಧ್ವಾ - ಯಃ ಪ್ರಾ॑ಣ॒ತೋ - ಯ ಆ᳚ತ್ಮ॒ದಾ - ಯಸ್ಯೇ॒ಮೇ - ಯಙ್ಕ್ರನ್ದ॑ಸೀ॒ - ಯೇನ॒ ದ್ಯೌ- ರಾಪೋ॑ ಹ॒ ಯತ್ - ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾನಾಂ॒ - ಁಯಶ್ಚಿ॒ದಾಪೋ॒ - ಯೋ ದೇ॒ವೇಷು॒ - ನವ॑ )
ಆಕೂ॑ತಿಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರ॒ಯುಜ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ ಮನೋ॑ ಮೇ॒ಧಾಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರ॒ಯುಜ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ಚಿ॒ತ್ತಂ-ವಿಁಜ್ಞಾ॑ತಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರ॒ಯುಜ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ವಾ॒ಚೋ ವಿಧೃ॑ತಿಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರ॒ಯುಜ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ॒ ಮನ॑ವೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒-ಽಗ್ನಯೇ॑ ವೈಶ್ವಾನ॒ರಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ನೇ॒ತುರ್ಮರ್ತೋ॑ ವೃಣೀತ ಸ॒ಖ್ಯಂ-ವಿಁಶ್ವೇ॑ ರಾ॒ಯ ಇ॑ಷುದ್ಧ್ಯಸಿ ದ್ಯು॒ಮ್ನಂ-ವೃಁ॑ಣೀತ ಪು॒ಷ್ಯಸೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ ಮಾ ಸು ಭಿ॑ತ್ಥಾ॒ ಮಾ ಸು ರಿ॑ಷೋ॒ ದೃಗ್ಂಹ॑ಸ್ವ ವೀ॒ಡಯ॑ಸ್ವ॒ ಸು । ಅಮ್ಬ॑ ಧೃಷ್ಣು ವೀ॒ರಯ॑ಸ್ವಾ॒- [ವೀ॒ರಯ॑ಸ್ವ, ಅ॒ಗ್ನಿಶ್ಚೇ॒ದ-ಙ್ಕ॑ರಿಷ್ಯಥಃ ।] 35
-ಽಗ್ನಿಶ್ಚೇ॒ದ-ಙ್ಕ॑ರಿಷ್ಯಥಃ ॥ ದೃಗ್ಂಹ॑ಸ್ವ ದೇವಿ ಪೃಥಿವಿ ಸ್ವ॒ಸ್ತಯ॑ ಆಸು॒ರೀ ಮಾ॒ಯಾ ಸ್ವ॒ಧಯಾ॑ ಕೃ॒ತಾ-ಽಸಿ॑ । ಜುಷ್ಟ॑-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮಿ॒ದಮ॑ಸ್ತು ಹ॒ವ್ಯಮರಿ॑ಷ್ಟಾ॒ ತ್ವಮುದಿ॑ಹಿ ಯ॒ಜ್ಞೇ ಅ॒ಸ್ಮಿನ್ನ್ ॥ ಮಿತ್ರೈ॒ತಾಮು॒ಖಾ-ನ್ತ॑ಪೈ॒ಷಾ ಮಾ ಭೇ॑ದಿ । ಏ॒ತಾ-ನ್ತೇ॒ ಪರಿ॑ ದದಾ॒ಮ್ಯಭಿ॑ತ್ತ್ಯೈ ॥ ದ್ರ್ವ॑ನ್ನ-ಸ್ಸ॒ರ್ಪಿರಾ॑ಸುತಿಃ ಪ್ರ॒ತ್ನೋ ಹೋತಾ॒ ವರೇ᳚ಣ್ಯಃ । ಸಹ॑ಸಸ್ಪು॒ತ್ರೋ ಅದ್ಭು॑ತಃ ॥ ಪರ॑ಸ್ಯಾ॒ ಅಧಿ॑ ಸಂ॒​ವಁತೋ-ಽವ॑ರಾಗ್ಂ ಅ॒ಭ್ಯಾ [ಅ॒ಭ್ಯಾ, ತ॒ರ॒ ।] 36
ತ॑ರ । ಯತ್ರಾ॒ಹಮಸ್ಮಿ॒ ತಾಗ್ಂ ಅ॑ವ ॥ ಪ॒ರ॒ಮಸ್ಯಾಃ᳚ ಪರಾ॒ವತೋ॑ ರೋ॒ಹಿದ॑ಶ್ವ ಇ॒ಹಾ-ಽಗ॑ಹಿ । ಪು॒ರೀ॒ಷ್ಯಃ॑ ಪುರುಪ್ರಿ॒ಯೋ-ಽಗ್ನೇ॒ ತ್ವ-ನ್ತ॑ರಾ॒ ಮೃಧಃ॑ ॥ ಸೀದ॒ ತ್ವ-ಮ್ಮಾ॒ತುರ॒ಸ್ಯಾ ಉ॒ಪಸ್ಥೇ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ನ್ಯಗ್ನೇ ವ॒ಯುನಾ॑ನಿ ವಿ॒ದ್ವಾನ್ । ಮೈನಾ॑ಮ॒ರ್ಚಿಷಾ॒ ಮಾ ತಪ॑ಸಾ॒-ಽಭಿ ಶೂ॑ಶುಚೋ॒-ಽನ್ತರ॑ಸ್ಯಾಗ್ಂ ಶು॒ಕ್ರ ಜ್ಯೋ॑ತಿ॒ರ್ವಿ ಭಾ॑ಹಿ ॥ ಅ॒ನ್ತರ॑ಗ್ನೇ ರು॒ಚಾ ತ್ವಮು॒ಖಾಯೈ॒ ಸದ॑ನೇ॒ ಸ್ವೇ । ತಸ್ಯಾ॒ಸ್ತ್ವಗ್ಂ ಹರ॑ಸಾ॒ ತಪ॒ನ್ ಜಾತ॑ವೇದ-ಶ್ಶಿ॒ವೋ ಭ॑ವ ॥ ಶಿ॒ವೋ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಮಹ್ಯ॑ಮ॒ಗ್ನೇ-ಽಥೋ॑ ಸೀದ ಶಿ॒ವಸ್ತ್ವಮ್ । ಶಿ॒ವಾಃ ಕೃ॒ತ್ವಾ ದಿಶ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॒-ಸ್ಸ್ವಾಂ-ಯೋಁನಿ॑ಮಿ॒ಹಾ-ಽಽಸ॑ದಃ ॥ 37 ॥
(ವೀ॒ರಯ॒ಸ್ವಾ - ಽಽ - ತಪ॑ನ್ - ವಿಗ್ಂಶ॒ತಿಶ್ಚ॑) (ಅ. 9)
ಯದ॑ಗ್ನೇ॒ ಯಾನಿ॒ ಕಾನಿ॒ ಚಾ-ಽಽತೇ॒ ದಾರೂ॑ಣಿ ದ॒ದ್ಧ್ಮಸಿ॑ । ತದ॑ಸ್ತು॒ ತುಭ್ಯ॒ಮಿ-ದ್ಘೃ॒ತ-ನ್ತಜ್ಜು॑ಷಸ್ವ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ ॥ ಯದತ್ತ್ಯು॑ಪ॒ಜಿಹ್ವಿ॑ಕಾ॒ ಯದ್ವ॒ಮ್ರೋ ಅ॑ತಿ॒ಸರ್ಪ॑ತಿ । ಸರ್ವ॒-ನ್ತದ॑ಸ್ತು ತೇ ಘೃ॒ತ-ನ್ತಜ್ಜು॑ಷಸ್ವ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ ॥ ರಾತ್ರಿಗ್ಂ॑ ರಾತ್ರಿ॒ಮಪ್ರ॑ಯಾವ॒-ಮ್ಭರ॒ನ್ತೋ-ಽಶ್ವಾ॑ಯೇವ॒ ತಿಷ್ಠ॑ತೇ ಘಾ॒ಸಮ॑ಸ್ಮೈ । ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷೇ॑ಣ॒ ಸಮಿ॒ಷಾ ಮದ॒ನ್ತೋ-ಽಗ್ನೇ॒ ಮಾ ತೇ॒ ಪ್ರತಿ॑ವೇಶಾ ರಿಷಾಮ ॥ ನಾಭಾ॑ [ನಾಭಾ᳚, ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॑ಮಿಧಾ॒ನ-] 38
ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಸ್ಸ॑ಮಿಧಾ॒ನ-ಮ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷಾ॑ಯ ಬೃಹ॒ತೇ ಹ॑ವಾಮಹೇ । ಇ॒ರ॒ಮ್ಮ॒ದ-ಮ್ಬೃ॒ಹದು॑ಕ್ಥಂ॒-ಯಁಜ॑ತ್ರ॒-ಞ್ಜೇತಾ॑ರಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪೃತ॑ನಾಸು ಸಾಸ॒ಹಿಮ್ ॥ ಯಾ-ಸ್ಸೇನಾ॑ ಅ॒ಭೀತ್ವ॑ರೀರಾ-ವ್ಯಾ॒ಧಿನೀ॒-ರುಗ॑ಣಾ ಉ॒ತ । ಯೇ ಸ್ತೇ॒ನಾ ಯೇ ಚ॒ ತಸ್ಕ॑ರಾ॒ಸ್ತಾಗ್​ಸ್ತೇ॑ ಅ॒ಗ್ನೇ-ಽಪಿ॑ ದಧಾಮ್ಯಾ॒ಸ್ಯೇ᳚ ॥ ದಗ್ಗ್​ಷ್ಟ್ರಾ᳚ಭ್ಯಾ-ಮ್ಮ॒ಲಿಮ್ಲೂ॒ನ್ ಜಮ್ಭ್ಯೈ॒-ಸ್ತಸ್ಕ॑ರಾಗ್ಂ ಉ॒ತ । ಹನೂ᳚ಭ್ಯಾಗ್​ ಸ್ತೇ॒ನಾನ್-ಭ॑ಗವ॒ಸ್ತಾಗ್​-ಸ್ತ್ವ-ಙ್ಖಾ॑ದ॒ ಸುಖಾ॑ದಿತಾನ್ ॥ ಯೇ ಜನೇ॑ಷು ಮ॒ಲಿಮ್ಲ॑ವ-ಸ್ಸ್ತೇ॒ನಾಸ॒-ಸ್ತಸ್ಕ॑ರಾ॒ ವನೇ᳚ । ಯೇ [ ] 39
ಕಕ್ಷೇ᳚ಷ್ವಘಾ॒ ಯವ॒ಸ್ತಾಗ್​ಸ್ತೇ॑ ದಧಾಮಿ॒ ಜಮ್ಭ॑ಯೋಃ ॥ ಯೋ ಅ॒ಸ್ಮಭ್ಯ॑ಮರಾತೀ॒ಯಾ-ದ್ಯಶ್ಚ॑ ನೋ॒ ದ್ವೇಷ॑ತೇ॒ ಜನಃ॑ । ನಿನ್ದಾ॒ದ್ಯೋ ಅ॒ಸ್ಮಾ-ನ್ದಿಫ್ಸಾ᳚ಚ್ಚ॒ ಸರ್ವ॒-ನ್ತ-ಮ್ಮ॑ಸ್ಮ॒ಸಾ ಕು॑ರು ॥ ಸಗ್ಂಶಿ॑ತ-ಮ್ಮೇ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸಗ್ಂಶಿ॑ತಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑-ಮ್ಬಲ᳚ಮ್ । ಸಗ್ಂಶಿ॑ತ-ಙ್ಕ್ಷ॒ತ್ರ-ಞ್ಜಿ॒ಷ್ಣು ಯಸ್ಯಾ॒-ಽಹಮಸ್ಮಿ॑ ಪು॒ರೋಹಿ॑ತಃ ॥ ಉದೇ॑ಷಾ-ಮ್ಬಾ॒ಹೂ ಅ॑ತಿರ॒ಮುದ್ವರ್ಚ॒ ಉದೂ॒ ಬಲ᳚ಮ್ । ಕ್ಷಿ॒ಣೋಮಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ॒-ಽಮಿತ್ರಾ॒ನುನ್ನ॑ಯಾಮಿ॒ [-ಽಮಿತ್ರಾ॒-ನುನ್ನ॑ಯಾಮಿ, ಸ್ವಾಗ್ಂ ಅ॒ಹಮ್ ।] 40
ಸ್ವಾಗ್ಂ ಅ॒ಹಮ್ ॥ ದೃ॒ಶಾ॒ನೋ ರು॒ಕ್ಮ ಉ॒ರ್ವ್ಯಾ ವ್ಯ॑ದ್ಯೌದ್ದು॒ರ್ಮರ್​ಷ॒ಮಾಯುಃ॑ ಶ್ರಿ॒ಯೇ ರು॑ಚಾ॒ನಃ । ಅ॒ಗ್ನಿರ॒ಮೃತೋ॑ ಅಭವ॒ದ್ವಯೋ॑-ಭಿ॒ರ್ಯದೇ॑ನ॒-ನ್ದ್ಯೌರಜ॑ನಯ-ಥ್ಸು॒ರೇತಾಃ᳚ ॥ ವಿಶ್ವಾ॑ ರೂ॒ಪಾಣಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ ಮುಞ್ಚತೇ ಕ॒ವಿಃ ಪ್ರಾ-ಽಸಾ॑ವೀದ್ಭ॒ದ್ರ-ನ್ದ್ವಿ॒ಪದೇ॒ ಚತು॑ಷ್ಪದೇ । ವಿ ನಾಕ॑ಮಖ್ಯ-ಥ್ಸವಿ॒ತಾ ವರೇ॒ಣ್ಯೋ-ಽನು॑ ಪ್ರ॒ಯಾಣ॑ಮು॒ಷಸೋ॒ ವಿ॑ರಾಜತಿ ॥ ನಕ್ತೋ॒ಷಾಸಾ॒ ಸಮ॑ನಸಾ॒ ವಿರೂ॑ಪೇ ಧಾ॒ಪಯೇ॑ತೇ॒ ಶಿಶು॒ಮೇಕಗ್ಂ॑ ಸಮೀ॒ಚೀ । ದ್ಯಾವಾ॒ ಕ್ಷಾಮಾ॑ ರು॒ಕ್ಮೋ [ರು॒ಕ್ಮಃ, ಅ॒ನ್ತರ್ವಿ ಭಾ॑ತಿ] 41
ಅ॒ನ್ತರ್ವಿ ಭಾ॑ತಿ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿ-ನ್ಧಾ॑ರಯ-ನ್ದ್ರವಿಣೋ॒ದಾಃ ॥ ಸು॒ಪ॒ರ್ಣೋ॑-ಽಸಿ ಗ॒ರುತ್ಮಾ᳚-ನ್ತ್ರಿ॒ವೃತ್ತೇ॒ ಶಿರೋ॑ ಗಾಯ॒ತ್ರ-ಞ್ಚಕ್ಷು॒-ಸ್ಸ್ತೋಮ॑ ಆ॒ತ್ಮಾ ಸಾಮ॑ ತೇ ತ॒ನೂರ್ವಾ॑ಮದೇ॒ವ್ಯ-ಮ್ಬೃ॑ಹ-ದ್ರಥನ್ತ॒ರೇ ಪ॒ಕ್ಷೌ ಯ॑ಜ್ಞಾಯ॒ಜ್ಞಿಯ॒-ಮ್ಪುಚ್ಛ॒-ಞ್ಛನ್ದಾ॒ಗ್॒ಸ್ಯಙ್ಗಾ॑ನಿ॒ ಧಿಷ್ಣಿ॑ಯಾ-ಶ್ಶ॒ಫಾ ಯಜೂಗ್ಂ॑ಷಿ॒ ನಾಮ॑ ॥ ಸು॒ಪ॒ರ್ಣೋ॑-ಽಸಿ ಗ॒ರುತ್ಮಾ॒-ನ್ದಿವ॑-ಙ್ಗಚ್ಛ॒ ಸುವಃ॑ ಪತ ॥ 42 ॥
(ನಾಭಾ॒ - ವನೇ॒ ಯೇ - ನ॑ಯಾಮಿ॒ - ಕ್ಷಾಮಾ॑ ರು॒ಕ್ಮೋ᳚ - ಽಷ್ಟಾತ್ರಿಗ್ಂ॑ಶಚ್ಚ) (ಅ. 10)
ಅಗ್ನೇ॒ ಯಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಮ॑ದ್ಧ್ವ॒ರಂ-ವಿಁ॒ಶ್ವತಃ॑ ಪರಿ॒ಭೂರಸಿ॑ । ಸ ಇದ್ದೇ॒ವೇಷು॑ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಸೋಮ॒ ಯಾಸ್ತೇ॑ ಮಯೋ॒ಭುವ॑ ಊ॒ತಯ॒-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ ದಾ॒ಶುಷೇ᳚ । ತಾಭಿ॑ರ್ನೋ-ಽವಿ॒ತಾ ಭ॑ವ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮೂ॒ರ್ಧಾ ಭುವಃ॑ ॥ ತ್ವನ್ನಃ॑ ಸೋಮ॒ , ಯಾ ತೇ॒ ಧಾಮಾ॑ನಿ ॥ ತ-ಥ್ಸ॑ವಿ॒ತುರ್ವರೇ᳚ಣ್ಯ॒-ಮ್ಭರ್ಗೋ॑ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ಧಿಯೋ॒ ಯೋ ನಃ॑ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥ ಅಚಿ॑ತ್ತೀ॒ ಯಚ್ಚ॑ಕೃ॒ಮಾ ದೈವ್ಯೇ॒ ಜನೇ॑ ದೀ॒ನೈರ್ದಕ್ಷೈಃ॒ ಪ್ರಭೂ॑ತೀ ಪೂರುಷ॒ತ್ವತಾ᳚ । 43
ದೇ॒ವೇಷು॑ ಚ ಸವಿತ॒ರ್ಮಾನು॑ಷೇಷು ಚ॒ ತ್ವನ್ನೋ॒ ಅತ್ರ॑ ಸುವತಾ॒ದನಾ॑ಗಸಃ ॥ ಚೋ॒ದ॒ಯಿ॒ತ್ರೀ ಸೂ॒ನೃತಾ॑ನಾ॒-ಞ್ಚೇತ॑ನ್ತೀ ಸುಮತೀ॒ನಾಮ್ । ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ದ॑ಧೇ॒ ಸರ॑ಸ್ವತೀ ॥ ಪಾವೀ॑ರವೀ ಕ॒ನ್ಯಾ॑ ಚಿ॒ತ್ರಾಯು॒-ಸ್ಸರ॑ಸ್ವತೀ ವೀ॒ರಪ॑ತ್ನೀ॒ ಧಿಯ॑-ನ್ಧಾತ್ । ಗ್ನಾಭಿ॒ರಚ್ಛಿ॑ದ್ರಗ್ಂ ಶರ॒ಣಗ್ಂ ಸ॒ಜೋಷಾ॑ ದುರಾ॒ಧರ್​ಷ॑-ಙ್ಗೃಣ॒ತೇ ಶರ್ಮ॑ ಯಗ್ಂಸತ್ ॥ ಪೂ॒ಷಾ ಗಾ ಅನ್ವೇ॑ತು ನಃ ಪೂ॒ಷಾ ರ॑ಕ್ಷ॒ತ್ವರ್ವ॑ತಃ । ಪೂ॒ಷಾ ವಾಜಗ್ಂ॑ ಸನೋತು ನಃ ॥ ಶು॒ಕ್ರ-ನ್ತೇ॑ ಅ॒ನ್ಯದ್ಯ॑ಜ॒ತ-ನ್ತೇ॑ ಅ॒ನ್ಯ- [ಅ॒ನ್ಯತ್, ವಿಷು॑ರೂಪೇ॒ ಅಹ॑ನೀ॒ ದ್ಯೌರಿ॑ವಾಸಿ ।] 44
-ದ್ವಿಷು॑ರೂಪೇ॒ ಅಹ॑ನೀ॒ ದ್ಯೌರಿ॑ವಾಸಿ । ವಿಶ್ವಾ॒ ಹಿ ಮಾ॒ಯಾ ಅವ॑ಸಿ ಸ್ವಧಾವೋ ಭ॒ದ್ರಾ ತೇ॑ ಪೂಷನ್ನಿ॒ಹ ರಾ॒ತಿರ॑ಸ್ತು ॥ ತೇ॑-ಽವರ್ಧನ್ತ॒ ಸ್ವತ॑ವಸೋ ಮಹಿತ್ವ॒ನಾ ಽಽನಾಕ॑-ನ್ತ॒ಸ್ಥುರು॒ರು ಚ॑ಕ್ರಿರೇ॒ ಸದಃ॑ । ವಿಷ್ಣು॒ ರ್ಯದ್ಧಾ-ಽಽವ॒-ದ್ವೃಷ॑ಣ-ಮ್ಮದ॒ಚ್ಯುತಂ॒-ವಁಯೋ॒ ನ ಸೀ॑ದ॒ನ್ನಧಿ॑ ಬ॒ರ್॒ಹಿಷಿ॑ ಪ್ರಿ॒ಯೇ ॥ ಪ್ರಚಿ॒ತ್ರಮ॒ರ್ಕ-ಙ್ಗೃ॑ಣ॒ತೇ ತು॒ರಾಯ॒ ಮಾರು॑ತಾಯ॒ ಸ್ವತ॑ವಸೇ ಭರದ್ಧ್ವಮ್ । ಯೇ ಸಹಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಸಹ॑ಸಾ॒ ಸಹ॑ನ್ತೇ॒ [ಸಹ॑ನ್ತೇ, ರೇಜ॑ತೇ ಅಗ್ನೇ ಪೃಥಿ॒ವೀ ಮ॒ಖೇಭ್ಯಃ॑ ।] 45
ರೇಜ॑ತೇ ಅಗ್ನೇ ಪೃಥಿ॒ವೀ ಮ॒ಖೇಭ್ಯಃ॑ ॥ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇವಾಃ ॥ ದ್ಯಾವಾ॑ ನಃ ಪೃಥಿ॒ವೀ ಇ॒ಮಗ್ಂ ಸಿ॒ದ್ಧ್ರಮ॒ದ್ಯ ದಿ॑ವಿ॒ಸ್ಪೃಶ᳚ಮ್ । ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ದೇ॒ವೇಷು॒ ಯಚ್ಛತಾಮ್ ॥ ಪ್ರ ಪೂ᳚ರ್ವ॒ಜೇ ಪಿ॒ತರಾ॒ ನವ್ಯ॑ಸೀಭಿರ್ಗೀ॒ರ್ಭಿಃ ಕೃ॑ಣುದ್ಧ್ವ॒ಗ್ಂ॒ ಸದ॑ನೇ ಋ॒ತಸ್ಯ॑ । ಆ ನೋ᳚ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ॒ ದೈವ್ಯೇ॑ನ॒ ಜನೇ॑ನ ಯಾತ॒-ಮ್ಮಹಿ॑ ವಾಂ॒-ವಁರೂ॑ಥಮ್ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಗ್​ ಸ್ತೋಮೇ॑ನ ಬೋಧಯ ಸಮಿಧಾ॒ನೋ ಅಮ॑ರ್ತ್ಯಮ್ । ಹ॒ವ್ಯಾ ದೇ॒ವೇಷು॑ ನೋ ದಧತ್ ॥ ಸ ಹ॑ವ್ಯ॒ವಾಡಮ॑ರ್ತ್ಯ ಉ॒ಶಿಗ್ದೂ॒ತಶ್ಚನೋ॑ಹಿತಃ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಧಿ॒ಯಾ ಸಮೃ॑ಣ್ವತಿ ॥ ಶನ್ನೋ॑ ಭವನ್ತು॒, ವಾಜೇ॑ವಾಜೇ ॥ 46 ॥
(ಪು॒ರು॒ಷ॒ತ್ವತಾ॑ - ಯಜ॒ತನ್ತೇ॑ ಅ॒ನ್ಯಥ್ - ಸಹ॑ನ್ತೇ॒ - ಚನೋ॑ಹಿತೋ॒ - ಽಷ್ಟೌ ಚ॑ ) (ಅ. 11)
(ಯು॒ಞ್ಜಾ॒ನ - ಇ॒ಮಾಮ॑ಗೃಭ್ಣನ್ - ದೇ॒ವಸ್ಯ॒ - ಸನ್ತೇ॒ - ವಿ ಪಾಜ॑ಸಾ॒ - ವಸ॑ವಸ್ತ್ವಾ॒ - ಸಮಾ᳚ಸ್ತ್ವೋ॒ - ರ್ಧ್ವಾ - ಅ॒ಸ್ಯಾಕೂ॑ತಿಂ॒ - ಁಯದ॑ಗ್ನೇ॒ ಯಾನ್ - ಯಗ್ನೇ॒ ಯಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ - ಮೇಕಾ॑ದಶ)
(ಯು॒ಞ್ಜಾ॒ನೋ - ವರ್ಮ॑ ಚ ಸ್ಥ - ಆದಿ॒ತ್ಯಸ್ತ್ವಾ॒ - ಭಾರ॑ತೀ॒ - ಸ್ವಾಗ್ಂ ಅ॒ಹಗ್ಂ - ಷಟ್ಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶತ್ )
(ಯು॒ಞ್ಜಾ॒ನೋ, ವಾಜೇ॑ವಾಜೇ)
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ಞ್ಚತುರ್ಥ ಕಾಣ್ಡೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಶ್ನ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ- agnicityaṅga mantrapāṭhābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
yu॒ñjā॒naḥ pra̭tha॒ma-mmana̭sta॒tvāya̭ savi॒tā dhiyaḥ̭ | a॒gni-ñjyoti̭rni॒cāyya̭ pṛthi॒vyā addhyā 'bha̭rat || yu॒ktvāya॒ mana̭sā de॒vān-thsuva̭rya॒to dhi॒yā diva᳚m | bṛ॒hajjyotiḥ̭ kariṣya॒ta-ssa̭vi॒tā prasṷvāti॒ tān || yu॒ktena॒ mana̭sā va॒ya-nde॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve | su॒va॒rgeyā̭ya॒ śaktyai᳚ || yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyo॒ viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒ videka॒ i- [vayunā॒ videka॒ it, ma॒hī de॒vasya̭] 1
-nma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || yu॒je vā॒-mbrahma̭ pū॒rvya-nnamo̭bhi॒rvi ślokā̭ yanti pa॒thyḙva॒ sūrāḥ᳚ | śṛ॒ṇvanti॒ viśvḙ a॒mṛta̭sya pu॒trā ā ye dhāmā̭ni di॒vyāni̭ ta॒sthuḥ || yasya̭ pra॒yāṇa॒manva॒nya idya॒yurde॒vā de॒vasya̭ mahi॒māna॒marca̭taḥ | yaḥ pārthi̭vāni vima॒me sa eta̭śo॒ rajāgṃ̭si de॒va-ssa̭vi॒tā ma̭hitva॒nā || deva̭ savitaḥ॒ prasṷva ya॒jña-mprasa̭va [ ] 2
ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭nnaḥ punātu vā॒caspati॒rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || i॒ma-nno̭ deva savitarya॒jña-mprasṷva devā॒yuvagṃ̭ sakhi॒vidagṃ̭ satrā॒jita̭-ndhana॒jitagṃ̭ suva॒rjita᳚m || ṛ॒cā stoma॒gṃ॒ sama̭rdhaya gāya॒treṇa̭ rathanta॒ram | bṛ॒ha-dgā̭ya॒trava̭rtani || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚ 'śvino᳚rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā-ṅgāya॒treṇa॒ chanda॒sā ''da̭de-'ṅgira॒svadabhri̭rasi॒ nāri̭- [nāriḥ̭, a॒si॒ pṛ॒thi॒vyā-ssa॒dhasthā̭-] 3
-rasi pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthā̭-da॒gni-mpṷrī॒ṣya̭maṅgira॒svadā bha̭ra॒ traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''da̭de-'ṅgira॒sva-dbabhri̭rasi॒ nāri̭rasi॒ tvayā̭ va॒yagṃ sa॒dhastha॒ āgnigṃ śa̭kema॒ khani̭tu-mpurī॒ṣya̭-ñjāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''da̭de-'ṅgira॒svaddhasta̭ ā॒dhāya̭ savi॒tā bibhra॒dabhrigṃ̭ hira॒ṇyayī᳚m | tayā॒ jyoti॒raja̭sra॒-mida॒gni-ṅkhā॒tvī na॒ ā bha॒rānṷṣṭubhena tvā॒ chanda॒sā ''da̭de-'ṅgira॒svat || 4 ||
(i--dya॒jña-mprasṷva॒ - nāri॒ - rānṷṣṭubhena tvā॒ chanda̭sā॒ - trīṇi̭ ca) (a. 1)
i॒māma̭gṛbhṇa-nraśa॒nāmṛ॒tasya॒ pūrva॒ āyṷṣi vi॒dathḙṣu ka॒vyā | tayā̭ de॒vā-ssu॒tamā ba̭bhūvur-ṛ॒tasya॒ sāma᳚n-thsa॒ramā॒rapa̭ntī || pratū᳚rtaṃ-vā~ji॒nnā dra̭va॒ vari̭ṣṭhā॒manṷ saṃ॒​va~ta᳚m | di॒vi te॒ janma̭ para॒mama॒ntari̭kṣe॒ nābhiḥ̭ pṛthi॒vyāmadhi॒ yoniḥ̭ || yu॒ñjāthā॒gṃ॒ rāsa̭bhaṃ-yu~॒vama॒smin. yāmḙ vṛṣaṇvasū | a॒gni-mbhara̭ntamasma॒yum || yogḙyoge ta॒vasta̭raṃ॒-vā~jḙvāje havāmahe | sakhā̭ya॒ indra̭ma॒taye᳚ || pra॒tūrva॒- [pra॒tūrvanṋ, ehya̭va॒krāma॒nnaśa̭stī] 5
-nnehya̭va॒krāma॒nnaśa̭stī ru॒drasya॒ gāṇa̭patyā-nmayo॒bhūrehi̭ | u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi sva॒sti ga̭vyūti॒rabha̭yāni kṛ॒ṇvann || pū॒ṣṇā sa॒yujā̭ sa॒ha | pṛ॒thi॒vyā-ssa॒dhasthā̭da॒gni-mpṷri॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dacche᳚hya॒gni-mpṷrī॒ṣya̭ -maṅgira॒svada-cchḙmo॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dbha̭riṣyāmo॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dbha̭rāmaḥ || anva॒gniru॒ṣasā॒-magra̭makhya॒-danvahā̭ni pratha॒mo jā॒tavḙdāḥ | anu॒ sūrya̭sya [sūrya̭sya, pu॒ru॒trā ca̭] 6
puru॒trā ca̭ ra॒śmīnanu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tāna || ā॒gatya̭ vā॒jyaddhva̭na॒-ssarvā॒ mṛdho॒ vidhṷ̄nute | a॒gnigṃ sa॒dhasthḙ maha॒ti cakṣṷṣā॒ ni ci̭kīṣate || ā॒kramya̭ vāji-npṛthi॒vīma॒gnimi̭ccha ru॒cā tvam | bhūmyā̭ vṛ॒tvāya̭ no brūhi॒ yataḥ॒ khanā̭ma॒ taṃ-va~॒yam || dyaustḙ pṛ॒ṣṭha-mpṛ̭thi॒vī sa॒dhastha̭mā॒tmā 'ntari̭kṣagṃ samu॒draste॒ yoniḥ̭ | vi॒khyāya॒ cakṣṷṣā॒ tvama॒bhi ti̭ṣṭha [tvama॒bhi ti̭ṣṭha, pṛ॒ta॒nya॒taḥ |] 7
pṛtanya॒taḥ || utkrā̭ma maha॒te saubha̭gāyā॒-smādā॒sthānā᳚-ddraviṇo॒dā vā̭jinn | va॒yagg​ syā̭ma suma॒tau pṛ̭thi॒vyā a॒gni-ṅkha̭ni॒ṣyanta̭ u॒pasthḙ asyāḥ || uda̭kramī-ddraviṇo॒dā vā॒jyarvā-'ka॒-ssa lo॒kagṃ sukṛ̭ta-mpṛthi॒vyāḥ | tataḥ̭ khanema su॒pratī̭kama॒gnigṃ suvo॒ ruhā̭ṇā॒ adhi॒ nāka̭ utta॒me || a॒po de॒vīrupa̭ sṛja॒ madhṷmatīraya॒kṣmāya̭ pra॒jābhyaḥ̭ | tāsā॒g॒ sthānā॒dujji̭hatā॒-moṣa̭dhaya-ssupippa॒lāḥ || jigha̭- [jigha̭rmi, a॒gni-mmana̭sā] 8
-rmya॒gni-mmana̭sā ghṛ॒tena̭ prati॒kṣyanta॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | pṛ॒thu-nti̭ra॒ścā vaya̭sā bṛ॒hantaṃ॒-vya~ci̭ṣṭha॒mannagṃ̭ rabha॒saṃ-vi~dā̭nam || ā tvā̭ jigharmi॒ vaca̭sā ghṛ॒tenā̭-'ra॒kṣasā॒ mana̭sā॒ tajjṷṣasva | marya̭śrī-sspṛha॒ya-dva̭rṇo a॒gnirnā-'bhi॒mṛśḙ ta॒nuvā॒ jar​hṛ̭ṣāṇaḥ || pari॒ vāja̭patiḥ ka॒vira॒gnir-ha॒vyānya̭kramīt | dadha॒-dratnā̭ni dā॒śuṣe᳚ || pari̭ tvā-'gne॒ puraṃ̭-va~॒yaṃ-vi~pragṃ̭ sahasya dhīmahi | dhṛ॒ṣa-dva̭rṇa-ndi॒vedi̭ve bhe॒ttāra̭-mbhaṅgu॒rāva̭taḥ || tvama̭gne॒ dyubhi॒stva-mā̭śuśu॒kṣaṇi॒stva-ma॒dbhyastva-maśma̭na॒spari̭ | tvaṃ-va~ne᳚bhya॒ stvamoṣa̭dhībhya॒ stva-nnṛ॒ṇā-nnṛ̭pate jāyase॒ śuciḥ̭ || 9 ||
(pra॒tūrva॒nth - sūrya̭sya - tiṣṭha॒ - jigha̭rmi - bhe॒ttāraṃ̭ - ~vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚ rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā-mpṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-tkha̭nāmi || jyoti̭ṣmanta-ntvā-'gne su॒pratī̭ka॒maja̭sreṇa bhā॒nunā॒ dīdyā̭nam | śi॒va-mpra॒jābhyo-'higṃ̭ santa-mpṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭ -maṅgira॒sva-tkha̭nāmi || a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama̭si sa॒prathā̭ u॒rva̭gni-mbha̭ri॒ṣyadapa̭rāvapiṣṭham | vardha̭māna-mma॒ha ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thasva || śarma̭ ca stho॒ [śarma̭ ca sthaḥ, varma̭ ca] 10
varma̭ ca stho॒ acchi̭dre bahu॒le u॒bhe | vyaca̭svatī॒ saṃ-va~̭sāthā-mbha॒rtama॒gni-mpṷrī॒ṣya᳚m || saṃ​va~̭sāthāgṃ suva॒rvidā̭ sa॒mīcī॒ ura̭sā॒ tmanā᳚ | a॒gnima॒nta rbha̭ri॒ṣyantī॒ jyoti̭ṣmanta॒ maja̭sra॒mit || pu॒rī॒ṣyo̭-'si vi॒śvabha̭rāḥ | atha̭rvā tvā pratha॒mo nira̭manthadagne || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || tamṷ tvā da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭ pu॒tra ī̭dhe॒ [pu॒tra ī̭dhe, atha̭rvaṇaḥ |] 11
atha̭rvaṇaḥ | vṛ॒tra॒haṇa̭-mpuranda॒ram || tamṷ tvā pā॒thyo vṛṣā॒ samī̭dhe dasyu॒hanta̭mam | dha॒na॒ñja॒yagṃ raṇḙraṇe || sīda̭ hota॒-ssva ṷ lo॒ke ci̭ki॒tvān-thsā॒dayā̭ ya॒jñagṃ sṷkṛ॒tasya॒ yonau᳚ | de॒vā॒vīrde॒vān. ha॒viṣā̭ yajā॒syagnḙ bṛ॒ha-dyaja̭māne॒ vayo̭ dhāḥ || ni hotā̭ hotṛ॒ṣada̭ne॒ vidā̭nastve॒ṣo dī̭di॒vāgṃ a̭sada-thsu॒dakṣaḥ̭ | ada̭bdhavrata pramati॒rvasi̭ṣṭha-ssahasra-mbha॒ra-śśuci̭jihvo a॒gniḥ || sagṃ sī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si॒ śoca̭sva [śoca̭sva, de॒va॒vīta̭maḥ |] 12
deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya sṛ॒ja pra̭śasta dar​śa॒tam || jani̭ṣvā॒ hi jenyo॒ agre॒ ahnāgṃ̭ hi॒to hi॒teṣva̭ru॒ṣo vanḙṣu | damḙdame sa॒pta ratnā॒ dadhā̭no॒-'gnir​hotā॒ ni ṣa̭sādā॒ yajī̭yān || 13 ||
(stha॒ - ī॒dhe॒ - śoca̭sva - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) - (a. 3)
sa-ntḙ vā॒yurmā̭ta॒riśvā̭ dadhātūttā॒nāyai॒ hṛda̭yaṃ॒-ya~dvili̭ṣṭam | de॒vānāṃ॒-ya~ścara̭ti prā॒ṇathḙna॒ tasmai̭ ca devi॒ vaṣa̭ḍastu॒ tubhya᳚m || sujā̭to॒ jyoti̭ṣā sa॒ha śarma॒ varṷ̄tha॒mā-'sa̭da॒-ssuvaḥ̭ | vāso̭ agne vi॒śvarṷ̄pa॒gṃ॒ saṃ​vya~̭yasva vibhāvaso || udṷ tiṣṭha svaddhva॒rāvā̭ no de॒vyā kṛ॒pā | dṛ॒śe ca̭ bhā॒sā bṛ̭ha॒tā sṷśu॒kvani॒rā-'gnḙ yāhi suśa॒stibhiḥ̭ || 14 ||
ū॒rdhva ū॒ ṣu ṇa̭ ū॒taye॒ tiṣṭhā̭ de॒vo na sa̭vi॒tā | ū॒rdhvo vāja̭sya॒ sani̭tā॒ yada॒ñjibhi̭-rvā॒ghadbhi̭-rvi॒hvayā̭mahe || sa jā॒to garbho̭ asi॒ roda̭syo॒ragne॒ cāru॒rvibhṛ̭ta॒ oṣa̭dhīṣu | ci॒tra-śśiśuḥ॒ pari॒ tamāg̭sya॒ktaḥ pra mā॒tṛbhyo॒ adhi॒ kani̭kradadgāḥ || sthi॒ro bha̭va vī॒ḍva̭ṅga ā॒śurbha̭va vā॒jya̭rvann | pṛ॒thurbha̭va su॒ṣada॒stvama॒gneḥ pṷrīṣa॒vāha̭naḥ || śi॒vo bha̭va [ ] 15
pra॒jābhyo॒ mānṷṣībhya॒stvama̭ṅgiraḥ | mā dyāvā̭pṛthi॒vī a॒bhi śṷ̄śuco॒ mā-'ntari̭kṣa॒-mmā vana॒spatīṋ || praitṷ vā॒jī kani̭krada॒-nnāna̭da॒-drāsa̭bhaḥ॒ patvā᳚ | bhara̭nna॒gni-mpṷrī॒ṣya̭-mmā pā॒dyāyṷṣaḥ pu॒rā || rāsa̭bho vā॒-ṅkani̭krada॒-thsuyṷkto vṛṣaṇā॒ rathe᳚ | sa vā̭ma॒gni-mpṷrī॒ṣya̭mā॒śurdū॒to va̭hādi॒taḥ || vṛṣā॒-'gniṃ-vṛ~ṣa̭ṇa॒-mbhara̭nna॒pā-ṅgarbhagṃ̭ samu॒driya᳚m | agna॒ ā yā̭hi [ ] 16
vī॒taya̭ ṛ॒tagṃ sa॒tyam || oṣa̭dhayaḥ॒ prati̭ gṛhṇītā॒-'gnime॒tagṃ śi॒vamā॒yanta̭ma॒bhyatra̭ yu॒ṣmān | vyasya॒n viśvā॒ ama̭tī॒rarā̭tī-rni॒ṣīda̭nno॒ apa̭ durma॒tigṃ ha̭nat || oṣa̭dhayaḥ॒ prati̭ modaddhvamena॒-mpuṣpā̭vatī-ssupippa॒lāḥ | a॒yaṃ-vo~॒ garbha̭ ṛ॒tviyaḥ̭ pra॒tnagṃ sa॒dhastha॒mā 'sa̭dat || 17 ||
(su॒śa॒stibhiḥ̭ - śi॒vo bha̭va - yāhi॒ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 4)
vi pāja̭sā pṛ॒thunā॒ śośṷcāno॒ bādha̭sva dvi॒ṣo ra॒kṣaso॒ amī̭vāḥ | su॒śarma̭ṇo bṛha॒ta-śśarma̭ṇi syāma॒gnera॒hagṃ su॒hava̭sya॒ praṇī̭tau || āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ || tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || mi॒tra- [mi॒traḥ, sa॒gṃ॒sṛjya̭] 18
-ssa॒gṃ॒sṛjya̭ pṛthi॒vī-mbhūmi̭-ñca॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | sujā̭ta-ñjā॒tavḙdasama॒gniṃ-vai~᳚śvāna॒raṃ-vi~॒bhum || a॒ya॒kṣmāya̭ tvā॒ sagṃ sṛ̭jāmi pra॒jābhyaḥ̭ | viśve᳚ tvā de॒vā vai᳚śvāna॒rā-ssagṃ sṛ̭ja॒ntvā-nṷṣṭubhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒svat || ru॒drā-ssa॒bhṛntya̭ pṛthi॒vī-mbṛ॒hajjyoti॒-ssamī̭dhire | teṣā᳚-mbhā॒nuraja̭sra॒ icchu॒kro de॒veṣṷ rocate || sagṃ sṛ̭ṣṭāṃ॒-va~sṷbhī ru॒drairdhīraiḥ᳚ karma॒ṇyā᳚-mmṛda᳚m | hastā᳚bhyā-mmṛ॒dvī-ṅkṛ॒tvā si̭nīvā॒lī ka̭rotu॒ [si̭nīvā॒lī ka̭rotu, tām |] 19
tām || si॒nī॒vā॒lī sṷkapa॒rdā sṷkurī॒rā svaṷpa॒śā | sā tubhya̭madite maha॒ okhā-nda̭dhātu॒ hasta̭yoḥ || u॒khā-ṅka̭rotu॒ śaktyā̭ bā॒hubhyā॒-madi̭tirdhi॒yā | mā॒tā pu॒traṃ-ya~tho॒pasthe॒ sā-'gni-mbi̭bhartu॒ garbha॒ ā || ma॒khasya॒ śiro̭-'si ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | vasa̭vastvā kṛṇvantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā 'ṅgira॒sva-tpṛ̭thi॒vya̭si ru॒drāstvā̭ kṛṇvantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā 'ṅgira॒svada॒ntari̭kṣama- [-'ṅgira॒svada॒ntari̭kṣamasi, ā॒di॒tyāstvā̭] 20
-syādi॒tyāstvā̭ kṛṇvantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-ddyaura̭si॒ viśve᳚ tvā de॒vā vai᳚śvāna॒rāḥ kṛ̭ṇva॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-ddiśo̭-'si dhru॒vā-'si̭ dhā॒rayā॒ mayi̭ pra॒jāgṃ rā॒yaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyagṃ su॒vīryagṃ̭ sajā॒tān. yaja̭mānā॒yā-'di̭tyai॒ rāsnā॒-'sya di̭tiste॒ bila̭-ṅgṛhṇātu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā 'ṅgira॒svat || kṛ॒tvāya॒ sā ma॒hīmu॒khā-mmṛ॒nmayīṃ॒-yo~ni̭ma॒gnaye᳚ | tā-mpu॒trebhya॒-ssa-mprā ya̭ccha॒dadi̭ti-śśra॒payā॒niti̭ || 21 ||
(mi॒traḥ - ka̭ro - tva॒ntari̭kṣamasi॒ - pra - ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
vasa̭vastvā dhūpayantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dru॒drāstvā̭ dhūpayantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dā̭di॒tyāstvā̭ dhūpayantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒svad- viśve᳚ tvā de॒vā vai᳚śvāna॒rā dhṷ̄paya॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dindra̭stvā dhūpayatvaṅgira॒sva--dviṣṇṷstvā dhūpayatvaṅgira॒sva-dvarṷṇastvā dhūpayatvaṅgira॒sva-dadi̭tistvā de॒vī vi॒śvade᳚vyāvatī pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-tkha̭natvavaṭa de॒vānā᳚-ntvā॒ patnī᳚- [patnīḥ᳚, de॒vī-rvi॒śvade᳚vyāvatīḥ] 22
-rde॒vī-rvi॒śvade᳚vyāvatīḥ pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-dda̭dhatūkhe dhi॒ṣaṇā᳚stvā de॒vīrvi॒śvade᳚vyāvatīḥ pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-da॒bhīndha̭tāmukhe॒ gnāstvā̭ de॒vīrvi॒śvade᳚vyāvatīḥ pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-cchra̭payantūkhe॒ varū᳚trayo॒ jana̭yastvā de॒vīrvi॒śvade᳚vyāvatīḥ pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-tpa̭cantūkhe | mitrai॒tāmu॒khā-mpa̭cai॒ṣā mā bhḙdi | e॒tā-nte॒ pari̭ dadā॒myabhi̭ttyai || a॒bhīmā- [a॒bhīmām, ma॒hi॒nā diva̭-mmi॒tro] 23
-mma̭hi॒nā diva̭-mmi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || mi॒trasya̭ car​ṣaṇī॒dhṛta॒-śśravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mna-ñci॒traśra̭vastamam || de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu supā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānā pṛthi॒vyāśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛha॒tī bha̭vo॒rdhvā ti̭ṣṭha dhru॒vā tvam || vasa̭va॒stvā ''cchṛ̭ndantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dru॒drāstvā-'' cchṛ̭ndantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dā̭di॒tyāstvā ''cchṛ̭ndantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dviśve᳚ tvā de॒vā vai᳚śvāna॒rā ā cchṛ̭nda॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒svat || 24 ||
(patnī̭ - ri॒māgṃ - ru॒drāstvā-'' cchṛ̭nda॒ntve - kā॒nna vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 6)
samā᳚stvā-'gna ṛ॒tavo̭ vardhayantu saṃ​va~thsa॒rā ṛṣa̭yo॒ yāni̭ sa॒tyā | sa-ndi॒vyena̭ dīdihi roca॒nena॒ viśvā॒ ā bhā̭hi pra॒diśaḥ̭ pṛthi॒vyāḥ || sa-ñce॒ddhyasvā᳚-'gne॒ pra ca̭ bodhayaina॒mucca̭ tiṣṭha maha॒te saubha̭gāya | mā ca̭ riṣadupasa॒ttā tḙ agne bra॒hmāṇa̭ste ya॒śasaḥ̭ santu॒ mā-'nye || tvāma̭gne vṛṇate brāhma॒ṇā i॒me śi॒vo a̭gne [ ] 25
saṃ॒-va~ra̭ṇe bhavā naḥ | sa॒pa॒tna॒hā no̭ abhimāti॒jicca॒ sve gayḙ jāgṛ॒hya pra̭yucchann || i॒haivāgne॒ adhi̭ dhārayā ra॒yi-mmā tvā॒ nikra̭-npūrva॒cito̭ nikā॒riṇaḥ̭ | kṣa॒trama̭gne su॒yama̭mastu॒ tubhya̭mupasa॒ttā va̭rdhatā-nte॒ ani̭ṣṭṛtaḥ || kṣa॒treṇā᳚-'gne॒ svāyu॒-ssagṃ ra̭bhasva mi॒treṇā᳚-'gne mitra॒dheyḙ yatasva | sa॒jā॒tānā᳚-mmaddhyama॒sthā ḙdhi॒ rājñā̭magne viha॒vyo̭ dīdihī॒ha || ati॒ [ati̭, niho॒ ati॒ sridho] 26
niho॒ ati॒ sridho 'tyaci̭tti॒-matyarā̭timagne | viśvā॒ hya̭gne duri॒tā saha॒svāthā॒smabhyagṃ̭ sa॒havī̭rāgṃ ra॒yindāḥ᳚ || a॒nā॒dhṛ॒ṣyo jā॒tava̭dā॒ ani̭ṣṭṛto vi॒rāḍa̭gne kṣatra॒bhṛ-ddī̭dihī॒ha | viśvā॒ āśāḥ᳚ pramu॒ñca-nmānṷṣīrbhi॒ya-śśi॒vābhi̭ra॒dya pari̭ pāhi no vṛ॒dhe || bṛha̭spate savitarbo॒dhayai̭na॒gṃ॒ sagṃśi̭ta-ñcithsa-nta॒rāgṃ sagṃ śi̭śādhi | va॒rdhayai̭na-mmaha॒te saubha̭gāya॒ [saubha̭gāya, viśva̭ ena॒manṷ madantu de॒vāḥ |] 27
viśva̭ ena॒manṷ madantu de॒vāḥ || a॒mu॒tra॒bhūyā॒dadha॒ yadya॒masya॒ bṛha̭spate a॒bhiśa̭ste॒ra mṷñcaḥ | pratyaṷhatā-ma॒śvinā̭ mṛ॒tyuma̭smā-dde॒vānā̭-magne bhi॒ṣajā॒ śacī̭bhiḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || 28 ||
(i॒me śi॒vo a॒gne - 'ti॒ - saubha̭gāya॒ - catṷstrigṃśacca) (a. 7)
ū॒rdhvā a̭sya sa॒midho̭ bhavantyū॒rdhvā śu॒krā śo॒cīg​ṣya॒gneḥ | dyu॒matta̭mā su॒pratī̭kasya sū॒noḥ || tanū॒napā॒dasṷro vi॒śvavḙdā de॒vo de॒veṣṷ de॒vaḥ | pa॒tha ā-'na̭kti॒ maddhvā̭ ghṛ॒tena̭ || maddhvā̭ ya॒jña-nna̭kṣase prīṇā॒no narā॒śagṃso̭ agne | su॒kṛdde॒va-ssa̭vi॒tā vi॒śvavā̭raḥ || acchā॒yamḙti॒ śava̭sā ghṛ॒tenḙḍā॒no vahni॒rnama̭sā | a॒gnigg​ sruco̭ addhva॒reṣṷ pra॒yathsṷ || sa ya̭kṣadasya mahi॒māna̭ma॒gne-ssa [mahi॒māna̭ma॒gne-ssaḥ, ī॒ ma॒ndrāsṷ pra॒yasaḥ̭ |] 29
ī̭ ma॒ndrāsṷ pra॒yasaḥ̭ | vasu॒śceti̭ṣṭho vasu॒dhāta̭maśca || dvāro̭ de॒vīranva̭sya॒ viśve᳚ vra॒tā da̭dante a॒gneḥ | u॒ru॒vyaca̭so॒ dhāmnā॒ patya̭mānāḥ || te a̭sya॒ yoṣa̭ṇe di॒vye na yonā̭vu॒ṣāsā॒naktā᳚ | i॒maṃ-ya~॒jñama̭vatā maddhva॒ra-nnaḥ̭ || daivyā̭ hotārāvū॒rdhva-ma̭ddhva॒ra-nno॒-'gnerji॒hvāma॒bhi gṛ̭ṇītam | kṛ॒ṇu॒ta-nna॒-ssvi̭ṣṭim || ti॒sro de॒vīrba॒r॒hiredagṃ sa̭da॒ntviḍā॒ sara̭svatī॒ [sara̭svatī, bhāra̭tī |] 30
bhāra̭tī | ma॒hī gṛ̭ṇā॒nā || tanna̭stu॒rīpa॒madbhṷta-mpuru॒kṣu tvaṣṭā̭ su॒vīra᳚m | rā॒yaspoṣaṃ॒-vi~ ṣya̭tu॒ nābhi̭ma॒sme || vana̭spa॒te-'va̭ sṛjā॒ rarā̭ṇa॒stmanā̭ de॒veṣṷ | a॒gnir​ha॒vyagṃ śa̭mi॒tā sṷ̄dayāti || agne॒ svāhā̭ kṛṇuhi jātaveda॒ indrā̭ya ha॒vyam | viśvḙ de॒vā ha॒viri॒da-ñjṷṣantām || hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt | sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyā- [pṛthi॒vī-ndyām, u॒temā-ṅkasmai̭] 31
-mu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ | ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || ya ā᳚tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ | yasya̭ chā॒yā-'mṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || yasye॒me hi॒mava̭nto mahi॒tvā yasya̭ samu॒dragṃ ra॒sayā̭ sa॒hā- [sa॒ha, ā॒huḥ |] 32
-''huḥ | yasye॒māḥ pra॒diśo॒ yasya̭ bā॒hū kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || ya-ṅkranda̭sī॒ ava̭sā tastabhā॒ne a॒bhyaikṣḙtā॒-mmana̭sā॒ reja̭māne | yatrādhi॒ sūra॒ udi̭tau॒ vyeti॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || yena॒ dyauru॒grā pṛ̭thi॒vī ca̭ dṛ॒ḍhe yena॒ su॒vaḥ̭ stabhi॒taṃ-ye~na॒ nākaḥ̭ | yo a॒ntari̭kṣe॒ raja̭so vi॒mānaQḥkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || āpo̭ ha॒ yanma̭ha॒tī rviśva॒- [yanma̭ha॒tī rviśva᳚m, aya॒-ndakṣa॒-ndadhā̭nā] 33
-māya॒-ndakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīra॒gnim | tato̭ de॒vānā॒-nnira̭varta॒tāsu॒rekaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || yaści॒dāpo̭ mahi॒nā pa॒ryapa̭śya॒-ddakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīra॒gnim | yo de॒veṣvadhi̭ de॒va eka॒ āsī॒-tkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 34 ||
(a॒gne-ssa - sara̭svatī॒ - dyāgṃ - sa॒ha - viśvaṃ॒ - catṷstrigṃśacca) (a. 8)
(ū॒rdhvā - yaḥ prā̭ṇa॒to - ya ā᳚tma॒dā - yasye॒me - yaṅkranda̭sī॒ - yena॒ dyau- rāpo̭ ha॒ yat - tato̭ de॒vānāṃ॒ - ~yaści॒dāpo॒ - yo de॒veṣu॒ - nava̭ )
ākṷ̄tima॒gni-mpra॒yuja॒gg॒ svāhā॒ mano̭ me॒dhāma॒gni-mpra॒yuja॒gg॒ svāhā̭ ci॒ttaṃ-vi~jñā̭tama॒gni-mpra॒yuja॒gg॒ svāhā̭ vā॒co vidhṛ̭tima॒gni-mpra॒yuja॒gg॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ mana̭ve॒ svāhā॒-'gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ svāhā॒ viśvḙ de॒vasya̭ ne॒turmarto̭ vṛṇīta sa॒khyaṃ-vi~śvḙ rā॒ya i̭ṣuddhyasi dyu॒mnaṃ-vṛ~̭ṇīta pu॒ṣyase॒ svāhā॒ mā su bhi̭tthā॒ mā su ri̭ṣo॒ dṛgṃha̭sva vī॒ḍaya̭sva॒ su | amba̭ dhṛṣṇu vī॒raya̭svā॒- [vī॒raya̭sva, a॒gniśce॒da-ṅka̭riṣyathaḥ |] 35
-'gniśce॒da-ṅka̭riṣyathaḥ || dṛgṃha̭sva devi pṛthivi sva॒staya̭ āsu॒rī mā॒yā sva॒dhayā̭ kṛ॒tā-'si̭ | juṣṭa̭-nde॒vānā̭mi॒dama̭stu ha॒vyamari̭ṣṭā॒ tvamudi̭hi ya॒jñe a॒sminn || mitrai॒tāmu॒khā-nta̭pai॒ṣā mā bhḙdi | e॒tā-nte॒ pari̭ dadā॒myabhi̭ttyai || drva̭nna-ssa॒rpirā̭sutiḥ pra॒tno hotā॒ vare᳚ṇyaḥ | saha̭saspu॒tro adbhṷtaḥ || para̭syā॒ adhi̭ saṃ॒​va~to-'va̭rāgṃ a॒bhyā [a॒bhyā, ta॒ra॒ |] 36
ta̭ra | yatrā॒hamasmi॒ tāgṃ a̭va || pa॒ra॒masyāḥ᳚ parā॒vato̭ ro॒hida̭śva i॒hā-'ga̭hi | pu॒rī॒ṣyaḥ̭ purupri॒yo-'gne॒ tva-nta̭rā॒ mṛdhaḥ̭ || sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne va॒yunā̭ni vi॒dvān | mainā̭ma॒rciṣā॒ mā tapa̭sā॒-'bhi śṷ̄śuco॒-'ntara̭syāgṃ śu॒kra jyo̭ti॒rvi bhā̭hi || a॒ntara̭gne ru॒cā tvamu॒khāyai॒ sada̭ne॒ sve | tasyā॒stvagṃ hara̭sā॒ tapa॒n jāta̭veda-śśi॒vo bha̭va || śi॒vo bhū॒tvā mahya̭ma॒gne-'tho̭ sīda śi॒vastvam | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-''sa̭daḥ || 37 ||
(vī॒raya॒svā - '' - tapa̭n - vigṃśa॒tiśca̭) (a. 9)
yada̭gne॒ yāni॒ kāni॒ cā-''te॒ dārṷ̄ṇi da॒ddhmasi̭ | tada̭stu॒ tubhya॒mi-dghṛ॒ta-ntajjṷṣasva yaviṣṭhya || yadattyṷpa॒jihvi̭kā॒ yadva॒mro a̭ti॒sarpa̭ti | sarva॒-ntada̭stu te ghṛ॒ta-ntajjṷṣasva yaviṣṭhya || rātrigṃ̭ rātri॒mapra̭yāva॒-mbhara॒nto-'śvā̭yeva॒ tiṣṭha̭te ghā॒sama̭smai | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā mada॒nto-'gne॒ mā te॒ prati̭veśā riṣāma || nābhā̭ [nābhā᳚, pṛ॒thi॒vyā-ssa̭midhā॒na-] 38
pṛthi॒vyā-ssa̭midhā॒na-ma॒gnigṃ rā॒yaspoṣā̭ya bṛha॒te ha̭vāmahe | i॒ra॒mma॒da-mbṛ॒hadṷkthaṃ॒-ya~ja̭tra॒-ñjetā̭rama॒gni-mpṛta̭nāsu sāsa॒him || yā-ssenā̭ a॒bhītva̭rīrā-vyā॒dhinī॒-ruga̭ṇā u॒ta | ye ste॒nā ye ca॒ taska̭rā॒stāg​stḙ a॒gne-'pi̭ dadhāmyā॒sye᳚ || dagg​ṣṭrā᳚bhyā-mma॒limlū॒n jambhyai॒-staska̭rāgṃ u॒ta | hanū᳚bhyāg​ ste॒nān-bha̭gava॒stāg​-stva-ṅkhā̭da॒ sukhā̭ditān || ye janḙṣu ma॒limla̭va-sste॒nāsa॒-staska̭rā॒ vane᳚ | ye [ ] 39
kakṣe᳚ṣvaghā॒ yava॒stāg​stḙ dadhāmi॒ jambha̭yoḥ || yo a॒smabhya̭marātī॒yā-dyaśca̭ no॒ dveṣa̭te॒ janaḥ̭ | nindā॒dyo a॒smā-ndiphsā᳚cca॒ sarva॒-nta-mma̭sma॒sā kṷru || sagṃśi̭ta-mme॒ brahma॒ sagṃśi̭taṃ-vī~॒rya̭-mbala᳚m | sagṃśi̭ta-ṅkṣa॒tra-ñji॒ṣṇu yasyā॒-'hamasmi̭ pu॒rohi̭taḥ || udḙṣā-mbā॒hū a̭tira॒mudvarca॒ udū॒ bala᳚m | kṣi॒ṇomi॒ brahma̭ṇā॒-'mitrā॒nunna̭yāmi॒ [-'mitrā॒-nunna̭yāmi, svāgṃ a॒ham |] 40
svāgṃ a॒ham || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyauddu॒rmar​ṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒dvayo̭-bhi॒ryadḙna॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || viśvā̭ rū॒pāṇi॒ prati̭ muñcate ka॒viḥ prā-'sā̭vīdbha॒dra-ndvi॒pade॒ catṷṣpade | vi nāka̭makhya-thsavi॒tā vare॒ṇyo-'nṷ pra॒yāṇa̭mu॒ṣaso॒ vi̭rājati || nakto॒ṣāsā॒ sama̭nasā॒ virṷ̄pe dhā॒payḙte॒ śiśu॒mekagṃ̭ samī॒cī | dyāvā॒ kṣāmā̭ ru॒kmo [ru॒kmaḥ, a॒ntarvi bhā̭ti] 41
a॒ntarvi bhā̭ti de॒vā a॒gni-ndhā̭raya-ndraviṇo॒dāḥ || su॒pa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā᳚-ntri॒vṛtte॒ śiro̭ gāya॒tra-ñcakṣu॒-sstoma̭ ā॒tmā sāma̭ te ta॒nūrvā̭made॒vya-mbṛ̭ha-drathanta॒re pa॒kṣau ya̭jñāya॒jñiya॒-mpuccha॒-ñchandā॒g॒syaṅgā̭ni॒ dhiṣṇi̭yā-śśa॒phā yajūgṃ̭ṣi॒ nāma̭ || su॒pa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā॒-ndiva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pata || 42 ||
(nābhā॒ - vane॒ ye - na̭yāmi॒ - kṣāmā̭ ru॒kmo᳚ - 'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 10)
agne॒ yaṃ-ya~॒jñama̭ddhva॒raṃ-vi~॒śvataḥ̭ pari॒bhūrasi̭ | sa idde॒veṣṷ gacchati || soma॒ yāstḙ mayo॒bhuva̭ ū॒taya॒-ssanti̭ dā॒śuṣe᳚ | tābhi̭rno-'vi॒tā bha̭va || a॒gnirmū॒rdhā bhuvaḥ̭ || tvannaḥ̭ soma॒ , yā te॒ dhāmā̭ni || ta-thsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t || aci̭ttī॒ yacca̭kṛ॒mā daivye॒ janḙ dī॒nairdakṣaiḥ॒ prabhṷ̄tī pūruṣa॒tvatā᳚ | 43
de॒veṣṷ ca savita॒rmānṷṣeṣu ca॒ tvanno॒ atra̭ suvatā॒danā̭gasaḥ || co॒da॒yi॒trī sū॒nṛtā̭nā॒-ñceta̭ntī sumatī॒nām | ya॒jña-nda̭dhe॒ sara̭svatī || pāvī̭ravī ka॒nyā̭ ci॒trāyu॒-ssara̭svatī vī॒rapa̭tnī॒ dhiya̭-ndhāt | gnābhi॒racchi̭dragṃ śara॒ṇagṃ sa॒joṣā̭ durā॒dhar​ṣa̭-ṅgṛṇa॒te śarma̭ yagṃsat || pū॒ṣā gā anvḙtu naḥ pū॒ṣā ra̭kṣa॒tvarva̭taḥ | pū॒ṣā vājagṃ̭ sanotu naḥ || śu॒kra-ntḙ a॒nyadya̭ja॒ta-ntḙ a॒nya- [a॒nyat, viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi |] 44
-dviṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvo bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || tḙ-'vardhanta॒ svata̭vaso mahitva॒nā ''nāka̭-nta॒sthuru॒ru ca̭krire॒ sadaḥ̭ | viṣṇu॒ ryaddhā-''va॒-dvṛṣa̭ṇa-mmada॒cyutaṃ॒-va~yo॒ na sī̭da॒nnadhi̭ ba॒r॒hiṣi̭ pri॒ye || praci॒trama॒rka-ṅgṛ̭ṇa॒te tu॒rāya॒ mārṷtāya॒ svata̭vase bharaddhvam | ye sahāgṃ̭si॒ saha̭sā॒ saha̭nte॒ [saha̭nte, reja̭te agne pṛthi॒vī ma॒khebhyaḥ̭ |] 45
reja̭te agne pṛthi॒vī ma॒khebhyaḥ̭ || viśvḙ de॒vā viśvḙ devāḥ || dyāvā̭ naḥ pṛthi॒vī i॒magṃ si॒ddhrama॒dya di̭vi॒spṛśa᳚m | ya॒jña-nde॒veṣu॒ yacchatām || pra pū᳚rva॒je pi॒tarā॒ navya̭sībhirgī॒rbhiḥ kṛ̭ṇuddhva॒gṃ॒ sada̭ne ṛ॒tasya̭ | ā no᳚ dyāvāpṛthivī॒ daivyḙna॒ janḙna yāta॒-mmahi̭ vāṃ॒-va~rṷ̄tham || a॒gnigg​ stomḙna bodhaya samidhā॒no ama̭rtyam | ha॒vyā de॒veṣṷ no dadhat || sa ha̭vya॒vāḍama̭rtya u॒śigdū॒taścano̭hitaḥ | a॒gnirdhi॒yā samṛ̭ṇvati || śanno̭ bhavantu॒, vājḙvāje || 46 ||
(pu॒ru॒ṣa॒tvatā̭ - yaja॒tantḙ a॒nyath - saha̭nte॒ - cano̭hito॒ - 'ṣṭau ca̭ ) (a. 11)
(yu॒ñjā॒na - i॒māma̭gṛbhṇan - de॒vasya॒ - sante॒ - vi pāja̭sā॒ - vasa̭vastvā॒ - samā᳚stvo॒ - rdhvā - a॒syākṷ̄tiṃ॒ - ~yada̭gne॒ yān - yagne॒ yaṃ-ya~॒jña - mekā̭daśa)
(yu॒ñjā॒no - varma̭ ca stha - ādi॒tyastvā॒ - bhāra̭tī॒ - svāgṃ a॒hagṃ - ṣaṭca̭tvārigṃśat )
(yu॒ñjā॒no, vājḙvāje)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे प्रथमः प्रश्नः- अग्निचित्यङ्ग मन्त्रपाठाभिधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
यु॒ञ्जा॒नः प्र॑थ॒म-म्मन॑स्त॒त्वाय॑ सवि॒ता धियः॑ । अ॒ग्नि-ञ्ज्योति॑र्नि॒चाय्य॑ पृथि॒व्या अद्ध्या ऽभ॑रत् ॥ यु॒क्त्वाय॒ मन॑सा दे॒वान्-थ्सुव॑र्य॒तो धि॒या दिव᳚म् । बृ॒हज्ज्योतिः॑ करिष्य॒त-स्स॑वि॒ता प्रसु॑वाति॒ तान् ॥ यु॒क्तेन॒ मन॑सा व॒य-न्दे॒वस्य॑ सवि॒तु-स्स॒वे । सु॒व॒र्गेया॑य॒ शक्त्यै᳚ ॥ यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒ विदेक॒ इ- [वयुना॒ विदेक॒ इत्, म॒ही दे॒वस्य॑] 1
-न्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः ॥ यु॒जे वा॒-म्ब्रह्म॑ पू॒र्व्य-न्नमो॑भि॒र्वि श्लोका॑ यन्ति प॒थ्ये॑व॒ सूराः᳚ । शृ॒ण्वन्ति॒ विश्वे॑ अ॒मृत॑स्य पु॒त्रा आ ये धामा॑नि दि॒व्यानि॑ त॒स्थुः ॥ यस्य॑ प्र॒याण॒मन्व॒न्य इद्य॒युर्दे॒वा दे॒वस्य॑ महि॒मान॒मर्च॑तः । यः पार्थि॑वानि विम॒मे स एत॑शो॒ रजाग्ं॑सि दे॒व-स्स॑वि॒ता म॑हित्व॒ना ॥ देव॑ सवितः॒ प्रसु॑व य॒ज्ञ-म्प्रस॑व [ ] 2
य॒ज्ञप॑ति॒-म्भगा॑य दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । के॒त॒पूः केत॑न्नः पुनातु वा॒चस्पति॒र्वाच॑म॒द्य स्व॑दाति नः ॥ इ॒म-न्नो॑ देव सवितर्य॒ज्ञ-म्प्रसु॑व देवा॒युवग्ं॑ सखि॒विदग्ं॑ सत्रा॒जित॑-न्धन॒जितग्ं॑ सुव॒र्जित᳚म् ॥ ऋ॒चा स्तोम॒ग्ं॒ सम॑र्धय गाय॒त्रेण॑ रथन्त॒रम् । बृ॒ह-द्गा॑य॒त्रव॑र्तनि ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚ ऽश्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या-ङ्गाय॒त्रेण॒ छन्द॒सा ऽऽद॑दे-ऽङ्गिर॒स्वदभ्रि॑रसि॒ नारि॑- [नारिः॑, अ॒सि॒ पृ॒थि॒व्या-स्स॒धस्था॑-] 3
-रसि पृथि॒व्या-स्स॒धस्था॑-द॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वदा भ॑र॒ त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽद॑दे-ऽङ्गिर॒स्व-द्बभ्रि॑रसि॒ नारि॑रसि॒ त्वया॑ व॒यग्ं स॒धस्थ॒ आग्निग्ं श॑केम॒ खनि॑तु-म्पुरी॒ष्य॑-ञ्जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽद॑दे-ऽङ्गिर॒स्वद्धस्त॑ आ॒धाय॑ सवि॒ता बिभ्र॒दभ्रिग्ं॑ हिर॒ण्ययी᳚म् । तया॒ ज्योति॒रज॑स्र॒-मिद॒ग्नि-ङ्खा॒त्वी न॒ आ भ॒रानु॑ष्टुभेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽद॑दे-ऽङ्गिर॒स्वत् ॥ 4 ॥
(इ--द्य॒ज्ञ-म्प्रसु॑व॒ - नारि॒ - रानु॑ष्टुभेन त्वा॒ छन्द॑सा॒ - त्रीणि॑ च) (अ. 1)
इ॒माम॑गृभ्ण-न्रश॒नामृ॒तस्य॒ पूर्व॒ आयु॑षि वि॒दथे॑षु क॒व्या । तया॑ दे॒वा-स्सु॒तमा ब॑भूवुर्-ऋ॒तस्य॒ साम᳚न्-थ्स॒रमा॒रप॑न्ती ॥ प्रतू᳚र्तं-वाँजि॒न्ना द्र॑व॒ वरि॑ष्ठा॒मनु॑ सं॒​वँत᳚म् । दि॒वि ते॒ जन्म॑ पर॒मम॒न्तरि॑क्षे॒ नाभिः॑ पृथि॒व्यामधि॒ योनिः॑ ॥ यु॒ञ्जाथा॒ग्ं॒ रास॑भं-युँ॒वम॒स्मिन्. यामे॑ वृषण्वसू । अ॒ग्नि-म्भर॑न्तमस्म॒युम् ॥ योगे॑योगे त॒वस्त॑रं॒-वाँजे॑वाजे हवामहे । सखा॑य॒ इन्द्र॑म॒तये᳚ ॥ प्र॒तूर्व॒- [प्र॒तूर्वन्न्॑, एह्य॑व॒क्राम॒न्नश॑स्ती] 5
-न्नेह्य॑व॒क्राम॒न्नश॑स्ती रु॒द्रस्य॒ गाण॑पत्या-न्मयो॒भूरेहि॑ । उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॑हि स्व॒स्ति ग॑व्यूति॒रभ॑यानि कृ॒ण्वन्न् ॥ पू॒ष्णा स॒युजा॑ स॒ह । पृ॒थि॒व्या-स्स॒धस्था॑द॒ग्नि-म्पु॑रि॒ष्य॑-मङ्गिर॒स्व-दच्छे᳚ह्य॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑ -मङ्गिर॒स्वद-च्छे॑मो॒-ऽग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-मङ्गिर॒स्व-द्भ॑रिष्यामो॒-ऽग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-मङ्गिर॒स्व-द्भ॑रामः ॥ अन्व॒ग्निरु॒षसा॒-मग्र॑मख्य॒-दन्वहा॑नि प्रथ॒मो जा॒तवे॑दाः । अनु॒ सूर्य॑स्य [सूर्य॑स्य, पु॒रु॒त्रा च॑] 6
पुरु॒त्रा च॑ र॒श्मीननु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तान ॥ आ॒गत्य॑ वा॒ज्यद्ध्व॑न॒-स्सर्वा॒ मृधो॒ विधू॑नुते । अ॒ग्निग्ं स॒धस्थे॑ मह॒ति चक्षु॑षा॒ नि चि॑कीषते ॥ आ॒क्रम्य॑ वाजि-न्पृथि॒वीम॒ग्निमि॑च्छ रु॒चा त्वम् । भूम्या॑ वृ॒त्वाय॑ नो ब्रूहि॒ यतः॒ खना॑म॒ तं-वँ॒यम् ॥ द्यौस्ते॑ पृ॒ष्ठ-म्पृ॑थि॒वी स॒धस्थ॑मा॒त्मा ऽन्तरि॑क्षग्ं समु॒द्रस्ते॒ योनिः॑ । वि॒ख्याय॒ चक्षु॑षा॒ त्वम॒भि ति॑ष्ठ [त्वम॒भि ति॑ष्ठ, पृ॒त॒न्य॒तः ।] 7
पृतन्य॒तः ॥ उत्क्रा॑म मह॒ते सौभ॑गाया॒-स्मादा॒स्थाना᳚-द्द्रविणो॒दा वा॑जिन्न् । व॒यग्ग्​ स्या॑म सुम॒तौ पृ॑थि॒व्या अ॒ग्नि-ङ्ख॑नि॒ष्यन्त॑ उ॒पस्थे॑ अस्याः ॥ उद॑क्रमी-द्द्रविणो॒दा वा॒ज्यर्वा-ऽक॒-स्स लो॒कग्ं सुकृ॑त-म्पृथि॒व्याः । ततः॑ खनेम सु॒प्रती॑कम॒ग्निग्ं सुवो॒ रुहा॑णा॒ अधि॒ नाक॑ उत्त॒मे ॥ अ॒पो दे॒वीरुप॑ सृज॒ मधु॑मतीरय॒क्ष्माय॑ प्र॒जाभ्यः॑ । तासा॒ग्॒ स्थाना॒दुज्जि॑हता॒-मोष॑धय-स्सुपिप्प॒लाः ॥ जिघ॑- [जिघ॑र्मि, अ॒ग्नि-म्मन॑सा] 8
-र्म्य॒ग्नि-म्मन॑सा घृ॒तेन॑ प्रति॒क्ष्यन्त॒-म्भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । पृ॒थु-न्ति॑र॒श्चा वय॑सा बृ॒हन्तं॒-व्यँचि॑ष्ठ॒मन्नग्ं॑ रभ॒सं-विँदा॑नम् ॥ आ त्वा॑ जिघर्मि॒ वच॑सा घृ॒तेना॑-ऽर॒क्षसा॒ मन॑सा॒ तज्जु॑षस्व । मर्य॑श्री-स्स्पृह॒य-द्व॑र्णो अ॒ग्निर्ना-ऽभि॒मृशे॑ त॒नुवा॒ जर्​हृ॑षाणः ॥ परि॒ वाज॑पतिः क॒विर॒ग्निर्-ह॒व्यान्य॑क्रमीत् । दध॒-द्रत्ना॑नि दा॒शुषे᳚ ॥ परि॑ त्वा-ऽग्ने॒ पुरं॑-वँ॒यं-विँप्रग्ं॑ सहस्य धीमहि । धृ॒ष-द्व॑र्ण-न्दि॒वेदि॑वे भे॒त्तार॑-म्भङ्गु॒राव॑तः ॥ त्वम॑ग्ने॒ द्युभि॒स्त्व-मा॑शुशु॒क्षणि॒स्त्व-म॒द्भ्यस्त्व-मश्म॑न॒स्परि॑ । त्वं-वँने᳚भ्य॒ स्त्वमोष॑धीभ्य॒ स्त्व-न्नृ॒णा-न्नृ॑पते जायसे॒ शुचिः॑ ॥ 9 ॥
(प्र॒तूर्व॒न्थ् - सूर्य॑स्य - तिष्ठ॒ - जिघ॑र्मि - भे॒त्तारं॑ - ँविग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 2)
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚ र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या-म्पृथि॒व्या-स्स॒धस्थे॒-ऽग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-मङ्गिर॒स्व-त्ख॑नामि ॥ ज्योति॑ष्मन्त-न्त्वा-ऽग्ने सु॒प्रती॑क॒मज॑स्रेण भा॒नुना॒ दीद्या॑नम् । शि॒व-म्प्र॒जाभ्यो-ऽहिग्ं॑ सन्त-म्पृथि॒व्या-स्स॒धस्थे॒-ऽग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑ -मङ्गिर॒स्व-त्ख॑नामि ॥ अ॒पा-म्पृ॒ष्ठम॑सि स॒प्रथा॑ उ॒र्व॑ग्नि-म्भ॑रि॒ष्यदप॑रावपिष्ठम् । वर्ध॑मान-म्म॒ह आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो मात्र॑या वरि॒णा प्र॑थस्व ॥ शर्म॑ च स्थो॒ [शर्म॑ च स्थः, वर्म॑ च] 10
वर्म॑ च स्थो॒ अच्छि॑द्रे बहु॒ले उ॒भे । व्यच॑स्वती॒ सं-वँ॑साथा-म्भ॒र्तम॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य᳚म् ॥ सं​वँ॑साथाग्ं सुव॒र्विदा॑ स॒मीची॒ उर॑सा॒ त्मना᳚ । अ॒ग्निम॒न्त र्भ॑रि॒ष्यन्ती॒ ज्योति॑ष्मन्त॒ मज॑स्र॒मित् ॥ पु॒री॒ष्यो॑-ऽसि वि॒श्वभ॑राः । अथ॑र्वा त्वा प्रथ॒मो निर॑मन्थदग्ने ॥ त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दद्ध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घतः॑ ॥ तमु॑ त्वा द॒द्ध्यङ्ङृषिः॑ पु॒त्र ई॑धे॒ [पु॒त्र ई॑धे, अथ॑र्वणः ।] 11
अथ॑र्वणः । वृ॒त्र॒हण॑-म्पुरन्द॒रम् ॥ तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषा॒ समी॑धे दस्यु॒हन्त॑मम् । ध॒न॒ञ्ज॒यग्ं रणे॑रणे ॥ सीद॑ होत॒-स्स्व उ॑ लो॒के चि॑कि॒त्वान्-थ्सा॒दया॑ य॒ज्ञग्ं सु॑कृ॒तस्य॒ योनौ᳚ । दे॒वा॒वीर्दे॒वान्. ह॒विषा॑ यजा॒स्यग्ने॑ बृ॒ह-द्यज॑माने॒ वयो॑ धाः ॥ नि होता॑ होतृ॒षद॑ने॒ विदा॑नस्त्वे॒षो दी॑दि॒वाग्ं अ॑सद-थ्सु॒दक्षः॑ । अद॑ब्धव्रत प्रमति॒र्वसि॑ष्ठ-स्सहस्र-म्भ॒र-श्शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः ॥ सग्ं सी॑दस्व म॒हाग्ं अ॑सि॒ शोच॑स्व [शोच॑स्व, दे॒व॒वीत॑मः ।] 12
देव॒वीत॑मः । वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒ष-म्मि॑येद्ध्य सृ॒ज प्र॑शस्त दर्​श॒तम् ॥ जनि॑ष्वा॒ हि जेन्यो॒ अग्रे॒ अह्नाग्ं॑ हि॒तो हि॒तेष्व॑रु॒षो वने॑षु । दमे॑दमे स॒प्त रत्ना॒ दधा॑नो॒-ऽग्निर्​होता॒ नि ष॑सादा॒ यजी॑यान् ॥ 13 ॥
(स्थ॒ - ई॒धे॒ - शोच॑स्व - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) - (अ. 3)
स-न्ते॑ वा॒युर्मा॑त॒रिश्वा॑ दधातूत्ता॒नायै॒ हृद॑यं॒-यँद्विलि॑ष्टम् । दे॒वानां॒-यँश्चर॑ति प्रा॒णथे॑न॒ तस्मै॑ च देवि॒ वष॑डस्तु॒ तुभ्य᳚म् ॥ सुजा॑तो॒ ज्योति॑षा स॒ह शर्म॒ वरू॑थ॒मा-ऽस॑द॒-स्सुवः॑ । वासो॑ अग्ने वि॒श्वरू॑प॒ग्ं॒ सं​व्यँ॑यस्व विभावसो ॥ उदु॑ तिष्ठ स्वद्ध्व॒रावा॑ नो दे॒व्या कृ॒पा । दृ॒शे च॑ भा॒सा बृ॑ह॒ता सु॑शु॒क्वनि॒रा-ऽग्ने॑ याहि सुश॒स्तिभिः॑ ॥ 14 ॥
ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑ ऊ॒तये॒ तिष्ठा॑ दे॒वो न स॑वि॒ता । ऊ॒र्ध्वो वाज॑स्य॒ सनि॑ता॒ यद॒ञ्जिभि॑-र्वा॒घद्भि॑-र्वि॒ह्वया॑महे ॥ स जा॒तो गर्भो॑ असि॒ रोद॑स्यो॒रग्ने॒ चारु॒र्विभृ॑त॒ ओष॑धीषु । चि॒त्र-श्शिशुः॒ परि॒ तमाग्॑स्य॒क्तः प्र मा॒तृभ्यो॒ अधि॒ कनि॑क्रदद्गाः ॥ स्थि॒रो भ॑व वी॒ड्व॑ङ्ग आ॒शुर्भ॑व वा॒ज्य॑र्वन्न् । पृ॒थुर्भ॑व सु॒षद॒स्त्वम॒ग्नेः पु॑रीष॒वाह॑नः ॥ शि॒वो भ॑व [ ] 15
प्र॒जाभ्यो॒ मानु॑षीभ्य॒स्त्वम॑ङ्गिरः । मा द्यावा॑पृथि॒वी अ॒भि शू॑शुचो॒ मा-ऽन्तरि॑क्ष॒-म्मा वन॒स्पतीन्॑ ॥ प्रैतु॑ वा॒जी कनि॑क्रद॒-न्नान॑द॒-द्रास॑भः॒ पत्वा᳚ । भर॑न्न॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-म्मा पा॒द्यायु॑षः पु॒रा ॥ रास॑भो वा॒-ङ्कनि॑क्रद॒-थ्सुयु॑क्तो वृषणा॒ रथे᳚ । स वा॑म॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑मा॒शुर्दू॒तो व॑हादि॒तः ॥ वृषा॒-ऽग्निं-वृँष॑ण॒-म्भर॑न्न॒पा-ङ्गर्भग्ं॑ समु॒द्रिय᳚म् । अग्न॒ आ या॑हि [ ] 16
वी॒तय॑ ऋ॒तग्ं स॒त्यम् ॥ ओष॑धयः॒ प्रति॑ गृह्णीता॒-ऽग्निमे॒तग्ं शि॒वमा॒यन्त॑म॒भ्यत्र॑ यु॒ष्मान् । व्यस्य॒न् विश्वा॒ अम॑ती॒ररा॑ती-र्नि॒षीद॑न्नो॒ अप॑ दुर्म॒तिग्ं ह॑नत् ॥ ओष॑धयः॒ प्रति॑ मोदद्ध्वमेन॒-म्पुष्पा॑वती-स्सुपिप्प॒लाः । अ॒यं-वोँ॒ गर्भ॑ ऋ॒त्वियः॑ प्र॒त्नग्ं स॒धस्थ॒मा ऽस॑दत् ॥ 17 ॥
(सु॒श॒स्तिभिः॑ - शि॒वो भ॑व - याहि॒ - षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 4)
वि पाज॑सा पृ॒थुना॒ शोशु॑चानो॒ बाध॑स्व द्वि॒षो र॒क्षसो॒ अमी॑वाः । सु॒शर्म॑णो बृह॒त-श्शर्म॑णि स्याम॒ग्नेर॒हग्ं सु॒हव॑स्य॒ प्रणी॑तौ ॥ आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥ यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ ॥ तस्मा॒ अर॑-ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ मि॒त्र- [मि॒त्रः, स॒ग्ं॒सृज्य॑] 18
-स्स॒ग्ं॒सृज्य॑ पृथि॒वी-म्भूमि॑-ञ्च॒ ज्योति॑षा स॒ह । सुजा॑त-ञ्जा॒तवे॑दसम॒ग्निं-वैँ᳚श्वान॒रं-विँ॒भुम् ॥ अ॒य॒क्ष्माय॑ त्वा॒ सग्ं सृ॑जामि प्र॒जाभ्यः॑ । विश्वे᳚ त्वा दे॒वा वै᳚श्वान॒रा-स्सग्ं सृ॑ज॒न्त्वा-नु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्वत् ॥ रु॒द्रा-स्स॒भृन्त्य॑ पृथि॒वी-म्बृ॒हज्ज्योति॒-स्समी॑धिरे । तेषा᳚-म्भा॒नुरज॑स्र॒ इच्छु॒क्रो दे॒वेषु॑ रोचते ॥ सग्ं सृ॑ष्टां॒-वँसु॑भी रु॒द्रैर्धीरैः᳚ कर्म॒ण्या᳚-म्मृद᳚म् । हस्ता᳚भ्या-म्मृ॒द्वी-ङ्कृ॒त्वा सि॑नीवा॒ली क॑रोतु॒ [सि॑नीवा॒ली क॑रोतु, ताम् ।] 19
ताम् ॥ सि॒नी॒वा॒ली सु॑कप॒र्दा सु॑कुरी॒रा स्वौ॑प॒शा । सा तुभ्य॑मदिते मह॒ ओखा-न्द॑धातु॒ हस्त॑योः ॥ उ॒खा-ङ्क॑रोतु॒ शक्त्या॑ बा॒हुभ्या॒-मदि॑तिर्धि॒या । मा॒ता पु॒त्रं-यँथो॒पस्थे॒ सा-ऽग्नि-म्बि॑भर्तु॒ गर्भ॒ आ ॥ म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि य॒ज्ञस्य॑ प॒दे स्थः॑ । वस॑वस्त्वा कृण्वन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा ऽङ्गिर॒स्व-त्पृ॑थि॒व्य॑सि रु॒द्रास्त्वा॑ कृण्वन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ऽङ्गिर॒स्वद॒न्तरि॑क्षम- [-ऽङ्गिर॒स्वद॒न्तरि॑क्षमसि, आ॒दि॒त्यास्त्वा॑] 20
-स्यादि॒त्यास्त्वा॑ कृण्वन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्व-द्द्यौर॑सि॒ विश्वे᳚ त्वा दे॒वा वै᳚श्वान॒राः कृ॑ण्व॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्व-द्दिशो॑-ऽसि ध्रु॒वा-ऽसि॑ धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाग्ं रा॒यस्पोष॑-ङ्गौप॒त्यग्ं सु॒वीर्यग्ं॑ सजा॒तान्. यज॑माना॒या-ऽदि॑त्यै॒ रास्ना॒-ऽस्य दि॑तिस्ते॒ बिल॑-ङ्गृह्णातु॒ पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा ऽङ्गिर॒स्वत् ॥ कृ॒त्वाय॒ सा म॒हीमु॒खा-म्मृ॒न्मयीं॒-योँनि॑म॒ग्नये᳚ । ता-म्पु॒त्रेभ्य॒-स्स-म्प्रा य॑च्छ॒ददि॑ति-श्श्र॒पया॒निति॑ ॥ 21 ॥
(मि॒त्रः - क॑रो - त्व॒न्तरि॑क्षमसि॒ - प्र - च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)
वस॑वस्त्वा धूपयन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्व-द्रु॒द्रास्त्वा॑ धूपयन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्व-दा॑दि॒त्यास्त्वा॑ धूपयन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्वद्- विश्वे᳚ त्वा दे॒वा वै᳚श्वान॒रा धू॑पय॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्व-दिन्द्र॑स्त्वा धूपयत्वङ्गिर॒स्व--द्विष्णु॑स्त्वा धूपयत्वङ्गिर॒स्व-द्वरु॑णस्त्वा धूपयत्वङ्गिर॒स्व-ददि॑तिस्त्वा दे॒वी वि॒श्वदे᳚व्यावती पृथि॒व्या-स्स॒धस्थे᳚-ऽङ्गिर॒स्व-त्ख॑नत्ववट दे॒वाना᳚-न्त्वा॒ पत्नी᳚- [पत्नीः᳚, दे॒वी-र्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः] 22
-र्दे॒वी-र्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः पृथि॒व्या-स्स॒धस्थे᳚-ऽङ्गिर॒स्व-द्द॑धतूखे धि॒षणा᳚स्त्वा दे॒वीर्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः पृथि॒व्या-स्स॒धस्थे᳚-ऽङ्गिर॒स्व-द॒भीन्ध॑तामुखे॒ ग्नास्त्वा॑ दे॒वीर्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः पृथि॒व्या-स्स॒धस्थे᳚-ऽङ्गिर॒स्व-च्छ्र॑पयन्तूखे॒ वरू᳚त्रयो॒ जन॑यस्त्वा दे॒वीर्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः पृथि॒व्या-स्स॒धस्थे᳚-ऽङ्गिर॒स्व-त्प॑चन्तूखे । मित्रै॒तामु॒खा-म्प॑चै॒षा मा भे॑दि । ए॒ता-न्ते॒ परि॑ ददा॒म्यभि॑त्त्यै ॥ अ॒भीमा- [अ॒भीमाम्, म॒हि॒ना दिव॑-म्मि॒त्रो] 23
-म्म॑हि॒ना दिव॑-म्मि॒त्रो ब॑भूव स॒प्रथाः᳚ । उ॒त श्रव॑सा पृथि॒वीम् ॥ मि॒त्रस्य॑ चर्​षणी॒धृत॒-श्श्रवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सिम् । द्यु॒म्न-ञ्चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ॥ दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु सुपा॒णि-स्स्व॑ङ्गु॒रिः । सु॒बा॒हुरु॒त शक्त्या᳚ ॥ अप॑द्यमाना पृथि॒व्याशा॒ दिश॒ आ पृ॑ण । उत्ति॑ष्ठ बृह॒ती भ॑वो॒र्ध्वा ति॑ष्ठ ध्रु॒वा त्वम् ॥ वस॑व॒स्त्वा ऽऽच्छृ॑न्दन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्व-द्रु॒द्रास्त्वा-ऽऽ च्छृ॑न्दन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्व-दा॑दि॒त्यास्त्वा ऽऽच्छृ॑न्दन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्व-द्विश्वे᳚ त्वा दे॒वा वै᳚श्वान॒रा आ च्छृ॑न्द॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा-ऽङ्गिर॒स्वत् ॥ 24 ॥
(पत्नी॑ - रि॒माग्ं - रु॒द्रास्त्वा-ऽऽ च्छृ॑न्द॒न्त्वे - का॒न्न विग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 6)
समा᳚स्त्वा-ऽग्न ऋ॒तवो॑ वर्धयन्तु सं​वँथ्स॒रा ऋष॑यो॒ यानि॑ स॒त्या । स-न्दि॒व्येन॑ दीदिहि रोच॒नेन॒ विश्वा॒ आ भा॑हि प्र॒दिशः॑ पृथि॒व्याः ॥ स-ञ्चे॒द्ध्यस्वा᳚-ऽग्ने॒ प्र च॑ बोधयैन॒मुच्च॑ तिष्ठ मह॒ते सौभ॑गाय । मा च॑ रिषदुपस॒त्ता ते॑ अग्ने ब्र॒ह्माण॑स्ते य॒शसः॑ सन्तु॒ मा-ऽन्ये ॥ त्वाम॑ग्ने वृणते ब्राह्म॒णा इ॒मे शि॒वो अ॑ग्ने [ ] 25
सं॒-वँर॑णे भवा नः । स॒प॒त्न॒हा नो॑ अभिमाति॒जिच्च॒ स्वे गये॑ जागृ॒ह्य प्र॑युच्छन्न् ॥ इ॒हैवाग्ने॒ अधि॑ धारया र॒यि-म्मा त्वा॒ निक्र॑-न्पूर्व॒चितो॑ निका॒रिणः॑ । क्ष॒त्रम॑ग्ने सु॒यम॑मस्तु॒ तुभ्य॑मुपस॒त्ता व॑र्धता-न्ते॒ अनि॑ष्टृतः ॥ क्ष॒त्रेणा᳚-ऽग्ने॒ स्वायु॒-स्सग्ं र॑भस्व मि॒त्रेणा᳚-ऽग्ने मित्र॒धेये॑ यतस्व । स॒जा॒ताना᳚-म्मद्ध्यम॒स्था ए॑धि॒ राज्ञा॑मग्ने विह॒व्यो॑ दीदिही॒ह ॥ अति॒ [अति॑, निहो॒ अति॒ स्रिधो] 26
निहो॒ अति॒ स्रिधो ऽत्यचि॑त्ति॒-मत्यरा॑तिमग्ने । विश्वा॒ ह्य॑ग्ने दुरि॒ता सह॒स्वाथा॒स्मभ्यग्ं॑ स॒हवी॑राग्ं र॒यिन्दाः᳚ ॥ अ॒ना॒धृ॒ष्यो जा॒तव॑दा॒ अनि॑ष्टृतो वि॒राड॑ग्ने क्षत्र॒भृ-द्दी॑दिही॒ह । विश्वा॒ आशाः᳚ प्रमु॒ञ्च-न्मानु॑षीर्भि॒य-श्शि॒वाभि॑र॒द्य परि॑ पाहि नो वृ॒धे ॥ बृह॑स्पते सवितर्बो॒धयै॑न॒ग्ं॒ सग्ंशि॑त-ञ्चिथ्स-न्त॒राग्ं सग्ं शि॑शाधि । व॒र्धयै॑न-म्मह॒ते सौभ॑गाय॒ [सौभ॑गाय, विश्व॑ एन॒मनु॑ मदन्तु दे॒वाः ।] 27
विश्व॑ एन॒मनु॑ मदन्तु दे॒वाः ॥ अ॒मु॒त्र॒भूया॒दध॒ यद्य॒मस्य॒ बृह॑स्पते अ॒भिश॑स्ते॒र मु॑ञ्चः । प्रत्यौ॑हता-म॒श्विना॑ मृ॒त्युम॑स्मा-द्दे॒वाना॑-मग्ने भि॒षजा॒ शची॑भिः ॥ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ 28 ॥
(इ॒मे शि॒वो अ॒ग्ने - ऽति॒ - सौभ॑गाय॒ - चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 7)
ऊ॒र्ध्वा अ॑स्य स॒मिधो॑ भवन्त्यू॒र्ध्वा शु॒क्रा शो॒चीग्​ष्य॒ग्नेः । द्यु॒मत्त॑मा सु॒प्रती॑कस्य सू॒नोः ॥ तनू॒नपा॒दसु॑रो वि॒श्ववे॑दा दे॒वो दे॒वेषु॑ दे॒वः । प॒थ आ-ऽन॑क्ति॒ मद्ध्वा॑ घृ॒तेन॑ ॥ मद्ध्वा॑ य॒ज्ञ-न्न॑क्षसे प्रीणा॒नो नरा॒शग्ंसो॑ अग्ने । सु॒कृद्दे॒व-स्स॑वि॒ता वि॒श्ववा॑रः ॥ अच्छा॒यमे॑ति॒ शव॑सा घृ॒तेने॑डा॒नो वह्नि॒र्नम॑सा । अ॒ग्निग्ग्​ स्रुचो॑ अद्ध्व॒रेषु॑ प्र॒यथ्सु॑ ॥ स य॑क्षदस्य महि॒मान॑म॒ग्ने-स्स [महि॒मान॑म॒ग्ने-स्सः, ई॒ म॒न्द्रासु॑ प्र॒यसः॑ ।] 29
ई॑ म॒न्द्रासु॑ प्र॒यसः॑ । वसु॒श्चेति॑ष्ठो वसु॒धात॑मश्च ॥ द्वारो॑ दे॒वीरन्व॑स्य॒ विश्वे᳚ व्र॒ता द॑दन्ते अ॒ग्नेः । उ॒रु॒व्यच॑सो॒ धाम्ना॒ पत्य॑मानाः ॥ ते अ॑स्य॒ योष॑णे दि॒व्ये न योना॑वु॒षासा॒नक्ता᳚ । इ॒मं-यँ॒ज्ञम॑वता मद्ध्व॒र-न्नः॑ ॥ दैव्या॑ होतारावू॒र्ध्व-म॑द्ध्व॒र-न्नो॒-ऽग्नेर्जि॒ह्वाम॒भि गृ॑णीतम् । कृ॒णु॒त-न्न॒-स्स्वि॑ष्टिम् ॥ ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्॒हिरेदग्ं स॑द॒न्त्विडा॒ सर॑स्वती॒ [सर॑स्वती, भार॑ती ।] 30
भार॑ती । म॒ही गृ॑णा॒ना ॥ तन्न॑स्तु॒रीप॒मद्भु॑त-म्पुरु॒क्षु त्वष्टा॑ सु॒वीर᳚म् । रा॒यस्पोषं॒-विँ ष्य॑तु॒ नाभि॑म॒स्मे ॥ वन॑स्प॒ते-ऽव॑ सृजा॒ ररा॑ण॒स्त्मना॑ दे॒वेषु॑ । अ॒ग्निर्​ह॒व्यग्ं श॑मि॒ता सू॑दयाति ॥ अग्ने॒ स्वाहा॑ कृणुहि जातवेद॒ इन्द्रा॑य ह॒व्यम् । विश्वे॑ दे॒वा ह॒विरि॒द-ञ्जु॑षन्ताम् ॥ हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् । स दा॑धार पृथि॒वी-न्द्या- [पृथि॒वी-न्द्याम्, उ॒तेमा-ङ्कस्मै॑] 31
-मु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ । य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ य आ᳚त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒-यँस्य॑ दे॒वाः । यस्य॑ छा॒या-ऽमृतं॒-यँस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ यस्ये॒मे हि॒मव॑न्तो महि॒त्वा यस्य॑ समु॒द्रग्ं र॒सया॑ स॒हा- [स॒ह, आ॒हुः ।] 32
-ऽऽहुः । यस्ये॒माः प्र॒दिशो॒ यस्य॑ बा॒हू कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ य-ङ्क्रन्द॑सी॒ अव॑सा तस्तभा॒ने अ॒भ्यैक्षे॑ता॒-म्मन॑सा॒ रेज॑माने । यत्राधि॒ सूर॒ उदि॑तौ॒ व्येति॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ येन॒ द्यौरु॒ग्रा पृ॑थि॒वी च॑ दृ॒ढे येन॒ सु॒वः॑ स्तभि॒तं-येँन॒ नाकः॑ । यो अ॒न्तरि॑क्षे॒ रज॑सो वि॒मानQःकस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ आपो॑ ह॒ यन्म॑ह॒ती र्विश्व॒- [यन्म॑ह॒ती र्विश्व᳚म्, अय॒-न्दक्ष॒-न्दधा॑ना] 33
-माय॒-न्दक्ष॒-न्दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् । ततो॑ दे॒वाना॒-न्निर॑वर्त॒तासु॒रेकः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ यश्चि॒दापो॑ महि॒ना प॒र्यप॑श्य॒-द्दक्ष॒-न्दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् । यो दे॒वेष्वधि॑ दे॒व एक॒ आसी॒-त्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 34 ॥
(अ॒ग्ने-स्स - सर॑स्वती॒ - द्याग्ं - स॒ह - विश्वं॒ - चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 8)
(ऊ॒र्ध्वा - यः प्रा॑ण॒तो - य आ᳚त्म॒दा - यस्ये॒मे - यङ्क्रन्द॑सी॒ - येन॒ द्यौ- रापो॑ ह॒ यत् - ततो॑ दे॒वानां॒ - ँयश्चि॒दापो॒ - यो दे॒वेषु॒ - नव॑ )
आकू॑तिम॒ग्नि-म्प्र॒युज॒ग्ग्॒ स्वाहा॒ मनो॑ मे॒धाम॒ग्नि-म्प्र॒युज॒ग्ग्॒ स्वाहा॑ चि॒त्तं-विँज्ञा॑तम॒ग्नि-म्प्र॒युज॒ग्ग्॒ स्वाहा॑ वा॒चो विधृ॑तिम॒ग्नि-म्प्र॒युज॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ मन॑वे॒ स्वाहा॒-ऽग्नये॑ वैश्वान॒राय॒ स्वाहा॒ विश्वे॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुर्मर्तो॑ वृणीत स॒ख्यं-विँश्वे॑ रा॒य इ॑षुद्ध्यसि द्यु॒म्नं-वृँ॑णीत पु॒ष्यसे॒ स्वाहा॒ मा सु भि॑त्था॒ मा सु रि॑षो॒ दृग्ंह॑स्व वी॒डय॑स्व॒ सु । अम्ब॑ धृष्णु वी॒रय॑स्वा॒- [वी॒रय॑स्व, अ॒ग्निश्चे॒द-ङ्क॑रिष्यथः ।] 35
-ऽग्निश्चे॒द-ङ्क॑रिष्यथः ॥ दृग्ंह॑स्व देवि पृथिवि स्व॒स्तय॑ आसु॒री मा॒या स्व॒धया॑ कृ॒ता-ऽसि॑ । जुष्ट॑-न्दे॒वाना॑मि॒दम॑स्तु ह॒व्यमरि॑ष्टा॒ त्वमुदि॑हि य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् ॥ मित्रै॒तामु॒खा-न्त॑पै॒षा मा भे॑दि । ए॒ता-न्ते॒ परि॑ ददा॒म्यभि॑त्त्यै ॥ द्र्व॑न्न-स्स॒र्पिरा॑सुतिः प्र॒त्नो होता॒ वरे᳚ण्यः । सह॑सस्पु॒त्रो अद्भु॑तः ॥ पर॑स्या॒ अधि॑ सं॒​वँतो-ऽव॑राग्ं अ॒भ्या [अ॒भ्या, त॒र॒ ।] 36
त॑र । यत्रा॒हमस्मि॒ ताग्ं अ॑व ॥ प॒र॒मस्याः᳚ परा॒वतो॑ रो॒हिद॑श्व इ॒हा-ऽग॑हि । पु॒री॒ष्यः॑ पुरुप्रि॒यो-ऽग्ने॒ त्व-न्त॑रा॒ मृधः॑ ॥ सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्या उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने व॒युना॑नि वि॒द्वान् । मैना॑म॒र्चिषा॒ मा तप॑सा॒-ऽभि शू॑शुचो॒-ऽन्तर॑स्याग्ं शु॒क्र ज्यो॑ति॒र्वि भा॑हि ॥ अ॒न्तर॑ग्ने रु॒चा त्वमु॒खायै॒ सद॑ने॒ स्वे । तस्या॒स्त्वग्ं हर॑सा॒ तप॒न् जात॑वेद-श्शि॒वो भ॑व ॥ शि॒वो भू॒त्वा मह्य॑म॒ग्ने-ऽथो॑ सीद शि॒वस्त्वम् । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽऽस॑दः ॥ 37 ॥
(वी॒रय॒स्वा - ऽऽ - तप॑न् - विग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 9)
यद॑ग्ने॒ यानि॒ कानि॒ चा-ऽऽते॒ दारू॑णि द॒द्ध्मसि॑ । तद॑स्तु॒ तुभ्य॒मि-द्घृ॒त-न्तज्जु॑षस्व यविष्ठ्य ॥ यदत्त्यु॑प॒जिह्वि॑का॒ यद्व॒म्रो अ॑ति॒सर्प॑ति । सर्व॒-न्तद॑स्तु ते घृ॒त-न्तज्जु॑षस्व यविष्ठ्य ॥ रात्रिग्ं॑ रात्रि॒मप्र॑याव॒-म्भर॒न्तो-ऽश्वा॑येव॒ तिष्ठ॑ते घा॒सम॑स्मै । रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा मद॒न्तो-ऽग्ने॒ मा ते॒ प्रति॑वेशा रिषाम ॥ नाभा॑ [नाभा᳚, पृ॒थि॒व्या-स्स॑मिधा॒न-] 38
पृथि॒व्या-स्स॑मिधा॒न-म॒ग्निग्ं रा॒यस्पोषा॑य बृह॒ते ह॑वामहे । इ॒र॒म्म॒द-म्बृ॒हदु॑क्थं॒-यँज॑त्र॒-ञ्जेता॑रम॒ग्नि-म्पृत॑नासु सास॒हिम् ॥ या-स्सेना॑ अ॒भीत्व॑रीरा-व्या॒धिनी॒-रुग॑णा उ॒त । ये स्ते॒ना ये च॒ तस्क॑रा॒स्ताग्​स्ते॑ अ॒ग्ने-ऽपि॑ दधाम्या॒स्ये᳚ ॥ दग्ग्​ष्ट्रा᳚भ्या-म्म॒लिम्लू॒न् जम्भ्यै॒-स्तस्क॑राग्ं उ॒त । हनू᳚भ्याग्​ स्ते॒नान्-भ॑गव॒स्ताग्​-स्त्व-ङ्खा॑द॒ सुखा॑दितान् ॥ ये जने॑षु म॒लिम्ल॑व-स्स्ते॒नास॒-स्तस्क॑रा॒ वने᳚ । ये [ ] 39
कक्षे᳚ष्वघा॒ यव॒स्ताग्​स्ते॑ दधामि॒ जम्भ॑योः ॥ यो अ॒स्मभ्य॑मराती॒या-द्यश्च॑ नो॒ द्वेष॑ते॒ जनः॑ । निन्दा॒द्यो अ॒स्मा-न्दिफ्सा᳚च्च॒ सर्व॒-न्त-म्म॑स्म॒सा कु॑रु ॥ सग्ंशि॑त-म्मे॒ ब्रह्म॒ सग्ंशि॑तं-वीँ॒र्य॑-म्बल᳚म् । सग्ंशि॑त-ङ्क्ष॒त्र-ञ्जि॒ष्णु यस्या॒-ऽहमस्मि॑ पु॒रोहि॑तः ॥ उदे॑षा-म्बा॒हू अ॑तिर॒मुद्वर्च॒ उदू॒ बल᳚म् । क्षि॒णोमि॒ ब्रह्म॑णा॒-ऽमित्रा॒नुन्न॑यामि॒ [-ऽमित्रा॒-नुन्न॑यामि, स्वाग्ं अ॒हम् ।] 40
स्वाग्ं अ॒हम् ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॒र्व्या व्य॑द्यौद्दु॒र्मर्​ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः । अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒द्वयो॑-भि॒र्यदे॑न॒-न्द्यौरज॑नय-थ्सु॒रेताः᳚ ॥ विश्वा॑ रू॒पाणि॒ प्रति॑ मुञ्चते क॒विः प्रा-ऽसा॑वीद्भ॒द्र-न्द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे । वि नाक॑मख्य-थ्सवि॒ता वरे॒ण्यो-ऽनु॑ प्र॒याण॑मु॒षसो॒ वि॑राजति ॥ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा॒ विरू॑पे धा॒पये॑ते॒ शिशु॒मेकग्ं॑ समी॒ची । द्यावा॒ क्षामा॑ रु॒क्मो [रु॒क्मः, अ॒न्तर्वि भा॑ति] 41
अ॒न्तर्वि भा॑ति दे॒वा अ॒ग्नि-न्धा॑रय-न्द्रविणो॒दाः ॥ सु॒प॒र्णो॑-ऽसि ग॒रुत्मा᳚-न्त्रि॒वृत्ते॒ शिरो॑ गाय॒त्र-ञ्चक्षु॒-स्स्तोम॑ आ॒त्मा साम॑ ते त॒नूर्वा॑मदे॒व्य-म्बृ॑ह-द्रथन्त॒रे प॒क्षौ य॑ज्ञाय॒ज्ञिय॒-म्पुच्छ॒-ञ्छन्दा॒ग्॒स्यङ्गा॑नि॒ धिष्णि॑या-श्श॒फा यजूग्ं॑षि॒ नाम॑ ॥ सु॒प॒र्णो॑-ऽसि ग॒रुत्मा॒-न्दिव॑-ङ्गच्छ॒ सुवः॑ पत ॥ 42 ॥
(नाभा॒ - वने॒ ये - न॑यामि॒ - क्षामा॑ रु॒क्मो᳚ - ऽष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 10)
अग्ने॒ यं-यँ॒ज्ञम॑द्ध्व॒रं-विँ॒श्वतः॑ परि॒भूरसि॑ । स इद्दे॒वेषु॑ गच्छति ॥ सोम॒ यास्ते॑ मयो॒भुव॑ ऊ॒तय॒-स्सन्ति॑ दा॒शुषे᳚ । ताभि॑र्नो-ऽवि॒ता भ॑व ॥ अ॒ग्निर्मू॒र्धा भुवः॑ ॥ त्वन्नः॑ सोम॒ , या ते॒ धामा॑नि ॥ त-थ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् ॥ अचि॑त्ती॒ यच्च॑कृ॒मा दैव्ये॒ जने॑ दी॒नैर्दक्षैः॒ प्रभू॑ती पूरुष॒त्वता᳚ । 43
दे॒वेषु॑ च सवित॒र्मानु॑षेषु च॒ त्वन्नो॒ अत्र॑ सुवता॒दना॑गसः ॥ चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता॑ना॒-ञ्चेत॑न्ती सुमती॒नाम् । य॒ज्ञ-न्द॑धे॒ सर॑स्वती ॥ पावी॑रवी क॒न्या॑ चि॒त्रायु॒-स्सर॑स्वती वी॒रप॑त्नी॒ धिय॑-न्धात् । ग्नाभि॒रच्छि॑द्रग्ं शर॒णग्ं स॒जोषा॑ दुरा॒धर्​ष॑-ङ्गृण॒ते शर्म॑ यग्ंसत् ॥ पू॒षा गा अन्वे॑तु नः पू॒षा र॑क्ष॒त्वर्व॑तः । पू॒षा वाजग्ं॑ सनोतु नः ॥ शु॒क्र-न्ते॑ अ॒न्यद्य॑ज॒त-न्ते॑ अ॒न्य- [अ॒न्यत्, विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ द्यौरि॑वासि ।] 44
-द्विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ द्यौरि॑वासि । विश्वा॒ हि मा॒या अव॑सि स्वधावो भ॒द्रा ते॑ पूषन्नि॒ह रा॒तिर॑स्तु ॥ ते॑-ऽवर्धन्त॒ स्वत॑वसो महित्व॒ना ऽऽनाक॑-न्त॒स्थुरु॒रु च॑क्रिरे॒ सदः॑ । विष्णु॒ र्यद्धा-ऽऽव॒-द्वृष॑ण-म्मद॒च्युतं॒-वँयो॒ न सी॑द॒न्नधि॑ ब॒र्॒हिषि॑ प्रि॒ये ॥ प्रचि॒त्रम॒र्क-ङ्गृ॑ण॒ते तु॒राय॒ मारु॑ताय॒ स्वत॑वसे भरद्ध्वम् । ये सहाग्ं॑सि॒ सह॑सा॒ सह॑न्ते॒ [सह॑न्ते, रेज॑ते अग्ने पृथि॒वी म॒खेभ्यः॑ ।] 45
रेज॑ते अग्ने पृथि॒वी म॒खेभ्यः॑ ॥ विश्वे॑ दे॒वा विश्वे॑ देवाः ॥ द्यावा॑ नः पृथि॒वी इ॒मग्ं सि॒द्ध्रम॒द्य दि॑वि॒स्पृश᳚म् । य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॒ यच्छताम् ॥ प्र पू᳚र्व॒जे पि॒तरा॒ नव्य॑सीभिर्गी॒र्भिः कृ॑णुद्ध्व॒ग्ं॒ सद॑ने ऋ॒तस्य॑ । आ नो᳚ द्यावापृथिवी॒ दैव्ये॑न॒ जने॑न यात॒-म्महि॑ वां॒-वँरू॑थम् ॥ अ॒ग्निग्ग्​ स्तोमे॑न बोधय समिधा॒नो अम॑र्त्यम् । ह॒व्या दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥ स ह॑व्य॒वाडम॑र्त्य उ॒शिग्दू॒तश्चनो॑हितः । अ॒ग्निर्धि॒या समृ॑ण्वति ॥ शन्नो॑ भवन्तु॒, वाजे॑वाजे ॥ 46 ॥
(पु॒रु॒ष॒त्वता॑ - यज॒तन्ते॑ अ॒न्यथ् - सह॑न्ते॒ - चनो॑हितो॒ - ऽष्टौ च॑ ) (अ. 11)
(यु॒ञ्जा॒न - इ॒माम॑गृभ्णन् - दे॒वस्य॒ - सन्ते॒ - वि पाज॑सा॒ - वस॑वस्त्वा॒ - समा᳚स्त्वो॒ - र्ध्वा - अ॒स्याकू॑तिं॒ - ँयद॑ग्ने॒ यान् - यग्ने॒ यं-यँ॒ज्ञ - मेका॑दश)
(यु॒ञ्जा॒नो - वर्म॑ च स्थ - आदि॒त्यस्त्वा॒ - भार॑ती॒ - स्वाग्ं अ॒हग्ं - षट्च॑त्वारिग्ंशत् )
(यु॒ञ्जा॒नो, वाजे॑वाजे)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ- agnicityaṅga mantrapāṭhābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
yu॒ñjā॒naḥ pra̭tha॒ma-mmana̭sta॒tvāya̭ savi॒tā dhiyaḥ̭ | a॒gni-ñjyoti̭rni॒cāyya̭ pṛthi॒vyā addhyā 'bha̭rat || yu॒ktvāya॒ mana̭sā de॒vān-thsuva̭rya॒to dhi॒yā diva᳚m | bṛ॒hajjyotiḥ̭ kariṣya॒ta-ssa̭vi॒tā prasṷvāti॒ tān || yu॒ktena॒ mana̭sā va॒ya-nde॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve | su॒va॒rgeyā̭ya॒ śaktyai᳚ || yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyo॒ viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒ videka॒ i- [vayunā॒ videka॒ it, ma॒hī de॒vasya̭] 1
-nma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || yu॒je vā॒-mbrahma̭ pū॒rvya-nnamo̭bhi॒rvi ślokā̭ yanti pa॒thyḙva॒ sūrāḥ᳚ | śṛ॒ṇvanti॒ viśvḙ a॒mṛta̭sya pu॒trā ā ye dhāmā̭ni di॒vyāni̭ ta॒sthuḥ || yasya̭ pra॒yāṇa॒manva॒nya idya॒yurde॒vā de॒vasya̭ mahi॒māna॒marca̭taḥ | yaḥ pārthi̭vāni vima॒me sa eta̭śo॒ rajāgṃ̭si de॒va-ssa̭vi॒tā ma̭hitva॒nā || deva̭ savitaḥ॒ prasṷva ya॒jña-mprasa̭va [ ] 2
ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭nnaḥ punātu vā॒caspati॒rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || i॒ma-nno̭ deva savitarya॒jña-mprasṷva devā॒yuvagṃ̭ sakhi॒vidagṃ̭ satrā॒jita̭-ndhana॒jitagṃ̭ suva॒rjita᳚m || ṛ॒cā stoma॒gṃ॒ sama̭rdhaya gāya॒treṇa̭ rathanta॒ram | bṛ॒ha-dgā̭ya॒trava̭rtani || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚ 'śvino᳚rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā-ṅgāya॒treṇa॒ chanda॒sā ''da̭de-'ṅgira॒svadabhri̭rasi॒ nāri̭- [nāriḥ̭, a॒si॒ pṛ॒thi॒vyā-ssa॒dhasthā̭-] 3
-rasi pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthā̭-da॒gni-mpṷrī॒ṣya̭maṅgira॒svadā bha̭ra॒ traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''da̭de-'ṅgira॒sva-dbabhri̭rasi॒ nāri̭rasi॒ tvayā̭ va॒yagṃ sa॒dhastha॒ āgnigṃ śa̭kema॒ khani̭tu-mpurī॒ṣya̭-ñjāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''da̭de-'ṅgira॒svaddhasta̭ ā॒dhāya̭ savi॒tā bibhra॒dabhrigṃ̭ hira॒ṇyayī᳚m | tayā॒ jyoti॒raja̭sra॒-mida॒gni-ṅkhā॒tvī na॒ ā bha॒rānṷṣṭubhena tvā॒ chanda॒sā ''da̭de-'ṅgira॒svat || 4 ||
(i--dya॒jña-mprasṷva॒ - nāri॒ - rānṷṣṭubhena tvā॒ chanda̭sā॒ - trīṇi̭ ca) (a. 1)
i॒māma̭gṛbhṇa-nraśa॒nāmṛ॒tasya॒ pūrva॒ āyṷṣi vi॒dathḙṣu ka॒vyā | tayā̭ de॒vā-ssu॒tamā ba̭bhūvur-ṛ॒tasya॒ sāma᳚n-thsa॒ramā॒rapa̭ntī || pratū᳚rtaṃ-vā~ji॒nnā dra̭va॒ vari̭ṣṭhā॒manṷ saṃ॒​va~ta᳚m | di॒vi te॒ janma̭ para॒mama॒ntari̭kṣe॒ nābhiḥ̭ pṛthi॒vyāmadhi॒ yoniḥ̭ || yu॒ñjāthā॒gṃ॒ rāsa̭bhaṃ-yu~॒vama॒smin. yāmḙ vṛṣaṇvasū | a॒gni-mbhara̭ntamasma॒yum || yogḙyoge ta॒vasta̭raṃ॒-vā~jḙvāje havāmahe | sakhā̭ya॒ indra̭ma॒taye᳚ || pra॒tūrva॒- [pra॒tūrvanṋ, ehya̭va॒krāma॒nnaśa̭stī] 5
-nnehya̭va॒krāma॒nnaśa̭stī ru॒drasya॒ gāṇa̭patyā-nmayo॒bhūrehi̭ | u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi sva॒sti ga̭vyūti॒rabha̭yāni kṛ॒ṇvann || pū॒ṣṇā sa॒yujā̭ sa॒ha | pṛ॒thi॒vyā-ssa॒dhasthā̭da॒gni-mpṷri॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dacche᳚hya॒gni-mpṷrī॒ṣya̭ -maṅgira॒svada-cchḙmo॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dbha̭riṣyāmo॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dbha̭rāmaḥ || anva॒gniru॒ṣasā॒-magra̭makhya॒-danvahā̭ni pratha॒mo jā॒tavḙdāḥ | anu॒ sūrya̭sya [sūrya̭sya, pu॒ru॒trā ca̭] 6
puru॒trā ca̭ ra॒śmīnanu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tāna || ā॒gatya̭ vā॒jyaddhva̭na॒-ssarvā॒ mṛdho॒ vidhṷ̄nute | a॒gnigṃ sa॒dhasthḙ maha॒ti cakṣṷṣā॒ ni ci̭kīṣate || ā॒kramya̭ vāji-npṛthi॒vīma॒gnimi̭ccha ru॒cā tvam | bhūmyā̭ vṛ॒tvāya̭ no brūhi॒ yataḥ॒ khanā̭ma॒ taṃ-va~॒yam || dyaustḙ pṛ॒ṣṭha-mpṛ̭thi॒vī sa॒dhastha̭mā॒tmā 'ntari̭kṣagṃ samu॒draste॒ yoniḥ̭ | vi॒khyāya॒ cakṣṷṣā॒ tvama॒bhi ti̭ṣṭha [tvama॒bhi ti̭ṣṭha, pṛ॒ta॒nya॒taḥ |] 7
pṛtanya॒taḥ || utkrā̭ma maha॒te saubha̭gāyā॒-smādā॒sthānā᳚-ddraviṇo॒dā vā̭jinn | va॒yagg​ syā̭ma suma॒tau pṛ̭thi॒vyā a॒gni-ṅkha̭ni॒ṣyanta̭ u॒pasthḙ asyāḥ || uda̭kramī-ddraviṇo॒dā vā॒jyarvā-'ka॒-ssa lo॒kagṃ sukṛ̭ta-mpṛthi॒vyāḥ | tataḥ̭ khanema su॒pratī̭kama॒gnigṃ suvo॒ ruhā̭ṇā॒ adhi॒ nāka̭ utta॒me || a॒po de॒vīrupa̭ sṛja॒ madhṷmatīraya॒kṣmāya̭ pra॒jābhyaḥ̭ | tāsā॒g॒ sthānā॒dujji̭hatā॒-moṣa̭dhaya-ssupippa॒lāḥ || jigha̭- [jigha̭rmi, a॒gni-mmana̭sā] 8
-rmya॒gni-mmana̭sā ghṛ॒tena̭ prati॒kṣyanta॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | pṛ॒thu-nti̭ra॒ścā vaya̭sā bṛ॒hantaṃ॒-vya~ci̭ṣṭha॒mannagṃ̭ rabha॒saṃ-vi~dā̭nam || ā tvā̭ jigharmi॒ vaca̭sā ghṛ॒tenā̭-'ra॒kṣasā॒ mana̭sā॒ tajjṷṣasva | marya̭śrī-sspṛha॒ya-dva̭rṇo a॒gnirnā-'bhi॒mṛśḙ ta॒nuvā॒ jar​hṛ̭ṣāṇaḥ || pari॒ vāja̭patiḥ ka॒vira॒gnir-ha॒vyānya̭kramīt | dadha॒-dratnā̭ni dā॒śuṣe᳚ || pari̭ tvā-'gne॒ puraṃ̭-va~॒yaṃ-vi~pragṃ̭ sahasya dhīmahi | dhṛ॒ṣa-dva̭rṇa-ndi॒vedi̭ve bhe॒ttāra̭-mbhaṅgu॒rāva̭taḥ || tvama̭gne॒ dyubhi॒stva-mā̭śuśu॒kṣaṇi॒stva-ma॒dbhyastva-maśma̭na॒spari̭ | tvaṃ-va~ne᳚bhya॒ stvamoṣa̭dhībhya॒ stva-nnṛ॒ṇā-nnṛ̭pate jāyase॒ śuciḥ̭ || 9 ||
(pra॒tūrva॒nth - sūrya̭sya - tiṣṭha॒ - jigha̭rmi - bhe॒ttāraṃ̭ - ~vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚ rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā-mpṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-tkha̭nāmi || jyoti̭ṣmanta-ntvā-'gne su॒pratī̭ka॒maja̭sreṇa bhā॒nunā॒ dīdyā̭nam | śi॒va-mpra॒jābhyo-'higṃ̭ santa-mpṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭ -maṅgira॒sva-tkha̭nāmi || a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama̭si sa॒prathā̭ u॒rva̭gni-mbha̭ri॒ṣyadapa̭rāvapiṣṭham | vardha̭māna-mma॒ha ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thasva || śarma̭ ca stho॒ [śarma̭ ca sthaḥ, varma̭ ca] 10
varma̭ ca stho॒ acchi̭dre bahu॒le u॒bhe | vyaca̭svatī॒ saṃ-va~̭sāthā-mbha॒rtama॒gni-mpṷrī॒ṣya᳚m || saṃ​va~̭sāthāgṃ suva॒rvidā̭ sa॒mīcī॒ ura̭sā॒ tmanā᳚ | a॒gnima॒nta rbha̭ri॒ṣyantī॒ jyoti̭ṣmanta॒ maja̭sra॒mit || pu॒rī॒ṣyo̭-'si vi॒śvabha̭rāḥ | atha̭rvā tvā pratha॒mo nira̭manthadagne || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || tamṷ tvā da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭ pu॒tra ī̭dhe॒ [pu॒tra ī̭dhe, atha̭rvaṇaḥ |] 11
atha̭rvaṇaḥ | vṛ॒tra॒haṇa̭-mpuranda॒ram || tamṷ tvā pā॒thyo vṛṣā॒ samī̭dhe dasyu॒hanta̭mam | dha॒na॒ñja॒yagṃ raṇḙraṇe || sīda̭ hota॒-ssva ṷ lo॒ke ci̭ki॒tvān-thsā॒dayā̭ ya॒jñagṃ sṷkṛ॒tasya॒ yonau᳚ | de॒vā॒vīrde॒vān. ha॒viṣā̭ yajā॒syagnḙ bṛ॒ha-dyaja̭māne॒ vayo̭ dhāḥ || ni hotā̭ hotṛ॒ṣada̭ne॒ vidā̭nastve॒ṣo dī̭di॒vāgṃ a̭sada-thsu॒dakṣaḥ̭ | ada̭bdhavrata pramati॒rvasi̭ṣṭha-ssahasra-mbha॒ra-śśuci̭jihvo a॒gniḥ || sagṃ sī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si॒ śoca̭sva [śoca̭sva, de॒va॒vīta̭maḥ |] 12
deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya sṛ॒ja pra̭śasta dar​śa॒tam || jani̭ṣvā॒ hi jenyo॒ agre॒ ahnāgṃ̭ hi॒to hi॒teṣva̭ru॒ṣo vanḙṣu | damḙdame sa॒pta ratnā॒ dadhā̭no॒-'gnir​hotā॒ ni ṣa̭sādā॒ yajī̭yān || 13 ||
(stha॒ - ī॒dhe॒ - śoca̭sva - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) - (a. 3)
sa-ntḙ vā॒yurmā̭ta॒riśvā̭ dadhātūttā॒nāyai॒ hṛda̭yaṃ॒-ya~dvili̭ṣṭam | de॒vānāṃ॒-ya~ścara̭ti prā॒ṇathḙna॒ tasmai̭ ca devi॒ vaṣa̭ḍastu॒ tubhya᳚m || sujā̭to॒ jyoti̭ṣā sa॒ha śarma॒ varṷ̄tha॒mā-'sa̭da॒-ssuvaḥ̭ | vāso̭ agne vi॒śvarṷ̄pa॒gṃ॒ saṃ​vya~̭yasva vibhāvaso || udṷ tiṣṭha svaddhva॒rāvā̭ no de॒vyā kṛ॒pā | dṛ॒śe ca̭ bhā॒sā bṛ̭ha॒tā sṷśu॒kvani॒rā-'gnḙ yāhi suśa॒stibhiḥ̭ || 14 ||
ū॒rdhva ū॒ ṣu ṇa̭ ū॒taye॒ tiṣṭhā̭ de॒vo na sa̭vi॒tā | ū॒rdhvo vāja̭sya॒ sani̭tā॒ yada॒ñjibhi̭-rvā॒ghadbhi̭-rvi॒hvayā̭mahe || sa jā॒to garbho̭ asi॒ roda̭syo॒ragne॒ cāru॒rvibhṛ̭ta॒ oṣa̭dhīṣu | ci॒tra-śśiśuḥ॒ pari॒ tamāg̭sya॒ktaḥ pra mā॒tṛbhyo॒ adhi॒ kani̭kradadgāḥ || sthi॒ro bha̭va vī॒ḍva̭ṅga ā॒śurbha̭va vā॒jya̭rvann | pṛ॒thurbha̭va su॒ṣada॒stvama॒gneḥ pṷrīṣa॒vāha̭naḥ || śi॒vo bha̭va [ ] 15
pra॒jābhyo॒ mānṷṣībhya॒stvama̭ṅgiraḥ | mā dyāvā̭pṛthi॒vī a॒bhi śṷ̄śuco॒ mā-'ntari̭kṣa॒-mmā vana॒spatīṋ || praitṷ vā॒jī kani̭krada॒-nnāna̭da॒-drāsa̭bhaḥ॒ patvā᳚ | bhara̭nna॒gni-mpṷrī॒ṣya̭-mmā pā॒dyāyṷṣaḥ pu॒rā || rāsa̭bho vā॒-ṅkani̭krada॒-thsuyṷkto vṛṣaṇā॒ rathe᳚ | sa vā̭ma॒gni-mpṷrī॒ṣya̭mā॒śurdū॒to va̭hādi॒taḥ || vṛṣā॒-'gniṃ-vṛ~ṣa̭ṇa॒-mbhara̭nna॒pā-ṅgarbhagṃ̭ samu॒driya᳚m | agna॒ ā yā̭hi [ ] 16
vī॒taya̭ ṛ॒tagṃ sa॒tyam || oṣa̭dhayaḥ॒ prati̭ gṛhṇītā॒-'gnime॒tagṃ śi॒vamā॒yanta̭ma॒bhyatra̭ yu॒ṣmān | vyasya॒n viśvā॒ ama̭tī॒rarā̭tī-rni॒ṣīda̭nno॒ apa̭ durma॒tigṃ ha̭nat || oṣa̭dhayaḥ॒ prati̭ modaddhvamena॒-mpuṣpā̭vatī-ssupippa॒lāḥ | a॒yaṃ-vo~॒ garbha̭ ṛ॒tviyaḥ̭ pra॒tnagṃ sa॒dhastha॒mā 'sa̭dat || 17 ||
(su॒śa॒stibhiḥ̭ - śi॒vo bha̭va - yāhi॒ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 4)
vi pāja̭sā pṛ॒thunā॒ śośṷcāno॒ bādha̭sva dvi॒ṣo ra॒kṣaso॒ amī̭vāḥ | su॒śarma̭ṇo bṛha॒ta-śśarma̭ṇi syāma॒gnera॒hagṃ su॒hava̭sya॒ praṇī̭tau || āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ || tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || mi॒tra- [mi॒traḥ, sa॒gṃ॒sṛjya̭] 18
-ssa॒gṃ॒sṛjya̭ pṛthi॒vī-mbhūmi̭-ñca॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | sujā̭ta-ñjā॒tavḙdasama॒gniṃ-vai~᳚śvāna॒raṃ-vi~॒bhum || a॒ya॒kṣmāya̭ tvā॒ sagṃ sṛ̭jāmi pra॒jābhyaḥ̭ | viśve᳚ tvā de॒vā vai᳚śvāna॒rā-ssagṃ sṛ̭ja॒ntvā-nṷṣṭubhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒svat || ru॒drā-ssa॒bhṛntya̭ pṛthi॒vī-mbṛ॒hajjyoti॒-ssamī̭dhire | teṣā᳚-mbhā॒nuraja̭sra॒ icchu॒kro de॒veṣṷ rocate || sagṃ sṛ̭ṣṭāṃ॒-va~sṷbhī ru॒drairdhīraiḥ᳚ karma॒ṇyā᳚-mmṛda᳚m | hastā᳚bhyā-mmṛ॒dvī-ṅkṛ॒tvā si̭nīvā॒lī ka̭rotu॒ [si̭nīvā॒lī ka̭rotu, tām |] 19
tām || si॒nī॒vā॒lī sṷkapa॒rdā sṷkurī॒rā svaṷpa॒śā | sā tubhya̭madite maha॒ okhā-nda̭dhātu॒ hasta̭yoḥ || u॒khā-ṅka̭rotu॒ śaktyā̭ bā॒hubhyā॒-madi̭tirdhi॒yā | mā॒tā pu॒traṃ-ya~tho॒pasthe॒ sā-'gni-mbi̭bhartu॒ garbha॒ ā || ma॒khasya॒ śiro̭-'si ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | vasa̭vastvā kṛṇvantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā 'ṅgira॒sva-tpṛ̭thi॒vya̭si ru॒drāstvā̭ kṛṇvantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā 'ṅgira॒svada॒ntari̭kṣama- [-'ṅgira॒svada॒ntari̭kṣamasi, ā॒di॒tyāstvā̭] 20
-syādi॒tyāstvā̭ kṛṇvantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-ddyaura̭si॒ viśve᳚ tvā de॒vā vai᳚śvāna॒rāḥ kṛ̭ṇva॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-ddiśo̭-'si dhru॒vā-'si̭ dhā॒rayā॒ mayi̭ pra॒jāgṃ rā॒yaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyagṃ su॒vīryagṃ̭ sajā॒tān. yaja̭mānā॒yā-'di̭tyai॒ rāsnā॒-'sya di̭tiste॒ bila̭-ṅgṛhṇātu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā 'ṅgira॒svat || kṛ॒tvāya॒ sā ma॒hīmu॒khā-mmṛ॒nmayīṃ॒-yo~ni̭ma॒gnaye᳚ | tā-mpu॒trebhya॒-ssa-mprā ya̭ccha॒dadi̭ti-śśra॒payā॒niti̭ || 21 ||
(mi॒traḥ - ka̭ro - tva॒ntari̭kṣamasi॒ - pra - ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
vasa̭vastvā dhūpayantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dru॒drāstvā̭ dhūpayantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dā̭di॒tyāstvā̭ dhūpayantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒svad- viśve᳚ tvā de॒vā vai᳚śvāna॒rā dhṷ̄paya॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dindra̭stvā dhūpayatvaṅgira॒sva--dviṣṇṷstvā dhūpayatvaṅgira॒sva-dvarṷṇastvā dhūpayatvaṅgira॒sva-dadi̭tistvā de॒vī vi॒śvade᳚vyāvatī pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-tkha̭natvavaṭa de॒vānā᳚-ntvā॒ patnī᳚- [patnīḥ᳚, de॒vī-rvi॒śvade᳚vyāvatīḥ] 22
-rde॒vī-rvi॒śvade᳚vyāvatīḥ pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-dda̭dhatūkhe dhi॒ṣaṇā᳚stvā de॒vīrvi॒śvade᳚vyāvatīḥ pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-da॒bhīndha̭tāmukhe॒ gnāstvā̭ de॒vīrvi॒śvade᳚vyāvatīḥ pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-cchra̭payantūkhe॒ varū᳚trayo॒ jana̭yastvā de॒vīrvi॒śvade᳚vyāvatīḥ pṛthi॒vyā-ssa॒dhasthe᳚-'ṅgira॒sva-tpa̭cantūkhe | mitrai॒tāmu॒khā-mpa̭cai॒ṣā mā bhḙdi | e॒tā-nte॒ pari̭ dadā॒myabhi̭ttyai || a॒bhīmā- [a॒bhīmām, ma॒hi॒nā diva̭-mmi॒tro] 23
-mma̭hi॒nā diva̭-mmi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || mi॒trasya̭ car​ṣaṇī॒dhṛta॒-śśravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mna-ñci॒traśra̭vastamam || de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu supā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānā pṛthi॒vyāśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛha॒tī bha̭vo॒rdhvā ti̭ṣṭha dhru॒vā tvam || vasa̭va॒stvā ''cchṛ̭ndantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dru॒drāstvā-'' cchṛ̭ndantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dā̭di॒tyāstvā ''cchṛ̭ndantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒sva-dviśve᳚ tvā de॒vā vai᳚śvāna॒rā ā cchṛ̭nda॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā-'ṅgira॒svat || 24 ||
(patnī̭ - ri॒māgṃ - ru॒drāstvā-'' cchṛ̭nda॒ntve - kā॒nna vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 6)
samā᳚stvā-'gna ṛ॒tavo̭ vardhayantu saṃ​va~thsa॒rā ṛṣa̭yo॒ yāni̭ sa॒tyā | sa-ndi॒vyena̭ dīdihi roca॒nena॒ viśvā॒ ā bhā̭hi pra॒diśaḥ̭ pṛthi॒vyāḥ || sa-ñce॒ddhyasvā᳚-'gne॒ pra ca̭ bodhayaina॒mucca̭ tiṣṭha maha॒te saubha̭gāya | mā ca̭ riṣadupasa॒ttā tḙ agne bra॒hmāṇa̭ste ya॒śasaḥ̭ santu॒ mā-'nye || tvāma̭gne vṛṇate brāhma॒ṇā i॒me śi॒vo a̭gne [ ] 25
saṃ॒-va~ra̭ṇe bhavā naḥ | sa॒pa॒tna॒hā no̭ abhimāti॒jicca॒ sve gayḙ jāgṛ॒hya pra̭yucchann || i॒haivāgne॒ adhi̭ dhārayā ra॒yi-mmā tvā॒ nikra̭-npūrva॒cito̭ nikā॒riṇaḥ̭ | kṣa॒trama̭gne su॒yama̭mastu॒ tubhya̭mupasa॒ttā va̭rdhatā-nte॒ ani̭ṣṭṛtaḥ || kṣa॒treṇā᳚-'gne॒ svāyu॒-ssagṃ ra̭bhasva mi॒treṇā᳚-'gne mitra॒dheyḙ yatasva | sa॒jā॒tānā᳚-mmaddhyama॒sthā ḙdhi॒ rājñā̭magne viha॒vyo̭ dīdihī॒ha || ati॒ [ati̭, niho॒ ati॒ sridho] 26
niho॒ ati॒ sridho 'tyaci̭tti॒-matyarā̭timagne | viśvā॒ hya̭gne duri॒tā saha॒svāthā॒smabhyagṃ̭ sa॒havī̭rāgṃ ra॒yindāḥ᳚ || a॒nā॒dhṛ॒ṣyo jā॒tava̭dā॒ ani̭ṣṭṛto vi॒rāḍa̭gne kṣatra॒bhṛ-ddī̭dihī॒ha | viśvā॒ āśāḥ᳚ pramu॒ñca-nmānṷṣīrbhi॒ya-śśi॒vābhi̭ra॒dya pari̭ pāhi no vṛ॒dhe || bṛha̭spate savitarbo॒dhayai̭na॒gṃ॒ sagṃśi̭ta-ñcithsa-nta॒rāgṃ sagṃ śi̭śādhi | va॒rdhayai̭na-mmaha॒te saubha̭gāya॒ [saubha̭gāya, viśva̭ ena॒manṷ madantu de॒vāḥ |] 27
viśva̭ ena॒manṷ madantu de॒vāḥ || a॒mu॒tra॒bhūyā॒dadha॒ yadya॒masya॒ bṛha̭spate a॒bhiśa̭ste॒ra mṷñcaḥ | pratyaṷhatā-ma॒śvinā̭ mṛ॒tyuma̭smā-dde॒vānā̭-magne bhi॒ṣajā॒ śacī̭bhiḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || 28 ||
(i॒me śi॒vo a॒gne - 'ti॒ - saubha̭gāya॒ - catṷstrigṃśacca) (a. 7)
ū॒rdhvā a̭sya sa॒midho̭ bhavantyū॒rdhvā śu॒krā śo॒cīg​ṣya॒gneḥ | dyu॒matta̭mā su॒pratī̭kasya sū॒noḥ || tanū॒napā॒dasṷro vi॒śvavḙdā de॒vo de॒veṣṷ de॒vaḥ | pa॒tha ā-'na̭kti॒ maddhvā̭ ghṛ॒tena̭ || maddhvā̭ ya॒jña-nna̭kṣase prīṇā॒no narā॒śagṃso̭ agne | su॒kṛdde॒va-ssa̭vi॒tā vi॒śvavā̭raḥ || acchā॒yamḙti॒ śava̭sā ghṛ॒tenḙḍā॒no vahni॒rnama̭sā | a॒gnigg​ sruco̭ addhva॒reṣṷ pra॒yathsṷ || sa ya̭kṣadasya mahi॒māna̭ma॒gne-ssa [mahi॒māna̭ma॒gne-ssaḥ, ī॒ ma॒ndrāsṷ pra॒yasaḥ̭ |] 29
ī̭ ma॒ndrāsṷ pra॒yasaḥ̭ | vasu॒śceti̭ṣṭho vasu॒dhāta̭maśca || dvāro̭ de॒vīranva̭sya॒ viśve᳚ vra॒tā da̭dante a॒gneḥ | u॒ru॒vyaca̭so॒ dhāmnā॒ patya̭mānāḥ || te a̭sya॒ yoṣa̭ṇe di॒vye na yonā̭vu॒ṣāsā॒naktā᳚ | i॒maṃ-ya~॒jñama̭vatā maddhva॒ra-nnaḥ̭ || daivyā̭ hotārāvū॒rdhva-ma̭ddhva॒ra-nno॒-'gnerji॒hvāma॒bhi gṛ̭ṇītam | kṛ॒ṇu॒ta-nna॒-ssvi̭ṣṭim || ti॒sro de॒vīrba॒r॒hiredagṃ sa̭da॒ntviḍā॒ sara̭svatī॒ [sara̭svatī, bhāra̭tī |] 30
bhāra̭tī | ma॒hī gṛ̭ṇā॒nā || tanna̭stu॒rīpa॒madbhṷta-mpuru॒kṣu tvaṣṭā̭ su॒vīra᳚m | rā॒yaspoṣaṃ॒-vi~ ṣya̭tu॒ nābhi̭ma॒sme || vana̭spa॒te-'va̭ sṛjā॒ rarā̭ṇa॒stmanā̭ de॒veṣṷ | a॒gnir​ha॒vyagṃ śa̭mi॒tā sṷ̄dayāti || agne॒ svāhā̭ kṛṇuhi jātaveda॒ indrā̭ya ha॒vyam | viśvḙ de॒vā ha॒viri॒da-ñjṷṣantām || hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt | sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyā- [pṛthi॒vī-ndyām, u॒temā-ṅkasmai̭] 31
-mu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ | ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || ya ā᳚tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ | yasya̭ chā॒yā-'mṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || yasye॒me hi॒mava̭nto mahi॒tvā yasya̭ samu॒dragṃ ra॒sayā̭ sa॒hā- [sa॒ha, ā॒huḥ |] 32
-''huḥ | yasye॒māḥ pra॒diśo॒ yasya̭ bā॒hū kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || ya-ṅkranda̭sī॒ ava̭sā tastabhā॒ne a॒bhyaikṣḙtā॒-mmana̭sā॒ reja̭māne | yatrādhi॒ sūra॒ udi̭tau॒ vyeti॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || yena॒ dyauru॒grā pṛ̭thi॒vī ca̭ dṛ॒ḍhe yena॒ su॒vaḥ̭ stabhi॒taṃ-ye~na॒ nākaḥ̭ | yo a॒ntari̭kṣe॒ raja̭so vi॒mānaQḥkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || āpo̭ ha॒ yanma̭ha॒tī rviśva॒- [yanma̭ha॒tī rviśva᳚m, aya॒-ndakṣa॒-ndadhā̭nā] 33
-māya॒-ndakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīra॒gnim | tato̭ de॒vānā॒-nnira̭varta॒tāsu॒rekaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || yaści॒dāpo̭ mahi॒nā pa॒ryapa̭śya॒-ddakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīra॒gnim | yo de॒veṣvadhi̭ de॒va eka॒ āsī॒-tkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 34 ||
(a॒gne-ssa - sara̭svatī॒ - dyāgṃ - sa॒ha - viśvaṃ॒ - catṷstrigṃśacca) (a. 8)
(ū॒rdhvā - yaḥ prā̭ṇa॒to - ya ā᳚tma॒dā - yasye॒me - yaṅkranda̭sī॒ - yena॒ dyau- rāpo̭ ha॒ yat - tato̭ de॒vānāṃ॒ - ~yaści॒dāpo॒ - yo de॒veṣu॒ - nava̭ )
ākṷ̄tima॒gni-mpra॒yuja॒gg॒ svāhā॒ mano̭ me॒dhāma॒gni-mpra॒yuja॒gg॒ svāhā̭ ci॒ttaṃ-vi~jñā̭tama॒gni-mpra॒yuja॒gg॒ svāhā̭ vā॒co vidhṛ̭tima॒gni-mpra॒yuja॒gg॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ mana̭ve॒ svāhā॒-'gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ svāhā॒ viśvḙ de॒vasya̭ ne॒turmarto̭ vṛṇīta sa॒khyaṃ-vi~śvḙ rā॒ya i̭ṣuddhyasi dyu॒mnaṃ-vṛ~̭ṇīta pu॒ṣyase॒ svāhā॒ mā su bhi̭tthā॒ mā su ri̭ṣo॒ dṛgṃha̭sva vī॒ḍaya̭sva॒ su | amba̭ dhṛṣṇu vī॒raya̭svā॒- [vī॒raya̭sva, a॒gniśce॒da-ṅka̭riṣyathaḥ |] 35
-'gniśce॒da-ṅka̭riṣyathaḥ || dṛgṃha̭sva devi pṛthivi sva॒staya̭ āsu॒rī mā॒yā sva॒dhayā̭ kṛ॒tā-'si̭ | juṣṭa̭-nde॒vānā̭mi॒dama̭stu ha॒vyamari̭ṣṭā॒ tvamudi̭hi ya॒jñe a॒sminn || mitrai॒tāmu॒khā-nta̭pai॒ṣā mā bhḙdi | e॒tā-nte॒ pari̭ dadā॒myabhi̭ttyai || drva̭nna-ssa॒rpirā̭sutiḥ pra॒tno hotā॒ vare᳚ṇyaḥ | saha̭saspu॒tro adbhṷtaḥ || para̭syā॒ adhi̭ saṃ॒​va~to-'va̭rāgṃ a॒bhyā [a॒bhyā, ta॒ra॒ |] 36
ta̭ra | yatrā॒hamasmi॒ tāgṃ a̭va || pa॒ra॒masyāḥ᳚ parā॒vato̭ ro॒hida̭śva i॒hā-'ga̭hi | pu॒rī॒ṣyaḥ̭ purupri॒yo-'gne॒ tva-nta̭rā॒ mṛdhaḥ̭ || sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne va॒yunā̭ni vi॒dvān | mainā̭ma॒rciṣā॒ mā tapa̭sā॒-'bhi śṷ̄śuco॒-'ntara̭syāgṃ śu॒kra jyo̭ti॒rvi bhā̭hi || a॒ntara̭gne ru॒cā tvamu॒khāyai॒ sada̭ne॒ sve | tasyā॒stvagṃ hara̭sā॒ tapa॒n jāta̭veda-śśi॒vo bha̭va || śi॒vo bhū॒tvā mahya̭ma॒gne-'tho̭ sīda śi॒vastvam | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-''sa̭daḥ || 37 ||
(vī॒raya॒svā - '' - tapa̭n - vigṃśa॒tiśca̭) (a. 9)
yada̭gne॒ yāni॒ kāni॒ cā-''te॒ dārṷ̄ṇi da॒ddhmasi̭ | tada̭stu॒ tubhya॒mi-dghṛ॒ta-ntajjṷṣasva yaviṣṭhya || yadattyṷpa॒jihvi̭kā॒ yadva॒mro a̭ti॒sarpa̭ti | sarva॒-ntada̭stu te ghṛ॒ta-ntajjṷṣasva yaviṣṭhya || rātrigṃ̭ rātri॒mapra̭yāva॒-mbhara॒nto-'śvā̭yeva॒ tiṣṭha̭te ghā॒sama̭smai | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā mada॒nto-'gne॒ mā te॒ prati̭veśā riṣāma || nābhā̭ [nābhā᳚, pṛ॒thi॒vyā-ssa̭midhā॒na-] 38
pṛthi॒vyā-ssa̭midhā॒na-ma॒gnigṃ rā॒yaspoṣā̭ya bṛha॒te ha̭vāmahe | i॒ra॒mma॒da-mbṛ॒hadṷkthaṃ॒-ya~ja̭tra॒-ñjetā̭rama॒gni-mpṛta̭nāsu sāsa॒him || yā-ssenā̭ a॒bhītva̭rīrā-vyā॒dhinī॒-ruga̭ṇā u॒ta | ye ste॒nā ye ca॒ taska̭rā॒stāg​stḙ a॒gne-'pi̭ dadhāmyā॒sye᳚ || dagg​ṣṭrā᳚bhyā-mma॒limlū॒n jambhyai॒-staska̭rāgṃ u॒ta | hanū᳚bhyāg​ ste॒nān-bha̭gava॒stāg​-stva-ṅkhā̭da॒ sukhā̭ditān || ye janḙṣu ma॒limla̭va-sste॒nāsa॒-staska̭rā॒ vane᳚ | ye [ ] 39
kakṣe᳚ṣvaghā॒ yava॒stāg​stḙ dadhāmi॒ jambha̭yoḥ || yo a॒smabhya̭marātī॒yā-dyaśca̭ no॒ dveṣa̭te॒ janaḥ̭ | nindā॒dyo a॒smā-ndiphsā᳚cca॒ sarva॒-nta-mma̭sma॒sā kṷru || sagṃśi̭ta-mme॒ brahma॒ sagṃśi̭taṃ-vī~॒rya̭-mbala᳚m | sagṃśi̭ta-ṅkṣa॒tra-ñji॒ṣṇu yasyā॒-'hamasmi̭ pu॒rohi̭taḥ || udḙṣā-mbā॒hū a̭tira॒mudvarca॒ udū॒ bala᳚m | kṣi॒ṇomi॒ brahma̭ṇā॒-'mitrā॒nunna̭yāmi॒ [-'mitrā॒-nunna̭yāmi, svāgṃ a॒ham |] 40
svāgṃ a॒ham || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyauddu॒rmar​ṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒dvayo̭-bhi॒ryadḙna॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || viśvā̭ rū॒pāṇi॒ prati̭ muñcate ka॒viḥ prā-'sā̭vīdbha॒dra-ndvi॒pade॒ catṷṣpade | vi nāka̭makhya-thsavi॒tā vare॒ṇyo-'nṷ pra॒yāṇa̭mu॒ṣaso॒ vi̭rājati || nakto॒ṣāsā॒ sama̭nasā॒ virṷ̄pe dhā॒payḙte॒ śiśu॒mekagṃ̭ samī॒cī | dyāvā॒ kṣāmā̭ ru॒kmo [ru॒kmaḥ, a॒ntarvi bhā̭ti] 41
a॒ntarvi bhā̭ti de॒vā a॒gni-ndhā̭raya-ndraviṇo॒dāḥ || su॒pa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā᳚-ntri॒vṛtte॒ śiro̭ gāya॒tra-ñcakṣu॒-sstoma̭ ā॒tmā sāma̭ te ta॒nūrvā̭made॒vya-mbṛ̭ha-drathanta॒re pa॒kṣau ya̭jñāya॒jñiya॒-mpuccha॒-ñchandā॒g॒syaṅgā̭ni॒ dhiṣṇi̭yā-śśa॒phā yajūgṃ̭ṣi॒ nāma̭ || su॒pa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā॒-ndiva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pata || 42 ||
(nābhā॒ - vane॒ ye - na̭yāmi॒ - kṣāmā̭ ru॒kmo᳚ - 'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 10)
agne॒ yaṃ-ya~॒jñama̭ddhva॒raṃ-vi~॒śvataḥ̭ pari॒bhūrasi̭ | sa idde॒veṣṷ gacchati || soma॒ yāstḙ mayo॒bhuva̭ ū॒taya॒-ssanti̭ dā॒śuṣe᳚ | tābhi̭rno-'vi॒tā bha̭va || a॒gnirmū॒rdhā bhuvaḥ̭ || tvannaḥ̭ soma॒ , yā te॒ dhāmā̭ni || ta-thsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t || aci̭ttī॒ yacca̭kṛ॒mā daivye॒ janḙ dī॒nairdakṣaiḥ॒ prabhṷ̄tī pūruṣa॒tvatā᳚ | 43
de॒veṣṷ ca savita॒rmānṷṣeṣu ca॒ tvanno॒ atra̭ suvatā॒danā̭gasaḥ || co॒da॒yi॒trī sū॒nṛtā̭nā॒-ñceta̭ntī sumatī॒nām | ya॒jña-nda̭dhe॒ sara̭svatī || pāvī̭ravī ka॒nyā̭ ci॒trāyu॒-ssara̭svatī vī॒rapa̭tnī॒ dhiya̭-ndhāt | gnābhi॒racchi̭dragṃ śara॒ṇagṃ sa॒joṣā̭ durā॒dhar​ṣa̭-ṅgṛṇa॒te śarma̭ yagṃsat || pū॒ṣā gā anvḙtu naḥ pū॒ṣā ra̭kṣa॒tvarva̭taḥ | pū॒ṣā vājagṃ̭ sanotu naḥ || śu॒kra-ntḙ a॒nyadya̭ja॒ta-ntḙ a॒nya- [a॒nyat, viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi |] 44
-dviṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvo bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || tḙ-'vardhanta॒ svata̭vaso mahitva॒nā ''nāka̭-nta॒sthuru॒ru ca̭krire॒ sadaḥ̭ | viṣṇu॒ ryaddhā-''va॒-dvṛṣa̭ṇa-mmada॒cyutaṃ॒-va~yo॒ na sī̭da॒nnadhi̭ ba॒r॒hiṣi̭ pri॒ye || praci॒trama॒rka-ṅgṛ̭ṇa॒te tu॒rāya॒ mārṷtāya॒ svata̭vase bharaddhvam | ye sahāgṃ̭si॒ saha̭sā॒ saha̭nte॒ [saha̭nte, reja̭te agne pṛthi॒vī ma॒khebhyaḥ̭ |] 45
reja̭te agne pṛthi॒vī ma॒khebhyaḥ̭ || viśvḙ de॒vā viśvḙ devāḥ || dyāvā̭ naḥ pṛthi॒vī i॒magṃ si॒ddhrama॒dya di̭vi॒spṛśa᳚m | ya॒jña-nde॒veṣu॒ yacchatām || pra pū᳚rva॒je pi॒tarā॒ navya̭sībhirgī॒rbhiḥ kṛ̭ṇuddhva॒gṃ॒ sada̭ne ṛ॒tasya̭ | ā no᳚ dyāvāpṛthivī॒ daivyḙna॒ janḙna yāta॒-mmahi̭ vāṃ॒-va~rṷ̄tham || a॒gnigg​ stomḙna bodhaya samidhā॒no ama̭rtyam | ha॒vyā de॒veṣṷ no dadhat || sa ha̭vya॒vāḍama̭rtya u॒śigdū॒taścano̭hitaḥ | a॒gnirdhi॒yā samṛ̭ṇvati || śanno̭ bhavantu॒, vājḙvāje || 46 ||
(pu॒ru॒ṣa॒tvatā̭ - yaja॒tantḙ a॒nyath - saha̭nte॒ - cano̭hito॒ - 'ṣṭau ca̭ ) (a. 11)
(yu॒ñjā॒na - i॒māma̭gṛbhṇan - de॒vasya॒ - sante॒ - vi pāja̭sā॒ - vasa̭vastvā॒ - samā᳚stvo॒ - rdhvā - a॒syākṷ̄tiṃ॒ - ~yada̭gne॒ yān - yagne॒ yaṃ-ya~॒jña - mekā̭daśa)
(yu॒ñjā॒no - varma̭ ca stha - ādi॒tyastvā॒ - bhāra̭tī॒ - svāgṃ a॒hagṃ - ṣaṭca̭tvārigṃśat )
(yu॒ñjā॒no, vājḙvāje)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in