4.2 - Vishnoh Kramosyabhimatiha - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Kannada Script

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ಞ್ಚತುರ್ಥಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವೀತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ - ದೇವಯಜನಗ್ರಹಾಭಿಧಾನಂ

ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,

ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥

ವಿಷ್ಣೋಃ॒ ಕ್ರಮೋ᳚-ಽಸ್ಯಭಿಮಾತಿ॒ಹಾ ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರ-ಞ್ಛನ್ದ॒ ಆ ರೋ॑ಹ ಪೃಥಿ॒ವೀಮನು॒ ವಿಕ್ರ॑ಮಸ್ವ॒ ನಿರ್ಭ॑ಕ್ತ॒-ಸ್ಸ ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಮೋ ವಿಷ್ಣೋಃ॒ ಕ್ರಮೋ᳚-ಽಸ್ಯಭಿಶಸ್ತಿ॒ಹಾ ತ್ರೈಷ್ಟು॑ಭ॒-ಞ್ಛನ್ದ॒ ಆ ರೋ॑ಹಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒ಮನು॒ ವಿಕ್ರ॑ಮಸ್ವ॒ ನಿರ್ಭ॑ಕ್ತ॒-ಸ್ಸ ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಮೋ ವಿಷ್ಣೋಃ॒ ಕ್ರಮೋ᳚-ಽಸ್ಯರಾತೀಯ॒ತೋ ಹ॒ನ್ತಾ ಜಾಗ॑ತ॒-ಞ್ಛನ್ದ॒ ಆ ರೋ॑ಹ॒ ದಿವ॒ಮನು॒ ವಿಕ್ರ॑ಮಸ್ವ॒ ನಿರ್ಭ॑ಕ್ತ॒-ಸ್ಸ ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಮೋ ವಿಷ್ಣೋಃ॒ [ವಿಷ್ಣೋಃ᳚, ಕ್ರಮೋ॑-ಽಸಿ ಶತ್ರೂಯ॒ತೋ] 1

ಕ್ರಮೋ॑-ಽಸಿ ಶತ್ರೂಯ॒ತೋ ಹ॒ನ್ತಾ-ಽನು॑ಷ್ಟುಭ॒-ಞ್ಛನ್ದ॒ ಆ ರೋ॑ಹ॒ ದಿಶೋ-ಽನು॒ ವಿಕ್ರ॑ಮಸ್ವ॒ ನಿರ್ಭ॑ಕ್ತ॒-ಸ್ಸ ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಮಃ ॥ ಅಕ್ರ॑ನ್ದದ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸ್ತ॒ನಯ॑ನ್ನಿವ॒ ದ್ಯೌಃ, ಕ್ಷಾಮಾ॒ ರೇರಿ॑ಹ-ದ್ವೀ॒ರುಧಃ॑ ಸಮ॒ಞ್ಜನ್ನ್ । ಸ॒ದ್ಯೋ ಜ॑ಜ್ಞಾ॒ನೋ ವಿ ಹೀಮಿ॒ದ್ಧೋ ಅಖ್ಯ॒ದಾ ರೋದ॑ಸೀ ಭಾ॒ನುನಾ॑ ಭಾತ್ಯ॒ನ್ತಃ ॥ ಅಗ್ನೇ᳚-ಽಭ್ಯಾವರ್ತಿನ್ನ॒ಭಿ ನ॒ ಆ ವ॑ರ್ತ॒ಸ್ವಾ-ಽಽಯು॑ಷಾ॒ ವರ್ಚ॑ಸಾ ಸ॒ನ್ಯಾ ಮೇ॒ಧಯಾ᳚ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒ ಧನೇ॑ನ ॥ ಅಗ್ನೇ॑ [ಅಗ್ನೇ᳚, ಅ॒ಙ್ಗಿ॒ರ॒-ಶ್ಶ॒ತ-ನ್ತೇ॑] 2

ಅಙ್ಗಿರ-ಶ್ಶ॒ತ-ನ್ತೇ॑ ಸನ್ತ್ವಾ॒ವೃತಃ॑ ಸ॒ಹಸ್ರ॑-ನ್ತ ಉಪಾ॒ವೃತಃ॑ । ತಾಸಾ॒-ಮ್ಪೋಷ॑ಸ್ಯ॒ ಪೋಷೇ॑ಣ॒ ಪುನ॑ರ್ನೋ ನ॒ಷ್ಟಮಾ ಕೃ॑ಧಿ॒ ಪುನ॑ರ್ನೋ ರ॒ಯಿಮಾ ಕೃ॑ಧಿ ॥ ಪುನ॑ರೂ॒ರ್ಜಾ ನಿವ॑ರ್ತಸ್ವ॒ ಪುನ॑ರಗ್ನ ಇ॒ಷಾ-ಽಽಯು॑ಷಾ । ಪುನ॑ರ್ನಃ ಪಾಹಿ ವಿ॒ಶ್ವತಃ॑ ॥ ಸ॒ಹ ರ॒ಯ್ಯಾ ನಿ ವ॑ರ್ತ॒ಸ್ವಾಗ್ನೇ॒ ಪಿನ್ವ॑ಸ್ವ॒ ಧಾರ॑ಯಾ । ವಿ॒ಶ್ವಫ್ಸ್ನಿ॑ಯಾ ವಿ॒ಶ್ವ ತ॒ಸ್ಪರಿ॑ ॥ ಉದು॑ತ್ತ॒ಮಂ-ವಁ॑ರುಣ॒ ಪಾಶ॑ ಮ॒ಸ್ಮದವಾ॑-ಽಧ॒ಮಂ- [-ಽಧ॒ಮಮ್, ವಿ ಮ॑ದ್ಧ್ಯ॒ಮಗ್ಗ್ ಶ್ರ॑ಥಾಯ ।] 3

-ಁವಿ ಮ॑ದ್ಧ್ಯ॒ಮಗ್ಗ್ ಶ್ರ॑ಥಾಯ । ಅಥಾ॑ ವ॒ಯಮಾ॑ದಿತ್ಯ ವ್ರ॒ತೇ ತವಾನಾ॑ಗಸೋ॒ ಅದಿ॑ತಯೇ ಸ್ಯಾಮ ॥ ಆ ತ್ವಾ॑-ಽಹಾರ್ಷ-ಮ॒ನ್ತರ॑ಭೂರ್ಧ್ರು॒ವಸ್ತಿ॒ಷ್ಠಾ ಽವಿ॑ಚಾಚಲಿಃ । ವಿಶ॑ಸ್ತ್ವಾ॒ ಸರ್ವಾ॑ ವಾಞ್ಛನ್ತ್ವ॒ಸ್ಮಿ-ನ್ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಮಧಿ॑ ಶ್ರಯ ॥ಅಗ್ನೇ॑ ಬೃ॒ಹನ್ನು॒ಷಸಾ॑ಮೂ॒ರ್ಧ್ವೋ ಅ॑ಸ್ಥಾನ್ನಿರ್ಜಗ್ಮಿ॒ವಾನ್-ತಮ॑ಸೋ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒ಷಾ-ಽಽಗಾ᳚ತ್ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಭಾ॒ನುನಾ॒ ರುಶ॑ತಾ॒ ಸ್ವಙ್ಗ॒ ಆ ಜಾ॒ತೋ ವಿಶ್ವಾ॒ ಸದ್ಮಾ᳚ನ್ಯಪ್ರಾಃ ॥ ಸೀದ॒ ತ್ವ-ಮ್ಮಾ॒ತುರ॒ಸ್ಯಾ [ಸೀದ॒ ತ್ವ-ಮ್ಮಾ॒ತುರ॒ಸ್ಯಾಃ᳚, ಉ॒ಪಸ್ಥೇ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ನ್ಯಗ್ನೇ] 4

ಉ॒ಪಸ್ಥೇ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ನ್ಯಗ್ನೇ ವ॒ಯುನಾ॑ನಿ ವಿ॒ದ್ವಾನ್ । ಮೈನಾ॑ಮ॒ರ್ಚಿಷಾ॒ ಮಾ ತಪ॑ಸಾ॒-ಽಭಿ ಶೂ॑ಶುಚೋ॒-ಽನ್ತರ॑ಸ್ಯಾಗ್ಂ ಶು॒ಕ್ರಜ್ಯೋ॑ತಿ॒ರ್ವಿ ಭಾ॑ಹಿ ॥ ಅ॒ನ್ತರ॑ಗ್ನೇ ರು॒ಚಾ ತ್ವಮು॒ಖಾಯೈ॒ ಸದ॑ನೇ॒ ಸ್ವೇ । ತಸ್ಯಾ॒ಸ್ತ್ವಗ್ಂ ಹರ॑ಸಾ॒ ತಪ॒ಞ್ಜಾತ॑ವೇದ-ಶ್ಶಿ॒ವೋ ಭ॑ವ ॥ ಶಿ॒ವೋ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಮಹ್ಯ॑ಮ॒ಗ್ನೇ-ಽಥೋ॑ ಸೀದ ಶಿ॒ವಸ್ತ್ವಮ್ । ಶಿ॒ವಾಃ ಕೃ॒ತ್ವಾ ದಿಶ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॒-ಸ್ಸ್ವಾಂ-ಯೋಁನಿ॑ಮಿ॒ಹಾ-ಽಽ ಸ॑ದಃ ॥ ಹ॒ಗ್ಂ॒ಸ-ಶ್ಶು॑ಚಿ॒ಷ ದ್ವಸು॑ರನ್ತರಿಕ್ಷ॒-ಸದ್ಧೋತಾ॑ ವೇದಿ॒ಷದತಿ॑ಥಿ ರ್ದುರೋಣ॒ಸತ್ । ನೃ॒ಷದ್ವ॑ರ॒ಸ-ದೃ॑ತ॒ಸ-ದ್ವ್ಯೋ॑ಮ॒ಸ-ದ॒ಬ್ಜಾ ಗೋ॒ಜಾ ಋ॑ತ॒ಜಾ ಅ॑ದ್ರಿ॒ಜಾ ಋ॒ತ-ಮ್ಬೃ॒ಹತ್ ॥ 5 ॥

(ದಿವ॒ಮನು॒ ವಿ ಕ್ರ॑ಮಸ್ವ॒ ನಿರ್ಭ॑ಕ್ತ॒-ಸ್ಸ ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಮೋ ವಿಷ್ಣೋ॒ - ರ್ಧನೇ॒ನಾಗ್ನೇ॑ - ಽಧ॒ಮ - ಮ॒ಸ್ಯಾಃ - ಶು॑ಚಿ॒ಷಥ್ - ಷೋಡ॑ಶ ಚ) (ಅ. 1)

ದಿ॒ವಸ್ಪರಿ॑ ಪ್ರಥ॒ಮ-ಞ್ಜ॑ಜ್ಞೇ ಅ॒ಗ್ನಿರ॒ಸ್ಮ-ದ್ದ್ವಿ॒ತೀಯ॒-ಮ್ಪರಿ॑ ಜಾ॒ತವೇ॑ದಾಃ । ತೃ॒ತೀಯ॑ಮ॒ಫ್ಸು ನೃ॒ಮಣಾ॒ ಅಜ॑ಸ್ರ॒ಮಿನ್ಧಾ॑ನ ಏನ-ಞ್ಜರತೇ ಸ್ವಾ॒ಧೀಃ ॥ ವಿ॒ದ್ಮಾ ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ತ್ರೇ॒ಧಾ ತ್ರ॒ಯಾಣಿ॑ ವಿ॒ದ್ಮಾ ತೇ॒ ಸದ್ಮ॒ ವಿಭೃ॑ತ-ಮ್ಪುರು॒ತ್ರಾ । ವಿ॒ದ್ಮಾ ತೇ॒ ನಾಮ॑ ಪರ॒ಮ-ಙ್ಗುಹಾ॒ ಯದ್ವಿ॒ದ್ಮಾ ತಮುಥ್ಸಂ॒-ಯಁತ॑ ಆಜ॒ಗನ್ಥ॑ ॥ ಸ॒ಮು॒ದ್ರೇ ತ್ವಾ॑ ನೃ॒ಮಣಾ॑ ಅ॒ಫ್ಸ್ವ॑ನ್ತರ್ನೃ॒ಚಕ್ಷಾ॑ ಈಧೇ ದಿ॒ವೋ ಅ॑ಗ್ನ॒ ಊಧನ್ನ್॑ । ತೃ॒ತೀಯೇ᳚ ತ್ವಾ॒ [ತೃ॒ತೀಯೇ᳚ ತ್ವಾ, ರಜ॑ಸಿ ತಸ್ಥಿ॒ವಾಗ್ಂ ಸ॑ಮೃ॒ತಸ್ಯ॒] 6

ರಜ॑ಸಿ ತಸ್ಥಿ॒ವಾಗ್ಂ ಸ॑ಮೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಯೋನೌ॑ ಮಹಿ॒ಷಾ ಅ॑ಹಿನ್ವನ್ನ್ ॥ ಅಕ್ರ॑ನ್ದದ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸ್ತ॒ನಯ॑ನ್ನಿವ॒ ದ್ಯೌಃ, ಕ್ಷಾಮಾ॒ ರೇರಿ॑ಹ-ದ್ವೀ॒ರುಧಃ॑ ಸಮ॒ಞ್ಜನ್ನ್ । ಸ॒ದ್ಯೋ ಜ॑ಜ್ಞಾ॒ನೋ ವಿ ಹೀಮಿ॒ದ್ಧೋ ಅಖ್ಯ॒ದಾ ರೋದ॑ಸೀ ಭಾ॒ನುನಾ॑ ಭಾತ್ಯ॒ನ್ತಃ ॥ ಉ॒ಶಿ-ಕ್ಪಾ॑ವ॒ಕೋ ಅ॑ರ॒ತಿ-ಸ್ಸು॑ಮೇ॒ಧಾ ಮರ್ತೇ᳚ಷ್ವ॒ಗ್ನಿರ॒ಮೃತೋ॒ ನಿಧಾ॑ಯಿ । ಇಯ॑ರ್ತಿ ಧೂ॒ಮಮ॑ರು॒ಷ-ಮ್ಭರಿ॑ಭ್ರ॒ದುಚ್ಛು॒ಕ್ರೇಣ॑ ಶೋ॒ಚಿಷಾ॒ ದ್ಯಾಮಿನ॑ಕ್ಷತ್ ॥ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ ಕೇ॒ತುರ್ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ಗರ್ಭ॒ ಆ [ ] 7

ರೋದ॑ಸೀ ಅಪೃಣಾ॒ಜ್ಜಾಯ॑ಮಾನಃ । ವೀ॒ಡು-ಞ್ಚಿ॒ದದ್ರಿ॑ಮಭಿನ-ತ್ಪರಾ॒ಯನ್ ಜನಾ॒ ಯದ॒ಗ್ನಿಮಯ॑ಜನ್ತ॒ ಪಞ್ಚ॑ ॥ ಶ್ರೀ॒ಣಾಮು॑ದಾ॒ರೋ ಧ॒ರುಣೋ॑ ರಯೀ॒ಣಾ-ಮ್ಮ॑ನೀ॒ಷಾಣಾ॒-ಮ್ಪ್ರಾರ್ಪ॑ಣ॒-ಸ್ಸೋಮ॑ಗೋಪಾಃ । ವಸೋ᳚-ಸ್ಸೂ॒ನು-ಸ್ಸಹ॑ಸೋ ಅ॒ಫ್ಸು ರಾಜಾ॒ ವಿ ಭಾ॒ತ್ಯಗ್ರ॑ ಉ॒ಷಸಾ॑ಮಿಧಾ॒ನಃ ॥ ಯಸ್ತೇ॑ ಅ॒ದ್ಯ ಕೃ॒ಣವ॑-ದ್ಭದ್ರಶೋಚೇ-ಽಪೂ॒ಪ-ನ್ದೇ॑ವ ಘೃ॒ತವ॑ನ್ತಮಗ್ನೇ । ಪ್ರತ-ನ್ನ॑ಯ ಪ್ರತ॒ರಾಂ-ವಁಸ್ಯೋ॒ ಅಚ್ಛಾ॒ಭಿ ದ್ಯು॒ಮ್ನ-ನ್ದೇ॒ವಭ॑ಕ್ತಂ-ಯಁವಿಷ್ಠ ॥ ಆ [ ] 8

ತ-ಮ್ಭ॑ಜ ಸೌಶ್ರವ॒ಸೇಷ್ವ॑ಗ್ನ ಉ॒ಕ್ಥ-ಉ॑ಕ್ಥ॒ ಆ ಭ॑ಜ ಶ॒ಸ್ಯಮಾ॑ನೇ । ಪ್ರಿ॒ಯ-ಸ್ಸೂರ್ಯೇ᳚ ಪ್ರಿ॒ಯೋ ಅ॒ಗ್ನಾ ಭ॑ವಾ॒ತ್ಯುಜ್ಜಾ॒ತೇನ॑ ಭಿ॒ನದ॒ದುಜ್ಜನಿ॑ತ್ವೈಃ ॥ ತ್ವಾಮ॑ಗ್ನೇ॒ ಯಜ॑ಮಾನಾ॒ ಅನು॒ ದ್ಯೂನ್. ವಿಶ್ವಾ॒ ವಸೂ॑ನಿ ದಧಿರೇ॒ ವಾರ್ಯಾ॑ಣಿ । ತ್ವಯಾ॑ ಸ॒ಹ ದ್ರವಿ॑ಣಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಾ ವ್ರ॒ಜ-ಙ್ಗೋಮ॑ನ್ತಮು॒ಶಿಜೋ॒ ವಿ ವ॑ವ್ರುಃ ॥ ದೃ॒ಶಾ॒ನೋ ರು॒ಕ್ಮ ಉ॒ರ್ವ್ಯಾ ವ್ಯ॑ದ್ಯೌ-ದ್ದು॒ರ್ಮರ್ಷ॒ಮಾಯುಃ॑ ಶ್ರಿ॒ಯೇ ರು॑ಚಾ॒ನಃ । ಅ॒ಗ್ನಿರ॒ಮೃತೋ॑ ಅಭವ॒-ದ್ವಯೋ॑ಭಿ॒ರ್ಯದೇ॑- -ನ॒-ನ್ದ್ಯೌರಜ॑ನಯ-ಥ್ಸು॒ರೇತಾಃ᳚ ॥ 9 ॥

(ತೃತಿಯೇ᳚ ತ್ವಾ॒ - ಗರ್ಭ॒ ಆ - ಯ॑ವಿ॒ಷ್ಠಾ-ಽಽ - ಯ - ಚ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 2)

ಅನ್ನ॑ಪ॒ತೇ-ಽನ್ನ॑ಸ್ಯ ನೋ ದೇಹ್ಯನಮೀ॒ವಸ್ಯ॑ ಶು॒ಷ್ಮಿಣಃ॑ । ಪ್ರ ಪ್ರ॑ದಾ॒ತಾರ॑-ನ್ತಾರಿಷ॒ ಊರ್ಜ॑-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿ॒ಪದೇ॒ ಚತು॑ಷ್ಪದೇ ॥ ಉದು॑ ತ್ವಾ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಗ್ನೇ॒ ಭರ॑ನ್ತು॒ ಚಿತ್ತಿ॑ಭಿಃ । ಸ ನೋ॑ ಭವ ಶಿ॒ವತ॑ಮ-ಸ್ಸು॒ಪ್ರತೀ॑ಕೋ ವಿ॒ಭಾವ॑ಸುಃ ॥ ಪ್ರೇದ॑ಗ್ನೇ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮಾನ್. ಯಾಹಿ ಶಿ॒ವೇಭಿ॑ರ॒ರ್ಚಿ॑ಭಿ॒ಸ್ತ್ವಮ್ । ಬೃ॒ಹದ್ಭಿ॑-ರ್ಭಾ॒ನುಭಿ॒-ರ್ಭಾಸ॒-ನ್ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀ ಸ್ತ॒ನುವಾ᳚ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ॥ ಸ॒ಮಿಧಾ॒-ಽಗ್ನಿ-ನ್ದು॑ವಸ್ಯತ ಘೃ॒ತೈರ್ಬೋ॑ಧಯ॒ತಾತಿ॑ಥಿಮ್ । ಆ- [ಆ, ಅ॒ಸ್ಮಿ॒ನ್॒. ಹ॒ವ್ಯಾ ಜು॑ಹೋತನ ।] 10

-ಽಸ್ಮಿ॑ನ್. ಹ॒ವ್ಯಾ ಜು॑ಹೋತನ ॥ ಪ್ರಪ್ರಾ॒ಯಮ॒ಗ್ನಿರ್ಭ॑ರ॒ತಸ್ಯ॑ ಶೃಣ್ವೇ॒ ವಿ ಯ-ಥ್ಸೂರ್ಯೋ॒ ನ ರೋಚ॑ತೇ ಬೃ॒ಹದ್ಭಾಃ । ಅ॒ಭಿ ಯಃ ಪೂ॒ರು-ಮ್ಪೃತ॑ನಾಸು ತ॒ಸ್ಥೌ ದೀ॒ದಾಯ॒ ದೈವ್ಯೋ॒ ಅತಿ॑ಥಿ-ಶ್ಶಿ॒ವೋ ನಃ॑ ॥ ಆಪೋ॑ ದೇವೀಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ ಗೃಹ್ಣೀತ॒ ಭಸ್ಮೈ॒ತ-ಥ್ಸ್ಯೋ॒ನೇ ಕೃ॑ಣುದ್ಧ್ವಗ್ಂ ಸುರ॒ಭಾವು॑ ಲೋ॒ಕೇ । ತಸ್ಮೈ॑ ನಮನ್ತಾ॒-ಞ್ಜನ॑ಯ-ಸ್ಸು॒ಪತ್ನೀ᳚ರ್ಮಾ॒ತೇವ॑ ಪು॒ತ್ರ-ಮ್ಬಿ॑ಭೃ॒ತಾ ಸ್ವೇ॑ನಮ್ ॥ ಅ॒ಫ್ಸ್ವ॑ಗ್ನೇ॒ ಸಧಿ॒ಷ್ಟವ॒- [ಅ॒ಫ್ಸ್ವ॑ಗ್ನೇ॒ ಸಧಿ॒ಷ್ಟವ॑, ಸೌಷ॑ಧೀ॒ರನು॑ ರುದ್ಧ್ಯಸೇ ।] 11

ಸೌಷ॑ಧೀ॒ರನು॑ ರುದ್ಧ್ಯಸೇ । ಗರ್ಭೇ॒ ಸಞ್ಜಾ॑ಯಸೇ॒ ಪುನಃ॑ ॥ ಗರ್ಭೋ॑ ಅ॒ಸ್ಯೋಷ॑ಧೀನಾ॒-ಙ್ಗರ್ಭೋ॒ ವನ॒ಸ್ಪತೀ॑ನಾಮ್ । ಗರ್ಭೋ॒ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ ಭೂ॒ತಸ್ಯಾಗ್ನೇ॒ ಗರ್ಭೋ॑ ಅ॒ಪಾಮ॑ಸಿ ॥ ಪ್ರ॒ಸದ್ಯ॒ ಭಸ್ಮ॑ನಾ॒ ಯೋನಿ॑ಮ॒ಪಶ್ಚ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀಮ॑ಗ್ನೇ । ಸ॒ಗ್ಂ॒ಸೃಜ್ಯ॑ ಮಾ॒ತೃಭಿ॒ಸ್ತ್ವ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮಾ॒-ನ್ಪುನ॒ರಾ-ಽಸ॑ದಃ ॥ ಪುನ॑ರಾ॒ಸದ್ಯ॒ ಸದ॑ನಮ॒ಪಶ್ಚ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀಮ॑ಗ್ನೇ । ಶೇಷೇ॑ ಮಾ॒ತುರ್ಯಥೋ॒ಪಸ್ಥೇ॒ ಽನ್ತರ॒ಸ್ಯಾಗ್ಂ ಶಿ॒ವತ॑ಮಃ ॥ ಪುನ॑ರೂ॒ರ್ಜಾ [ ] 12

-ನಿ ವ॑ರ್ತಸ್ವ॒ ಪುನ॑ರಗ್ನ ಇ॒ಷಾ ಽಽಯು॑ಷಾ । ಪುನ॑ರ್ನಃ ಪಾಹಿ ವಿ॒ಶ್ವತಃ॑ ॥ ಸ॒ಹ ರ॒ಯ್ಯಾ ನಿ ವ॑ರ್ತ॒ಸ್ವಾಗ್ನೇ॒ ಪಿನ್ವ॑ಸ್ವ॒ ಧಾರ॑ಯಾ । ವಿ॒ಶ್ವಫ್ಸ್ನಿ॑ಯಾ ವಿ॒ಶ್ವತ॒ಸ್ಪರಿ॑ ॥ ಪುನ॑ಸ್ತ್ವಾ ಽಽದಿ॒ತ್ಯಾ ರು॒ದ್ರಾ ವಸ॑ವ॒-ಸ್ಸಮಿ॑ನ್ಧತಾ॒-ಮ್ಪುನ॑ರ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾಣೋ॑ ವಸುನೀಥ ಯ॒ಜ್ಞೈಃ । ಘೃ॒ತೇನ॒ ತ್ವ-ನ್ತ॒ನುವೋ॑ ವರ್ಧಯಸ್ವ ಸ॒ತ್ಯಾ-ಸ್ಸ॑ನ್ತು॒ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ॒ ಕಾಮಾಃ᳚ ॥ ಬೋಧಾ॑ ನೋ ಅ॒ಸ್ಯ ವಚ॑ಸೋ ಯವಿಷ್ಠ॒ ಮಗ್ಂಹಿ॑ಷ್ಠಸ್ಯ॒ ಪ್ರಭೃ॑ತಸ್ಯ ಸ್ವಧಾವಃ । ಪೀಯ॑ತಿ ತ್ವೋ॒ ಅನು॑ ತ್ವೋ ಗೃಣಾತಿ ವ॒ನ್ದಾರು॑ಸ್ತೇ ತ॒ನುವಂ॑-ವಁನ್ದೇ ಅಗ್ನೇ ॥ ಸ ಬೋ॑ಧಿ ಸೂ॒ರಿರ್ಮ॒ಘವಾ॑ ವಸು॒ದಾವಾ॒ ವಸು॑ಪತಿಃ । ಯು॒ಯೋ॒ದ್ಧ್ಯ॑ಸ್ಮ-ದ್ದ್ವೇಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ॥ 13 ॥

(ಆ - ತವೋ॒ - ರ್ಜಾ-ಽ - ನು॒ - ಷೋಡ॑ಶ ಚ) (ಅ. 3)

ಅಪೇ॑ತ॒ ವೀತ॒ ವಿ ಚ॑ ಸರ್ಪ॒ತಾತೋ॒ ಯೇ-ಽತ್ರ॒ ಸ್ಥ ಪು॑ರಾ॒ಣಾ ಯೇ ಚ॒ ನೂತ॑ನಾಃ । ಅದಾ॑ದಿ॒ದಂ-ಯಁ॒ಮೋ॑-ಽವ॒ಸಾನ॑-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅಕ್ರ॑ನ್ನಿ॒ಮ-ಮ್ಪಿ॒ತರೋ॑ ಲೋ॒ಕಮ॑ಸ್ಮೈ ॥ ಅ॒ಗ್ನೇರ್ಭಸ್ಮಾ᳚ಸ್ಯ॒ಗ್ನೇಃ ಪುರೀ॑ಷಮಸಿ ಸ॒ಜ್ಞಾನ್ನ॑ಮಸಿ ಕಾಮ॒ಧರ॑ಣ॒-ಮ್ಮಯಿ॑ ತೇ ಕಾಮ॒ಧರ॑ಣ-ಮ್ಭೂಯಾತ್ ॥ ಸಂ-ಯಾಁ ವಃ॑ ಪ್ರಿ॒ಯಾಸ್ತ॒ನುವ॒-ಸ್ಸ-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯಾ ಹೃದ॑ಯಾನಿ ವಃ । ಆ॒ತ್ಮಾ ವೋ॑ ಅಸ್ತು॒ [ಅಸ್ತು, ಸಮ್ಪ್ರಿ॑ಯ॒] 14

ಸಮ್ಪ್ರಿ॑ಯ॒-ಸ್ಸಮ್ಪ್ರಿ॑ಯಾಸ್ತ॒ನುವೋ॒ ಮಮ॑ ॥ ಅ॒ಯಗ್ಂ ಸೋ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಯಸ್ಮಿ॒ನ್-ಥ್ಸೋಮ॒ಮಿನ್ದ್ರಃ॑ ಸು॒ತ-ನ್ದ॒ಧೇ ಜ॒ಠರೇ॑ ವಾವಶಾ॒ನಃ । ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಿಯಂ॒-ವಾಁಜ॒ಮತ್ಯ॒-ನ್ನ ಸಪ್ತಿಗ್ಂ॑ ಸಸ॒ವಾನ್-ಥ್ಸನ್-ಥ್ಸ್ತೂ॑ಯಸೇ ಜಾತವೇದಃ ॥ ಅಗ್ನೇ॑ ದಿ॒ವೋ ಅರ್ಣ॒ಮಚ್ಛಾ॑ ಜಿಗಾ॒ಸ್ಯಚ್ಛಾ॑ ದೇ॒ವಾಗ್ಂ ಊ॑ಚಿಷೇ॒ ಧಿಷ್ಣಿ॑ಯಾ॒ ಯೇ । ಯಾಃ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚-ದ್ರೋಚ॒ನೇ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ ಯಾಶ್ಚಾ॒ ವಸ್ತಾ॑-ದುಪ॒ತಿಷ್ಠ॑ನ್ತ॒ ಆಪಃ॑ ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ಯ-ತ್ತೇ॑ ದಿ॒ವಿ ವರ್ಚಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಂ-ಯಁದೋಷ॑ಧೀ- [ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಂ-ಯಁದೋಷ॑ಧೀಷು, ಅ॒ಫ್ಸು ವಾ॑ ಯಜತ್ರ ।] 15

-ಷ್ವ॒ಫ್ಸು ವಾ॑ ಯಜತ್ರ । ಯೇನಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಮು॒ರ್ವಾ॑ತ॒ತನ್ಥ॑ ತ್ವೇ॒ಷ-ಸ್ಸ ಭಾ॒ನುರ॑ರ್ಣ॒ವೋ ನೃ॒ಚಕ್ಷಾಃ᳚ ॥ ಪು॒ರೀ॒ಷ್ಯಾ॑ಸೋ ಅ॒ಗ್ನಯಃ॑ ಪ್ರಾವ॒ಣೇಭಿಃ॑ ಸ॒ಜೋಷ॑ಸಃ । ಜು॒ಷನ್ತಾಗ್ಂ॑ ಹ॒ವ್ಯಮಾಹು॑ತಮನಮೀ॒ವಾ ಇಷೋ॑ ಮ॒ಹೀಃ ॥ ಇಡಾ॑ಮಗ್ನೇ ಪುರು॒ದಗ್ಂ ಸಗ್ಂ॑ ಸ॒ನಿ-ಙ್ಗೋ-ಶ್ಶ॑ಶ್ವತ್ತ॒ಮಗ್ಂ ಹವ॑ಮಾನಾಯ ಸಾಧ । ಸ್ಯಾನ್ನಃ॑ ಸೂ॒ನುಸ್ತನ॑ಯೋ ವಿ॒ಜಾವಾ-ಽಗ್ನೇ॒ ಸಾ ತೇ॑ ಸುಮ॒ತಿರ್ಭೂ᳚ತ್ವ॒ಸ್ಮೇ ॥ ಅ॒ಯ-ನ್ತೇ॒ ಯೋನಿ॑ರ್-ಋ॒ತ್ವಿಯೋ॒ ಯತೋ॑ ಜಾ॒ತೋ ಅರೋ॑ಚಥಾಃ । ತ-ಞ್ಜಾ॒ನ- [ತ-ಞ್ಜಾ॒ನನ್ನ್, ಅ॒ಗ್ನ॒ ಆ ರೋ॒ಹಾಥಾ॑ ನೋ] 16

-ನ್ನ॑ಗ್ನ॒ ಆ ರೋ॒ಹಾಥಾ॑ ನೋ ವರ್ಧಯಾ ರ॒ಯಿಮ್ ॥ ಚಿದ॑ಸಿ॒ ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ಧ್ರು॒ವಾ ಸೀ॑ದ ಪರಿ॒ಚಿದ॑ಸಿ॒ ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ಧ್ರು॒ವಾ ಸೀ॑ದ ಲೋ॒ಕ-ಮ್ಪೃ॑ಣ ಛಿ॒ದ್ರ-ಮ್ಪೃ॒ಣಾಥೋ॑ ಸೀದ ಶಿ॒ವಾ ತ್ವಮ್ । ಇ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ತ್ವಾ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑ರ॒ಸ್ಮಿನ್. ಯೋನಾ॑ವಸೀಷದನ್ನ್ ॥ ತಾ ಅ॑ಸ್ಯ॒ ಸೂದ॑ದೋಹಸ॒-ಸ್ಸೋಮಗ್ಗ್॑ ಶ್ರೀಣನ್ತಿ॒ ಪೃಶ್ಞ॑ಯಃ । ಜನ್ಮ॑-ನ್ದೇ॒ವಾನಾಂ॒-ವಿಁಶ॑ಸ್ತ್ರಿ॒ಷ್ವಾ ರೋ॑ಚ॒ನೇ ದಿ॒ವಃ ॥ 17 ॥

(ಅ॒ಸ್ತ್ವೋ - ಷ॑ಧೀಷು - ಜಾ॒ನ - ನ್ನ॒ಷ್ಟಾಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 4)

ಸಮಿ॑ತ॒ಗ್ಂ॒ ಸಙ್ಕ॑ಲ್ಪೇಥಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ್ಪ್ರಿ॑ಯೌ ರೋಚಿ॒ಷ್ಣೂ ಸು॑ಮನ॒ಸ್ಯಮಾ॑ನೌ । ಇಷ॒ಮೂರ್ಜ॑ಮ॒ಭಿ ಸಂ॒ವಁಸಾ॑ನೌ॒ ಸಂ-ವಾಁ॒-ಮ್ಮನಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಸಂ-ವ್ರಁ॒ತಾ ಸಮು॑ ಚಿ॒ತ್ತಾನ್ಯಾ-ಽಕ॑ರಮ್ ॥ ಅಗ್ನೇ॑ ಪುರೀಷ್ಯಾಧಿ॒ಪಾ ಭ॑ವಾ॒ ತ್ವ-ನ್ನಃ॑ । ಇಷ॒ಮೂರ್ಜಂ॒-ಯಁಜ॑ಮಾನಾಯ ಧೇಹಿ ॥ ಪು॒ರೀ॒ಷ್ಯ॑ಸ್ತ್ವಮ॑ಗ್ನೇ ರಯಿ॒ಮಾ-ನ್ಪು॑ಷ್ಟಿ॒ಮಾಗ್ಂ ಅ॑ಸಿ । ಶಿ॒ವಾಃ ಕೃ॒ತ್ವಾ ದಿಶ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॒-ಸ್ಸ್ವಾಂ-ಯೋಁನಿ॑ಮಿ॒ಹಾ-ಽಸ॑ದಃ ॥ ಭವ॑ತ-ನ್ನ॒-ಸ್ಸಮ॑ನಸೌ॒ ಸಮೋ॑ಕಸಾ [ಸಮೋ॑ಕಸೌ, ಅ॒ರೇ॒ಪಸೌ᳚ ।] 18

-ವರೇ॒ಪಸೌ᳚ । ಮಾ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಹಿಗ್ಂ॑ಸಿಷ್ಟ॒-ಮ್ಮಾ ಯ॒ಜ್ಞಪ॑ತಿ-ಞ್ಜಾತವೇದಸೌ ಶಿ॒ವೌ ಭ॑ವತಮ॒ದ್ಯ ನಃ॑ ॥ ಮಾ॒ತೇವ॑ ಪು॒ತ್ರ-ಮ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಪು॑ರೀ॒ಷ್ಯ॑ಮ॒ಗ್ನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವೇ ಯೋನಾ॑ವಭಾರು॒ಖಾ । ತಾಂ-ವಿಁಶ್ವೈ᳚ರ್ದೇ॒ವೈರ್-ಋ॒ತುಭಿಃ॑ ಸಂವಿಁದಾ॒ನಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರ್ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾ॒ ವಿ ಮು॑ಞ್ಚತು ॥ ಯದ॒ಸ್ಯ ಪಾ॒ರೇ ರಜ॑ಸ-ಶ್ಶು॒ಕ್ರ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॒ರಜಾ॑ಯತ । ತ-ನ್ನಃ॑ ಪರ್ಷ॒ದತಿ॒ ದ್ವಿಷೋ-ಽಗ್ನೇ॑ ವೈಶ್ವಾನರ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ ನಮ॒-ಸ್ಸು ತೇ॑ ನಿರ್-ಋತೇ ವಿಶ್ವರೂಪೇ- [ವಿಶ್ವರೂಪೇ, ಅ॒ಯ॒ಸ್ಮಯಂ॒-ವಿಁ ಚೃ॑ತಾ] 19

-ಽಯ॒ಸ್ಮಯಂ॒-ವಿಁ ಚೃ॑ತಾ ಬ॒ನ್ಧಮೇ॒ತಮ್ । ಯ॒ಮೇನ॒ ತ್ವಂ-ಯಁ॒ಮ್ಯಾ॑ ಸಂ-ವಿಁದಾ॒ನೋತ್ತ॒ಮ-ನ್ನಾಕ॒ಮಧಿ॑ ರೋಹಯೇ॒ಮಮ್ ॥ ಯತ್ತೇ॑ ದೇ॒ವೀ ನಿರ್-ಋ॑ತಿರಾಬ॒ಬನ್ಧ॒ ದಾಮ॑ ಗ್ರೀ॒ವಾಸ್ವ॑ ವಿಚ॒ರ್ತ್ಯಮ್ । ಇ॒ದ-ನ್ತೇ॒ ತ-ದ್ವಿಷ್ಯಾಂ॒-ಯಾಁಯು॑ಷೋ॒ ನ ಮದ್ಧ್ಯಾ॒ದಥಾ॑ ಜೀ॒ವಃ ಪಿ॒ತುಮ॑ದ್ಧಿ॒ ಪ್ರಮು॑ಕ್ತಃ ॥ ಯಸ್ಯಾ᳚ಸ್ತೇ ಅ॒ಸ್ಯಾಃ ಕ್ರೂ॒ರ ಆ॒ಸಞ್ಜು॒ಹೋಮ್ಯೇ॒ಷಾ-ಮ್ಬ॒ನ್ಧಾನಾ॑ಮವ॒ಸರ್ಜ॑ನಾಯ । ಭೂಮಿ॒ರಿತಿ॑ ತ್ವಾ॒ ಜನಾ॑ ವಿ॒ದುರ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿ॒- [ವಿ॒ದುರ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿಃ, ಇತಿ॑ ತ್ವಾ॒ ಽಹ-ಮ್ಪರಿ॑] 20

-ರಿತಿ॑ ತ್ವಾ॒ ಽಹ-ಮ್ಪರಿ॑ ವೇದ ವಿ॒ಶ್ವತಃ॑ ॥ ಅಸು॑ನ್ವನ್ತ॒ಮ ಯ॑ಜಮಾನಮಿಚ್ಛ ಸ್ತೇ॒ನಸ್ಯೇ॒ತ್ಯಾನ್-ತಸ್ಕ॑ರ॒ಸ್ಯಾನ್ ವೇ॑ಷಿ । ಅ॒ನ್ಯ ಮ॒ಸ್ಮ-ದಿ॑ಚ್ಛ॒ ಸಾ ತ॑ ಇ॒ತ್ಯಾ ನಮೋ॑ ದೇವಿ ನಿರ್-ಋತೇ॒ ತುಭ್ಯ॑ಮಸ್ತು ॥ ದೇ॒ವೀಮ॒ಹ-ನ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿಂ॒-ವಁನ್ದ॑ಮಾನಃ ಪಿ॒ತೇವ॑ ಪು॒ತ್ರ-ನ್ದ॑ಸಯೇ॒ ವಚೋ॑ಭಿಃ । ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಯಾ ಜಾಯ॑ಮಾನಸ್ಯ॒ ವೇದ॒ ಶಿರಃ॑ ಶಿರಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ ಸೂ॒ರೀ ವಿ ಚ॑ಷ್ಟೇ ॥ ನಿ॒ವೇಶ॑ನ-ಸ್ಸ॒ಙ್ಗಮ॑ನೋ॒ ವಸೂ॑ನಾಂ॒-ವಿಁಶ್ವಾ॑ ರೂ॒ಪಾ-ಽಭಿ ಚ॑ಷ್ಟೇ॒ [ರೂ॒ಪಾ-ಽಭಿ ಚ॑ಷ್ಟೇ, ಶಚೀ॑ಭಿಃ ।] 21

ಶಚೀ॑ಭಿಃ । ದೇ॒ವ ಇ॑ವ ಸವಿ॒ತಾ ಸ॒ತ್ಯಧ॒ರ್ಮೇನ್ದ್ರೋ॒ ನ ತ॑ಸ್ಥೌ ಸಮ॒ರೇ ಪ॑ಥೀ॒ನಾಮ್ ॥ ಸಂ-ವಁ॑ರ॒ತ್ರಾ ದ॑ಧಾತನ॒ ನಿರಾ॑ಹಾ॒ವಾನ್ ಕೃ॑ಣೋತನ । ಸಿ॒ಞ್ಚಾಮ॑ಹಾ ಅವ॒ಟಮು॒ದ್ರಿಣಂ॑-ವಁ॒ಯಂ-ವಿಁಶ್ವಾ-ಽಹಾ-ಽದ॑ಸ್ತ॒ಮಕ್ಷಿ॑ತಮ್ ॥ ನಿಷ್ಕೃ॑ತಾಹಾ-ವಮವ॒ಟಗ್ಂ ಸು॑ವರ॒ತ್ರಗ್ಂ ಸು॑ಷೇಚ॒ನಮ್ । ಉ॒ದ್ರಿಣಗ್ಂ॑ ಸಿಞ್ಚೇ॒ ಅಕ್ಷಿ॑ತಮ್ ॥ ಸೀರಾ॑ ಯುಞ್ಜನ್ತಿ ಕ॒ವಯೋ॑ ಯು॒ಗಾ ವಿ ತ॑ನ್ವತೇ॒ ಪೃಥ॑ಕ್ । ಧೀರಾ॑ ದೇ॒ವೇಷು॑ ಸುಮ್ನ॒ಯಾ ॥ ಯು॒ನಕ್ತ॒ ಸೀರಾ॒ ವಿ ಯು॒ಗಾ ತ॑ನೋತ ಕೃ॒ತೇ ಯೋನೌ॑ ವಪತೇ॒ಹ [ ] 22

ಬೀಜ᳚ಮ್ । ಗಿ॒ರಾ ಚ॑ ಶ್ರು॒ಷ್ಟಿ-ಸ್ಸಭ॑ರಾ॒ ಅಸ॑ನ್ನೋ॒ ನೇದೀ॑ಯ॒ ಇ-ಥ್ಸೃ॒ಣ್ಯಾ॑ ಪ॒ಕ್ವಮಾ ಽಯ॑ತ್ ॥ ಲಾಙ್ಗ॑ಲ॒-ಮ್ಪವೀ॑ರವಗ್ಂ ಸು॒ಶೇವಗ್ಂ॑ ಸುಮ॒ತಿಥ್ಸ॑ರು । ಉದಿ-ತ್ಕೃ॑ಷತಿ॒ ಗಾಮವಿ॑-ಮ್ಪ್ರಫ॒ರ್ವ್ಯ॑-ಞ್ಚ॒ ಪೀವ॑ರೀಮ್ । ಪ್ರ॒ಸ್ಥಾವ॑-ದ್ರಥ॒ವಾಹ॑ನಮ್ ॥ ಶು॒ನ-ನ್ನಃ॒ ಫಾಲಾ॒ ವಿ ತು॑ದನ್ತು॒ ಭೂಮಿಗ್ಂ॑ ಶು॒ನ-ಙ್ಕೀ॒ನಾಶಾ॑ ಅ॒ಭಿ ಯ॑ನ್ತು ವಾ॒ಹಾನ್ । ಶು॒ನ-ಮ್ಪ॒ರ್ಜನ್ಯೋ॒ ಮಧು॑ನಾ॒ ಪಯೋ॑ಭಿ॒-ಶ್ಶುನಾ॑ಸೀರಾ ಶು॒ನಮ॒ಸ್ಮಾಸು॑ ಧತ್ತಮ್ ॥ ಕಾಮ॑-ಙ್ಕಾಮದುಘೇ ಧುಕ್ಷ್ವ ಮಿ॒ತ್ರಾಯ॒ ವರು॑ಣಾಯ ಚ । ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯಾ॒ಗ್ನಯೇ॑ ಪೂ॒ಷ್ಣ ಓಷ॑ಧೀಭ್ಯಃ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯಃ॑ ॥ಘೃ॒ತೇನ॒ ಸೀತಾ॒ ಮಧು॑ನಾ॒ ಸಮ॑ಕ್ತಾ॒ ವಿಶ್ವೈ᳚ರ್ದೇ॒ವೈರನು॑ಮತಾ ಮ॒ರುದ್ಭಿಃ॑ । ಊರ್ಜ॑ಸ್ವತೀ॒ ಪಯ॑ಸಾ॒ ಪಿನ್ವ॑ಮಾನಾ॒-ಽಸ್ಮಾನ್-ಥ್ಸೀ॑ತೇ॒ ಪಯ॑ಸಾ॒-ಽಭ್ಯಾ-ವ॑ವೃಥ್ಸ್ವ ॥ 23 ॥

(ಸಮೋ॑ಕಸೌ-ವಿಶ್ವರೂಪೇ-ವಿ॒ದುರ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿ-ರ॒ಭಿ ಚ॑ಷ್ಟ-ಇ॒ಹ-ಮಿ॒ತ್ರಾಯ॒-ದ್ವಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 5)

ಯಾ ಜಾ॒ತಾ ಓಷ॑ಧಯೋ ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॑ಸ್ತ್ರಿಯು॒ಗ-ಮ್ಪು॒ರಾ । ಮನ್ದಾ॑ಮಿ ಬ॒ಭ್ರೂಣಾ॑ಮ॒ಹಗ್ಂ ಶ॒ತ-ನ್ಧಾಮಾ॑ನಿ ಸ॒ಪ್ತ ಚ॑ ॥ ಶ॒ತಂ-ವೋಁ॑ ಅಬ॒-ನ್ಧಾಮಾ॑ನಿ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಮು॒ತ ವೋ॒ ರುಹಃ॑ । ಅಥಾ॑ ಶತಕ್ರತ್ವೋ ಯೂ॒ಯಮಿ॒ಮ-ಮ್ಮೇ॑ ಅಗ॒ದ-ಙ್ಕೃ॑ತ ॥ ಪುಷ್ಪಾ॑ವತೀಃ ಪ್ರ॒ಸೂವ॑ತೀಃ ಫ॒ಲಿನೀ॑ರಫ॒ಲಾ ಉ॒ತ । ಅಶ್ವಾ॑ ಇವ ಸ॒ಜಿತ್ವ॑ರೀ-ರ್ವೀ॒ರುಧಃ॑ ಪಾರಯಿ॒ಷ್ಣವಃ॑ ॥ ಓಷ॑ಧೀ॒ರಿತಿ॑ ಮಾತರ॒-ಸ್ತದ್ವೋ॑ ದೇವೀ॒-ರುಪ॑ ಬ್ರುವೇ । ರಪಾಗ್ಂ॑ಸಿ ವಿಘ್ನ॒ತೀರಿ॑ತ॒ ರಪ॑- [ವಿಘ್ನ॒ತೀರಿ॑ತ॒ ರಪಃ॑, ಚಾ॒ತಯ॑ಮಾನಾಃ ।] 24

-ಶ್ಚಾ॒ತಯ॑ಮಾನಾಃ ॥ ಅ॒ಶ್ವ॒ತ್ಥೇ ವೋ॑ ನಿ॒ಷದ॑ನ-ಮ್ಪ॒ರ್ಣೇ ವೋ॑ ವಸ॒ತಿಃ ಕೃ॒ತಾ । ಗೋ॒ಭಾಜ॒ ಇ-ತ್ಕಿಲಾ॑ಸಥ॒ ಯ-ಥ್ಸ॒ನವ॑ಥ॒ ಪೂರು॑ಷಮ್ ॥ ಯದ॒ಹಂ-ವಾಁ॒ಜಯ॑-ನ್ನಿ॒ಮಾ ಓಷ॑ಧೀ॒ರ್॒ಹಸ್ತ॑ ಆದ॒ಧೇ । ಆ॒ತ್ಮಾ ಯಕ್ಷ್ಮ॑ಸ್ಯ ನಶ್ಯತಿ ಪು॒ರಾ ಜೀ॑ವ॒ಗೃಭೋ॑ ಯಥಾ ॥ ಯದೋಷ॑ಧಯ-ಸ್ಸ॒ಙ್ಗಚ್ಛ॑ನ್ತೇ॒ ರಾಜಾ॑ನ॒-ಸ್ಸಮಿ॑ತಾ ವಿವ । ವಿಪ್ರ॒-ಸ್ಸ ಉ॑ಚ್ಯತೇ ಭಿ॒ಷಗ್ರ॑ಕ್ಷೋ॒ಹಾ ಽಮೀ॑ವ॒ ಚಾತ॑ನಃ ॥ ನಿಷ್ಕೃ॑ತಿ॒-ರ್ನಾಮ॑ವೋ ಮಾ॒ತಾ-ಽಥಾ॑ ಯೂ॒ಯಗ್ಗ್ಸ್ಥ॒ ಸಙ್ಕೃ॑ತೀಃ । ಸ॒ರಾಃ ಪ॑ತ॒ತ್ರಿಣೀ᳚- [ಸ॒ರಾಃ ಪ॑ತ॒ತ್ರಿಣೀಃ᳚, ಸ್ಥ॒ನ॒ ಯದಾ॒ ಮಯ॑ತಿ॒] 25

-ಸ್ಥನ॒ ಯದಾ॒ ಮಯ॑ತಿ॒ ನಿಷ್ಕೃ॑ತ ॥ ಅ॒ನ್ಯಾ ವೋ॑ ಅ॒ನ್ಯಾಮ॑ವ-ತ್ವ॒ನ್ಯಾ-ಽನ್ಯಸ್ಯಾ॒ ಉಪಾ॑ವತ । ತಾ-ಸ್ಸರ್ವಾ॒ ಓಷ॑ಧಯ-ಸ್ಸಂವಿಁದಾ॒ನಾ ಇ॒ದ-ಮ್ಮೇ॒ ಪ್ರಾವ॑ತಾ॒ ವಚಃ॑ ॥ ಉಚ್ಛುಷ್ಮಾ॒ ಓಷ॑ಧೀನಾ॒-ಙ್ಗಾವೋ॑ ಗೋ॒ಷ್ಠಾ ದಿ॑ವೇರತೇ । ಧನಗ್ಂ॑ ಸನಿ॒ಷ್ಯನ್ತೀ॑ ನಾಮಾ॒ತ್ಮಾನ॒-ನ್ತವ॑ ಪೂರುಷ ॥ ಅತಿ॒ ವಿಶ್ವಾಃ᳚ ಪರಿ॒ಷ್ಠಾಸ್ತೇ॒ನ ಇ॑ವ ವ್ರ॒ಜಮ॑ಕ್ರಮುಃ । ಓಷ॑ಧಯಃ॒ ಪ್ರಾಚು॑ಚ್ಯವು॒ ರ್ಯ-ತ್ಕಿ-ಞ್ಚ॑ ತ॒ನುವಾ॒ಗ್ಂ॒ ರಪಃ॑ ॥ ಯಾ- [ಯಾಃ, ತ॒ ಆ॒ತ॒ಸ್ಥು-ರಾ॒ತ್ಮಾನಂ॒-ಯಾಁ] 26

-ಸ್ತ॑ ಆತ॒ಸ್ಥು-ರಾ॒ತ್ಮಾನಂ॒-ಯಾಁ ಆ॑ವಿವಿ॒ಶುಃ ಪರುಃ॑ ಪರುಃ । ತಾಸ್ತೇ॒ ಯಕ್ಷ್ಮಂ॒-ವಿಁಬಾ॑ಧನ್ತಾ ಮು॒ಗ್ರೋ ಮ॑ದ್ಧ್ಯಮ॒ಶೀರಿ॑ವ ॥ ಸಾ॒ಕಂ-ಯಁ॑ಕ್ಷ್ಮ॒ ಪ್ರ ಪ॑ತ ಶ್ಯೇ॒ನೇನ॑ ಕಿಕಿದೀ॒ವಿನಾ᳚ । ಸಾ॒ಕಂ-ವಾಁತ॑ಸ್ಯ॒-ಧ್ರಾಜ್ಯಾ॑ ಸಾ॒ಕ-ನ್ನ॑ಶ್ಯ ನಿ॒ಹಾಕ॑ಯಾ ॥ ಅ॒ಶ್ವಾ॒ವ॒ತೀಗ್ಂ ಸೋ॑ಮವ॒ತೀ ಮೂ॒ರ್ಜಯ॑ನ್ತೀ॒ ಮುದೋ॑ಜಸಮ್ । ಆ ವಿ॑ಥ್ಸಿ॒ ಸರ್ವಾ॒ ಓಷ॑ಧೀರ॒ಸ್ಮಾ ಅ॑ರಿ॒ಷ್ಟತಾ॑ತಯೇ ॥ ಯಾಃ ಫ॒ಲಿನೀ॒ರ್ಯಾ ಅ॑ಫ॒ಲಾ ಅ॑ಪು॒ಷ್ಪಾ ಯಾಶ್ಚ॑ ಪು॒ಷ್ಪಿಣೀಃ᳚ । ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑ ಪ್ರಸೂತಾ॒ ಸ್ತಾನೋ॑ ಮುಞ್ಚ॒ನ್ತ್ವಗ್ಂ ಹ॑ಸಃ ॥ ಯಾ [ಯಾಃ, ಓಷ॑ಧಯ॒-ಸ್ಸೋಮ॑ರಾಜ್ಞೀಃ॒] 27

ಓಷ॑ಧಯ॒-ಸ್ಸೋಮ॑ರಾಜ್ಞೀಃ॒ ಪ್ರವಿ॑ಷ್ಟಾಃ ಪೃಥಿ॒ವೀಮನು॑ । ತಾಸಾ॒-ನ್ತ್ವಮ॑ಸ್ಯುತ್ತ॒ಮಾ ಪ್ರಣೋ॑ ಜೀ॒ವಾತ॑ವೇ-ಸುವ ॥ ಅ॒ವ॒ಪತ॑ನ್ತೀರವದ-ನ್ದಿ॒ವ ಓಷ॑ದಯಃ॒ ಪರಿ॑ । ಯ-ಞ್ಜೀ॒ವ ಮ॒ಶ್ಞವಾ॑ ಮಹೈ॒ ನ ಸ ರಿ॑ಷ್ಯಾತಿ॒ ಪೂರು॑ಷಃ ॥ ಯಾಶ್ಚೇ॒ದ ಮು॑ಪ-ಶೃ॒ಣ್ವನ್ತಿ॒ ಯಾಶ್ಚ॑ ದೂ॒ರ-ಮ್ಪರಾ॑ಗತಾಃ । ಇ॒ಹ ಸ॒ಙ್ಗತ್ಯ॒ ತಾ-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ಅ॒ಸ್ಮೈ ಸ-ನ್ದ॑ತ್ತ ಭೇಷ॒ಜಮ್ ॥ ಮಾ ವೋ॑ ರಿಷ-ತ್ಖನಿ॒ತಾ ಯಸ್ಮೈ॑ ಚಾ॒ಹ-ಙ್ಖನಾ॑ಮಿ ವಃ । ದ್ವಿ॒ಪ-ಚ್ಚತು॑ಷ್ಪ-ದ॒ಸ್ಮಾಕ॒ಗ್ಂ॒ ಸರ್ವ॑-ಮ॒ಸ್ತ್ವನಾ॑ತುರಮ್ ॥ ಓಷ॑ಧಯ॒-ಸ್ಸಂ-ವಁ॑ದನ್ತೇ॒ ಸೋಮೇ॑ನ ಸ॒ಹ ರಾಜ್ಞಾ᳚ । ಯಸ್ಮೈ॑ ಕ॒ರೋತಿ॑ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಸ್ತಗ್ಂ ರಾ॑ಜ-ನ್ಪಾರಯಾಮಸಿ ॥ 28 ॥

(ರಪಃ॑ - ಪತ॒ತ್ರಿಣೀ॒- ರ್ಯಾ - ಅಗ್ಂಹ॑ಸೋ॒ ಯಾಃ - ಖನಾ॑ಮಿ ವೋ॒ - ಽಷ್ಟಾದ॑ಶ ಚ) (ಅ. 6)

ಮಾ ನೋ॑ ಹಿಗ್ಂಸೀಜ್ಜನಿ॒ತಾ ಯಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಯೋ ವಾ॒ ದಿವಗ್ಂ॑ ಸ॒ತ್ಯಧ॑ರ್ಮಾ ಜ॒ಜಾನ॑ । ಯಶ್ಚಾ॒ಪಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಾ ಬೃ॑ಹ॒ತೀರ್ಜ॒ಜಾನ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ಅ॒ಭ್ಯಾವ॑ರ್ತಸ್ವ ಪೃಥಿವಿ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॒ ಪಯ॑ಸಾ ಸ॒ಹ । ವ॒ಪಾ-ನ್ತೇ॑ ಅ॒ಗ್ನಿರಿ॑ಷಿ॒ತೋ-ಽವ॑ ಸರ್ಪತು ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ಯ-ತ್ತೇ॑ ಶು॒ಕ್ರಂ-ಯಁಚ್ಚ॒ನ್ದ್ರಂ-ಯಁ-ತ್ಪೂ॒ತಂ-ಯಁ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಿಯ᳚ಮ್ । ತ-ದ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॑ ಭರಾಮಸಿ ॥ ಇಷ॒ಮೂರ್ಜ॑ಮ॒ಹಮಿ॒ತ ಆ [ಆ, ದ॒ದ॒ ಋ॒ತಸ್ಯ॒ ಧಾಮ್ನೋ॑] 29

ದ॑ದ ಋ॒ತಸ್ಯ॒ ಧಾಮ್ನೋ॑ ಅ॒ಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ಯೋನೇಃ᳚ । ಆ ನೋ॒ ಗೋಷು॑ ವಿಶ॒ತ್ವೌಷ॑ಧೀಷು॒ ಜಹಾ॑ಮಿ ಸೇ॒ದಿಮನಿ॑ರಾ॒ಮಮೀ॑ವಾಮ್ ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ತವ॒ ಶ್ರವೋ॒ ವಯೋ॒ ಮಹಿ॑ ಭ್ರಾಜನ್ತ್ಯ॒ರ್ಚಯೋ॑ ವಿಭಾವಸೋ । ಬೃಹ॑-ದ್ಭಾನೋ॒ ಶವ॑ಸಾ॒ ವಾಜ॑ಮು॒ಕ್ಥ್ಯ॑-ನ್ದಧಾ॑ಸಿ ದಾ॒ಶುಷೇ॑ ಕವೇ ॥ ಇ॒ರ॒ಜ್ಯನ್ನ॑ಗ್ನೇ ಪ್ರಥಯಸ್ವ ಜ॒ನ್ತುಭಿ॑ರ॒ಸ್ಮೇ ರಾಯೋ॑ ಅಮರ್ತ್ಯ । ಸ ದ॑ರ್ಶ॒ತಸ್ಯ॒ ವಪು॑ಷೋ॒ ವಿ ರಾ॑ಜಸಿ ಪೃ॒ಣಕ್ಷಿ॑ ಸಾನ॒ಸಿಗ್ಂ ರ॒ಯಿಮ್ ॥ ಊರ್ಜೋ॑ ನಪಾ॒ಜ್ಜಾತ॑ವೇದ-ಸ್ಸುಶ॒ಸ್ತಿಭಿ॒-ರ್ಮನ್ದ॑ಸ್ವ [ ] 30

ಧೀ॒ತಿಭಿ॑ರ್ಹಿ॒ತಃ । ತ್ವೇ ಇಷ॒-ಸ್ಸ-ನ್ದ॑ಧು॒-ರ್ಭೂರಿ॑ರೇತಸ-ಶ್ಚಿ॒ತ್ರೋ ತ॑ಯೋ ವಾ॒ಮಜಾ॑ತಾಃ ॥ ಪಾ॒ವ॒ಕವ॑ರ್ಚಾ-ಶ್ಶು॒ಕ್ರವ॑ರ್ಚಾ॒ ಅನೂ॑ನವರ್ಚಾ॒ ಉದಿ॑ಯರ್ಷಿ ಭಾ॒ನುನಾ᳚ । ಪು॒ತ್ರಃ ಪಿ॒ತರಾ॑ ವಿ॒ಚರ॒ನ್ನುಪಾ॑ವಸ್ಯು॒ಭೇ ಪೃ॑ಣಕ್ಷಿ॒ ರೋದ॑ಸೀ ॥ ಋ॒ತಾವಾ॑ನ-ಮ್ಮಹಿ॒ಷಂ-ವಿಁ॒ಶ್ವಚ॑ರ್ಷಣಿಮ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಸು॒ಮ್ನಾಯ॑ ದಧಿರೇ ಪು॒ರೋ ಜನಾಃ᳚ । ಶ್ರುತ್ಕ॑ರ್ಣಗ್ಂ ಸ॒ಪ್ರಥ॑ಸ್ತಮ-ನ್ತ್ವಾ ಗಿ॒ರಾ ದೈವ್ಯ॒-ಮ್ಮಾನು॑ಷಾ ಯು॒ಗಾ ॥ ನಿ॒ಷ್ಕ॒ರ್ತಾರ॑-ಮದ್ಧ್ವ॒ರಸ್ಯ॒ ಪ್ರಚೇ॑ತಸ॒-ಙ್ಕ್ಷಯ॑ನ್ತ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಧ॑ಸೇ ಮ॒ಹೇ । ರಾ॒ತಿ-ಮ್ಭೃಗೂ॑ಣಾಮು॒ಶಿಜ॑-ಙ್ಕ॒ವಿಕ್ರ॑ತು-ಮ್ಪೃ॒ಣಕ್ಷಿ॑ ಸಾನ॒ಸಿಗ್ಂ - [ಸಾನ॒ಸಿಮ್, ರ॒ಯಿಮ್ ।] 31

ರ॒ಯಿಮ್ ॥ ಚಿತಃ॑ ಸ್ಥ ಪರಿ॒ಚಿತ॑ ಊರ್ಧ್ವ॒ಚಿತಃ॑ ಶ್ರಯದ್ಧ್ವ॒-ನ್ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ಧ್ರು॒ವಾ-ಸ್ಸೀ॑ದತ ॥ ಆ ಪ್ಯಾ॑ಯಸ್ವ॒ ಸಮೇ॑ತು ತೇ ವಿ॒ಶ್ವತಃ॑ ಸೋಮ॒ ವೃಷ್ಣಿ॑ಯಮ್ । ಭವಾ॒ ವಾಜ॑ಸ್ಯ ಸಙ್ಗ॒ಥೇ ॥ ಸ-ನ್ತೇ॒ ಪಯಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಸಮು॑ ಯನ್ತು॒ ವಾಜಾ॒-ಸ್ಸಂ-ವೃಁಷ್ಣಿ॑ಯಾ-ನ್ಯಭಿಮಾತಿ॒ಷಾಹಃ॑ । ಆ॒ಪ್ಯಾಯ॑ಮಾನೋ ಅ॒ಮೃತಾ॑ಯ ಸೋಮ ದಿ॒ವಿ ಶ್ರವಾಗ್॑ಸ್ಯುತ್ತ॒ಮಾನಿ॑ ಧಿಷ್ವ ॥ 32 ॥

(ಆ - ಮನ್ದ॑ಸ್ವ - ಸಾನ॒ಸಿ - ಮೇಕಾ॒ನ್ನಚ॑ತ್ವಾರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಚ್ಚ॑) (ಅ. 7)

ಅ॒ಭ್ಯ॑ಸ್ಥಾ॒-ದ್ವಿಶ್ವಾಃ॒ ಪೃತ॑ನಾ॒ ಅರಾ॑ತೀ॒ಸ್ತದ॒ಗ್ನಿರಾ॑ಹ॒ ತದು॒ ಸೋಮ॑ ಆಹ । ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿಃ॑ ಸವಿ॒ತಾ ತನ್ಮ॑ ಆಹ ಪೂ॒ಷಾ ಮಾ॑-ಽಧಾ-ಥ್ಸುಕೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕೇ ॥ ಯದಕ್ರ॑ನ್ದಃ ಪ್ರಥ॒ಮ-ಞ್ಜಾಯ॑ಮಾನ ಉ॒ದ್ಯನ್-ಥ್ಸ॑ಮು॒ದ್ರಾದು॒ತ ವಾ॒ ಪುರೀ॑ಷಾತ್ । ಶ್ಯೇ॒ನಸ್ಯ॑ ಪ॒ಕ್ಷಾ ಹ॑ರಿ॒ಣಸ್ಯ॑ ಬಾ॒ಹೂ ಉಪ॑ಸ್ತುತ॒-ಞ್ಜನಿ॑ಮ॒ ತ-ತ್ತೇ॑ ಅರ್ವನ್ನ್ ॥ ಅ॒ಪಾ-ಮ್ಪೃ॒ಷ್ಠಮ॑ಸಿ॒ ಯೋನಿ॑ರ॒ಗ್ನೇ-ಸ್ಸ॑ಮು॒ದ್ರಮ॒ಭಿತಃ॒ ಪಿನ್ವ॑ಮಾನಮ್ । ವರ್ಧ॑ಮಾನ-ಮ್ಮ॒ಹ [ವರ್ಧ॑ಮಾನ-ಮ್ಮ॒ಹಃ, ಆ ಚ॒ ಪುಷ್ಕ॑ರ-ನ್ದಿ॒ವೋ] 33

ಆ ಚ॒ ಪುಷ್ಕ॑ರ-ನ್ದಿ॒ವೋ ಮಾತ್ರ॑ಯಾ ವರಿ॒ಣಾ ಪ್ರ॑ಥಸ್ವ ॥ ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಜಜ್ಞಾ॒ನ-ಮ್ಪ್ರ॑ಥ॒ಮ-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ವಿ ಸೀ॑ಮ॒ತ-ಸ್ಸು॒ರುಚೋ॑ ವೇ॒ನ ಆ॑ವಃ । ಸ ಬು॒ದ್ಧ್ನಿಯಾ॑ ಉಪ॒ಮಾ ಅ॑ಸ್ಯ ವಿ॒ಷ್ಠಾ-ಸ್ಸ॒ತಶ್ಚ॒ ಯೋನಿ॒ಮಸ॑ತಶ್ಚ॒ ವಿವಃ॑ ॥ ಹಿ॒ರ॒ಣ್ಯ॒ಗ॒ರ್ಭ-ಸ್ಸಮ॑ವರ್ತ॒ತಾಗ್ರೇ॑ ಭೂ॒ತಸ್ಯ॑ ಜಾ॒ತಃ ಪತಿ॒ರೇಕ॑ ಆಸೀತ್ । ಸ ದಾ॑ಧಾರ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ನ್ದ್ಯಾಮು॒ತೇಮಾ-ಙ್ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ ದ್ರ॒ಫ್ಸಶ್ಚ॑ಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿ॒ವೀಮನು॒- [ಪೃಥಿ॒ವೀಮನು॑, ದ್ಯಾಮಿ॒ಮ-ಞ್ಚ॒] 34

-ದ್ಯಾಮಿ॒ಮ-ಞ್ಚ॒ ಯೋನಿ॒ಮನು॒ ಯಶ್ಚ॒ ಪೂರ್ವಃ॑ । ತೃ॒ತೀಯಂ॒-ಯೋಁನಿ॒ಮನು॑ ಸ॒ಞ್ಚರ॑ನ್ತ-ನ್ದ್ರ॒ಫ್ಸ-ಞ್ಜು॑ಹೋ॒ಮ್ಯನು॑ ಸ॒ಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ᳚ ॥ ನಮೋ॑ ಅಸ್ತು ಸ॒ರ್ಪೇಭ್ಯೋ॒ ಯೇ ಕೇ ಚ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀಮನು॑ । ಯೇ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ॒ ಯೇ ದಿ॒ವಿ ತೇಭ್ಯಃ॑ ಸ॒ರ್ಪೇಭ್ಯೋ॒ ನಮಃ॑ ॥ ಯೇ॑-ಽದೋ ರೋ॑ಚ॒ನೇ ದಿ॒ವೋ ಯೇ ವಾ॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ ರ॒ಶ್ಮಿಷು॑ । ಯೇಷಾ॑ಮ॒ಫ್ಸು ಸದಃ॑ ಕೃ॒ತ-ನ್ತೇಭ್ಯಃ॑ ಸ॒ರ್ಪೇಭ್ಯೋ॒ ನಮಃ॑ ॥ ಯಾ ಇಷ॑ವೋ ಯಾತು॒ ಧಾನಾ॑ನಾಂ॒ ಁಯೇ॑ ವಾ॒ ವನ॒ಸ್ಪತೀ॒ಗ್ಂ॒ರನು॑ । ಯೇ ವಾ॑-ಽವ॒ಟೇಷು॒ ಶೇರ॑ತೇ॒ ತೇಭ್ಯಃ॑ ಸ॒ರ್ಪೇಭ್ಯೋ॒ ನಮಃ॑ ॥ 35 ॥

(ಮ॒ಹೋ - ಽನು॑ - ಯಾತು॒ಧಾನಾ॑ನಾ॒ - ಮೇಕಾ॑ದಶ ಚ) (ಅ. 8)

ಧ್ರು॒ವಾ-ಽಸಿ॑ ಧ॒ರುಣಾ-ಽಸ್ತೃ॑ತಾ ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಣಾ॒ ಸುಕೃ॑ತಾ । ಮಾ ತ್ವಾ॑ ಸಮು॒ದ್ರ ಉದ್ವ॑ಧೀ॒ನ್ಮಾ ಸು॑ಪ॒ರ್ಣೋ ವ್ಯ॑ಥಮಾನಾ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ನ್ದೃಗ್ಂ॑ಹ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಸ್ತ್ವಾ ಸಾದಯತು ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಃ ಪೃ॒ಷ್ಠೇ ವ್ಯಚ॑ಸ್ವತೀ॒-ಮ್ಪ್ರಥ॑ಸ್ವತೀ॒-ಮ್ಪ್ರಥೋ॑-ಽಸಿ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯ॑ಸಿ॒ ಭೂರ॑ಸಿ॒ ಭೂಮಿ॑ರ॒ಸ್ಯದಿ॑ತಿರಸಿ ವಿ॒ಶ್ವಧಾ॑ಯಾ॒ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಭುವ॑ನಸ್ಯ ಧ॒ರ್ತ್ರೀ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀಂ-ಯಁ॑ಚ್ಛ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ನ್ದೃಗ್ಂ॑ಹ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಮ್ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀ॒ರ್ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಮೈ ಪ್ರಾ॒ಣಾಯಾ॑ಪಾ॒ನಾಯ॑ ವ್ಯಾ॒ನಾಯೋ॑ದಾ॒ನಾಯ॑ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾಯೈ॑ [ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾಯೈ᳚, ಚ॒ರಿತ್ರಾ॑ಯಾ॒-] 36

ಚ॒ರಿತ್ರಾ॑ಯಾ॒-ಽಗ್ನಿಸ್ತ್ವಾ॒-ಽಭಿ ಪಾ॑ತು ಮ॒ಹ್ಯಾ ಸ್ವ॒ಸ್ತ್ಯಾ ಛ॒ರ್ದಿಷಾ॒ ಶನ್ತ॑ಮೇನ॒ ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ-ಽಙ್ಗಿರ॒ಸ್ವ-ದ್ಧ್ರು॒ವಾ ಸೀ॑ದ ॥ ಕಾಣ್ಡಾ᳚-ತ್ಕಾಣ್ಡಾ-ತ್ಪ್ರ॒ರೋಹ॑ನ್ತೀ॒ ಪರು॑ಷಃಪರುಷಃ॒ ಪರಿ॑ । ಏ॒ವಾ ನೋ॑ ದೂರ್ವೇ॒ ಪ್ರ ತ॑ನು ಸ॒ಹಸ್ರೇ॑ಣ ಶ॒ತೇನ॑ ಚ ॥ ಯಾ ಶ॒ತೇನ॑ ಪ್ರತ॒ನೋಷಿ॑ ಸ॒ಹಸ್ರೇ॑ಣ ವಿ॒ರೋಹ॑ಸಿ । ತಸ್ಯಾ᳚ಸ್ತೇ ದೇವೀಷ್ಟಕೇ ವಿ॒ಧೇಮ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವ॒ಯಮ್ ॥ ಅಷಾ॑ಢಾ-ಽಸಿ॒ ಸಹ॑ಮಾನಾ॒ ಸಹ॒ಸ್ವಾರಾ॑ತೀ॒-ಸ್ಸಹ॑ಸ್ವಾರಾತೀಯ॒ತ-ಸ್ಸಹ॑ಸ್ವ॒ ಪೃತ॑ನಾ॒-ಸ್ಸಹ॑ಸ್ವ ಪೃತನ್ಯ॒ತಃ । ಸ॒ಹಸ್ರ॑ವೀರ್ಯಾ- [ಸ॒ಹಸ್ರ॑ವೀರ್ಯಾ, ಅ॒ಸಿ॒ ಸಾ ಮಾ॑ ಜಿನ್ವ ।] 37

-ಽಸಿ॒ ಸಾ ಮಾ॑ ಜಿನ್ವ ॥ ಮಧು॒ ವಾತಾ॑ ಋತಾಯ॒ತೇ ಮಧು॑ ಕ್ಷರನ್ತಿ॒ ಸಿನ್ಧ॑ವಃ । ಮಾದ್ಧ್ವೀ᳚ರ್ನ-ಸ್ಸ॒ನ್ತ್ವೋಷ॑ಧೀಃ ॥ ಮಧು॒ ನಕ್ತ॑ಮು॒ತೋಷಸಿ॒ ಮಧು॑ಮ॒-ತ್ಪಾರ್ಥಿ॑ವ॒ಗ್ಂ॒ ರಜಃ॑ । ಮಧು॒ ದ್ಯೌರ॑ಸ್ತು ನಃ ಪಿ॒ತಾ ॥ ಮಧು॑ಮಾ-ನ್ನೋ॒ ವನ॒ಸ್ಪತಿ॒-ರ್ಮಧು॑ಮಾಗ್ಂ ಅಸ್ತು॒ ಸೂರ್ಯಃ॑ । ಮಾದ್ಧ್ವೀ॒ರ್ಗಾವೋ॑ ಭವನ್ತು ನಃ ॥ ಮ॒ಹೀ ದ್ಯೌಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಚ॑ ನ ಇ॒ಮಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಮಿ॑ಮಿಕ್ಷತಾಮ್ । ಪಿ॒ಪೃ॒ತಾ-ನ್ನೋ॒ ಭರೀ॑ಮಭಿಃ ॥ ತ-ದ್ವಿಷ್ಣೋಃ᳚ ಪರ॒ಮ- [ಪರ॒ಮಮ್, ಪ॒ದಗ್ಂ ಸದಾ॑ ಪಶ್ಯನ್ತಿ] 38

-ಮ್ಪ॒ದಗ್ಂ ಸದಾ॑ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಸೂ॒ರಯಃ॑ । ದಿ॒ವೀವ॒ ಚಕ್ಷು॒ರಾತ॑ತಮ್ ॥ ಧ್ರು॒ವಾ-ಽಸಿ॑ ಪೃಥಿವಿ॒ ಸಹ॑ಸ್ವ ಪೃತನ್ಯ॒ತಃ । ಸ್ಯೂ॒ತಾ ದೇ॒ವೇಭಿ॑ರ॒ಮೃತೇ॒ನಾ ಽಽಗಾಃ᳚ ॥ ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ಸೂರ್ಯೇ॒ ರುಚ॑ ಉದ್ಯ॒ತೋ ದಿವ॑ಮಾತ॒ನ್ವನ್ತಿ॑ ರ॒ಶ್ಮಿಭಿಃ॑ । ತಾಭಿ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ಭೀ ರು॒ಚೇ ಜನಾ॑ಯ ನಸ್ಕೃಧಿ ॥ ಯಾ ವೋ॑ ದೇವಾ॒-ಸ್ಸೂರ್ಯೇ॒ ರುಚೋ॒ ಗೋಷ್ವಶ್ವೇ॑ಷು॒ ಯಾ ರುಚಃ॑ । ಇನ್ದ್ರಾ᳚ಗ್ನೀ॒ ತಾಭಿ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ಭೀ॒ ರುಚ॑-ನ್ನೋ ಧತ್ತ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ॥ ವಿ॒ರಾ- [ವಿ॒ರಾಟ್, ಜ್ಯೋತಿ॑ರಧಾರಯ-] 39

-ಡ್ಜ್ಯೋತಿ॑ರಧಾರಯ-ಥ್ಸ॒ಮ್ರಾ-ಡ್ಜ್ಯೋತಿ॑ರಧಾರಯ-ಥ್ಸ್ವ॒ರಾ-ಡ್ಜ್ಯೋತಿ॑ರಧಾರಯತ್ ॥ ಅಗ್ನೇ॑ ಯು॒ಕ್ಷ್ವಾ ಹಿ ಯೇ ತವಾಶ್ವಾ॑ಸೋ ದೇವ ಸಾ॒ಧವಃ॑ । ಅರಂ॒-ವಁಹ॑ನ್ತ್ಯಾ॒ಶವಃ॑ ॥ ಯು॒ಕ್ಷ್ವಾ ಹಿ ದೇ॑ವ॒ಹೂತ॑ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ ಅಶ್ವಾಗ್ಂ॑ ಅಗ್ನೇ ರ॒ಥೀರಿ॑ವ । ನಿ ಹೋತಾ॑ ಪೂ॒ರ್ವ್ಯ-ಸ್ಸ॑ದಃ ॥ ದ್ರ॒ಫ್ಸಶ್ಚ॑ಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿ॒ವೀಮನು॒ ದ್ಯಾಮಿ॒ಮ-ಞ್ಚ॒ ಯೋನಿ॒ಮನು॒ ಯಶ್ಚ॒ ಪೂರ್ವಃ॑ । ತೃ॒ತೀಯಂ॒-ಯೋಁನಿ॒ಮನು॑ ಸ॒ಞ್ಚರ॑ನ್ತ-ನ್ದ್ರ॒ಫ್ಸ-ಞ್ಜು॑ಹೋ॒ಮ್ಯನು॑ ಸ॒ಪ್ತ [ ] 40

ಹೋತ್ರಾಃ᳚ ॥ ಅಭೂ॑ದಿ॒ದಂ-ವಿಁಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ವಾಜಿ॑ನಮ॒ಗ್ನೇ-ರ್ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಸ್ಯ॑ ಚ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮಾ-ನ್ರು॒ಕ್ಮೋ ವರ್ಚ॑ಸಾ॒ ವರ್ಚ॑ಸ್ವಾನ್ ॥ ಋ॒ಚೇ ತ್ವಾ॑ ರು॒ಚೇ ತ್ವಾ॒ ಸಮಿ-ಥ್ಸ್ರ॑ವನ್ತಿ ಸ॒ರಿತೋ॒ ನ ಧೇನಾಃ᳚ । ಅ॒ನ್ತರ್ಹೃ॒ದಾ ಮನ॑ಸಾ ಪೂ॒ಯಮಾ॑ನಾಃ ॥ ಘೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಧಾರಾ॑ ಅ॒ಭಿ ಚಾ॑ಕಶೀಮಿ । ಹಿ॒ರ॒ಣ್ಯಯೋ॑ ವೇತ॒ಸೋ ಮದ್ಧ್ಯ॑ ಆಸಾಮ್ ॥ ತಸ್ಮಿನ್᳚ಥ್ಸುಪ॒ರ್ಣೋ ಮ॑ಧು॒ಕೃ-ತ್ಕು॑ಲಾ॒ಯೀ ಭಜ॑ನ್ನಾಸ್ತೇ॒ ಮಧು॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯಃ । ತಸ್ಯಾ॑ ಸ ತೇ॒ ಹರ॑ಯ-ಸ್ಸ॒ಪ್ತ ತೀರೇ᳚ ಸ್ವ॒ಧಾ-ನ್ದುಹಾ॑ನಾ ಅ॒ಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ಧಾರಾ᳚ಮ್ ॥ 41 ॥

(ಪ್ರ॒ತಿ॒ಷ್ಠಾಯೈ॑ - ಸ॒ಹಸ್ರ॑ವೀರ್ಯಾ - ಪರ॒ಮಂ - ಁವಿ॒ರಾಟ್ಥ್ - ಸ॒ಪ್ತ - ತೀರೇ॑ - ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 9)

ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯ-ಙ್ಗರ್ಭ॒-ಮ್ಪಯ॑ಸಾ ಸಮ॒ಞ್ಜನ್-ಥ್ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಸ್ಯ ಪ್ರತಿ॒ಮಾಂ-ವಿಁ॒ಶ್ವರೂ॑ಪಮ್ । ಪರಿ॑ ವೃಙ್ಗ್ಧಿ॒ ಹರ॑ಸಾ॒ ಮಾ-ಽಭಿ ಮೃ॑ಕ್ಷ-ಶ್ಶ॒ತಾಯು॑ಷ-ಙ್ಕೃಣುಹಿ ಚೀ॒ಯಮಾ॑ನಃ ॥ ಇ॒ಮ-ಮ್ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀರ್ದ್ವಿ॒ಪಾದ॑-ಮ್ಪಶೂ॒ನಾಗ್ಂ ಸಹ॑ಸ್ರಾಕ್ಷ॒ ಮೇಧ॒ ಆ ಚೀ॒ಯಮಾ॑ನಃ । ಮ॒ಯುಮಾ॑ರ॒ಣ್ಯಮನು॑ ತೇ ದಿಶಾಮಿ॒ ತೇನ॑ ಚಿನ್ವಾ॒ನಸ್ತ॒ನುವೋ॒ ನಿ ಷೀ॑ದ ॥ ವಾತ॑ಸ್ಯ॒ ಧ್ರಾಜಿಂ॒-ವಁರು॑ಣಸ್ಯ॒ ನಾಭಿ॒ಮಶ್ವ॑-ಞ್ಜಜ್ಞಾ॒ನಗ್ಂ ಸ॑ರಿ॒ರಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ᳚ । ಶಿಶು॑-ನ್ನ॒ದೀನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಹರಿ॒ಮದ್ರಿ॑ಬುದ್ಧ॒ಮಗ್ನೇ॒ ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀಃ [ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀಃ, ಪ॒ರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ ।] 42

ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ ॥ ಇ॒ಮ-ಮ್ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀ॒ರೇಕ॑ಶಫ-ಮ್ಪಶೂ॒ನಾ-ಙ್ಕ॑ನಿಕ್ರ॒ದಂ-ವಾಁ॒ಜಿನಂ॒-ವಾಁಜಿ॑ನೇಷು । ಗೌ॒ರಮಾ॑ರ॒ಣ್ಯಮನು॑ ತೇ ದಿಶಾಮಿ॒ ತೇನ॑ ಚಿನ್ವಾ॒ನಸ್ತ॒ನುವೋ॒ ನಿ ಷೀ॑ದ ॥ ಅಜ॑ಸ್ರ॒ಮಿನ್ದು॑ಮರು॒ಷ-ಮ್ಭು॑ರ॒ಣ್ಯುಮ॒ಗ್ನಿಮೀ॑ಡೇ ಪೂ॒ರ್ವಚಿ॑ತ್ತೌ॒ ನಮೋ॑ಭಿಃ । ಸ ಪರ್ವ॑ಭಿರ್-ಋತು॒ಶಃ ಕಲ್ಪ॑ಮಾನೋ॒ ಗಾ-ಮ್ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀ॒ರದಿ॑ತಿಂ-ವಿಁ॒ರಾಜ᳚ಮ್ ॥ ಇ॒ಮಗ್ಂ ಸ॑ಮು॒ದ್ರಗ್ಂ ಶ॒ತಧಾ॑ರ॒ಮು-ಥ್ಸಂ॑-ವ್ಯಁ॒ಚ್ಯಮಾ॑ನ॒-ಮ್ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ᳚ । ಘೃ॒ತ-ನ್ದುಹಾ॑ನಾ॒-ಮದಿ॑ತಿ॒-ಞ್ಜನಾ॒ಯಾಗ್ನೇ॒ ಮಾ [-ಮದಿ॑ತಿ॒-ಞ್ಜನಾ॒ಯಾಗ್ನೇ॒ ಮಾ, ಹಿ॒ಗ್ಂ॒ಸೀಃ॒ ಪ॒ರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ ।] 43

ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀಃ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ । ಗ॒ವ॒ಯಮಾ॑ರ॒ಣ್ಯಮನು॑ ತೇ ದಿಶಾಮಿ॒ ತೇನ॑ ಚಿನ್ವಾ॒ನಸ್ತ॒ನುವೋ॒ ನಿ ಷೀ॑ದ ॥ ವರೂ᳚ತ್ರಿ॒-ನ್ತ್ವಷ್ಟು॒ರ್ವರು॑ಣಸ್ಯ॒ ನಾಭಿ॒ಮವಿ॑-ಞ್ಜಜ್ಞಾ॒ನಾಗ್ಂ ರಜ॑ಸಃ॒ ಪರ॑ಸ್ಮಾತ್ । ಮ॒ಹೀಗ್ಂ ಸಾ॑ಹ॒ಸ್ರೀಮಸು॑ರಸ್ಯ ಮಾ॒ಯಾಮಗ್ನೇ॒ ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀಃ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ ॥ ಇ॒ಮಾಮೂ᳚ರ್ಣಾ॒ಯುಂ-ವಁರು॑ಣಸ್ಯ ಮಾ॒ಯಾ-ನ್ತ್ವಚ॑-ಮ್ಪಶೂ॒ನಾ-ನ್ದ್ವಿ॒ಪದಾ॒-ಞ್ಚತು॑ಷ್ಪದಾಮ್ । ತ್ವಷ್ಟುಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಥ॒ಮ-ಞ್ಜ॒ನಿತ್ರ॒ಮಗ್ನೇ॒ ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀಃ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ । ಉಷ್ಟ್ರ॑ಮಾರ॒ಣ್ಯಮನು॑ [ಉಷ್ಟ್ರ॑ಮಾರ॒ಣ್ಯಮನು॑, ತೇ॒ ದಿ॒ಶಾ॒ಮಿ॒ ತೇನ॑] 44

ತೇ ದಿಶಾಮಿ॒ ತೇನ॑ ಚಿನ್ವಾ॒ನಸ್ತ॒ನುವೋ॒ ನಿ ಷೀ॑ದ ॥ ಯೋ ಅ॒ಗ್ನಿರ॒ಗ್ನೇಸ್ತ-ಪ॒ಸೋ-ಽಧಿ॑ ಜಾ॒ತ-ಶ್ಶೋಚಾ᳚-ತ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ಉ॒ತ ವಾ॑ ದಿ॒ವಸ್ಪರಿ॑ । ಯೇನ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾ॒ ವ್ಯಾನ॒-ಟ್ತಮ॑ಗ್ನೇ॒ ಹೇಡಃ॒ ಪರಿ॑ ತೇ ವೃಣಕ್ತು ॥ ಅ॒ಜಾ ಹ್ಯ॑ಗ್ನೇರಜ॑ನಿಷ್ಟ॒ ಗರ್ಭಾ॒-ಥ್ಸಾ ವಾ ಅ॑ಪಶ್ಯಜ್ಜನಿ॒ತಾರ॒ಮಗ್ರೇ᳚ । ತಯಾ॒ ರೋಹ॑ಮಾಯ॒ನ್ನುಪ॒ ಮೇದ್ಧ್ಯಾ॑ಸ॒ಸ್ತಯಾ॑ ದೇ॒ವಾ ದೇ॒ವತಾ॒ಮಗ್ರ॑ ಆಯನ್ನ್ । ಶ॒ರ॒ಭ-( )-ಮಾ॑ರ॒ಣ್ಯಮನು॑ ತೇ ದಿಶಾಮಿ॒ ತೇನ॑ ಚಿನ್ವಾ॒ನಸ್ತ॒ನುವೋ॒ ನಿಷೀ॑ದ ॥ 45 ॥

(ಅಗ್ನೇ॒ ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀ॒ - ರಗ್ನೇ॒ ಮೋಷ್ಟ್ರ॑ಮಾ - ರ॒ಣ್ಯಮನು॑ - ಶರ॒ಭನ್ - ನವ॑ ಚ) (ಅ. 10)

(ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯ ಮಿ॒ಮನ್ದ್ವಿ॒ಪಾದೇ॑ ಮ॒ಯುಂ-ವಾಁತ॒ಸ್ಯಾ ಽಶ್ವ॑ ಮಿ॒ಮ ಮೇಕ॑ಶಫ ಙ್ಗೌ॒ರಮ ಜ॑ಸ್ರಙ್ಗವ॒ಯಂ-ವಁರೂ᳚ತ್ರಿ॒ ಮವಿ॑ ಮಿ॒ಮಾಮೂ᳚ರ್ಣಾ॒ರ್ಯು ಮುಷ್ಟ್ರಂ॒-ಯೋಁ ಅ॒ಗ್ನಿ-ಶ್ಶ॑ರ॒ಭಂ )

ಇನ್ದ್ರಾ᳚ಗ್ನೀ ರೋಚ॒ನಾ ದಿ॒ವಃ ಪರಿ॒ ವಾಜೇ॑ಷು ಭೂಷಥಃ । ತದ್ವಾ᳚-ಞ್ಚೇತಿ॒ ಪ್ರವೀ॒ರ್ಯ᳚ಮ್ ॥ ಶ್ಞಥ॑-ದ್ವೃ॒ತ್ರಮು॒ತ ಸ॑ನೋತಿ॒ ವಾಜ॒ಮಿನ್ದ್ರಾ॒ ಯೋ ಅ॒ಗ್ನೀ ಸಹು॑ರೀ ಸಪ॒ರ್ಯಾತ್ । ಇ॒ರ॒ಜ್ಯನ್ತಾ॑ ವಸ॒ವ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ ಭೂರೇ॒-ಸ್ಸಹ॑ಸ್ತಮಾ॒ ಸಹ॑ಸಾ ವಾಜ॒ಯನ್ತಾ᳚ ॥ ಪ್ರ ಚ॑ರ್ಷ॒ಣಿಭ್ಯಃ॑ ಪೃತನಾ॒ ಹವೇ॑ಷು॒ ಪ್ರ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ರಿ॑ರಿಚಾಥೇ ದಿ॒ವಶ್ಚ॑ । ಪ್ರ ಸಿನ್ಧು॑ಭ್ಯಃ॒ ಪ್ರಗಿ॒ರಿಭ್ಯೋ॑ ಮಹಿ॒ತ್ವಾ ಪ್ರೇನ್ದ್ರಾ᳚ಗ್ನೀ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ಭುವ॒ನಾ-ಽತ್ಯ॒ನ್ಯಾ ॥ ಮರು॑ತೋ॒ ಯಸ್ಯ॒ ಹಿ [ ] 46

ಕ್ಷಯೇ॑ ಪಾ॒ಥಾ ದಿ॒ವೋ ವಿ॑ಮಹಸಃ । ಸ ಸು॑ಗೋ॒ಪಾತ॑ಮೋ॒ ಜನಃ॑ ॥ ಯ॒ಜ್ಞೈರ್ವಾ॑ ಯಜ್ಞವಾಹಸೋ॒ ವಿಪ್ರ॑ಸ್ಯ ವಾ ಮತೀ॒ನಾಮ್ । ಮರು॑ತ-ಶ್ಶೃಣು॒ತಾ ಹವ᳚ಮ್ ॥ ಶ್ರಿ॒ಯಸೇ॒ ಕ-ಮ್ಭಾ॒ನುಭಿ॒-ಸ್ಸ-ಮ್ಮಿ॑ಮಿಕ್ಷಿರೇ॒ ತೇ ರ॒ಶ್ಮಿಭಿ॒ಸ್ತ ಋಕ್ವ॑ಭಿ-ಸ್ಸುಖಾ॒ದಯಃ॑ । ತೇ ವಾಶೀ॑ಮನ್ತ ಇ॒ಷ್ಮಿಣೋ॒ ಅಭೀ॑ರವೋ ವಿ॒ದ್ರೇ ಪ್ರಿ॒ಯಸ್ಯ॒ ಮಾರು॑ತಸ್ಯ॒ ಧಾಮ್ನಃ॑ ॥ ಅವ॑ ತೇ॒ ಹೇಡ॒, ಉದು॑ತ್ತ॒ಮಮ್ ॥ ಕಯಾ॑ ನಶ್ಚಿ॒ತ್ರ ಆ ಭು॑ವದೂ॒ತೀ ಸ॒ದಾ ವೃ॑ಧ॒-ಸ್ಸಖಾ᳚ । ಕಯಾ॒ ಶಚಿ॑ಷ್ಠಯಾ ವೃ॒ತಾ ॥ 47 ॥

ಕೋ ಅ॒ದ್ಯ ಯು॑ಙ್ಕ್ತೇ ಧು॒ರಿ ಗಾ ಋ॒ತಸ್ಯ॒ ಶಿಮೀ॑ವತೋ ಭಾ॒ಮಿನೋ॑ ದುರ್ಹೃಣಾ॒ಯೂನ್ । ಆ॒ಸನ್ನಿ॑ಷೂನ್. ಹೃ॒ಥ್ಸ್ವಸೋ॑ ಮಯೋ॒ಭೂನ್. ಯ ಏ॑ಷಾ-ಮ್ಭೃ॒ತ್ಯಾಮೃ॒ಣಧ॒-ಥ್ಸ ಜೀ॑ವಾತ್ ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ನಯಾ, ಽಽದೇ॒ವಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಶನ್ನೋ॑ ಭವನ್ತು॒, ವಾಜೇ॑ವಾಜೇ। ಅ॒ಫ್ಸ್ವ॑ಗ್ನೇ॒ ಸಧಿ॒ಷ್ಟವ॒ ಸೌಷ॑ಧೀ॒ರನು॑ ರುದ್ಧ್ಯಸೇ । ಗರ್ಭೇ॒ ಸಞ್ಜಾ॑ಯಸೇ॒ ಪುನಃ॑ ॥ ವೃಷಾ॑ ಸೋಮ ದ್ಯು॒ಮಾಗ್ಂ ಅ॑ಸಿ॒ ವೃಷಾ॑ ದೇವ॒ ವೃಷ॑ವ್ರತಃ । ವೃಷಾ॒ ಧರ್ಮಾ॑ಣಿ ದಧಿಷೇ ॥ ಇ॒ಮ-ಮ್ಮೇ॑ ವರುಣ॒ , ತತ್ತ್ವಾ॑ ಯಾಮಿ॒ತ್ವ-ನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನೇ॒ಸ ತ್ವ-ನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನೇ ॥ 48 ॥

(ಹಿ - ವೃ॒ತಾ - ಮ॒ - ಏಕಾ॑ದಶ ಚ ) (ಅ. 11)

(ವಿಷ್ಣೋಃ॒ ಕ್ರಮೋ॑-ಽಸಿ - ದಿ॒ವಸ್ಪ - ರ್ಯನ್ನ॑ಪ॒ತೇ - ಽಪೇ॑ತ॒ - ಸಮಿ॑ತಂ॒ - ಁಯಾ ಜಾ॒ತಾ - ಮಾ ನೋ॑ ಹಿಗ್ಂಸೀ - ದ॒ಭ್ಯ॑ಸ್ಥಾ-ದ್- ಧ್ರು॒ವಾ - ಽಸ್ಯಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಙ್ಗರ್ಭ॒ - ಮಿನ್ದ್ರಾ᳚ಗ್ನೀ ರೋಚ॒ - ನೈಕಾ॑ದಶ )

(ವಿಷ್ಣೋ॑ - ರಸ್ಮಿನ್. ಹ॒ವ್ಯೇ - ತಿ॑ ತ್ವಾ॒-ಽಹಂ - ಧೀ॒ತಿಭಿ॒ - ರ್ಹೋತ್ರಾ॑ - ಅ॒ಷ್ಟಾಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶತ್)

(ವಿಷ್ಣೋಃ॒ ಕ್ರಮೋ॑-ಽಸಿ॒, ತ್ವನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ಸ ತ್ವನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನೇ)

॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥

॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ಞ್ಚತುರ್ಥ ಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe dvītīyaḥ praśnaḥ - devayajanagrahābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒tra-ñchanda॒ ā ro̭ha pṛthi॒vīmanu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbha॒-ñchanda॒ ā ro̭hā॒ntari̭kṣa॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭ta॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diva॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ [viṣṇoḥ᳚, kramo̭-'si śatrūya॒to] 1

kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-'nṷṣṭubha॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diśo-'nu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || agne᳚-'bhyāvartinna॒bhi na॒ ā va̭rta॒svā-''yṷṣā॒ varca̭sā sa॒nyā me॒dhayā᳚ pra॒jayā॒ dhanḙna || agnḙ [agne᳚, a॒ṅgi॒ra॒-śśa॒ta-ntḙ] 2

aṅgira-śśa॒ta-ntḙ santvā॒vṛtaḥ̭ sa॒hasra̭-nta upā॒vṛtaḥ̭ | tāsā॒-mpoṣa̭sya॒ poṣḙṇa॒ puna̭rno na॒ṣṭamā kṛ̭dhi॒ puna̭rno ra॒yimā kṛ̭dhi || puna̭rū॒rjā niva̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śva ta॒spari̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ- [-'dha॒mam, vi ma̭ddhya॒magg śra̭thāya |] 3

-~vi ma̭ddhya॒magg śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || ā tvā̭-'hārṣa-ma॒ntara̭bhūrdhru॒vasti॒ṣṭhā 'vi̭cācaliḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantva॒smi-nrā॒ṣṭramadhi̭ śraya ||agnḙ bṛ॒hannu॒ṣasā̭mū॒rdhvo a̭sthānnirjagmi॒vān-tama̭so॒ jyoti॒ṣā-''gā᳚t | a॒gnirbhā॒nunā॒ ruśa̭tā॒ svaṅga॒ ā jā॒to viśvā॒ sadmā᳚nyaprāḥ || sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā [sīda॒ tva-mmā॒tura॒syāḥ᳚, u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne] 4

u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne va॒yunā̭ni vi॒dvān | mainā̭ma॒rciṣā॒ mā tapa̭sā॒-'bhi śṷ̄śuco॒-'ntara̭syāgṃ śu॒krajyo̭ti॒rvi bhā̭hi || a॒ntara̭gne ru॒cā tvamu॒khāyai॒ sada̭ne॒ sve | tasyā॒stvagṃ hara̭sā॒ tapa॒ñjāta̭veda-śśi॒vo bha̭va || śi॒vo bhū॒tvā mahya̭ma॒gne-'tho̭ sīda śi॒vastvam | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'' sa̭daḥ || ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa dvasṷrantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi rduroṇa॒sat | nṛ॒ṣadva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat || 5 ||

(diva॒manu॒ vi kra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒ - rdhane॒nāgnḙ - 'dha॒ma - ma॒syāḥ - śṷci॒ṣath - ṣoḍa̭śa ca) (a. 1)

di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || vi॒dmā tḙ agne tre॒dhā tra॒yāṇi̭ vi॒dmā te॒ sadma॒ vibhṛ̭ta-mpuru॒trā | vi॒dmā te॒ nāma̭ para॒ma-ṅguhā॒ yadvi॒dmā tamuthsaṃ॒-ya~ta̭ āja॒gantha̭ || sa॒mu॒dre tvā̭ nṛ॒maṇā̭ a॒phsva̭ntarnṛ॒cakṣā̭ īdhe di॒vo a̭gna॒ ūdhanṋ | tṛ॒tīye᳚ tvā॒ [tṛ॒tīye᳚ tvā, raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒] 6

raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒ yonaṷ mahi॒ṣā a̭hinvann || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || u॒śi-kpā̭va॒ko a̭ra॒ti-ssṷme॒dhā marte᳚ṣva॒gnira॒mṛto॒ nidhā̭yi | iya̭rti dhū॒mama̭ru॒ṣa-mbhari̭bhra॒ducchu॒kreṇa̭ śo॒ciṣā॒ dyāmina̭kṣat || viśva̭sya ke॒turbhuva̭nasya॒ garbha॒ ā [ ] 7

roda̭sī apṛṇā॒jjāya̭mānaḥ | vī॒ḍu-ñci॒dadri̭mabhina-tparā॒yan janā॒ yada॒gnimaya̭janta॒ pañca̭ || śrī॒ṇāmṷdā॒ro dha॒ruṇo̭ rayī॒ṇā-mma̭nī॒ṣāṇā॒-mprārpa̭ṇa॒-ssoma̭gopāḥ | vaso᳚-ssū॒nu-ssaha̭so a॒phsu rājā॒ vi bhā॒tyagra̭ u॒ṣasā̭midhā॒naḥ || yastḙ a॒dya kṛ॒ṇava̭-dbhadraśoce-'pū॒pa-ndḙva ghṛ॒tava̭ntamagne | prata-nna̭ya prata॒rāṃ-va~syo॒ acchā॒bhi dyu॒mna-nde॒vabha̭ktaṃ-ya~viṣṭha || ā [ ] 8

ta-mbha̭ja sauśrava॒seṣva̭gna u॒ktha-ṷktha॒ ā bha̭ja śa॒syamā̭ne | pri॒ya-ssūrye᳚ pri॒yo a॒gnā bha̭vā॒tyujjā॒tena̭ bhi॒nada॒dujjani̭tvaiḥ || tvāma̭gne॒ yaja̭mānā॒ anu॒ dyūn. viśvā॒ vasṷ̄ni dadhire॒ vāryā̭ṇi | tvayā̭ sa॒ha dravi̭ṇami॒cchamā̭nā vra॒ja-ṅgoma̭ntamu॒śijo॒ vi va̭vruḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmarṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒-dvayo̭bhi॒ryadḙ- -na॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || 9 ||

(tṛtiye᳚ tvā॒ - garbha॒ ā - ya̭vi॒ṣṭhā-'' - ya - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)

anna̭pa॒te-'nna̭sya no dehyanamī॒vasya̭ śu॒ṣmiṇaḥ̭ | pra pra̭dā॒tāra̭-ntāriṣa॒ ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || preda̭gne॒ jyoti̭ṣmān. yāhi śi॒vebhi̭ra॒rci̭bhi॒stvam | bṛ॒hadbhi̭-rbhā॒nubhi॒-rbhāsa॒-nmā higṃ̭sī sta॒nuvā᳚ pra॒jāḥ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata ghṛ॒tairbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā- [ā, a॒smi॒n॒. ha॒vyā jṷhotana |] 10

-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || āpo̭ devīḥ॒ prati̭ gṛhṇīta॒ bhasmai॒ta-thsyo॒ne kṛ̭ṇuddhvagṃ sura॒bhāvṷ lo॒ke | tasmai̭ namantā॒-ñjana̭ya-ssu॒patnī᳚rmā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛ॒tā svḙnam || a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒- [a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava̭, sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase |] 11

sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || garbho̭ a॒syoṣa̭dhīnā॒-ṅgarbho॒ vana॒spatī̭nām | garbho॒ viśva̭sya bhū॒tasyāgne॒ garbho̭ a॒pāma̭si || pra॒sadya॒ bhasma̭nā॒ yoni̭ma॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | sa॒gṃ॒sṛjya̭ mā॒tṛbhi॒stva-ñjyoti̭ṣmā॒-npuna॒rā-'sa̭daḥ || puna̭rā॒sadya॒ sada̭nama॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | śeṣḙ mā॒turyatho॒pasthe॒ 'ntara॒syāgṃ śi॒vata̭maḥ || puna̭rū॒rjā [ ] 12

-ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā ''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || puna̭stvā ''di॒tyā ru॒drā vasa̭va॒-ssami̭ndhatā॒-mpuna̭rbra॒hmāṇo̭ vasunītha ya॒jñaiḥ | ghṛ॒tena॒ tva-nta॒nuvo̭ vardhayasva sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || bodhā̭ no a॒sya vaca̭so yaviṣṭha॒ magṃhi̭ṣṭhasya॒ prabhṛ̭tasya svadhāvaḥ | pīya̭ti tvo॒ anṷ tvo gṛṇāti va॒ndārṷste ta॒nuvaṃ̭-va~nde agne || sa bo̭dhi sū॒rirma॒ghavā̭ vasu॒dāvā॒ vasṷpatiḥ | yu॒yo॒ddhya̭sma-ddveṣāgṃ̭si || 13 ||

(ā - tavo॒ - rjā-' - nu॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 3)

apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyā akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇa॒-mmayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuva॒-ssa-mpri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ [astu, sampri̭ya॒] 14

sampri̭ya॒-ssampri̭yāsta॒nuvo॒ mama̭ || a॒yagṃ so a॒gniryasmi॒n-thsoma॒mindraḥ̭ su॒ta-nda॒dhe ja॒ṭharḙ vāvaśā॒naḥ | sa॒ha॒sriyaṃ॒-vā~ja॒matya॒-nna saptigṃ̭ sasa॒vān-thsan-thstṷ̄yase jātavedaḥ || agnḙ di॒vo arṇa॒macchā̭ jigā॒syacchā̭ de॒vāgṃ ṷ̄ciṣe॒ dhiṣṇi̭yā॒ ye | yāḥ pa॒rastā᳚-droca॒ne sūrya̭sya॒ yāścā॒ vastā̭-dupa॒tiṣṭha̭nta॒ āpaḥ̭ || agne॒ ya-ttḙ di॒vi varcaḥ̭ pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhī- [pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhīṣu, a॒phsu vā̭ yajatra |] 15

-ṣva॒phsu vā̭ yajatra | yenā॒ntari̭kṣa-mu॒rvā̭ta॒tantha̭ tve॒ṣa-ssa bhā॒nura̭rṇa॒vo nṛ॒cakṣāḥ᳚ || pu॒rī॒ṣyā̭so a॒gnayaḥ̭ prāva॒ṇebhiḥ̭ sa॒joṣa̭saḥ | ju॒ṣantāgṃ̭ ha॒vyamāhṷtamanamī॒vā iṣo̭ ma॒hīḥ || iḍā̭magne puru॒dagṃ sagṃ̭ sa॒ni-ṅgo-śśa̭śvatta॒magṃ hava̭mānāya sādha | syānnaḥ̭ sū॒nustana̭yo vi॒jāvā-'gne॒ sā tḙ suma॒tirbhū᳚tva॒sme || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyo॒ yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒na- [ta-ñjā॒nann, a॒gna॒ ā ro॒hāthā̭ no] 16

-nna̭gna॒ ā ro॒hāthā̭ no vardhayā ra॒yim || cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da pari॒cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin. yonā̭vasīṣadann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśña̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ || 17 ||

(a॒stvo - ṣa̭dhīṣu - jā॒na - nna॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 4)

sami̭ta॒gṃ॒ saṅka̭lpethā॒gṃ॒ sampri̭yau roci॒ṣṇū sṷmana॒syamā̭nau | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi saṃ॒va~sā̭nau॒ saṃ-vā~॒-mmanāgṃ̭si॒ saṃ-vra~॒tā samṷ ci॒ttānyā-'ka̭ram || agnḙ purīṣyādhi॒pā bha̭vā॒ tva-nnaḥ̭ | iṣa॒mūrjaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || pu॒rī॒ṣya̭stvama̭gne rayi॒mā-npṷṣṭi॒māgṃ a̭si | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'sa̭daḥ || bhava̭ta-nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasā [samo̭kasau, a॒re॒pasau᳚ |] 18

-vare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || mā॒teva̭ pu॒tra-mpṛ̭thi॒vī pṷrī॒ṣya̭ma॒gnigg sve yonā̭vabhāru॒khā | tāṃ-vi~śvai᳚rde॒vair-ṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ pra॒jāpa̭tirvi॒śvaka̭rmā॒ vi mṷñcatu || yada॒sya pā॒re raja̭sa-śśu॒kra-ñjyoti॒rajā̭yata | ta-nnaḥ̭ parṣa॒dati॒ dviṣo-'gnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || nama॒-ssu tḙ nir-ṛte viśvarūpe- [viśvarūpe, a॒ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā] 19

-'ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā ba॒ndhame॒tam | ya॒mena॒ tvaṃ-ya~॒myā̭ saṃ-vi~dā॒notta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohaye॒mam || yattḙ de॒vī nir-ṛ̭tirāba॒bandha॒ dāma̭ grī॒vāsva̭ vica॒rtyam | i॒da-nte॒ ta-dviṣyāṃ॒-yā~yṷṣo॒ na maddhyā॒dathā̭ jī॒vaḥ pi॒tuma̭ddhi॒ pramṷktaḥ || yasyā᳚ste a॒syāḥ krū॒ra ā॒sañju॒homye॒ṣā-mba॒ndhānā̭mava॒sarja̭nāya | bhūmi॒riti̭ tvā॒ janā̭ vi॒durnir-ṛ̭ti॒- [vi॒durnir-ṛ̭tiḥ, iti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭] 20

-riti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭ veda vi॒śvataḥ̭ || asṷnvanta॒ma ya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyān-taska̭ra॒syān vḙṣi | a॒nya ma॒sma-di̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir-ṛte॒ tubhya̭mastu || de॒vīma॒ha-nnir-ṛ̭tiṃ॒-va~nda̭mānaḥ pi॒teva̭ pu॒tra-nda̭saye॒ vaco̭bhiḥ | viśva̭sya॒ yā jāya̭mānasya॒ veda॒ śiraḥ̭ śiraḥ॒ prati̭ sū॒rī vi ca̭ṣṭe || ni॒veśa̭na-ssa॒ṅgama̭no॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe॒ [rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe, śacī̭bhiḥ |] 21

śacī̭bhiḥ | de॒va i̭va savi॒tā sa॒tyadha॒rmendro॒ na ta̭sthau sama॒re pa̭thī॒nām || saṃ-va~̭ra॒trā da̭dhātana॒ nirā̭hā॒vān kṛ̭ṇotana | si॒ñcāma̭hā ava॒ṭamu॒driṇaṃ̭-va~॒yaṃ-vi~śvā-'hā-'da̭sta॒makṣi̭tam || niṣkṛ̭tāhā-vamava॒ṭagṃ sṷvara॒tragṃ sṷṣeca॒nam | u॒driṇagṃ̭ siñce॒ akṣi̭tam || sīrā̭ yuñjanti ka॒vayo̭ yu॒gā vi ta̭nvate॒ pṛtha̭k | dhīrā̭ de॒veṣṷ sumna॒yā || yu॒nakta॒ sīrā॒ vi yu॒gā ta̭nota kṛ॒te yonaṷ vapate॒ha [ ] 22

bīja᳚m | gi॒rā ca̭ śru॒ṣṭi-ssabha̭rā॒ asa̭nno॒ nedī̭ya॒ i-thsṛ॒ṇyā̭ pa॒kvamā 'ya̭t || lāṅga̭la॒-mpavī̭ravagṃ su॒śevagṃ̭ suma॒tithsa̭ru | udi-tkṛ̭ṣati॒ gāmavi̭-mprapha॒rvya̭-ñca॒ pīva̭rīm | pra॒sthāva̭-dratha॒vāha̭nam || śu॒na-nnaḥ॒ phālā॒ vi tṷdantu॒ bhūmigṃ̭ śu॒na-ṅkī॒nāśā̭ a॒bhi ya̭ntu vā॒hān | śu॒na-mpa॒rjanyo॒ madhṷnā॒ payo̭bhi॒-śśunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam || kāma̭-ṅkāmadughe dhukṣva mi॒trāya॒ varṷṇāya ca | indrā̭yā॒gnayḙ pū॒ṣṇa oṣa̭dhībhyaḥ pra॒jābhyaḥ̭ ||ghṛ॒tena॒ sītā॒ madhṷnā॒ sama̭ktā॒ viśvai᳚rde॒vairanṷmatā ma॒rudbhiḥ̭ | ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒-'smān-thsī̭te॒ paya̭sā॒-'bhyā-va̭vṛthsva || 23 ||

(samo̭kasau-viśvarūpe-vi॒durnir-ṛ̭ti-ra॒bhi ca̭ṣṭa-i॒ha-mi॒trāya॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)

yā jā॒tā oṣa̭dhayo de॒vebhya̭striyu॒ga-mpu॒rā | mandā̭mi ba॒bhrūṇā̭ma॒hagṃ śa॒ta-ndhāmā̭ni sa॒pta ca̭ || śa॒taṃ-vo~̭ aba॒-ndhāmā̭ni sa॒hasra̭mu॒ta vo॒ ruhaḥ̭ | athā̭ śatakratvo yū॒yami॒ma-mmḙ aga॒da-ṅkṛ̭ta || puṣpā̭vatīḥ pra॒sūva̭tīḥ pha॒linī̭rapha॒lā u॒ta | aśvā̭ iva sa॒jitva̭rī-rvī॒rudhaḥ̭ pārayi॒ṣṇavaḥ̭ || oṣa̭dhī॒riti̭ mātara॒-stadvo̭ devī॒-rupa̭ bruve | rapāgṃ̭si vighna॒tīri̭ta॒ rapa̭- [vighna॒tīri̭ta॒ rapaḥ̭, cā॒taya̭mānāḥ |] 24

-ścā॒taya̭mānāḥ || a॒śva॒tthe vo̭ ni॒ṣada̭na-mpa॒rṇe vo̭ vasa॒tiḥ kṛ॒tā | go॒bhāja॒ i-tkilā̭satha॒ ya-thsa॒nava̭tha॒ pūrṷṣam || yada॒haṃ-vā~॒jaya̭-nni॒mā oṣa̭dhī॒r॒hasta̭ āda॒dhe | ā॒tmā yakṣma̭sya naśyati pu॒rā jī̭va॒gṛbho̭ yathā || yadoṣa̭dhaya-ssa॒ṅgaccha̭nte॒ rājā̭na॒-ssami̭tā viva | vipra॒-ssa ṷcyate bhi॒ṣagra̭kṣo॒hā 'mī̭va॒ cāta̭naḥ || niṣkṛ̭ti॒-rnāma̭vo mā॒tā-'thā̭ yū॒yaggstha॒ saṅkṛ̭tīḥ | sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇī᳚- [sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇīḥ᳚, stha॒na॒ yadā॒ maya̭ti॒] 25

-sthana॒ yadā॒ maya̭ti॒ niṣkṛ̭ta || a॒nyā vo̭ a॒nyāma̭va-tva॒nyā-'nyasyā॒ upā̭vata | tā-ssarvā॒ oṣa̭dhaya-ssaṃvi~dā॒nā i॒da-mme॒ prāva̭tā॒ vacaḥ̭ || ucchuṣmā॒ oṣa̭dhīnā॒-ṅgāvo̭ go॒ṣṭhā di̭verate | dhanagṃ̭ sani॒ṣyantī̭ nāmā॒tmāna॒-ntava̭ pūruṣa || ati॒ viśvāḥ᳚ pari॒ṣṭhāste॒na i̭va vra॒jama̭kramuḥ | oṣa̭dhayaḥ॒ prācṷcyavu॒ rya-tki-ñca̭ ta॒nuvā॒gṃ॒ rapaḥ̭ || yā- [yāḥ, ta॒ ā॒ta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~] 26

-sta̭ āta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~ ā̭vivi॒śuḥ paruḥ̭ paruḥ | tāste॒ yakṣmaṃ॒-vi~bā̭dhantā mu॒gro ma̭ddhyama॒śīri̭va || sā॒kaṃ-ya~̭kṣma॒ pra pa̭ta śye॒nena̭ kikidī॒vinā᳚ | sā॒kaṃ-vā~ta̭sya॒-dhrājyā̭ sā॒ka-nna̭śya ni॒hāka̭yā || a॒śvā॒va॒tīgṃ so̭mava॒tī mū॒rjaya̭ntī॒ mudo̭jasam | ā vi̭thsi॒ sarvā॒ oṣa̭dhīra॒smā a̭ri॒ṣṭatā̭taye || yāḥ pha॒linī॒ryā a̭pha॒lā a̭pu॒ṣpā yāśca̭ pu॒ṣpiṇīḥ᳚ | bṛha॒spati̭ prasūtā॒ stāno̭ muñca॒ntvagṃ ha̭saḥ || yā [yāḥ, oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒] 27

oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒ pravi̭ṣṭāḥ pṛthi॒vīmanṷ | tāsā॒-ntvama̭syutta॒mā praṇo̭ jī॒vāta̭ve-suva || a॒va॒pata̭ntīravada-ndi॒va oṣa̭dayaḥ॒ pari̭ | ya-ñjī॒va ma॒śñavā̭ mahai॒ na sa ri̭ṣyāti॒ pūrṷṣaḥ || yāśce॒da mṷpa-śṛ॒ṇvanti॒ yāśca̭ dū॒ra-mparā̭gatāḥ | i॒ha sa॒ṅgatya॒ tā-ssarvā̭ a॒smai sa-nda̭tta bheṣa॒jam || mā vo̭ riṣa-tkhani॒tā yasmai̭ cā॒ha-ṅkhanā̭mi vaḥ | dvi॒pa-ccatṷṣpa-da॒smāka॒gṃ॒ sarva̭-ma॒stvanā̭turam || oṣa̭dhaya॒-ssaṃ-va~̭dante॒ somḙna sa॒ha rājñā᳚ | yasmai̭ ka॒roti̭ brāhma॒ṇastagṃ rā̭ja-npārayāmasi || 28 ||

(rapaḥ̭ - pata॒triṇī॒- ryā - agṃha̭so॒ yāḥ - khanā̭mi vo॒ - 'ṣṭāda̭śa ca) (a. 6)

mā no̭ higṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divagṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ | yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || a॒bhyāva̭rtasva pṛthivi ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | va॒pā-ntḙ a॒gniri̭ṣi॒to-'va̭ sarpatu || agne॒ ya-ttḙ śu॒kraṃ-ya~cca॒ndraṃ-ya~-tpū॒taṃ-ya~-dya॒jñiya᳚m | ta-dde॒vebhyo̭ bharāmasi || iṣa॒mūrja̭ma॒hami॒ta ā [ā, da॒da॒ ṛ॒tasya॒ dhāmno̭] 29

da̭da ṛ॒tasya॒ dhāmno̭ a॒mṛta̭sya॒ yoneḥ᳚ | ā no॒ goṣṷ viśa॒tvauṣa̭dhīṣu॒ jahā̭mi se॒dimani̭rā॒mamī̭vām || agne॒ tava॒ śravo॒ vayo॒ mahi̭ bhrājantya॒rcayo̭ vibhāvaso | bṛha̭-dbhāno॒ śava̭sā॒ vāja̭mu॒kthya̭-ndadhā̭si dā॒śuṣḙ kave || i॒ra॒jyanna̭gne prathayasva ja॒ntubhi̭ra॒sme rāyo̭ amartya | sa da̭rśa॒tasya॒ vapṷṣo॒ vi rā̭jasi pṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ ra॒yim || ūrjo̭ napā॒jjāta̭veda-ssuśa॒stibhi॒-rmanda̭sva [ ] 30

dhī॒tibhi̭rhi॒taḥ | tve iṣa॒-ssa-nda̭dhu॒-rbhūri̭retasa-ści॒tro ta̭yo vā॒majā̭tāḥ || pā॒va॒kava̭rcā-śśu॒krava̭rcā॒ anṷ̄navarcā॒ udi̭yarṣi bhā॒nunā᳚ | pu॒traḥ pi॒tarā̭ vi॒cara॒nnupā̭vasyu॒bhe pṛ̭ṇakṣi॒ roda̭sī || ṛ॒tāvā̭na-mmahi॒ṣaṃ-vi~॒śvaca̭rṣaṇima॒gnigṃ su॒mnāya̭ dadhire pu॒ro janāḥ᳚ | śrutka̭rṇagṃ sa॒pratha̭stama-ntvā gi॒rā daivya॒-mmānṷṣā yu॒gā || ni॒ṣka॒rtāra̭-maddhva॒rasya॒ pracḙtasa॒-ṅkṣaya̭nta॒gṃ॒ rādha̭se ma॒he | rā॒ti-mbhṛgṷ̄ṇāmu॒śija̭-ṅka॒vikra̭tu-mpṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ - [sāna॒sim, ra॒yim |] 31

ra॒yim || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva॒-ntayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā-ssī̭data || ā pyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 32 ||

(ā - manda̭sva - sāna॒si - mekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)

a॒bhya̭sthā॒-dviśvāḥ॒ pṛta̭nā॒ arā̭tī॒stada॒gnirā̭ha॒ tadu॒ soma̭ āha | bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā tanma̭ āha pū॒ṣā mā̭-'dhā-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke || yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū upa̭stuta॒-ñjani̭ma॒ ta-ttḙ arvann || a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama̭si॒ yoni̭ra॒gne-ssa̭mu॒drama॒bhitaḥ॒ pinva̭mānam | vardha̭māna-mma॒ha [vardha̭māna-mma॒haḥ, ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo] 33

ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thasva || brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt | sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒- [pṛthi॒vīmanṷ, dyāmi॒ma-ñca॒] 34

-dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ || namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vīmanṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~yḙ vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 35 ||

(ma॒ho - 'nṷ - yātu॒dhānā̭nā॒ - mekā̭daśa ca) (a. 8)

dhru॒vā-'si̭ dha॒ruṇā-'stṛ̭tā vi॒śvaka̭rmaṇā॒ sukṛ̭tā | mā tvā̭ samu॒dra udva̭dhī॒nmā sṷpa॒rṇo vya̭thamānā pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha || pra॒jāpa̭tistvā sādayatu pṛthi॒vyāḥ pṛ॒ṣṭhe vyaca̭svatī॒-mpratha̭svatī॒-mpratho̭-'si pṛthi॒vya̭si॒ bhūra̭si॒ bhūmi̭ra॒syadi̭tirasi vi॒śvadhā̭yā॒ viśva̭sya॒ bhuva̭nasya dha॒rtrī pṛ̭thi॒vīṃ-ya~̭ccha pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha pṛthi॒vī-mmā higṃ̭sī॒rviśva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya̭ vyā॒nāyo̭dā॒nāya̭ prati॒ṣṭhāyai̭ [prati॒ṣṭhāyai᳚, ca॒ritrā̭yā॒-] 36

ca॒ritrā̭yā॒-'gnistvā॒-'bhi pā̭tu ma॒hyā sva॒styā cha॒rdiṣā॒ śanta̭mena॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥparuṣaḥ॒ pari̭ | e॒vā no̭ dūrve॒ pra ta̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca || yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si | tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || aṣā̭ḍhā-'si॒ saha̭mānā॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryā- [sa॒hasra̭vīryā, a॒si॒ sā mā̭ jinva |] 37

-'si॒ sā mā̭ jinva || madhu॒ vātā̭ ṛtāya॒te madhṷ kṣaranti॒ sindha̭vaḥ | māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ || madhu॒ nakta̭mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ | madhu॒ dyaura̭stu naḥ pi॒tā || madhṷmā-nno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ | māddhvī॒rgāvo̭ bhavantu naḥ || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma- [para॒mam, pa॒dagṃ sadā̭ paśyanti] 38

-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || dhru॒vā-'si̭ pṛthivi॒ saha̭sva pṛtanya॒taḥ | syū॒tā de॒vebhi̭ra॒mṛte॒nā ''gāḥ᳚ || yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || vi॒rā- [vi॒rāṭ, jyoti̭radhāraya-] 39

-ḍjyoti̭radhāraya-thsa॒mrā-ḍjyoti̭radhāraya-thsva॒rā-ḍjyoti̭radhārayat || agnḙ yu॒kṣvā hi ye tavāśvā̭so deva sā॒dhavaḥ̭ | araṃ॒-va~ha̭ntyā॒śavaḥ̭ || yu॒kṣvā hi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta [ ] 40

hotrāḥ᳚ || abhṷ̄di॒daṃ-vi~śva̭sya॒ bhuva̭nasya॒ vāji̭nama॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ ca | a॒gnirjyoti̭ṣā॒ jyoti̭ṣmā-nru॒kmo varca̭sā॒ varca̭svān || ṛ॒ce tvā̭ ru॒ce tvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ | a॒ntarhṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ || ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhi cā̭kaśīmi | hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām || tasmin᳚thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ | tasyā̭ sa te॒ hara̭ya-ssa॒pta tīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m || 41 ||

(pra॒ti॒ṣṭhāyai̭ - sa॒hasra̭vīryā - para॒maṃ - ~vi॒rāṭth - sa॒pta - tīrḙ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

ā॒di॒tya-ṅgarbha॒-mpaya̭sā sama॒ñjan-thsa॒hasra̭sya prati॒māṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | pari̭ vṛṅgdhi॒ hara̭sā॒ mā-'bhi mṛ̭kṣa-śśa॒tāyṷṣa-ṅkṛṇuhi cī॒yamā̭naḥ || i॒ma-mmā higṃ̭sīrdvi॒pāda̭-mpaśū॒nāgṃ saha̭srākṣa॒ medha॒ ā cī॒yamā̭naḥ | ma॒yumā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || vāta̭sya॒ dhrājiṃ॒-va~rṷṇasya॒ nābhi॒maśva̭-ñjajñā॒nagṃ sa̭ri॒rasya॒ maddhye᳚ | śiśṷ-nna॒dīnā॒gṃ॒ hari॒madri̭buddha॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ [mā higṃ̭sīḥ, pa॒ra॒me vyo̭mann |] 42

para॒me vyo̭mann || i॒ma-mmā higṃ̭sī॒reka̭śapha-mpaśū॒nā-ṅka̭nikra॒daṃ-vā~॒jinaṃ॒-vā~ji̭neṣu | gau॒ramā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || aja̭sra॒mindṷmaru॒ṣa-mbhṷra॒ṇyuma॒gnimī̭ḍe pū॒rvaci̭ttau॒ namo̭bhiḥ | sa parva̭bhir-ṛtu॒śaḥ kalpa̭māno॒ gā-mmā higṃ̭sī॒radi̭tiṃ-vi~॒rāja᳚m || i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒mu-thsaṃ̭-vya~॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā [-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā, hi॒gṃ॒sīḥ॒ pa॒ra॒me vyo̭mann |] 43

higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | ga॒va॒yamā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || varū᳚tri॒-ntvaṣṭu॒rvarṷṇasya॒ nābhi॒mavi̭-ñjajñā॒nāgṃ raja̭saḥ॒ para̭smāt | ma॒hīgṃ sā̭ha॒srīmasṷrasya mā॒yāmagne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || i॒māmū᳚rṇā॒yuṃ-va~rṷṇasya mā॒yā-ntvaca̭-mpaśū॒nā-ndvi॒padā॒-ñcatṷṣpadām | tvaṣṭuḥ̭ pra॒jānā᳚-mpratha॒ma-ñja॒nitra॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ [uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ, te॒ di॒śā॒mi॒ tena̭] 44

te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || yo a॒gnira॒gnesta-pa॒so-'dhi̭ jā॒ta-śśocā᳚-tpṛthi॒vyā u॒ta vā̭ di॒vaspari̭ | yena̭ pra॒jā vi॒śvaka̭rmā॒ vyāna॒-ṭtama̭gne॒ heḍaḥ॒ pari̭ te vṛṇaktu || a॒jā hya̭gneraja̭niṣṭa॒ garbhā॒-thsā vā a̭paśyajjani॒tāra॒magre᳚ | tayā॒ roha̭māya॒nnupa॒ meddhyā̭sa॒stayā̭ de॒vā de॒vatā॒magra̭ āyann | śa॒ra॒bha-( )-mā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ niṣī̭da || 45 ||

(agne॒ mā higṃ̭sī॒ - ragne॒ moṣṭra̭mā - ra॒ṇyamanṷ - śara॒bhan - nava̭ ca) (a. 10)

(ā॒di॒tya mi॒mandvi॒pādḙ ma॒yuṃ-vā~ta॒syā 'śva̭ mi॒ma meka̭śapha ṅgau॒rama ja̭sraṅgava॒yaṃ-va~rū᳚tri॒ mavi̭ mi॒māmū᳚rṇā॒ryu muṣṭraṃ॒-yo~ a॒gni-śśa̭ra॒bhaṃ )

indrā᳚gnī roca॒nā di॒vaḥ pari॒ vājḙṣu bhūṣathaḥ | tadvā᳚-ñceti॒ pravī॒rya᳚m || śñatha̭-dvṛ॒tramu॒ta sa̭noti॒ vāja॒mindrā॒ yo a॒gnī sahṷrī sapa॒ryāt | i॒ra॒jyantā̭ vasa॒vya̭sya॒ bhūre॒-ssaha̭stamā॒ saha̭sā vāja॒yantā᳚ || pra ca̭rṣa॒ṇibhyaḥ̭ pṛtanā॒ havḙṣu॒ pra pṛ̭thi॒vyā ri̭ricāthe di॒vaśca̭ | pra sindhṷbhyaḥ॒ pragi॒ribhyo̭ mahi॒tvā prendrā᳚gnī॒ viśvā॒ bhuva॒nā-'tya॒nyā || marṷto॒ yasya॒ hi [ ] 46

kṣayḙ pā॒thā di॒vo vi̭mahasaḥ | sa sṷgo॒pāta̭mo॒ janaḥ̭ || ya॒jñairvā̭ yajñavāhaso॒ vipra̭sya vā matī॒nām | marṷta-śśṛṇu॒tā hava᳚m || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || ava̭ te॒ heḍa॒, udṷtta॒mam || kayā̭ naści॒tra ā bhṷvadū॒tī sa॒dā vṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || 47 ||

ko a॒dya yṷṅkte dhu॒ri gā ṛ॒tasya॒ śimī̭vato bhā॒mino̭ durhṛṇā॒yūn | ā॒sanni̭ṣūn. hṛ॒thsvaso̭ mayo॒bhūn. ya ḙṣā-mbhṛ॒tyāmṛ॒ṇadha॒-thsa jī̭vāt || agne॒ nayā, ''de॒vānā॒gṃ॒ śanno̭ bhavantu॒, vājḙvāje| a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒ sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || vṛṣā̭ soma dyu॒māgṃ a̭si॒ vṛṣā̭ deva॒ vṛṣa̭vrataḥ | vṛṣā॒ dharmā̭ṇi dadhiṣe || i॒ma-mmḙ varuṇa॒ , tattvā̭ yāmi॒tva-nno̭ agne॒sa tva-nno̭ agne || 48 ||

(hi - vṛ॒tā - ma॒ - ekā̭daśa ca ) (a. 11)

(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si - di॒vaspa - ryanna̭pa॒te - 'pḙta॒ - sami̭taṃ॒ - ~yā jā॒tā - mā no̭ higṃsī - da॒bhya̭sthā-d- dhru॒vā - 'syā̭di॒tyaṅgarbha॒ - mindrā᳚gnī roca॒ - naikā̭daśa )

(viṣṇo̭ - rasmin. ha॒vye - ti̭ tvā॒-'haṃ - dhī॒tibhi॒ - rhotrā̭ - a॒ṣṭāca̭tvārigṃśat)

(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒, tvanno̭ agne॒ sa tvanno̭ agne)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे द्वीतीयः प्रश्नः - देवयजनग्रहाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हा गा॑य॒त्र-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह पृथि॒वीमनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिशस्ति॒हा त्रैष्टु॑भ॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑हा॒न्तरि॑क्ष॒मनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यरातीय॒तो ह॒न्ता जाग॑त॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह॒ दिव॒मनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ [विष्णोः᳚, क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो] 1

क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो ह॒न्ता-ऽनु॑ष्टुभ॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह॒ दिशो-ऽनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मः ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ अग्ने᳚-ऽभ्यावर्तिन्न॒भि न॒ आ व॑र्त॒स्वा-ऽऽयु॑षा॒ वर्च॑सा स॒न्या मे॒धया᳚ प्र॒जया॒ धने॑न ॥ अग्ने॑ [अग्ने᳚, अ॒ङ्गि॒र॒-श्श॒त-न्ते॑] 2

अङ्गिर-श्श॒त-न्ते॑ सन्त्वा॒वृतः॑ स॒हस्र॑-न्त उपा॒वृतः॑ । तासा॒-म्पोष॑स्य॒ पोषे॑ण॒ पुन॑र्नो न॒ष्टमा कृ॑धि॒ पुन॑र्नो र॒यिमा कृ॑धि ॥ पुन॑रू॒र्जा निव॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्व त॒स्परि॑ ॥ उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑ म॒स्मदवा॑-ऽध॒मं- [-ऽध॒मम्, वि म॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय ।] 3

-ँवि म॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ आ त्वा॑-ऽहार्ष-म॒न्तर॑भूर्ध्रु॒वस्ति॒ष्ठा ऽवि॑चाचलिः । विश॑स्त्वा॒ सर्वा॑ वाञ्छन्त्व॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रमधि॑ श्रय ॥अग्ने॑ बृ॒हन्नु॒षसा॑मू॒र्ध्वो अ॑स्थान्निर्जग्मि॒वान्-तम॑सो॒ ज्योति॒षा-ऽऽगा᳚त् । अ॒ग्निर्भा॒नुना॒ रुश॑ता॒ स्वङ्ग॒ आ जा॒तो विश्वा॒ सद्मा᳚न्यप्राः ॥ सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्या [सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्याः᳚, उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने] 4

उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने व॒युना॑नि वि॒द्वान् । मैना॑म॒र्चिषा॒ मा तप॑सा॒-ऽभि शू॑शुचो॒-ऽन्तर॑स्याग्ं शु॒क्रज्यो॑ति॒र्वि भा॑हि ॥ अ॒न्तर॑ग्ने रु॒चा त्वमु॒खायै॒ सद॑ने॒ स्वे । तस्या॒स्त्वग्ं हर॑सा॒ तप॒ञ्जात॑वेद-श्शि॒वो भ॑व ॥ शि॒वो भू॒त्वा मह्य॑म॒ग्ने-ऽथो॑ सीद शि॒वस्त्वम् । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽऽ स॑दः ॥ ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष द्वसु॑रन्तरिक्ष॒-सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थि र्दुरोण॒सत् । नृ॒षद्व॑र॒स-दृ॑त॒स-द्व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ॥ 5 ॥

(दिव॒मनु॒ वि क्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णो॒ - र्धने॒नाग्ने॑ - ऽध॒म - म॒स्याः - शु॑चि॒षथ् - षोड॑श च) (अ. 1)

दि॒वस्परि॑ प्रथ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्निर॒स्म-द्द्वि॒तीय॒-म्परि॑ जा॒तवे॑दाः । तृ॒तीय॑म॒फ्सु नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒मिन्धा॑न एन-ञ्जरते स्वा॒धीः ॥ वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ सद्म॒ विभृ॑त-म्पुरु॒त्रा । वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒म-ङ्गुहा॒ यद्वि॒द्मा तमुथ्सं॒-यँत॑ आज॒गन्थ॑ ॥ स॒मु॒द्रे त्वा॑ नृ॒मणा॑ अ॒फ्स्व॑न्तर्नृ॒चक्षा॑ ईधे दि॒वो अ॑ग्न॒ ऊधन्न्॑ । तृ॒तीये᳚ त्वा॒ [तृ॒तीये᳚ त्वा, रज॑सि तस्थि॒वाग्ं स॑मृ॒तस्य॒] 6

रज॑सि तस्थि॒वाग्ं स॑मृ॒तस्य॒ योनौ॑ महि॒षा अ॑हिन्वन्न् ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ उ॒शि-क्पा॑व॒को अ॑र॒ति-स्सु॑मे॒धा मर्ते᳚ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ निधा॑यि । इय॑र्ति धू॒मम॑रु॒ष-म्भरि॑भ्र॒दुच्छु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ द्यामिन॑क्षत् ॥ विश्व॑स्य के॒तुर्भुव॑नस्य॒ गर्भ॒ आ [ ] 7

रोद॑सी अपृणा॒ज्जाय॑मानः । वी॒डु-ञ्चि॒दद्रि॑मभिन-त्परा॒यन् जना॒ यद॒ग्निमय॑जन्त॒ पञ्च॑ ॥ श्री॒णामु॑दा॒रो ध॒रुणो॑ रयी॒णा-म्म॑नी॒षाणा॒-म्प्रार्प॑ण॒-स्सोम॑गोपाः । वसो᳚-स्सू॒नु-स्सह॑सो अ॒फ्सु राजा॒ वि भा॒त्यग्र॑ उ॒षसा॑मिधा॒नः ॥ यस्ते॑ अ॒द्य कृ॒णव॑-द्भद्रशोचे-ऽपू॒प-न्दे॑व घृ॒तव॑न्तमग्ने । प्रत-न्न॑य प्रत॒रां-वँस्यो॒ अच्छा॒भि द्यु॒म्न-न्दे॒वभ॑क्तं-यँविष्ठ ॥ आ [ ] 8

त-म्भ॑ज सौश्रव॒सेष्व॑ग्न उ॒क्थ-उ॑क्थ॒ आ भ॑ज श॒स्यमा॑ने । प्रि॒य-स्सूर्ये᳚ प्रि॒यो अ॒ग्ना भ॑वा॒त्युज्जा॒तेन॑ भि॒नद॒दुज्जनि॑त्वैः ॥ त्वाम॑ग्ने॒ यज॑माना॒ अनु॒ द्यून्. विश्वा॒ वसू॑नि दधिरे॒ वार्या॑णि । त्वया॑ स॒ह द्रवि॑णमि॒च्छमा॑ना व्र॒ज-ङ्गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॒र्व्या व्य॑द्यौ-द्दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः । अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒-द्वयो॑भि॒र्यदे॑- -न॒-न्द्यौरज॑नय-थ्सु॒रेताः᳚ ॥ 9 ॥

(तृतिये᳚ त्वा॒ - गर्भ॒ आ - य॑वि॒ष्ठा-ऽऽ - य - च्च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)

अन्न॑प॒ते-ऽन्न॑स्य नो देह्यनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ । प्र प्र॑दा॒तार॑-न्तारिष॒ ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा अग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । स नो॑ भव शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः ॥ प्रेद॑ग्ने॒ ज्योति॑ष्मान्. याहि शि॒वेभि॑र॒र्चि॑भि॒स्त्वम् । बृ॒हद्भि॑-र्भा॒नुभि॒-र्भास॒-न्मा हिग्ं॑सी स्त॒नुवा᳚ प्र॒जाः ॥ स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दु॑वस्यत घृ॒तैर्बो॑धय॒ताति॑थिम् । आ- [आ, अ॒स्मि॒न्॒. ह॒व्या जु॑होतन ।] 10

-ऽस्मि॑न्. ह॒व्या जु॑होतन ॥ प्रप्रा॒यम॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑ शृण्वे॒ वि य-थ्सूर्यो॒ न रोच॑ते बृ॒हद्भाः । अ॒भि यः पू॒रु-म्पृत॑नासु त॒स्थौ दी॒दाय॒ दैव्यो॒ अति॑थि-श्शि॒वो नः॑ ॥ आपो॑ देवीः॒ प्रति॑ गृह्णीत॒ भस्मै॒त-थ्स्यो॒ने कृ॑णुद्ध्वग्ं सुर॒भावु॑ लो॒के । तस्मै॑ नमन्ता॒-ञ्जन॑य-स्सु॒पत्नी᳚र्मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्बि॑भृ॒ता स्वे॑नम् ॥ अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒- [अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॑, सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे ।] 11

सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुनः॑ ॥ गर्भो॑ अ॒स्योष॑धीना॒-ङ्गर्भो॒ वन॒स्पती॑नाम् । गर्भो॒ विश्व॑स्य भू॒तस्याग्ने॒ गर्भो॑ अ॒पाम॑सि ॥ प्र॒सद्य॒ भस्म॑ना॒ योनि॑म॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । स॒ग्ं॒सृज्य॑ मा॒तृभि॒स्त्व-ञ्ज्योति॑ष्मा॒-न्पुन॒रा-ऽस॑दः ॥ पुन॑रा॒सद्य॒ सद॑नम॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । शेषे॑ मा॒तुर्यथो॒पस्थे॒ ऽन्तर॒स्याग्ं शि॒वत॑मः ॥ पुन॑रू॒र्जा [ ] 12

-नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ पुन॑स्त्वा ऽऽदि॒त्या रु॒द्रा वस॑व॒-स्समि॑न्धता॒-म्पुन॑र्ब्र॒ह्माणो॑ वसुनीथ य॒ज्ञैः । घृ॒तेन॒ त्व-न्त॒नुवो॑ वर्धयस्व स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ बोधा॑ नो अ॒स्य वच॑सो यविष्ठ॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य॒ प्रभृ॑तस्य स्वधावः । पीय॑ति त्वो॒ अनु॑ त्वो गृणाति व॒न्दारु॑स्ते त॒नुवं॑-वँन्दे अग्ने ॥ स बो॑धि सू॒रिर्म॒घवा॑ वसु॒दावा॒ वसु॑पतिः । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-द्द्वेषाग्ं॑सि ॥ 13 ॥

(आ - तवो॒ - र्जा-ऽ - नु॒ - षोड॑श च) (अ. 3)

अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः । अदा॑दि॒दं-यँ॒मो॑-ऽव॒सान॑-म्पृथि॒व्या अक्र॑न्नि॒म-म्पि॒तरो॑ लो॒कम॑स्मै ॥ अ॒ग्नेर्भस्मा᳚स्य॒ग्नेः पुरी॑षमसि स॒ज्ञान्न॑मसि काम॒धर॑ण॒-म्मयि॑ ते काम॒धर॑ण-म्भूयात् ॥ सं-याँ वः॑ प्रि॒यास्त॒नुव॒-स्स-म्प्रि॒या हृद॑यानि वः । आ॒त्मा वो॑ अस्तु॒ [अस्तु, सम्प्रि॑य॒] 14

सम्प्रि॑य॒-स्सम्प्रि॑यास्त॒नुवो॒ मम॑ ॥ अ॒यग्ं सो अ॒ग्निर्यस्मि॒न्-थ्सोम॒मिन्द्रः॑ सु॒त-न्द॒धे ज॒ठरे॑ वावशा॒नः । स॒ह॒स्रियं॒-वाँज॒मत्य॒-न्न सप्तिग्ं॑ सस॒वान्-थ्सन्-थ्स्तू॑यसे जातवेदः ॥ अग्ने॑ दि॒वो अर्ण॒मच्छा॑ जिगा॒स्यच्छा॑ दे॒वाग्ं ऊ॑चिषे॒ धिष्णि॑या॒ ये । याः प॒रस्ता᳚-द्रोच॒ने सूर्य॑स्य॒ याश्चा॒ वस्ता॑-दुप॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ ॥ अग्ने॒ य-त्ते॑ दि॒वि वर्चः॑ पृथि॒व्यां-यँदोष॑धी- [पृथि॒व्यां-यँदोष॑धीषु, अ॒फ्सु वा॑ यजत्र ।] 15

-ष्व॒फ्सु वा॑ यजत्र । येना॒न्तरि॑क्ष-मु॒र्वा॑त॒तन्थ॑ त्वे॒ष-स्स भा॒नुर॑र्ण॒वो नृ॒चक्षाः᳚ ॥ पु॒री॒ष्या॑सो अ॒ग्नयः॑ प्राव॒णेभिः॑ स॒जोष॑सः । जु॒षन्ताग्ं॑ ह॒व्यमाहु॑तमनमी॒वा इषो॑ म॒हीः ॥ इडा॑मग्ने पुरु॒दग्ं सग्ं॑ स॒नि-ङ्गो-श्श॑श्वत्त॒मग्ं हव॑मानाय साध । स्यान्नः॑ सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावा-ऽग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू᳚त्व॒स्मे ॥ अ॒य-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । त-ञ्जा॒न- [त-ञ्जा॒नन्न्, अ॒ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो] 16

-न्न॑ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम् ॥ चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द परि॒चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्. योना॑वसीषदन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्ञ॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥ 17 ॥

(अ॒स्त्वो - ष॑धीषु - जा॒न - न्न॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

समि॑त॒ग्ं॒ सङ्क॑ल्पेथा॒ग्ं॒ सम्प्रि॑यौ रोचि॒ष्णू सु॑मन॒स्यमा॑नौ । इष॒मूर्ज॑म॒भि सं॒वँसा॑नौ॒ सं-वाँ॒-म्मनाग्ं॑सि॒ सं-व्रँ॒ता समु॑ चि॒त्तान्या-ऽक॑रम् ॥ अग्ने॑ पुरीष्याधि॒पा भ॑वा॒ त्व-न्नः॑ । इष॒मूर्जं॒-यँज॑मानाय धेहि ॥ पु॒री॒ष्य॑स्त्वम॑ग्ने रयि॒मा-न्पु॑ष्टि॒माग्ं अ॑सि । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽस॑दः ॥ भव॑त-न्न॒-स्सम॑नसौ॒ समो॑कसा [समो॑कसौ, अ॒रे॒पसौ᳚ ।] 18

-वरे॒पसौ᳚ । मा य॒ज्ञग्ं हिग्ं॑सिष्ट॒-म्मा य॒ज्ञप॑ति-ञ्जातवेदसौ शि॒वौ भ॑वतम॒द्य नः॑ ॥ मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी पु॑री॒ष्य॑म॒ग्निग्ग् स्वे योना॑वभारु॒खा । तां-विँश्वै᳚र्दे॒वैर्-ऋ॒तुभिः॑ संविँदा॒नः प्र॒जाप॑तिर्वि॒श्वक॑र्मा॒ वि मु॑ञ्चतु ॥ यद॒स्य पा॒रे रज॑स-श्शु॒क्र-ञ्ज्योति॒रजा॑यत । त-न्नः॑ पर्ष॒दति॒ द्विषो-ऽग्ने॑ वैश्वानर॒ स्वाहा᳚ ॥ नम॒-स्सु ते॑ निर्-ऋते विश्वरूपे- [विश्वरूपे, अ॒य॒स्मयं॒-विँ चृ॑ता] 19

-ऽय॒स्मयं॒-विँ चृ॑ता ब॒न्धमे॒तम् । य॒मेन॒ त्वं-यँ॒म्या॑ सं-विँदा॒नोत्त॒म-न्नाक॒मधि॑ रोहये॒मम् ॥ यत्ते॑ दे॒वी निर्-ऋ॑तिराब॒बन्ध॒ दाम॑ ग्री॒वास्व॑ विच॒र्त्यम् । इ॒द-न्ते॒ त-द्विष्यां॒-याँयु॑षो॒ न मद्ध्या॒दथा॑ जी॒वः पि॒तुम॑द्धि॒ प्रमु॑क्तः ॥ यस्या᳚स्ते अ॒स्याः क्रू॒र आ॒सञ्जु॒होम्ये॒षा-म्ब॒न्धाना॑मव॒सर्ज॑नाय । भूमि॒रिति॑ त्वा॒ जना॑ वि॒दुर्निर्-ऋ॑ति॒- [वि॒दुर्निर्-ऋ॑तिः, इति॑ त्वा॒ ऽह-म्परि॑] 20

-रिति॑ त्वा॒ ऽह-म्परि॑ वेद वि॒श्वतः॑ ॥ असु॑न्वन्त॒म य॑जमानमिच्छ स्ते॒नस्ये॒त्यान्-तस्क॑र॒स्यान् वे॑षि । अ॒न्य म॒स्म-दि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्-ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥ दे॒वीम॒ह-न्निर्-ऋ॑तिं॒-वँन्द॑मानः पि॒तेव॑ पु॒त्र-न्द॑सये॒ वचो॑भिः । विश्व॑स्य॒ या जाय॑मानस्य॒ वेद॒ शिरः॑ शिरः॒ प्रति॑ सू॒री वि च॑ष्टे ॥ नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नां॒-विँश्वा॑ रू॒पा-ऽभि च॑ष्टे॒ [रू॒पा-ऽभि च॑ष्टे, शची॑भिः ।] 21

शची॑भिः । दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॒र्मेन्द्रो॒ न त॑स्थौ सम॒रे प॑थी॒नाम् ॥ सं-वँ॑र॒त्रा द॑धातन॒ निरा॑हा॒वान् कृ॑णोतन । सि॒ञ्चाम॑हा अव॒टमु॒द्रिणं॑-वँ॒यं-विँश्वा-ऽहा-ऽद॑स्त॒मक्षि॑तम् ॥ निष्कृ॑ताहा-वमव॒टग्ं सु॑वर॒त्रग्ं सु॑षेच॒नम् । उ॒द्रिणग्ं॑ सिञ्चे॒ अक्षि॑तम् ॥ सीरा॑ युञ्जन्ति क॒वयो॑ यु॒गा वि त॑न्वते॒ पृथ॑क् । धीरा॑ दे॒वेषु॑ सुम्न॒या ॥ यु॒नक्त॒ सीरा॒ वि यु॒गा त॑नोत कृ॒ते योनौ॑ वपते॒ह [ ] 22

बीज᳚म् । गि॒रा च॑ श्रु॒ष्टि-स्सभ॑रा॒ अस॑न्नो॒ नेदी॑य॒ इ-थ्सृ॒ण्या॑ प॒क्वमा ऽय॑त् ॥ लाङ्ग॑ल॒-म्पवी॑रवग्ं सु॒शेवग्ं॑ सुम॒तिथ्स॑रु । उदि-त्कृ॑षति॒ गामवि॑-म्प्रफ॒र्व्य॑-ञ्च॒ पीव॑रीम् । प्र॒स्थाव॑-द्रथ॒वाह॑नम् ॥ शु॒न-न्नः॒ फाला॒ वि तु॑दन्तु॒ भूमिग्ं॑ शु॒न-ङ्की॒नाशा॑ अ॒भि य॑न्तु वा॒हान् । शु॒न-म्प॒र्जन्यो॒ मधु॑ना॒ पयो॑भि॒-श्शुना॑सीरा शु॒नम॒स्मासु॑ धत्तम् ॥ काम॑-ङ्कामदुघे धुक्ष्व मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च । इन्द्रा॑या॒ग्नये॑ पू॒ष्ण ओष॑धीभ्यः प्र॒जाभ्यः॑ ॥घृ॒तेन॒ सीता॒ मधु॑ना॒ सम॑क्ता॒ विश्वै᳚र्दे॒वैरनु॑मता म॒रुद्भिः॑ । ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒-ऽस्मान्-थ्सी॑ते॒ पय॑सा॒-ऽभ्या-व॑वृथ्स्व ॥ 23 ॥

(समो॑कसौ-विश्वरूपे-वि॒दुर्निर्-ऋ॑ति-र॒भि च॑ष्ट-इ॒ह-मि॒त्राय॒-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 5)

या जा॒ता ओष॑धयो दे॒वेभ्य॑स्त्रियु॒ग-म्पु॒रा । मन्दा॑मि ब॒भ्रूणा॑म॒हग्ं श॒त-न्धामा॑नि स॒प्त च॑ ॥ श॒तं-वोँ॑ अब॒-न्धामा॑नि स॒हस्र॑मु॒त वो॒ रुहः॑ । अथा॑ शतक्रत्वो यू॒यमि॒म-म्मे॑ अग॒द-ङ्कृ॑त ॥ पुष्पा॑वतीः प्र॒सूव॑तीः फ॒लिनी॑रफ॒ला उ॒त । अश्वा॑ इव स॒जित्व॑री-र्वी॒रुधः॑ पारयि॒ष्णवः॑ ॥ ओष॑धी॒रिति॑ मातर॒-स्तद्वो॑ देवी॒-रुप॑ ब्रुवे । रपाग्ं॑सि विघ्न॒तीरि॑त॒ रप॑- [विघ्न॒तीरि॑त॒ रपः॑, चा॒तय॑मानाः ।] 24

-श्चा॒तय॑मानाः ॥ अ॒श्व॒त्थे वो॑ नि॒षद॑न-म्प॒र्णे वो॑ वस॒तिः कृ॒ता । गो॒भाज॒ इ-त्किला॑सथ॒ य-थ्स॒नव॑थ॒ पूरु॑षम् ॥ यद॒हं-वाँ॒जय॑-न्नि॒मा ओष॑धी॒र्॒हस्त॑ आद॒धे । आ॒त्मा यक्ष्म॑स्य नश्यति पु॒रा जी॑व॒गृभो॑ यथा ॥ यदोष॑धय-स्स॒ङ्गच्छ॑न्ते॒ राजा॑न॒-स्समि॑ता विव । विप्र॒-स्स उ॑च्यते भि॒षग्र॑क्षो॒हा ऽमी॑व॒ चात॑नः ॥ निष्कृ॑ति॒-र्नाम॑वो मा॒ता-ऽथा॑ यू॒यग्ग्स्थ॒ सङ्कृ॑तीः । स॒राः प॑त॒त्रिणी᳚- [स॒राः प॑त॒त्रिणीः᳚, स्थ॒न॒ यदा॒ मय॑ति॒] 25

-स्थन॒ यदा॒ मय॑ति॒ निष्कृ॑त ॥ अ॒न्या वो॑ अ॒न्याम॑व-त्व॒न्या-ऽन्यस्या॒ उपा॑वत । ता-स्सर्वा॒ ओष॑धय-स्संविँदा॒ना इ॒द-म्मे॒ प्राव॑ता॒ वचः॑ ॥ उच्छुष्मा॒ ओष॑धीना॒-ङ्गावो॑ गो॒ष्ठा दि॑वेरते । धनग्ं॑ सनि॒ष्यन्ती॑ नामा॒त्मान॒-न्तव॑ पूरुष ॥ अति॒ विश्वाः᳚ परि॒ष्ठास्ते॒न इ॑व व्र॒जम॑क्रमुः । ओष॑धयः॒ प्राचु॑च्यवु॒ र्य-त्कि-ञ्च॑ त॒नुवा॒ग्ं॒ रपः॑ ॥ या- [याः, त॒ आ॒त॒स्थु-रा॒त्मानं॒-याँ] 26

-स्त॑ आत॒स्थु-रा॒त्मानं॒-याँ आ॑विवि॒शुः परुः॑ परुः । तास्ते॒ यक्ष्मं॒-विँबा॑धन्ता मु॒ग्रो म॑द्ध्यम॒शीरि॑व ॥ सा॒कं-यँ॑क्ष्म॒ प्र प॑त श्ये॒नेन॑ किकिदी॒विना᳚ । सा॒कं-वाँत॑स्य॒-ध्राज्या॑ सा॒क-न्न॑श्य नि॒हाक॑या ॥ अ॒श्वा॒व॒तीग्ं सो॑मव॒ती मू॒र्जय॑न्ती॒ मुदो॑जसम् । आ वि॑थ्सि॒ सर्वा॒ ओष॑धीर॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये ॥ याः फ॒लिनी॒र्या अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पा याश्च॑ पु॒ष्पिणीः᳚ । बृह॒स्पति॑ प्रसूता॒ स्तानो॑ मुञ्च॒न्त्वग्ं ह॑सः ॥ या [याः, ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः॒] 27

ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः॒ प्रवि॑ष्टाः पृथि॒वीमनु॑ । तासा॒-न्त्वम॑स्युत्त॒मा प्रणो॑ जी॒वात॑वे-सुव ॥ अ॒व॒पत॑न्तीरवद-न्दि॒व ओष॑दयः॒ परि॑ । य-ञ्जी॒व म॒श्ञवा॑ महै॒ न स रि॑ष्याति॒ पूरु॑षः ॥ याश्चे॒द मु॑प-शृ॒ण्वन्ति॒ याश्च॑ दू॒र-म्परा॑गताः । इ॒ह स॒ङ्गत्य॒ ता-स्सर्वा॑ अ॒स्मै स-न्द॑त्त भेष॒जम् ॥ मा वो॑ रिष-त्खनि॒ता यस्मै॑ चा॒ह-ङ्खना॑मि वः । द्वि॒प-च्चतु॑ष्प-द॒स्माक॒ग्ं॒ सर्व॑-म॒स्त्वना॑तुरम् ॥ ओष॑धय॒-स्सं-वँ॑दन्ते॒ सोमे॑न स॒ह राज्ञा᳚ । यस्मै॑ क॒रोति॑ ब्राह्म॒णस्तग्ं रा॑ज-न्पारयामसि ॥ 28 ॥

(रपः॑ - पत॒त्रिणी॒- र्या - अग्ंह॑सो॒ याः - खना॑मि वो॒ - ऽष्टाद॑श च) (अ. 6)

मा नो॑ हिग्ंसीज्जनि॒ता यः पृ॑थि॒व्या यो वा॒ दिवग्ं॑ स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ । यश्चा॒पश्च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीर्ज॒जान॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ अ॒भ्याव॑र्तस्व पृथिवि य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । व॒पा-न्ते॑ अ॒ग्निरि॑षि॒तो-ऽव॑ सर्पतु ॥ अग्ने॒ य-त्ते॑ शु॒क्रं-यँच्च॒न्द्रं-यँ-त्पू॒तं-यँ-द्य॒ज्ञिय᳚म् । त-द्दे॒वेभ्यो॑ भरामसि ॥ इष॒मूर्ज॑म॒हमि॒त आ [आ, द॒द॒ ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॑] 29

द॑द ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॑ अ॒मृत॑स्य॒ योनेः᳚ । आ नो॒ गोषु॑ विश॒त्वौष॑धीषु॒ जहा॑मि से॒दिमनि॑रा॒ममी॑वाम् ॥ अग्ने॒ तव॒ श्रवो॒ वयो॒ महि॑ भ्राजन्त्य॒र्चयो॑ विभावसो । बृह॑-द्भानो॒ शव॑सा॒ वाज॑मु॒क्थ्य॑-न्दधा॑सि दा॒शुषे॑ कवे ॥ इ॒र॒ज्यन्न॑ग्ने प्रथयस्व ज॒न्तुभि॑र॒स्मे रायो॑ अमर्त्य । स द॑र्श॒तस्य॒ वपु॑षो॒ वि रा॑जसि पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं र॒यिम् ॥ ऊर्जो॑ नपा॒ज्जात॑वेद-स्सुश॒स्तिभि॒-र्मन्द॑स्व [ ] 30

धी॒तिभि॑र्हि॒तः । त्वे इष॒-स्स-न्द॑धु॒-र्भूरि॑रेतस-श्चि॒त्रो त॑यो वा॒मजा॑ताः ॥ पा॒व॒कव॑र्चा-श्शु॒क्रव॑र्चा॒ अनू॑नवर्चा॒ उदि॑यर्षि भा॒नुना᳚ । पु॒त्रः पि॒तरा॑ वि॒चर॒न्नुपा॑वस्यु॒भे पृ॑णक्षि॒ रोद॑सी ॥ ऋ॒तावा॑न-म्महि॒षं-विँ॒श्वच॑र्षणिम॒ग्निग्ं सु॒म्नाय॑ दधिरे पु॒रो जनाः᳚ । श्रुत्क॑र्णग्ं स॒प्रथ॑स्तम-न्त्वा गि॒रा दैव्य॒-म्मानु॑षा यु॒गा ॥ नि॒ष्क॒र्तार॑-मद्ध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तस॒-ङ्क्षय॑न्त॒ग्ं॒ राध॑से म॒हे । रा॒ति-म्भृगू॑णामु॒शिज॑-ङ्क॒विक्र॑तु-म्पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं - [सान॒सिम्, र॒यिम् ।] 31

र॒यिम् ॥ चितः॑ स्थ परि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्व॒-न्तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा-स्सी॑दत ॥ आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ स-न्ते॒ पयाग्ं॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒-स्सं-वृँष्णि॑या-न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवाग्॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥ 32 ॥

(आ - मन्द॑स्व - सान॒सि - मेका॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 7)

अ॒भ्य॑स्था॒-द्विश्वाः॒ पृत॑ना॒ अरा॑ती॒स्तद॒ग्निरा॑ह॒ तदु॒ सोम॑ आह । बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता तन्म॑ आह पू॒षा मा॑-ऽधा-थ्सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ॥ यदक्र॑न्दः प्रथ॒म-ञ्जाय॑मान उ॒द्यन्-थ्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् । श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उप॑स्तुत॒-ञ्जनि॑म॒ त-त्ते॑ अर्वन्न् ॥ अ॒पा-म्पृ॒ष्ठम॑सि॒ योनि॑र॒ग्ने-स्स॑मु॒द्रम॒भितः॒ पिन्व॑मानम् । वर्ध॑मान-म्म॒ह [वर्ध॑मान-म्म॒हः, आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो] 33

आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो मात्र॑या वरि॒णा प्र॑थस्व ॥ ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒द्वि सी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः । स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् । स दा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒- [पृथि॒वीमनु॑, द्यामि॒म-ञ्च॒] 34

-द्यामि॒म-ञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः᳚ ॥ नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वीमनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये॑ वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 35 ॥

(म॒हो - ऽनु॑ - यातु॒धाना॑ना॒ - मेका॑दश च) (अ. 8)

ध्रु॒वा-ऽसि॑ ध॒रुणा-ऽस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा॒ सुकृ॑ता । मा त्वा॑ समु॒द्र उद्व॑धी॒न्मा सु॑प॒र्णो व्य॑थमाना पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह ॥ प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु पृथि॒व्याः पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वती॒-म्प्रथो॑-ऽसि पृथि॒व्य॑सि॒ भूर॑सि॒ भूमि॑र॒स्यदि॑तिरसि वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य ध॒र्त्री पृ॑थि॒वीं-यँ॑च्छ पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह पृथि॒वी-म्मा हिग्ं॑सी॒र्विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ [प्रति॒ष्ठायै᳚, च॒रित्रा॑या॒-] 36

च॒रित्रा॑या॒-ऽग्निस्त्वा॒-ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ काण्डा᳚-त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षःपरुषः॒ परि॑ । ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्र त॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च ॥ या श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि । तस्या᳚स्ते देवीष्टके वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ॥ अषा॑ढा-ऽसि॒ सह॑माना॒ सह॒स्वारा॑ती॒-स्सह॑स्वारातीय॒त-स्सह॑स्व॒ पृत॑ना॒-स्सह॑स्व पृतन्य॒तः । स॒हस्र॑वीर्या- [स॒हस्र॑वीर्या, अ॒सि॒ सा मा॑ जिन्व ।] 37

-ऽसि॒ सा मा॑ जिन्व ॥ मधु॒ वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः । माद्ध्वी᳚र्न-स्स॒न्त्वोष॑धीः ॥ मधु॒ नक्त॑मु॒तोषसि॒ मधु॑म॒-त्पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ । मधु॒ द्यौर॑स्तु नः पि॒ता ॥ मधु॑मा-न्नो॒ वन॒स्पति॒-र्मधु॑माग्ं अस्तु॒ सूर्यः॑ । माद्ध्वी॒र्गावो॑ भवन्तु नः ॥ म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒ता-न्नो॒ भरी॑मभिः ॥ त-द्विष्णोः᳚ पर॒म- [पर॒मम्, प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति] 38

-म्प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयः॑ । दि॒वीव॒ चक्षु॒रात॑तम् ॥ ध्रु॒वा-ऽसि॑ पृथिवि॒ सह॑स्व पृतन्य॒तः । स्यू॒ता दे॒वेभि॑र॒मृते॒ना ऽऽगाः᳚ ॥ यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुच॑ उद्य॒तो दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । ताभि॒-स्सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि ॥ या वो॑ देवा॒-स्सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुचः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभि॒-स्सर्वा॑भी॒ रुच॑-न्नो धत्त बृहस्पते ॥ वि॒रा- [वि॒राट्, ज्योति॑रधारय-] 39

-ड्ज्योति॑रधारय-थ्स॒म्रा-ड्ज्योति॑रधारय-थ्स्व॒रा-ड्ज्योति॑रधारयत् ॥ अग्ने॑ यु॒क्ष्वा हि ये तवाश्वा॑सो देव सा॒धवः॑ । अरं॒-वँह॑न्त्या॒शवः॑ ॥ यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑मा॒ग्ं॒ अश्वाग्ं॑ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्य-स्स॑दः ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒म-ञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त [ ] 40

होत्राः᳚ ॥ अभू॑दि॒दं-विँश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ वाजि॑नम॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ च । अ॒ग्निर्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मा-न्रु॒क्मो वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वान् ॥ ऋ॒चे त्वा॑ रु॒चे त्वा॒ समि-थ्स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेनाः᳚ । अ॒न्तर्हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः ॥ घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि चा॑कशीमि । हि॒र॒ण्ययो॑ वेत॒सो मद्ध्य॑ आसाम् ॥ तस्मिन्᳚थ्सुप॒र्णो म॑धु॒कृ-त्कु॑ला॒यी भज॑न्नास्ते॒ मधु॑ दे॒वता᳚भ्यः । तस्या॑ स ते॒ हर॑य-स्स॒प्त तीरे᳚ स्व॒धा-न्दुहा॑ना अ॒मृत॑स्य॒ धारा᳚म् ॥ 41 ॥

(प्र॒ति॒ष्ठायै॑ - स॒हस्र॑वीर्या - पर॒मं - ँवि॒राट्थ् - स॒प्त - तीरे॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

आ॒दि॒त्य-ङ्गर्भ॒-म्पय॑सा सम॒ञ्जन्-थ्स॒हस्र॑स्य प्रति॒मां-विँ॒श्वरू॑पम् । परि॑ वृङ्ग्धि॒ हर॑सा॒ मा-ऽभि मृ॑क्ष-श्श॒तायु॑ष-ङ्कृणुहि ची॒यमा॑नः ॥ इ॒म-म्मा हिग्ं॑सीर्द्वि॒पाद॑-म्पशू॒नाग्ं सह॑स्राक्ष॒ मेध॒ आ ची॒यमा॑नः । म॒युमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ वात॑स्य॒ ध्राजिं॒-वँरु॑णस्य॒ नाभि॒मश्व॑-ञ्जज्ञा॒नग्ं स॑रि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ । शिशु॑-न्न॒दीना॒ग्ं॒ हरि॒मद्रि॑बुद्ध॒मग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः [मा हिग्ं॑सीः, प॒र॒मे व्यो॑मन्न् ।] 42

पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ इ॒म-म्मा हिग्ं॑सी॒रेक॑शफ-म्पशू॒ना-ङ्क॑निक्र॒दं-वाँ॒जिनं॒-वाँजि॑नेषु । गौ॒रमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ अज॑स्र॒मिन्दु॑मरु॒ष-म्भु॑र॒ण्युम॒ग्निमी॑डे पू॒र्वचि॑त्तौ॒ नमो॑भिः । स पर्व॑भिर्-ऋतु॒शः कल्प॑मानो॒ गा-म्मा हिग्ं॑सी॒रदि॑तिं-विँ॒राज᳚म् ॥ इ॒मग्ं स॑मु॒द्रग्ं श॒तधा॑र॒मु-थ्सं॑-व्यँ॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ । घृ॒त-न्दुहा॑ना॒-मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा [-मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा, हि॒ग्ं॒सीः॒ प॒र॒मे व्यो॑मन्न् ।] 43

हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् । ग॒व॒यमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ वरू᳚त्रि॒-न्त्वष्टु॒र्वरु॑णस्य॒ नाभि॒मवि॑-ञ्जज्ञा॒नाग्ं रज॑सः॒ पर॑स्मात् । म॒हीग्ं सा॑ह॒स्रीमसु॑रस्य मा॒यामग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ इ॒मामू᳚र्णा॒युं-वँरु॑णस्य मा॒या-न्त्वच॑-म्पशू॒ना-न्द्वि॒पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदाम् । त्वष्टुः॑ प्र॒जाना᳚-म्प्रथ॒म-ञ्ज॒नित्र॒मग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् । उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑ [उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑, ते॒ दि॒शा॒मि॒ तेन॑] 44

ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ यो अ॒ग्निर॒ग्नेस्त-प॒सो-ऽधि॑ जा॒त-श्शोचा᳚-त्पृथि॒व्या उ॒त वा॑ दि॒वस्परि॑ । येन॑ प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा॒ व्यान॒-ट्तम॑ग्ने॒ हेडः॒ परि॑ ते वृणक्तु ॥ अ॒जा ह्य॑ग्नेरज॑निष्ट॒ गर्भा॒-थ्सा वा अ॑पश्यज्जनि॒तार॒मग्रे᳚ । तया॒ रोह॑माय॒न्नुप॒ मेद्ध्या॑स॒स्तया॑ दे॒वा दे॒वता॒मग्र॑ आयन्न् । श॒र॒भ-( )-मा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ निषी॑द ॥ 45 ॥

(अग्ने॒ मा हिग्ं॑सी॒ - रग्ने॒ मोष्ट्र॑मा - र॒ण्यमनु॑ - शर॒भन् - नव॑ च) (अ. 10)

(आ॒दि॒त्य मि॒मन्द्वि॒पादे॑ म॒युं-वाँत॒स्या ऽश्व॑ मि॒म मेक॑शफ ङ्गौ॒रम ज॑स्रङ्गव॒यं-वँरू᳚त्रि॒ मवि॑ मि॒मामू᳚र्णा॒र्यु मुष्ट्रं॒-योँ अ॒ग्नि-श्श॑र॒भं )

इन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ना दि॒वः परि॒ वाजे॑षु भूषथः । तद्वा᳚-ञ्चेति॒ प्रवी॒र्य᳚म् ॥ श्ञथ॑-द्वृ॒त्रमु॒त स॑नोति॒ वाज॒मिन्द्रा॒ यो अ॒ग्नी सहु॑री सप॒र्यात् । इ॒र॒ज्यन्ता॑ वस॒व्य॑स्य॒ भूरे॒-स्सह॑स्तमा॒ सह॑सा वाज॒यन्ता᳚ ॥ प्र च॑र्ष॒णिभ्यः॑ पृतना॒ हवे॑षु॒ प्र पृ॑थि॒व्या रि॑रिचाथे दि॒वश्च॑ । प्र सिन्धु॑भ्यः॒ प्रगि॒रिभ्यो॑ महि॒त्वा प्रेन्द्रा᳚ग्नी॒ विश्वा॒ भुव॒ना-ऽत्य॒न्या ॥ मरु॑तो॒ यस्य॒ हि [ ] 46

क्षये॑ पा॒था दि॒वो वि॑महसः । स सु॑गो॒पात॑मो॒ जनः॑ ॥ य॒ज्ञैर्वा॑ यज्ञवाहसो॒ विप्र॑स्य वा मती॒नाम् । मरु॑त-श्शृणु॒ता हव᳚म् ॥ श्रि॒यसे॒ क-म्भा॒नुभि॒-स्स-म्मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ । ते वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥ अव॑ ते॒ हेड॒, उदु॑त्त॒मम् ॥ कया॑ नश्चि॒त्र आ भु॑वदू॒ती स॒दा वृ॑ध॒-स्सखा᳚ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥ 47 ॥

को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते धु॒रि गा ऋ॒तस्य॒ शिमी॑वतो भा॒मिनो॑ दुर्हृणा॒यून् । आ॒सन्नि॑षून्. हृ॒थ्स्वसो॑ मयो॒भून्. य ए॑षा-म्भृ॒त्यामृ॒णध॒-थ्स जी॑वात् ॥ अग्ने॒ नया, ऽऽदे॒वाना॒ग्ं॒ शन्नो॑ भवन्तु॒, वाजे॑वाजे। अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒ सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुनः॑ ॥ वृषा॑ सोम द्यु॒माग्ं अ॑सि॒ वृषा॑ देव॒ वृष॑व्रतः । वृषा॒ धर्मा॑णि दधिषे ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण॒ , तत्त्वा॑ यामि॒त्व-न्नो॑ अग्ने॒स त्व-न्नो॑ अग्ने ॥ 48 ॥

(हि - वृ॒ता - म॒ - एका॑दश च ) (अ. 11)

(विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि - दि॒वस्प - र्यन्न॑प॒ते - ऽपे॑त॒ - समि॑तं॒ - ँया जा॒ता - मा नो॑ हिग्ंसी - द॒भ्य॑स्था-द्- ध्रु॒वा - ऽस्या॑दि॒त्यङ्गर्भ॒ - मिन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ - नैका॑दश )

(विष्णो॑ - रस्मिन्. ह॒व्ये - ति॑ त्वा॒-ऽहं - धी॒तिभि॒ - र्होत्रा॑ - अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत्)

(विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि॒, त्वन्नो॑ अग्ने॒ स त्वन्नो॑ अग्ने)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥