అష్టావక్ర ఉవాచ ॥
భావాభావవికారశ్చ స్వభావాదితి నిశ్చయీ ।
నిర్వికారో గతక్లేశః సుఖేనైవోపశామ్యతి ॥ 11-1॥
ఈశ్వరః సర్వనిర్మాతా నేహాన్య ఇతి నిశ్చయీ ।
అన్తర్గలితసర్వాశః శాన్తః క్వాపి న సజ్జతే ॥ 11-2॥
ఆపదః సమ్పదః కాలే దైవాదేవేతి నిశ్చయీ ।
తృప్తః స్వస్థేన్ద్రియో నిత్యం న వాఞ్ఛతి న శోచతి ॥ 11-3॥
సుఖదుఃఖే జన్మమృత్యూ దైవాదేవేతి నిశ్చయీ ।
సాధ్యాదర్శీ నిరాయాసః కుర్వన్నపి న లిప్యతే ॥ 11-4॥
చిన్తయా జాయతే దుఃఖం నాన్యథేహేతి నిశ్చయీ ।
తయా హీనః సుఖీ శాన్తః సర్వత్ర గలితస్పృహః ॥ 11-5॥
నాహం దేహో న మే దేహో బోధోఽహమితి నిశ్చయీ ।
కైవల్యమివ సమ్ప్రాప్తో న స్మరత్యకృతం కృతమ్ ॥ 11-6॥
ఆబ్రహ్మస్తమ్బపర్యన్తమహమేవేతి నిశ్చయీ ।
నిర్వికల్పః శుచిః శాన్తః ప్రాప్తాప్రాప్తవినిర్వృతః ॥ 11-7॥
నానాశ్చర్యమిదం విశ్వం న కిఞ్చిదితి నిశ్చయీ ।
నిర్వాసనః స్ఫూర్తిమాత్రో న కిఞ్చిదివ శామ్యతి ॥ 11-8॥
Roman (IAST) Transliteration
aṣṭāvakra uvāca ||
bhāvābhāvavikāraśca svabhāvāditi niścayī |
nirvikāro gatakleśaḥ sukhenaivopaśāmyati || 11-1||
īśvaraḥ sarvanirmātā nehānya iti niścayī |
antargalitasarvāśaḥ śāntaḥ kvāpi na sajjate || 11-2||
āpadaḥ sampadaḥ kāle daivādeveti niścayī |
tṛptaḥ svasthendriyo nityaṃ na vāñchati na śocati || 11-3||
sukhaduḥkhe janmamṛtyū daivādeveti niścayī |
sādhyādarśī nirāyāsaḥ kurvannapi na lipyate || 11-4||
cintayā jāyate duḥkhaṃ nānyatheheti niścayī |
tayā hīnaḥ sukhī śāntaḥ sarvatra galitaspṛhaḥ || 11-5||
nāhaṃ deho na me deho bodho'hamiti niścayī |
kaivalyamiva samprāpto na smaratyakṛtaṃ kṛtam || 11-6||
ābrahmastambaparyantamahameveti niścayī |
nirvikalpaḥ śuciḥ śāntaḥ prāptāprāptavinirvṛtaḥ || 11-7||
nānāścaryamidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścayī |
nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiñcidiva śāmyati || 11-8||
Sanskrit — Devanagari (original)
अष्टावक्र उवाच ॥
भावाभावविकारश्च स्वभावादिति निश्चयी ।
निर्विकारो गतक्लेशः सुखेनैवोपशाम्यति ॥ 11-1॥
ईश्वरः सर्वनिर्माता नेहान्य इति निश्चयी ।
अन्तर्गलितसर्वाशः शान्तः क्वापि न सज्जते ॥ 11-2॥
आपदः सम्पदः काले दैवादेवेति निश्चयी ।
तृप्तः स्वस्थेन्द्रियो नित्यं न वाञ्छति न शोचति ॥ 11-3॥
सुखदुःखे जन्ममृत्यू दैवादेवेति निश्चयी ।
साध्यादर्शी निरायासः कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ 11-4॥
चिन्तया जायते दुःखं नान्यथेहेति निश्चयी ।
तया हीनः सुखी शान्तः सर्वत्र गलितस्पृहः ॥ 11-5॥
नाहं देहो न मे देहो बोधोऽहमिति निश्चयी ।
कैवल्यमिव सम्प्राप्तो न स्मरत्यकृतं कृतम् ॥ 11-6॥
आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तमहमेवेति निश्चयी ।
निर्विकल्पः शुचिः शान्तः प्राप्ताप्राप्तविनिर्वृतः ॥ 11-7॥
नानाश्चर्यमिदं विश्वं न किञ्चिदिति निश्चयी ।
निर्वासनः स्फूर्तिमात्रो न किञ्चिदिव शाम्यति ॥ 11-8॥
aṣṭāvakra uvāca ||
bhāvābhāvavikāraśca svabhāvāditi niścayī |
nirvikāro gatakleśaḥ sukhenaivopaśāmyati || 11-1||
īśvaraḥ sarvanirmātā nehānya iti niścayī |
antargalitasarvāśaḥ śāntaḥ kvāpi na sajjate || 11-2||
āpadaḥ sampadaḥ kāle daivādeveti niścayī |
tṛptaḥ svasthendriyo nityaṃ na vāñchati na śocati || 11-3||
sukhaduḥkhe janmamṛtyū daivādeveti niścayī |
sādhyādarśī nirāyāsaḥ kurvannapi na lipyate || 11-4||
cintayā jāyate duḥkhaṃ nānyatheheti niścayī |
tayā hīnaḥ sukhī śāntaḥ sarvatra galitaspṛhaḥ || 11-5||
nāhaṃ deho na me deho bodho'hamiti niścayī |
kaivalyamiva samprāpto na smaratyakṛtaṃ kṛtam || 11-6||
ābrahmastambaparyantamahameveti niścayī |
nirvikalpaḥ śuciḥ śāntaḥ prāptāprāptavinirvṛtaḥ || 11-7||
nānāścaryamidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścayī |
nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiñcidiva śāmyati || 11-8||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.