ଅଷ୍ଟାଵକ୍ର ଉଵାଚ ॥
ଭାଵାଭାଵଵିକାରଶ୍ଚ ସ୍ଵଭାଵାଦିତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ନିର୍ଵିକାରୋ ଗତକ୍ଲେଶଃ ସୁଖେନୈଵୋପଶାମ୍ଯତି ॥ 11-1॥
ଈଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵନିର୍ମାତା ନେହାନ୍ଯ ଇତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ଅନ୍ତର୍ଗଲିତସର୍ଵାଶଃ ଶାନ୍ତଃ କ୍ଵାପି ନ ସଜ୍ଜତେ ॥ 11-2॥
ଆପଦଃ ସମ୍ପଦଃ କାଲେ ଦୈଵାଦେଵେତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ତୃପ୍ତଃ ସ୍ଵସ୍ଥେନ୍ଦ୍ରିଯୋ ନିତ୍ଯଂ ନ ଵାଞ୍ଛତି ନ ଶୋଚତି ॥ 11-3॥
ସୁଖଦୁଃଖେ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୂ ଦୈଵାଦେଵେତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ସାଧ୍ଯାଦର୍ଶୀ ନିରାଯାସଃ କୁର୍ଵନ୍ନପି ନ ଲିପ୍ଯତେ ॥ 11-4॥
ଚିନ୍ତଯା ଜାଯତେ ଦୁଃଖଂ ନାନ୍ଯଥେହେତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ତଯା ହୀନଃ ସୁଖୀ ଶାନ୍ତଃ ସର୍ଵତ୍ର ଗଲିତସ୍ପୃହଃ ॥ 11-5॥
ନାହଂ ଦେହୋ ନ ମେ ଦେହୋ ବୋଧୋଽହମିତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
କୈଵଲ୍ଯମିଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ନ ସ୍ମରତ୍ଯକୃତଂ କୃତମ୍ ॥ 11-6॥
ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତମହମେଵେତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପଃ ଶୁଚିଃ ଶାନ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ତାପ୍ରାପ୍ତଵିନିର୍ଵୃତଃ ॥ 11-7॥
ନାନାଶ୍ଚର୍ଯମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ନ କିଞ୍ଚିଦିତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ନିର୍ଵାସନଃ ସ୍ଫୂର୍ତିମାତ୍ରୋ ନ କିଞ୍ଚିଦିଵ ଶାମ୍ଯତି ॥ 11-8॥
Roman (IAST) Transliteration
aṣṭāvakra uvāca ||
bhāvābhāvavikāraśca svabhāvāditi niścayī |
nirvikāro gatakleśaḥ sukhenaivopaśāmyati || 11-1||
īśvaraḥ sarvanirmātā nehānya iti niścayī |
antargalitasarvāśaḥ śāntaḥ kvāpi na sajjate || 11-2||
āpadaḥ sampadaḥ kāle daivādeveti niścayī |
tṛptaḥ svasthendriyo nityaṃ na vāñchati na śocati || 11-3||
sukhaduḥkhe janmamṛtyū daivādeveti niścayī |
sādhyādarśī nirāyāsaḥ kurvannapi na lipyate || 11-4||
cintayā jāyate duḥkhaṃ nānyatheheti niścayī |
tayā hīnaḥ sukhī śāntaḥ sarvatra galitaspṛhaḥ || 11-5||
nāhaṃ deho na me deho bodho'hamiti niścayī |
kaivalyamiva samprāpto na smaratyakṛtaṃ kṛtam || 11-6||
ābrahmastambaparyantamahameveti niścayī |
nirvikalpaḥ śuciḥ śāntaḥ prāptāprāptavinirvṛtaḥ || 11-7||
nānāścaryamidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścayī |
nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiñcidiva śāmyati || 11-8||
Sanskrit — Devanagari (original)
अष्टावक्र उवाच ॥
भावाभावविकारश्च स्वभावादिति निश्चयी ।
निर्विकारो गतक्लेशः सुखेनैवोपशाम्यति ॥ 11-1॥
ईश्वरः सर्वनिर्माता नेहान्य इति निश्चयी ।
अन्तर्गलितसर्वाशः शान्तः क्वापि न सज्जते ॥ 11-2॥
आपदः सम्पदः काले दैवादेवेति निश्चयी ।
तृप्तः स्वस्थेन्द्रियो नित्यं न वाञ्छति न शोचति ॥ 11-3॥
सुखदुःखे जन्ममृत्यू दैवादेवेति निश्चयी ।
साध्यादर्शी निरायासः कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ 11-4॥
चिन्तया जायते दुःखं नान्यथेहेति निश्चयी ।
तया हीनः सुखी शान्तः सर्वत्र गलितस्पृहः ॥ 11-5॥
नाहं देहो न मे देहो बोधोऽहमिति निश्चयी ।
कैवल्यमिव सम्प्राप्तो न स्मरत्यकृतं कृतम् ॥ 11-6॥
आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तमहमेवेति निश्चयी ।
निर्विकल्पः शुचिः शान्तः प्राप्ताप्राप्तविनिर्वृतः ॥ 11-7॥
नानाश्चर्यमिदं विश्वं न किञ्चिदिति निश्चयी ।
निर्वासनः स्फूर्तिमात्रो न किञ्चिदिव शाम्यति ॥ 11-8॥
aṣṭāvakra uvāca ||
bhāvābhāvavikāraśca svabhāvāditi niścayī |
nirvikāro gatakleśaḥ sukhenaivopaśāmyati || 11-1||
īśvaraḥ sarvanirmātā nehānya iti niścayī |
antargalitasarvāśaḥ śāntaḥ kvāpi na sajjate || 11-2||
āpadaḥ sampadaḥ kāle daivādeveti niścayī |
tṛptaḥ svasthendriyo nityaṃ na vāñchati na śocati || 11-3||
sukhaduḥkhe janmamṛtyū daivādeveti niścayī |
sādhyādarśī nirāyāsaḥ kurvannapi na lipyate || 11-4||
cintayā jāyate duḥkhaṃ nānyatheheti niścayī |
tayā hīnaḥ sukhī śāntaḥ sarvatra galitaspṛhaḥ || 11-5||
nāhaṃ deho na me deho bodho'hamiti niścayī |
kaivalyamiva samprāpto na smaratyakṛtaṃ kṛtam || 11-6||
ābrahmastambaparyantamahameveti niścayī |
nirvikalpaḥ śuciḥ śāntaḥ prāptāprāptavinirvṛtaḥ || 11-7||
nānāścaryamidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścayī |
nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiñcidiva śāmyati || 11-8||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.