ශ්රීරාධාකෘෂ්ණාභ්යාං නමඃ .
ශ්රීමද්භාගවතපුරාණම් .
ඒකාදශඃ ස්කන්ධඃ . උද්ධව ගීතා .
අථ ප්රථමෝ(අ)ධ්යායඃ .
ශ්රීබාදරායණිඃ උවාච .
කෘත්වා දෛත්යවධං කෘෂ්ණඃ සරමඃ යදුභිඃ වෘතඃ .
භුවඃ අවතාරවත් භාරං ජවිෂ්ඨන් ජනයන් කලිම් .. 1..
යේ කෝපිතාඃ සුබහු පාණ්ඩුසුතාඃ සපත්නෛඃ
දුර්ද්යූතහේලනකචග්රහණ ආදිභිඃ තාන් .
කෘත්වා නිමිත්තං ඉතර ඉතරතඃ සමේතාන්
හත්වා නෘපාන් නිරහරත් ක්ෂිතිභාරං ඊශඃ .. 2..
භූභාරරාජපෘතනා යදුභිඃ නිරස්ය
ගුප්තෛඃ ස්වබාහුභිඃ අචින්තයත් අප්රමේයඃ .
මන්යේ අවනේඃ නනු ගතඃ අපි අගතං හි භාරම්
යත් යාදවං කුලං අහෝ හි අවිෂහ්යං ආස්තේ .. 3..
න ඒව අන්යතඃ පරිභවඃ අස්ය භවේත් කථඤ්චිත්
මත් සංශ්රයස්ය විභව උන්නහන් අස්ය නිත්යම් .
අන්තඃකලිං යදුකුලස්ය විධ්හාය වේණුඃ
තම්බස්ය වහ්නිං ඉව ශාන්තිං උපෛමි ධාම .. 4..
ඒවං ව්යවසිතඃ රාජන් සත්යසඞ්කල්පඃ ඊශ්වරඃ .
ශාපව්යාජේන විප්රාණාං සඤ්ජහ්වේ ස්වකුලං විභුඃ .. 5..
ස්වමූර්ත්යා ලෝකලාවණ්යනිර්මුක්ත්යා ලෝචනං නෘණාම් .
ගීර්භිඃ තාඃ ස්මරතාං චිත්තං පදෛඃ තාන් ඊක්ෂතාං ක්රියා .. 6..
ආච්ඡිද්ය කීර්තිං සුශ්ලෝකාං විතත්ය හි අඤ්ජසා නු කෞ .
තමඃ අනයා තරිෂ්යන්ති ඉති අගාත් ස්වං පදං ඊශ්වරඃ .. 7..
රාජා උවාච .
බ්රහ්මණ්යානාං වදාන්යානාං නිත්යං වෘද්ධෞපසේවිනාම් .
විප්රශාපඃ කථං අභූත් වෘෂ්ණීනාං කෘෂ්ණචේතසාම් .. 8..
යත් නිමිත්තඃ සඃ වෛ ශාපඃ යාදෘශඃ ද්විජසත්තම .
කථං ඒකාත්මනාං භේදඃ ඒතත් සර්වං වදස්ව මේ .. 9..
ශ්රීශුකඃ උවාච .
බිභ්රත් වපුඃ සකලසුන්දරසන්නිවේශම්
කර්මාචරන් භුවි සුමඞ්ගලං ආප්තකාමඃ .
ආස්ථාය ධාම රමමාණඃ උදාරකීර්තිඃ
සංහර්තුං ඓච්ඡත කුලං ස්ථිතකෘත්යශේෂඃ .. 10..
කර්මාණි පුණ්යනිවහානි සුමඞ්ගලානි
ගායත් ජගත් කලිමලාපහරාණි කෘත්වා .
කාල ආත්මනා නිවසතා යදුදේවගේහේ
පිණ්ඩාරකං සමගමන් මුනයඃ නිසෘෂ්ටාඃ .. 11..
විශ්වාමිත්රඃ අසිතඃ කණ්වඃ දුර්වාසාඃ භෘගුඃ අඞ්ගිරාඃ .
කශ්යපඃ වාමදේවඃ අත්රිඃ වසිෂ්ඨඃ නාරද ආදයඃ .. 12..
ක්රීඩන්තඃ තාන් උපව්රජ්ය කුමාරාඃ යදුනන්දනාඃ .
උපසඞ්ගෘහ්ය පප්රච්ඡුඃ අවිනීතා විනීතවත් .. 13..
තේ වේෂයිත්වා ස්ත්රීවේෂෛඃ සාම්බං ජාම්බවතීසුතම් .
ඒෂා පෘච්ඡති වඃ විප්රාඃ අන්තර්වත් න්යසිත ඊක්ෂණා .. 14..
ප්රෂ්ටුං විලජ්ජති සාක්ෂාත් ප්රබ්රූත අමෝඝදර්ශනාඃ .
ප්රසෝෂ්යන්ති පුත්රකාමා කිංස්විත් සඤ්ජනයිෂ්යති .. 15..
ඒවං ප්රලබ්ධ්වා මුනයඃ තාන් ඌචුඃ කුපිතා නෘප .
ජනයිෂ්යති වඃ මන්දාඃ මුසලං කුලනාශනම් .. 16..
තත් ශඍත්වා තේ අතිසන්ත්රස්තාඃ විමුච්ය සහසෝදරම් .
සාම්බස්ය දදෘශුඃ තස්මින් මුසලං ඛලු අයස්මයම් .. 17..
කිං කෘතං මන්දභාග්යෛඃ කිං වදිෂ්යන්ති නඃ ජනාඃ .
ඉති විහ්වලිතාඃ ගේහාන් ආදාය මුසලං යයුඃ .. 18..
තත් ච උපනීය සදසි පරිම්ලානමුඛශ්රියඃ .
රාජ්ඤඃ ආවේදයාන් චක්රුඃ සර්වයාදවසන්නිධෞ .. 19..
ශ්රුත්වා අමෝඝං විප්රශාපං දෘෂ්ට්වා ච මුසලං නෘප .
විස්මිතාඃ භයසන්ත්රස්තාඃ බභූවුඃ ද්වාරකෞකසඃ .. 20..
තත් චූර්ණයිත්වා මුසලං යදුරාජඃ සඃ ආහුකඃ .
සමුද්රසලිලේ ප්රාස්යත් ලෝහං ච අස්ය අවශේෂිතම් .. 21..
කශ්චිත් මත්ස්යඃ අග්රසීත් ලෝහං චූර්ණානි තරලෛඃ තතඃ .
උහ්යමානානි වේලායාං ලග්නානි ආසන් කිල ඓරිකාඃ .. 22..
මත්ස්යඃ ගෘහීතඃ මත්ස්යඝ්නෛඃ ජාලේන අන්යෛඃ සහ අර්ණවේ .
තස්ය උදරගතං ලෝහං සඃ ශල්යේ ලුබ්ධකඃ අකරෝත් .. 23..
භගවාන් ජ්ඤාතසර්වාර්ථඃ ඊශ්වරඃ අපි තදන්යථා .
කර්තුං න ඓච්ඡත් විප්රශාපං කාලරූපී අන්වමෝදත .. 24..
ඉති ශ්රීමද්භාගවතේ මහාපුරාණේ පාරමහංස්යාං
සංහිතායාමේකාදශස්කන්ධේ විප්රශාපෝ නාම ප්රථමෝ(අ)ධ්යායඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīrādhākṛṣṇābhyāṃ namaḥ |
śrīmadbhāgavatapurāṇam |
ekādaśaḥ skandhaḥ | uddhava gītā |
atha prathamo'dhyāyaḥ |
śrībādarāyaṇiḥ uvāca |
kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ saramaḥ yadubhiḥ vṛtaḥ |
bhuvaḥ avatāravat bhāraṃ javiṣṭhan janayan kalim || 1||
ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnaiḥ
durdyūtahelanakacagrahaṇa ādibhiḥ tān |
kṛtvā nimittaṃ itara itarataḥ sametān
hatvā nṛpān niraharat kṣitibhāraṃ īśaḥ || 2||
bhūbhārarājapṛtanā yadubhiḥ nirasya
guptaiḥ svabāhubhiḥ acintayat aprameyaḥ |
manye avaneḥ nanu gataḥ api agataṃ hi bhāram
yat yādavaṃ kulaṃ aho hi aviṣahyaṃ āste || 3||
na eva anyataḥ paribhavaḥ asya bhavet kathañcit
mat saṃśrayasya vibhava unnahan asya nityam |
antaḥkaliṃ yadukulasya vidhhāya veṇuḥ
tambasya vahniṃ iva śāntiṃ upaimi dhāma || 4||
evaṃ vyavasitaḥ rājan satyasaṅkalpaḥ īśvaraḥ |
śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahve svakulaṃ vibhuḥ || 5||
svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām |
gīrbhiḥ tāḥ smaratāṃ cittaṃ padaiḥ tān īkṣatāṃ kriyā || 6||
ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hi añjasā nu kau |
tamaḥ anayā tariṣyanti iti agāt svaṃ padaṃ īśvaraḥ || 7||
rājā uvāca |
brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhaupasevinām |
vipraśāpaḥ kathaṃ abhūt vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām || 8||
yat nimittaḥ saḥ vai śāpaḥ yādṛśaḥ dvijasattama |
kathaṃ ekātmanāṃ bhedaḥ etat sarvaṃ vadasva me || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
bibhrat vapuḥ sakalasundarasanniveśam
karmācaran bhuvi sumaṅgalaṃ āptakāmaḥ |
āsthāya dhāma ramamāṇaḥ udārakīrtiḥ
saṃhartuṃ aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ || 10||
karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni
gāyat jagat kalimalāpaharāṇi kṛtvā |
kāla ātmanā nivasatā yadudevagehe
piṇḍārakaṃ samagaman munayaḥ nisṛṣṭāḥ || 11||
viśvāmitraḥ asitaḥ kaṇvaḥ durvāsāḥ bhṛguḥ aṅgirāḥ |
kaśyapaḥ vāmadevaḥ atriḥ vasiṣṭhaḥ nārada ādayaḥ || 12||
krīḍantaḥ tān upavrajya kumārāḥ yadunandanāḥ |
upasaṅgṛhya papracchuḥ avinītā vinītavat || 13||
te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam |
eṣā pṛcchati vaḥ viprāḥ antarvat nyasita īkṣaṇā || 14||
praṣṭuṃ vilajjati sākṣāt prabrūta amoghadarśanāḥ |
prasoṣyanti putrakāmā kiṃsvit sañjanayiṣyati || 15||
evaṃ pralabdhvā munayaḥ tān ūcuḥ kupitā nṛpa |
janayiṣyati vaḥ mandāḥ musalaṃ kulanāśanam || 16||
tat śaṛtvā te atisantrastāḥ vimucya sahasodaram |
sāmbasya dadṛśuḥ tasmin musalaṃ khalu ayasmayam || 17||
kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyaiḥ kiṃ vadiṣyanti naḥ janāḥ |
iti vihvalitāḥ gehān ādāya musalaṃ yayuḥ || 18||
tat ca upanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ |
rājñaḥ āvedayān cakruḥ sarvayādavasannidhau || 19||
śrutvā amoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa |
vismitāḥ bhayasantrastāḥ babhūvuḥ dvārakaukasaḥ || 20||
tat cūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ saḥ āhukaḥ |
samudrasalile prāsyat lohaṃ ca asya avaśeṣitam || 21||
kaścit matsyaḥ agrasīt lohaṃ cūrṇāni taralaiḥ tataḥ |
uhyamānāni velāyāṃ lagnāni āsan kila airikāḥ || 22||
matsyaḥ gṛhītaḥ matsyaghnaiḥ jālena anyaiḥ saha arṇave |
tasya udaragataṃ lohaṃ saḥ śalye lubdhakaḥ akarot || 23||
bhagavān jñātasarvārthaḥ īśvaraḥ api tadanyathā |
kartuṃ na aicchat vipraśāpaṃ kālarūpī anvamodata || 24||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe vipraśāpo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीराधाकृष्णाभ्यां नमः ।
श्रीमद्भागवतपुराणम् ।
एकादशः स्कन्धः । उद्धव गीता ।
अथ प्रथमोऽध्यायः ।
श्रीबादरायणिः उवाच ।
कृत्वा दैत्यवधं कृष्णः सरमः यदुभिः वृतः ।
भुवः अवतारवत् भारं जविष्ठन् जनयन् कलिम् ॥ 1॥
ये कोपिताः सुबहु पाण्डुसुताः सपत्नैः
दुर्द्यूतहेलनकचग्रहण आदिभिः तान् ।
कृत्वा निमित्तं इतर इतरतः समेतान्
हत्वा नृपान् निरहरत् क्षितिभारं ईशः ॥ 2॥
भूभारराजपृतना यदुभिः निरस्य
गुप्तैः स्वबाहुभिः अचिन्तयत् अप्रमेयः ।
मन्ये अवनेः ननु गतः अपि अगतं हि भारम्
यत् यादवं कुलं अहो हि अविषह्यं आस्ते ॥ 3॥
न एव अन्यतः परिभवः अस्य भवेत् कथञ्चित्
मत् संश्रयस्य विभव उन्नहन् अस्य नित्यम् ।
अन्तःकलिं यदुकुलस्य विध्हाय वेणुः
तम्बस्य वह्निं इव शान्तिं उपैमि धाम ॥ 4॥
एवं व्यवसितः राजन् सत्यसङ्कल्पः ईश्वरः ।
शापव्याजेन विप्राणां सञ्जह्वे स्वकुलं विभुः ॥ 5॥
स्वमूर्त्या लोकलावण्यनिर्मुक्त्या लोचनं नृणाम् ।
गीर्भिः ताः स्मरतां चित्तं पदैः तान् ईक्षतां क्रिया ॥ 6॥
आच्छिद्य कीर्तिं सुश्लोकां वितत्य हि अञ्जसा नु कौ ।
तमः अनया तरिष्यन्ति इति अगात् स्वं पदं ईश्वरः ॥ 7॥
राजा उवाच ।
ब्रह्मण्यानां वदान्यानां नित्यं वृद्धौपसेविनाम् ।
विप्रशापः कथं अभूत् वृष्णीनां कृष्णचेतसाम् ॥ 8॥
यत् निमित्तः सः वै शापः यादृशः द्विजसत्तम ।
कथं एकात्मनां भेदः एतत् सर्वं वदस्व मे ॥ 9॥
श्रीशुकः उवाच ।
बिभ्रत् वपुः सकलसुन्दरसन्निवेशम्
कर्माचरन् भुवि सुमङ्गलं आप्तकामः ।
आस्थाय धाम रममाणः उदारकीर्तिः
संहर्तुं ऐच्छत कुलं स्थितकृत्यशेषः ॥ 10॥
कर्माणि पुण्यनिवहानि सुमङ्गलानि
गायत् जगत् कलिमलापहराणि कृत्वा ।
काल आत्मना निवसता यदुदेवगेहे
पिण्डारकं समगमन् मुनयः निसृष्टाः ॥ 11॥
विश्वामित्रः असितः कण्वः दुर्वासाः भृगुः अङ्गिराः ।
कश्यपः वामदेवः अत्रिः वसिष्ठः नारद आदयः ॥ 12॥
क्रीडन्तः तान् उपव्रज्य कुमाराः यदुनन्दनाः ।
उपसङ्गृह्य पप्रच्छुः अविनीता विनीतवत् ॥ 13॥
ते वेषयित्वा स्त्रीवेषैः साम्बं जाम्बवतीसुतम् ।
एषा पृच्छति वः विप्राः अन्तर्वत् न्यसित ईक्षणा ॥ 14॥
प्रष्टुं विलज्जति साक्षात् प्रब्रूत अमोघदर्शनाः ।
प्रसोष्यन्ति पुत्रकामा किंस्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ 15॥
एवं प्रलब्ध्वा मुनयः तान् ऊचुः कुपिता नृप ।
जनयिष्यति वः मन्दाः मुसलं कुलनाशनम् ॥ 16॥
तत् शऋत्वा ते अतिसन्त्रस्ताः विमुच्य सहसोदरम् ।
साम्बस्य ददृशुः तस्मिन् मुसलं खलु अयस्मयम् ॥ 17॥
किं कृतं मन्दभाग्यैः किं वदिष्यन्ति नः जनाः ।
इति विह्वलिताः गेहान् आदाय मुसलं ययुः ॥ 18॥
तत् च उपनीय सदसि परिम्लानमुखश्रियः ।
राज्ञः आवेदयान् चक्रुः सर्वयादवसन्निधौ ॥ 19॥
श्रुत्वा अमोघं विप्रशापं दृष्ट्वा च मुसलं नृप ।
विस्मिताः भयसन्त्रस्ताः बभूवुः द्वारकौकसः ॥ 20॥
तत् चूर्णयित्वा मुसलं यदुराजः सः आहुकः ।
समुद्रसलिले प्रास्यत् लोहं च अस्य अवशेषितम् ॥ 21॥
कश्चित् मत्स्यः अग्रसीत् लोहं चूर्णानि तरलैः ततः ।
उह्यमानानि वेलायां लग्नानि आसन् किल ऐरिकाः ॥ 22॥
मत्स्यः गृहीतः मत्स्यघ्नैः जालेन अन्यैः सह अर्णवे ।
तस्य उदरगतं लोहं सः शल्ये लुब्धकः अकरोत् ॥ 23॥
भगवान् ज्ञातसर्वार्थः ईश्वरः अपि तदन्यथा ।
कर्तुं न ऐच्छत् विप्रशापं कालरूपी अन्वमोदत ॥ 24॥
इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां
संहितायामेकादशस्कन्धे विप्रशापो नाम प्रथमोऽध्यायः ॥
śrīrādhākṛṣṇābhyāṃ namaḥ |
śrīmadbhāgavatapurāṇam |
ekādaśaḥ skandhaḥ | uddhava gītā |
atha prathamo'dhyāyaḥ |
śrībādarāyaṇiḥ uvāca |
kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ saramaḥ yadubhiḥ vṛtaḥ |
bhuvaḥ avatāravat bhāraṃ javiṣṭhan janayan kalim || 1||
ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnaiḥ
durdyūtahelanakacagrahaṇa ādibhiḥ tān |
kṛtvā nimittaṃ itara itarataḥ sametān
hatvā nṛpān niraharat kṣitibhāraṃ īśaḥ || 2||
bhūbhārarājapṛtanā yadubhiḥ nirasya
guptaiḥ svabāhubhiḥ acintayat aprameyaḥ |
manye avaneḥ nanu gataḥ api agataṃ hi bhāram
yat yādavaṃ kulaṃ aho hi aviṣahyaṃ āste || 3||
na eva anyataḥ paribhavaḥ asya bhavet kathañcit
mat saṃśrayasya vibhava unnahan asya nityam |
antaḥkaliṃ yadukulasya vidhhāya veṇuḥ
tambasya vahniṃ iva śāntiṃ upaimi dhāma || 4||
evaṃ vyavasitaḥ rājan satyasaṅkalpaḥ īśvaraḥ |
śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahve svakulaṃ vibhuḥ || 5||
svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām |
gīrbhiḥ tāḥ smaratāṃ cittaṃ padaiḥ tān īkṣatāṃ kriyā || 6||
ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hi añjasā nu kau |
tamaḥ anayā tariṣyanti iti agāt svaṃ padaṃ īśvaraḥ || 7||
rājā uvāca |
brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhaupasevinām |
vipraśāpaḥ kathaṃ abhūt vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām || 8||
yat nimittaḥ saḥ vai śāpaḥ yādṛśaḥ dvijasattama |
kathaṃ ekātmanāṃ bhedaḥ etat sarvaṃ vadasva me || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
bibhrat vapuḥ sakalasundarasanniveśam
karmācaran bhuvi sumaṅgalaṃ āptakāmaḥ |
āsthāya dhāma ramamāṇaḥ udārakīrtiḥ
saṃhartuṃ aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ || 10||
karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni
gāyat jagat kalimalāpaharāṇi kṛtvā |
kāla ātmanā nivasatā yadudevagehe
piṇḍārakaṃ samagaman munayaḥ nisṛṣṭāḥ || 11||
viśvāmitraḥ asitaḥ kaṇvaḥ durvāsāḥ bhṛguḥ aṅgirāḥ |
kaśyapaḥ vāmadevaḥ atriḥ vasiṣṭhaḥ nārada ādayaḥ || 12||
krīḍantaḥ tān upavrajya kumārāḥ yadunandanāḥ |
upasaṅgṛhya papracchuḥ avinītā vinītavat || 13||
te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam |
eṣā pṛcchati vaḥ viprāḥ antarvat nyasita īkṣaṇā || 14||
praṣṭuṃ vilajjati sākṣāt prabrūta amoghadarśanāḥ |
prasoṣyanti putrakāmā kiṃsvit sañjanayiṣyati || 15||
evaṃ pralabdhvā munayaḥ tān ūcuḥ kupitā nṛpa |
janayiṣyati vaḥ mandāḥ musalaṃ kulanāśanam || 16||
tat śaṛtvā te atisantrastāḥ vimucya sahasodaram |
sāmbasya dadṛśuḥ tasmin musalaṃ khalu ayasmayam || 17||
kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyaiḥ kiṃ vadiṣyanti naḥ janāḥ |
iti vihvalitāḥ gehān ādāya musalaṃ yayuḥ || 18||
tat ca upanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ |
rājñaḥ āvedayān cakruḥ sarvayādavasannidhau || 19||
śrutvā amoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa |
vismitāḥ bhayasantrastāḥ babhūvuḥ dvārakaukasaḥ || 20||
tat cūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ saḥ āhukaḥ |
samudrasalile prāsyat lohaṃ ca asya avaśeṣitam || 21||
kaścit matsyaḥ agrasīt lohaṃ cūrṇāni taralaiḥ tataḥ |
uhyamānāni velāyāṃ lagnāni āsan kila airikāḥ || 22||
matsyaḥ gṛhītaḥ matsyaghnaiḥ jālena anyaiḥ saha arṇave |
tasya udaragataṃ lohaṃ saḥ śalye lubdhakaḥ akarot || 23||
bhagavān jñātasarvārthaḥ īśvaraḥ api tadanyathā |
kartuṃ na aicchat vipraśāpaṃ kālarūpī anvamodata || 24||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe vipraśāpo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.