6.3 - Chatvala Ddhishniya Nupavapati - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Sinhala Script

කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායාං ෂෂ්ඨකාණ්ඩේ තෘතීයඃ ප්රශ්නඃ - සෝමමන්ත්රබ්රාහ්මණනිරූපණං

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,

ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..

චාත්වා॑ලා॒-ද්ධිෂ්ණි॑යා॒නුප॑ වපති॒ යෝනි॒ර්වෛ ය॒ජ්ඤස්ය॒ චාත්වා॑ලං-යँ॒ජ්ඤස්ය॑ සයෝනි॒ත්වාය॑ දේ॒වා වෛ ය॒ජ්ඤ-ම්පරා॑-(අ)ජයන්ත॒ තමාග්නී᳚ද්ධ්රා॒-ත්පුන॒රපා॑ජයන්නේ॒තද්වෛ ය॒ජ්ඤස්යා-ප॑රාජිතං॒-යँදාග්නී᳚ද්ධ්රං॒-යँදාග්නී᳚ද්ධ්රා॒ද්ධිෂ්ණි॑යාන්. වි॒හර॑ති॒ යදේ॒ව ය॒ජ්ඤස්යා-ප॑රාජිත॒-න්තත॑ ඒ॒වෛන॒-ම්පුන॑ස්තනුතේ පරා॒ජිත්යේ॑ව॒ ඛලු॒ වා ඒ॒තේ ය॑න්ති॒ යේ බ॑හිෂ්පවමා॒නග්ං සර්ප॑න්ති බහිෂ්පවමා॒නේ ස්තු॒ත [ස්තු॒තේ, ආ॒හාග්නී॑ද॒ග්නීන්. වි] 1

ආ॒හාග්නී॑ද॒ග්නීන්. වි හ॑ර බ॒ර්॒හි-ස්ස්තෘ॑ණාහි පුරෝ॒ඩාශා॒ග්ං॒ අල॑-ඞ්කු॒ර්විති॑ ය॒ජ්ඤමේ॒වාප॒ජිත්ය॒ පුන॑ස්තන්වා॒නා ය॒න්ත්යඞ්ගා॑රෛ॒ර්ද්වේ සව॑නේ॒ වි හ॑රති ශ॒ලාකා॑භි-ස්තෘ॒තීයග්ං॑ සශුක්ර॒ත්වායාථෝ॒ ස-ම්භ॑රත්යේ॒වෛන॒ද්ධිෂ්ණි॑යා॒ වා අ॒මුෂ්මි॑න් ँලෝ॒කේ සෝම॑මරක්ෂ॒-න්තේභ්යෝ-(අ)ධි॒ සෝම॒මා-(අ)හ॑ර॒-න්ත ම॑න්ව॒වාය॒න්ත-ම්පර්ය॑විශ॒න්॒. ය ඒ॒වං-වේँද॑ වි॒න්දතේ॑ [ය ඒ॒වං-වේँද॑ වි॒න්දතේ᳚, ප॒රි॒වේ॒ෂ්ටාර॒-න්තේ] 2

පරිවේ॒ෂ්ටාර॒-න්තේ සෝ॑මපී॒ථේන॒ ව්යා᳚ර්ධ්යන්ත॒ තේ දේ॒වේෂු॑ සෝමපී॒ථමෛ᳚ච්ඡන්ත॒ තා-න්දේ॒වා අ॑බ්රුව॒-න්ද්වේද්වේ॒ නාම॑නී කුරුද්ධ්ව॒මථ॒ ප්ර වා॒-(අ)(අ)ඵ්ස්යථ॒ න වේත්ය॒ග්නයෝ॒ වා අථ॒ ධිෂ්ණි॑යා॒ස්තස්මා᳚-ද්ද්වි॒නාමා᳚ බ්රාහ්ම॒ණෝ-(අ)ර්ධු॑ක॒ස්තේෂාං॒-යේँ නේදි॑ෂ්ඨ-ම්ප॒ර්යවි॑ශ॒-න්තේ සෝ॑මපී॒ථ-ම්ප්රා-(අ)ප්නු॑වන්නාහව॒නීය॑ ආග්නී॒ද්ධ්රීයෝ॑ හෝ॒ත්රීයෝ॑ මාර්ජා॒ලීය॒ස්තස්මා॒-ත්තේෂු॑ ජුහ්වත්යති॒හාය॒ වෂ॑-ට්කරෝති॒ වි හ්යේ॑ [වි හි, ඒ॒තේ සෝ॑මපී॒ථේනා-(අ)(අ)ර්ධ්ය॑න්ත] 3

-තේ සෝ॑මපී॒ථේනා-(අ)(අ)ර්ධ්ය॑න්ත දේ॒වා වෛ යාඃ ප්රාචී॒-රාහු॑තී॒-රජු॑හවු॒ර්යේ පු॒රස්තා॒දසු॑රා॒ ආස॒-න්තාග් ස්තාභිඃ॒ ප්රාණු॑දන්ත॒ යාඃ ප්ර॒තීචී॒ර්යේ ප॒ශ්චාදසු॑රා॒ ආස॒-න්තාග්ස්තාභි॒-රපා॑නුදන්ත॒ ප්රාචී॑ර॒න්යා ආහු॑තයෝ හූ॒යන්තේ᳚ ප්ර॒ත්යඞ්ඞාසී॑නෝ॒ ධිෂ්ණි॑යා॒න්. ව්යාඝා॑රයති ප॒ශ්චාච්චෛ॒ව පුරස්තා᳚ච්ච॒ යජ॑මානෝ॒ භ්රාතෘ॑ව්යා॒-න්ප්ර ණු॑දතේ॒ තස්මා॒-ත්පරා॑චීඃ ප්ර॒ජාඃ ප්ර වී॑යන්තේ ප්ර॒තීචී᳚- [ප්ර॒තීචීඃ᳚, ජා॒ය॒න්තේ॒ ප්රා॒ණා වා ඒ॒තේ] 4

-ර්ජායන්තේ ප්රා॒ණා වා ඒ॒තේ යද්ධිෂ්ණි॑යා॒ යද॑ද්ධ්ව॒ර්යුඃ ප්ර॒ත්ය-න්ධිෂ්ණි॑යා-නති॒සර්පේ᳚-ත්ප්රා॒ණාන්-ථ්සඞ්ක॑ර්ෂේ-ත්ප්ර॒මායු॑ක-ස්ස්යා॒න්නාභි॒ර්වා ඒ॒ෂා ය॒ජ්ඤස්ය॒ යද්ධෝතෝ॒ර්ධ්වඃ ඛලු॒ වෛ නාභ්යෛ᳚ ප්රා॒ණෝ-(අ)වාං॑අපා॒නෝ යද॑ධ්ව॒ර්යුඃ ප්ර॒ත්යං හෝතා॑රමති॒සර්පේ॑දපා॒නේ ප්රා॒ණ-න්ද॑ධ්යා-ත්ප්ර॒මායු॑ක-ස්ස්යා॒න්නාද්ධ්ව॒ර්යුරුප॑ ගායේ॒-ද්වාග්වී᳚ර්යෝ॒ වා අ॑ද්ධ්ව॒ර්යු-ර්යද॑ද්ධ්ව॒ර්යුරු॑ප॒-ගායේ॑දු-ද්ගා॒ත්රේ [ ] 5

වාච॒ග්ං॒ ස-ම්ප්ර ය॑ච්ඡේ-දුප॒දාසු॑කා-(අ)ස්ය॒ වා-ඛ්ස්යා᳚ද්බ්රහ්මවා॒දිනෝ॑ වදන්ති॒ නාසග්ග්॑ස්ථිතේ॒ සෝමේ᳚-(අ)ද්ධ්ව॒ර්යුඃ ප්ර॒ත්යඞ්-ඛ්සදෝ-(අ)තී॑යා॒දථ॑ ක॒ථා දා᳚ක්ෂි॒ණානි॒ හෝතු॑මේති॒ යාමෝ॒ හි ස තේෂා॒-ඞ්කස්මා॒ අහ॑ දේ॒වා යාමං॒-වාँ-(අ)යා॑මං॒-වාँ-(අ)නු॑ ජ්ඤාස්ය॒න්තීත්යු-ත්ත॑රේ॒ණා-(අ)(අ)ග්නී᳚ද්ධ්ර-ම්ප॒රීත්ය॑ ජුහෝති දාක්ෂි॒ණානි॒ න ප්රා॒ණාන්ථ්ස-ඞ්ක॑ර්ෂති॒ න්ය॑න්යේ ධිෂ්ණි॑යා උ॒ප්යන්තේ॒ නාන්යේ යා-න්නි॒වප॑ති॒ තේන॒ තා-න්ප්රී॑ණාති॒ යා-න්නනි॒වප॑ති॒ යද॑නුදි॒ශති॒ තේන॒ තාන් .. 6 ..

(ස්තු॒තේ - වි॒න්දතේ॒ - හි - වී॑යන්තේ ප්ර॒තීචී॑ - රුද්ග්රා॒ත්ර - උ॒ප්යන්තේ॒ - චතු॑ර්දශ ච) (අ. 1)

සු॒ව॒ර්ගාය॒ වා ඒ॒තානි॑ ලෝ॒කාය॑ හූයන්තේ॒ ය-ද්වෛ॑සර්ජ॒නානි॒ ද්වාභ්යා॒-ඞ්ගාර්හ॑පත්යේ ජුහෝති ද්වි॒පා-ද්යජ॑මානඃ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා॒ ආග්නී᳚ද්ධ්රේ ජුහෝත්ය॒න්තරි॑ක්ෂ ඒ॒වා-(අ)(අ)ක්ර॑මත ආහව॒නීයේ॑ ජුහෝති සුව॒ර්ගමේ॒වෛනං॑-ලෝँ॒ක-ඞ්ග॑මයති දේ॒වාන්. වෛ සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කං-යँ॒තෝ රක්ෂාග්॑ස්ය ජිඝාග්ංස॒න්තේ සෝමේ॑න॒ රාජ්ඤා॒ රක්ෂාග්॑-ස්යප॒හත්යා॒ප්තු-මා॒ත්මාන॑-ඞ්කෘ॒ත්වා සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමා॑ය॒-න්රක්ෂ॑සා॒-මනු॑පලාභා॒යා (අ)(අ)ත්ත॒-ස්සෝමෝ॑ භව॒ත්යථ॑ [භව॒ත්යථ॑, වෛ॒ස॒ර්ජ॒නානි॑ ජුහෝති॒] 7

වෛසර්ජ॒නානි॑ ජුහෝති॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ॒ ත්වග්ං සෝ॑ම තනූ॒කෘද්භ්ය॒ ඉත්යා॑හ තනූ॒කෘද්ධ්ය॑ෂ ද්වේෂෝ᳚භ්යෝ॒-(අ)න්යකෘ॑තේභ්ය॒ ඉත්යා॑හා॒න්යකෘ॑තානි॒ හි රක්ෂාග්॑ස්යු॒රු ය॒න්තා-(අ)සි॒ වරූ॑ථ॒මිත්යා॑හෝ॒රු ණ॑ස්කෘ॒ධීති॒ වාවෛතදා॑හ ජුෂා॒ණෝ අ॒ප්තුරාජ්ය॑ස්ය වේ॒ත්විත්යා॑හා॒ප්තුමේ॒ව යජ॑මාන-ඞ්කෘ॒ත්වා සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-ඞ්ග॑මයති॒ රක්ෂ॑සා॒-මනු॑පලාභා॒යා-(අ)(අ) සෝම॑-න්දදත॒ [සෝම॑-න්දදතේ, ආ ග්රාව්ණ්ණ॒ ආ] 8

ආ ග්රාව්ණ්ණ॒ ආ වා॑ය॒ව්යා᳚න්යා ද්රෝ॑ණකල॒ශමු-ත්පත්නී॒මා න॑ය॒න්ත්යන්වනාග්ං॑සි॒ ප්ර ව॑ර්තයන්ති॒ යාව॑දේ॒වාස්යාස්ති॒ තේන॑ ස॒හ සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමේ॑ති॒ නය॑වත්ය॒ර්චා-(අ)(අ)ග්නී᳚ද්ධ්රේ ජුහෝති සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා॒භිනී᳚ත්යෛ॒ ග්රාව්ණ්ණෝ॑ වාය॒ව්යා॑නි ද්රෝණකල॒ශමාග්නී᳚ද්ධ්ර॒ උප॑ වාසයති॒ වි හ්යේ॑න॒-න්තෛර්ගෘ॒හ්ණතේ॒ ය-ථ්ස॒හෝප॑වා॒සයේ॑-දපුවා॒යේත॑ සෞ॒ම්යර්චා ප්ර පා॑දයති॒ ස්වයෛ॒- [ප්ර පා॑දයති॒ ස්වය᳚, ඒ॒වෛන॑-න්දේ॒වත॑යා॒] 9

-වෛන॑-න්දේ॒වත॑යා॒ ප්ර පා॑දය॒ත්යදි॑ත්යා॒-ස්සදෝ॒-(අ)ස්යදි॑ත්යා॒-ස්සද॒ ආ සී॒දේත්යා॑හ යථාය॒ජුරේ॒වෛත-ද්යජ॑මානෝ॒ වා ඒ॒තස්ය॑ පු॒රා ගෝ॒ප්තා භ॑වත්යේ॒ෂ වෝ॑ දේව සවිත॒-ස්සෝම॒ ඉත්යා॑හ සවි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා᳚භ්ය॒-ස්ස-ම්ප්රය॑ච්ඡත්යේ॒ත-ත්ත්වග්ං සෝ॑ම දේ॒වෝ දේ॒වානුපා॑ගා॒ ඉත්යා॑හ දේ॒වෝ හ්යේ॑ෂ ස- [දේ॒වෝ හ්යේ॑ෂ සන්න්, දේ॒වානු॒පෛතී॒දම॒හ-] 10

-න්දේ॒වානු॒පෛතී॒දම॒හ-ම්ම॑නු॒ෂ්යෝ॑ මනු॒ෂ්යා॑නිත්යා॑හ මනු॒ෂ්යෝ᳚(1॒) හ්යේ॑ෂ ස-න්ම॑නු॒ෂ්යා॑නු॒පෛති॒ යදේ॒ත-ද්යජු॒ර්න බ්රූ॒යාදප්ර॑ජා අප॒ශුර්යජ॑මාන-ස්ස්යා-ථ්ස॒හ ප්ර॒ජයා॑ සහ රා॒යස්පෝෂේ॒ණේත්යා॑හ ප්ර॒ජයෛ॒ව ප॒ශුභිඃ॑ ස॒හේමං-ලෝँ॒කමු॒පාව॑ර්තතේ॒ නමෝ॑ දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යා॑හ නමස්කා॒රෝ හි දේ॒වානාග්॑ ස්ව॒ධා පි॒තෘභ්ය॒ ඉත්යා॑හ ස්වධාකා॒රෝ හි [ස්වධාකා॒රෝ හි, පි॒තෘ॒ණාමි॒දම॒හ-] 11

පි॑තෘ॒ණාමි॒දම॒හ-න්නිර්වරු॑ණස්ය॒ පාශා॒දිත්යා॑හ වරුණපා॒ශාදේ॒ව නිර්මු॑ච්ය॒තේ (අ)ග්නේ᳚ ව්රතපත ආ॒ත්මනඃ॒ පූර්වා॑ ත॒නූරා॒දේයේත්යා॑හුඃ॒ කෝ හි තද්වේද॒ ය-ද්වසී॑යා॒න්-ථ්ස්වේ වශේ॑ භූ॒තේ පුන॑ර්වා॒ දදා॑ති॒ න වේති॒ ග්රාවා॑ණෝ॒ වෛ සෝම॑ස්ය॒ රාජ්ඤෝ॑ මලිම්ලුසේ॒නා ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වා-න්ග්රාව්ණ්ණ॒ ආග්නී᳚ද්ධ්ර උපවා॒සය॑ති॒ නෛන॑-ම්මලිම්ලුසේ॒නා වි॑න්දති .. 12 ..

(අථ॑-දදතේ॒ - ස්වයා॒ - සන්ථ් - ස්ව॑ධාකා॒රෝ හි - වි॑න්දති) (අ. 2)

වෛ॒ෂ්ණ॒ව්යර්චා හු॒ත්වා යූප॒මච්ඡෛ॑ති වෛෂ්ණ॒වෝ වෛ දේ॒වත॑යා॒ යූප॒-ස්ස්වයෛ॒වෛන॑-න්දේ॒වත॒යා (අ)ච්ඡෛ॒ත්යත්ය॒න්යානගා॒-න්නාන්යා-නුපා॑ගා॒මිත්යා॒හාති॒ හ්ය॑න්යානේති॒ නාන්යා-නු॒පෛත්ය॒ර්වාක්ත්වා॒ පරෛ॑රවිද-ම්ප॒රෝ-(අ)ව॑රෛ॒රිත්යා॑හා॒ර්වාඝ්යේ॑න॒-ම්පරෛ᳚ර්වි॒න්දති॑ ප॒රෝ-(අ)ව॑රෛ॒ස්ත-න්ත්වා॑ ජුෂේ [ජුෂේ, වෛ॒ෂ්ණ॒ව-න්දේ॑වය॒ජ්යායා॒] 13

වෛෂ්ණ॒ව-න්දේ॑වය॒ජ්යායා॒ ඉත්යා॑හ දේවය॒ජ්යායෛ॒ හ්යේ॑න-ඤ්ජු॒ෂතේ॑ දේ॒වස්ත්වා॑ සවි॒තා මද්ධ්වා॑-(අ)න॒ක්ත්විත්යා॑හ॒ තේජ॑සෛ॒වෛන॑-මන॒ක්ත්යෝෂ॑ධේ॒ ත්රාය॑ස්වෛන॒ග්ග්॒ ස්වධි॑තේ॒ මෛනග්ං॑ හිග්ංසී॒රිත්යා॑හ॒ වජ්රෝ॒ වෛ ස්වධි॑ති॒-ශ්ශාන්ත්යෛ॒ ස්වධි॑තේර්වෘ॒ක්ෂස්ය॒ බිභ්ය॑තඃ ප්රථ॒මේන॒ ශක॑ලේන ස॒හ තේජඃ॒ පරා॑ පතති॒ යඃ ප්ර॑ථ॒ම-ශ්ශක॑ලඃ පරා॒පතේ॒-ත්තමප්යා හ॑රේ॒-ථ්සතේ॑ජස- [හ॑රේ॒-ථ්සතේ॑ජසම්, ඒ॒වෛන॒මා] 14

-මේ॒වෛන॒මා හ॑රතී॒මේ වෛ ලෝ॒කා යූපා᳚-ත්ප්රය॒තෝ බි॑භ්යති॒ දිව॒මග්රේ॑ණ॒ මා ලේ॑ඛීර॒න්තරි॑ක්ෂ॒-ම්මද්ධ්යේ॑න॒ මා හිග්ං॑සී॒රිත්යා॑හෛ॒භ්ය ඒ॒වෛනං॑-ලෝँ॒කේභ්යඃ॑ ශමයති॒ වන॑ස්පතේ ශ॒තව॑ල්ශෝ॒ වි රෝ॒හේත්යා॒ව්රශ්ච॑නේ ජුහෝති॒ තස්මා॑-දා॒ව්රශ්ච॑නා-ද්වෘ॒ක්ෂාණා॒-ම්භූයාග්ං॑ස॒ උත්ති॑ෂ්ඨන්ති ස॒හස්ර॑වල්ශා॒ වි ව॒යග්ං රු॑හේ॒මේත්යා॑හා॒- (අ)(අ)ශිෂ॑මේ॒වෛතාමා ශා॒ස්තේ (අ)න॑ක්ෂසඞ්ග- [ශා॒ස්තේ (අ)න॑ක්ෂසඞ්ගම්, වෘ॒ශ්චේ॒-ද්යද॑ක්ෂස॒ඞ්ගං-] 15

-ँවෘශ්චේ॒-ද්යද॑ක්ෂස॒ඞ්ගං-වෘँ॒ශ්චේද॑ධඊ॒ෂං-යँජ॑මානස්ය ප්ර॒මායු॑කග්ග් ස්යා॒ද්ය-ඞ්කා॒මයේ॒තාප්ර॑තිෂ්ඨිත-ස්ස්යා॒දිත්යා॑රෝ॒හ-න්තස්ම॑ වෘශ්චේදේ॒ෂ වෛ වන॒ස්පතී॑නා॒-මප්ර॑තිෂ්ඨි॒තෝ-(අ)ප්ර॑තිෂ්ඨිත ඒ॒ව භ॑වති॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑තාප॒ශු-ස්ස්යා॒දිත්ය॑ප॒ර්ණ-න්තස්මෛ॒ ශුෂ්කා᳚ග්රං-වෘँශ්චේදේ॒ෂ වෛ වන॒ස්පතී॑නා-මපශ॒ව්යෝ॑-(අ)ප॒ශුරේ॒ව භ॑වති॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත පශු॒මාන්-ථ්ස්යා॒දිති॑ බහුප॒ර්ණ-න්තස්මෛ॑ බහුශා॒ඛං-වෘँ॑ශ්චේදේ॒ෂ වෛ [ ] 16

වන॒ස්පතී॑නා-ම්පශ॒ව්යඃ॑ පශු॒මානේ॒ව භ॑වති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිතං-වෘँශ්චේ-ත්ප්රති॒ෂ්ඨාකා॑මස්යෛ॒ෂ වෛ වන॒ස්පතී॑නා॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨිතෝ॒ ය-ස්ස॒මේ භූම්යෛ॒ ස්වාද්යෝනේ॑ රූ॒ඪඃ ප්රත්යේ॒ව ති॑ෂ්ඨති॒ යඃ ප්ර॒ත්යඞ්ඞුප॑නත॒ස්තං-වෘँ॑ශ්චේ॒-ථ්ස හි මේධ॑ම॒භ්යුප॑නතඃ॒ පඤ්චා॑රත්නි॒-න්තස්මෛ॑ වෘශ්චේ॒ද්ය-ඞ්කා॒මයේ॒තෝපෛ॑න॒මුත්ත॑රෝ ය॒ජ්ඤෝ න॑මේ॒දිති॒ පඤ්චා᳚ක්ෂරා ප॒ඞ්ක්තිඃ පාඞ්ක්තෝ॑ ය॒ජ්ඤ උපෛ॑න॒මුත්ත॑රෝ ය॒ජ්ඤෝ [ය॒ජ්ඤඃ, න॒ම॒ති॒ ෂඩ॑රත්නි] 17

න॑මති॒ ෂඩ॑රත්නි-ම්ප්රති॒ෂ්ඨාකා॑මස්ය॒ ෂඩ්වා ඍ॒තව॑ ඍ॒තුෂ්වේ॒ව ප්රති॑ තිෂ්ඨති ස॒ප්තාර॑ත්නි-ම්ප॒ශුකා॑මස්ය ස॒ප්තප॑දා॒ ශක්ව॑රී ප॒ශව॒-ශ්ශක්ව॑රී ප॒ශූනේ॒වාව॑ රුන්ධේ॒ නවා॑රත්නි॒-න්තේජ॑ස්කාමස්ය ත්රි॒වෘතා॒ ස්තෝමේ॑න॒ සම්මි॑ත॒-න්තේජ॑ස්ත්රි॒වෘ-ත්තේ॑ජ॒ස්ව්යේ॑ව භ॑ව॒-ත්යේකා॑දශාරත්නි-මින්ද්රි॒යකා॑ම॒-ස්යෛකා॑දශාක්ෂරා ත්රි॒ෂ්ටුගි॑න්ද්රි॒ය-න්ත්රි॒ෂ්ටුගි॑න්ද්රියා॒ව්යේ॑ව භ॑වති॒ පඤ්ච॑දශාරත්නි॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්යවතඃ පඤ්චද॒ශෝ වජ්රෝ॒ භ්රාතෘ॑ව්යාභිභූත්යෛ ස॒ප්තද॑ශාරත්නි-ම්ප්ර॒ජාකා॑මස්ය සප්තද॒ශඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප්ර॒ජාප॑තේ॒රාප්ත්යා॒ ඒක॑විග්ංශත්යරත්නි-ම්ප්රති॒ෂ්ඨාකා॑ම-ස්යෛකවි॒ග්ං॒ශ-ස්ස්තෝමා॑නා-ම්ප්රති॒ෂ්ඨා ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා අ॒ෂ්ටාශ්රි॑ර්භව-ත්ය॒ෂ්ටාක්ෂ॑රා ගාය॒ත්රී තේජෝ॑ ගාය॒ත්රී ගා॑ය॒ත්රී ය॑ජ්ඤමු॒ඛ-න්තේජ॑සෛ॒ව ගා॑යත්රි॒යා ය॑ජ්ඤමු॒ඛේන॒ සම්මි॑තඃ .. 18 ..

(ජු॒ෂේ॒ - සතේ॑ජස॒ - මන॑ක්ෂසඞ්ගං - බහුශා॒ඛං-වෘँ॑ශ්චේදේ॒ෂ වෛ - ය॒ජ්ඤ උපෛ॑න॒මුත්ත॑රෝ ය॒ජ්ඤ - ආප්ත්යා॒ - ඒකා॒න්නවිග්ං॑ශ॒තිශ්ච॑) (අ. 3)

පෘ॒ථි॒ව්යෛ ත්වා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂාය ත්වා දි॒වේ ත්වේත්යා॑හෛ॒භ්ය ඒ॒වෛනං॑-ලෝँ॒කේභ්යඃ॒ ප්රෝක්ෂ॑ති॒ පරා᳚ඤ්ච॒-ම්ප්රෝක්ෂ॑ති॒ පරා॑ඞිව॒ හි සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ ක්රූ॒රමි॑ව॒ වා ඒ॒ත-ත්ක॑රෝති॒ ය-ත්ඛන॑ත්ය॒පෝ-(අ)ව॑ නයති॒ ශාන්ත්යෛ॒ යව॑මතී॒රව॑ නය॒ත්යූර්ග්වෛ යවෝ॒ යජ॑මානේන॒ යූප॒-ස්සම්මි॑තෝ॒ යාවා॑නේ॒ව යජ॑මාන॒-ස්තාව॑තී-මේ॒වාස්මි॒-න්නූර්ජ॑-න්දධාති [මේ॒වාස්මි॒-න්නූර්ජ॑-න්දධාති, පි॒තෘ॒ණාග්ං සද॑නම॒සීති॑] 19

පිතෘ॒ණාග්ං සද॑නම॒සීති॑ බ॒ර්॒හිරව॑ ස්තෘණාති පිතෘදේව॒ත්යා᳚(1॒)ග්ග්॒ හ්යේ॑ත-ද්යන්නිඛා॑තං॒-යँ-ද්බ॒ර්॒හිරන॑වස්තීර්ය මිනු॒යා-ත්පි॑තෘදේව॒ත්යෝ॑ නිඛා॑ත-ස්ස්යා-ද්බ॒ර්॒හිර॑ව॒ස්තීර්ය॑ මිනෝත්ය॒ස්යාමේ॒වෛන॑-ම්මිනෝති යූපශක॒ලමවා᳚ස්යති॒ සතේ॑ජසමේ॒වෛන॑-ම්මිනෝති දේ॒වස්ත්වා॑ සවි॒තා මද්ධ්වා॑-(අ)න॒ක්ත්විත්යා॑හ॒ තේජ॑සෛ॒වෛන॑මනක්ති සුපිප්ප॒ලාභ්ය॒-ස්ත්වෞෂ॑ධීභ්ය॒ ඉති॑ ච॒ෂාල॒-ම්ප්රති॑- [ච॒ෂාල॒-ම්ප්රති॑, මු॒ඤ්ච॒ති॒ තස්මා᳚ච්ඡීර්ෂ॒ත] 20

-මුඤ්චති॒ තස්මා᳚ච්ඡීර්ෂ॒ත ඕෂ॑ධයඃ॒ ඵල॑-ඞ්ගෘහ්ණන්ත්ය॒නක්ති॒ තේජෝ॒ වා ආජ්යං॒-යँජ॑මානේනාග්නි॒ෂ්ඨා-(අ)ශ්රි॒-ස්සම්මි॑තා॒ යද॑ග්නි॒ෂ්ඨා-මශ්රි॑ම॒නක්ති॒ යජ॑මානමේ॒ව තේජ॑සා (අ)නක්ත්යා॒න්ත-ම॑නක්ත්යා॒න්තමේ॒ව යජ॑මාන॒-න්තේජ॑සානක්ති ස॒ර්වතඃ॒ පරි॑ මෘශ॒ත්යප॑රිවර්ග-මේ॒වාස්මි॒-න්තේජෝ॑ දධා॒ත්යු-ද්දිවග්ග්॑ ස්තභා॒නා-(අ)න්තරි॑ක්ෂ-ම්පෘ॒ණේත්යා॑හෛ॒ෂාං-ලෝँ॒කානාං॒-විँධෘ॑ත්යෛ වෛෂ්ණ॒ව්යර්චා [වෛෂ්ණ॒ව්යර්චා, ක॒ල්ප॒ය॒ති॒ වෛ॒ෂ්ණ॒වෝ වෛ] 21

ක॑ල්පයති වෛෂ්ණ॒වෝ වෛ දේ॒වත॑යා॒ යූප॒-ස්ස්වයෛ॒වෛන॑-න්දේ॒වත॑යා කල්පයති॒ ද්වාභ්යා᳚-ඞ්කල්පයති ද්වි॒පා-ද්යජ॑මානඃ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත॒ තේජ॑සෛන-න්දේ॒වතා॑භිරින්ද්රි॒යේණ॒ ව්ය॑ර්ධයේය॒-මිත්ය॑ග්නි॒ෂ්ඨා-න්තස්යාශ්රි॑-මාහව॒නීයා॑දි॒ත්ථං-වේँ॒ත්ථං-වාँ-(අ)ති॑ නාවයේ॒-ත්තේජ॑සෛ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා॑භිරින්ද්රි॒යේණ॒ ව්ය॑ර්ධයති॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත॒ තේජ॑සෛන-න්දේ॒වතා॑භිරින්ද්රි॒යේණ॒ සම॑ර්ධයේය॒මි- [සම॑ර්ධයේය॒මිති॑, අ॒ග්නි॒ෂ්ඨා-] 22

-ත්ය॑ග්නි॒ෂ්ඨා-න්තස්යාශ්රි॑මාහව॒නීයේ॑න॒ ස-ම්මි॑නුයා॒-ත්තේජ॑සෛ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා॑භිරින්ද්රි॒යේණ॒ සම॑ර්ධයති බ්රහ්ම॒වනි॑-න්ත්වා ක්ෂත්ර॒වනි॒මිත්යා॑හ යථාය॒ජුරේ॒වෛත-ත්පරි॑ ව්යය॒ත්යූර්ග්වෛ ර॑ශ॒නා යජ॑මානේන॒ යූප॒-ස්සම්මි॑තෝ॒ යජ॑මානමේ॒වෝර්ජා සම॑ර්ධයති නාභිද॒ඝ්නේ පරි॑ ව්යයති නාභිද॒ඝ්න ඒ॒වාස්මා॒ ඌර්ජ॑-න්දධාති॒ තස්මා᳚න්නාභිද॒ඝ්න ඌ॒ර්ජා භු॑ඤ්ජතේ॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑තෝ॒ර්ජෛනං॒- [ය-ඞ්කා॒මයේ॑තෝ॒ර්ජෛන᳚ම්, ව්ය॑ර්ධයේය॒-] 23

ँව්ය॑ර්ධයේය॒-මිත්යූ॒ර්ධ්වාං-වාँ॒ තස්යාවා॑චීං॒-වාँ-(අ)වෝ॑හේදූ॒ර්ජෛවෛනං॒-ව්යँ॑ර්ධයති॒ යදි॑ කා॒මයේ॑ත॒ වර්ෂු॑කඃ ප॒ර්ජන්යඃ॑ ස්යා॒දිත්ය-වා॑චී॒මවෝ॑හේ॒-ද්වෘෂ්ටි॑මේ॒ව නි ය॑ච්ඡති॒ යදි॑ කා॒මයේ॒තාව॑ර්ෂුක-ස්ස්යා॒දිත්යූ॒ර්ධ්වාමුදූ॑හේ॒-ද්වෘෂ්ටි॑මේ॒වෝ-ද්ය॑ච්ඡති පිතෘ॒ණා-න්නිඛා॑ත-ම්මනු॒ෂ්යා॑ණාමූ॒ර්ධ්ව-න්නිඛා॑තා॒දා ර॑ශ॒නායා॒ ඕෂ॑ධීනාග්ං රශ॒නා විශ්වේ॑ෂා- [විශ්වේ॑ෂාම්, දේ॒වානා॑-] 24

-න්දේ॒වානා॑-මූ॒ර්ධ්වග්ං ර॑ශ॒නායා॒ ආ ච॒ෂාලා॒දින්ද්ර॑ස්ය ච॒ෂාලග්ං॑ සා॒ද්ධ්යානා॒මති॑රික්ත॒ග්ං॒ ස වා ඒ॒ෂ ස॑ර්වදේව॒ත්යෝ॑ යද්යූපෝ॒ යද්යූප॑-ම්මි॒නෝති॒ සර්වා॑ ඒ॒ව දේ॒වතාඃ᳚ ප්රීණාති ය॒ජ්ඤේන॒ වෛ දේ॒වා-ස්සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමා॑ය॒-න්තේ॑-(අ)මන්යන්ත මනු॒ෂ්යා॑ නෝ॒-(අ)න්වාභ॑විෂ්ය॒න්තීති॒ තේ යූපේ॑න යෝපයි॒ත්වා සු॑ව॒ර්ගං ँලෝ॒කමා॑ය॒-න්තමෘෂ॑යෝ॒ යූපේ॑නෛ॒වානු॒ ප්රාජා॑න॒-න්ත-ද්යූප॑ස්ය යූප॒ත්වං- [යූප॒ත්වම්, ය-ද්යූප॑-] 25

ँය-ද්යූප॑-ම්මි॒නෝති॑ සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ප්රජ්ඤා᳚ත්යෛ පු॒රස්තා᳚-න්මිනෝති පු॒රස්තා॒ද්ධි ය॒ජ්ඤස්ය॑ ප්රජ්ඤා॒යතේ ප්ර॑ජ්ඤාත॒ග්ං॒ හි ත-ද්යදති॑පන්න ආ॒හුරි॒ද-ඞ්කා॒ර්ය॑මාසී॒දිති॑ සා॒ද්ධ්යා වෛ දේ॒වා ය॒ජ්ඤමත්ය॑මන්යන්ත॒ තාන්. ය॒ජ්ඤෝ නාස්පෘ॑ශ॒-ත්තාන්. ය-ද්ය॒ජ්ඤස්යාති॑රික්ත॒මාසී॒-ත්තද॑ස්පෘශ॒දති॑රික්තං॒-වාँ ඒ॒ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ යද॒ග්නාව॒ග්නි-ම්ම॑ථි॒ත්වා ප්ර॒හර॒ත්යති॑රික්තමේ॒ත- [ප්ර॒හර॒ත්යති॑රික්තමේ॒තත්, යූප॑ස්ය॒] 26

-ද්යූප॑ස්ය॒ යදූ॒ර්ධ්ව-ඤ්ච॒ෂාලා॒-ත්තේෂා॒-න්ත-ද්භා॑ග॒ධේය॒-න්තානේ॒ව තේන॑ ප්රීණාති දේ॒වා වෛ සග්ග්ස්ථි॑තේ॒ සෝමේ॒ ප්ර ස්රුචෝ-(අ)හ॑ර॒-න්ප්ර යූප॒-න්තේ॑-(අ)මන්යන්ත යජ්ඤවේශ॒සං-වාँ ඉ॒ද-ඞ්කු॑ර්ම॒ ඉති॒ තේ ප්ර॑ස්ත॒රග්ග් ස්රු॒චා-න්නි॒ෂ්ක්රය॑ණ-මපශ්ය॒න්-ථ්ස්වරුං॒-යූँප॑ස්ය॒ සග්ග්ස්ථි॑තේ॒ සෝමේ॒ ප්ර ප්ර॑ස්ත॒රග්ං හර॑ති ජු॒හෝති॒ ස්වරු॒මය॑ජ්ඤවේශසාය .. 27 ..

(ද॒ධා॒ති॒ - ප්රත්යෘ॒ - චා - සම॑ර්ධයේය॒මිත්යූ॒ - ර්ජෛනං॒ - ँවිශ්වේ॑ෂාං - ँයූප॒ත්ව - මති॑රික්තමේ॒ත-ද්- ද්විච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 4)

සා॒ද්ධ්යා වෛ දේ॒වා අ॒ස්මිँල්ලෝ॒ක ආ॑ස॒-න්නාන්ය-ත්කි॑-ඤ්ච॒න මි॒ෂ-ත්තේ᳚-(අ)ග්නිමේ॒වාග්නයේ॒ මේධා॒යා (අ)ල॑භන්ත॒ න හ්ය॑න්යදා॑ල॒භ්යං॑-මවි॑න්ද॒-න්තතෝ॒ වා ඉ॒මාඃ ප්ර॒ජාඃ ප්රාජා॑යන්ත॒ යද॒ග්නාව॒ග්නි-ම්ම॑ථි॒ත්වා ප්ර॒හර॑ති ප්ර॒ජානා᳚-ම්ප්ර॒ජන॑නාය රු॒ද්රෝ වා ඒ॒ෂ යද॒ග්නිර්යජ॑මානඃ ප॒ශුර්ය-ත්ප॒ශුමා॒ලභ්යා॒ග්නි-ම්මන්ථේ᳚-ද්රු॒ද්රාය॒ යජ॑මාන॒- [යජ॑මානම්, අපි॑ දද්ධ්යා-] 28

-මපි॑ දද්ධ්යා-ත්ප්ර॒මායු॑ක-ස්ස්යා॒දථෝ॒ ඛල්වා॑හුර॒ග්නි-ස්සර්වා॑ දේ॒වතා॑ හ॒විරේ॒තද්ය-ත්ප॒ශුරිති॒ ය-ත්ප॒ශුමා॒ලභ්යා॒ග්නි-ම්මන්ථ॑ති හ॒ව්යායෛ॒වා-(අ)(අ)ස॑න්නාය॒ සර්වා॑ දේ॒වතා॑ ජනය-ත්යුපා॒කෘත්යෛ॒ව මන්ථ්ය॒-ස්තන්නේවා-(අ)(අ)ල॑බ්ධ॒-න්නේවානා॑ලබ්ධ-ම॒ග්නේ-ර්ජ॒නිත්ර॑-ම॒සීත්යා॑හා॒ග්නේර්හ්යේ॑ත-ජ්ජ॒නිත්රං॒-වෘँෂ॑ණෞ ස්ථ॒ ඉත්යා॑හ॒ වෘෂ॑ණෞ॒ [වෘෂ॑ණෞ, හ්යේ॑තා-] 29

හ්යේ॑තා-වු॒ර්වශ්ය॑ස්යා॒යු-ර॒සීත්යා॑හ මිථුන॒ත්වාය॑ ඝෘ॒තේනා॒ක්තේ වෘෂ॑ණ-න්දධාථා॒මිත්යා॑හ॒ වෘෂ॑ණ॒ග්ග්॒ හ්යේ॑තේ දධා॑තේ॒ යේ අ॒ග්නි-ඞ්ගා॑ය॒ත්ර-ඤ්ඡන්දෝ-(අ)නු॒ ප්ර ජා॑ය॒ස්වේත්යා॑හ॒ ඡන්දෝ॑භිරේ॒වෛන॒-ම්ප්ර ජ॑නයත්ය॒ග්නයේ॑ ම॒ථ්යමා॑නා॒යානු॑ බ්රූ॒හීත්යා॑හ සාවි॒ත්රීමෘච॒මන්වා॑හ සවි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒වෛන॑-ම්මන්ථති ජා॒තායානු॑ බ්රූහි [බ්රූහි, ප්ර॒හ්රි॒යමා॑ණා॒යා-(අ)නු॑] 30

ප්රහ්රි॒යමා॑ණා॒යා-(අ)නු॑ බ්රූ॒හීත්යා॑හ॒ කාණ්ඩේ॑කාණ්ඩ ඒ॒වෛන॑-ඞ්ක්රි॒යමා॑ණේ॒ සම॑ර්ධයති ගාය॒ත්රී-ස්සර්වා॒ අන්වා॑හ ගාය॒ත්රඡ॑න්දා॒ වා අ॒ග්නි-ස්ස්වේනෛ॒වෛන॒-ඤ්ඡන්ද॑සා॒ සම॑ර්ධයත්ය॒ග්නිඃ පු॒රා භව॑ත්ය॒ග්නි-ම්ම॑ථි॒ත්වා ප්ර හ॑රති॒ තෞ ස॒භංවँ॑න්තෞ॒ යජ॑මානම॒භි ස-ම්භ॑වතෝ॒ භව॑ත-න්න॒-ස්සම॑නසා॒විත්යා॑හ॒ ශාන්ත්යෛ᳚ ප්ර॒හෘත්ය॑ ජුහෝති ජා॒තායෛ॒වාස්මා॒ අන්න॒මපි॑ දධා॒ත්යාජ්යේ॑න ජුහෝත්යේ॒තද්වා අ॒ග්නේඃ ප්රි॒ය-න්ධාම॒ යදාජ්ය॑-ම්ප්රි॒යේණෛ॒වෛන॒-න්ධාම්නා॒ සම॑ර්ධය॒ත්යථෝ॒ තේජ॑සා .. 31 ..

(යජ॑මාන-මාහ॒ වෘෂ॑ණෞ-ජා॒තායානු॑ බ්රූ॒හ්යා-ප්ය॒ -ෂ්ටාද॑ශ ච) (අ. 5)

ඉ॒ෂේ ත්වේති॑ බ॒ර්॒හිරා ද॑ත්ත ඉ॒ච්ඡත॑ ඉව॒ හ්යේ॑ෂ යෝ යජ॑ත උප॒වීර॒සීත්යා॒හෝප॒ හ්යේ॑නානාක॒රෝත්යුපෝ॑ දේ॒වා-න්දෛවී॒ර්විශඃ॒ ප්රාගු॒රිත්යා॑හ॒ දෛවී॒ර්හ්යේ॑තා විශඃ॑ ස॒තීර්දේ॒වානු॑ප॒යන්ති॒ වහ්නී॑රු॒ශිජ॒ ඉත්යා॑හ॒ර්ත්විජෝ॒ වෛ වහ්න॑ය උ॒ශිජ॒-ස්තස්මා॑දේ॒වමා॑හ॒ බෘහ॑ස්පතේ ධා॒රයා॒ වසූ॒නී- [වසූ॒නීති॑, ආ॒හ॒ බ්රහ්ම॒ වෛ] 32

-ත්යා॑හ॒ බ්රහ්ම॒ වෛ දේ॒වානා॒-ම්බෘහ॒ස්පති॒ ර්බ්රහ්ම॑ණෛ॒වාස්මෛ॑ ප॒ශූනව॑ රුන්ධේ හ॒ව්යා තේ᳚ ස්වදන්තා॒මිත්යා॑හ ස්ව॒දය॑ත්යේ॒වෛනා॒-න්දේව॑ ත්වෂ්ට॒ර්වසු॑ ර॒ණ්වේත්යා॑හ॒ ත්වෂ්ටා॒ වෛ ප॑ශූ॒නා-ම්මි॑ථු॒නානාග්ං॑ රූප॒කෘ-ද්රූ॒පමේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාති॒ රේව॑තී॒ රම॑ද්ධ්ව॒මිත්යා॑හ ප॒ශවෝ॒ වෛ රේ॒වතීඃ᳚ ප॒ශූනේ॒වාස්මෛ॑ රමයති දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒ව ඉති॑ [ඉති॑, ර॒ශ॒නාමා ද॑ත්තේ॒] 33

රශ॒නාමා ද॑ත්තේ॒ ප්රසූ᳚ත්යා අ॒ශ්විනෝ᳚ර්බා॒හුභ්යා॒-මිත්යා॑හා॒ශ්විනෞ॒ හි දේ॒වානා॑මද්ධ්ව॒ර්යූ ආස්තා᳚-ම්පූ॒ෂ්ණෝ හස්තා᳚භ්යා॒මිත්යා॑හ॒ යත්යා॑ ඍ॒තස්ය॑ ත්වා දේවහවිඃ॒ පාශේ॒නා-(අ)(අ) ර॑භ॒ ඉත්යා॑හ ස॒ත්යං-වාँ ඍ॒තග්ං ස॒ත්යේනෛ॒වෛන॑මෘ॒තේනා (අ)(අ)ර॑භතේ (අ)ක්ෂ්ණ॒යා පරි॑ හරති॒ වද්ධ්ය॒ග්ං॒ හි ප්ර॒ත්යඤ්ච॑-ම්ප්රති මු॒ඤ්චන්ති॒ ව්යාවෘ॑ත්ත්යෛ॒ ධර්ෂා॒ මානු॑ෂා॒නිති॒ නි යු॑නක්ති॒ ධෘත්යා॑ අ॒ද්භ්ය- [අ॒ද්භ්යඃ, ත්වෞෂ॑ධීභ්යඃ॒] 34

-ස්ත්වෞෂ॑ධීභ්යඃ॒ ප්රෝක්ෂා॒මීත්යා॑හා॒ද්භ්යෝ හ්යේ॑ෂ ඕෂ॑ධීභ්ය-ස්ස॒භංවँ॑ති॒ ය-ත්ප॒ශුර॒පා-ම්පේ॒රුර॒සීත්යා॑හෛ॒ෂ හ්ය॑පා-ම්පා॒තා යෝ මේධා॑යා-(අ)(අ) ර॒භ්යතේ᳚ ස්වා॒ත්ත-ඤ්චි॒-ථ්සදේ॑වග්ං හ॒ව්යමාපෝ॑ දේවී॒-ස්ස්වද॑තෛන॒මිත්යා॑හ ස්ව॒දය॑ත්යේ॒වෛන॑-මු॒පරි॑ෂ්ටා॒-ත්ප්රෝක්ෂ॑ත්යු॒පරි॑ෂ්ටාදේ॒වෛන॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ඞ්කරෝති පා॒යය॑ත්යන්තර॒ත ඒ॒වෛන॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ඞ්කරෝත්ය॒ධස්තා॒දුපෝ᳚ක්ෂති ස॒ර්වත॑ ඒ॒වෛන॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ඞ්කරෝති .. 35 ..

(වසූ॒නීති॑-ප්රස॒ව ඉත්ය॒-ද්භ්යෝ᳚-(අ)න්තර॒ත ඒ॒වෛනං॒ - දශ॑ ච) (අ. 6)

අ॒ග්නිනා॒ වෛ හෝත්රා॑ දේ॒වා අසු॑රා-න॒භ්ය॑භව-න්න॒ග්නයේ॑ සමි॒ද්ධ්යමා॑නා॒යානු॑ බ්රූ॒හීත්යා॑හ॒ භ්රාතෘ॑ව්යාභිභූත්යෛ ස॒ප්තද॑ශ සාමිධේ॒නීරන්වා॑හ සප්තද॒ශඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප්ර॒ජාප॑තේ॒රාප්ත්යෛ॑ ස॒ප්තද॒ශාන්වා॑හ॒ ද්වාද॑ශ॒ මාසාඃ॒ පඤ්ච॒ර්තව॒-ස්ස සං॑වँථ්ස॒ර-ස්සං॑වँථ්ස॒ර-ම්ප්ර॒ජා අනු॒ ප්රජා॑යන්තේ ප්ර॒ජානා᳚-ම්ප්ර॒ජන॑නාය දේ॒වා වෛ සා॑මිධේ॒නීර॒නූච්ය॑ ය॒ජ්ඤ-න්නාන්ව॑පශ්ය॒න්-ථ්ස ප්ර॒ජාප॑ති-ස්තූ॒ෂ්ණී-මා॑ඝා॒ර- [-මා॑ඝා॒රම්, ආ (අ)ඝා॑රය॒-ත්තතෝ॒ වෛ] 36

-මා (අ)ඝා॑රය॒-ත්තතෝ॒ වෛ දේ॒වා ය॒ජ්ඤමන්ව॑පශ්ය॒න්॒. ය-ත්තූ॒ෂ්ණී-මා॑ඝා॒ර-මා॑ඝා॒රය॑ති ය॒ජ්ඤස්යානු॑ඛ්යාත්යා॒ අසු॑රේෂු॒ වෛ ය॒ජ්ඤ ආ॑සී॒-ත්ත-න්දේ॒වාස්තූ᳚ෂ්ණීග්ං හෝ॒මේනා॑වෘඤ්ජත॒ ය-ත්තූ॒ෂ්ණී-මා॑ඝා॒ර-මා॑ඝා॒රය॑ති॒ භ්රාතෘ॑ව්යස්යෛ॒ ව ත-ද්ය॒ජ්ඤං-වෘँ॑ඞ්ක්තේ පරි॒ධී॑න්-ථ්ස-ම්මා᳚ර්ෂ්ටි පු॒නාත්යේ॒වෛනා॒-න්ත්රිස්ත්රි॒-ස්ස-ම්මා᳚ර්ෂ්ටි॒ ත්ර්යා॑වෘ॒ද්ධි ය॒ජ්ඤෝ-(අ)ථෝ॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ॒ ද්වාද॑ශ॒ ස-ම්ප॑ද්යන්තේ॒ ද්වාද॑ශ॒ [ද්වාද॑ශ, මාසා᳚-ස්සංවँථ්ස॒ර-] 37

මාසා᳚-ස්සංවँථ්ස॒ර-ස්සං॑වँථ්ස॒රමේ॒ව ප්රී॑ණා॒ත්යථෝ॑ සංවँථ්ස॒රමේ॒වාස්මා॒ උප॑ දධාති සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ॒ ශිරෝ॒ වා ඒ॒ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ යදා॑ඝා॒රෝ᳚-(අ)ග්නි-ස්සර්වා॑ දේ॒වතා॒ යදා॑ඝා॒ර-මා॑ඝා॒රය॑ති ශීර්ෂ॒ත ඒ॒ව ය॒ජ්ඤස්ය॒ යජ॑මාන॒-ස්සර්වා॑ දේ॒වතා॒ අව॑ රුන්ධේ॒ ශිරෝ॒ වා ඒ॒ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ යදා॑ඝා॒ර ආ॒ත්මා ප॒ශුරා॑ඝා॒රමා॒ඝාර්ය॑ ප॒ශුග්ං සම॑නක්ත්යා॒ත්මන්නේ॒ව ය॒ජ්ඤස්ය॒ [ය॒ජ්ඤස්ය॑, ශිරඃ॒ ප්රති॑ දධාති॒] 38

ශිරඃ॒ ප්රති॑ දධාති॒ ස-න්තේ᳚ ප්රා॒ණෝ වා॒යුනා॑ ගච්ඡතා॒මිත්යා॑හ වායුදේව॒ත්යෝ॑ වෛ ප්රා॒ණෝ වා॒යාවේ॒වාස්ය॑ ප්රා॒ණ-ඤ්ජු॑හෝති॒ සං-යँජ॑ත්රෛ॒රඞ්ගා॑නි॒ සං-යँ॒ජ්ඤප॑තිරා॒ශිෂේත්යා॑හ ය॒ජ්ඤප॑තිමේ॒වාස්යා॒-(අ)(අ)ශිෂ॑-ඞ්ගමයති වි॒ශ්වරූ॑පෝ॒ වෛ ත්වා॒ෂ්ට්ර උ॒පරි॑ෂ්ටා-ත්ප॒ශුම॒භ්ය॑වමී॒-ත්තස්මා॑-දු॒පරි॑ෂ්ටා-ත්ප॒ශෝර්නාව॑ ද්යන්ති॒ යදු॒පරි॑ෂ්ටා-ත්ප॒ශුග්ං ස॑ම॒නක්ති॒ මේද්ධ්ය॑මේ॒වෛ- [මේද්ධ්ය॑මේ॒ව, ඒ॒න॒-ඞ්ක॒රෝ॒ත්යෘ॒ත්විජෝ॑] 39

-න॑-ඞ්කරෝත්යෘ॒ත්විජෝ॑ වෘණීතේ॒ ඡන්දාග්॑ස්යේ॒ව වෘ॑ණීතේ ස॒ප්ත වෘ॑ණීතේ ස॒ප්ත ග්රා॒ම්යාඃ ප॒ශවඃ॑ ස॒ප්තා-(අ)(අ)ර॒ණ්යා-ස්ස॒ප්ත ඡන්දාග්॑ස්යු॒භය॒ස්යා ව॑රුද්ධ්යා॒ ඒකා॑දශ ප්රයා॒ජාන්. ය॑ජති॒ දශ॒ වෛ ප॒ශෝඃ ප්රා॒ණා ආ॒ත්මෛකා॑ද॒ශෝ යාවා॑නේ॒ව ප॒ශුස්ත-ම්ප්ර ය॑ජති ව॒පාමේකඃ॒ පරි॑ ශය ආ॒ත්මෛවා-(අ)(අ)ත්මාන॒-ම්පරි॑ ශයේ॒ වජ්රෝ॒ වෛ ස්වධි॑ති॒ර්වජ්රෝ॑ යූපශක॒ලෝ ඝෘ॒ත-ඞ්ඛලු॒ වෛ දේ॒වා වජ්ර॑-ඞ්කෘ॒ත්වා සෝම॑මඝ්න-න්ඝෘ॒තේනා॒ක්තෞ ප॒ශු-න්ත්රා॑යේථා॒මිත්යා॑හ॒ වජ්රේ॑ණෛ॒වෛනං॒-වँශේ॑ කෘ॒ත්වා-(අ)(අ)ල॑භතේ .. 40 ..

(ආ॒ඝා॒රං - ප॑ද්යන්තේ॒ ද්වාද॑ශා॒ - (අ)(අ)ත්මන්නේ॒ව ය॒ජ්ඤස්ය॒ - මේධ්ය॑මේ॒ව - ඛලු॒ වා - අ॒ෂ්ටාද॑ශ ච) (අ. 7)

පර්ය॑ග්නි කරෝති සර්ව॒හුත॑මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝ॒ත්ය-ස්ක॑න්දා॒යා-ස්ක॑න්න॒ග්ං॒ හි ත-ද්ය-ද්ධු॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති॒ ත්රිඃ පර්ය॑ග්නි කරෝති॒ ත්ර්යා॑වෘ॒ද්ධි ය॒ජ්ඤෝ-(අ)ථෝ॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ බ්රහ්මවා॒දිනෝ॑ වදන්ත්යන්වා॒රභ්යඃ॑ ප॒ශූ(3)-ර්නාන්වා॒රභ්යා(3) ඉති॑ මෘ॒ත්යවේ॒ වා ඒ॒ෂ නී॑යතේ॒ ය-ත්ප॒ශුස්තං-යँද॑න්වා॒රභේ॑ත ප්ර॒මායු॑කෝ॒ යජ॑මාන-ස්ස්යා॒දථෝ॒ ඛල්වා॑හු-ස්සුව॒ර්ගාය॒ වා ඒ॒ෂ ලෝ॒කාය॑ නීයතේ॒ ය- [යත්, ප॒ශුරිති॒] 41

-ත්ප॒ශුරිති॒ යන්නාන්වා॒රභේ॑ත සුව॒ර්ගාල්ලෝ॒කා-ද්යජ॑මානෝ හීයේත වපා॒ශ්රප॑ණීභ්යා-ම॒න්වාර॑භතේ॒ තන්නේවා॒න්වාර॑බ්ධ॒-න්නේවාන॑න්වාරබ්ධ॒මුප॒ ප්රේෂ්ය॑ හෝතර්හ॒ව්යා දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යා॑හේෂි॒තග්ං හි කර්ම॑ ක්රි॒යතේ॒ රේව॑තීර්ය॒ජ්ඤප॑ති-ම්ප්රිය॒ධා (අ)(අ)වි॑ශ॒තේත්යා॑හ යථාය॒ජුරේ॒වෛතද॒ග්නිනා॑ පු॒රස්තා॑දේති॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ පෘථි॒ව්යා-ස්ස॒පෘඤ්චඃ॑ පා॒හීති॑ බ॒ර්॒හි- [බ॒ර්॒හිඃ, උපා᳚-(අ)ස්ය॒ත්ය-ස්ක॑න්දා॒යා-] 42

-රුපා᳚-(අ)ස්ය॒ත්ය-ස්ක॑න්දා॒යා-ස්ක॑න්න॒ග්ං॒ හි ත-ද්ය-ද්බ॒ර්॒හිෂි॒ ස්කන්ද॒ත්යථෝ॑ බර්හි॒ෂද॑මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝති॒ පරාං॒ආ ව॑ර්තතේ-(අ)ද්ධ්ව॒ර්යුඃ ප॒ශෝ-ස්ස᳚ජ්ඤ॒ම්ප්යමා॑නා-ත්ප॒ශුභ්ය॑ ඒ॒ව තන්නි හ්නු॑ත ආ॒ත්මනෝ-(අ)නා᳚ව්රස්කාය॒ ගච්ඡ॑ති॒ ශ්රිය॒-ම්ප්ර ප॒ශූනා᳚ප්නෝති॒ ය ඒ॒වං-වේँද॑ ප॒ශ්චාල්ලෝ॑කා॒ වා ඒ॒ෂා ප්රාච්යු॒දානී॑යතේ॒ ය-ත්පත්නී॒ නම॑ස්ත ආතා॒නේත්යා॑හා-(අ)(අ)දි॒ත්යස්ය॒ වෛ ර॒ශ්මය॑ [ර॒ශ්මයඃ॑, ආ॒තා॒නාස්තේභ්ය॑] 43

ආතා॒නාස්තේභ්ය॑ ඒ॒ව නම॑ස්කරෝත්යන॒ර්වා ප්රේහීත්යා॑හ॒ භ්රාතෘ॑ව්යෝ॒ වා අර්වා॒ භ්රාතෘ॑ව්යාපනුත්ත්යෛ ඝෘ॒තස්ය॑ කු॒ල්යාමනු॑ ස॒හ ප්ර॒ජයා॑ ස॒හ රා॒යස්පෝෂේ॒ණේ-ත්යා॑හා॒ (අ)(අ)ශිෂ॑මේ॒වෛතාමා ශා᳚ස්ත॒ ආපෝ॑ දේවී-ශ්ශුද්ධායුව॒ ඉත්යා॑හ යථාය॒ජුරේ॒වෛතත් .. 44 ..

(ලෝ॒කාය॑ නීයතේ॒ ය-ද්- බ॒ර॒ඃඊ - ර॒ශ්මයඃ॑ - ස॒ප්තත්රිග්ං॑ශච්ච) (අ. 8)

ප॒ශෝර්වා ආල॑බ්ධස්ය ප්රා॒ණාඤ්ඡුගෘ॑ච්ඡති॒ වාක්ත॒ ආ ප්යා॑යතා-ම්ප්රා॒ණස්ත॒ ආ ප්යා॑යතා॒මිත්යා॑හ ප්රා॒ණේභ්ය॑ ඒ॒වාස්ය॒ ශුචග්ං॑ ශමයති॒ සා ප්රා॒ණේභ්යෝ-(අ)ධි॑ පෘථි॒වීග්ං ශු-ක්ප්ර වි॑ශති॒ ශමහෝ᳚භ්යා॒මිති॒ නි න॑යත්යහෝරා॒ත්රාභ්යා॑මේ॒ව පෘ॑ථි॒ව්යෛ ශුචග්ං॑ ශමය॒ත්යෝෂ॑ධේ॒ ත්රා॑යස්වෛන॒ග්ග්॒ ස්වධි॑තේ॒ මෛනග්ං॑ හිග්ංසී॒රිත්යා॑හ॒ වජ්රෝ॒ වෛ ස්වධි॑ති॒- [ස්වධි॑තිඃ, ශාන්ත්යෛ॑ පාර්ශ්ව॒ත] 45

-ශ්ශාන්ත්යෛ॑ පාර්ශ්ව॒ත ආ ච්ඡ්ය॑ති මද්ධ්ය॒තෝ හි ම॑නු॒ෂ්යා॑ ආ॒ ච්ඡ්යන්ති॑ තිර॒ශ්චීන॒මා ච්ඡ්ය॑ත්යනූ॒චීන॒ග්ං॒ හි ම॑නු॒ෂ්යා॑ ආ॒ච්ඡ්යන්ති॒ ව්යාවෘ॑ත්ත්යෛ॒ රක්ෂ॑සා-ම්භා॒ගෝ॑-(අ)සීති॑ ස්ථවිම॒තෝ බ॒ර්॒හිර॒ක්ත්වා-(අ)පා᳚ස්යත්ය॒ස්නෛව රක්ෂාග්ං॑සි නි॒රව॑දයත ඉ॒දම॒හග්ං රක්ෂෝ॑-(අ)ධ॒ම-න්තමෝ॑ නයාමි॒ යෝ᳚-(අ)ස්මා-න්ද්වේෂ්ටි॒ ය-ඤ්ච॑ ව॒ය-න්ද්වි॒ෂ්ම ඉත්යා॑හ॒ ද්වෞ වාව පුරු॑ෂෞ॒ ය-ඤ්චෛ॒ව [ ] 46

ද්වේෂ්ටි॒ යශ්චෛ॑න॒-න්ද්වේෂ්ටි॒ තාවු॒භාව॑ධ॒ම-න්තමෝ॑ නයතී॒ෂේ ත්වේති॑ ව॒පාමුත්ඛි॑දතී॒ච්ඡත॑ ඉව॒ හ්යේ॑ෂ යෝ යජ॑තේ॒ යදු॑පතෘ॒න්ද්යා-ද්රු॒ද්රෝ᳚-(අ)ස්ය ප॒ශූ-න්ඝාතු॑ක-ස්ස්යා॒-ද්යන්නෝප॑තෘ॒න්ද්යා-දය॑තා ස්යා-ද॒න්යයෝ॑පතෘ॒ණත්ත්ය॒න්යයා॒ න ධෘත්යෛ॑ ඝෘ॒තේන॑ ද්යාවාපෘථිවී॒ ප්රෝර්ණ්වා॑ථා॒මිත්යා॑හ॒ ද්යාවා॑පෘථි॒වී ඒ॒ව රසේ॑නාන॒ක්ත්යච්ඡි॑න්නෝ॒ [රසේ॑නාන॒ක්ත්යච්ඡි॑න්නඃ, රායඃ॑ සු॒වීර॒] 47

රායඃ॑ සු॒වීර॒ ඉත්යා॑හ යථාය॒ජුරේ॒වෛත-ත්ක්රූ॒රමි॑ව॒ වා ඒ॒ත-ත්ක॑රෝති॒ ය-ද්ව॒පා-මු॑ත්ඛි॒ද-ත්යු॒ර්ව॑න්තරි॑ක්ෂ॒-මන්වි॒හීත්යා॑හ॒ ශාන්ත්යෛ॒ ප්ර වා ඒ॒ෂෝ᳚-(අ)ස්මාල්ලෝ॒කාච්ච්ය॑වතේ॒ යඃ ප॒ශු-ම්මෘ॒ත්යවේ॑ නී॒යමා॑නමන්වා॒රභ॑තේ වපා॒ශ්රප॑ණී॒ පුන॑ර॒න්වාර॑භතේ॒-(අ)ස්මින්නේ॒ව ලෝ॒කේ ප්රති॑ තිෂ්ඨත්ය॒ග්නිනා॑ පු॒රස්තා॑දේති॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යා॒ අථෝ॑ දේ॒වතා॑ ඒ॒ව හ॒ව්යේනා- [ඒ॒ව හ॒ව්යේන॑, අන්වේ॑ති॒] 48

-න්වේ॑ති॒ නාන්ත॒මමඞ්ගා॑ර॒මති॑ හරේ॒-ද්යද॑න්ත॒මමඞ්ගා॑රමති॒ හරේ᳚-ද්දේ॒වතා॒ අති॑ මන්යේත॒ වායෝ॒ වීහි॑ ස්තෝ॒කානා॒මිත්යා॑හ॒ තස්මා॒-ද්විභ॑ක්තා-ස්ස්තෝ॒කා අව॑ පද්ය॒න්තේ-(අ)ග්රං॒-වාँ ඒ॒ත-ත්ප॑ශූ॒නාං-යँ-ද්ව॒පා-(අ)ග්ර॒මෝෂ॑ධීනා-ම්බ॒ර්॒හිරග්රේ॑ණෛ॒වාග්ර॒ග්ං॒ සම॑ර්ධය॒ත්යථෝ॒ ඕෂ॑ධීෂ්වේ॒ව ප॒ශූ-න්ප්රති॑ෂ්ඨාපයති॒ ස්වාහා॑කෘතීභ්යඃ॒ ප්රේෂ්යේත්යා॑හ [ ] 49

ය॒ජ්ඤස්ය॒ සමි॑ෂ්ට්යෛ ප්රාණාපා॒නෞ වා ඒ॒තෞ ප॑ශූ॒නාං-යँ-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්යමා॒ත්මා ව॒පා පෘ॑ෂදා॒ජ්යම॑භි॒ඝාර්ය॑ ව॒පාම॒භි ඝා॑රයත්යා॒ත්මන්නේ॒ව ප॑ශූ॒නා-ම්ප්රා॑ණාපා॒නෞ ද॑ධාති॒ ස්වාහෝ॒ර්ධ්වන॑භස-ම්මාරු॒ත-ඞ්ග॑ච්ඡත॒මිත්යා॑හෝ॒ර්ධ්වන॑භා හ ස්ම॒ වෛ මා॑රු॒තෝ දේ॒වානාං᳚-වँපා॒ශ්රප॑ණී॒ ප්ර හ॑රති॒ තේනෛ॒වෛනේ॒ ප්ර හ॑රති॒ විෂූ॑චී॒ ප්ර හ॑රති॒ තස්මා॒-ද්විෂ්ව॑ඤ්චෞ ප්රාණාපා॒නෞ .. 50 ..

(ස්වධි॑ති - ශ්චෛ॒වා - ච්ඡි॑න්නෝ - හ॒ව්යේනේ॒ - ෂ්යේත්යා॑හ॒ - ෂට්ච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 9)

ප॒ශුමා॒ලභ්ය॑ පුරෝ॒ඩාශ॒-න්නිර්ව॑පති॒ සමේ॑ධමේ॒වෛන॒මා ල॑භතේ ව॒පයා᳚ ප්ර॒චර්ය॑ පුරෝ॒ඩාශේ॑න॒ ප්ර ච॑ර॒ත්යූර්ග්වෛ පු॑රෝ॒ඩාශ॒ ඌර්ජ॑මේ॒ව ප॑ශූ॒නා-ම්ම॑ද්ධ්ය॒තෝ ද॑ධා॒ත්යථෝ॑ ප॒ශෝරේ॒ව ඡි॒ද්රමපි॑ දධාති පෘෂදා॒ජ්යස්යෝ॑ප॒හත්ය॒ ත්රිඃ පෘ॑ච්ඡති ශෘ॒තග්ං හ॒වී(3)-ශ්ශ॑මිත॒රිති॒ ත්රිෂ॑ත්යා॒ හි දේ॒වා යෝ-(අ)ශෘ॑තග්ං ශෘ॒තමාහ॒ ස ඒන॑සා ප්රාණාපා॒නෞ වා ඒ॒තෞ ප॑ශූ॒නාං- [ඒ॒තෞ ප॑ශූ॒නාම්, ය-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්ය-ම්ප॒ශෝඃ] 51

-ँය-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්ය-ම්ප॒ශෝඃ ඛලු॒ වා ආල॑බ්ධස්ය॒ හෘද॑යමා॒ත්මා-(අ)භි සමේ॑ති॒ ය-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්යේන॒ හෘද॑ය-මභිඝා॒රය॑ත්යා॒ත්මන්නේ॒ව ප॑ශූ॒නා-ම්ප්රා॑ණාපා॒නෞ ද॑ධාති ප॒ශුනා॒ වෛ දේ॒වා-ස්සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමා॑ය॒-න්තේ॑-(අ)මන්යන්ත මනු॒ෂ්යා॑ නෝ॒-(අ)න්වාභ॑විෂ්ය॒න්තීති॒ තස්ය॒ ශිරඃ॑ ඡි॒ත්ත්වා මේධ॒-ම්ප්රාක්ෂා॑රය॒න්ථ්ස ප්ර॒ක්ෂෝ॑-(අ)භව॒-ත්ත-ත්ප්ර॒ක්ෂස්ය॑ ප්රක්ෂ॒ත්වං-යँ-ත්ප්ල॑ක්ෂශා॒ඛෝ-ත්ත॑රබ॒ර්॒හි-ර්භව॑ති॒ සමේ॑ධස්යෛ॒ව [ ] 52

ප॒ශෝරව॑ ද්යති ප॒ශුං-වෛँ හ්රි॒යමා॑ණ॒ග්ං॒ රක්ෂා॒ග්॒ස්යනු॑ සචන්තේ-(අ)න්ත॒රා යූප॑-ඤ්චා-(අ)(අ)හව॒නීය॑-ඤ්ච හරති॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ ප॒ශෝර්වා ආල॑බ්ධස්ය॒ මනෝ-(අ)ප॑ ක්රාමති ම॒නෝතා॑යෛ හ॒විෂෝ॑-(අ)වදී॒යමා॑න॒ස්යානු॑ බ්රූ॒හීත්යා॑හ॒ මන॑ ඒ॒වාස්යාව॑ රුන්ධ॒ ඒකා॑දශාව॒දානා॒න්යව॑ ද්යති॒ දශ॒ වෛ ප॒ශෝඃ ප්රා॒ණා ආ॒ත්මෛකා॑ද॒ශෝ යාවා॑නේ॒ව ප॒ශුස්තස්යා-(අ)ව॑- [ප॒ශුස්තස්යා-(අ)ව॑, ද්ය॒ති॒ හෘද॑ය॒ස්යා-] 53

-ද්යති॒ හෘද॑ය॒ස්යා-ග්රේ-(අ)ව॑ ද්ය॒ත්යථ॑ ජි॒හ්වායා॒ අථ॒ වක්ෂ॑සෝ॒ යද්වෛ හෘද॑යේනාභි॒ගච්ඡ॑ති॒ තජ්ජි॒හ්වයා॑ වදති॒ යජ්ජි॒හ්වයා॒ වද॑ති॒ තදුර॒සෝ-(අ)ධි॒ නිර්ව॑දත්යේ॒තද්වෛ ප॒ශෝර්ය॑ථාපූ॒ර්වං-යँස්යෛ॒වම॑ව॒දාය॑ යථා॒කාම॒-මුත්ත॑රේෂාමව॒ද්යති॑ යථා පූ॒ර්වමේ॒වාස්ය॑ ප॒ශෝරව॑ත්ත-ම්භවති මද්ධ්ය॒තෝ ගු॒දස්යාව॑ ද්යති මද්ධ්ය॒තෝ හි ප්රා॒ණ උ॑ත්ත॒මස්යාව॑ ද්ය- [උ॑ත්ත॒මස්යාව॑ ද්යති, උ॒ත්ත॒මෝ හි ප්රා॒ණෝ] 54

-ත්යුත්ත॒මෝ හි ප්රා॒ණෝ යදීත॑රං॒-යँදීත॑ර-මු॒භය॑මේ॒වාජා॑මි॒ ජාය॑මානෝ॒ වෛ බ්රා᳚හ්ම॒ණ-ස්ත්රි॒භිර්-ඍ॑ණ॒වා ජා॑යතේ බ්රහ්ම॒චර්යේ॒ණර්ෂි॑භ්යෝ ය॒ජ්ඤේන॑ දේ॒වේභ්යඃ॑ ප්ර॒ජයා॑ පි॒තෘභ්ය॑ ඒ॒ෂ වා අ॑නෘ॒ණෝ යඃ පු॒ත්රී යජ්වා᳚ බ්රහ්මචාරිවා॒සී තද॑ව॒දානෛ॑-රේ॒වා-(අ)ව॑ දයතේ॒ තද॑ව॒දානා॑නා-මවදාන॒ත්ව-න්දේ॑වාසු॒රා-ස්සංයँ॑ත්තා ආස॒-න්තේ දේ॒වා අ॒ග්නිම॑බ්රුව॒-න්ත්වයා॑ වී॒රේණාසු॑රාන॒භි භ॑වා॒මේති॒ [භ॑වා॒මේති॑, සෝ᳚-(අ)බ්රවී॒-ද්වරං॑-වෘँණෛ] 55

සෝ᳚-(අ)බ්රවී॒-ද්වරං॑-වෘँණෛ ප॒ශෝරු॑ද්ධා॒රමුද්ධ॑රා॒ ඉති॒ ස ඒ॒තමු॑ද්ධා॒රමුද॑හරත॒ දෝඃ පූ᳚ර්වා॒ර්ධස්ය॑ ගු॒ද-ම්ම॑ද්ධ්ය॒ත-ශ්ශ්රෝණි॑-ඤ්ජඝනා॒ර්ධස්ය॒ තතෝ॑ දේ॒වා අභ॑ව॒-න්පරා-(අ)සු॑රා॒ ය-ත්ත්ර්ය॒ඞ්ගාණාග්ං॑ සමව॒ද්යති॒ භ්රාතෘ॑ව්යාභිභූත්යෛ॒ භව॑ත්යා॒ත්මනා॒ පරා᳚-(අ)ස්ය॒ භ්රාතෘ॑ව්යෝ භවත්යක්ෂ්ණ॒යා-(අ)ව॑ ද්යති॒ තස්මා॑දක්ෂ්ණ॒යා ප॒ශවෝ-(අ)ඞ්ගා॑නි॒ ප්ර හ॑රන්ති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ .. 56 ..

(ඒ॒තෞ ප॑ශූ॒නාග්ං - සමේ॑ධස්යෛ॒ව - තස්යා-(අ)වෝ᳚ - ත්ත॒මස්යාව॑ ද්ය॒තී - ති॒ - පඤ්ච॑චත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 10)

මේද॑සා॒ ස්රුචෞ॒ ප්රෝර්ණෝ॑ති॒ මේදෝ॑රූපා॒ වෛ ප॒ශවෝ॑ රූ॒පමේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාති යූ॒ෂන්න॑ව॒ධාය॒ ප්රෝර්ණෝ॑ති॒ රසෝ॒ වා ඒ॒ෂ ප॑ශූ॒නාං-යँද්යූ රස॑මේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාති පා॒ර්ශ්වේන॑ වසාහෝ॒ම-ම්ප්රයෞ॑ති॒ මද්ධ්යං॒-වාँ ඒ॒ත-ත්ප॑ශූ॒නාං-යँ-ත්පා॒ර්ශ්වග්ං රස॑ ඒ॒ෂ ප॑ශූ॒නාං-යँද්වසා॒ ය-ත්පා॒ර්ශ්වේන॑ වසාහෝ॒ම-ම්ප්ර॒යෞති॑ මද්ධ්ය॒ත ඒ॒ව ප॑ශූ॒නාග්ං රස॑-න්දධාති॒ ඝ්නන්ති॒ [ඝ්නන්ති॑, වා ඒ॒ත-ත්ප॒ශු-] 57

වා ඒ॒ත-ත්ප॒ශුං-යँ-ථ්ස᳚ජ්ඤ॒ම්පය॑න්ත්යෛ॒න්ද්රඃ ඛලු॒ වෛ දේ॒වත॑යා ප්රා॒ණ ඓ॒න්ද්රෝ॑-(අ)පා॒න ඓ॒න්ද්රඃ ප්රා॒ණෝ අඞ්ගේ॑අඞ්ගේ॒ නි දේ᳚ද්ධ්ය॒දිත්යා॑හ ප්රාණාපා॒නාවේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාති॒ දේව॑ ත්වෂ්ට॒ර්භූරි॑ තේ॒ සග්ං ස॑මේ॒ත්විත්යා॑හ ත්වා॒ෂ්ට්රා හි දේ॒වත॑යා ප॒ශවෝ॒ විෂු॑රූපා॒ ය-ථ්සල॑ක්ෂ්මාණෝ॒ භව॒ථේත්යා॑හ॒ විෂු॑රූපා॒ හ්යේ॑තේ සන්ත॒-ස්සල॑ක්ෂ්මාණ ඒ॒තර්හි॒ භව॑න්ති දේව॒ත්රා යන්ත॒- [දේව॒ත්රා යන්ත᳚ම්, අව॑සේ॒] 58

-මව॑සේ॒ සඛා॒යෝ-(අ)නු॑ ත්වා මා॒තා පි॒තරෝ॑ මද॒න්ත්විත්යා॒හා-නු॑මතමේ॒වෛන॑-ම්මා॒ත්රා පි॒ත්රා සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-ඞ්ග॑මයත්යර්ධ॒ර්චේ ව॑සාහෝ॒ම-ඤ්ජු॑හෝත්ය॒සෞ වා අ॑ර්ධ॒ර්ච ඉ॒යම॑ර්ධ॒ර්ච ඉ॒මේ ඒ॒ව රසේ॑නානක්ති॒ දිශෝ॑ ජුහෝති॒ දිශ॑ ඒ॒ව රසේ॑නාන॒ක්ත්යථෝ॑ දි॒ග්භ්ය ඒ॒වෝර්ජ॒ග්ං॒ රස॒මව॑ රුන්ධේ ප්රාණාපා॒නෞ වා ඒ॒තෞ ප॑ශූ॒නාං-යँ-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්යං-වාँ॑නස්ප॒ත්යාඃ ඛලු॒ [ඛලු॑, වෛ දේ॒වත॑යා ප॒ශවෝ॒] 59

වෛ දේ॒වත॑යා ප॒ශවෝ॒ ය-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්යස්යෝ॑-ප॒හත්යා-(අ)(අ)හ॒ වන॒ස්පත॒යේ-(අ)නු॑ බ්රූහි॒ වන॒ස්පත॑යේ॒ ප්රේෂ්යේති॑ ප්රාණාපා॒නාවේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාත්ය॒න්යස්යා᳚න්යස්ය සමව॒ත්තග්ං ස॒මව॑ද්යති॒ තස්මා॒න්නානා॑රූපාඃ ප॒ශවෝ॑ යූ॒ෂ්ණෝප॑ සිඤ්චති॒ රසෝ॒ වා ඒ॒ෂ ප॑ශූ॒නාං-යँද්යූ රස॑මේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධා॒තීඩා॒මුප॑ හ්වයතේ ප॒ශවෝ॒ වා ඉඩා॑ ප॒ශූනේ॒වෝප॑ හ්වයතේ ච॒තුරුප॑ හ්වයතේ॒ [ච॒තුරුප॑ හ්වයතේ, චතු॑ෂ්පාදෝ॒ හි] 60

චතු॑ෂ්පාදෝ॒ හි ප॒ශවෝ॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑තා ප॒ශු-ස්ස්යා॒දිත්ය॑මේ॒දස්ක॒-න්තස්මා॒ ආ ද॑ද්ධ්යා॒න්මේදෝ॑රූපා॒ වෛ ප॒ශවෝ॑ රූ॒පේණෛ॒වෛන॑-ම්ප॒ශුභ්යෝ॒ නිර්භ॑ජත්යප॒ශුරේ॒ව භ॑වති॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත පශු॒මාන්-ථ්ස්යා॒දිති॒ මේද॑ස්ව॒-ත්තස්මා॒ ආ ද॑ද්ධ්යා॒න්මේදෝ॑රූපා॒ වෛ ප॒ශවෝ॑ රූ॒පේණෛ॒වාස්මෛ॑ ප॒ශූනව॑ රුන්ධේ පශු॒මානේ॒ව භ॑වති ප්ර॒ජාප॑තිර්ය॒ජ්ඤම॑සෘජත॒ ස ආජ්ය॑- [ස ආජ්ය᳚ම්, පු॒රස්තා॑දසෘජත] 61

-ම්පු॒රස්තා॑දසෘජත ප॒ශු-ම්ම॑ද්ධ්ය॒තඃ පෘ॑ෂදා॒ජ්ය-ම්ප॒ශ්චා-ත්තස්මා॒දාජ්යේ॑න ප්රයා॒ජා ඉ॑ජ්යන්තේ ප॒ශුනා॑ මද්ධ්ය॒තඃ පෘ॑ෂදා॒ජ්යේනා॑-නූයා॒ජා-ස්තස්මා॑දේ॒තන්මි॒ශ්රමි॑ව පශ්චා-ථ්සෘ॒ෂ්ටග්ග් හ්යේකා॑දශානූයා॒ජාන්. ය॑ජති॒ දශ॒ වෛ ප॒ශෝඃ ප්රා॒ණා ආ॒ත්මෛකා॑ද॒ශෝ යාවා॑නේ॒ව ප॒ශුස්තමනු॑ යජති॒ ඝ්නන්ති॒ වා ඒ॒ත-ත්ප॒ශුං-යँ-ථ්සං᳚(2)ජ්ඤ॒පය॑න්ති ප්රාණාපා॒නෞ ඛලු॒ වා ඒ॒තෞ ප॑ශූ॒නාං-යँ-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්යං-යँ-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්යේනා॑ නූයා॒ජාන්. යජ॑ති ප්රාණාපා॒නාවේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාති .. 62 ..

(ඝ්නන්ති॒ - යන්තං॒ - ඛලු॑ - ච॒තුරුප॑ හ්වයත॒ - ආජ්යං॒ - ँය-ත්පෘ॑ෂදා॒ජ්යේන॒ - ෂට් ච॑) (අ. 11)

(චාත්වා॑ලාථ් - සුව॒ර්ගාය॒ ය-ද්වෛ॑සර්ජ॒නානි॑ - වෛෂ්ණ॒ව්යර්චා - පෘ॑ථි॒ව්යෛ - සා॒ධ්යා - ඉ॒ෂේ ත්වේ - ත්ය॒ග්නිනා॒ - පර්ය॑ග්නි - ප॒ශෝඃ - ප॒ශුමා॒ලභ්ය॒ - මේද॑සා॒ ස්රුචා॒ - වේකා॑දශ)

(චාත්වා॑ලා-ද්- දේ॒වානු॒පෛති॑ - මුඤ්චති - ප්රහ්රි॒යමා॑ණාය॒ - පර්ය॑ග්නි - ප॒ශුමා॒ලභ්ය॒ - චතු॑ෂ්පාදෝ॒ - ද්විෂ॑ෂ්ටිඃ)

(චාත්වා॑ලා, ත්ප॒ශුෂු॑ දධාති)

.. හරිඃ॑ ඕම් ..

.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායාං ෂෂ්ඨකාණ්ඩේ තෘතීයඃ ප්රශ්න-ස්සමාප්තඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

cātvā̭lā॒-ddhiṣṇi̭yā॒nupa̭ vapati॒ yoni॒rvai ya॒jñasya॒ cātvā̭laṃ-ya~॒jñasya̭ sayoni॒tvāya̭ de॒vā vai ya॒jña-mparā̭-'jayanta॒ tamāgnī᳚ddhrā॒-tpuna॒rapā̭jayanne॒tadvai ya॒jñasyā-pa̭rājitaṃ॒-ya~dāgnī᳚ddhraṃ॒-ya~dāgnī᳚ddhrā॒ddhiṣṇi̭yān. vi॒hara̭ti॒ yade॒va ya॒jñasyā-pa̭rājita॒-ntata̭ e॒vaina॒-mpuna̭stanute parā॒jityḙva॒ khalu॒ vā e॒te ya̭nti॒ ye ba̭hiṣpavamā॒nagṃ sarpa̭nti bahiṣpavamā॒ne stu॒ta [stu॒te, ā॒hāgnī̭da॒gnīn. vi] 1

ā॒hāgnī̭da॒gnīn. vi ha̭ra ba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāhi puro॒ḍāśā॒gṃ॒ ala̭-ṅku॒rviti̭ ya॒jñame॒vāpa॒jitya॒ puna̭stanvā॒nā ya॒ntyaṅgā̭rai॒rdve sava̭ne॒ vi ha̭rati śa॒lākā̭bhi-stṛ॒tīyagṃ̭ saśukra॒tvāyātho॒ sa-mbha̭ratye॒vaina॒ddhiṣṇi̭yā॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke soma̭marakṣa॒-ntebhyo-'dhi॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-nta ma̭nva॒vāya॒nta-mparya̭viśa॒n॒. ya e॒vaṃ-ve~da̭ vi॒ndatḙ [ya e॒vaṃ-ve~da̭ vi॒ndate᳚, pa॒ri॒ve॒ṣṭāra॒-nte] 2

parive॒ṣṭāra॒-nte so̭mapī॒thena॒ vyā᳚rdhyanta॒ te de॒veṣṷ somapī॒thamai᳚cchanta॒ tā-nde॒vā a̭bruva॒-ndvedve॒ nāma̭nī kuruddhva॒matha॒ pra vā॒-''phsyatha॒ na vetya॒gnayo॒ vā atha॒ dhiṣṇi̭yā॒stasmā᳚-ddvi॒nāmā᳚ brāhma॒ṇo-'rdhṷka॒steṣāṃ॒-ye~ nedi̭ṣṭha-mpa॒ryavi̭śa॒-nte so̭mapī॒tha-mprā-'pnṷvannāhava॒nīya̭ āgnī॒ddhrīyo̭ ho॒trīyo̭ mārjā॒līya॒stasmā॒-tteṣṷ juhvatyati॒hāya॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ vi hyḙ [vi hi, e॒te so̭mapī॒thenā-''rdhya̭nta] 3

-te so̭mapī॒thenā-''rdhya̭nta de॒vā vai yāḥ prācī॒-rāhṷtī॒-rajṷhavu॒rye pu॒rastā॒dasṷrā॒ āsa॒-ntāg stābhiḥ॒ prāṇṷdanta॒ yāḥ pra॒tīcī॒rye pa॒ścādasṷrā॒ āsa॒-ntāgstābhi॒-rapā̭nudanta॒ prācī̭ra॒nyā āhṷtayo hū॒yante᳚ pra॒tyaṅṅāsī̭no॒ dhiṣṇi̭yā॒n. vyāghā̭rayati pa॒ścāccai॒va purastā᳚cca॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒-npra ṇṷdate॒ tasmā॒-tparā̭cīḥ pra॒jāḥ pra vī̭yante pra॒tīcī᳚- [pra॒tīcīḥ᳚, jā॒ya॒nte॒ prā॒ṇā vā e॒te] 4

-rjāyante prā॒ṇā vā e॒te yaddhiṣṇi̭yā॒ yada̭ddhva॒ryuḥ pra॒tya-ndhiṣṇi̭yā-nati॒sarpe᳚-tprā॒ṇān-thsaṅka̭rṣe-tpra॒māyṷka-ssyā॒nnābhi॒rvā e॒ṣā ya॒jñasya॒ yaddhoto॒rdhvaḥ khalu॒ vai nābhyai᳚ prā॒ṇo-'vāṃ̭apā॒no yada̭dhva॒ryuḥ pra॒tyaṃ hotā̭ramati॒sarpḙdapā॒ne prā॒ṇa-nda̭dhyā-tpra॒māyṷka-ssyā॒nnāddhva॒ryurupa̭ gāye॒-dvāgvī᳚ryo॒ vā a̭ddhva॒ryu-ryada̭ddhva॒ryurṷpa॒-gāyḙdu-dgā॒tre [ ] 5

vāca॒gṃ॒ sa-mpra ya̭cche-dupa॒dāsṷkā-'sya॒ vā-khsyā᳚dbrahmavā॒dino̭ vadanti॒ nāsagg̭sthite॒ some᳚-'ddhva॒ryuḥ pra॒tyaṅ-khsado-'tī̭yā॒datha̭ ka॒thā dā᳚kṣi॒ṇāni॒ hotṷmeti॒ yāmo॒ hi sa teṣā॒-ṅkasmā॒ aha̭ de॒vā yāmaṃ॒-vā~-'yā̭maṃ॒-vā~-'nṷ jñāsya॒ntītyu-tta̭re॒ṇā-''gnī᳚ddhra-mpa॒rītya̭ juhoti dākṣi॒ṇāni॒ na prā॒ṇānthsa-ṅka̭rṣati॒ nya̭nye dhiṣṇi̭yā u॒pyante॒ nānye yā-nni॒vapa̭ti॒ tena॒ tā-nprī̭ṇāti॒ yā-nnani॒vapa̭ti॒ yada̭nudi॒śati॒ tena॒ tān || 6 ||

(stu॒te - vi॒ndate॒ - hi - vī̭yante pra॒tīcī̭ - rudgrā॒tra - u॒pyante॒ - catṷrdaśa ca) (a. 1)

su॒va॒rgāya॒ vā e॒tāni̭ lo॒kāya̭ hūyante॒ ya-dvai̭sarja॒nāni॒ dvābhyā॒-ṅgārha̭patye juhoti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityā॒ āgnī᳚ddhre juhotya॒ntari̭kṣa e॒vā-''kra̭mata āhava॒nīyḙ juhoti suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati de॒vān. vai sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~॒to rakṣāg̭sya jighāgṃsa॒nte somḙna॒ rājñā॒ rakṣāg̭-syapa॒hatyā॒ptu-mā॒tmāna̭-ṅkṛ॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nrakṣa̭sā॒-manṷpalābhā॒yā ''tta॒-ssomo̭ bhava॒tyatha̭ [bhava॒tyatha̭, vai॒sa॒rja॒nāni̭ juhoti॒] 7

vaisarja॒nāni̭ juhoti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ tvagṃ so̭ma tanū॒kṛdbhya॒ ityā̭ha tanū॒kṛddhya̭ṣa dveṣo᳚bhyo॒-'nyakṛ̭tebhya॒ ityā̭hā॒nyakṛ̭tāni॒ hi rakṣāg̭syu॒ru ya॒ntā-'si॒ varṷ̄tha॒mityā̭ho॒ru ṇa̭skṛ॒dhīti॒ vāvaitadā̭ha juṣā॒ṇo a॒pturājya̭sya ve॒tvityā̭hā॒ptume॒va yaja̭māna-ṅkṛ॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ rakṣa̭sā॒-manṷpalābhā॒yā-'' soma̭-ndadata॒ [soma̭-ndadate, ā grāvṇṇa॒ ā] 8

ā grāvṇṇa॒ ā vā̭ya॒vyā᳚nyā dro̭ṇakala॒śamu-tpatnī॒mā na̭ya॒ntyanvanāgṃ̭si॒ pra va̭rtayanti॒ yāva̭de॒vāsyāsti॒ tena̭ sa॒ha sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti॒ naya̭vatya॒rcā-''gnī᳚ddhre juhoti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ grāvṇṇo̭ vāya॒vyā̭ni droṇakala॒śamāgnī᳚ddhra॒ upa̭ vāsayati॒ vi hyḙna॒-ntairgṛ॒hṇate॒ ya-thsa॒hopa̭vā॒sayḙ-dapuvā॒yeta̭ sau॒myarcā pra pā̭dayati॒ svayai॒- [pra pā̭dayati॒ svaya᳚, e॒vaina̭-nde॒vata̭yā॒] 9

-vaina̭-nde॒vata̭yā॒ pra pā̭daya॒tyadi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī॒detyā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dyaja̭māno॒ vā e॒tasya̭ pu॒rā go॒ptā bha̭vatye॒ṣa vo̭ deva savita॒-ssoma॒ ityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhya॒-ssa-mpraya̭cchatye॒ta-ttvagṃ so̭ma de॒vo de॒vānupā̭gā॒ ityā̭ha de॒vo hyḙṣa sa- [de॒vo hyḙṣa sann, de॒vānu॒paitī॒dama॒ha-] 10

-nde॒vānu॒paitī॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyā̭nityā̭ha manu॒ṣyo᳚(1॒) hyḙṣa sa-nma̭nu॒ṣyā̭nu॒paiti॒ yade॒ta-dyaju॒rna brū॒yādapra̭jā apa॒śuryaja̭māna-ssyā-thsa॒ha pra॒jayā̭ saha rā॒yaspoṣe॒ṇetyā̭ha pra॒jayai॒va pa॒śubhiḥ̭ sa॒hemaṃ-lo~॒kamu॒pāva̭rtate॒ namo̭ de॒vebhya॒ ityā̭ha namaskā॒ro hi de॒vānāg̭ sva॒dhā pi॒tṛbhya॒ ityā̭ha svadhākā॒ro hi [svadhākā॒ro hi, pi॒tṛ॒ṇāmi॒dama॒ha-] 11

pi̭tṛ॒ṇāmi॒dama॒ha-nnirvarṷṇasya॒ pāśā॒dityā̭ha varuṇapā॒śāde॒va nirmṷcya॒te 'gne᳚ vratapata ā॒tmanaḥ॒ pūrvā̭ ta॒nūrā॒deyetyā̭huḥ॒ ko hi tadveda॒ ya-dvasī̭yā॒n-thsve vaśḙ bhū॒te puna̭rvā॒ dadā̭ti॒ na veti॒ grāvā̭ṇo॒ vai soma̭sya॒ rājño̭ malimluse॒nā ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-ngrāvṇṇa॒ āgnī᳚ddhra upavā॒saya̭ti॒ naina̭-mmalimluse॒nā vi̭ndati || 12 ||

(atha̭-dadate॒ - svayā॒ - santh - sva̭dhākā॒ro hi - vi̭ndati) (a. 2)

vai॒ṣṇa॒vyarcā hu॒tvā yūpa॒macchai̭ti vaiṣṇa॒vo vai de॒vata̭yā॒ yūpa॒-ssvayai॒vaina̭-nde॒vata॒yā 'cchai॒tyatya॒nyānagā॒-nnānyā-nupā̭gā॒mityā॒hāti॒ hya̭nyāneti॒ nānyā-nu॒paitya॒rvāktvā॒ parai̭ravida-mpa॒ro-'va̭rai॒rityā̭hā॒rvāghyḙna॒-mparai᳚rvi॒ndati̭ pa॒ro-'va̭rai॒sta-ntvā̭ juṣe [juṣe, vai॒ṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyā॒] 13

vaiṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyā॒ ityā̭ha devaya॒jyāyai॒ hyḙna-ñju॒ṣatḙ de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvityā̭ha॒ teja̭sai॒vaina̭-mana॒ktyoṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒rityā̭ha॒ vajro॒ vai svadhi̭ti॒-śśāntyai॒ svadhi̭tervṛ॒kṣasya॒ bibhya̭taḥ pratha॒mena॒ śaka̭lena sa॒ha tejaḥ॒ parā̭ patati॒ yaḥ pra̭tha॒ma-śśaka̭laḥ parā॒pate॒-ttamapyā ha̭re॒-thsatḙjasa- [ha̭re॒-thsatḙjasam, e॒vaina॒mā] 14

-me॒vaina॒mā ha̭ratī॒me vai lo॒kā yūpā᳚-tpraya॒to bi̭bhyati॒ diva॒magrḙṇa॒ mā lḙkhīra॒ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙna॒ mā higṃ̭sī॒rityā̭hai॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ̭ śamayati॒ vana̭spate śa॒tava̭lśo॒ vi ro॒hetyā॒vraśca̭ne juhoti॒ tasmā̭-dā॒vraśca̭nā-dvṛ॒kṣāṇā॒-mbhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhanti sa॒hasra̭valśā॒ vi va॒yagṃ rṷhe॒metyā̭hā॒- ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'na̭kṣasaṅga- [śā॒ste 'na̭kṣasaṅgam, vṛ॒śce॒-dyada̭kṣasa॒ṅgaṃ-] 15

-~vṛśce॒-dyada̭kṣasa॒ṅgaṃ-vṛ~॒śceda̭dhaī॒ṣaṃ-ya~ja̭mānasya pra॒māyṷkagg syā॒dya-ṅkā॒maye॒tāpra̭tiṣṭhita-ssyā॒dityā̭ro॒ha-ntasma̭ vṛścede॒ṣa vai vana॒spatī̭nā॒-mapra̭tiṣṭhi॒to-'pra̭tiṣṭhita e॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒ditya̭pa॒rṇa-ntasmai॒ śuṣkā᳚graṃ-vṛ~ścede॒ṣa vai vana॒spatī̭nā-mapaśa॒vyo̭-'pa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ bahupa॒rṇa-ntasmai̭ bahuśā॒khaṃ-vṛ~̭ścede॒ṣa vai [ ] 16

vana॒spatī̭nā-mpaśa॒vyaḥ̭ paśu॒māne॒va bha̭vati॒ prati̭ṣṭhitaṃ-vṛ~śce-tprati॒ṣṭhākā̭masyai॒ṣa vai vana॒spatī̭nā॒-mprati̭ṣṭhito॒ ya-ssa॒me bhūmyai॒ svādyonḙ rū॒ḍhaḥ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yaḥ pra॒tyaṅṅupa̭nata॒staṃ-vṛ~̭śce॒-thsa hi medha̭ma॒bhyupa̭nataḥ॒ pañcā̭ratni॒-ntasmai̭ vṛśce॒dya-ṅkā॒maye॒topai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭me॒diti॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jña upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño [ya॒jñaḥ, na॒ma॒ti॒ ṣaḍa̭ratni] 17

na̭mati॒ ṣaḍa̭ratni-mprati॒ṣṭhākā̭masya॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭhati sa॒ptāra̭tni-mpa॒śukā̭masya sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī pa॒śava॒-śśakva̭rī pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ navā̭ratni॒-nteja̭skāmasya tri॒vṛtā॒ stomḙna॒ sammi̭ta॒-nteja̭stri॒vṛ-ttḙja॒svyḙva bha̭va॒-tyekā̭daśāratni-mindri॒yakā̭ma॒-syaikā̭daśākṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭugi̭ndriyā॒vyḙva bha̭vati॒ pañca̭daśāratni॒-mbhrātṛ̭vyavataḥ pañcada॒śo vajro॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai sa॒ptada̭śāratni-mpra॒jākā̭masya saptada॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā॒ eka̭vigṃśatyaratni-mprati॒ṣṭhākā̭ma-syaikavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityā a॒ṣṭāśri̭rbhava-tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī tejo̭ gāya॒trī gā̭ya॒trī ya̭jñamu॒kha-nteja̭sai॒va gā̭yatri॒yā ya̭jñamu॒khena॒ sammi̭taḥ || 18 ||

(ju॒ṣe॒ - satḙjasa॒ - mana̭kṣasaṅgaṃ - bahuśā॒khaṃ-vṛ~̭ścede॒ṣa vai - ya॒jña upai̭na॒mutta̭ro ya॒jña - āptyā॒ - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 3)

pṛ॒thi॒vyai tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā di॒ve tvetyā̭hai॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti॒ parā᳚ñca॒-mprokṣa̭ti॒ parā̭ṅiva॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒po-'va̭ nayati॒ śāntyai॒ yava̭matī॒rava̭ naya॒tyūrgvai yavo॒ yaja̭mānena॒ yūpa॒-ssammi̭to॒ yāvā̭ne॒va yaja̭māna॒-stāva̭tī-me॒vāsmi॒-nnūrja̭-ndadhāti [me॒vāsmi॒-nnūrja̭-ndadhāti, pi॒tṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒sīti̭] 19

pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒sīti̭ ba॒r॒hirava̭ stṛṇāti pitṛdeva॒tyā᳚(1॒)gg॒ hyḙta-dyannikhā̭taṃ॒-ya~-dba॒r॒hirana̭vastīrya minu॒yā-tpi̭tṛdeva॒tyo̭ nikhā̭ta-ssyā-dba॒r॒hira̭va॒stīrya̭ minotya॒syāme॒vaina̭-mminoti yūpaśaka॒lamavā᳚syati॒ satḙjasame॒vaina̭-mminoti de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvityā̭ha॒ teja̭sai॒vaina̭manakti supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ iti̭ ca॒ṣāla॒-mprati̭- [ca॒ṣāla॒-mprati̭, mu॒ñca॒ti॒ tasmā᳚cchīrṣa॒ta] 20

-muñcati॒ tasmā᳚cchīrṣa॒ta oṣa̭dhayaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇantya॒nakti॒ tejo॒ vā ājyaṃ॒-ya~ja̭mānenāgni॒ṣṭhā-'śri॒-ssammi̭tā॒ yada̭gni॒ṣṭhā-maśri̭ma॒nakti॒ yaja̭māname॒va teja̭sā 'naktyā॒nta-ma̭naktyā॒ntame॒va yaja̭māna॒-nteja̭sānakti sa॒rvataḥ॒ pari̭ mṛśa॒tyapa̭rivarga-me॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhā॒tyu-ddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛ॒ṇetyā̭hai॒ṣāṃ-lo~॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai vaiṣṇa॒vyarcā [vaiṣṇa॒vyarcā, ka॒lpa॒ya॒ti॒ vai॒ṣṇa॒vo vai] 21

ka̭lpayati vaiṣṇa॒vo vai de॒vata̭yā॒ yūpa॒-ssvayai॒vaina̭-nde॒vata̭yā kalpayati॒ dvābhyā᳚-ṅkalpayati dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ teja̭saina-nde॒vatā̭bhirindri॒yeṇa॒ vya̭rdhayeya॒-mitya̭gni॒ṣṭhā-ntasyāśri̭-māhava॒nīyā̭di॒tthaṃ-ve~॒tthaṃ-vā~-'ti̭ nāvaye॒-tteja̭sai॒vaina̭-nde॒vatā̭bhirindri॒yeṇa॒ vya̭rdhayati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ teja̭saina-nde॒vatā̭bhirindri॒yeṇa॒ sama̭rdhayeya॒mi- [sama̭rdhayeya॒miti̭, a॒gni॒ṣṭhā-] 22

-tya̭gni॒ṣṭhā-ntasyāśri̭māhava॒nīyḙna॒ sa-mmi̭nuyā॒-tteja̭sai॒vaina̭-nde॒vatā̭bhirindri॒yeṇa॒ sama̭rdhayati brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vani॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpari̭ vyaya॒tyūrgvai ra̭śa॒nā yaja̭mānena॒ yūpa॒-ssammi̭to॒ yaja̭māname॒vorjā sama̭rdhayati nābhida॒ghne pari̭ vyayati nābhida॒ghna e॒vāsmā॒ ūrja̭-ndadhāti॒ tasmā᳚nnābhida॒ghna ū॒rjā bhṷñjate॒ ya-ṅkā॒mayḙto॒rjainaṃ॒- [ya-ṅkā॒mayḙto॒rjaina᳚m, vya̭rdhayeya॒-] 23

~vya̭rdhayeya॒-mityū॒rdhvāṃ-vā~॒ tasyāvā̭cīṃ॒-vā~-'vo̭hedū॒rjaivainaṃ॒-vya~̭rdhayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ varṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒ditya-vā̭cī॒mavo̭he॒-dvṛṣṭi̭me॒va ni ya̭cchati॒ yadi̭ kā॒maye॒tāva̭rṣuka-ssyā॒dityū॒rdhvāmudṷ̄he॒-dvṛṣṭi̭me॒vo-dya̭cchati pitṛ॒ṇā-nnikhā̭ta-mmanu॒ṣyā̭ṇāmū॒rdhva-nnikhā̭tā॒dā ra̭śa॒nāyā॒ oṣa̭dhīnāgṃ raśa॒nā viśvḙṣā- [viśvḙṣām, de॒vānā̭-] 24

-nde॒vānā̭-mū॒rdhvagṃ ra̭śa॒nāyā॒ ā ca॒ṣālā॒dindra̭sya ca॒ṣālagṃ̭ sā॒ddhyānā॒mati̭rikta॒gṃ॒ sa vā e॒ṣa sa̭rvadeva॒tyo̭ yadyūpo॒ yadyūpa̭-mmi॒noti॒ sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti ya॒jñena॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ te yūpḙna yopayi॒tvā sṷva॒rgaṃ ~lo॒kamā̭ya॒-ntamṛṣa̭yo॒ yūpḙnai॒vānu॒ prājā̭na॒-nta-dyūpa̭sya yūpa॒tvaṃ- [yūpa॒tvam, ya-dyūpa̭-] 25

~ya-dyūpa̭-mmi॒noti̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai pu॒rastā᳚-nminoti pu॒rastā॒ddhi ya॒jñasya̭ prajñā॒yate pra̭jñāta॒gṃ॒ hi ta-dyadati̭panna ā॒huri॒da-ṅkā॒rya̭māsī॒diti̭ sā॒ddhyā vai de॒vā ya॒jñamatya̭manyanta॒ tān. ya॒jño nāspṛ̭śa॒-ttān. ya-dya॒jñasyāti̭rikta॒māsī॒-ttada̭spṛśa॒dati̭riktaṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya॒ yada॒gnāva॒gni-mma̭thi॒tvā pra॒hara॒tyati̭riktame॒ta- [pra॒hara॒tyati̭riktame॒tat, yūpa̭sya॒] 26

-dyūpa̭sya॒ yadū॒rdhva-ñca॒ṣālā॒-tteṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti de॒vā vai saggsthi̭te॒ some॒ pra sruco-'ha̭ra॒-npra yūpa॒-ntḙ-'manyanta yajñaveśa॒saṃ-vā~ i॒da-ṅkṷrma॒ iti॒ te pra̭sta॒ragg sru॒cā-nni॒ṣkraya̭ṇa-mapaśya॒n-thsvaruṃ॒-yū~pa̭sya॒ saggsthi̭te॒ some॒ pra pra̭sta॒ragṃ hara̭ti ju॒hoti॒ svaru॒maya̭jñaveśasāya || 27 ||

(da॒dhā॒ti॒ - pratyṛ॒ - cā - sama̭rdhayeya॒mityū॒ - rjainaṃ॒ - ~viśvḙṣāṃ - ~yūpa॒tva - mati̭riktame॒ta-d- dvica̭tvārigṃśacca) (a. 4)

sā॒ddhyā vai de॒vā a॒smi~llo॒ka ā̭sa॒-nnānya-tki̭-ñca॒na mi॒ṣa-tte᳚-'gnime॒vāgnaye॒ medhā॒yā 'la̭bhanta॒ na hya̭nyadā̭la॒bhyaṃ̭-mavi̭nda॒-ntato॒ vā i॒māḥ pra॒jāḥ prājā̭yanta॒ yada॒gnāva॒gni-mma̭thi॒tvā pra॒hara̭ti pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gniryaja̭mānaḥ pa॒śurya-tpa॒śumā॒labhyā॒gni-mmanthe᳚-dru॒drāya॒ yaja̭māna॒- [yaja̭mānam, api̭ daddhyā-] 28

-mapi̭ daddhyā-tpra॒māyṷka-ssyā॒datho॒ khalvā̭hura॒gni-ssarvā̭ de॒vatā̭ ha॒vire॒tadya-tpa॒śuriti॒ ya-tpa॒śumā॒labhyā॒gni-mmantha̭ti ha॒vyāyai॒vā-''sa̭nnāya॒ sarvā̭ de॒vatā̭ janaya-tyupā॒kṛtyai॒va manthya॒-stannevā-''la̭bdha॒-nnevānā̭labdha-ma॒gne-rja॒nitra̭-ma॒sītyā̭hā॒gnerhyḙta-jja॒nitraṃ॒-vṛ~ṣa̭ṇau stha॒ ityā̭ha॒ vṛṣa̭ṇau॒ [vṛṣa̭ṇau, hyḙtā-] 29

hyḙtā-vu॒rvaśya̭syā॒yu-ra॒sītyā̭ha mithuna॒tvāya̭ ghṛ॒tenā॒kte vṛṣa̭ṇa-ndadhāthā॒mityā̭ha॒ vṛṣa̭ṇa॒gg॒ hyḙte dadhā̭te॒ ye a॒gni-ṅgā̭ya॒tra-ñchando-'nu॒ pra jā̭ya॒svetyā̭ha॒ chando̭bhire॒vaina॒-mpra ja̭nayatya॒gnayḙ ma॒thyamā̭nā॒yānṷ brū॒hītyā̭ha sāvi॒trīmṛca॒manvā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-mmanthati jā॒tāyānṷ brūhi [brūhi, pra॒hri॒yamā̭ṇā॒yā-'nṷ] 30

prahri॒yamā̭ṇā॒yā-'nṷ brū॒hītyā̭ha॒ kāṇḍḙkāṇḍa e॒vaina̭-ṅkri॒yamā̭ṇe॒ sama̭rdhayati gāya॒trī-ssarvā॒ anvā̭ha gāya॒tracha̭ndā॒ vā a॒gni-ssvenai॒vaina॒-ñchanda̭sā॒ sama̭rdhayatya॒gniḥ pu॒rā bhava̭tya॒gni-mma̭thi॒tvā pra ha̭rati॒ tau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭mānama॒bhi sa-mbha̭vato॒ bhava̭ta-nna॒-ssama̭nasā॒vityā̭ha॒ śāntyai᳚ pra॒hṛtya̭ juhoti jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhā॒tyājyḙna juhotye॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma॒ yadājya̭-mpri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhaya॒tyatho॒ teja̭sā || 31 ||

(yaja̭māna-māha॒ vṛṣa̭ṇau-jā॒tāyānṷ brū॒hyā-pya॒ -ṣṭāda̭śa ca) (a. 5)

i॒ṣe tveti̭ ba॒r॒hirā da̭tta i॒cchata̭ iva॒ hyḙṣa yo yaja̭ta upa॒vīra॒sītyā॒hopa॒ hyḙnānāka॒rotyupo̭ de॒vā-ndaivī॒rviśaḥ॒ prāgu॒rityā̭ha॒ daivī॒rhyḙtā viśaḥ̭ sa॒tīrde॒vānṷpa॒yanti॒ vahnī̭ru॒śija॒ ityā̭ha॒rtvijo॒ vai vahna̭ya u॒śija॒-stasmā̭de॒vamā̭ha॒ bṛha̭spate dhā॒rayā॒ vasū॒nī- [vasū॒nīti̭, ā॒ha॒ brahma॒ vai] 32

-tyā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe ha॒vyā te᳚ svadantā॒mityā̭ha sva॒daya̭tye॒vainā॒-ndeva̭ tvaṣṭa॒rvasṷ ra॒ṇvetyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti॒ reva̭tī॒ rama̭ddhva॒mityā̭ha pa॒śavo॒ vai re॒vatīḥ᳚ pa॒śūne॒vāsmai̭ ramayati de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti̭ [iti̭, ra॒śa॒nāmā da̭tte॒] 33

raśa॒nāmā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚rbā॒hubhyā॒-mityā̭hā॒śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyā̭ ṛ॒tasya̭ tvā devahaviḥ॒ pāśe॒nā-'' ra̭bha॒ ityā̭ha sa॒tyaṃ-vā~ ṛ॒tagṃ sa॒tyenai॒vaina̭mṛ॒tenā ''ra̭bhate 'kṣṇa॒yā pari̭ harati॒ vaddhya॒gṃ॒ hi pra॒tyañca̭-mprati mu॒ñcanti॒ vyāvṛ̭ttyai॒ dharṣā॒ mānṷṣā॒niti॒ ni yṷnakti॒ dhṛtyā̭ a॒dbhya- [a॒dbhyaḥ, tvauṣa̭dhībhyaḥ॒] 34

-stvauṣa̭dhībhyaḥ॒ prokṣā॒mītyā̭hā॒dbhyo hyḙṣa oṣa̭dhībhya-ssa॒bhaṃva~̭ti॒ ya-tpa॒śura॒pā-mpe॒rura॒sītyā̭hai॒ṣa hya̭pā-mpā॒tā yo medhā̭yā-'' ra॒bhyate᳚ svā॒tta-ñci॒-thsadḙvagṃ ha॒vyamāpo̭ devī॒-ssvada̭taina॒mityā̭ha sva॒daya̭tye॒vaina̭-mu॒pari̭ṣṭā॒-tprokṣa̭tyu॒pari̭ṣṭāde॒vaina॒-mmeddhya̭-ṅkaroti pā॒yaya̭tyantara॒ta e॒vaina॒-mmeddhya̭-ṅkarotya॒dhastā॒dupo᳚kṣati sa॒rvata̭ e॒vaina॒-mmeddhya̭-ṅkaroti || 35 ||

(vasū॒nīti̭-prasa॒va itya॒-dbhyo᳚-'ntara॒ta e॒vainaṃ॒ - daśa̭ ca) (a. 6)

a॒gninā॒ vai hotrā̭ de॒vā asṷrā-na॒bhya̭bhava-nna॒gnayḙ sami॒ddhyamā̭nā॒yānṷ brū॒hītyā̭ha॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai sa॒ptada̭śa sāmidhe॒nīranvā̭ha saptada॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ sa॒ptada॒śānvā̭ha॒ dvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒-ssa saṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-mpra॒jā anu॒ prajā̭yante pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya de॒vā vai sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ ya॒jña-nnānva̭paśya॒n-thsa pra॒jāpa̭ti-stū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ra- [-mā̭ghā॒ram, ā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai] 36

-mā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai de॒vā ya॒jñamanva̭paśya॒n॒. ya-ttū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti ya॒jñasyānṷkhyātyā॒ asṷreṣu॒ vai ya॒jña ā̭sī॒-tta-nde॒vāstū᳚ṣṇīgṃ ho॒menā̭vṛñjata॒ ya-ttū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒ va ta-dya॒jñaṃ-vṛ~̭ṅkte pari॒dhī̭n-thsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā॒-ntristri॒-ssa-mmā᳚rṣṭi॒ tryā̭vṛ॒ddhi ya॒jño-'tho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ [dvāda̭śa, māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-] 37

māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ro᳚-'gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ yadā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti śīrṣa॒ta e॒va ya॒jñasya॒ yaja̭māna॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ ava̭ rundhe॒ śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ra ā॒tmā pa॒śurā̭ghā॒ramā॒ghārya̭ pa॒śugṃ sama̭naktyā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ [ya॒jñasya̭, śiraḥ॒ prati̭ dadhāti॒] 38

śiraḥ॒ prati̭ dadhāti॒ sa-nte᳚ prā॒ṇo vā॒yunā̭ gacchatā॒mityā̭ha vāyudeva॒tyo̭ vai prā॒ṇo vā॒yāve॒vāsya̭ prā॒ṇa-ñjṷhoti॒ saṃ-ya~ja̭trai॒raṅgā̭ni॒ saṃ-ya~॒jñapa̭tirā॒śiṣetyā̭ha ya॒jñapa̭time॒vāsyā॒-''śiṣa̭-ṅgamayati vi॒śvarṷ̄po॒ vai tvā॒ṣṭra u॒pari̭ṣṭā-tpa॒śuma॒bhya̭vamī॒-ttasmā̭-du॒pari̭ṣṭā-tpa॒śornāva̭ dyanti॒ yadu॒pari̭ṣṭā-tpa॒śugṃ sa̭ma॒nakti॒ meddhya̭me॒vai- [meddhya̭me॒va, e॒na॒-ṅka॒ro॒tyṛ॒tvijo̭] 39

-na̭-ṅkarotyṛ॒tvijo̭ vṛṇīte॒ chandāg̭sye॒va vṛ̭ṇīte sa॒pta vṛ̭ṇīte sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptā-''ra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭syu॒bhaya॒syā va̭ruddhyā॒ ekā̭daśa prayā॒jān. ya̭jati॒ daśa॒ vai pa॒śoḥ prā॒ṇā ā॒tmaikā̭da॒śo yāvā̭ne॒va pa॒śusta-mpra ya̭jati va॒pāmekaḥ॒ pari̭ śaya ā॒tmaivā-''tmāna॒-mpari̭ śaye॒ vajro॒ vai svadhi̭ti॒rvajro̭ yūpaśaka॒lo ghṛ॒ta-ṅkhalu॒ vai de॒vā vajra̭-ṅkṛ॒tvā soma̭maghna-nghṛ॒tenā॒ktau pa॒śu-ntrā̭yethā॒mityā̭ha॒ vajrḙṇai॒vainaṃ॒-va~śḙ kṛ॒tvā-''la̭bhate || 40 ||

(ā॒ghā॒raṃ - pa̭dyante॒ dvāda̭śā॒ - ''tmanne॒va ya॒jñasya॒ - medhya̭me॒va - khalu॒ vā - a॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 7)

parya̭gni karoti sarva॒huta̭me॒vaina̭-ṅkaro॒tya-ska̭ndā॒yā-ska̭nna॒gṃ॒ hi ta-dya-ddhu॒tasya॒ skanda̭ti॒ triḥ parya̭gni karoti॒ tryā̭vṛ॒ddhi ya॒jño-'tho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai brahmavā॒dino̭ vadantyanvā॒rabhyaḥ̭ pa॒śū(3)-rnānvā॒rabhyā(3) iti̭ mṛ॒tyave॒ vā e॒ṣa nī̭yate॒ ya-tpa॒śustaṃ-ya~da̭nvā॒rabhḙta pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyā॒datho॒ khalvā̭hu-ssuva॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ nīyate॒ ya- [yat, pa॒śuriti॒] 41

-tpa॒śuriti॒ yannānvā॒rabhḙta suva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māno hīyeta vapā॒śrapa̭ṇībhyā-ma॒nvāra̭bhate॒ tannevā॒nvāra̭bdha॒-nnevāna̭nvārabdha॒mupa॒ preṣya̭ hotarha॒vyā de॒vebhya॒ ityā̭heṣi॒tagṃ hi karma̭ kri॒yate॒ reva̭tīrya॒jñapa̭ti-mpriya॒dhā ''vi̭śa॒tetyā̭ha yathāya॒jure॒vaitada॒gninā̭ pu॒rastā̭deti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai pṛthi॒vyā-ssa॒pṛñcaḥ̭ pā॒hīti̭ ba॒r॒hi- [ba॒r॒hiḥ, upā᳚-'sya॒tya-ska̭ndā॒yā-] 42

-rupā᳚-'sya॒tya-ska̭ndā॒yā-ska̭nna॒gṃ॒ hi ta-dya-dba॒r॒hiṣi॒ skanda॒tyatho̭ barhi॒ṣada̭me॒vaina̭-ṅkaroti॒ parāṃ॒ā va̭rtate-'ddhva॒ryuḥ pa॒śo-ssa᳚jña॒mpyamā̭nā-tpa॒śubhya̭ e॒va tanni hnṷta ā॒tmano-'nā᳚vraskāya॒ gaccha̭ti॒ śriya॒-mpra pa॒śūnā᳚pnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pa॒ścāllo̭kā॒ vā e॒ṣā prācyu॒dānī̭yate॒ ya-tpatnī॒ nama̭sta ātā॒netyā̭hā-''di॒tyasya॒ vai ra॒śmaya̭ [ra॒śmayaḥ̭, ā॒tā॒nāstebhya̭] 43

ātā॒nāstebhya̭ e॒va nama̭skarotyana॒rvā prehītyā̭ha॒ bhrātṛ̭vyo॒ vā arvā॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai ghṛ॒tasya̭ ku॒lyāmanṷ sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣe॒ṇe-tyā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚sta॒ āpo̭ devī-śśuddhāyuva॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaitat || 44 ||

(lo॒kāya̭ nīyate॒ ya-d- ba॒ra॒ḥī - ra॒śmayaḥ̭ - sa॒ptatrigṃ̭śacca) (a. 8)

pa॒śorvā āla̭bdhasya prā॒ṇāñchugṛ̭cchati॒ vākta॒ ā pyā̭yatā-mprā॒ṇasta॒ ā pyā̭yatā॒mityā̭ha prā॒ṇebhya̭ e॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati॒ sā prā॒ṇebhyo-'dhi̭ pṛthi॒vīgṃ śu-kpra vi̭śati॒ śamaho᳚bhyā॒miti॒ ni na̭yatyahorā॒trābhyā̭me॒va pṛ̭thi॒vyai śucagṃ̭ śamaya॒tyoṣa̭dhe॒ trā̭yasvaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒rityā̭ha॒ vajro॒ vai svadhi̭ti॒- [svadhi̭tiḥ, śāntyai̭ pārśva॒ta] 45

-śśāntyai̭ pārśva॒ta ā cchya̭ti maddhya॒to hi ma̭nu॒ṣyā̭ ā॒ cchyanti̭ tira॒ścīna॒mā cchya̭tyanū॒cīna॒gṃ॒ hi ma̭nu॒ṣyā̭ ā॒cchyanti॒ vyāvṛ̭ttyai॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sīti̭ sthavima॒to ba॒r॒hira॒ktvā-'pā᳚syatya॒snaiva rakṣāgṃ̭si ni॒rava̭dayata i॒dama॒hagṃ rakṣo̭-'dha॒ma-ntamo̭ nayāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma ityā̭ha॒ dvau vāva purṷṣau॒ ya-ñcai॒va [ ] 46

dveṣṭi॒ yaścai̭na॒-ndveṣṭi॒ tāvu॒bhāva̭dha॒ma-ntamo̭ nayatī॒ṣe tveti̭ va॒pāmutkhi̭datī॒cchata̭ iva॒ hyḙṣa yo yaja̭te॒ yadṷpatṛ॒ndyā-dru॒dro᳚-'sya pa॒śū-nghātṷka-ssyā॒-dyannopa̭tṛ॒ndyā-daya̭tā syā-da॒nyayo̭patṛ॒ṇattya॒nyayā॒ na dhṛtyai̭ ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ prorṇvā̭thā॒mityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va rasḙnāna॒ktyacchi̭nno॒ [rasḙnāna॒ktyacchi̭nnaḥ, rāyaḥ̭ su॒vīra॒] 47

rāyaḥ̭ su॒vīra॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tkrū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-dva॒pā-mṷtkhi॒da-tyu॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi॒hītyā̭ha॒ śāntyai॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smāllo॒kāccya̭vate॒ yaḥ pa॒śu-mmṛ॒tyavḙ nī॒yamā̭namanvā॒rabha̭te vapā॒śrapa̭ṇī॒ puna̭ra॒nvāra̭bhate॒-'sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatya॒gninā̭ pu॒rastā̭deti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā॒ atho̭ de॒vatā̭ e॒va ha॒vyenā- [e॒va ha॒vyena̭, anvḙti॒] 48

-nvḙti॒ nānta॒mamaṅgā̭ra॒mati̭ hare॒-dyada̭nta॒mamaṅgā̭ramati॒ hare᳚-dde॒vatā॒ ati̭ manyeta॒ vāyo॒ vīhi̭ sto॒kānā॒mityā̭ha॒ tasmā॒-dvibha̭ktā-ssto॒kā ava̭ padya॒nte-'graṃ॒-vā~ e॒ta-tpa̭śū॒nāṃ-ya~-dva॒pā-'gra॒moṣa̭dhīnā-mba॒r॒hiragrḙṇai॒vāgra॒gṃ॒ sama̭rdhaya॒tyatho॒ oṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayati॒ svāhā̭kṛtībhyaḥ॒ preṣyetyā̭ha [ ] 49

ya॒jñasya॒ sami̭ṣṭyai prāṇāpā॒nau vā e॒tau pa̭śū॒nāṃ-ya~-tpṛ̭ṣadā॒jyamā॒tmā va॒pā pṛ̭ṣadā॒jyama̭bhi॒ghārya̭ va॒pāma॒bhi ghā̭rayatyā॒tmanne॒va pa̭śū॒nā-mprā̭ṇāpā॒nau da̭dhāti॒ svāho॒rdhvana̭bhasa-mmāru॒ta-ṅga̭cchata॒mityā̭ho॒rdhvana̭bhā ha sma॒ vai mā̭ru॒to de॒vānāṃ᳚-va~pā॒śrapa̭ṇī॒ pra ha̭rati॒ tenai॒vaine॒ pra ha̭rati॒ viṣṷ̄cī॒ pra ha̭rati॒ tasmā॒-dviṣva̭ñcau prāṇāpā॒nau || 50 ||

(svadhi̭ti - ścai॒vā - cchi̭nno - ha॒vyene॒ - ṣyetyā̭ha॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 9)

pa॒śumā॒labhya̭ puro॒ḍāśa॒-nnirva̭pati॒ samḙdhame॒vaina॒mā la̭bhate va॒payā᳚ pra॒carya̭ puro॒ḍāśḙna॒ pra ca̭ra॒tyūrgvai pṷro॒ḍāśa॒ ūrja̭me॒va pa̭śū॒nā-mma̭ddhya॒to da̭dhā॒tyatho̭ pa॒śore॒va chi॒dramapi̭ dadhāti pṛṣadā॒jyasyo̭pa॒hatya॒ triḥ pṛ̭cchati śṛ॒tagṃ ha॒vī(3)-śśa̭mita॒riti॒ triṣa̭tyā॒ hi de॒vā yo-'śṛ̭tagṃ śṛ॒tamāha॒ sa ena̭sā prāṇāpā॒nau vā e॒tau pa̭śū॒nāṃ- [e॒tau pa̭śū॒nām, ya-tpṛ̭ṣadā॒jya-mpa॒śoḥ] 51

-~ya-tpṛ̭ṣadā॒jya-mpa॒śoḥ khalu॒ vā āla̭bdhasya॒ hṛda̭yamā॒tmā-'bhi samḙti॒ ya-tpṛ̭ṣadā॒jyena॒ hṛda̭ya-mabhighā॒raya̭tyā॒tmanne॒va pa̭śū॒nā-mprā̭ṇāpā॒nau da̭dhāti pa॒śunā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ tasya॒ śiraḥ̭ chi॒ttvā medha॒-mprākṣā̭raya॒nthsa pra॒kṣo̭-'bhava॒-tta-tpra॒kṣasya̭ prakṣa॒tvaṃ-ya~-tpla̭kṣaśā॒kho-tta̭raba॒r॒hi-rbhava̭ti॒ samḙdhasyai॒va [ ] 52

pa॒śorava̭ dyati pa॒śuṃ-vai~ hri॒yamā̭ṇa॒gṃ॒ rakṣā॒g॒syanṷ sacante-'nta॒rā yūpa̭-ñcā-''hava॒nīya̭-ñca harati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai pa॒śorvā āla̭bdhasya॒ mano-'pa̭ krāmati ma॒notā̭yai ha॒viṣo̭-'vadī॒yamā̭na॒syānṷ brū॒hītyā̭ha॒ mana̭ e॒vāsyāva̭ rundha॒ ekā̭daśāva॒dānā॒nyava̭ dyati॒ daśa॒ vai pa॒śoḥ prā॒ṇā ā॒tmaikā̭da॒śo yāvā̭ne॒va pa॒śustasyā-'va̭- [pa॒śustasyā-'va̭, dya॒ti॒ hṛda̭ya॒syā-] 53

-dyati॒ hṛda̭ya॒syā-gre-'va̭ dya॒tyatha̭ ji॒hvāyā॒ atha॒ vakṣa̭so॒ yadvai hṛda̭yenābhi॒gaccha̭ti॒ tajji॒hvayā̭ vadati॒ yajji॒hvayā॒ vada̭ti॒ tadura॒so-'dhi॒ nirva̭datye॒tadvai pa॒śorya̭thāpū॒rvaṃ-ya~syai॒vama̭va॒dāya̭ yathā॒kāma॒-mutta̭reṣāmava॒dyati̭ yathā pū॒rvame॒vāsya̭ pa॒śorava̭tta-mbhavati maddhya॒to gu॒dasyāva̭ dyati maddhya॒to hi prā॒ṇa ṷtta॒masyāva̭ dya- [ṷtta॒masyāva̭ dyati, u॒tta॒mo hi prā॒ṇo] 54

-tyutta॒mo hi prā॒ṇo yadīta̭raṃ॒-ya~dīta̭ra-mu॒bhaya̭me॒vājā̭mi॒ jāya̭māno॒ vai brā᳚hma॒ṇa-stri॒bhir-ṛ̭ṇa॒vā jā̭yate brahma॒carye॒ṇarṣi̭bhyo ya॒jñena̭ de॒vebhyaḥ̭ pra॒jayā̭ pi॒tṛbhya̭ e॒ṣa vā a̭nṛ॒ṇo yaḥ pu॒trī yajvā᳚ brahmacārivā॒sī tada̭va॒dānai̭-re॒vā-'va̭ dayate॒ tada̭va॒dānā̭nā-mavadāna॒tva-ndḙvāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā a॒gnima̭bruva॒-ntvayā̭ vī॒reṇāsṷrāna॒bhi bha̭vā॒meti॒ [bha̭vā॒meti̭, so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai] 55

so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai pa॒śorṷddhā॒ramuddha̭rā॒ iti॒ sa e॒tamṷddhā॒ramuda̭harata॒ doḥ pū᳚rvā॒rdhasya̭ gu॒da-mma̭ddhya॒ta-śśroṇi̭-ñjaghanā॒rdhasya॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ ya-ttrya॒ṅgāṇāgṃ̭ samava॒dyati॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyakṣṇa॒yā-'va̭ dyati॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ pra ha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai || 56 ||

(e॒tau pa̭śū॒nāgṃ - samḙdhasyai॒va - tasyā-'vo᳚ - tta॒masyāva̭ dya॒tī - ti॒ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 10)

meda̭sā॒ srucau॒ prorṇo̭ti॒ medo̭rūpā॒ vai pa॒śavo̭ rū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti yū॒ṣanna̭va॒dhāya॒ prorṇo̭ti॒ raso॒ vā e॒ṣa pa̭śū॒nāṃ-ya~dyū rasa̭me॒va pa॒śuṣṷ dadhāti pā॒rśvena̭ vasāho॒ma-mprayaṷti॒ maddhyaṃ॒-vā~ e॒ta-tpa̭śū॒nāṃ-ya~-tpā॒rśvagṃ rasa̭ e॒ṣa pa̭śū॒nāṃ-ya~dvasā॒ ya-tpā॒rśvena̭ vasāho॒ma-mpra॒yauti̭ maddhya॒ta e॒va pa̭śū॒nāgṃ rasa̭-ndadhāti॒ ghnanti॒ [ghnanti̭, vā e॒ta-tpa॒śu-] 57

vā e॒ta-tpa॒śuṃ-ya~-thsa᳚jña॒mpaya̭ntyai॒ndraḥ khalu॒ vai de॒vata̭yā prā॒ṇa ai॒ndro̭-'pā॒na ai॒ndraḥ prā॒ṇo aṅgḙaṅge॒ ni de᳚ddhya॒dityā̭ha prāṇāpā॒nāve॒va pa॒śuṣṷ dadhāti॒ deva̭ tvaṣṭa॒rbhūri̭ te॒ sagṃ sa̭me॒tvityā̭ha tvā॒ṣṭrā hi de॒vata̭yā pa॒śavo॒ viṣṷrūpā॒ ya-thsala̭kṣmāṇo॒ bhava॒thetyā̭ha॒ viṣṷrūpā॒ hyḙte santa॒-ssala̭kṣmāṇa e॒tarhi॒ bhava̭nti deva॒trā yanta॒- [deva॒trā yanta᳚m, ava̭se॒] 58

-mava̭se॒ sakhā॒yo-'nṷ tvā mā॒tā pi॒taro̭ mada॒ntvityā॒hā-nṷmatame॒vaina̭-mmā॒trā pi॒trā sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyardha॒rce va̭sāho॒ma-ñjṷhotya॒sau vā a̭rdha॒rca i॒yama̭rdha॒rca i॒me e॒va rasḙnānakti॒ diśo̭ juhoti॒ diśa̭ e॒va rasḙnāna॒ktyatho̭ di॒gbhya e॒vorja॒gṃ॒ rasa॒mava̭ rundhe prāṇāpā॒nau vā e॒tau pa̭śū॒nāṃ-ya~-tpṛ̭ṣadā॒jyaṃ-vā~̭naspa॒tyāḥ khalu॒ [khalṷ, vai de॒vata̭yā pa॒śavo॒] 59

vai de॒vata̭yā pa॒śavo॒ ya-tpṛ̭ṣadā॒jyasyo̭-pa॒hatyā-''ha॒ vana॒spata॒ye-'nṷ brūhi॒ vana॒spata̭ye॒ preṣyeti̭ prāṇāpā॒nāve॒va pa॒śuṣṷ dadhātya॒nyasyā᳚nyasya samava॒ttagṃ sa॒mava̭dyati॒ tasmā॒nnānā̭rūpāḥ pa॒śavo̭ yū॒ṣṇopa̭ siñcati॒ raso॒ vā e॒ṣa pa̭śū॒nāṃ-ya~dyū rasa̭me॒va pa॒śuṣṷ dadhā॒tīḍā॒mupa̭ hvayate pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ca॒turupa̭ hvayate॒ [ca॒turupa̭ hvayate, catṷṣpādo॒ hi] 60

catṷṣpādo॒ hi pa॒śavo॒ ya-ṅkā॒mayḙtā pa॒śu-ssyā॒ditya̭me॒daska॒-ntasmā॒ ā da̭ddhyā॒nmedo̭rūpā॒ vai pa॒śavo̭ rū॒peṇai॒vaina̭-mpa॒śubhyo॒ nirbha̭jatyapa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti॒ meda̭sva॒-ttasmā॒ ā da̭ddhyā॒nmedo̭rūpā॒ vai pa॒śavo̭ rū॒peṇai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe paśu॒māne॒va bha̭vati pra॒jāpa̭tirya॒jñama̭sṛjata॒ sa ājya̭- [sa ājya᳚m, pu॒rastā̭dasṛjata] 61

-mpu॒rastā̭dasṛjata pa॒śu-mma̭ddhya॒taḥ pṛ̭ṣadā॒jya-mpa॒ścā-ttasmā॒dājyḙna prayā॒jā i̭jyante pa॒śunā̭ maddhya॒taḥ pṛ̭ṣadā॒jyenā̭-nūyā॒jā-stasmā̭de॒tanmi॒śrami̭va paścā-thsṛ॒ṣṭagg hyekā̭daśānūyā॒jān. ya̭jati॒ daśa॒ vai pa॒śoḥ prā॒ṇā ā॒tmaikā̭da॒śo yāvā̭ne॒va pa॒śustamanṷ yajati॒ ghnanti॒ vā e॒ta-tpa॒śuṃ-ya~-thsaṃ᳚(2)jña॒paya̭nti prāṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tau pa̭śū॒nāṃ-ya~-tpṛ̭ṣadā॒jyaṃ-ya~-tpṛ̭ṣadā॒jyenā̭ nūyā॒jān. yaja̭ti prāṇāpā॒nāve॒va pa॒śuṣṷ dadhāti || 62 ||

(ghnanti॒ - yantaṃ॒ - khalṷ - ca॒turupa̭ hvayata॒ - ājyaṃ॒ - ~ya-tpṛ̭ṣadā॒jyena॒ - ṣaṭ ca̭) (a. 11)

(cātvā̭lāth - suva॒rgāya॒ ya-dvai̭sarja॒nāni̭ - vaiṣṇa॒vyarcā - pṛ̭thi॒vyai - sā॒dhyā - i॒ṣe tve - tya॒gninā॒ - parya̭gni - pa॒śoḥ - pa॒śumā॒labhya॒ - meda̭sā॒ srucā॒ - vekā̭daśa)

(cātvā̭lā-d- de॒vānu॒paiti̭ - muñcati - prahri॒yamā̭ṇāya॒ - parya̭gni - pa॒śumā॒labhya॒ - catṷṣpādo॒ - dviṣa̭ṣṭiḥ)

(cātvā̭lā, tpa॒śuṣṷ dadhāti)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - सोममन्त्रब्राह्मणनिरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

चात्वा॑ला॒-द्धिष्णि॑या॒नुप॑ वपति॒ योनि॒र्वै य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑लं-यँ॒ज्ञस्य॑ सयोनि॒त्वाय॑ दे॒वा वै य॒ज्ञ-म्परा॑-ऽजयन्त॒ तमाग्नी᳚द्ध्रा॒-त्पुन॒रपा॑जयन्ने॒तद्वै य॒ज्ञस्या-प॑राजितं॒-यँदाग्नी᳚द्ध्रं॒-यँदाग्नी᳚द्ध्रा॒द्धिष्णि॑यान्. वि॒हर॑ति॒ यदे॒व य॒ज्ञस्या-प॑राजित॒-न्तत॑ ए॒वैन॒-म्पुन॑स्तनुते परा॒जित्ये॑व॒ खलु॒ वा ए॒ते य॑न्ति॒ ये ब॑हिष्पवमा॒नग्ं सर्प॑न्ति बहिष्पवमा॒ने स्तु॒त [स्तु॒ते, आ॒हाग्नी॑द॒ग्नीन्. वि] 1

आ॒हाग्नी॑द॒ग्नीन्. वि ह॑र ब॒र्॒हि-स्स्तृ॑णाहि पुरो॒डाशा॒ग्ं॒ अल॑-ङ्कु॒र्विति॑ य॒ज्ञमे॒वाप॒जित्य॒ पुन॑स्तन्वा॒ना य॒न्त्यङ्गा॑रै॒र्द्वे सव॑ने॒ वि ह॑रति श॒लाका॑भि-स्तृ॒तीयग्ं॑ सशुक्र॒त्वायाथो॒ स-म्भ॑रत्ये॒वैन॒द्धिष्णि॑या॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के सोम॑मरक्ष॒-न्तेभ्यो-ऽधि॒ सोम॒मा-ऽह॑र॒-न्त म॑न्व॒वाय॒न्त-म्पर्य॑विश॒न्॒. य ए॒वं-वेँद॑ वि॒न्दते॑ [य ए॒वं-वेँद॑ वि॒न्दते᳚, प॒रि॒वे॒ष्टार॒-न्ते] 2

परिवे॒ष्टार॒-न्ते सो॑मपी॒थेन॒ व्या᳚र्ध्यन्त॒ ते दे॒वेषु॑ सोमपी॒थमै᳚च्छन्त॒ ता-न्दे॒वा अ॑ब्रुव॒-न्द्वेद्वे॒ नाम॑नी कुरुद्ध्व॒मथ॒ प्र वा॒-ऽऽफ्स्यथ॒ न वेत्य॒ग्नयो॒ वा अथ॒ धिष्णि॑या॒स्तस्मा᳚-द्द्वि॒नामा᳚ ब्राह्म॒णो-ऽर्धु॑क॒स्तेषां॒-येँ नेदि॑ष्ठ-म्प॒र्यवि॑श॒-न्ते सो॑मपी॒थ-म्प्रा-ऽप्नु॑वन्नाहव॒नीय॑ आग्नी॒द्ध्रीयो॑ हो॒त्रीयो॑ मार्जा॒लीय॒स्तस्मा॒-त्तेषु॑ जुह्वत्यति॒हाय॒ वष॑-ट्करोति॒ वि ह्ये॑ [वि हि, ए॒ते सो॑मपी॒थेना-ऽऽर्ध्य॑न्त] 3

-ते सो॑मपी॒थेना-ऽऽर्ध्य॑न्त दे॒वा वै याः प्राची॒-राहु॑ती॒-रजु॑हवु॒र्ये पु॒रस्ता॒दसु॑रा॒ आस॒-न्ताग् स्ताभिः॒ प्राणु॑दन्त॒ याः प्र॒तीची॒र्ये प॒श्चादसु॑रा॒ आस॒-न्ताग्स्ताभि॒-रपा॑नुदन्त॒ प्राची॑र॒न्या आहु॑तयो हू॒यन्ते᳚ प्र॒त्यङ्ङासी॑नो॒ धिष्णि॑या॒न्. व्याघा॑रयति प॒श्चाच्चै॒व पुरस्ता᳚च्च॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्प्र णु॑दते॒ तस्मा॒-त्परा॑चीः प्र॒जाः प्र वी॑यन्ते प्र॒तीची᳚- [प्र॒तीचीः᳚, जा॒य॒न्ते॒ प्रा॒णा वा ए॒ते] 4

-र्जायन्ते प्रा॒णा वा ए॒ते यद्धिष्णि॑या॒ यद॑द्ध्व॒र्युः प्र॒त्य-न्धिष्णि॑या-नति॒सर्पे᳚-त्प्रा॒णान्-थ्सङ्क॑र्षे-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या॒न्नाभि॒र्वा ए॒षा य॒ज्ञस्य॒ यद्धोतो॒र्ध्वः खलु॒ वै नाभ्यै᳚ प्रा॒णो-ऽवां॑अपा॒नो यद॑ध्व॒र्युः प्र॒त्यं होता॑रमति॒सर्पे॑दपा॒ने प्रा॒ण-न्द॑ध्या-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या॒न्नाद्ध्व॒र्युरुप॑ गाये॒-द्वाग्वी᳚र्यो॒ वा अ॑द्ध्व॒र्यु-र्यद॑द्ध्व॒र्युरु॑प॒-गाये॑दु-द्गा॒त्रे [ ] 5

वाच॒ग्ं॒ स-म्प्र य॑च्छे-दुप॒दासु॑का-ऽस्य॒ वा-ख्स्या᳚द्ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ नासग्ग्॑स्थिते॒ सोमे᳚-ऽद्ध्व॒र्युः प्र॒त्यङ्-ख्सदो-ऽती॑या॒दथ॑ क॒था दा᳚क्षि॒णानि॒ होतु॑मेति॒ यामो॒ हि स तेषा॒-ङ्कस्मा॒ अह॑ दे॒वा यामं॒-वाँ-ऽया॑मं॒-वाँ-ऽनु॑ ज्ञास्य॒न्तीत्यु-त्त॑रे॒णा-ऽऽग्नी᳚द्ध्र-म्प॒रीत्य॑ जुहोति दाक्षि॒णानि॒ न प्रा॒णान्थ्स-ङ्क॑र्षति॒ न्य॑न्ये धिष्णि॑या उ॒प्यन्ते॒ नान्ये या-न्नि॒वप॑ति॒ तेन॒ ता-न्प्री॑णाति॒ या-न्ननि॒वप॑ति॒ यद॑नुदि॒शति॒ तेन॒ तान् ॥ 6 ॥

(स्तु॒ते - वि॒न्दते॒ - हि - वी॑यन्ते प्र॒तीची॑ - रुद्ग्रा॒त्र - उ॒प्यन्ते॒ - चतु॑र्दश च) (अ. 1)

सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒तानि॑ लो॒काय॑ हूयन्ते॒ य-द्वै॑सर्ज॒नानि॒ द्वाभ्या॒-ङ्गार्ह॑पत्ये जुहोति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ आग्नी᳚द्ध्रे जुहोत्य॒न्तरि॑क्ष ए॒वा-ऽऽक्र॑मत आहव॒नीये॑ जुहोति सुव॒र्गमे॒वैनं॑-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति दे॒वान्. वै सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॒तो रक्षाग्॑स्य जिघाग्ंस॒न्ते सोमे॑न॒ राज्ञा॒ रक्षाग्॑-स्यप॒हत्या॒प्तु-मा॒त्मान॑-ङ्कृ॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्रक्ष॑सा॒-मनु॑पलाभा॒या ऽऽत्त॒-स्सोमो॑ भव॒त्यथ॑ [भव॒त्यथ॑, वै॒स॒र्ज॒नानि॑ जुहोति॒] 7

वैसर्ज॒नानि॑ जुहोति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ त्वग्ं सो॑म तनू॒कृद्भ्य॒ इत्या॑ह तनू॒कृद्ध्य॑ष द्वेषो᳚भ्यो॒-ऽन्यकृ॑तेभ्य॒ इत्या॑हा॒न्यकृ॑तानि॒ हि रक्षाग्॑स्यु॒रु य॒न्ता-ऽसि॒ वरू॑थ॒मित्या॑हो॒रु ण॑स्कृ॒धीति॒ वावैतदा॑ह जुषा॒णो अ॒प्तुराज्य॑स्य वे॒त्वित्या॑हा॒प्तुमे॒व यज॑मान-ङ्कृ॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ रक्ष॑सा॒-मनु॑पलाभा॒या-ऽऽ सोम॑-न्ददत॒ [सोम॑-न्ददते, आ ग्राव्ण्ण॒ आ] 8

आ ग्राव्ण्ण॒ आ वा॑य॒व्या᳚न्या द्रो॑णकल॒शमु-त्पत्नी॒मा न॑य॒न्त्यन्वनाग्ं॑सि॒ प्र व॑र्तयन्ति॒ याव॑दे॒वास्यास्ति॒ तेन॑ स॒ह सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति॒ नय॑वत्य॒र्चा-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे जुहोति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै॒ ग्राव्ण्णो॑ वाय॒व्या॑नि द्रोणकल॒शमाग्नी᳚द्ध्र॒ उप॑ वासयति॒ वि ह्ये॑न॒-न्तैर्गृ॒ह्णते॒ य-थ्स॒होप॑वा॒सये॑-दपुवा॒येत॑ सौ॒म्यर्चा प्र पा॑दयति॒ स्वयै॒- [प्र पा॑दयति॒ स्वय᳚, ए॒वैन॑-न्दे॒वत॑या॒] 9

-वैन॑-न्दे॒वत॑या॒ प्र पा॑दय॒त्यदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ सी॒देत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-द्यज॑मानो॒ वा ए॒तस्य॑ पु॒रा गो॒प्ता भ॑वत्ये॒ष वो॑ देव सवित॒-स्सोम॒ इत्या॑ह सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्य॒-स्स-म्प्रय॑च्छत्ये॒त-त्त्वग्ं सो॑म दे॒वो दे॒वानुपा॑गा॒ इत्या॑ह दे॒वो ह्ये॑ष स- [दे॒वो ह्ये॑ष सन्न्, दे॒वानु॒पैती॒दम॒ह-] 10

-न्दे॒वानु॒पैती॒दम॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्या॑नित्या॑ह मनु॒ष्यो᳚(1॒) ह्ये॑ष स-न्म॑नु॒ष्या॑नु॒पैति॒ यदे॒त-द्यजु॒र्न ब्रू॒यादप्र॑जा अप॒शुर्यज॑मान-स्स्या-थ्स॒ह प्र॒जया॑ सह रा॒यस्पोषे॒णेत्या॑ह प्र॒जयै॒व प॒शुभिः॑ स॒हेमं-लोँ॒कमु॒पाव॑र्तते॒ नमो॑ दे॒वेभ्य॒ इत्या॑ह नमस्का॒रो हि दे॒वानाग्॑ स्व॒धा पि॒तृभ्य॒ इत्या॑ह स्वधाका॒रो हि [स्वधाका॒रो हि, पि॒तृ॒णामि॒दम॒ह-] 11

पि॑तृ॒णामि॒दम॒ह-न्निर्वरु॑णस्य॒ पाशा॒दित्या॑ह वरुणपा॒शादे॒व निर्मु॑च्य॒ते ऽग्ने᳚ व्रतपत आ॒त्मनः॒ पूर्वा॑ त॒नूरा॒देयेत्या॑हुः॒ को हि तद्वेद॒ य-द्वसी॑या॒न्-थ्स्वे वशे॑ भू॒ते पुन॑र्वा॒ ददा॑ति॒ न वेति॒ ग्रावा॑णो॒ वै सोम॑स्य॒ राज्ञो॑ मलिम्लुसे॒ना य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्ग्राव्ण्ण॒ आग्नी᳚द्ध्र उपवा॒सय॑ति॒ नैन॑-म्मलिम्लुसे॒ना वि॑न्दति ॥ 12 ॥

(अथ॑-ददते॒ - स्वया॒ - सन्थ् - स्व॑धाका॒रो हि - वि॑न्दति) (अ. 2)

वै॒ष्ण॒व्यर्चा हु॒त्वा यूप॒मच्छै॑ति वैष्ण॒वो वै दे॒वत॑या॒ यूप॒-स्स्वयै॒वैन॑-न्दे॒वत॒या ऽच्छै॒त्यत्य॒न्यानगा॒-न्नान्या-नुपा॑गा॒मित्या॒हाति॒ ह्य॑न्यानेति॒ नान्या-नु॒पैत्य॒र्वाक्त्वा॒ परै॑रविद-म्प॒रो-ऽव॑रै॒रित्या॑हा॒र्वाघ्ये॑न॒-म्परै᳚र्वि॒न्दति॑ प॒रो-ऽव॑रै॒स्त-न्त्वा॑ जुषे [जुषे, वै॒ष्ण॒व-न्दे॑वय॒ज्याया॒] 13

वैष्ण॒व-न्दे॑वय॒ज्याया॒ इत्या॑ह देवय॒ज्यायै॒ ह्ये॑न-ञ्जु॒षते॑ दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽन॒क्त्वित्या॑ह॒ तेज॑सै॒वैन॑-मन॒क्त्योष॑धे॒ त्राय॑स्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी॒रित्या॑ह॒ वज्रो॒ वै स्वधि॑ति॒-श्शान्त्यै॒ स्वधि॑तेर्वृ॒क्षस्य॒ बिभ्य॑तः प्रथ॒मेन॒ शक॑लेन स॒ह तेजः॒ परा॑ पतति॒ यः प्र॑थ॒म-श्शक॑लः परा॒पते॒-त्तमप्या ह॑रे॒-थ्सते॑जस- [ह॑रे॒-थ्सते॑जसम्, ए॒वैन॒मा] 14

-मे॒वैन॒मा ह॑रती॒मे वै लो॒का यूपा᳚-त्प्रय॒तो बि॑भ्यति॒ दिव॒मग्रे॑ण॒ मा ले॑खीर॒न्तरि॑क्ष॒-म्मद्ध्ये॑न॒ मा हिग्ं॑सी॒रित्या॑है॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यः॑ शमयति॒ वन॑स्पते श॒तव॑ल्शो॒ वि रो॒हेत्या॒व्रश्च॑ने जुहोति॒ तस्मा॑-दा॒व्रश्च॑ना-द्वृ॒क्षाणा॒-म्भूयाग्ं॑स॒ उत्ति॑ष्ठन्ति स॒हस्र॑वल्शा॒ वि व॒यग्ं रु॑हे॒मेत्या॑हा॒- ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते ऽन॑क्षसङ्ग- [शा॒स्ते ऽन॑क्षसङ्गम्, वृ॒श्चे॒-द्यद॑क्षस॒ङ्गं-] 15

-ँवृश्चे॒-द्यद॑क्षस॒ङ्गं-वृँ॒श्चेद॑धई॒षं-यँज॑मानस्य प्र॒मायु॑कग्ग् स्या॒द्य-ङ्का॒मये॒ताप्र॑तिष्ठित-स्स्या॒दित्या॑रो॒ह-न्तस्म॑ वृश्चेदे॒ष वै वन॒स्पती॑ना॒-मप्र॑तिष्ठि॒तो-ऽप्र॑तिष्ठित ए॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑ताप॒शु-स्स्या॒दित्य॑प॒र्ण-न्तस्मै॒ शुष्का᳚ग्रं-वृँश्चेदे॒ष वै वन॒स्पती॑ना-मपश॒व्यो॑-ऽप॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॑ बहुप॒र्ण-न्तस्मै॑ बहुशा॒खं-वृँ॑श्चेदे॒ष वै [ ] 16

वन॒स्पती॑ना-म्पश॒व्यः॑ पशु॒माने॒व भ॑वति॒ प्रति॑ष्ठितं-वृँश्चे-त्प्रति॒ष्ठाका॑मस्यै॒ष वै वन॒स्पती॑ना॒-म्प्रति॑ष्ठितो॒ य-स्स॒मे भूम्यै॒ स्वाद्योने॑ रू॒ढः प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यः प्र॒त्यङ्ङुप॑नत॒स्तं-वृँ॑श्चे॒-थ्स हि मेध॑म॒भ्युप॑नतः॒ पञ्चा॑रत्नि॒-न्तस्मै॑ वृश्चे॒द्य-ङ्का॒मये॒तोपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञो न॑मे॒दिति॒ पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञ उपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञो [य॒ज्ञः, न॒म॒ति॒ षड॑रत्नि] 17

न॑मति॒ षड॑रत्नि-म्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष्वे॒व प्रति॑ तिष्ठति स॒प्तार॑त्नि-म्प॒शुका॑मस्य स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री प॒शव॒-श्शक्व॑री प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ नवा॑रत्नि॒-न्तेज॑स्कामस्य त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न॒ सम्मि॑त॒-न्तेज॑स्त्रि॒वृ-त्ते॑ज॒स्व्ये॑व भ॑व॒-त्येका॑दशारत्नि-मिन्द्रि॒यका॑म॒-स्यैका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रिया॒व्ये॑व भ॑वति॒ पञ्च॑दशारत्नि॒-म्भ्रातृ॑व्यवतः पञ्चद॒शो वज्रो॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑शारत्नि-म्प्र॒जाका॑मस्य सप्तद॒शः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्या॒ एक॑विग्ंशत्यरत्नि-म्प्रति॒ष्ठाका॑म-स्यैकवि॒ग्ं॒श-स्स्तोमा॑ना-म्प्रति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्या अ॒ष्टाश्रि॑र्भव-त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री तेजो॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री य॑ज्ञमु॒ख-न्तेज॑सै॒व गा॑यत्रि॒या य॑ज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑तः ॥ 18 ॥

(जु॒षे॒ - सते॑जस॒ - मन॑क्षसङ्गं - बहुशा॒खं-वृँ॑श्चेदे॒ष वै - य॒ज्ञ उपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञ - आप्त्या॒ - एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 3)

पृ॒थि॒व्यै त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा दि॒वे त्वेत्या॑है॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यः॒ प्रोक्ष॑ति॒ परा᳚ञ्च॒-म्प्रोक्ष॑ति॒ परा॑ङिव॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒कः क्रू॒रमि॑व॒ वा ए॒त-त्क॑रोति॒ य-त्खन॑त्य॒पो-ऽव॑ नयति॒ शान्त्यै॒ यव॑मती॒रव॑ नय॒त्यूर्ग्वै यवो॒ यज॑मानेन॒ यूप॒-स्सम्मि॑तो॒ यावा॑ने॒व यज॑मान॒-स्ताव॑ती-मे॒वास्मि॒-न्नूर्ज॑-न्दधाति [मे॒वास्मि॒-न्नूर्ज॑-न्दधाति, पि॒तृ॒णाग्ं सद॑नम॒सीति॑] 19

पितृ॒णाग्ं सद॑नम॒सीति॑ ब॒र्॒हिरव॑ स्तृणाति पितृदेव॒त्या᳚(1॒)ग्ग्॒ ह्ये॑त-द्यन्निखा॑तं॒-यँ-द्ब॒र्॒हिरन॑वस्तीर्य मिनु॒या-त्पि॑तृदेव॒त्यो॑ निखा॑त-स्स्या-द्ब॒र्॒हिर॑व॒स्तीर्य॑ मिनोत्य॒स्यामे॒वैन॑-म्मिनोति यूपशक॒लमवा᳚स्यति॒ सते॑जसमे॒वैन॑-म्मिनोति दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽन॒क्त्वित्या॑ह॒ तेज॑सै॒वैन॑मनक्ति सुपिप्प॒लाभ्य॒-स्त्वौष॑धीभ्य॒ इति॑ च॒षाल॒-म्प्रति॑- [च॒षाल॒-म्प्रति॑, मु॒ञ्च॒ति॒ तस्मा᳚च्छीर्ष॒त] 20

-मुञ्चति॒ तस्मा᳚च्छीर्ष॒त ओष॑धयः॒ फल॑-ङ्गृह्णन्त्य॒नक्ति॒ तेजो॒ वा आज्यं॒-यँज॑मानेनाग्नि॒ष्ठा-ऽश्रि॒-स्सम्मि॑ता॒ यद॑ग्नि॒ष्ठा-मश्रि॑म॒नक्ति॒ यज॑मानमे॒व तेज॑सा ऽनक्त्या॒न्त-म॑नक्त्या॒न्तमे॒व यज॑मान॒-न्तेज॑सानक्ति स॒र्वतः॒ परि॑ मृश॒त्यप॑रिवर्ग-मे॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधा॒त्यु-द्दिवग्ग्॑ स्तभा॒ना-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृ॒णेत्या॑है॒षां-लोँ॒कानां॒-विँधृ॑त्यै वैष्ण॒व्यर्चा [वैष्ण॒व्यर्चा, क॒ल्प॒य॒ति॒ वै॒ष्ण॒वो वै] 21

क॑ल्पयति वैष्ण॒वो वै दे॒वत॑या॒ यूप॒-स्स्वयै॒वैन॑-न्दे॒वत॑या कल्पयति॒ द्वाभ्या᳚-ङ्कल्पयति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ तेज॑सैन-न्दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॒ व्य॑र्धयेय॒-मित्य॑ग्नि॒ष्ठा-न्तस्याश्रि॑-माहव॒नीया॑दि॒त्थं-वेँ॒त्थं-वाँ-ऽति॑ नावये॒-त्तेज॑सै॒वैन॑-न्दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॒ व्य॑र्धयति॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ तेज॑सैन-न्दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॒ सम॑र्धयेय॒मि- [सम॑र्धयेय॒मिति॑, अ॒ग्नि॒ष्ठा-] 22

-त्य॑ग्नि॒ष्ठा-न्तस्याश्रि॑माहव॒नीये॑न॒ स-म्मि॑नुया॒-त्तेज॑सै॒वैन॑-न्दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॒ सम॑र्धयति ब्रह्म॒वनि॑-न्त्वा क्षत्र॒वनि॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्परि॑ व्यय॒त्यूर्ग्वै र॑श॒ना यज॑मानेन॒ यूप॒-स्सम्मि॑तो॒ यज॑मानमे॒वोर्जा सम॑र्धयति नाभिद॒घ्ने परि॑ व्ययति नाभिद॒घ्न ए॒वास्मा॒ ऊर्ज॑-न्दधाति॒ तस्मा᳚न्नाभिद॒घ्न ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते॒ य-ङ्का॒मये॑तो॒र्जैनं॒- [य-ङ्का॒मये॑तो॒र्जैन᳚म्, व्य॑र्धयेय॒-] 23

ँव्य॑र्धयेय॒-मित्यू॒र्ध्वां-वाँ॒ तस्यावा॑चीं॒-वाँ-ऽवो॑हेदू॒र्जैवैनं॒-व्यँ॑र्धयति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ स्या॒दित्य-वा॑ची॒मवो॑हे॒-द्वृष्टि॑मे॒व नि य॑च्छति॒ यदि॑ का॒मये॒ताव॑र्षुक-स्स्या॒दित्यू॒र्ध्वामुदू॑हे॒-द्वृष्टि॑मे॒वो-द्य॑च्छति पितृ॒णा-न्निखा॑त-म्मनु॒ष्या॑णामू॒र्ध्व-न्निखा॑ता॒दा र॑श॒नाया॒ ओष॑धीनाग्ं रश॒ना विश्वे॑षा- [विश्वे॑षाम्, दे॒वाना॑-] 24

-न्दे॒वाना॑-मू॒र्ध्वग्ं र॑श॒नाया॒ आ च॒षाला॒दिन्द्र॑स्य च॒षालग्ं॑ सा॒द्ध्याना॒मति॑रिक्त॒ग्ं॒ स वा ए॒ष स॑र्वदेव॒त्यो॑ यद्यूपो॒ यद्यूप॑-म्मि॒नोति॒ सर्वा॑ ए॒व दे॒वताः᳚ प्रीणाति य॒ज्ञेन॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त मनु॒ष्या॑ नो॒-ऽन्वाभ॑विष्य॒न्तीति॒ ते यूपे॑न योपयि॒त्वा सु॑व॒र्गं ँलो॒कमा॑य॒-न्तमृष॑यो॒ यूपे॑नै॒वानु॒ प्राजा॑न॒-न्त-द्यूप॑स्य यूप॒त्वं- [यूप॒त्वम्, य-द्यूप॑-] 25

ँय-द्यूप॑-म्मि॒नोति॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै पु॒रस्ता᳚-न्मिनोति पु॒रस्ता॒द्धि य॒ज्ञस्य॑ प्रज्ञा॒यते प्र॑ज्ञात॒ग्ं॒ हि त-द्यदति॑पन्न आ॒हुरि॒द-ङ्का॒र्य॑मासी॒दिति॑ सा॒द्ध्या वै दे॒वा य॒ज्ञमत्य॑मन्यन्त॒ तान्. य॒ज्ञो नास्पृ॑श॒-त्तान्. य-द्य॒ज्ञस्याति॑रिक्त॒मासी॒-त्तद॑स्पृश॒दति॑रिक्तं॒-वाँ ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यद॒ग्नाव॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा प्र॒हर॒त्यति॑रिक्तमे॒त- [प्र॒हर॒त्यति॑रिक्तमे॒तत्, यूप॑स्य॒] 26

-द्यूप॑स्य॒ यदू॒र्ध्व-ञ्च॒षाला॒-त्तेषा॒-न्त-द्भा॑ग॒धेय॒-न्ताने॒व तेन॑ प्रीणाति दे॒वा वै सग्ग्स्थि॑ते॒ सोमे॒ प्र स्रुचो-ऽह॑र॒-न्प्र यूप॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त यज्ञवेश॒सं-वाँ इ॒द-ङ्कु॑र्म॒ इति॒ ते प्र॑स्त॒रग्ग् स्रु॒चा-न्नि॒ष्क्रय॑ण-मपश्य॒न्-थ्स्वरुं॒-यूँप॑स्य॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ सोमे॒ प्र प्र॑स्त॒रग्ं हर॑ति जु॒होति॒ स्वरु॒मय॑ज्ञवेशसाय ॥ 27 ॥

(द॒धा॒ति॒ - प्रत्यृ॒ - चा - सम॑र्धयेय॒मित्यू॒ - र्जैनं॒ - ँविश्वे॑षां - ँयूप॒त्व - मति॑रिक्तमे॒त-द्- द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

सा॒द्ध्या वै दे॒वा अ॒स्मिँल्लो॒क आ॑स॒-न्नान्य-त्कि॑-ञ्च॒न मि॒ष-त्ते᳚-ऽग्निमे॒वाग्नये॒ मेधा॒या ऽल॑भन्त॒ न ह्य॑न्यदा॑ल॒भ्यं॑-मवि॑न्द॒-न्ततो॒ वा इ॒माः प्र॒जाः प्राजा॑यन्त॒ यद॒ग्नाव॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा प्र॒हर॑ति प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्निर्यज॑मानः प॒शुर्य-त्प॒शुमा॒लभ्या॒ग्नि-म्मन्थे᳚-द्रु॒द्राय॒ यज॑मान॒- [यज॑मानम्, अपि॑ दद्ध्या-] 28

-मपि॑ दद्ध्या-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या॒दथो॒ खल्वा॑हुर॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ ह॒विरे॒तद्य-त्प॒शुरिति॒ य-त्प॒शुमा॒लभ्या॒ग्नि-म्मन्थ॑ति ह॒व्यायै॒वा-ऽऽस॑न्नाय॒ सर्वा॑ दे॒वता॑ जनय-त्युपा॒कृत्यै॒व मन्थ्य॒-स्तन्नेवा-ऽऽल॑ब्ध॒-न्नेवाना॑लब्ध-म॒ग्ने-र्ज॒नित्र॑-म॒सीत्या॑हा॒ग्नेर्ह्ये॑त-ज्ज॒नित्रं॒-वृँष॑णौ स्थ॒ इत्या॑ह॒ वृष॑णौ॒ [वृष॑णौ, ह्ये॑ता-] 29

ह्ये॑ता-वु॒र्वश्य॑स्या॒यु-र॒सीत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ घृ॒तेना॒क्ते वृष॑ण-न्दधाथा॒मित्या॑ह॒ वृष॑ण॒ग्ग्॒ ह्ये॑ते दधा॑ते॒ ये अ॒ग्नि-ङ्गा॑य॒त्र-ञ्छन्दो-ऽनु॒ प्र जा॑य॒स्वेत्या॑ह॒ छन्दो॑भिरे॒वैन॒-म्प्र ज॑नयत्य॒ग्नये॑ म॒थ्यमा॑ना॒यानु॑ ब्रू॒हीत्या॑ह सावि॒त्रीमृच॒मन्वा॑ह सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-म्मन्थति जा॒तायानु॑ ब्रूहि [ब्रूहि, प्र॒ह्रि॒यमा॑णा॒या-ऽनु॑] 30

प्रह्रि॒यमा॑णा॒या-ऽनु॑ ब्रू॒हीत्या॑ह॒ काण्डे॑काण्ड ए॒वैन॑-ङ्क्रि॒यमा॑णे॒ सम॑र्धयति गाय॒त्री-स्सर्वा॒ अन्वा॑ह गाय॒त्रछ॑न्दा॒ वा अ॒ग्नि-स्स्वेनै॒वैन॒-ञ्छन्द॑सा॒ सम॑र्धयत्य॒ग्निः पु॒रा भव॑त्य॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा प्र ह॑रति॒ तौ स॒भंवँ॑न्तौ॒ यज॑मानम॒भि स-म्भ॑वतो॒ भव॑त-न्न॒-स्सम॑नसा॒वित्या॑ह॒ शान्त्यै᳚ प्र॒हृत्य॑ जुहोति जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधा॒त्याज्ये॑न जुहोत्ये॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॒ यदाज्य॑-म्प्रि॒येणै॒वैन॒-न्धाम्ना॒ सम॑र्धय॒त्यथो॒ तेज॑सा ॥ 31 ॥

(यज॑मान-माह॒ वृष॑णौ-जा॒तायानु॑ ब्रू॒ह्या-प्य॒ -ष्टाद॑श च) (अ. 5)

इ॒षे त्वेति॑ ब॒र्॒हिरा द॑त्त इ॒च्छत॑ इव॒ ह्ये॑ष यो यज॑त उप॒वीर॒सीत्या॒होप॒ ह्ये॑नानाक॒रोत्युपो॑ दे॒वा-न्दैवी॒र्विशः॒ प्रागु॒रित्या॑ह॒ दैवी॒र्ह्ये॑ता विशः॑ स॒तीर्दे॒वानु॑प॒यन्ति॒ वह्नी॑रु॒शिज॒ इत्या॑ह॒र्त्विजो॒ वै वह्न॑य उ॒शिज॒-स्तस्मा॑दे॒वमा॑ह॒ बृह॑स्पते धा॒रया॒ वसू॒नी- [वसू॒नीति॑, आ॒ह॒ ब्रह्म॒ वै] 32

-त्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒ र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे ह॒व्या ते᳚ स्वदन्ता॒मित्या॑ह स्व॒दय॑त्ये॒वैना॒-न्देव॑ त्वष्ट॒र्वसु॑ र॒ण्वेत्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृ-द्रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधाति॒ रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व॒मित्या॑ह प॒शवो॒ वै रे॒वतीः᳚ प॒शूने॒वास्मै॑ रमयति दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इति॑ [इति॑, र॒श॒नामा द॑त्ते॒] 33

रश॒नामा द॑त्ते॒ प्रसू᳚त्या अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या॒-मित्या॑हा॒श्विनौ॒ हि दे॒वाना॑मद्ध्व॒र्यू आस्ता᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मित्या॑ह॒ यत्या॑ ऋ॒तस्य॑ त्वा देवहविः॒ पाशे॒ना-ऽऽ र॑भ॒ इत्या॑ह स॒त्यं-वाँ ऋ॒तग्ं स॒त्येनै॒वैन॑मृ॒तेना ऽऽर॑भते ऽक्ष्ण॒या परि॑ हरति॒ वद्ध्य॒ग्ं॒ हि प्र॒त्यञ्च॑-म्प्रति मु॒ञ्चन्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ धर्षा॒ मानु॑षा॒निति॒ नि यु॑नक्ति॒ धृत्या॑ अ॒द्भ्य- [अ॒द्भ्यः, त्वौष॑धीभ्यः॒] 34

-स्त्वौष॑धीभ्यः॒ प्रोक्षा॒मीत्या॑हा॒द्भ्यो ह्ये॑ष ओष॑धीभ्य-स्स॒भंवँ॑ति॒ य-त्प॒शुर॒पा-म्पे॒रुर॒सीत्या॑है॒ष ह्य॑पा-म्पा॒ता यो मेधा॑या-ऽऽ र॒भ्यते᳚ स्वा॒त्त-ञ्चि॒-थ्सदे॑वग्ं ह॒व्यमापो॑ देवी॒-स्स्वद॑तैन॒मित्या॑ह स्व॒दय॑त्ये॒वैन॑-मु॒परि॑ष्टा॒-त्प्रोक्ष॑त्यु॒परि॑ष्टादे॒वैन॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोति पा॒यय॑त्यन्तर॒त ए॒वैन॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोत्य॒धस्ता॒दुपो᳚क्षति स॒र्वत॑ ए॒वैन॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोति ॥ 35 ॥

(वसू॒नीति॑-प्रस॒व इत्य॒-द्भ्यो᳚-ऽन्तर॒त ए॒वैनं॒ - दश॑ च) (अ. 6)

अ॒ग्निना॒ वै होत्रा॑ दे॒वा असु॑रा-न॒भ्य॑भव-न्न॒ग्नये॑ समि॒द्ध्यमा॑ना॒यानु॑ ब्रू॒हीत्या॑ह॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑श सामिधे॒नीरन्वा॑ह सप्तद॒शः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॑ स॒प्तद॒शान्वा॑ह॒ द्वाद॑श॒ मासाः॒ पञ्च॒र्तव॒-स्स सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-म्प्र॒जा अनु॒ प्रजा॑यन्ते प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय दे॒वा वै सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ य॒ज्ञ-न्नान्व॑पश्य॒न्-थ्स प्र॒जाप॑ति-स्तू॒ष्णी-मा॑घा॒र- [-मा॑घा॒रम्, आ ऽघा॑रय॒-त्ततो॒ वै] 36

-मा ऽघा॑रय॒-त्ततो॒ वै दे॒वा य॒ज्ञमन्व॑पश्य॒न्॒. य-त्तू॒ष्णी-मा॑घा॒र-मा॑घा॒रय॑ति य॒ज्ञस्यानु॑ख्यात्या॒ असु॑रेषु॒ वै य॒ज्ञ आ॑सी॒-त्त-न्दे॒वास्तू᳚ष्णीग्ं हो॒मेना॑वृञ्जत॒ य-त्तू॒ष्णी-मा॑घा॒र-मा॑घा॒रय॑ति॒ भ्रातृ॑व्यस्यै॒ व त-द्य॒ज्ञं-वृँ॑ङ्क्ते परि॒धी॑न्-थ्स-म्मा᳚र्ष्टि पु॒नात्ये॒वैना॒-न्त्रिस्त्रि॒-स्स-म्मा᳚र्ष्टि॒ त्र्या॑वृ॒द्धि य॒ज्ञो-ऽथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ द्वाद॑श॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ [द्वाद॑श, मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-] 37

मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व प्री॑णा॒त्यथो॑ संवँथ्स॒रमे॒वास्मा॒ उप॑ दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ शिरो॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदा॑घा॒रो᳚-ऽग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ यदा॑घा॒र-मा॑घा॒रय॑ति शीर्ष॒त ए॒व य॒ज्ञस्य॒ यज॑मान॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ अव॑ रुन्धे॒ शिरो॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदा॑घा॒र आ॒त्मा प॒शुरा॑घा॒रमा॒घार्य॑ प॒शुग्ं सम॑नक्त्या॒त्मन्ने॒व य॒ज्ञस्य॒ [य॒ज्ञस्य॑, शिरः॒ प्रति॑ दधाति॒] 38

शिरः॒ प्रति॑ दधाति॒ स-न्ते᳚ प्रा॒णो वा॒युना॑ गच्छता॒मित्या॑ह वायुदेव॒त्यो॑ वै प्रा॒णो वा॒यावे॒वास्य॑ प्रा॒ण-ञ्जु॑होति॒ सं-यँज॑त्रै॒रङ्गा॑नि॒ सं-यँ॒ज्ञप॑तिरा॒शिषेत्या॑ह य॒ज्ञप॑तिमे॒वास्या॒-ऽऽशिष॑-ङ्गमयति वि॒श्वरू॑पो॒ वै त्वा॒ष्ट्र उ॒परि॑ष्टा-त्प॒शुम॒भ्य॑वमी॒-त्तस्मा॑-दु॒परि॑ष्टा-त्प॒शोर्नाव॑ द्यन्ति॒ यदु॒परि॑ष्टा-त्प॒शुग्ं स॑म॒नक्ति॒ मेद्ध्य॑मे॒वै- [मेद्ध्य॑मे॒व, ए॒न॒-ङ्क॒रो॒त्यृ॒त्विजो॑] 39

-न॑-ङ्करोत्यृ॒त्विजो॑ वृणीते॒ छन्दाग्॑स्ये॒व वृ॑णीते स॒प्त वृ॑णीते स॒प्त ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ स॒प्ता-ऽऽर॒ण्या-स्स॒प्त छन्दाग्॑स्यु॒भय॒स्या व॑रुद्ध्या॒ एका॑दश प्रया॒जान्. य॑जति॒ दश॒ वै प॒शोः प्रा॒णा आ॒त्मैका॑द॒शो यावा॑ने॒व प॒शुस्त-म्प्र य॑जति व॒पामेकः॒ परि॑ शय आ॒त्मैवा-ऽऽत्मान॒-म्परि॑ शये॒ वज्रो॒ वै स्वधि॑ति॒र्वज्रो॑ यूपशक॒लो घृ॒त-ङ्खलु॒ वै दे॒वा वज्र॑-ङ्कृ॒त्वा सोम॑मघ्न-न्घृ॒तेना॒क्तौ प॒शु-न्त्रा॑येथा॒मित्या॑ह॒ वज्रे॑णै॒वैनं॒-वँशे॑ कृ॒त्वा-ऽऽल॑भते ॥ 40 ॥

(आ॒घा॒रं - प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑शा॒ - ऽऽत्मन्ने॒व य॒ज्ञस्य॒ - मेध्य॑मे॒व - खलु॒ वा - अ॒ष्टाद॑श च) (अ. 7)

पर्य॑ग्नि करोति सर्व॒हुत॑मे॒वैन॑-ङ्करो॒त्य-स्क॑न्दा॒या-स्क॑न्न॒ग्ं॒ हि त-द्य-द्धु॒तस्य॒ स्कन्द॑ति॒ त्रिः पर्य॑ग्नि करोति॒ त्र्या॑वृ॒द्धि य॒ज्ञो-ऽथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्त्यन्वा॒रभ्यः॑ प॒शू(3)-र्नान्वा॒रभ्या(3) इति॑ मृ॒त्यवे॒ वा ए॒ष नी॑यते॒ य-त्प॒शुस्तं-यँद॑न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्या॒दथो॒ खल्वा॑हु-स्सुव॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒काय॑ नीयते॒ य- [यत्, प॒शुरिति॒] 41

-त्प॒शुरिति॒ यन्नान्वा॒रभे॑त सुव॒र्गाल्लो॒का-द्यज॑मानो हीयेत वपा॒श्रप॑णीभ्या-म॒न्वार॑भते॒ तन्नेवा॒न्वार॑ब्ध॒-न्नेवान॑न्वारब्ध॒मुप॒ प्रेष्य॑ होतर्ह॒व्या दे॒वेभ्य॒ इत्या॑हेषि॒तग्ं हि कर्म॑ क्रि॒यते॒ रेव॑तीर्य॒ज्ञप॑ति-म्प्रिय॒धा ऽऽवि॑श॒तेत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतद॒ग्निना॑ पु॒रस्ता॑देति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै पृथि॒व्या-स्स॒पृञ्चः॑ पा॒हीति॑ ब॒र्॒हि- [ब॒र्॒हिः, उपा᳚-ऽस्य॒त्य-स्क॑न्दा॒या-] 42

-रुपा᳚-ऽस्य॒त्य-स्क॑न्दा॒या-स्क॑न्न॒ग्ं॒ हि त-द्य-द्ब॒र्॒हिषि॒ स्कन्द॒त्यथो॑ बर्हि॒षद॑मे॒वैन॑-ङ्करोति॒ परां॒आ व॑र्तते-ऽद्ध्व॒र्युः प॒शो-स्स᳚ज्ञ॒म्प्यमा॑ना-त्प॒शुभ्य॑ ए॒व तन्नि ह्नु॑त आ॒त्मनो-ऽना᳚व्रस्काय॒ गच्छ॑ति॒ श्रिय॒-म्प्र प॒शूना᳚प्नोति॒ य ए॒वं-वेँद॑ प॒श्चाल्लो॑का॒ वा ए॒षा प्राच्यु॒दानी॑यते॒ य-त्पत्नी॒ नम॑स्त आता॒नेत्या॑हा-ऽऽदि॒त्यस्य॒ वै र॒श्मय॑ [र॒श्मयः॑, आ॒ता॒नास्तेभ्य॑] 43

आता॒नास्तेभ्य॑ ए॒व नम॑स्करोत्यन॒र्वा प्रेहीत्या॑ह॒ भ्रातृ॑व्यो॒ वा अर्वा॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यामनु॑ स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॒णे-त्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्त॒ आपो॑ देवी-श्शुद्धायुव॒ इत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतत् ॥ 44 ॥

(लो॒काय॑ नीयते॒ य-द्- ब॒र॒ःई - र॒श्मयः॑ - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च) (अ. 8)

प॒शोर्वा आल॑ब्धस्य प्रा॒णाञ्छुगृ॑च्छति॒ वाक्त॒ आ प्या॑यता-म्प्रा॒णस्त॒ आ प्या॑यता॒मित्या॑ह प्रा॒णेभ्य॑ ए॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति॒ सा प्रा॒णेभ्यो-ऽधि॑ पृथि॒वीग्ं शु-क्प्र वि॑शति॒ शमहो᳚भ्या॒मिति॒ नि न॑यत्यहोरा॒त्राभ्या॑मे॒व पृ॑थि॒व्यै शुचग्ं॑ शमय॒त्योष॑धे॒ त्रा॑यस्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी॒रित्या॑ह॒ वज्रो॒ वै स्वधि॑ति॒- [स्वधि॑तिः, शान्त्यै॑ पार्श्व॒त] 45

-श्शान्त्यै॑ पार्श्व॒त आ च्छ्य॑ति मद्ध्य॒तो हि म॑नु॒ष्या॑ आ॒ च्छ्यन्ति॑ तिर॒श्चीन॒मा च्छ्य॑त्यनू॒चीन॒ग्ं॒ हि म॑नु॒ष्या॑ आ॒च्छ्यन्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ रक्ष॑सा-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ स्थविम॒तो ब॒र्॒हिर॒क्त्वा-ऽपा᳚स्यत्य॒स्नैव रक्षाग्ं॑सि नि॒रव॑दयत इ॒दम॒हग्ं रक्षो॑-ऽध॒म-न्तमो॑ नयामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इत्या॑ह॒ द्वौ वाव पुरु॑षौ॒ य-ञ्चै॒व [ ] 46

द्वेष्टि॒ यश्चै॑न॒-न्द्वेष्टि॒ तावु॒भाव॑ध॒म-न्तमो॑ नयती॒षे त्वेति॑ व॒पामुत्खि॑दती॒च्छत॑ इव॒ ह्ये॑ष यो यज॑ते॒ यदु॑पतृ॒न्द्या-द्रु॒द्रो᳚-ऽस्य प॒शू-न्घातु॑क-स्स्या॒-द्यन्नोप॑तृ॒न्द्या-दय॑ता स्या-द॒न्ययो॑पतृ॒णत्त्य॒न्यया॒ न धृत्यै॑ घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी॒ प्रोर्ण्वा॑था॒मित्या॑ह॒ द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व रसे॑नान॒क्त्यच्छि॑न्नो॒ [रसे॑नान॒क्त्यच्छि॑न्नः, रायः॑ सु॒वीर॒] 47

रायः॑ सु॒वीर॒ इत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्क्रू॒रमि॑व॒ वा ए॒त-त्क॑रोति॒ य-द्व॒पा-मु॑त्खि॒द-त्यु॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒-मन्वि॒हीत्या॑ह॒ शान्त्यै॒ प्र वा ए॒षो᳚-ऽस्माल्लो॒काच्च्य॑वते॒ यः प॒शु-म्मृ॒त्यवे॑ नी॒यमा॑नमन्वा॒रभ॑ते वपा॒श्रप॑णी॒ पुन॑र॒न्वार॑भते॒-ऽस्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्य॒ग्निना॑ पु॒रस्ता॑देति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्या॒ अथो॑ दे॒वता॑ ए॒व ह॒व्येना- [ए॒व ह॒व्येन॑, अन्वे॑ति॒] 48

-न्वे॑ति॒ नान्त॒ममङ्गा॑र॒मति॑ हरे॒-द्यद॑न्त॒ममङ्गा॑रमति॒ हरे᳚-द्दे॒वता॒ अति॑ मन्येत॒ वायो॒ वीहि॑ स्तो॒काना॒मित्या॑ह॒ तस्मा॒-द्विभ॑क्ता-स्स्तो॒का अव॑ पद्य॒न्ते-ऽग्रं॒-वाँ ए॒त-त्प॑शू॒नां-यँ-द्व॒पा-ऽग्र॒मोष॑धीना-म्ब॒र्॒हिरग्रे॑णै॒वाग्र॒ग्ं॒ सम॑र्धय॒त्यथो॒ ओष॑धीष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ष्ठापयति॒ स्वाहा॑कृतीभ्यः॒ प्रेष्येत्या॑ह [ ] 49

य॒ज्ञस्य॒ समि॑ष्ट्यै प्राणापा॒नौ वा ए॒तौ प॑शू॒नां-यँ-त्पृ॑षदा॒ज्यमा॒त्मा व॒पा पृ॑षदा॒ज्यम॑भि॒घार्य॑ व॒पाम॒भि घा॑रयत्या॒त्मन्ने॒व प॑शू॒ना-म्प्रा॑णापा॒नौ द॑धाति॒ स्वाहो॒र्ध्वन॑भस-म्मारु॒त-ङ्ग॑च्छत॒मित्या॑हो॒र्ध्वन॑भा ह स्म॒ वै मा॑रु॒तो दे॒वानां᳚-वँपा॒श्रप॑णी॒ प्र ह॑रति॒ तेनै॒वैने॒ प्र ह॑रति॒ विषू॑ची॒ प्र ह॑रति॒ तस्मा॒-द्विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ ॥ 50 ॥

(स्वधि॑ति - श्चै॒वा - च्छि॑न्नो - ह॒व्येने॒ - ष्येत्या॑ह॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)

प॒शुमा॒लभ्य॑ पुरो॒डाश॒-न्निर्व॑पति॒ समे॑धमे॒वैन॒मा ल॑भते व॒पया᳚ प्र॒चर्य॑ पुरो॒डाशे॑न॒ प्र च॑र॒त्यूर्ग्वै पु॑रो॒डाश॒ ऊर्ज॑मे॒व प॑शू॒ना-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धा॒त्यथो॑ प॒शोरे॒व छि॒द्रमपि॑ दधाति पृषदा॒ज्यस्यो॑प॒हत्य॒ त्रिः पृ॑च्छति शृ॒तग्ं ह॒वी(3)-श्श॑मित॒रिति॒ त्रिष॑त्या॒ हि दे॒वा यो-ऽशृ॑तग्ं शृ॒तमाह॒ स एन॑सा प्राणापा॒नौ वा ए॒तौ प॑शू॒नां- [ए॒तौ प॑शू॒नाम्, य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒शोः] 51

-ँय-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒शोः खलु॒ वा आल॑ब्धस्य॒ हृद॑यमा॒त्मा-ऽभि समे॑ति॒ य-त्पृ॑षदा॒ज्येन॒ हृद॑य-मभिघा॒रय॑त्या॒त्मन्ने॒व प॑शू॒ना-म्प्रा॑णापा॒नौ द॑धाति प॒शुना॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त मनु॒ष्या॑ नो॒-ऽन्वाभ॑विष्य॒न्तीति॒ तस्य॒ शिरः॑ छि॒त्त्वा मेध॒-म्प्राक्षा॑रय॒न्थ्स प्र॒क्षो॑-ऽभव॒-त्त-त्प्र॒क्षस्य॑ प्रक्ष॒त्वं-यँ-त्प्ल॑क्षशा॒खो-त्त॑रब॒र्॒हि-र्भव॑ति॒ समे॑धस्यै॒व [ ] 52

प॒शोरव॑ द्यति प॒शुं-वैँ ह्रि॒यमा॑ण॒ग्ं॒ रक्षा॒ग्॒स्यनु॑ सचन्ते-ऽन्त॒रा यूप॑-ञ्चा-ऽऽहव॒नीय॑-ञ्च हरति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै प॒शोर्वा आल॑ब्धस्य॒ मनो-ऽप॑ क्रामति म॒नोता॑यै ह॒विषो॑-ऽवदी॒यमा॑न॒स्यानु॑ ब्रू॒हीत्या॑ह॒ मन॑ ए॒वास्याव॑ रुन्ध॒ एका॑दशाव॒दाना॒न्यव॑ द्यति॒ दश॒ वै प॒शोः प्रा॒णा आ॒त्मैका॑द॒शो यावा॑ने॒व प॒शुस्तस्या-ऽव॑- [प॒शुस्तस्या-ऽव॑, द्य॒ति॒ हृद॑य॒स्या-] 53

-द्यति॒ हृद॑य॒स्या-ग्रे-ऽव॑ द्य॒त्यथ॑ जि॒ह्वाया॒ अथ॒ वक्ष॑सो॒ यद्वै हृद॑येनाभि॒गच्छ॑ति॒ तज्जि॒ह्वया॑ वदति॒ यज्जि॒ह्वया॒ वद॑ति॒ तदुर॒सो-ऽधि॒ निर्व॑दत्ये॒तद्वै प॒शोर्य॑थापू॒र्वं-यँस्यै॒वम॑व॒दाय॑ यथा॒काम॒-मुत्त॑रेषामव॒द्यति॑ यथा पू॒र्वमे॒वास्य॑ प॒शोरव॑त्त-म्भवति मद्ध्य॒तो गु॒दस्याव॑ द्यति मद्ध्य॒तो हि प्रा॒ण उ॑त्त॒मस्याव॑ द्य- [उ॑त्त॒मस्याव॑ द्यति, उ॒त्त॒मो हि प्रा॒णो] 54

-त्युत्त॒मो हि प्रा॒णो यदीत॑रं॒-यँदीत॑र-मु॒भय॑मे॒वाजा॑मि॒ जाय॑मानो॒ वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्त्रि॒भिर्-ऋ॑ण॒वा जा॑यते ब्रह्म॒चर्ये॒णर्षि॑भ्यो य॒ज्ञेन॑ दे॒वेभ्यः॑ प्र॒जया॑ पि॒तृभ्य॑ ए॒ष वा अ॑नृ॒णो यः पु॒त्री यज्वा᳚ ब्रह्मचारिवा॒सी तद॑व॒दानै॑-रे॒वा-ऽव॑ दयते॒ तद॑व॒दाना॑ना-मवदान॒त्व-न्दे॑वासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा अ॒ग्निम॑ब्रुव॒-न्त्वया॑ वी॒रेणासु॑रान॒भि भ॑वा॒मेति॒ [भ॑वा॒मेति॑, सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणै] 55

सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणै प॒शोरु॑द्धा॒रमुद्ध॑रा॒ इति॒ स ए॒तमु॑द्धा॒रमुद॑हरत॒ दोः पू᳚र्वा॒र्धस्य॑ गु॒द-म्म॑द्ध्य॒त-श्श्रोणि॑-ञ्जघना॒र्धस्य॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ य-त्त्र्य॒ङ्गाणाग्ं॑ समव॒द्यति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्यक्ष्ण॒या-ऽव॑ द्यति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्र ह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 56 ॥

(ए॒तौ प॑शू॒नाग्ं - समे॑धस्यै॒व - तस्या-ऽवो᳚ - त्त॒मस्याव॑ द्य॒ती - ति॒ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)

मेद॑सा॒ स्रुचौ॒ प्रोर्णो॑ति॒ मेदो॑रूपा॒ वै प॒शवो॑ रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधाति यू॒षन्न॑व॒धाय॒ प्रोर्णो॑ति॒ रसो॒ वा ए॒ष प॑शू॒नां-यँद्यू रस॑मे॒व प॒शुषु॑ दधाति पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒म-म्प्रयौ॑ति॒ मद्ध्यं॒-वाँ ए॒त-त्प॑शू॒नां-यँ-त्पा॒र्श्वग्ं रस॑ ए॒ष प॑शू॒नां-यँद्वसा॒ य-त्पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒म-म्प्र॒यौति॑ मद्ध्य॒त ए॒व प॑शू॒नाग्ं रस॑-न्दधाति॒ घ्नन्ति॒ [घ्नन्ति॑, वा ए॒त-त्प॒शु-] 57

वा ए॒त-त्प॒शुं-यँ-थ्स᳚ज्ञ॒म्पय॑न्त्यै॒न्द्रः खलु॒ वै दे॒वत॑या प्रा॒ण ऐ॒न्द्रो॑-ऽपा॒न ऐ॒न्द्रः प्रा॒णो अङ्गे॑अङ्गे॒ नि दे᳚द्ध्य॒दित्या॑ह प्राणापा॒नावे॒व प॒शुषु॑ दधाति॒ देव॑ त्वष्ट॒र्भूरि॑ ते॒ सग्ं स॑मे॒त्वित्या॑ह त्वा॒ष्ट्रा हि दे॒वत॑या प॒शवो॒ विषु॑रूपा॒ य-थ्सल॑क्ष्माणो॒ भव॒थेत्या॑ह॒ विषु॑रूपा॒ ह्ये॑ते सन्त॒-स्सल॑क्ष्माण ए॒तर्हि॒ भव॑न्ति देव॒त्रा यन्त॒- [देव॒त्रा यन्त᳚म्, अव॑से॒] 58

-मव॑से॒ सखा॒यो-ऽनु॑ त्वा मा॒ता पि॒तरो॑ मद॒न्त्वित्या॒हा-नु॑मतमे॒वैन॑-म्मा॒त्रा पि॒त्रा सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयत्यर्ध॒र्चे व॑साहो॒म-ञ्जु॑होत्य॒सौ वा अ॑र्ध॒र्च इ॒यम॑र्ध॒र्च इ॒मे ए॒व रसे॑नानक्ति॒ दिशो॑ जुहोति॒ दिश॑ ए॒व रसे॑नान॒क्त्यथो॑ दि॒ग्भ्य ए॒वोर्ज॒ग्ं॒ रस॒मव॑ रुन्धे प्राणापा॒नौ वा ए॒तौ प॑शू॒नां-यँ-त्पृ॑षदा॒ज्यं-वाँ॑नस्प॒त्याः खलु॒ [खलु॑, वै दे॒वत॑या प॒शवो॒] 59

वै दे॒वत॑या प॒शवो॒ य-त्पृ॑षदा॒ज्यस्यो॑-प॒हत्या-ऽऽह॒ वन॒स्पत॒ये-ऽनु॑ ब्रूहि॒ वन॒स्पत॑ये॒ प्रेष्येति॑ प्राणापा॒नावे॒व प॒शुषु॑ दधात्य॒न्यस्या᳚न्यस्य समव॒त्तग्ं स॒मव॑द्यति॒ तस्मा॒न्नाना॑रूपाः प॒शवो॑ यू॒ष्णोप॑ सिञ्चति॒ रसो॒ वा ए॒ष प॑शू॒नां-यँद्यू रस॑मे॒व प॒शुषु॑ दधा॒तीडा॒मुप॑ ह्वयते प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते च॒तुरुप॑ ह्वयते॒ [च॒तुरुप॑ ह्वयते, चतु॑ष्पादो॒ हि] 60

चतु॑ष्पादो॒ हि प॒शवो॒ य-ङ्का॒मये॑ता प॒शु-स्स्या॒दित्य॑मे॒दस्क॒-न्तस्मा॒ आ द॑द्ध्या॒न्मेदो॑रूपा॒ वै प॒शवो॑ रू॒पेणै॒वैन॑-म्प॒शुभ्यो॒ निर्भ॑जत्यप॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॒ मेद॑स्व॒-त्तस्मा॒ आ द॑द्ध्या॒न्मेदो॑रूपा॒ वै प॒शवो॑ रू॒पेणै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे पशु॒माने॒व भ॑वति प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञम॑सृजत॒ स आज्य॑- [स आज्य᳚म्, पु॒रस्ता॑दसृजत] 61

-म्पु॒रस्ता॑दसृजत प॒शु-म्म॑द्ध्य॒तः पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒श्चा-त्तस्मा॒दाज्ये॑न प्रया॒जा इ॑ज्यन्ते प॒शुना॑ मद्ध्य॒तः पृ॑षदा॒ज्येना॑-नूया॒जा-स्तस्मा॑दे॒तन्मि॒श्रमि॑व पश्चा-थ्सृ॒ष्टग्ग् ह्येका॑दशानूया॒जान्. य॑जति॒ दश॒ वै प॒शोः प्रा॒णा आ॒त्मैका॑द॒शो यावा॑ने॒व प॒शुस्तमनु॑ यजति॒ घ्नन्ति॒ वा ए॒त-त्प॒शुं-यँ-थ्सं᳚(2)ज्ञ॒पय॑न्ति प्राणापा॒नौ खलु॒ वा ए॒तौ प॑शू॒नां-यँ-त्पृ॑षदा॒ज्यं-यँ-त्पृ॑षदा॒ज्येना॑ नूया॒जान्. यज॑ति प्राणापा॒नावे॒व प॒शुषु॑ दधाति ॥ 62 ॥

(घ्नन्ति॒ - यन्तं॒ - खलु॑ - च॒तुरुप॑ ह्वयत॒ - आज्यं॒ - ँय-त्पृ॑षदा॒ज्येन॒ - षट् च॑) (अ. 11)

(चात्वा॑लाथ् - सुव॒र्गाय॒ य-द्वै॑सर्ज॒नानि॑ - वैष्ण॒व्यर्चा - पृ॑थि॒व्यै - सा॒ध्या - इ॒षे त्वे - त्य॒ग्निना॒ - पर्य॑ग्नि - प॒शोः - प॒शुमा॒लभ्य॒ - मेद॑सा॒ स्रुचा॒ - वेका॑दश)

(चात्वा॑ला-द्- दे॒वानु॒पैति॑ - मुञ्चति - प्रह्रि॒यमा॑णाय॒ - पर्य॑ग्नि - प॒शुमा॒लभ्य॒ - चतु॑ष्पादो॒ - द्विष॑ष्टिः)

(चात्वा॑ला, त्प॒शुषु॑ दधाति)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥