අධ්යාය 1
වල්ලී 3
ඍත-ම්පිබන්තෞ සුකෘතස්ය ලෝකේ ගුහා-ම්ප්රවිෂ්ටෞ පරමේ පරාර්ධේ.
ඡායාතපෞ බ්රහ්මවිදෝ වදන්ති පඤ්චාග්නයෝ යේ ච ත්රිණාචිකේතාඃ ..1..
ය-ස්සේතුරීජානානාමක්ෂර-ම්බ්රහ්ම යත්පරම්.
අභය-න්තිතීර්ෂතා-ම්පාර-න්නාචිකේතං ශකේමහි ..2..
ආත්මානං රථිනං-විँද්ධි ශරීරං රථමේව තු.
බුද්ධි-න්තු සාරථිං-විँද්ධි මනඃ ප්රග්රහමේව ච ..3..
ඉන්ද්රියාණි හයානාහුර්විෂයාංස්තේෂු ගෝචරාන්.
ආත්මේන්ද්රියමනෝයුක්ත-ම්භෝක්තේත්යාහුර්මනීෂිණඃ ..4..
යස්ත්වවිජ්ඤානවාන්භවත්යයුක්තේන මනසා සදා.
තස්යේන්ද්රියාණ්යවශ්යානි දුෂ්ටාශ්වා ඉව සාරථේඃ ..5..
යස්තු විජ්ඤානවාන්භවති යුක්තේන මනසා සදා.
තස්යේන්ද්රියාණි වශ්යානි සදශ්වා ඉව සාරථේඃ ..6..
යස්ත්වවිජ්ඤානවාන්භවත්යමනස්ක-ස්සදා-(අ)ශුචිඃ.
න ස තත්පදමාප්නෝති සංසාර-ඤ්චාධිගච්ඡති ..7..
යස්තු විජ්ඤානවාන්භවති සමනස්ක-ස්සදා ශුචිඃ.
ස තු තත්පදමාප්නෝති යස්මාද් භූයෝ න ජායතේ ..8..
විජ්ඤානසාරථිර්යස්තු මනඃ ප්රග්රහවාන්නරඃ.
සෝ-(අ)ධ්වනඃ පාරමාප්නෝති තද්විෂ්ණෝඃ පරම-ම්පදම් ..9..
ඉන්ද්රියේභ්යඃ පරා හ්යර්ථා අර්ථේභ්යශ්ච පර-ම්මනඃ.
මනසස්තු පරා බුද්ධිර්බුද්ධේරාත්මා මහාන්පරඃ ..10..
මහතඃ පරමව්යක්තමව්යක්තාත්පුරුෂඃ පරඃ.
පුරුෂාන්න පර-ඞ්කිඤ්චිත්සා කාෂ්ඨා සා පරා ගතිඃ ..11..
ඒෂ සර්වේෂු භූතේෂු ගූඪෝ-(අ)(අ)ත්මා න ප්රකාශතේ.
දෘශ්යතේ ත්වග්ර්යයා බුද්ධ්යා සූක්ෂ්මයා සූක්ෂ්මදර්ශිභිඃ ..12..
යච්ඡේද්වාඞ්මනසී ප්රාජ්ඤස්තද්යච්ඡේජ්ජ්ඤාන ආත්මනි.
ජ්ඤානමාත්මනි මහති නියච්ඡේත්තද්යච්ඡේච්ඡාන්ත ආත්මනි ..13..
උත්තිෂ්ඨත ජාග්රත ප්රාප්ය වරාන්නිබෝධත.
ක්ෂුරස්ය ධාරා නිශිතා දුරත්යයා දුර්ග-ම්පථස්තත්කවයෝ වදන්ති ..14..
අශබ්දමස්පර්ශමරූපමව්යය-න්තථා-(අ)රස-න්නිත්යමගන්ධවච්ච යත්.
අනාද්යනන්ත-ම්මහතඃ පර-න්ධ්රුව-න්නිචාය්ය තන්මෘත්යුමුඛාත් ප්රමුච්යතේ ..15..
නාචිකේතමුපාඛ්යාන-ම්මෘත්යුප්රෝක්තං සනාතනම්.
උක්ත්වා ශ්රුත්වා ච මේධාවී බ්රහ්මලෝකේ මහීයතේ ..16..
ය ඉම-ම්පරම-ඞ්ගුහ්යං ශ්රාවයේද් බ්රහ්මසංසදි.
ප්රයත-ශ්ශ්රාද්ධකාලේ වා තදානන්ත්යාය කල්පතේ.
තදානන්ත්යාය කල්පත ඉති ..17..
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 1
vallī 3
ṛta-mpibantau sukṛtasya loke guhā-mpraviṣṭau parame parārdhe|
chāyātapau brahmavido vadanti pañcāgnayo ye ca triṇāciketāḥ ||1||
ya-sseturījānānāmakṣara-mbrahma yatparam|
abhaya-ntitīrṣatā-mpāra-nnāciketaṃ śakemahi ||2||
ātmānaṃ rathinaṃ-vi~ddhi śarīraṃ rathameva tu|
buddhi-ntu sārathiṃ-vi~ddhi manaḥ pragrahameva ca ||3||
indriyāṇi hayānāhurviṣayāṃsteṣu gocarān|
ātmendriyamanoyukta-mbhoktetyāhurmanīṣiṇaḥ ||4||
yastvavijñānavānbhavatyayuktena manasā sadā|
tasyendriyāṇyavaśyāni duṣṭāśvā iva sāratheḥ ||5||
yastu vijñānavānbhavati yuktena manasā sadā|
tasyendriyāṇi vaśyāni sadaśvā iva sāratheḥ ||6||
yastvavijñānavānbhavatyamanaska-ssadā-'śuciḥ|
na sa tatpadamāpnoti saṃsāra-ñcādhigacchati ||7||
yastu vijñānavānbhavati samanaska-ssadā śuciḥ|
sa tu tatpadamāpnoti yasmād bhūyo na jāyate ||8||
vijñānasārathiryastu manaḥ pragrahavānnaraḥ|
so-'dhvanaḥ pāramāpnoti tadviṣṇoḥ parama-mpadam ||9||
indriyebhyaḥ parā hyarthā arthebhyaśca para-mmanaḥ|
manasastu parā buddhirbuddherātmā mahānparaḥ ||10||
mahataḥ paramavyaktamavyaktātpuruṣaḥ paraḥ|
puruṣānna para-ṅkiñcitsā kāṣṭhā sā parā gatiḥ ||11||
eṣa sarveṣu bhūteṣu gūḍho-''tmā na prakāśate|
dṛśyate tvagryayā buddhyā sūkṣmayā sūkṣmadarśibhiḥ ||12||
yacchedvāṅmanasī prājñastadyacchejjñāna ātmani|
jñānamātmani mahati niyacchettadyacchecchānta ātmani ||13||
uttiṣṭhata jāgrata prāpya varānnibodhata|
kṣurasya dhārā niśitā duratyayā durga-mpathastatkavayo vadanti ||14||
aśabdamasparśamarūpamavyaya-ntathā-'rasa-nnityamagandhavacca yat|
anādyananta-mmahataḥ para-ndhruva-nnicāyya tanmṛtyumukhāt pramucyate ||15||
nāciketamupākhyāna-mmṛtyuproktaṃ sanātanam|
uktvā śrutvā ca medhāvī brahmaloke mahīyate ||16||
ya ima-mparama-ṅguhyaṃ śrāvayed brahmasaṃsadi|
prayata-śśrāddhakāle vā tadānantyāya kalpate|
tadānantyāya kalpata iti ||17||
Sanskrit — Devanagari (original)
अध्याय 1
वल्ली 3
ऋत-म्पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहा-म्प्रविष्टौ परमे परार्धे।
छायातपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिणाचिकेताः ॥1॥
य-स्सेतुरीजानानामक्षर-म्ब्रह्म यत्परम्।
अभय-न्तितीर्षता-म्पार-न्नाचिकेतं शकेमहि ॥2॥
आत्मानं रथिनं-विँद्धि शरीरं रथमेव तु।
बुद्धि-न्तु सारथिं-विँद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥3॥
इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयांस्तेषु गोचरान्।
आत्मेन्द्रियमनोयुक्त-म्भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥4॥
यस्त्वविज्ञानवान्भवत्ययुक्तेन मनसा सदा।
तस्येन्द्रियाण्यवश्यानि दुष्टाश्वा इव सारथेः ॥5॥
यस्तु विज्ञानवान्भवति युक्तेन मनसा सदा।
तस्येन्द्रियाणि वश्यानि सदश्वा इव सारथेः ॥6॥
यस्त्वविज्ञानवान्भवत्यमनस्क-स्सदा-ऽशुचिः।
न स तत्पदमाप्नोति संसार-ञ्चाधिगच्छति ॥7॥
यस्तु विज्ञानवान्भवति समनस्क-स्सदा शुचिः।
स तु तत्पदमाप्नोति यस्माद् भूयो न जायते ॥8॥
विज्ञानसारथिर्यस्तु मनः प्रग्रहवान्नरः।
सो-ऽध्वनः पारमाप्नोति तद्विष्णोः परम-म्पदम् ॥9॥
इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च पर-म्मनः।
मनसस्तु परा बुद्धिर्बुद्धेरात्मा महान्परः ॥10॥
महतः परमव्यक्तमव्यक्तात्पुरुषः परः।
पुरुषान्न पर-ङ्किञ्चित्सा काष्ठा सा परा गतिः ॥11॥
एष सर्वेषु भूतेषु गूढो-ऽऽत्मा न प्रकाशते।
दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥12॥
यच्छेद्वाङ्मनसी प्राज्ञस्तद्यच्छेज्ज्ञान आत्मनि।
ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेत्तद्यच्छेच्छान्त आत्मनि ॥13॥
उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान्निबोधत।
क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया दुर्ग-म्पथस्तत्कवयो वदन्ति ॥14॥
अशब्दमस्पर्शमरूपमव्यय-न्तथा-ऽरस-न्नित्यमगन्धवच्च यत्।
अनाद्यनन्त-म्महतः पर-न्ध्रुव-न्निचाय्य तन्मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥15॥
नाचिकेतमुपाख्यान-म्मृत्युप्रोक्तं सनातनम्।
उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥16॥
य इम-म्परम-ङ्गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि।
प्रयत-श्श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते।
तदानन्त्याय कल्पत इति ॥17॥
adhyāya 1
vallī 3
ṛta-mpibantau sukṛtasya loke guhā-mpraviṣṭau parame parārdhe|
chāyātapau brahmavido vadanti pañcāgnayo ye ca triṇāciketāḥ ||1||
ya-sseturījānānāmakṣara-mbrahma yatparam|
abhaya-ntitīrṣatā-mpāra-nnāciketaṃ śakemahi ||2||
ātmānaṃ rathinaṃ-vi~ddhi śarīraṃ rathameva tu|
buddhi-ntu sārathiṃ-vi~ddhi manaḥ pragrahameva ca ||3||
indriyāṇi hayānāhurviṣayāṃsteṣu gocarān|
ātmendriyamanoyukta-mbhoktetyāhurmanīṣiṇaḥ ||4||
yastvavijñānavānbhavatyayuktena manasā sadā|
tasyendriyāṇyavaśyāni duṣṭāśvā iva sāratheḥ ||5||
yastu vijñānavānbhavati yuktena manasā sadā|
tasyendriyāṇi vaśyāni sadaśvā iva sāratheḥ ||6||
yastvavijñānavānbhavatyamanaska-ssadā-'śuciḥ|
na sa tatpadamāpnoti saṃsāra-ñcādhigacchati ||7||
yastu vijñānavānbhavati samanaska-ssadā śuciḥ|
sa tu tatpadamāpnoti yasmād bhūyo na jāyate ||8||
vijñānasārathiryastu manaḥ pragrahavānnaraḥ|
so-'dhvanaḥ pāramāpnoti tadviṣṇoḥ parama-mpadam ||9||
indriyebhyaḥ parā hyarthā arthebhyaśca para-mmanaḥ|
manasastu parā buddhirbuddherātmā mahānparaḥ ||10||
mahataḥ paramavyaktamavyaktātpuruṣaḥ paraḥ|
puruṣānna para-ṅkiñcitsā kāṣṭhā sā parā gatiḥ ||11||
eṣa sarveṣu bhūteṣu gūḍho-''tmā na prakāśate|
dṛśyate tvagryayā buddhyā sūkṣmayā sūkṣmadarśibhiḥ ||12||
yacchedvāṅmanasī prājñastadyacchejjñāna ātmani|
jñānamātmani mahati niyacchettadyacchecchānta ātmani ||13||
uttiṣṭhata jāgrata prāpya varānnibodhata|
kṣurasya dhārā niśitā duratyayā durga-mpathastatkavayo vadanti ||14||
aśabdamasparśamarūpamavyaya-ntathā-'rasa-nnityamagandhavacca yat|
anādyananta-mmahataḥ para-ndhruva-nnicāyya tanmṛtyumukhāt pramucyate ||15||
nāciketamupākhyāna-mmṛtyuproktaṃ sanātanam|
uktvā śrutvā ca medhāvī brahmaloke mahīyate ||16||
ya ima-mparama-ṅguhyaṃ śrāvayed brahmasaṃsadi|
prayata-śśrāddhakāle vā tadānantyāya kalpate|
tadānantyāya kalpata iti ||17||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.