1.53 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ

1.53 Balakanda - Tripanchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਸ਼ਬਲਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੂਦਨ ।
ਵਿਦਧੇ ਕਾਮਧੁਕ੍ਕਾਮਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ॥ 1 ॥
ਇਕ੍षੂਨ੍ਮਧੂਂ ਸ੍ਤਥਾ ਲਾਜਾਨ੍ਮੈਰੇਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਰਾਸਨਾਨ੍ ।
ਪਾਨਾਨਿ ਚ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਭਕ੍ष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚੋਚ੍ਚਾਵਚਾਂ ਸ੍ਤਥਾ ॥ 2 ॥
ਉष੍ਣਾਢ੍ਯਸ੍ਯੋਦਨਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਰਾਸ਼ਯਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਃ ।
ਮृष੍ਟਾਨ੍ਨਾਨਿ ਚ ਸੂਪਾਸ਼੍ਚ ਦਧਿਕੁਲ੍ਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ 3 ॥
ਨਾਨਾਸ੍ਵਾਦੁਰਸਾਨਾਂ ਚ षਾਡਬਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।
ਭਾਜਨਾਨਿ ਸੁਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਗੌਡਾਨਿ ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 4 ॥
ਸਰ੍ਵਮਾਸੀਤ੍ਸੁਸਨ੍ਤੁष੍ਠਂ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਯੁਤਮ੍ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਬਲਂ ਰਾਮ ਵਸਿष੍ਠੇਨਾਭਿਤਰ੍ਪਿਤਮ੍ ॥ 5 ॥
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਪਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਹृष੍ਟਃ ਪੁष੍ਟਸ੍ਤਦਾਭਵਤ੍ ।
ਸਾਨ੍ਤਃਪੁਰਵਰੋ ਰਾਜਾ ਸਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਰੋਹਿਤਃ ॥ 6 ॥
ਸਾਮਾਤ੍ਯੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਹਿਤਸ੍ਸਭृਤ੍ਯਃ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤਦਾ ।
ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰਮਹਰ੍षੇਣ ਵਸਿष੍ਠਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 7 ॥
ਪੂਜਿਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪੂਜਾਰ੍ਹੇਣ ਸੁਸਤ੍ਕृਤਃ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦ ॥ 8 ॥
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੇਣ ਦੀਯਤਾਂ ਸ਼ਬਲਾ ਮਮ ।
ਰਤ੍ਨਂ ਹਿ ਭਗਵਨ੍ਨੇਤਦ੍ਰਤ੍ਨਹਾਰੀ ਚ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਵਃ ॥ 9 ॥
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇ ਸ਼ਬਲਾਂ ਦੇਹਿ ਮਮੈषਾ ਧਰ੍ਮਤੋ ਦ੍ਵਿਜ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਵਸਿष੍ਠੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ ॥ 10 ॥
ਨਾਹਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੇਣ ਨਾਪਿ ਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰ੍ਗਵਾਮ੍ ।
ਰਾਜਨ੍ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਬਲਾਂ ਰਾਸ਼ਿਭੀ ਰਜਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 11 ॥
ਨ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਮਰ੍ਹੇਯਂ ਮਤ੍ਸਕਾਸ਼ਾਦਰਿਨ੍ਦਮ ।
ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਸ਼ਬਲਾ ਮਹ੍ਯਂ ਕੀਰ੍ਤਿਰਾਤ੍ਮਵਤੋ ਯਥਾ ॥ 12 ॥
ਅਸ੍ਯਾਂ ਹਵ੍ਯਂ ਚ ਕਵ੍ਯਂ ਚ ਪ੍ਰਾਣਯਾਤ੍ਰਾ ਤਥੈਵ ਚ ।
ਆਯਤ੍ਤਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਚ ਬਲਿਰ੍ਹੋਮਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ 13 ॥
ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰਵषਟ੍ਕਾਰੌ ਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾ ਸ੍ਤਥਾ ।
ਆਯਤ੍ਤਮਤ੍ਰ ਰਾਜਰ੍षੇ ਸਰ੍ਵਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 14 ॥
ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮੇਤਤ੍ਸਤ੍ਯੇਨ ਮਮ ਤੁष੍ਟਿਕਰੀ ਸਦਾ ।
ਕਾਰਣੈਰ੍ਬਹੁਭੀ ਰਾਜਨ੍ਨ ਦਾਸ੍ਯੇ ਸ਼ਬਲਾਂ ਤਵ ॥ 15 ॥
ਵਸਿष੍ਠੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤਃ ।
ਸਂਰਬ੍ਧਤਰਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ॥ 16 ॥
ਹੈਰਣ੍ਯਕਕ੍ष੍ਯਾਗ੍ਰੈਵੇਯਾਨ੍ ਸੁਵਰ੍ਣਾਙ੍ਕੁਸ਼ਭੂषਿਤਾਨ੍ ।
ਦਦਾਮਿ ਕੁਞ੍ਜਰਾਂਸ੍ਤੇषਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ॥ 17 ॥
ਹੈਰਣ੍ਯਾਨਾਂ ਰਥਾਨਾਂ ਚ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਜਾਮ੍ ।
ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯष੍ਟੌ ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਕਵਿਭੂषਿਤਾਨ੍ ॥ 18 ॥
ਹਯਾਨਾਂ ਦੇਸ਼ਜਾਤਾਨਾਂ ਕੁਲਜਾਨਾਂ ਮਹੌਜਸਾਮ੍ ।
ਸਹਸ੍ਰਮੇਕਂ ਦਸ਼ ਚ ਦਦਾਮਿ ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ ॥ 19 ॥
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਵਿਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਯਸ੍ਸ੍ਥਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।
ਦਦਾਮ੍ਯੇਕਾਂ ਗਵਾਂ ਕੋਟਿਂ ਸ਼ਬਲਾ ਦੀਯਤਾਂ ਮਮ ॥ 20 ॥
ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਸਿ ਰਤ੍ਨਂ ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ ।
ਤਾਵਦ੍ਦਦਾਮਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਬਲਾ ਦੀਯਤਾਂ ਮਮ ॥ 21 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ ।
ਨ ਦਾਸ੍ਯਾਮੀਤਿ ਸ਼ਬਲਾਂ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜਨ੍ ਕਥਞ੍ਚਨ ॥ 22 ॥
ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਮੇ ਰਤ੍ਨਮੇਤਦੇਵ ਹਿ ਮੇ ਧਨਮ੍ ।
ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮੇਤਦੇਵ ਹਿ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 23 ॥
ਦਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਣਮਾਸਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚੈਵਾਪ੍ਤਦਕ੍षਿਣਾਃ ।
ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਮੇ ਰਾਜਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤਥਾ ॥ 24 ॥
ਅਦੋਮੂਲਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਮਮ ਰਾਜਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਬਹੁਨਾ ਕਿਂ ਪ੍ਰਲਾਪੇਨ ਨ ਦਾਸ੍ਯੇ ਕਾਮਦੋਹਿਨੀਮ੍ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
evamuktā vasiṣṭhena śabalā śatrusūdana |
vidadhe kāmadhukkāmānyasya yasya yathepsitam || 1 ||
ikṣūnmadhūṃ stathā lājānmaireyāṃśca varāsanān |
pānāni ca mahārhāṇi bhakṣyāṃścoccāvacāṃ stathā || 2 ||
uṣṇāḍhyasyodanasyātra rāśayaḥ parvatopamāḥ |
mṛṣṭānnāni ca sūpāśca dadhikulyāstathaiva ca || 3 ||
nānāsvādurasānāṃ ca ṣāḍabānāṃ tathaiva ca |
bhājanāni supūrṇāni gauḍāni ca sahasraśaḥ || 4 ||
sarvamāsītsusantuṣṭhaṃ hṛṣṭapuṣṭajanāyutam |
viśvāmitrabalaṃ rāma vasiṣṭhenābhitarpitam || 5 ||
viśvāmitro'pi rājarṣirhṛṣṭaḥ puṣṭastadābhavat |
sāntaḥpuravaro rājā sabrāhmaṇapurohitaḥ || 6 ||
sāmātyo mantrisahitassabhṛtyaḥ pūjitastadā |
yuktaḥ paramaharṣeṇa vasiṣṭhamidamabravīt || 7 ||
pūjito'haṃ tvayā brahman pūjārheṇa susatkṛtaḥ |
śrūyatāmabhidhāsyāmi vākyaṃ vākyaviśārada || 8 ||
gavāṃ śatasahasreṇa dīyatāṃ śabalā mama |
ratnaṃ hi bhagavannetadratnahārī ca prārthivaḥ || 9 ||
tasmānme śabalāṃ dehi mamaiṣā dharmato dvija |
evamuktastu bhagavānvasiṣṭho munisattamaḥ |
viśvāmitreṇa dharmātmā pratyuvāca mahīpatim || 10 ||
nāhaṃ śatasahasreṇa nāpi koṭiśatairgavām |
rājan dāsyāmi śabalāṃ rāśibhī rajatasya ca || 11 ||
na parityāgamarheyaṃ matsakāśādarindama |
śāśvatī śabalā mahyaṃ kīrtirātmavato yathā || 12 ||
asyāṃ havyaṃ ca kavyaṃ ca prāṇayātrā tathaiva ca |
āyattamagnihotraṃ ca balirhomastathaiva ca || 13 ||
svāhākāravaṣaṭkārau vidyāśca vividhā stathā |
āyattamatra rājarṣe sarvametanna saṃśayaḥ || 14 ||
sarvasvametatsatyena mama tuṣṭikarī sadā |
kāraṇairbahubhī rājanna dāsye śabalāṃ tava || 15 ||
vasiṣṭhenaivamuktastu viśvāmitro'bravīttataḥ |
saṃrabdhataramatyarthaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ || 16 ||
hairaṇyakakṣyāgraiveyān suvarṇāṅkuśabhūṣitān |
dadāmi kuñjarāṃsteṣāṃ sahasrāṇi caturdaśa || 17 ||
hairaṇyānāṃ rathānāṃ ca śvetāśvānāṃ caturyujām |
dadāmi te śatānyaṣṭau kiṅkiṇīkavibhūṣitān || 18 ||
hayānāṃ deśajātānāṃ kulajānāṃ mahaujasām |
sahasramekaṃ daśa ca dadāmi tava suvrata || 19 ||
nānāvarṇavibhaktānāṃ vayassthānāṃ tathaiva ca |
dadāmyekāṃ gavāṃ koṭiṃ śabalā dīyatāṃ mama || 20 ||
yāvadicchasi ratnaṃ vā hiraṇyaṃ vā dvijottama |
tāvaddadāmi tatsarvaṃ śabalā dīyatāṃ mama || 21 ||
evamuktastu bhagavān viśvāmitreṇa dhīmatā |
na dāsyāmīti śabalāṃ prāha rājan kathañcana || 22 ||
etadeva hi me ratnametadeva hi me dhanam |
etadeva hi sarvasvametadeva hi jīvitam || 23 ||
darśaśca pūrṇamāsaśca yajñāścaivāptadakṣiṇāḥ |
etadeva hi me rājan vividhāśca kriyāstathā || 24 ||
adomūlāḥ kriyāssarvā mama rājanna saṃśayaḥ |
bahunā kiṃ pralāpena na dāsye kāmadohinīm || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ त्रिपञ्चाशस्सर्गः ।
एवमुक्ता वसिष्ठेन शबला शत्रुसूदन ।
विदधे कामधुक्कामान्यस्य यस्य यथेप्सितम् ॥ 1 ॥
इक्षून्मधूं स्तथा लाजान्मैरेयांश्च वरासनान् ।
पानानि च महार्हाणि भक्ष्यांश्चोच्चावचां स्तथा ॥ 2 ॥
उष्णाढ्यस्योदनस्यात्र राशयः पर्वतोपमाः ।
मृष्टान्नानि च सूपाश्च दधिकुल्यास्तथैव च ॥ 3 ॥
नानास्वादुरसानां च षाडबानां तथैव च ।
भाजनानि सुपूर्णानि गौडानि च सहस्रशः ॥ 4 ॥
सर्वमासीत्सुसन्तुष्ठं हृष्टपुष्टजनायुतम् ।
विश्वामित्रबलं राम वसिष्ठेनाभितर्पितम् ॥ 5 ॥
विश्वामित्रोऽपि राजर्षिर्हृष्टः पुष्टस्तदाभवत् ।
सान्तःपुरवरो राजा सब्राह्मणपुरोहितः ॥ 6 ॥
सामात्यो मन्त्रिसहितस्सभृत्यः पूजितस्तदा ।
युक्तः परमहर्षेण वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ 7 ॥
पूजितोऽहं त्वया ब्रह्मन् पूजार्हेण सुसत्कृतः ।
श्रूयतामभिधास्यामि वाक्यं वाक्यविशारद ॥ 8 ॥
गवां शतसहस्रेण दीयतां शबला मम ।
रत्नं हि भगवन्नेतद्रत्नहारी च प्रार्थिवः ॥ 9 ॥
तस्मान्मे शबलां देहि ममैषा धर्मतो द्विज ।
एवमुक्तस्तु भगवान्वसिष्ठो मुनिसत्तमः ।
विश्वामित्रेण धर्मात्मा प्रत्युवाच महीपतिम् ॥ 10 ॥
नाहं शतसहस्रेण नापि कोटिशतैर्गवाम् ।
राजन् दास्यामि शबलां राशिभी रजतस्य च ॥ 11 ॥
न परित्यागमर्हेयं मत्सकाशादरिन्दम ।
शाश्वती शबला मह्यं कीर्तिरात्मवतो यथा ॥ 12 ॥
अस्यां हव्यं च कव्यं च प्राणयात्रा तथैव च ।
आयत्तमग्निहोत्रं च बलिर्होमस्तथैव च ॥ 13 ॥
स्वाहाकारवषट्कारौ विद्याश्च विविधा स्तथा ।
आयत्तमत्र राजर्षे सर्वमेतन्न संशयः ॥ 14 ॥
सर्वस्वमेतत्सत्येन मम तुष्टिकरी सदा ।
कारणैर्बहुभी राजन्न दास्ये शबलां तव ॥ 15 ॥
वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु विश्वामित्रोऽब्रवीत्ततः ।
संरब्धतरमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ 16 ॥
हैरण्यकक्ष्याग्रैवेयान् सुवर्णाङ्कुशभूषितान् ।
ददामि कुञ्जरांस्तेषां सहस्राणि चतुर्दश ॥ 17 ॥
हैरण्यानां रथानां च श्वेताश्वानां चतुर्युजाम् ।
ददामि ते शतान्यष्टौ किङ्किणीकविभूषितान् ॥ 18 ॥
हयानां देशजातानां कुलजानां महौजसाम् ।
सहस्रमेकं दश च ददामि तव सुव्रत ॥ 19 ॥
नानावर्णविभक्तानां वयस्स्थानां तथैव च ।
ददाम्येकां गवां कोटिं शबला दीयतां मम ॥ 20 ॥
यावदिच्छसि रत्नं वा हिरण्यं वा द्विजोत्तम ।
तावद्ददामि तत्सर्वं शबला दीयतां मम ॥ 21 ॥
एवमुक्तस्तु भगवान् विश्वामित्रेण धीमता ।
न दास्यामीति शबलां प्राह राजन् कथञ्चन ॥ 22 ॥
एतदेव हि मे रत्नमेतदेव हि मे धनम् ।
एतदेव हि सर्वस्वमेतदेव हि जीवितम् ॥ 23 ॥
दर्शश्च पूर्णमासश्च यज्ञाश्चैवाप्तदक्षिणाः ।
एतदेव हि मे राजन् विविधाश्च क्रियास्तथा ॥ 24 ॥
अदोमूलाः क्रियास्सर्वा मम राजन्न संशयः ।
बहुना किं प्रलापेन न दास्ये कामदोहिनीम् ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रिपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
evamuktā vasiṣṭhena śabalā śatrusūdana |
vidadhe kāmadhukkāmānyasya yasya yathepsitam || 1 ||
ikṣūnmadhūṃ stathā lājānmaireyāṃśca varāsanān |
pānāni ca mahārhāṇi bhakṣyāṃścoccāvacāṃ stathā || 2 ||
uṣṇāḍhyasyodanasyātra rāśayaḥ parvatopamāḥ |
mṛṣṭānnāni ca sūpāśca dadhikulyāstathaiva ca || 3 ||
nānāsvādurasānāṃ ca ṣāḍabānāṃ tathaiva ca |
bhājanāni supūrṇāni gauḍāni ca sahasraśaḥ || 4 ||
sarvamāsītsusantuṣṭhaṃ hṛṣṭapuṣṭajanāyutam |
viśvāmitrabalaṃ rāma vasiṣṭhenābhitarpitam || 5 ||
viśvāmitro'pi rājarṣirhṛṣṭaḥ puṣṭastadābhavat |
sāntaḥpuravaro rājā sabrāhmaṇapurohitaḥ || 6 ||
sāmātyo mantrisahitassabhṛtyaḥ pūjitastadā |
yuktaḥ paramaharṣeṇa vasiṣṭhamidamabravīt || 7 ||
pūjito'haṃ tvayā brahman pūjārheṇa susatkṛtaḥ |
śrūyatāmabhidhāsyāmi vākyaṃ vākyaviśārada || 8 ||
gavāṃ śatasahasreṇa dīyatāṃ śabalā mama |
ratnaṃ hi bhagavannetadratnahārī ca prārthivaḥ || 9 ||
tasmānme śabalāṃ dehi mamaiṣā dharmato dvija |
evamuktastu bhagavānvasiṣṭho munisattamaḥ |
viśvāmitreṇa dharmātmā pratyuvāca mahīpatim || 10 ||
nāhaṃ śatasahasreṇa nāpi koṭiśatairgavām |
rājan dāsyāmi śabalāṃ rāśibhī rajatasya ca || 11 ||
na parityāgamarheyaṃ matsakāśādarindama |
śāśvatī śabalā mahyaṃ kīrtirātmavato yathā || 12 ||
asyāṃ havyaṃ ca kavyaṃ ca prāṇayātrā tathaiva ca |
āyattamagnihotraṃ ca balirhomastathaiva ca || 13 ||
svāhākāravaṣaṭkārau vidyāśca vividhā stathā |
āyattamatra rājarṣe sarvametanna saṃśayaḥ || 14 ||
sarvasvametatsatyena mama tuṣṭikarī sadā |
kāraṇairbahubhī rājanna dāsye śabalāṃ tava || 15 ||
vasiṣṭhenaivamuktastu viśvāmitro'bravīttataḥ |
saṃrabdhataramatyarthaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ || 16 ||
hairaṇyakakṣyāgraiveyān suvarṇāṅkuśabhūṣitān |
dadāmi kuñjarāṃsteṣāṃ sahasrāṇi caturdaśa || 17 ||
hairaṇyānāṃ rathānāṃ ca śvetāśvānāṃ caturyujām |
dadāmi te śatānyaṣṭau kiṅkiṇīkavibhūṣitān || 18 ||
hayānāṃ deśajātānāṃ kulajānāṃ mahaujasām |
sahasramekaṃ daśa ca dadāmi tava suvrata || 19 ||
nānāvarṇavibhaktānāṃ vayassthānāṃ tathaiva ca |
dadāmyekāṃ gavāṃ koṭiṃ śabalā dīyatāṃ mama || 20 ||
yāvadicchasi ratnaṃ vā hiraṇyaṃ vā dvijottama |
tāvaddadāmi tatsarvaṃ śabalā dīyatāṃ mama || 21 ||
evamuktastu bhagavān viśvāmitreṇa dhīmatā |
na dāsyāmīti śabalāṃ prāha rājan kathañcana || 22 ||
etadeva hi me ratnametadeva hi me dhanam |
etadeva hi sarvasvametadeva hi jīvitam || 23 ||
darśaśca pūrṇamāsaśca yajñāścaivāptadakṣiṇāḥ |
etadeva hi me rājan vividhāśca kriyāstathā || 24 ||
adomūlāḥ kriyāssarvā mama rājanna saṃśayaḥ |
bahunā kiṃ pralāpena na dāsye kāmadohinīm || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in