Shrimadbhagavadgita Parayana - Gita Saram — Gurmukhi Script

ਪਲ੍ਲਵਿ (ਕੀਰਵਾਣਿ)

ਗੀਤਾਸਾਰਂ ਸ਼ृਣੁਤ ਸਦਾ

ਮਨਸਿ ਵਿਕਾਸਂ ਵਹਤਮੁਦਾ

ਕਾਮਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਤ੍ਯਜਤ ਹृਦਾ

ਭੂਯਾਤ੍ ਸਂਵਿਤ੍ ਪਰਸੁਖਦਾ

ਚਰਣਂ

ਵਿषਾਦ ਯੋਗਾਤ੍ ਪਾਰ੍ਥੇਨ

ਭਣਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮੋਹ ਧਿਯਾ

ਤਂ ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਂ ਮੋਚਯਿਤੁਂ

ਗੀਤਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗੀਤਮਿਦਂ ॥ 1 ॥

ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜਾਨੀਹਿ

ਸ਼ਰਣਾਗਤਿ ਪਥ ਮਵਾਪ੍ਨੁਹਿ

ਆਤ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯ ਸ੍ਸਰ੍ਵਗਤੋ

ਨੈਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕ੍ਲੇਦਯਤਿ ॥ 2 ॥

(ਮੋਹਨ)

ਫਲੇषੁ ਸਕ੍ਤਿਂ ਮੈਵ ਕੁਰੁ

ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਤੁ ਸਮਾਚਰ

ਕਰ੍ਮਾਬਦ੍ਧਃ ਪਰਮੇਤਿ

ਕਰ੍ਮਣਿ ਸਙ੍ਗਃ ਪਾਤਯਤਿ ॥ 3 ॥

ਕਰ੍ਮਾਕਰ੍ਮ ਵਿਕਰ੍ਮਤ੍ਵਂ

ਚਿਨ੍ਤਯ ਚਾਤ੍ਮਨਿ ਕਰ੍ਮਗਤਿਂ

ਨਾਸ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਨਸਮਂ ਲੋਕੇ

ਤ੍ਯਜ ਚਾਹਙ੍ਕृਤਿ ਮਿਹ ਦੇਹੇ ॥ 4 ॥

(ਕਾਪਿ)

ਵਹ ਸਮਬੁਦ੍ਧਿਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ

ਭਵ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ੀ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸਖੇ

ਯੋਨਨੁਰਕ੍ਤੋ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ

ਯੋਗੀ ਯੋਗਂ ਜਾਨਾਤਿ ॥ 5 ॥

ਮਿਤ੍ਰਂ ਤਵ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰਪਿ

ਤ੍ਵਮੇਵ ਨਾਨ੍ਯੋ ਜਨ੍ਤੁਰਯਿ!

ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵ ਚੇष੍ਟਾਸੁ

ਆਹਾਰਾਦਿषੁ ਵਿਵਿਧਾਸੁ ॥ 6 ॥

(ਕਲ੍ਯਾਣਿ)

ਅਨਾਤ੍ਮਰੂਪਾ ਮष੍ਟਵਿਧਾਂ

ਪ੍ਰਕृਤਿ ਮਵਿਦ੍ਯਾਂ ਜਾਨੀਹਿ

ਜੀਵ ਸ੍ਸੈਵ ਹਿ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰੋਤਂ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ॥ 7 ॥

ਅਕ੍षਰ ਪਰ ਵਰ ਪੁਰੁषਂ ਤਂ

ਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਪ੍ਰੇਤੋ ਯਾਤਿ ਪਰਂ

ਤਤ ਸ੍ਤਮੇਵ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਤ੍ਵਂ

ਕਾਲਂ ਯਾਪਯ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਂ ॥ 8 ॥

(ਹਿਨ੍ਦੋਲ)

ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ

ਕਰ੍ਮ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਸਮਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ

ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਰਮਪਿ

ਫਲਮਪਿ ਤੇਨ ਸ੍ਵੀਕ੍ਰਿਯਤੇ ॥ 9 ॥

ਯਤ੍ਰ ਵਿਭੂਤਿ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀ ਯੁਕ੍ਤਾ

ਯਤ੍ਰ ਵਿਭੂਤਿ ਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਯੁਤਾ

ਤਤ੍ਰ ਤਮੀਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਂ

ਨੇਰ੍ष੍ਯਾ ਦ੍ਵੇषੌ ਸਜ੍ਜੇਤੇ ॥ 10 ॥

(ਅਮृਤਵਰ੍षਿਣਿ)

ਕਾਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਨ੍ ਰੂਪੋ

ਲੋਕਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਙ੍ਗ੍ਰਸਤਿ

ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਗਵਦ੍ਰੂਪਂ ਤਂ

ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਲੋਕ ਸ੍ਸਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ॥ 11 ॥

ਭਕ੍ਤਿ ਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਤਿਰੂਪਾ

ਸੈਵ ਹਿ ਭਕ੍ਤੋਦ੍ਧਰਣਚਣਾ

ਭਾਵਂ ਤਸ੍ਯਾ ਮਾਧਾਯ

ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਤਸ੍ਮਿ ਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਯ ॥ 12 ॥

(ਚਾਰੁਕੇਸ਼ਿ)

ਕ੍षੇਤ੍ਰਂ ਤਦ੍‍ਜ੍ਞਂ ਜਾਨੀਹਿ

ਕ੍षੇਤ੍ਰੇ ਮਮਤਾਂ ਮਾ ਕੁਰੁ ਚ

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋ ਜਾਨਾਤਿ

ਆਤ੍ਮਨਿ ਸੋਯਂ ਨਨੁ ਰਮਤੇ ॥ 13 ॥

ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਰਾਜਸ ਤਾਮਸਿਕਾ

ਬਨ੍ਧਨ ਹੇਤਵ ਅਥਵਰ੍ਜ੍ਯਃ

ਤ੍ਰਯਂ ਗੁਣਾਨਾਂ ਯੋਤੀਤ-

ਸ੍ਸੈਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਸੁਖਮੇਤਿ ॥ 14 ॥

(ਹਂਸਾਨਨ੍ਦਿ)

ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਾਂਸਾਰਿਕਵृਕ੍षਂ

ਪਦਂ ਗਵੇषਯ ਮੁਨਿਲਕ੍ष੍ਯਂ

ਤਤ੍ਕਿਲ ਸਰ੍ਵਂ ਤੇਜੋ ਯਤ੍

ਵੇਦੈ ਸ੍ਸਰ੍ਵੈ ਸ੍ਸਂਵੇਦ੍ਯਂ ॥ 15 ॥

ਸृष੍ਟਿ ਰ੍ਦੈਵੀ ਚਾਸੁਰਿਕਾ

ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍

ਦੈਵੇ ਸਕ੍ਤਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਂ

ਆਸੁਰਸਕ੍ਤਾ ਅਸੁਰਗਤਿਂ ॥ 16 ॥

(ਸ਼੍ਰੀ)

ਨਿष੍ਠਾ ਯਜ੍ਞੇ ਦਾਨੇ ਚ

ਤਪਸਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਦਿਤਿ ਪਰਾ

ਸਤ੍ਕਿਲ ਸਫਲਂ ਸਸ਼੍ਰਦ੍ਧਂ

ਤਤ੍ਕਿਲ ਨਿष੍ਫਲ ਮਸ਼੍ਰਦ੍ਧਂ ॥ 17 ॥

ਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ

ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜ ਪਰ-ਮਾਤ੍ਮਾਨਂ

ਮੋਕ੍षਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ

ਸਨ੍ਤਤ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦ ਘਨਂ ॥ 18 ॥

॥ ਗੀਤਾਸਾਰਂ ਸ਼ृਣੁਤ ਸਦਾ ॥

Roman (IAST) Transliteration

pallavi (kīravāṇi)

gītāsāraṃ śṛṇuta sadā

manasi vikāsaṃ vahatamudā

kāmaṃ krodhaṃ tyajata hṛdā

bhūyāt saṃvit parasukhadā

caraṇaṃ

viṣāda yogāt pārthena

bhaṇitaṃ kiñcinmoha dhiyā

taṃ sandigdhaṃ mocayituṃ

gītāśāstraṃ gītamidaṃ || 1 ||

sāṅkhyaṃ jñānaṃ jānīhi

śaraṇāgati patha mavāpnuhi

ātma nitya ssarvagato

nainaṃ kiñcit kledayati || 2 ||

(mohana)

phaleṣu saktiṃ maiva kuru

kāryaṃ karma tu samācara

karmābaddhaḥ parameti

karmaṇi saṅgaḥ pātayati || 3 ||

karmākarma vikarmatvaṃ

cintaya cātmani karmagatiṃ

nāsti jñānasamaṃ loke

tyaja cāhaṅkṛti miha dehe || 4 ||

(kāpi)

vaha samabuddhiṃ sarvatra

bhava samadarśī tvaṃ hi sakhe

yonanurakto na dveṣṭi

yogī yogaṃ jānāti || 5 ||

mitraṃ tava te śatrurapi

tvameva nānyo janturayi!

yuktastvaṃ bhava ceṣṭāsu

āhārādiṣu vividhāsu || 6 ||

(kalyāṇi)

anātmarūpā maṣṭavidhāṃ

prakṛti mavidyāṃ jānīhi

jīva ssaiva hi paramātmā

yasmin protaṃ sarvamidaṃ || 7 ||

akṣara para vara puruṣaṃ taṃ

dhyāyan preto yāti paraṃ

tata stameva dhyāyan tvaṃ

kālaṃ yāpaya naśyantaṃ || 8 ||

(hindola)

sarvaṃ brahmārpaṇa buddhyā

karma kriyatāṃ samabuddhyā

bhaktyā dattaṃ patramapi

phalamapi tena svīkriyate || 9 ||

yatra vibhūti śśrī yuktā

yatra vibhūti ssattvayutā

tatra tamīśaṃ paśyantaṃ

nerṣyā dveṣau sajjete || 10 ||

(amṛtavarṣiṇi)

kālastasya mahān rūpo

lokān sarvān saṅgrasati

bhaktyā bhagavadrūpaṃ taṃ

prabhavati loka ssandraṣṭuṃ || 11 ||

bhakti stasmin ratirūpā

saiva hi bhaktoddharaṇacaṇā

bhāvaṃ tasyā mādhāya

buddhiṃ tasmi nniveśaya || 12 ||

(cārukeśi)

kṣetraṃ tad‍jñaṃ jānīhi

kṣetre mamatāṃ mā kuru ca

ātmānaṃ yo jānāti

ātmani soyaṃ nanu ramate || 13 ||

sāttvika rājasa tāmasikā

bandhana hetava athavarjyaḥ

trayaṃ guṇānāṃ yotīta-

ssaiva brāhmaṃ sukhameti || 14 ||

(haṃsānandi)

chitvā sāṃsārikavṛkṣaṃ

padaṃ gaveṣaya munilakṣyaṃ

tatkila sarvaṃ tejo yat

vedai ssarvai ssaṃvedyaṃ || 15 ||

sṛṣṭi rdaivī cāsurikā

dvividhā proktā lokesmin

daive saktā yānti paraṃ

āsurasaktā asuragatiṃ || 16 ||

(śrī)

niṣṭhā yajñe dāne ca

tapasi proktā saditi parā

satkila saphalaṃ saśraddhaṃ

tatkila niṣphala maśraddhaṃ || 17 ||

dharmān sarvān tyaktvā tvaṃ

śaraṇaṃ vraja para-mātmānaṃ

mokṣaṃ prāpsyasi satyaṃ tvaṃ

santata saccidānanda ghanaṃ || 18 ||

|| gītāsāraṃ śṛṇuta sadā ||

Sanskrit — Devanagari (original)

पल्लवि (कीरवाणि)

गीतासारं शृणुत सदा

मनसि विकासं वहतमुदा

कामं क्रोधं त्यजत हृदा

भूयात् संवित् परसुखदा

चरणं

विषाद योगात् पार्थेन

भणितं किञ्चिन्मोह धिया

तं सन्दिग्धं मोचयितुं

गीताशास्त्रं गीतमिदं ॥ 1 ॥

साङ्ख्यं ज्ञानं जानीहि

शरणागति पथ मवाप्नुहि

आत्म नित्य स्सर्वगतो

नैनं किञ्चित् क्लेदयति ॥ 2 ॥

(मोहन)

फलेषु सक्तिं मैव कुरु

कार्यं कर्म तु समाचर

कर्माबद्धः परमेति

कर्मणि सङ्गः पातयति ॥ 3 ॥

कर्माकर्म विकर्मत्वं

चिन्तय चात्मनि कर्मगतिं

नास्ति ज्ञानसमं लोके

त्यज चाहङ्कृति मिह देहे ॥ 4 ॥

(कापि)

वह समबुद्धिं सर्वत्र

भव समदर्शी त्वं हि सखे

योननुरक्तो न द्वेष्टि

योगी योगं जानाति ॥ 5 ॥

मित्रं तव ते शत्रुरपि

त्वमेव नान्यो जन्तुरयि!

युक्तस्त्वं भव चेष्टासु

आहारादिषु विविधासु ॥ 6 ॥

(कल्याणि)

अनात्मरूपा मष्टविधां

प्रकृति मविद्यां जानीहि

जीव स्सैव हि परमात्मा

यस्मिन् प्रोतं सर्वमिदं ॥ 7 ॥

अक्षर पर वर पुरुषं तं

ध्यायन् प्रेतो याति परं

तत स्तमेव ध्यायन् त्वं

कालं यापय नश्यन्तं ॥ 8 ॥

(हिन्दोल)

सर्वं ब्रह्मार्पण बुद्ध्या

कर्म क्रियतां समबुद्ध्या

भक्त्या दत्तं पत्रमपि

फलमपि तेन स्वीक्रियते ॥ 9 ॥

यत्र विभूति श्श्री युक्ता

यत्र विभूति स्सत्त्वयुता

तत्र तमीशं पश्यन्तं

नेर्ष्या द्वेषौ सज्जेते ॥ 10 ॥

(अमृतवर्षिणि)

कालस्तस्य महान् रूपो

लोकान् सर्वान् सङ्ग्रसति

भक्त्या भगवद्रूपं तं

प्रभवति लोक स्सन्द्रष्टुं ॥ 11 ॥

भक्ति स्तस्मिन् रतिरूपा

सैव हि भक्तोद्धरणचणा

भावं तस्या माधाय

बुद्धिं तस्मि न्निवेशय ॥ 12 ॥

(चारुकेशि)

क्षेत्रं तद्‍ज्ञं जानीहि

क्षेत्रे ममतां मा कुरु च

आत्मानं यो जानाति

आत्मनि सोयं ननु रमते ॥ 13 ॥

सात्त्विक राजस तामसिका

बन्धन हेतव अथवर्ज्यः

त्रयं गुणानां योतीत-

स्सैव ब्राह्मं सुखमेति ॥ 14 ॥

(हंसानन्दि)

छित्वा सांसारिकवृक्षं

पदं गवेषय मुनिलक्ष्यं

तत्किल सर्वं तेजो यत्

वेदै स्सर्वै स्संवेद्यं ॥ 15 ॥

सृष्टि र्दैवी चासुरिका

द्विविधा प्रोक्ता लोकेस्मिन्

दैवे सक्ता यान्ति परं

आसुरसक्ता असुरगतिं ॥ 16 ॥

(श्री)

निष्ठा यज्ञे दाने च

तपसि प्रोक्ता सदिति परा

सत्किल सफलं सश्रद्धं

तत्किल निष्फल मश्रद्धं ॥ 17 ॥

धर्मान् सर्वान् त्यक्त्वा त्वं

शरणं व्रज पर-मात्मानं

मोक्षं प्राप्स्यसि सत्यं त्वं

सन्तत सच्चिदानन्द घनं ॥ 18 ॥

॥ गीतासारं शृणुत सदा ॥