1.5 - Nakshatreshtikandam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Agneh Krittikah — Malayalam Script

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ പഞ്ചമഃ പ്രപാഠകഃ - നക്ഷത്രേഷ്ടികാണ്ഡമ്

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1 - നക്ഷത്രേഷ്ടകാമന്ത്രാഃ, വികൃതിരൂപചയനഗതാഃ

അ॒ഗ്നേഃ കൃത്തി॑കാഃ । ശു॒ക്ര-മ്പ॒രസ്താ॒-ജ്ജ്യോതി॑-ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ പ്ര॒ജാപ॑തേ രോഹി॒ണീ । ആപഃ॑ പ॒രസ്താ॒ദോഷ॑ധയോ॒ ഽവസ്താ᳚ത് ॥ സോമ॑സ്യേന്വ॒കാ വിത॑താനി । പ॒രസ്താ॒ദ്വയ॑ന്തോ॒ ഽവസ്താ᳚ത് ॥ രു॒ദ്രസ്യ॑ ബാ॒ഹൂ । മൃ॒ഗ॒യവഃ॑ പ॒രസ്താ᳚ദ്വിക്ഷാ॒രോ॑-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ അദി॑ത്യൈ॒ പുന॑ര്വസൂ । വാതഃ॑ പ॒രസ്താ॑ദാ॒ര്ദ്ര-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ 1 ॥

ബൃഹ॒സ്പതേ᳚സ്തി॒ഷ്യഃ॑ । ജുഹ്വ॑തഃ പ॒രസ്താ॒-ദ്യജ॑മാനാ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ സ॒ര്പാണാ॑-മാശ്രേ॒ഷാഃ । അ॒ഭ്യാ॒ഗച്ഛ॑ന്തഃ പ॒രസ്താ॑ദഭ്യാ॒നൃത്യ॑ന്തോ॒-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ പി॒തൃ॒ണാ-മ്മ॒ഘാഃ । രു॒ദന്തഃ॑ പ॒രസ്താ॑ദപഭ്ര॒ഗ്ം॒ശോ॑-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ അ॒ര്യ॒മ്ണഃ പൂര്വേ॒ ഫല്ഗു॑നീ । ജാ॒യാ പ॒രസ്താ॑ദൃഷ॒ഭോ॑-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ ഭഗ॒സ്യോത്ത॑രേ । വ॒ഹ॒തവഃ॑ പ॒രസ്താ॒ദ്വഹ॑മാനാ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ 2 ॥

ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുര്-ഹസ്തഃ॑ । പ്ര॒സ॒വഃ പ॒രസ്താ᳚-ഥ്സ॒നിര॒വസ്താ᳚ത് ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ ചി॒ത്രാ । ഋ॒ത-മ്പ॒രസ്താ᳚-ഥ്സ॒ത്യ-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ വാ॒യോ-ര്നിഷ്ട്യാ᳚ വ്ര॒തതിഃ॑ । പ॒രസ്താ॒-ദസി॑ദ്ധി-ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നി॒യോ-ര്വിശാ॑ഖേ । യു॒ഗാനി॑ പ॒രസ്താ᳚ത്-കൃ॒ഷമാ॑ണാ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ മി॒ത്രസ്യാ॑-നൂരാ॒ധാഃ । അ॒ഭ്യാ॒രോഹ॑ത്-പ॒രസ്താ॑-ദ॒ഭ്യാരൂ॑ഢ-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ 3 ॥

ഇന്ദ്ര॑സ്യ രോഹി॒ണീ । ശൃ॒ണത്-പ॒രസ്താ᳚ത്-പ്രതിശൃ॒ണ-ദ॒വസ്താ᳚ത് ॥ നിര്-ഋ॑ത്യൈ-മൂല॒വര്ഹ॑ണീ । പ്ര॒തി॒ഭ॒ഞ്ജന്തഃ॑ പ॒രസ്താ᳚ത്-പ്രതിശൃ॒ണന്തോ॒-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ അ॒പാ-മ്പൂര്വാ॑ അഷാ॒ഢാഃ । വര്ചഃ॑ പ॒രസ്താ॒-ഥ്സമി॑തി-ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ॒-മുത്ത॑രാഃ । അ॒ഭി॒ജയ॑ത്-പ॒രസ്താ॑-ദ॒ഭിജി॑ത-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ വി॒ഷ്ണോ᳚-ശ്ശ്രോ॒ണാ പൃ॒ച്ഛമാ॑നാഃ । പ॒രസ്താ॒ത്-പന്ഥാ॑ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ 4 ॥

വസൂ॑നാ॒ഗ്॒ ശ്രവി॑ഷ്ഠാഃ । ഭൂ॒ത-മ്പ॒രസ്താ॒-ദ്ഭൂതി॑ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ-ശ॒തഭി॑ഷക് । വി॒ശ്വവ്യ॑ചാഃ പ॒രസ്താ᳚-ദ്വി॒ശ്വക്ഷി॑തി-ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ അ॒ജസ്യൈക॑പദഃ॒ പൂര്വേ᳚ പ്രോഷ്ഠപ॒ദാഃ । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒ര-മ്പ॒രസ്താ᳚-ദ്വൈശ്വാവസ॒വ-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ അഹേ᳚ര്ബു॒ധ്നിയ॒-സ്യോത്ത॑രേ । അ॒ഭി॒ഷി॒ഞ്ചന്തഃ॑ പ॒രസ്താ॑-ദഭിഷു॒ണ്വന്തോ॒-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ പൂ॒ഷ്ണോ രേ॒വതീ᳚ । ഗാവഃ॑ പ॒രസ്താ᳚-ദ്വ॒ഥ്സാ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ അ॒ശ്വിനോ॑രശ്വ॒യുജൌ᳚ । ഗ്രാമഃ॑ പ॒രസ്താ॒ഥ്സേനാ॒ ഽവസ്താ᳚ത് ॥ യ॒മസ്യാ॑പ॒ഭര॑ണീഃ । അ॒പ॒കര്ഷ॑ന്തഃ പ॒രസ്താ॑-ദപ॒വഹ॑ന്തോ॒-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ പൂ॒ര്ണാ പ॒ശ്ചാദു॒ത പൂ॒ര്ണാ പു॒രസ്താ॒ദുന്മ॑ധ്യ॒തഃ പൌ᳚ര്ണമാ॒സീ ജി॑ഗായ । തസ്യാ᳚-ന്ദേ॒വാ അധി॑ സം॒വഁസ॑ന്ത ഉത്ത॒മേ നാക॑ ഇ॒ഹ മാ॑ദയന്താമ് ॥, യത്തേ॑ ദേ॒വാ അദ॑ധു ര്ഭാഗ॒ധേയ॒മമാ॑വാസ്യേ സം॒വഁസ॑ന്തോ മഹി॒ത്വാ । സാനോ॑ യ॒ജ്ഞ-മ്പി॑പൃഹി വിശ്വവാരേ ര॒യി-ന്നോ॑ ധേഹി സുഭഗേ സു॒വീര᳚മ് ॥ ॥ 5 ॥

(ആ॒ര്ദ്രമ॒വസ്താ॒-ദ്- വഹ॑മാനാ അ॒വസ്താ॑ - ദ॒ഭ്യാരൂ॑ഢമ॒വസ്താ॒ത് - പന്ഥാ॑ അ॒വസ്താ᳚-ദ്- വ॒ഥ്സാ അ॒വസ്താ॒-ത്പഞ്ച॑ ച) (അ. 1)

അനുവാകം 2 - കര്മാനുഷ്ഠാനാര്ഹഃ നക്ഷത്രരൂപഃ പുണ്യകാലഃ

യ-ത്പുണ്യ॒-ന്നക്ഷ॑ത്രമ് । ത-ദ്ബ-ട്കു॑ര്വീതോപവ്യു॒ഷമ് । യ॒ദാ വൈ സൂര്യ॑ ഉ॒ദേതി॑ । അഥ॒ നക്ഷ॑ത്ര॒-ന്നൈതി॑ । യാവ॑തി॒ തത്ര॒ സൂര്യോ॒ ഗച്ഛേ᳚ത് । യത്ര॑ ജഘ॒ന്യ॑-മ്പശ്യേ᳚ത് । താവ॑തി കുര്വീത യ-ത്കാ॒രീ സ്യാത് । പു॒ണ്യാ॒ഹ ഏ॒വ കു॑രുതേ । ഏ॒വഗ്ം ഹ॒ വൈ യ॒ജ്ഞേഷു॑-ഞ്ച ശ॒തദ്യു॑മ്ന-ഞ്ച മാ॒ഥ്സ്യോ നി॑രവസായ॒യാ-ഞ്ച॑കാര ॥ 6 ॥

യോ വൈ ന॑ക്ഷ॒ത്രിയ॑-മ്പ്ര॒ജാപ॑തിം॒-വേഁദ॑ । ഉ॒ഭയോ॑രേനം-ലോഁ॒കയോ᳚ര്വിദുഃ । ഹസ്ത॑ ഏ॒വാസ്യ॒ ഹസ്തഃ॑ । ചി॒ത്രാ ശിരഃ॑ । നിഷ്ട്യാ॒ ഹൃദ॑യമ് । ഊ॒രൂ വിശാ॑ഖേ । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാ ഽനൂ॑രാ॒ധാഃ । ഏ॒ഷ വൈ ന॑ക്ഷ॒ത്രിയഃ॑ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ഉ॒ഭയോ॑രേനം-ലോഁ॒കയോ᳚ര്വിദുഃ ॥ 7 ॥

അ॒സ്മിഗ്ഗ്ശ്ചാ॒-മുഷ്മിഗ്ഗ്॑ശ്ച ॥ യാ-ങ്കാ॒മയേ॑ത ദുഹി॒തര॑-മ്പ്രി॒യാ സ്യാ॒ദിതി॑ । താ-ന്നിഷ്ട്യാ॑യാ-ന്ദദ്യാത് । പ്രി॒യൈവ ഭ॑വതി । നേവ॒ തു പുന॒രാഗ॑ച്ഛതി ॥ അ॒ഭി॒ജിന്നാമ॒ നക്ഷ॑ത്രമ് । ഉ॒പരി॑ഷ്ടാ-ദഷാ॒ഢാനാ᳚മ് । അ॒വസ്താ᳚ച്ഛ്രോ॒ണായൈ᳚ । ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സംയഁ॑ത്താ ആസന്ന് । തേ ദേ॒വാസ്തസ്മി॒-ന്നക്ഷ॑ത്രേ॒-ഽഭ്യ॑ജയന്ന് ॥ 8 ॥

യദ॒ഭ്യജ॑യന്ന് । തദ॑ഭി॒ജിതോ॑-ഽഭിജി॒ത്ത്വമ് । യ-ങ്കാ॒മയേ॑താ-നപജ॒യ്യ-ഞ്ജ॑യേ॒ദിതി॑ । തമേ॒തസ്മി॒-ന്നക്ഷ॑ത്രേ യാതയേത് । അ॒ന॒പ॒ജ॒യ്യമേ॒വ ജ॑യതി । പാ॒പപ॑രാജിതമിവ॒ തു ॥ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ॒ശൂന॑സൃജത । തേ നക്ഷ॑ത്ര-ന്നക്ഷത്ര॒-മുപാ॑തിഷ്ഠന്ത । തേ സ॒മാവ॑ന്ത ഏ॒വാഭ॑വന്ന് । തേ രേ॒വതീ॒-മുപാ॑തിഷ്ഠന്ത ॥ 9 ॥

തേ രേ॒വത്യാ॒-മ്പ്രാഭ॑വന്ന് । തസ്മാ᳚-ദ്രേ॒വത്യാ᳚-മ്പശൂ॒നാ-ങ്കു॑ര്വീത । യ-ത്കിഞ്ചാ᳚ര്വാ॒ചീന॒ഗ്ം॒ സോമാ᳚ത് । പ്രൈവ ഭ॑വന്തി ॥ സ॒ലി॒ലം-വാഁ ഇ॒ദമ॑ന്ത॒രാസീ᳚ത് । യദത॑രന്ന് । ത-ത്താര॑കാണാ-ന്താരക॒ത്വമ് । യോ വാ ഇ॒ഹ യജ॑തേ । അ॒മുഗ്ം സലോ॒ക-ന്ന॑ക്ഷതേ । തന്നക്ഷ॑ത്രാണാ-ന്നക്ഷത്ര॒ത്വമ് ॥ 10 ॥

ദേ॒വ॒ഗൃ॒ഹാ വൈ നക്ഷ॑ത്രാണി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ഗൃ॒ഹ്യേ॑വ ഭ॑വതി ॥ യാനി॒ വാ ഇ॒മാനി॑ പൃഥി॒വ്യാശ്ചി॒ത്രാണി॑ । താനി॒ നക്ഷ॑ത്രാണി । തസ്മാ॑-ദശ്ലീ॒ലനാ॑മഗ്ഗ്-ശ്ചി॒ത്രേ । നാവ॑സ്യേ॒ന്ന യ॑ജേത । യഥാ॑ പാപാ॒ഹേ കു॑രു॒തേ । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് ॥ ദേ॒വ॒ന॒ക്ഷ॒ത്രാണി॒ വാ അ॒ന്യാനി॑ ॥ 11 ॥

യ॒മ॒ന॒ക്ഷ॒ത്രാണ്യ॒ന്യാനി॑ । കൃത്തി॑കാഃ പ്രഥ॒മമ് । വിശാ॑ഖേ ഉത്ത॒മമ് । താനി॑ ദേവനക്ഷ॒ത്രാണി॑ । അ॒നൂ॒രാ॒ധാഃ പ്ര॑ഥ॒മമ് । അ॒പ॒ഭര॑ണീ-രുത്ത॒മമ് । താനി॑ യമനക്ഷ॒ത്രാണി॑ । യാനി॑ ദേവനക്ഷ॒ത്രാണി॑ । താനി॒ ദക്ഷി॑ണേന॒ പരി॑യന്തി । യാനി॑ യമനക്ഷ॒ത്രാണി॑ ॥ 12 ॥

താന്യുത്ത॑രേണ ॥ അന്വേ॑ഷാമരാ॒ഥ്സ്മേതി॑ । തദ॑നൂരാ॒ധാഃ । ജ്യേ॒ഷ്ഠമേ॑ഷാ-മവധി॒ഷ്മേതി॑ । തജ്ജ്യേ᳚ഷ്ഠ॒ഘ്നീ । മൂല॑മേഷാമവൃക്ഷാ॒മേതി॑ । ത-ന്മൂ॑ല॒വര്ഹ॑ണീ । യന്നാസ॑ഹന്ത । തദ॑ഷാ॒ഢാഃ । യദശ്ലോ॑ണത് ॥ 13 ॥

തച്ഛ്രോ॒ണാ । യദശൃ॑ണോത് । തച്ഛ്രവി॑ഷ്ഠാഃ । യച്ഛ॒ത-മഭി॑ഷജ്യന്ന് । തച്ഛ॒തഭി॑ഷക് । പ്രോ॒ഷ്ഠ॒പ॒ദേഷൂദ॑യച്ഛന്ത । രേ॒വത്യാ॑മരവന്ത । അ॒ശ്വ॒യുജോ॑രയുഞ്ജത । അ॒പ॒ഭര॑ണീ॒ഷ്വ പാ॑വഹന്ന് । താനി॒ വാ ഏ॒താനി॑ യമനക്ഷ॒ത്രാണി॑ ॥ യാന്യേ॒വ ദേ॑വനക്ഷ॒ത്രാണി॑ । തേഷു॑ കുര്വീത യത്കാ॒രീ സ്യാത് । പു॒ണ്യാ॒ഹ ഏ॒വ കു॑രുതേ ॥ 14 ॥

(ച॒കാ॒ - രൈ॒വം-വേഁദോ॒ഭയോ॑ രേനം-ലോഁ॒കയോ᳚ര്വിദു - രജയന് - രേ॒വതീ॒മുപാ॑തിഷ്ഠന്ത - നക്ഷത്ര॒ത്വ - മ॒ന്യാനി॒ - യാനി॑ യമനക്ഷ॒ത്രാ - ണ്യശ്ലോ॑ണ--ദ്യമനക്ഷ॒ത്രാണി॒ ത്രീണി॑ ച) (അ. 2)

അനുവാകം 3 - കര്മാനുഷ്ഠാനാര്ഹഃ ദിവസഭാഗരൂപഃ ഹേയോപാദേയകാല വിഭാഗഃ

ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പ്രാ॒തഃ പ്ര॑സ॒വഃ പ്രാ॒ണഃ । വരു॑ണസ്യ സാ॒യമാ॑സ॒വോ॑-ഽപാ॒നഃ ॥ യ-ത്പ്ര॑തീ॒ചീന॑-മ്പ്രാത॒സ്തനാ᳚ത് । പ്രാ॒ചീനഗ്ം॑ സങ്ഗ॒വാത് । തതോ॑ ദേ॒വാ അ॑ഗ്നിഷ്ടോ॒മ-ന്നിര॑മിമത । തത്-തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ര്ഗഃ ॥ മി॒ത്രസ്യ॑ സങ്ഗ॒വഃ । തത്-പുണ്യ॑-ന്തേജ॒സ്വ്യഹഃ॑ ।

തസ്മാ॒ത്തര്ഹി॑ പ॒ശവഃ॑ സ॒മായ॑ന്തി ॥ യ-ത്പ്ര॑തീ॒ചീനഗ്ം॑ സങ്ഗ॒വാത് ॥ 15 ॥

പ്രാ॒ചീന॑-മ്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നാത് । തതോ॑ ദേ॒വാ ഉ॒ക്ഥ്യ॑-ന്നിര॑മിമത । തത്-തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ര്ഗഃ ॥ ബൃഹ॒സ്പതേ᳚-ര്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നഃ । തത്-പുണ്യ॑-ന്തേജ॒സ്വ്യഹഃ॑ । തസ്മാ॒ത്തര്ഹി॒ തേക്ഷ്ണി॑ഷ്ഠ-ന്തപതി ॥ യത്-പ്ര॑തീ॒ചീന॑-മ്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നാത് । പ്രാ॒ചീന॑-മപരാ॒ഹ്ണാത് । തതോ॑ ദേ॒വാ-ഷ്ഷോ॑ഡ॒ശിന॒-ന്നിര॑മിമത । തത്തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ര്ഗഃ ॥ 16 ॥

ഭഗ॑സ്യാപരാ॒ഹ്ണഃ । തത്-പുണ്യ॑-ന്തേജ॒സ്വ്യഹഃ॑ । തസ്മാ॑ദപരാ॒ഹ്ണേ കു॑മാ॒ര്യോ॑ ഭഗ॑മി॒ച്ഛമാ॑നാ-ശ്ചരന്തി ॥ യത്-പ്ര॑തീ॒ചീന॑മപരാ॒ഹ്ണാത് । പ്രാ॒ചീനഗ്ം॑ സാ॒യാത് । തതോ॑ ദേ॒വാ അ॑തിരാ॒ത്ര-ന്നിര॑മിമത । തത്തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ര്ഗഃ ॥ വരു॑ണസ്യ സാ॒യമ് । തത്-പുണ്യ॑-ന്തേജ॒സ്വ്യഹഃ॑ । തസ്മാ॒ത്തര്ഹി॒ നാനൃ॑തം-വഁദേത് ॥ 17 ॥

ബ്രാ॒ഹ്മ॒ണോ വാ അ॑ഷ്ടാവി॒ഗ്ം॒ശോ നക്ഷ॑ത്രാണാമ് । സ॒മാ॒നസ്യാഹ്നഃ॒ പഞ്ച॒ പുണ്യാ॑നി॒ നക്ഷ॑ത്രാണി । ച॒ത്വാര്യ॑ശ്ലീ॒ലാനി॑ । താനി॒ നവ॑ । യച്ച॑ പ॒രസ്താ॒ന്നക്ഷ॑ത്രാണാം॒-യഁച്ചാ॒വസ്താ᳚ത് । താന്യേകാ॑ദശ । ബ്രാ॒ഹ്മ॒ണോ ദ്വാ॑ദ॒ശഃ । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്-ഥ്സം॑വഁഥ്സ॒രം-വ്രഁ॒ത-ഞ്ചര॑തി । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്യ॑ വ്ര॒ത-ങ്ഗു॒പ്ത-മ്ഭ॑വതി ॥ സ॒മാ॒നസ്യാഹ്നഃ॒ പഞ്ച॒ പുണ്യാ॑നി॒ നക്ഷ॑ത്രാണി । ച॒ത്വാര്യ॑ശ്ലീ॒ലാനി॑ । താനി॒ നവ॑ । ആ॒ഗ്നേ॒യീ രാത്രിഃ॑ । ഐ॒ന്ദ്രമഹഃ॑ । താന്യേകാ॑ദശ । ആ॒ദി॒ത്യോ ദ്വാ॑ദ॒ശഃ । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്-ഥ്സം॑വഁഥ്സ॒രം-വ്രഁ॒ത-ഞ്ചര॑തി । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്യ॑ വ്ര॒ത-ങ്ഗു॒പ്ത-മ്ഭ॑വതി ॥ 18 ॥

(സ॒ങ്ഗ॒വാഥ് - ഷോ॑ഡ॒ശിന॒-ന്നിര॑മിമത॒ തത്തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ഗോ - വ॑ദേ-ദ്- ഭവതി സമാ॒നസ്യാഹ്നഃ॒ പഞ്ച॒ പുണ്യാ॑നി॒ നക്ഷ॑ത്രാണ്യ॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 3)

അനുവാകം 4 - സോമശേഷഭൂതാ പാത്രസ്തുതിഃ.(ആധ്വരബ്രാഹ്മണശേഷഃ)

ബ്ര॒ഹ്മ॒വാ॒ദിനോ॑ വദന്തി । കതി॒ പാത്രാ॑ണി യ॒ജ്ഞം-വഁ॑ഹ॒ന്തീതി॑ । ത്രയോ॑ദ॒ശേതി॑ ബ്രൂയാത് । സ യദ്ബ്രൂ॒യാത് । കസ്താനി॒ നിര॑മിമീ॒തേതി॑ । പ്ര॒ജാപ॑തി॒രിതി॑ ബ്രൂയാത് । സ യദ്ബ്രൂ॒യാത് । കുത॒സ്താനി॒ നിര॑മിമീ॒തേതി॑ । ആ॒ത്മന॒ ഇതി॑ । പ്രാ॒ണാ॒പാ॒നാഭ്യാ॑-മേ॒വോപാഗ്॑-ശ്വന്തര്യാ॒മൌ നിര॑മിമീത ॥ 19 ॥

വ്യാ॒നാദു॑പാഗ്ംശു॒ സവ॑നമ് । വാ॒ച ഐ᳚ന്ദ്രവായ॒വമ് । ദ॒ക്ഷ॒ക്ര॒തുഭ്യാ᳚-മ്മൈത്രാവരു॒ണമ് । ശ്രോത്രാ॑ദാശ്വി॒നമ് । ചക്ഷു॑ഷ-ശ്ശു॒ക്രാ മ॒ന്ഥിനൌ᳚ । ആ॒ത്മന॑ ആഗ്രയ॒ണമ് । അങ്ഗേ᳚ഭ്യ ഉ॒ക്ഥ്യ᳚മ് । ആയു॑ഷോ ധ്രു॒വമ് । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠായാ॑ ഋതുപാ॒ത്രേ ॥ യ॒ജ്ഞം-വാഁവ ത-മ്പ്ര॒ജാപ॑തി॒-ര്നിര॑മിമീത । സ നിര്മി॑തോ॒ നാദ്ധ്രി॑യത॒ സമ॑വ്ലീയത । സ ഏ॒താ-ന്പ്ര॒ജാപ॑തി-രപിവാ॒പാന॑-പശ്യത് । താന്നിര॑വപത് । തൈര്വൈ സ യ॒ജ്ഞമപ്യ॑വപത് । യദ॑പിവാ॒പാ ഭവ॑ന്തി । യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ധൃത്യാ॒ അസം॑വ്ലഁയായ ॥ 20 ॥

(ഉ॒പാ॒ഗ്॒ശ്വ॒ന്ത॒ര്യാ॒മൌ നിര॑മിമീതാ- മിമീത॒ ഷട് ച॑) (അ. 4)

അനുവാകം 5 - ചാതുര്മാസ്യശേഷാ വപനമന്ത്രാഃ, (രാജസൂയബ്രാഹ്മണമ്)

ഋ॒തമേ॒വ പ॑രമേ॒ഷ്ഠി । ഋ॒ത-ന്നാത്യേ॑തി॒ കി-ഞ്ച॒ന । ഋ॒തേ സ॑മു॒ദ്ര ആഹി॑തഃ । ഋ॒തേ ഭൂമി॑രി॒യഗ്ഗ് ശ്രി॒താ । അ॒ഗ്നിസ്തി॒ഗ്മേന॑ ശോ॒ചിഷാ᳚ । തപ॒ ആക്രാ᳚ന്ത-മു॒ഷ്ണിഹാ᳚ । ശിര॒സ്തപ॒സ്യാഹി॑തമ് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രസ്യ॒ തേജ॑സാ । ഋ॒തേനാ᳚സ്യ॒ നിവ॑ര്തയേ । സ॒ത്യേന॒ പരി॑വര്തയേ ॥ 21 ॥

തപ॑സാ॒-ഽസ്യാനു॑വര്തയേ । ശി॒വേനാ॒സ്യോപ॑വര്തയേ । ശ॒ഗ്മേനാ᳚സ്യാ॒-ഭിവ॑ര്തയേ । തദൃ॒ത-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । ത-ദ്വ്ര॒ത-ന്തച്ഛ॑കേയമ് । തേന॑ ശകേയ॒-ന്തേന॑ രാദ്ധ്യാസമ് ॥ യ-ദ്ഘ॒ര്മഃ പ॒ര്യവ॑ര്തയത് । അന്താ᳚-ന്പൃഥി॒വ്യാ ദി॒വഃ । അ॒ഗ്നിരീശാ॑ന॒ ഓജ॑സാ । വരു॑ണോ ധീ॒തിഭിഃ॑ സ॒ഹ ॥ 22 ॥

ഇന്ദ്രോ॑ മ॒രുദ്ഭി॒-സ്സഖി॑ഭി-സ്സ॒ഹ ॥ അ॒ഗ്നിസ്തി॒ഗ്മേന॑ ശോ॒ചിഷാ᳚ । തപ॒ ആക്രാ᳚ന്ത-മു॒ഷ്ണിഹാ᳚ । ശിര॒സ്തപ॒സ്യാഹി॑തമ് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രസ്യ॒ തേജ॑സാ । ഋ॒തേനാ᳚സ്യ॒ നിവ॑ര്തയേ । സ॒ത്യേന॒ പരി॑വര്തയേ । തപ॑സാ॒ ഽസ്യാനു॑വര്തയേ । ശി॒വേനാ॒സ്യോപ॑വര്തയേ । ശ॒ഗ്മേനാ᳚സ്യാ॒ഭിവ॑ര്തയേ ॥ 23 ॥

തദൃ॒ത-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । ത-ദ്വ്ര॒ത-ന്തച്ഛ॑കേയമ് । തേന॑ ശകേയ॒-ന്തേന॑ രാദ്ധ്യാസമ് ॥ യോ അ॒സ്യാഃ പൃ॑ഥി॒വ്യാസ്ത്വ॒ചി । നി॒വ॒ര്തയ॒ത്യോഷ॑ധീഃ । അ॒ഗ്നിരീശാ॑ന॒ ഓജ॑സാ । വരു॑ണോ ധീ॒തിഭിഃ॑ സ॒ഹ । ഇന്ദ്രോ॑ മ॒രുദ്ഭി॒-സ്സഖി॑ഭി-സ്സ॒ഹ ॥ അ॒ഗ്നിസ്തി॒ഗ്മേന॑ ശോ॒ചിഷാ᳚ । തപ॒ ആക്രാ᳚ന്ത-മു॒ഷ്ണിഹാ᳚ ॥ 24 ॥

ശിര॒സ്തപ॒സ്യാഹി॑തമ് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രസ്യ॒ തേജ॑സാ । ഋ॒തേനാ᳚സ്യ॒ നിവ॑ര്തയേ । സ॒ത്യേന॒ പരി॑വര്തയേ । തപ॑സാ॒ ഽസ്യാനു॑വര്തയേ । ശി॒വേനാ॒സ്യോപ॑വര്തയേ । ശ॒ഗ്മേനാ᳚സ്യാ॒-ഭിവ॑ര്തയേ । തദൃ॒ത-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । ത-ദ്വ॒ത-ന്തച്ഛ॑കേയമ് । തേന॑ ശകേയ॒-ന്തേന॑ രാദ്ധ്യാസമ് ॥ 25 ॥

ഏക॒-മ്മാസ॒-മുദ॑സൃജത് । പ॒ര॒മേ॒ഷ്ഠീ പ്ര॒ജാഭ്യഃ॑ । തേനാ᳚ഭ്യോ॒ മഹ॒ ആവ॑ഹത് । അ॒മൃത॒-മ്മര്ത്യാ᳚ഭ്യഃ । പ്ര॒ജാമനു॒ പ്രജാ॑യസേ । തദു॑ തേ മര്ത്യാ॒മൃത᳚മ് । യേന॒ മാസാ॑ അര്ധമാ॒സാഃ । ഋ॒തവഃ॑ പരിവഥ്സ॒രാഃ । യേന॒ തേ തേ᳚ പ്രജാപതേ । ഈ॒ജാ॒നസ്യ॒ ന്യവ॑ര്തയന്ന് ॥ 26 ॥

തേനാ॒ഹമ॒സ്യ ബ്രഹ്മ॑ണാ । നിവ॑ര്തയാമി ജീ॒വസേ᳚ ॥ അ॒ഗ്നിസ്തി॒ഗ്മേന॑ ശോ॒ചിഷാ᳚ । തപ॒ ആക്രാ᳚ന്ത-മു॒ഷ്ണിഹാ᳚ । ശിര॒സ്തപ॒സ്യാഹി॑തമ് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രസ്യ॒ തേജ॑സാ । ഋ॒തേനാ᳚സ്യ॒ നിവ॑ര്തയേ । സ॒ത്യേന॒ പരി॑വര്തയേ । തപ॑സാ॒ ഽസ്യാനു॑വര്തയേ । ശി॒വേനാ॒സ്യോപ॑വര്തയേ । ശ॒ഗ്മേനാ᳚സ്യാ॒ഭിവ॑ര്തയേ । തദൃ॒ത-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । ത-ദ്വ്ര॒ത-ന്തച്ഛ॑കേയമ് । തേന॑ ശകേയ॒-ന്തേന॑ രാദ്ധ്യാസമ് ॥ 27 ॥

(പരി॑വര്തയേ - സ॒ഹാ - ഭിവ॑ര്തയ - ഉ॒ഷ്ണിഹാ॑ - രാദ്ധ്യാസം॒ - ന്യവ॑ര്തയ॒ന് - നുപ॑വര്തയേ ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 5)

അനുവാകം 6 - ചാതുര്മാസ്യശേഷാ വപനവിധിഃ (രാജസൂയബ്രാഹ്മണമ്)

ദേ॒വാ വൈ യ-ദ്യ॒ജ്ഞേ ഽകു॑ര്വത । തദസു॑രാ അകുര്വത । തേ-ഽസു॑രാ ഊ॒ര്ധ്വ-മ്പൃ॒ഷ്ഠേഭ്യോ॒ നാപ॑ശ്യന്ന് । തേ കേശാ॒നഗ്രേ॑-ഽവപന്ത । അഥ॒ ശ്മശ്രൂ॑ണി । അഥോ॑പപ॒ക്ഷൌ । തത॒സ്തേ-ഽവാ᳚ഞ്ച ആയന്ന് । പരാ॑-ഽഭവന്ന് । യസ്യൈ॒വം-വഁപ॑ന്തി । അവാം॑ഏതി ॥ 28 ॥

അഥോ॒ പരൈ॒വ ഭ॑വതി । അഥ॑ ദേ॒വാ ഊ॒ര്ധ്വ-മ്പൃ॒ഷ്ഠേഭ്യോ॑-ഽപശ്യന്ന് । ത ഉ॑പപ॒ക്ഷാവഗ്രേ॑-ഽവപന്ത । അഥ॒ ശ്മശ്രൂ॑ണി । അഥ॒ കേശാന്॑ । തത॒സ്തേ॑-ഽഭവന്ന് । സു॒വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യന്ന് । യസ്യൈ॒വം-വഁപ॑ന്തി । ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ᳚ । അഥോ॑ സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി ॥ 29 ॥

അഥൈ॒ത-ന്മനു॑-ര്വ॒പ്ത്രേ മി॑ഥു॒ന-മ॑പശ്യത് । സ ശ്മശ്രൂ॒ണ്യഗ്രേ॑-ഽവപത । അഥോ॑പപ॒ക്ഷൌ । അഥ॒ കേശാന്॑ । തതോ॒ വൈ സ പ്രാജാ॑യത പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭിഃ॑ । യസ്യൈ॒വം-വഁപ॑ന്തി । പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑-ര്മിഥു॒നൈ-ര്ജാ॑യതേ ॥ ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സംയഁ॑ത്താ ആസന്ന് । തേ സം॑വഁഥ്സ॒രേ വ്യായ॑ച്ഛന്ത । താ-ന്ദേ॒വാശ്ചാ॑തു-ര്മാ॒സ്യൈരേ॒വാഭി പ്രായു॑ഞ്ജത ॥ 30 ॥

വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വേന॑ ച॒തുരോ॑ മാ॒സോ॑-ഽവൃഞ്ജ॒തേന്ദ്ര॑രാജാനഃ । താഞ്ഛീ॒ര്॒ഷന്നി ചാവ॑ര്തയന്ത॒ പരി॑ ച । വ॒രു॒ണ॒ പ്ര॒ഘാ॒സൈ-ശ്ച॒തുരോ॑ മാ॒സോ॑-ഽവൃഞ്ജത॒ വരു॑ണരാജാനഃ । താഞ്ഛീ॒ര്॒ഷന്നി ചാവ॑ര്തയന്ത॒ പരി॑ ച । സാ॒ക॒മേ॒ധൈശ്ച॒തുരോ॑ മാ॒സോ॑-ഽവൃഞ്ജത॒ സോമ॑രാജാനഃ । താഞ്ഛീ॒ര॒.ഷന്നി ചാവ॑ര്തയന്ത॒ പരി॑ ച । യാ സം॑വഁഥ്സ॒ര ഉ॑പജീ॒വാ ഽഽസീ᳚ത് । താമേ॑ഷാ-മവൃഞ്ജത । തതോ॑ ദേ॒വാ അഭ॑വന്ന് । പരാ-ഽസു॑രാഃ ॥ 31 ॥

യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാഗ്-ശ്ചാ॑തുര്മാ॒സ്യൈ-ര്യജ॑തേ । ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യൈ॒വ മാ॒സോ വൃ॒ക്ത്വാ । ശീ॒ര്॒ഷന്നി ച॑ വ॒ര്തയ॑തേ॒ പരി॑ ച । യൈഷാ സം॑വഁഥ്സ॒ര ഉ॑പജീ॒വാ । വൃ॒ങ്ക്തേ താ-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യ । ക്ഷു॒ധാ ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യഃ॒ പരാ॑ ഭവതി ॥ ലോ॒ഹി॒താ॒യ॒സേന॒ നിവ॑ര്തയതേ । യദ്വാ ഇ॒മാമ॒ഗ്നിര്-ഋ॒താവാഗ॑തേ നിവ॒ര്തയ॑തി । ഏ॒തദേ॒വൈനാഗ്ം॑ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വാ നിവ॑ര്തയതി । സാ തത॒-ശ്ശ്വ-ശ്ശ്വോ॒ ഭൂയ॑സീ॒ ഭവ॑ന്ത്യേതി ॥ 32 ॥

പ്രജാ॑യതേ । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാഁല്ലോ॑ഹിതായ॒സേന॑ നിവ॒ര്തയ॑തേ । ഏ॒തദേ॒വ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വാ നിവ॑ര്തയതേ । സ തത॒-ശ്ശ്വ-ശ്ശ്വോ॒ ഭൂയാ॒ന്-ഭവ॑ന്നേതി । പ്രൈവ ജാ॑യതേ ॥ ത്രേ॒ണ്യാ ശ॑ല॒ല്യാ നിവ॑ര്തയേത । ത്രീണി॑ ത്രീണി॒ വൈ ദേ॒വാനാ॑മൃ॒ദ്ധാനി॑ । ത്രീണി॒ ഛന്ദാഗ്ം॑സി । ത്രീണി॒ സവ॑നാനി । ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാഃ ॥ 33 ॥

ഋ॒ദ്ധ്യാമേ॒വ ത-ദ്വീ॒ര്യ॑ ഏ॒ഷു ലോ॒കേഷു॒ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ॥ യച്ചാ॑തുര്മാസ്യയാ॒-ജ്യാ᳚ത്മനോ॒ നാവ॒ദ്യേത് । ദേ॒വേഭ്യ॒ ആവൃ॑ശ്ച്യേത । ച॒തൃ॒ഷു ച॑തൃഷു॒ മാസേ॑ഷു॒ നിവ॑ര്തയേത । പ॒രോക്ഷ॑മേ॒വ ത-ദ്ദേ॒വേഭ്യ॑ ആ॒ത്മനോ-ഽവ॑ദ്യ॒ത്യനാ᳚ വ്രസ്കായ ॥ ദേ॒വാനാം॒-വാഁ ഏ॒ഷ ആനീ॑തഃ । യശ്ചാ॑തുര്മാസ്യയാ॒ജീ । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്നി ച॑ വ॒ര്തയ॑തേ॒ പരി॑ ച । ദേ॒വതാ॑ ഏ॒വാപ്യേ॑തി । നാസ്യ॑ രു॒ദ്രഃ പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂ-ന॒ഭിമ॑ന്യതേ ॥ 34 ॥

(ഏ॒ത്യേ॒- ത്യ॒ - യു॒ഞ്ജ॒താ - സു॑രാ - ഏതി - ലോ॒കാ - മ॑ന്യതേ) (അ. 6)

അനുവാകം 7 - അഗ്നിചയനശേഷാ ഇഷ്ടകോപധാനമന്ത്രാഃ, തത്ര സന്തത്യാഖ്യേഷ്ടകാമന്ത്രാഃ

ആയു॑ഷഃ പ്രാ॒ണഗ്ം സന്ത॑നു । പ്രാ॒ണാദ॑പാ॒നഗ്ം സന്ത॑നു । അ॒പാ॒നാ-ദ്വ്യാ॒നഗ്ം സന്ത॑നു । വ്യാ॒നാച്ചക്ഷു॒-സ്സന്ത॑നു । ചക്ഷു॑ഷ॒-ശ്ശ്രോത്ര॒ഗ്ം॒ സന്ത॑നു । ശ്രോത്രാ॒-ന്മന॒-സ്സന്ത॑നു । മന॑സോ॒ വാച॒ഗ്ം॒ സന്ത॑നു । വാ॒ച ആ॒ത്മാന॒ഗ്ം॒ സന്ത॑നു । ആ॒ത്മനഃ॑ പൃഥി॒വീഗ്ം സന്ത॑നു । പൃ॒ഥി॒വ്യാ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്ം॒ സന്ത॑നു । അ॒ന്തരി॑ക്ഷാ॒-ദ്ദിവ॒ഗ്ം॒ സന്ത॑നു ।ദിവ॒-സ്സുവ॒-സ്സന്ത॑നു ॥ 35 ॥

(അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്ം॒ സന്ത॑നു॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 7)

അനുവാകം 8 - അഗ്നിചയനശേഷാ ഥര്വശിരോ-ഽഭിധാനാനാമിഷ്ടകാനാ-മ്മന്ത്രാഃ

ഇന്ദ്രോ॑ ദധീ॒ചോ അ॒സ്ഥഭിഃ॑ । വൃ॒ത്രാണ്യ പ്ര॑തിഷ്കുതഃ । ജ॒ഘാന॑ നവ॒ തീര്നവ॑ ॥ ഇ॒ച്ഛന്നശ്വ॑സ്യ॒ യച്ഛിരഃ॑ । പര്വ॑തേ॒ഷ്വപ॑ ശ്രിതമ് । ത-ദ്വി॑ദച്ഛര്യ॒ണാവ॑തി ॥ അത്രാ ഹ ॒ഗോരമ॑ന്വത । നാമ॒ ത്വഷ്ടു॑രപീ॒ച്യ᳚മ് । ഇ॒ത്ഥാ ച॒ന്ദ്രമ॑സോ ഗൃ॒ഹേ ॥ ഇന്ദ്ര॒മിദ്ഗാ॒ഥിനോ॑ ബൃ॒ഹത് ॥ 36 ॥

ഇന്ദ്ര॑മ॒ര്കേഭി॑ര॒ര്കിണഃ॑ । ഇന്ദ്രം॒-വാഁണീ॑രനൂഷത ॥ ഇന്ദ്ര॒ ഇദ്ധര്യോ॒-സ്സചാ᳚ । സമ്മി॑ശ്ല॒ ആവ॑ചോ॒ യുജാ᳚ । ഇന്ദ്രോ॑ വ॒ജ്രീ ഹി॑ര॒ണ്യയഃ॑ ॥ ഇന്ദ്രോ॑ ദീ॒ര്ഘായ॒ ചക്ഷ॑സേ । ആ സൂര്യഗ്ം॑ രോഹയ-ദ്ദി॒വി । വി ഗോഭി॒രദ്രി॑മൈരയത് ॥ ഇന്ദ്ര॒ വാജേ॑ഷു നോ അവ । സ॒ഹസ്ര॑ പ്രധനേഷു ച ॥ 37 ॥

ഉ॒ഗ്ര ഉ॒ഗ്രാഭി॑രൂ॒തിഭിഃ॑ ॥ തമിന്ദ്രം॑-വാഁജയാമസി । മ॒ഹേ വൃ॒ത്രായ॒ ഹന്ത॑വേ । സ വൃഷാ॑ വൃഷ॒ഭോ ഭു॑വത് ॥ ഇന്ദ്ര॒-സ്സദാമ॑നേ കൃ॒തഃ । ഓജി॑ഷ്ഠ॒-സ്സ ബലേ॑ ഹി॒തഃ । ദ്യു॒മ്നീ ശ്ലോ॒കീ സ സൌ॒മ്യഃ॑ ॥ ഗി॒രാ വജ്രോ॒ ന സമ്ഭൃ॑തഃ । സബ॑ലോ॒ അന॑പച്യുതഃ । വ॒വ॒ക്ഷു-രു॒ഗ്രോ അസ്തൃ॑തഃ ॥ 38 ॥

(ബൃ॒ഹ- ച്ചാ - സ്തൃ॑തഃ) (അ. 8)

അനുവാകം 9 - സോമശേഷഭൂതാ ഇഷ്ടയഃ. (ആധ്വരബ്രാഹ്മണമ്)

ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സംയഁ॑ത്താ ആസന്ന് । സ പ്ര॒ജാപ॑തി॒രിന്ദ്ര॑-ഞ്ജ്യേ॒ഷ്ഠ-മ്പു॒ത്രമപ॒ ന്യ॑ധത്ത । നേദേ॑ന॒മസു॑രാ॒ ബലീ॑യാഗ്ം സോ-ഽഹന॒ന്നിതി॑ । പ്ര॒ഹ്രാദോ॑ ഹ॒ വൈ കാ॑യാധ॒വഃ । വി॒രോച॑ന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വ-മ്പു॒ത്രമപ॒ ന്യ॑ധത്ത । നേദേ॑ന-ന്ദേ॒വാ അ॑ഹന॒ന്നിതി॑ । തേ ദേ॒വാഃ പ്ര॒ജാപ॑തി-മുപസ॒മേത്യോ॑ചുഃ । നാരാ॒ജക॑സ്യ യു॒ദ്ധമ॑സ്തി । ഇന്ദ്ര॒മന്വി॑ച്ഛാ॒മേതി॑ । തം-യഁ॑ജ്ഞക്ര॒തുഭി॒-രന്വൈ᳚ച്ഛന്ന് ॥ 39 ॥

തം-യഁ॑ജ്ഞക്ര॒തുഭി॒ര്നാന്വ॑വിന്ദന്ന് । തമിഷ്ടി॑ഭി॒-രന്വൈ᳚ച്ഛന്ന് । തമിഷ്ടി॑ഭി॒-രന്വ॑വിന്ദന്ന് । തദിഷ്ടീ॑നാ-മിഷ്ടി॒ത്വമ് । ഏഷ്ട॑യോ ഹ॒ വൈ നാമ॑ । താ ഇഷ്ട॑യ॒ ഇത്യാച॑ക്ഷതേ പ॒രോക്ഷേ॑ണ । പ॒രോക്ഷ॑പ്രിയാ ഇവ॒ ഹി ദേ॒വാഃ ॥ തസ്മാ॑ ഏ॒തമാ᳚ഗ്നാവൈഷ്ണ॒വ-മേകാ॑ദശകപാല-ന്ദീക്ഷ॒ണീയ॒-ന്നിര॑വപന്ന് । തദ॑പ॒ദ്രുത്യാ॑തന്വത । താന്പ॑ത്നീ സംയാഁ॒ജാന്ത॒ ഉപാ॑നയന്ന് ॥ 40 ॥

തേ തദ॑-ന്തമേ॒വ കൃ॒ത്വോദ॑ദ്രവന്ന് ॥ തേ പ്രാ॑യ॒ണീയ॑മ॒ഭി സ॒മാരോ॑ഹന്ന് । തദ॑പ॒ദ്രുത്യാ॑തന്വത । താഞ്ഛം॒യ്വഁ॑ന്ത॒ ഉപാ॑നയന്ന് । തേ തദ॑തമ്മേ॒വ കൃ॒ത്വോദ॑ദ്രവന്ന് ॥ ത ആ॑തി॒ഥ്യമ॒ഭി സ॒മാരോ॑ഹന്ന് । തദ॑പ॒ദ്രുത്യാ॑തന്വത । താനിഡാ᳚ന്ത॒ ഉപാ॑നയന്ന് । തേ തദ॑തമ്മേ॒വ കൃ॒ത്വോദ॑ദ്രവന്ന് । തസ്മാ॑ ദേ॒താ ഏ॒തദ॑ന്താ॒ ഇഷ്ട॑യ॒-സ്സന്തി॑ഷ്ഠന്തേ ॥ 41 ॥

ഏ॒വഗ്ം ഹി ദേ॒വാ അകു॑ര്വത । ഇതി॑ ദേ॒വാ അ॑കുര്വത । ഇത്യു॒ വൈ മ॑നു॒ഷ്യാഃ᳚ കുര്വതേ ॥ തേ ദേ॒വാ ഊ॑ചുഃ । യദ്വാ ഇ॒ദമു॒ച്ചൈ-ര്യ॒ജ്ഞേന॒ ചരാ॑മ । തന്നോ-ഽസു॑രാഃ പാ॒പ്മാ-ഽനു॑വിന്ദന്തി । ഉ॒പാ॒ഗ്ം॒ശൂ॑പ॒സദാ॑ ചരാമ । തഥാ॒ നോ-ഽസു॑രാഃ പാ॒പ്മാ നാനു॑വേഥ്സ്യ॒ന്തീതി॑ । ത ഉ॑പാ॒ഗ്ം॒ശൂ॑പ॒സദ॑-മതന്വത । തി॒സ്ര ഏ॒വ സാ॑മിധേ॒നീര॒നൂച്യ॑ ॥ 42 ॥

സ്രു॒വേണാ॑ഘാ॒ര-മാ॒ഘാര്യ॑ । തി॒സ്രഃ പരാ॑ചീ॒-രാഹു॑തീര്-ഹു॒ത്വാ । സ്രു॒വേണോ॑പ॒സദ॑-ഞ്ജുഹ॒വാഞ്ച॑ക്രുഃ । ഉ॒ഗ്രം-വഁചോ॒ അപാ॑വധീ-ന്ത്വേ॒ഷം-വഁചോ॒ അപാ॑വധീ॒ഗ്॒ സ്വാഹേതി॑ । അ॒ശ॒ന॒യാ॒പി॒പാ॒സേ ഹ॒ വാ ഉ॒ഗ്രം-വഁചഃ॑ । ഏന॑ശ്ച॒ വൈര॑ഹത്യ-ഞ്ച ത്വേ॒ഷം-വഁചഃ॑ । ഏ॒തഗ്ം ഹ॒ വാവ തച്ച॑തുര്ധാവിഹി॒ത-മ്പാ॒പ്മാന॑-ന്ദേ॒വാ അപ॑ജഘ്നിരേ ॥ തഥോ॑ ഏ॒വൈതദേ॑വം॒-വിഁദ്യജ॑മാനഃ । തി॒സ്ര ഏ॒വ സാ॑മിധേ॒നീര॒നൂച്യ॑ । സ്രു॒വേണാ॑ഘാ॒ര-മാ॒ഘാര്യ॑ ॥ 43 ॥

തി॒സ്രഃ പരാ॑ചീ॒രാഹു॑തീര്-ഹു॒ത്വാ । സ്രു॒വേണോ॑പ॒സദ॑-ഞ്ജുഹോതി । ഉ॒ഗ്രം-വഁചോ॒ അപാ॑വധീ-ന്ത്വേ॒ഷം-വഁചോ॒ അപാ॑വധീ॒ഗ്॒ സ്വാഹേതി॑ । അ॒ശ॒ന॒യാ॒പി॒പാ॒സേ ഹ॒ വാ ഉ॒ഗ്രം-വഁചഃ॑ । ഏന॑ശ്ച॒ വൈര॑ഹത്യ-ഞ്ച ത്വേ॒ഷം-വഁചഃ॑ । ഏ॒തമേ॒വ തച്ച॑തുര്ധാ-വിഹി॒ത-മ്പാ॒പ്മാനം॒-യഁജ॑മാ॒നോ-ഽപ॑ഹതേ ॥ തേ॑-ഽഭി॒നീയൈ॒വാഹഃ॑ പ॒ശുമാ-ഽല॑ഭന്ത । അഹ്ന॑ ഏ॒വ ത-ദ്ദേ॒വാ അവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാന॑-മ്മൃ॒ത്യുമപ॑ജഘ്നിരേ । തേനാ॑ഭി॒നീയേ॑വ॒ രാത്രേഃ॒ പ്രാച॑രന്ന് । രാത്രി॑യാ ഏ॒വ ത-ദ്ദേ॒വാ അവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാന॑-മ്മൃ॒ത്യുമപ॑ജഘ്നിരേ ॥ 44 ॥

തസ്മാ॑ദഭി॒നീയൈ॒വാഹഃ॑ പ॒ശുമാല॑ഭേത । അഹ്ന॑ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാ॒നോ ഽവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാന॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒നപ॑നുദതേ । തേനാ॑ഭി॒നീയേ॑വ॒ രാത്രേഃ॒ പ്രച॑രേത് । രാത്രി॑യാ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാ॒നോ ഽവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാന॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒നപ॑നുദതേ ॥ സ ഏ॒ഷ ഉ॑പവസ॒ഥീയേ ഽഹ॑ന്-ദ്വിദേവ॒ത്യഃ॑ പ॒ശുരാല॑ഭ്യതേ । ദ്വ॒യം-വാഁ അ॒സ്മിന് ഁലോ॒കേ യജ॑മാനഃ । അസ്ഥി॑ ച മാ॒ഗ്ം॒സ-ഞ്ച॑ । അസ്ഥി॑ ചൈ॒വ തേന॑ മാ॒ഗ്ം॒സ-ഞ്ച॒ യജ॑മാന॒-സ്സഗ്ഗ് സ്കു॑രുതേ ॥ താ വാ ഏ॒താഃ പഞ്ച॑ ദേ॒വതാഃ᳚ । അ॒ഗ്നീഷോമാ॑-വ॒ഗ്നി-ര്മി॒ത്രാവരു॑ണൌ ॥ 45 ॥

പ॒ഞ്ച॒പ॒ഞ്ചീ വൈ യജ॑മാനഃ । ത്വമ്മാ॒ഗ്ം॒ സഗ്ഗ് സ്നാവാസ്ഥി॑ മ॒ജ്ജാ । ഏ॒തമേ॒വ തത്പ॑ഞ്ചധാ വിഹി॒തമാ॒ത്മാനം॑-വഁരുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി । ഭേ॒ഷ॒ജതാ॑യൈ നിര്വരുണ॒ത്വായ॑ ॥ തഗ്ം സ॒പ്തഭി॒-ശ്ഛന്ദോ॑ഭിഃ പ്രാ॒തര॑ഹ്വയന്ന് । തസ്മാ᳚ഥ്സ॒പ്ത ച॑തുരുത്ത॒രാണി॒ ഛന്ദാഗ്ം॑സി പ്രാതരനുവാ॒കേ-ഽനൂ᳚ച്യന്തേ ॥ തമേ॒തയോ॑-പസ॒മേത്യോ-പാ॑സീദന്ന് । ഉപാ᳚സ്മൈ ഗായതാ നര॒ ഇതി॑ । തസ്മാ॑ ദേ॒തയാ॑ ബഹിഷ്പവമാ॒ന ഉ॑പ॒സദ്യഃ॑ ॥ 46 ॥

(ഐ॒ച്ഛ॒ന് - ന॒ന॒യ॒ഗ്ഗ്॒ - സ്തി॒ഷ്ഠ॒ന്തേ॒ - ഽനൂച്യാ॒ - നൂച്യ॑ സ്രു॒വേണാ॑ഘാ॒രമാ॒ഘാര്യ॒ - രാത്രി॑യാ ഏ॒വ ത-ദ്ദേ॒വാ അവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാനം॑ മൃ॒ത്യുമപ॑ജഘ്നിരേ - മി॒ത്രാവരു॑ണൌ॒ - +നവ॑ ച ) (അ. 9)

(ദേ॒വാ യജ॑മാനോ ദേ॒വാ ദേ॒വാ യജ॑മാനോ॒ യജ॑മാനോ-ഽലഭന്ത॒ പ്രാച॑രഁല്ലഭേത॒ പ്രച॑രേ॒ദാല॑ഭ॒ന്താല॑ഭേത മൃ॒ത്യുമപ॑ജഘ്നിരേ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാന്)

അനുവാകം 10 - ത്രിവൃദാദിസ്തോമരൂപാണി സോമങ്ഗാനി. (ആധ്വരബ്രാഹ്മണമ്)

സ സ॑മു॒ദ്ര ഉ॑ത്തര॒തഃ പ്രാജ്വ॑ല-ദ്ഭൂമ്യ॒ന്തേന॑ । ഏ॒ഷ വാവ സ സ॑മു॒ദ്രഃ । യച്ചാത്വാ॑ലഃ । ഏ॒ഷ ഉ॑ വേ॒വ സ ഭൂ᳚മ്യ॒ന്തഃ । യദ്വേ᳚ദ്യ॒ന്തഃ । തദേ॒തത്-ത്രി॑ശ॒ല-ന്ത്രി॑പൂരു॒ഷമ് । തസ്മാ॒ത്-ത-ന്ത്രി॑വിത॒സ്ത-ങ്ഖ॑നന്തി ॥ സ സു॑വര്ണരജ॒താഭ്യാ᳚-ങ്കു॒ശീഭ്യാ॒-മ്പരി॑ഗൃഹീത ആസീത് । തം-യഁദ॒സ്യാ അദ്ധ്യ॒ജന॑യന്ന് । തസ്മാ॑ദാദി॒ത്യഃ ॥ 47 ॥

അഥ॒ യ-ഥ്സു॑വര്ണരജ॒താഭ്യാ᳚-ങ്കു॒ശീഭ്യാ॒-മ്പരി॑ഗൃഹീത॒ ആസീ᳚ത് । സാ-ഽസ്യ॑ കൌശി॒കതാ᳚ ॥ ത-ന്ത്രി॒വൃതാ॒-ഽഭി പ്രാസ്തു॑വത । ത-ന്ത്രി॒വൃതാ ഽഽദ॑ദത । ത-ന്ത്രി॒വൃതാ ഽഽഹ॑രന്ന് । യാവ॑തീ ത്രി॒വൃതോ॒ മാത്രാ᳚ ॥ ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേനാ॒ഭി പ്രാസ്തു॑വത । ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേനാദ॑ദത । ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേനാഹ॑രന്ന് । യാവ॑തീ പഞ്ചദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ ॥ 48 ॥

തഗ്ം സ॑പ്തദ॒ശേനാ॒ഭി പ്രാസ്തു॑വത । തഗ്ം സ॑പ്തദ॒ശേനാദ॑ദത । തഗ്ം സ॑പ്തദ॒ശേനാഹ॑രന്ന് । യാവ॑തീ സപ്തദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ । തസ്യ॑ സപ്തദ॒ശേന॑ ഹ്രി॒യമാ॑ണസ്യ॒ തേജോ॒ ഹരോ॑-ഽപതത് । തമേ॑കവി॒ഗ്ം॒ ശേനാ॒ഭി പ്രാസ്തു॑വത । തമേ॑കവി॒ഗ്ം॒ശേനാദ॑ദത । തമേ॑കവി॒ഗ്ം॒ശേനാഹ॑രന്ന് । യാവ॑ത്യേകവി॒ഗ്ം॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ ॥ തേ യത്-ത്രി॒വൃതാ᳚ സ്തു॒വതേ᳚ ॥ 49 ॥

ത്രി॒വൃതൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒മാദ॑ദതേ । ത-ന്ത്രി॒വൃതൈ॒വ ഹ॑രന്തി । യാവ॑തീ ത്രി॒വൃതോ॒ മാത്രാ᳚ । അ॒ഗ്നിര്വൈ ത്രി॒വൃത് । യാവ॒ദ്വാ അ॒ഗ്നേര്ദഹ॑തോ ധൂ॒മ ഉ॒ദേത്യാനു॒വ്യേതി॑ । താവ॑തീ ത്രി॒വൃതോ॒ മാത്രാ᳚ । അ॒ഗ്നേരേ॒വൈന॒-ന്തത് । മാത്രാ॒ഗ്ം॒ സായു॑ജ്യഗ്ം സലോ॒കതാ᳚-ങ്ഗമയന്തി ॥ അഥ॒ യത്പ॑ഞ്ചദ॒ശേന॑ സ്തു॒വതേ᳚ । പ॒ഞ്ച॒ദ॒ശേനൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒-മാദ॑ദതേ ॥ 50 ॥

ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേനൈ॒വ ഹ॑രന്തി । യാവ॑തീ പഞ്ചദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ । ച॒ന്ദ്രമാ॒ വൈ പ॑ഞ്ചദ॒ശഃ । ഏ॒ഷ ഹി പ॑ഞ്ചദ॒ശ്യാമ॑പക്ഷീ॒യതേ᳚ । പ॒ഞ്ച॒ദശ്യാ-മാ॑പൂ॒ര്യതേ᳚ । ച॒ന്ദ്രമ॑സ ഏ॒വൈന॒-ന്തത് । മാത്രാ॒ഗ്ം॒ സായു॑ജ്യഗ്ം സലോ॒കതാ᳚-ങ്ഗമയന്തി । അഥ॒ യഥ്സ॑പ്തദ॒ശേന॑ സ്തു॒വതേ᳚ । സ॒പ്ത॒ദ॒ശേനൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒മാദ॑ദതേ । തഗ്ം സ॑പ്തദ॒ശേനൈ॒വ ഹ॑രന്തി ॥ 51 ॥

യാവ॑തീ സപ്തദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ । പ്ര॒ജാപ॑തി॒ര്വൈ സ॑പ്തദ॒ശഃ । പ്ര॒ജാപ॑തേരേ॒വൈന॒-ന്തത് । മാത്രാ॒ഗ്ം॒ സായു॑ജ്യഗ്ം സലോ॒കതാ᳚-ങ്ഗമയന്തി । അഥ॒ യദേ॑കവി॒ഗ്ം॒ശേന॑ സ്തു॒വതേ᳚ । ഏ॒ക॒വി॒ഗ്ം॒ശേനൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒-മാദ॑ദതേ । തമേ॑കവി॒ഗ്ം॒ശേനൈ॒വ ഹ॑രന്തി । യാവ॑ത്യേകവി॒ഗ്ം॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ । അ॒സൌ വാ ആ॑ദി॒ത്യ ഏ॑കവി॒ഗ്ം॒ശഃ । ആ॒ദി॒ത്യസ്യൈ॒വൈന॒-ന്തത് ॥ 52 ॥

മാത്രാ॒ഗ്ം॒ സായു॑ജ്യഗ്ം സലോ॒കതാ᳚-ങ്ഗമയന്തി ॥ തേ കു॒ശ്യൌ᳚ । വ്യ॑ഘ്നന്ന് । തേ അ॑ഹോരാ॒ത്രേ അ॑ഭവതാമ് । അഹ॑രേ॒വ സു॒വര്ണാ॑ ഽഭവത് । ര॒ജ॒താ രാത്രിഃ॑ । സ യദാ॑ദി॒ത്യ ഉ॒ദേതി॑ । ഏ॒താമേ॒വ തഥ്സു॒വര്ണാ᳚-ങ്കു॒ശീമനു॒ സമേ॑തി । അഥ॒ യദ॑സ്ത॒മേതി॑ । ഏ॒താമേ॒വ ത-ദ്ര॑ജ॒താ-ങ്കു॒ശീമനു॒ സംവിഁ॑ശതി ॥ പ്ര॒ഹ്രാദോ॑ ഹ॒ വൈ കാ॑യാധ॒വഃ । വി॒രോച॑ന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വ-മ്പു॒ത്രമുദാ᳚സ്യത് । സ പ്ര॑ദ॒രോ॑-ഽഭവത് । തസ്മാ᳚-ത്പ്രദ॒രാദു॑ദ॒ക-ന്നാചാ॑മേത് ॥ 53 ॥

(ആ॒ദി॒ത്യഃ - പ॑ഞ്ചദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ - സ്തു॒വതേ॑ - പഞ്ചദ॒ശേനൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒മാദ॑ദതേ - സപ്തദ॒ശേനൈ॒വ ഹ॑രന് - ത്യാദി॒ത്യസ്യൈ॒വൈന॒ന്ത-ദ്॒ വി॑ശതി ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 10)

അനുവാകം 11 - സവനീയപശുപുരോഡാശാഃ (ആധ്വരബ്രാഹ്മണമ്)

യേ വൈ ച॒ത്വാര॒-സ്സ്തോമാഃ᳚ । കൃ॒ത-ന്തത് । അഥ॒ യേ പഞ്ച॑ । കലി॒-സ്സഃ । തസ്മാ॒ച്ചതു॑ഷ്ടോമഃ । തച്ചതു॑ഷ്ടോമസ്യ ചതുഷ്ടോമ॒ത്വമ് ॥ തദാ॑ഹുഃ । ക॒ത॒മാനി॒ താനി॒ ജ്യോതീഗ്ം॑ഷി । യ ഏ॒തസ്യ॒ സ്തോമാ॒ ഇതി॑ । ത്രി॒വൃത്-പ॑ഞ്ചദ॒ശ-സ്സ॑പ്തദ॒ശ ഏ॑കവി॒ഗ്ം॒ശഃ ॥ 54 ॥

ഏ॒താനി॒ വാവ താനി॒ ജ്യോതീഗ്ം॑ഷി । യ ഏ॒തസ്യ॒ സ്തോമാഃ᳚ ॥ സോ᳚-ഽബ്രവീത് । സ॒പ്ത॒ദ॒ശേന॑ ഹ്രി॒യമാ॑ണോ॒ വ്യ॑ലേശിഷി । ഭി॒ഷജ്യ॑ത॒ മേതി॑ । തമ॒ശ്വിനൌ॑ ധാ॒നാഭി॑-രഭിഷജ്യതാമ് । പൂ॒ഷാ ക॑ര॒മ്ഭേണ॑ । ഭാര॑തീ പരിവാ॒പേണ॑ । മി॒ത്രാവരു॑ണൌ പയ॒സ്യ॑യാ ॥ തദാ॑ഹുഃ ॥ 55 ॥

യദ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-ന്ധാ॒നാഃ । പൂ॒ഷ്ണഃ ക॑ര॒മ്ഭഃ । ഭാര॑ത്യൈ പരിവാ॒പഃ । മി॒ത്രാവരു॑ണയോഃ പയ॒സ്യാ-ഽഥ॑ । കസ്മാ॑ദേ॒തേഷാഗ്ം॑ ഹ॒വിഷാ॒മിന്ദ്ര॑മേ॒വ യ॑ജ॒ന്തീതി॑ । ഏ॒താ ഹ്യേ॑ന-ന്ദേ॒വതാ॒ ഇതി॑ ബ്രൂയാത് । ഏ॒തൈര്-ഹ॒വിര്ഭി॒-രഭി॑ഷജ്യ॒ഗ്ഗ്॒-സ്തസ്മാ॒ദിതി॑ ॥ തം-വഁസ॑വോ॒-ഽഷ്ടാക॑പാലേന പ്രാതസ്സവ॒നേ॑-ഽഭിഷജ്യന്ന് । രു॒ദ്രാ ഏകാ॑ദശകപാലേന॒ മാദ്ധ്യ॑ന്ദിനേ॒ സവ॑നേ । വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ ദ്വാദ॑ശകപാലേന തൃതീയസവ॒നേ ॥ 56 ॥

സ യദ॒ഷ്ടാക॑പാലാ-ന്പ്രാതസ്സവ॒നേ കു॒ര്യാത് । ഏകാ॑ദശകപാലാ॒-ന്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിനേ॒ സവ॑നേ । ദ്വാദ॑ശകപാലാഗ് സ്തൃതീയ സവ॒നേ । വിലോ॑മ॒ ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ക്രിയേത । ഏകാ॑ദശകപാലാനേ॒വ പ്രാ॑തസ്സവ॒നേ കു॑ര്യാത് । ഏകാ॑ദശകപാലാ॒-ന്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിനേ॒ സവ॑നേ । ഏകാ॑ദശകപാലാഗ് സ്തൃതീയ സവ॒നേ । യ॒ജ്ഞസ്യ॑ സലോമ॒ത്വായ॑ ॥ തദാ॑ഹുഃ । യ-ദ്വസൂ॑നാ-മ്പ്രാതസ്സവ॒നമ് । രു॒ദ്രാണാ॒-മ്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിന॒ഗ്ം॒ സവ॑നമ് । വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ᳚-ന്തൃതീയസവ॒നമ് । അഥ॒ കസ്മാ॑ദേ॒തേഷാഗ്ം॑ ഹ॒വിഷാ॒മിന്ദ്ര॑മേ॒വ യ॑ജ॒ന്തീതി॑ । ഏ॒താ ഹ്യേ॑ന-ന്ദേ॒വതാ॒ ഇതി॑ ബ്രൂയാത് । ഏ॒തൈര്-ഹ॒വിര്ഭി॒രഭി॑ഷജ്യ॒ഗ്ഗ്॒ സ്തസ്മാ॒ദിതി॑ ॥ 57 ॥

(ഏ॒ക॒വി॒ഗ്ം॒ശ-ആ॑ഹു-സ്തൃതീയസവ॒നേ-പ്രാ॑തസ്സവ॒ന-മ്പഞ്ച॑ ച) (അ. 11)

അനുവാകം 12 - സപ്തഛന്ദാംസി പ്രപഞ്ച്യന്തേ (ആധ്വരബ്രാഹ്മണമ്)

തസ്യാവാ॑ചോ-ഽവപാ॒ദാദ॑ബിഭയുഃ । തമേ॒തേഷു॑ സ॒പ്തസു॒ ഛന്ദഃ॑ സ്വശ്രയന്ന് । യദശ്ര॑യന്ന് । തച്ഛ്രാ॑യ॒ന്തീയ॑സ്യ ശ്രായന്തീയ॒ത്വമ് । യദവാ॑രയന്ന് । ത-ദ്വാ॑രവ॒ന്തീയ॑സ്യ വാരവന്തീയ॒ത്വമ് ॥ തസ്യാവാ॑ച ഏ॒വാവ॑പാ॒ദാദ॑ബിഭയുഃ । തസ്മാ॑ ഏ॒താനി॑ സ॒പ്ത ച॑തുരുത്ത॒രാണി॒ ഛന്ദാ॒ഗ്॒സ്യുപാ॑ദധുഃ । തേഷാ॒മതി॒ ത്രീണ്യ॑രിച്യന്ത । ന ത്രീണ്യുദ॑ഭവന്ന് ॥ 58 ॥

സ ബൃ॑ഹ॒തീമേ॒വാ-സ്പൃ॑ശത് । ദ്വാഭ്യാ॑മ॒ക്ഷരാ᳚ഭ്യാമ് । അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാഭ്യാ॑മേ॒വ ॥ തദാ॑ഹുഃ । ക॒ത॒മാ സാ ദേ॒വാക്ഷ॑രാ ബൃഹ॒തീ । യസ്യാ॒-ന്ത-ത്പ്ര॒ത്യതി॑ഷ്ഠത് । ദ്വാദ॑ശ പൌര്ണമാ॒സ്യഃ॑ । ദ്വാദ॒ശാഷ്ട॑കാഃ । ദ്വാദ॑ശാമാവാ॒സ്യാഃ᳚ । ഏ॒ഷാ വാവ സാ ദേ॒വാക്ഷ॑രാ ബൃഹ॒തീ ॥ 59 ॥

യസ്യാ॒-ന്ത-ത്പ്ര॒ത്യതി॑ഷ്ഠ॒ദിതി॑ ॥ യാനി॑ ച॒ ഛന്ദാഗ്॑-സ്യ॒ത്യരി॑ച്യന്ത । യാനി॑ ച॒ നോദഭ॑വന്ന് । താനി॒ നിര്വീ᳚ര്യാണി ഹീ॒നാന്യ॑മന്യന്ത । സാ ഽബ്ര॑വീ-ദ്ബൃഹ॒തീ । മാമേ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । മാമുപ॒ സഗ്ഗ് ശ്ര॑യ॒തേതി॑ । ച॒തുര്ഭി॑ര॒ക്ഷരൈ॑-രനു॒ഷ്ടുഗ്-ബൃ॑ഹ॒തീ-ന്നോദ॑ഭവത് । ച॒തുര്ഭി॑ര॒ക്ഷരൈഃ᳚ പ॒ങ്ക്തി-ര്ബൃ॑ഹ॒തീ-മത്യ॑രിച്യത । തസ്യാ॑മേ॒താനി॑ ച॒ത്വാര്യ॒ക്ഷരാ᳚ണ്യ-പ॒ച്ഛിദ്യാ॑-ദധാത് ॥ 60 ॥

തേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഏ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । ബൃ॒ഹ॒തീമുപ॒ സമ॑ശ്രയതാമ് ॥ അ॒ഷ്ടാ॒ഭി-ര॒ക്ഷരൈ॑രു॒ഷ്ണിഗ്-ബൃ॑ഹ॒തീ-ന്നോദ॑ഭവത് । അ॒ഷ്ടാ॒ഭിര॒ക്ഷരൈ᳚സ്ത്രി॒ഷ്ടുഗ്-ബൃ॑ഹ॒തീ-മത്യ॑രിച്യത । തസ്യാ॑മേ॒താ-ന്യ॒ഷ്ടാവ॒ക്ഷരാ᳚ണ്യ-പ॒ച്ഛിദ്യാ॑ദധാത് । തേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഏ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । ബൃ॒ഹ॒തീമുപ॒ സമ॑ശ്രയതാമ് । ദ്വാ॒ദ॒ശഭി॑-ര॒ക്ഷരൈ᳚-ര്ഗായ॒ത്രീ-ബൃ॑ഹ॒തീ-ന്നോദ॑ഭവത് । ദ്വാ॒ദ॒ശഭി॑-ര॒ക്ഷരൈ॒-ര്ജഗ॑തീ-ബൃഹ॒തീ-മത്യ॑രിച്യത । തസ്യാ॑മേ॒താനി॒ ദ്വാദ॑ശാ॒ക്ഷരാ᳚ണ്യ-പ॒ച്ഛിദ്യാ॑ദധാത് ॥ 61 ॥

തേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഏ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । ബൃ॒ഹ॒തീമുപ॒ സമ॑ശ്രയതാമ് ॥ സോ᳚-ഽബ്രവീത്-പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഛന്ദാഗ്ം॑സി॒ രഥോ॑ മേ ഭവത । യു॒ഷ്മാഭി॑-ര॒ഹമേ॒ത-മദ്ധ്വാ॑ന॒മനു॒ സഞ്ച॑രാ॒ണീതി॑ । തസ്യ॑ ഗായ॒ത്രീ ച॒ ജഗ॑തീ ച പ॒ക്ഷാവ॑ഭവതാമ് । ഉ॒ഷ്ണിക്ച॑ ത്രി॒ഷ്ടുപ്ച॒ പ്രഷ്ട്യൌ᳚ । അ॒നു॒ഷ്ടുപ്ച॑ പ॒ങ്ക്തിശ്ച॒ ധുര്യൌ᳚ । ബൃ॒ഹ॒ത്യേ॑വോദ്ധിര॑ഭവത് । സ ഏ॒ത-ഞ്ഛ॑ന്ദോര॒ഥമാ॒സ്ഥായ॑ । ഏ॒തമദ്ധ്വാ॑ന॒മനു॒ സമ॑ചരത് । ഏ॒തഗ്ം ഹ॒ വൈ ഛ॑ന്ദോര॒ഥമാ॒സ്ഥായ॑ । ഏ॒തമദ്ധ്വാ॑ന॒മനു॒ സഞ്ച॑രതി । യേനൈ॒ഷ ഏ॒ത-ഥ്സ॒ചംര॑തി । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്-ഥ്സോമേ॑ന॒ യജ॑തേ । യ ഉ॑ചൈനമേ॒വം-വേഁദ॑ ॥ 62 ॥

(അ॒ഭ॒വ॒ന് - വാവ സാ ദേ॒വാക്ഷ॑രാ ബൃഹ॒ - ത്യ॑ദധാ॒-ദ്- ദ്വാദ॑ശാ॒ക്ഷരാ᳚ണ്യപ॒ച്ഛിദ്യാ॑ദധാ - ദാ॒സ്ഥായ॒ ഷട്ച॑) (അ. 12)

(അ॒ഗ്നേഃ കൃത്തി॑കാ॒ - യ-ത്പുണ്യം॑ - ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തു--ര് ബ്ര॑ഹ്മവാ॒ദിനഃ॒ ക - ത്യൃ॒തമേ॒വ - ദേ॒വാ വാ - ആയു॑ഷഃ പ്രാ॒ണ - മിന്ദ്രോ॑ ദധീ॒ചോ -ദേ॑വാസു॒രാ-സ്സ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ - സ സ॑മു॒ദ്രോ - യേ വൈ ച॒ത്വാര॒ - സ്തസ്യാവാ॑ചോ॒ ദ്വാദ॑ശ)

(അ॒ഗ്നേഃ കൃത്തി॑കാ - ദേവഗൃ॒ഹാ - ഋ॒തമേ॒വ - വൈ᳚ശ്വദേ॒വേന॒ - തേ തദ॑ന്ത॒ - ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേന॒ - തേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഏ॒വ ദ്വിഷ॑ഷ്ടിഃ)

(അ॒ഗ്നേഃ കൃത്തി॑കാ॒ - യ ഉ ॑ചൈനമേ॒വം-വേഁദ॑)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ പഞ്ചമഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ।

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ

a॒gneḥ kṛtti̭kāḥ | śu॒kra-mpa॒rastā॒-jjyoti̭-ra॒vastā᳚t || pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī | āpaḥ̭ pa॒rastā॒doṣa̭dhayo॒ 'vastā᳚t || soma̭syenva॒kā vita̭tāni | pa॒rastā॒dvaya̭nto॒ 'vastā᳚t || ru॒drasya̭ bā॒hū | mṛ॒ga॒yavaḥ̭ pa॒rastā᳚dvikṣā॒ro̭-'vastā᳚t || adi̭tyai॒ puna̭rvasū | vātaḥ̭ pa॒rastā̭dā॒rdra-ma॒vastā᳚t || 1 ||

bṛha॒spate᳚sti॒ṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ pa॒rastā॒-dyaja̭mānā a॒vastā᳚t || sa॒rpāṇā̭-māśre॒ṣāḥ | a॒bhyā॒gaccha̭ntaḥ pa॒rastā̭dabhyā॒nṛtya̭nto॒-'vastā᳚t || pi॒tṛ॒ṇā-mma॒ghāḥ | ru॒dantaḥ̭ pa॒rastā̭dapabhra॒gṃ॒śo̭-'vastā᳚t || a॒rya॒mṇaḥ pūrve॒ phalgṷnī | jā॒yā pa॒rastā̭dṛṣa॒bho̭-'vastā᳚t || bhaga॒syotta̭re | va॒ha॒tavaḥ̭ pa॒rastā॒dvaha̭mānā a॒vastā᳚t || 2 ||

de॒vasya̭ savi॒tur-hastaḥ̭ | pra॒sa॒vaḥ pa॒rastā᳚-thsa॒nira॒vastā᳚t || indra̭sya ci॒trā | ṛ॒ta-mpa॒rastā᳚-thsa॒tya-ma॒vastā᳚t || vā॒yo-rniṣṭyā᳚ vra॒tatiḥ̭ | pa॒rastā॒-dasi̭ddhi-ra॒vastā᳚t || i॒ndrā॒gni॒yo-rviśā̭khe | yu॒gāni̭ pa॒rastā᳚t-kṛ॒ṣamā̭ṇā a॒vastā᳚t || mi॒trasyā̭-nūrā॒dhāḥ | a॒bhyā॒roha̭t-pa॒rastā̭-da॒bhyārṷ̄ḍha-ma॒vastā᳚t || 3 ||

indra̭sya rohi॒ṇī | śṛ॒ṇat-pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇa-da॒vastā᳚t || nir-ṛ̭tyai-mūla॒varha̭ṇī | pra॒ti॒bha॒ñjantaḥ̭ pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇanto॒-'vastā᳚t || a॒pā-mpūrvā̭ aṣā॒ḍhāḥ | varcaḥ̭ pa॒rastā॒-thsami̭ti-ra॒vastā᳚t || viśvḙṣā-nde॒vānā॒-mutta̭rāḥ | a॒bhi॒jaya̭t-pa॒rastā̭-da॒bhiji̭ta-ma॒vastā᳚t || vi॒ṣṇo᳚-śśro॒ṇā pṛ॒cchamā̭nāḥ | pa॒rastā॒t-panthā̭ a॒vastā᳚t || 4 ||

vasṷ̄nā॒g॒ śravi̭ṣṭhāḥ | bhū॒ta-mpa॒rastā॒-dbhūti̭ra॒vastā᳚t || indra̭sya-śa॒tabhi̭ṣak | vi॒śvavya̭cāḥ pa॒rastā᳚-dvi॒śvakṣi̭ti-ra॒vastā᳚t || a॒jasyaika̭padaḥ॒ pūrve᳚ proṣṭhapa॒dāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-mpa॒rastā᳚-dvaiśvāvasa॒va-ma॒vastā᳚t || ahe᳚rbu॒dhniya॒-syotta̭re | a॒bhi॒ṣi॒ñcantaḥ̭ pa॒rastā̭-dabhiṣu॒ṇvanto॒-'vastā᳚t || pū॒ṣṇo re॒vatī᳚ | gāvaḥ̭ pa॒rastā᳚-dva॒thsā a॒vastā᳚t || a॒śvino̭raśva॒yujau᳚ | grāmaḥ̭ pa॒rastā॒thsenā॒ 'vastā᳚t || ya॒masyā̭pa॒bhara̭ṇīḥ | a॒pa॒karṣa̭ntaḥ pa॒rastā̭-dapa॒vaha̭nto॒-'vastā᳚t || pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒dunma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām ||, yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m || || 5 ||

(ā॒rdrama॒vastā॒-d- vaha̭mānā a॒vastā̭ - da॒bhyārṷ̄ḍhama॒vastā॒t - panthā̭ a॒vastā᳚-d- va॒thsā a॒vastā॒-tpañca̭ ca) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ

ya-tpuṇya॒-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyu॒ṣam | ya॒dā vai sūrya̭ u॒deti̭ | atha॒ nakṣa̭tra॒-nnaiti̭ | yāva̭ti॒ tatra॒ sūryo॒ gacche᳚t | yatra̭ jagha॒nya̭-mpaśye᳚t | tāva̭ti kurvīta ya-tkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute | e॒vagṃ ha॒ vai ya॒jñeṣṷ-ñca śa॒tadyṷmna-ñca mā॒thsyo ni̭ravasāya॒yā-ñca̭kāra || 6 ||

yo vai na̭kṣa॒triya̭-mpra॒jāpa̭tiṃ॒-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ | hasta̭ e॒vāsya॒ hastaḥ̭ | ci॒trā śiraḥ̭ | niṣṭyā॒ hṛda̭yam | ū॒rū viśā̭khe | pra॒ti॒ṣṭhā 'nṷ̄rā॒dhāḥ | e॒ṣa vai na̭kṣa॒triyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ || 7 ||

a॒smiggścā॒-muṣmigg̭śca || yā-ṅkā॒mayḙta duhi॒tara̭-mpri॒yā syā॒diti̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | pri॒yaiva bha̭vati | neva॒ tu puna॒rāga̭cchati || a॒bhi॒jinnāma॒ nakṣa̭tram | u॒pari̭ṣṭā-daṣā॒ḍhānā᳚m | a॒vastā᳚cchro॒ṇāyai᳚ | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vāstasmi॒-nnakṣa̭tre॒-'bhya̭jayann || 8 ||

yada॒bhyaja̭yann | tada̭bhi॒jito̭-'bhiji॒ttvam | ya-ṅkā॒mayḙtā-napaja॒yya-ñja̭ye॒diti̭ | tame॒tasmi॒-nnakṣa̭tre yātayet | a॒na॒pa॒ja॒yyame॒va ja̭yati | pā॒papa̭rājitamiva॒ tu || pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra॒-mupā̭tiṣṭhanta | te sa॒māva̭nta e॒vābha̭vann | te re॒vatī॒-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||

te re॒vatyā॒-mprābha̭vann | tasmā᳚-dre॒vatyā᳚-mpaśū॒nā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcā᳚rvā॒cīna॒gṃ॒ somā᳚t | praiva bha̭vanti || sa॒li॒laṃ-vā~ i॒dama̭nta॒rāsī᳚t | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntāraka॒tvam | yo vā i॒ha yaja̭te | a॒mugṃ salo॒ka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam || 10 ||

de॒va॒gṛ॒hā vai nakṣa̭trāṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | gṛ॒hyḙva bha̭vati || yāni॒ vā i॒māni̭ pṛthi॒vyāści॒trāṇi̭ | tāni॒ nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślī॒lanā̭magg-ści॒tre | nāva̭sye॒nna ya̭jeta | yathā̭ pāpā॒he kṷru॒te | tā॒dṛge॒va tat || de॒va॒na॒kṣa॒trāṇi॒ vā a॒nyāni̭ || 11 ||

ya॒ma॒na॒kṣa॒trāṇya॒nyāni̭ | kṛtti̭kāḥ pratha॒mam | viśā̭khe utta॒mam | tāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | a॒nū॒rā॒dhāḥ pra̭tha॒mam | a॒pa॒bhara̭ṇī-rutta॒mam | tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ | yāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | tāni॒ dakṣi̭ṇena॒ pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || 12 ||

tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarā॒thsmeti̭ | tada̭nūrā॒dhāḥ | jye॒ṣṭhamḙṣā-mavadhi॒ṣmeti̭ | tajjye᳚ṣṭha॒ghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣā॒meti̭ | ta-nmṷ̄la॒varha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣā॒ḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||

tacchro॒ṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yaccha॒ta-mabhi̭ṣajyann | taccha॒tabhi̭ṣak | pro॒ṣṭha॒pa॒deṣūda̭yacchanta | re॒vatyā̭maravanta | a॒śva॒yujo̭rayuñjata | a॒pa॒bhara̭ṇī॒ṣva pā̭vahann | tāni॒ vā e॒tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || yānye॒va dḙvanakṣa॒trāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute || 14 ||

(ca॒kā॒ - rai॒vaṃ-ve~do॒bhayo̭ renaṃ-lo~॒kayo᳚rvidu - rajayan - re॒vatī॒mupā̭tiṣṭhanta - nakṣatra॒tva - ma॒nyāni॒ - yāni̭ yamanakṣa॒trā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣa॒trāṇi॒ trīṇi̭ ca) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ

de॒vasya̭ savi॒tuḥ prā॒taḥ pra̭sa॒vaḥ prā॒ṇaḥ | varṷṇasya sā॒yamā̭sa॒vo̭-'pā॒naḥ || ya-tpra̭tī॒cīna̭-mprāta॒stanā᳚t | prā॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt | tato̭ de॒vā a̭gniṣṭo॒ma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || mi॒trasya̭ saṅga॒vaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ |

tasmā॒ttarhi̭ pa॒śavaḥ̭ sa॒māya̭nti || ya-tpra̭tī॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt || 15 ||

prā॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | tato̭ de॒vā u॒kthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || bṛha॒spate᳚-rma॒ddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tī॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | prā॒cīna̭-maparā॒hṇāt | tato̭ de॒vā-ṣṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || 16 ||

bhaga̭syāparā॒hṇaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā̭daparā॒hṇe kṷmā॒ryo̭ bhaga̭mi॒cchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tī॒cīna̭maparā॒hṇāt | prā॒cīnagṃ̭ sā॒yāt | tato̭ de॒vā a̭tirā॒tra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || varṷṇasya sā॒yam | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||

brā॒hma॒ṇo vā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śo nakṣa̭trāṇām | sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | yacca̭ pa॒rastā॒nnakṣa̭trāṇāṃ॒-ya~ccā॒vastā᳚t | tānyekā̭daśa | brā॒hma॒ṇo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | ā॒gne॒yī rātriḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ā॒di॒tyo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || 18 ||

(sa॒ṅga॒vāth - ṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata॒ tattadātta̭vīrya-nnirmā॒go - va̭de-d- bhavati samā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇya॒ṣṭau ca̭) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kati॒ pātrā̭ṇi ya॒jñaṃ-va~̭ha॒ntīti̭ | trayo̭da॒śeti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kastāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | pra॒jāpa̭ti॒riti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kuta॒stāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | ā॒tmana॒ iti̭ | prā॒ṇā॒pā॒nābhyā̭-me॒vopāg̭-śvantaryā॒mau nira̭mimīta || 19 ||

vyā॒nādṷpāgṃśu॒ sava̭nam | vā॒ca ai᳚ndravāya॒vam | da॒kṣa॒kra॒tubhyā᳚-mmaitrāvaru॒ṇam | śrotrā̭dāśvi॒nam | cakṣṷṣa-śśu॒krā ma॒nthinau᳚ | ā॒tmana̭ āgraya॒ṇam | aṅge᳚bhya u॒kthya᳚m | āyṷṣo dhru॒vam | pra॒ti॒ṣṭhāyā̭ ṛtupā॒tre || ya॒jñaṃ-vā~va ta-mpra॒jāpa̭ti॒-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to॒ nāddhri̭yata॒ sama̭vlīyata | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rapivā॒pāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa ya॒jñamapya̭vapat | yada̭pivā॒pā bhava̭nti | ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ asaṃ̭vla~yāya || 20 ||

(u॒pā॒g॒śva॒nta॒ryā॒mau nira̭mimītā- mimīta॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)

ṛ॒tame॒va pa̭rame॒ṣṭhi | ṛ॒ta-nnātyḙti॒ ki-ñca॒na | ṛ॒te sa̭mu॒dra āhi̭taḥ | ṛ॒te bhūmi̭ri॒yagg śri॒tā | a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye || 21 ||

tapa̭sā॒-'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgha॒rmaḥ pa॒ryava̭rtayat | antā᳚-npṛthi॒vyā di॒vaḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha || 22 ||

indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye || 23 ||

tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || yo a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyāstva॒ci | ni॒va॒rtaya॒tyoṣa̭dhīḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha | indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ || 24 ||

śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dva॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||

eka॒-mmāsa॒-muda̭sṛjat | pa॒ra॒me॒ṣṭhī pra॒jābhyaḥ̭ | tenā᳚bhyo॒ maha॒ āva̭hat | a॒mṛta॒-mmartyā᳚bhyaḥ | pra॒jāmanu॒ prajā̭yase | tadṷ te martyā॒mṛta᳚m | yena॒ māsā̭ ardhamā॒sāḥ | ṛ॒tavaḥ̭ parivathsa॒rāḥ | yena॒ te te᳚ prajāpate | ī॒jā॒nasya॒ nyava̭rtayann || 26 ||

tenā॒hama॒sya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jī॒vase᳚ || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||

(pari̭vartaye - sa॒hā - bhiva̭rtaya - u॒ṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ॒ - nyava̭rtaya॒n - nupa̭vartaye ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)

de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo॒ nāpa̭śyann | te keśā॒nagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papa॒kṣau | tata॒ste-'vā᳚ñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||

atho॒ parai॒va bha̭vati | atha̭ de॒vā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapa॒kṣāvagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atha॒ keśāṋ | tata॒stḙ-'bhavann | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | atho̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 29 ||

athai॒ta-nmanṷ-rva॒ptre mi̭thu॒na-ma̭paśyat | sa śmaśrū॒ṇyagrḙ-'vapata | atho̭papa॒kṣau | atha॒ keśāṋ | tato॒ vai sa prājā̭yata pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsa॒re vyāya̭cchanta | tā-nde॒vāścā̭tu-rmā॒syaire॒vābhi prāyṷñjata || 30 ||

vai॒śva॒de॒vena̭ ca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñja॒tendra̭rājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-śca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ varṷṇarājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | sā॒ka॒me॒dhaiśca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ soma̭rājānaḥ | tāñchī॒ra॒.ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā ''sī᳚t | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||

ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg-ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyai॒va mā॒so vṛ॒ktvā | śī॒r॒ṣanni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā | vṛ॒ṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣu॒dhā 'sya॒ bhrātṛ̭vyaḥ॒ parā̭ bhavati || lo॒hi॒tā॒ya॒sena॒ niva̭rtayate | yadvā i॒māma॒gnir-ṛ॒tāvāga̭te niva॒rtaya̭ti | e॒tade॒vaināgṃ̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayati | sā tata॒-śśva-śśvo॒ bhūya̭sī॒ bhava̭ntyeti || 32 ||

prajā̭yate | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā~llo̭hitāya॒sena̭ niva॒rtaya̭te | e॒tade॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayate | sa tata॒-śśva-śśvo॒ bhūyā॒n-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || tre॒ṇyā śa̭la॒lyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi॒ vai de॒vānā̭mṛ॒ddhāni̭ | trīṇi॒ chandāgṃ̭si | trīṇi॒ sava̭nāni | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 33 ||

ṛ॒ddhyāme॒va ta-dvī॒rya̭ e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā॒-jyā᳚tmano॒ nāva॒dyet | de॒vebhya॒ āvṛ̭ścyeta | ca॒tṛ॒ṣu ca̭tṛṣu॒ māsḙṣu॒ niva̭rtayeta | pa॒rokṣa̭me॒va ta-dde॒vebhya̭ ā॒tmano-'va̭dya॒tyanā᳚ vraskāya || de॒vānāṃ॒-vā~ e॒ṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayā॒jī | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | de॒vatā̭ e॒vāpyḙti | nāsya̭ ru॒draḥ pra॒jā-mpa॒śū-na॒bhima̭nyate || 34 ||

(e॒tye॒- tya॒ - yu॒ñja॒tā - sṷrā - eti - lo॒kā - ma̭nyate) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ

āyṷṣaḥ prā॒ṇagṃ santa̭nu | prā॒ṇāda̭pā॒nagṃ santa̭nu | a॒pā॒nā-dvyā॒nagṃ santa̭nu | vyā॒nāccakṣu॒-ssanta̭nu | cakṣṷṣa॒-śśrotra॒gṃ॒ santa̭nu | śrotrā॒-nmana॒-ssanta̭nu | mana̭so॒ vāca॒gṃ॒ santa̭nu | vā॒ca ā॒tmāna॒gṃ॒ santa̭nu | ā॒tmanaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ santa̭nu | pṛ॒thi॒vyā a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu | a॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒gṃ॒ santa̭nu |diva॒-ssuva॒-ssanta̭nu || 35 ||

(a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu॒ dve ca̭) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ

indro̭ dadhī॒co a॒sthabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒ tīrnava̭ || i॒cchannaśva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharya॒ṇāva̭ti || atrā ha ॒gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷrapī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he || indra॒midgā॒thino̭ bṛ॒hat || 36 ||

indra̭ma॒rkebhi̭ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || indra॒ iddharyo॒-ssacā᳚ | sammi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ || indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat || indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||

u॒gra u॒grābhi̭rū॒tibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || indra॒-ssadāma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒-ssa balḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ || gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu-ru॒gro astṛ̭taḥ || 38 ||

(bṛ॒ha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa pra॒jāpa̭ti॒rindra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna॒masṷrā॒ balī̭yāgṃ so-'hana॒nniti̭ | pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna-nde॒vā a̭hana॒nniti̭ | te de॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-mupasa॒metyo̭cuḥ | nārā॒jaka̭sya yu॒ddhama̭sti | indra॒manvi̭cchā॒meti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchann || 39 ||

taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒rnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tasmā̭ e॒tamā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ndīkṣa॒ṇīya॒-nnira̭vapann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~॒jānta॒ upā̭nayann || 40 ||

te tada̭-ntame॒va kṛ॒tvoda̭dravann || te prā̭ya॒ṇīya̭ma॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāñchaṃ॒yva~̭nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann || ta ā̭ti॒thyama॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāniḍā᳚nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann | tasmā̭ de॒tā e॒tada̭ntā॒ iṣṭa̭ya॒-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||

e॒vagṃ hi de॒vā akṷrvata | iti̭ de॒vā a̭kurvata | ityu॒ vai ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ kurvate || te de॒vā ṷ̄cuḥ | yadvā i॒damu॒ccai-rya॒jñena॒ carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pā॒pmā-'nṷvindanti | u॒pā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sadā̭ carāma | tathā॒ no-'sṷrāḥ pā॒pmā nānṷvethsya॒ntīti̭ | ta ṷpā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sada̭-matanvata | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ || 42 ||

sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ | ti॒sraḥ parā̭cī॒-rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuha॒vāñca̭kruḥ | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tagṃ ha॒ vāva tacca̭turdhāvihi॒ta-mpā॒pmāna̭-nde॒vā apa̭jaghnire || tatho̭ e॒vaitadḙvaṃ॒-vi~dyaja̭mānaḥ | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ | sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ || 43 ||

ti॒sraḥ parā̭cī॒rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuhoti | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tame॒va tacca̭turdhā-vihi॒ta-mpā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'pa̭hate || tḙ-'bhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumā-'la̭bhanta | ahna̭ e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ prāca̭rann | rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire || 44 ||

tasmā̭dabhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumāla̭bheta | ahna̭ e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ praca̭ret | rātri̭yā e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate || sa e॒ṣa ṷpavasa॒thīye 'ha̭n-dvideva॒tyaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | dva॒yaṃ-vā~ a॒smin ~lo॒ke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca mā॒gṃ॒sa-ñca̭ | asthi̭ cai॒va tena̭ mā॒gṃ॒sa-ñca॒ yaja̭māna॒-ssagg skṷrute || tā vā e॒tāḥ pañca̭ de॒vatāḥ᳚ | a॒gnīṣomā̭-va॒gni-rmi॒trāvarṷṇau || 45 ||

pa॒ñca॒pa॒ñcī vai yaja̭mānaḥ | tvammā॒gṃ॒ sagg snāvāsthi̭ ma॒jjā | e॒tame॒va tatpa̭ñcadhā vihi॒tamā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati | bhe॒ṣa॒jatā̭yai nirvaruṇa॒tvāya̭ || tagṃ sa॒ptabhi॒-śchando̭bhiḥ prā॒tara̭hvayann | tasmā᳚thsa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandāgṃ̭si prātaranuvā॒ke-'nū᳚cyante || tame॒tayo̭-pasa॒metyo-pā̭sīdann | upā᳚smai gāyatā nara॒ iti̭ | tasmā̭ de॒tayā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ || 46 ||

(ai॒ccha॒n - na॒na॒ya॒gg॒ - sti॒ṣṭha॒nte॒ - 'nūcyā॒ - nūcya̭ sru॒veṇā̭ghā॒ramā॒ghārya॒ - rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmānaṃ̭ mṛ॒tyumapa̭jaghnire - mi॒trāvarṷṇau॒ - +nava̭ ca ) (a. 9)

(de॒vā yaja̭māno de॒vā de॒vā yaja̭māno॒ yaja̭māno-'labhanta॒ prāca̭ra~llabheta॒ praca̭re॒dāla̭bha॒ntāla̭bheta mṛ॒tyumapa̭jaghnire॒ bhrātṛ̭vyān)

anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)

sa sa̭mu॒dra ṷttara॒taḥ prājva̭la-dbhūmya॒ntena̭ | e॒ṣa vāva sa sa̭mu॒draḥ | yaccātvā̭laḥ | e॒ṣa ṷ ve॒va sa bhū᳚mya॒ntaḥ | yadve᳚dya॒ntaḥ | tade॒tat-tri̭śa॒la-ntri̭pūru॒ṣam | tasmā॒t-ta-ntri̭vita॒sta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~da॒syā addhya॒jana̭yann | tasmā̭dādi॒tyaḥ || 47 ||

atha॒ ya-thsṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta॒ āsī᳚t | sā-'sya̭ kauśi॒katā᳚ || ta-ntri॒vṛtā॒-'bhi prāstṷvata | ta-ntri॒vṛtā ''da̭data | ta-ntri॒vṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ || ta-mpa̭ñcada॒śenā॒bhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcada॒śenāda̭data | ta-mpa̭ñcada॒śenāha̭rann | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ || 48 ||

tagṃ sa̭ptada॒śenā॒bhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptada॒śenāda̭data | tagṃ sa̭ptada॒śenāha̭rann | yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | tasya̭ saptada॒śena̭ hri॒yamā̭ṇasya॒ tejo॒ haro̭-'patat | tamḙkavi॒gṃ॒ śenā॒bhi prāstṷvata | tamḙkavi॒gṃ॒śenāda̭data | tamḙkavi॒gṃ॒śenāha̭rann | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ || te yat-tri॒vṛtā᳚ stu॒vate᳚ || 49 ||

tri॒vṛtai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | ta-ntri॒vṛtai॒va ha̭ranti | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnirvai tri॒vṛt | yāva॒dvā a॒gnerdaha̭to dhū॒ma u॒detyānu॒vyeti̭ | tāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || atha॒ yatpa̭ñcada॒śena̭ stu॒vate᳚ | pa॒ñca॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date || 50 ||

ta-mpa̭ñcada॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ | ca॒ndramā॒ vai pa̭ñcada॒śaḥ | e॒ṣa hi pa̭ñcada॒śyāma̭pakṣī॒yate᳚ | pa॒ñca॒daśyā-mā̭pū॒ryate᳚ | ca॒ndrama̭sa e॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yathsa̭ptada॒śena̭ stu॒vate᳚ | sa॒pta॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | tagṃ sa̭ptada॒śenai॒va ha̭ranti || 51 ||

yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | pra॒jāpa̭ti॒rvai sa̭ptada॒śaḥ | pra॒jāpa̭tere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yadḙkavi॒gṃ॒śena̭ stu॒vate᳚ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date | tamḙkavi॒gṃ॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ | a॒sau vā ā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | ā॒di॒tyasyai॒vaina॒-ntat || 52 ||

mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || te ku॒śyau᳚ | vya̭ghnann | te a̭horā॒tre a̭bhavatām | aha̭re॒va su॒varṇā̭ 'bhavat | ra॒ja॒tā rātriḥ̭ | sa yadā̭di॒tya u॒deti̭ | e॒tāme॒va tathsu॒varṇā᳚-ṅku॒śīmanu॒ samḙti | atha॒ yada̭sta॒meti̭ | e॒tāme॒va ta-dra̭ja॒tā-ṅku॒śīmanu॒ saṃvi~̭śati || pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramudā᳚syat | sa pra̭da॒ro̭-'bhavat | tasmā᳚-tprada॒rādṷda॒ka-nnācā̭met || 53 ||

(ā॒di॒tyaḥ - pa̭ñcada॒śasya॒ mātrā᳚ - stu॒vatḙ - pañcada॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date - saptada॒śenai॒va ha̭ran - tyādi॒tyasyai॒vaina॒nta-d॒ vi̭śati ca॒tvāri̭ ca) (a. 10)

anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)

ye vai ca॒tvāra॒-sstomāḥ᳚ | kṛ॒ta-ntat | atha॒ ye pañca̭ | kali॒-ssaḥ | tasmā॒ccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭoma॒tvam || tadā̭huḥ | ka॒ta॒māni॒ tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomā॒ iti̭ | tri॒vṛt-pa̭ñcada॒śa-ssa̭ptada॒śa ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || 54 ||

e॒tāni॒ vāva tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomāḥ᳚ || so᳚-'bravīt | sa॒pta॒da॒śena̭ hri॒yamā̭ṇo॒ vya̭leśiṣi | bhi॒ṣajya̭ta॒ meti̭ | tama॒śvinaṷ dhā॒nābhi̭-rabhiṣajyatām | pū॒ṣā ka̭ra॒mbheṇa̭ | bhāra̭tī parivā॒peṇa̭ | mi॒trāvarṷṇau paya॒sya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||

yada॒śvibhyā᳚-ndhā॒nāḥ | pū॒ṣṇaḥ ka̭ra॒mbhaḥ | bhāra̭tyai parivā॒paḥ | mi॒trāvarṷṇayoḥ paya॒syā-'tha̭ | kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒-rabhi̭ṣajya॒gg॒-stasmā॒diti̭ || taṃ-va~sa̭vo॒-'ṣṭāka̭pālena prātassava॒nḙ-'bhiṣajyann | ru॒drā ekā̭daśakapālena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne | viśvḙ de॒vā dvāda̭śakapālena tṛtīyasava॒ne || 56 ||

sa yada॒ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒ne ku॒ryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya sava॒ne | vilo̭ma॒ ta-dya॒jñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāne॒va prā̭tassava॒ne kṷryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya sava॒ne | ya॒jñasya̭ saloma॒tvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassava॒nam | ru॒drāṇā॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam | viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ntṛtīyasava॒nam | atha॒ kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒rabhi̭ṣajya॒gg॒ stasmā॒diti̭ || 57 ||

(e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-ā̭hu-stṛtīyasava॒ne-prā̭tassava॒na-mpañca̭ ca) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)

tasyāvā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | tame॒teṣṷ sa॒ptasu॒ chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭ya॒ntīya̭sya śrāyantīya॒tvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam || tasyāvā̭ca e॒vāva̭pā॒dāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ e॒tāni̭ sa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandā॒g॒syupā̭dadhuḥ | teṣā॒mati॒ trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||

sa bṛ̭ha॒tīme॒vā-spṛ̭śat | dvābhyā̭ma॒kṣarā᳚bhyām | a॒ho॒rā॒trābhyā̭me॒va || tadā̭huḥ | ka॒ta॒mā sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī | yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamā॒syaḥ̭ | dvāda॒śāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvā॒syāḥ᳚ | e॒ṣā vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī || 59 ||

yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭha॒diti̭ || yāni̭ ca॒ chandāg̭-sya॒tyari̭cyanta | yāni̭ ca॒ nodabha̭vann | tāni॒ nirvī᳚ryāṇi hī॒nānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛha॒tī | māme॒va bhū॒tvā | māmupa॒ sagg śra̭ya॒teti̭ | ca॒turbhi̭ra॒kṣarai̭-ranu॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | ca॒turbhi̭ra॒kṣaraiḥ᳚ pa॒ṅkti-rbṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni̭ ca॒tvārya॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭-dadhāt || 60 ||

te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || a॒ṣṭā॒bhi-ra॒kṣarai̭ru॒ṣṇig-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | a॒ṣṭā॒bhira॒kṣarai᳚stri॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tā-nya॒ṣṭāva॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt | te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai᳚-rgāya॒trī-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai॒-rjaga̭tī-bṛha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni॒ dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt || 61 ||

te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || so᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si॒ ratho̭ me bhavata | yu॒ṣmābhi̭-ra॒hame॒ta-maddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rā॒ṇīti̭ | tasya̭ gāya॒trī ca॒ jaga̭tī ca pa॒kṣāva̭bhavatām | u॒ṣṇikca̭ tri॒ṣṭupca॒ praṣṭyau᳚ | a॒nu॒ṣṭupca̭ pa॒ṅktiśca॒ dhuryau᳚ | bṛ॒ha॒tyḙvoddhira̭bhavat | sa e॒ta-ñcha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sama̭carat | e॒tagṃ ha॒ vai cha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rati | yenai॒ṣa e॒ta-thsa॒caṃra̭ti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsomḙna॒ yaja̭te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||

(a॒bha॒va॒n - vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒ - tya̭dadhā॒-d- dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇyapa॒cchidyā̭dadhā - dā॒sthāya॒ ṣaṭca̭) (a. 12)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya-tpuṇyaṃ̭ - de॒vasya̭ savi॒tu--r bra̭hmavā॒dinaḥ॒ ka - tyṛ॒tame॒va - de॒vā vā - āyṷṣaḥ prā॒ṇa - mindro̭ dadhī॒co -dḙvāsu॒rā-ssa pra॒jāpa̭tiḥ॒ - sa sa̭mu॒dro - ye vai ca॒tvāra॒ - stasyāvā̭co॒ dvāda̭śa)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā - devagṛ॒hā - ṛ॒tame॒va - vai᳚śvade॒vena॒ - te tada̭nta॒ - ta-mpa̭ñcada॒śena॒ - te bṛ̭ha॒tī e॒va dviṣa̭ṣṭiḥ)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya u ̭cainame॒vaṃ-ve~da̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ |

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठकः - नक्षत्रेष्टिकाण्डम्

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - नक्षत्रेष्टकामन्त्राः, विकृतिरूपचयनगताः

अ॒ग्नेः कृत्ति॑काः । शु॒क्र-म्प॒रस्ता॒-ज्ज्योति॑-र॒वस्ता᳚त् ॥ प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी । आपः॑ प॒रस्ता॒दोष॑धयो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ सोम॑स्येन्व॒का वित॑तानि । प॒रस्ता॒द्वय॑न्तो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ रु॒द्रस्य॑ बा॒हू । मृ॒ग॒यवः॑ प॒रस्ता᳚द्विक्षा॒रो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अदि॑त्यै॒ पुन॑र्वसू । वातः॑ प॒रस्ता॑दा॒र्द्र-म॒वस्ता᳚त् ॥ 1 ॥

बृह॒स्पते᳚स्ति॒ष्यः॑ । जुह्व॑तः प॒रस्ता॒-द्यज॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ स॒र्पाणा॑-माश्रे॒षाः । अ॒भ्या॒गच्छ॑न्तः प॒रस्ता॑दभ्या॒नृत्य॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पि॒तृ॒णा-म्म॒घाः । रु॒दन्तः॑ प॒रस्ता॑दपभ्र॒ग्ं॒शो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒र्य॒म्णः पूर्वे॒ फल्गु॑नी । जा॒या प॒रस्ता॑दृष॒भो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ भग॒स्योत्त॑रे । व॒ह॒तवः॑ प॒रस्ता॒द्वह॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ 2 ॥

दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्-हस्तः॑ । प्र॒स॒वः प॒रस्ता᳚-थ्स॒निर॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य चि॒त्रा । ऋ॒त-म्प॒रस्ता᳚-थ्स॒त्य-म॒वस्ता᳚त् ॥ वा॒यो-र्निष्ट्या᳚ व्र॒ततिः॑ । प॒रस्ता॒-दसि॑द्धि-र॒वस्ता᳚त् ॥ इ॒न्द्रा॒ग्नि॒यो-र्विशा॑खे । यु॒गानि॑ प॒रस्ता᳚त्-कृ॒षमा॑णा अ॒वस्ता᳚त् ॥ मि॒त्रस्या॑-नूरा॒धाः । अ॒भ्या॒रोह॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भ्यारू॑ढ-म॒वस्ता᳚त् ॥ 3 ॥

इन्द्र॑स्य रोहि॒णी । शृ॒णत्-प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒ण-द॒वस्ता᳚त् ॥ निर्-ऋ॑त्यै-मूल॒वर्ह॑णी । प्र॒ति॒भ॒ञ्जन्तः॑ प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒णन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒पा-म्पूर्वा॑ अषा॒ढाः । वर्चः॑ प॒रस्ता॒-थ्समि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना॒-मुत्त॑राः । अ॒भि॒जय॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भिजि॑त-म॒वस्ता᳚त् ॥ वि॒ष्णो᳚-श्श्रो॒णा पृ॒च्छमा॑नाः । प॒रस्ता॒त्-पन्था॑ अ॒वस्ता᳚त् ॥ 4 ॥

वसू॑ना॒ग्॒ श्रवि॑ष्ठाः । भू॒त-म्प॒रस्ता॒-द्भूति॑र॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य-श॒तभि॑षक् । वि॒श्वव्य॑चाः प॒रस्ता᳚-द्वि॒श्वक्षि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒जस्यैक॑पदः॒ पूर्वे᳚ प्रोष्ठप॒दाः । वै॒श्वा॒न॒र-म्प॒रस्ता᳚-द्वैश्वावस॒व-म॒वस्ता᳚त् ॥ अहे᳚र्बु॒ध्निय॒-स्योत्त॑रे । अ॒भि॒षि॒ञ्चन्तः॑ प॒रस्ता॑-दभिषु॒ण्वन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒ष्णो रे॒वती᳚ । गावः॑ प॒रस्ता᳚-द्व॒थ्सा अ॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒श्विनो॑रश्व॒युजौ᳚ । ग्रामः॑ प॒रस्ता॒थ्सेना॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ य॒मस्या॑प॒भर॑णीः । अ॒प॒कर्ष॑न्तः प॒रस्ता॑-दप॒वह॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता॒दुन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्या᳚-न्दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्त उत्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥, यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु र्भाग॒धेय॒ममा॑वास्ये सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सानो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यि-न्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीर᳚म् ॥ ॥ 5 ॥

(आ॒र्द्रम॒वस्ता॒-द्- वह॑माना अ॒वस्ता॑ - द॒भ्यारू॑ढम॒वस्ता॒त् - पन्था॑ अ॒वस्ता᳚-द्- व॒थ्सा अ॒वस्ता॒-त्पञ्च॑ च) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - कर्मानुष्ठानार्हः नक्षत्ररूपः पुण्यकालः

य-त्पुण्य॒-न्नक्ष॑त्रम् । त-द्ब-ट्कु॑र्वीतोपव्यु॒षम् । य॒दा वै सूर्य॑ उ॒देति॑ । अथ॒ नक्ष॑त्र॒-न्नैति॑ । याव॑ति॒ तत्र॒ सूर्यो॒ गच्छे᳚त् । यत्र॑ जघ॒न्य॑-म्पश्ये᳚त् । ताव॑ति कुर्वीत य-त्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते । ए॒वग्ं ह॒ वै य॒ज्ञेषु॑-ञ्च श॒तद्यु॑म्न-ञ्च मा॒थ्स्यो नि॑रवसाय॒या-ञ्च॑कार ॥ 6 ॥

यो वै न॑क्ष॒त्रिय॑-म्प्र॒जाप॑तिं॒-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः । हस्त॑ ए॒वास्य॒ हस्तः॑ । चि॒त्रा शिरः॑ । निष्ट्या॒ हृद॑यम् । ऊ॒रू विशा॑खे । प्र॒ति॒ष्ठा ऽनू॑रा॒धाः । ए॒ष वै न॑क्ष॒त्रियः॑ प्र॒जाप॑तिः । य ए॒वं-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः ॥ 7 ॥

अ॒स्मिग्ग्श्चा॒-मुष्मिग्ग्॑श्च ॥ या-ङ्का॒मये॑त दुहि॒तर॑-म्प्रि॒या स्या॒दिति॑ । ता-न्निष्ट्या॑या-न्दद्यात् । प्रि॒यैव भ॑वति । नेव॒ तु पुन॒राग॑च्छति ॥ अ॒भि॒जिन्नाम॒ नक्ष॑त्रम् । उ॒परि॑ष्टा-दषा॒ढाना᳚म् । अ॒वस्ता᳚च्छ्रो॒णायै᳚ । दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते दे॒वास्तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे॒-ऽभ्य॑जयन्न् ॥ 8 ॥

यद॒भ्यज॑यन्न् । तद॑भि॒जितो॑-ऽभिजि॒त्त्वम् । य-ङ्का॒मये॑ता-नपज॒य्य-ञ्ज॑ये॒दिति॑ । तमे॒तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे यातयेत् । अ॒न॒प॒ज॒य्यमे॒व ज॑यति । पा॒पप॑राजितमिव॒ तु ॥ प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत । ते नक्ष॑त्र-न्नक्षत्र॒-मुपा॑तिष्ठन्त । ते स॒माव॑न्त ए॒वाभ॑वन्न् । ते रे॒वती॒-मुपा॑तिष्ठन्त ॥ 9 ॥

ते रे॒वत्या॒-म्प्राभ॑वन्न् । तस्मा᳚-द्रे॒वत्या᳚-म्पशू॒ना-ङ्कु॑र्वीत । य-त्किञ्चा᳚र्वा॒चीन॒ग्ं॒ सोमा᳚त् । प्रैव भ॑वन्ति ॥ स॒लि॒लं-वाँ इ॒दम॑न्त॒रासी᳚त् । यदत॑रन्न् । त-त्तार॑काणा-न्तारक॒त्वम् । यो वा इ॒ह यज॑ते । अ॒मुग्ं सलो॒क-न्न॑क्षते । तन्नक्ष॑त्राणा-न्नक्षत्र॒त्वम् ॥ 10 ॥

दे॒व॒गृ॒हा वै नक्ष॑त्राणि । य ए॒वं-वेँद॑ । गृ॒ह्ये॑व भ॑वति ॥ यानि॒ वा इ॒मानि॑ पृथि॒व्याश्चि॒त्राणि॑ । तानि॒ नक्ष॑त्राणि । तस्मा॑-दश्ली॒लना॑मग्ग्-श्चि॒त्रे । नाव॑स्ये॒न्न य॑जेत । यथा॑ पापा॒हे कु॑रु॒ते । ता॒दृगे॒व तत् ॥ दे॒व॒न॒क्ष॒त्राणि॒ वा अ॒न्यानि॑ ॥ 11 ॥

य॒म॒न॒क्ष॒त्राण्य॒न्यानि॑ । कृत्ति॑काः प्रथ॒मम् । विशा॑खे उत्त॒मम् । तानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । अ॒नू॒रा॒धाः प्र॑थ॒मम् । अ॒प॒भर॑णी-रुत्त॒मम् । तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ । यानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । तानि॒ दक्षि॑णेन॒ परि॑यन्ति । यानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ 12 ॥

तान्युत्त॑रेण ॥ अन्वे॑षामरा॒थ्स्मेति॑ । तद॑नूरा॒धाः । ज्ये॒ष्ठमे॑षा-मवधि॒ष्मेति॑ । तज्ज्ये᳚ष्ठ॒घ्नी । मूल॑मेषामवृक्षा॒मेति॑ । त-न्मू॑ल॒वर्ह॑णी । यन्नास॑हन्त । तद॑षा॒ढाः । यदश्लो॑णत् ॥ 13 ॥

तच्छ्रो॒णा । यदशृ॑णोत् । तच्छ्रवि॑ष्ठाः । यच्छ॒त-मभि॑षज्यन्न् । तच्छ॒तभि॑षक् । प्रो॒ष्ठ॒प॒देषूद॑यच्छन्त । रे॒वत्या॑मरवन्त । अ॒श्व॒युजो॑रयुञ्जत । अ॒प॒भर॑णी॒ष्व पा॑वहन्न् । तानि॒ वा ए॒तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ यान्ये॒व दे॑वनक्ष॒त्राणि॑ । तेषु॑ कुर्वीत यत्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते ॥ 14 ॥

(च॒का॒ - रै॒वं-वेँदो॒भयो॑ रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदु - रजयन् - रे॒वती॒मुपा॑तिष्ठन्त - नक्षत्र॒त्व - म॒न्यानि॒ - यानि॑ यमनक्ष॒त्रा - ण्यश्लो॑ण--द्यमनक्ष॒त्राणि॒ त्रीणि॑ च) (अ. 2)

अनुवाकं 3 - कर्मानुष्ठानार्हः दिवसभागरूपः हेयोपादेयकाल विभागः

दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प्रा॒तः प्र॑स॒वः प्रा॒णः । वरु॑णस्य सा॒यमा॑स॒वो॑-ऽपा॒नः ॥ य-त्प्र॑ती॒चीन॑-म्प्रात॒स्तना᳚त् । प्रा॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् । ततो॑ दे॒वा अ॑ग्निष्टो॒म-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ मि॒त्रस्य॑ सङ्ग॒वः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ ।

तस्मा॒त्तर्हि॑ प॒शवः॑ स॒माय॑न्ति ॥ य-त्प्र॑ती॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् ॥ 15 ॥

प्रा॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । ततो॑ दे॒वा उ॒क्थ्य॑-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ बृह॒स्पते᳚-र्म॒द्ध्यन्दि॑नः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ तेक्ष्णि॑ष्ठ-न्तपति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । प्रा॒चीन॑-मपरा॒ह्णात् । ततो॑ दे॒वा-ष्षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ 16 ॥

भग॑स्यापरा॒ह्णः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॑दपरा॒ह्णे कु॑मा॒र्यो॑ भग॑मि॒च्छमा॑ना-श्चरन्ति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑मपरा॒ह्णात् । प्रा॒चीनग्ं॑ सा॒यात् । ततो॑ दे॒वा अ॑तिरा॒त्र-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ वरु॑णस्य सा॒यम् । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ नानृ॑तं-वँदेत् ॥ 17 ॥

ब्रा॒ह्म॒णो वा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शो नक्ष॑त्राणाम् । स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । यच्च॑ प॒रस्ता॒न्नक्ष॑त्राणां॒-यँच्चा॒वस्ता᳚त् । तान्येका॑दश । ब्रा॒ह्म॒णो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । आ॒ग्ने॒यी रात्रिः॑ । ऐ॒न्द्रमहः॑ । तान्येका॑दश । आ॒दि॒त्यो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ 18 ॥

(स॒ङ्ग॒वाथ् - षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत॒ तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒गो - व॑दे-द्- भवति समा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राण्य॒ष्टौ च॑) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - सोमशेषभूता पात्रस्तुतिः.(आध्वरब्राह्मणशेषः)

ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । कति॒ पात्रा॑णि य॒ज्ञं-वँ॑ह॒न्तीति॑ । त्रयो॑द॒शेति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कस्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कुत॒स्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । आ॒त्मन॒ इति॑ । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॑-मे॒वोपाग्॑-श्वन्तर्या॒मौ निर॑मिमीत ॥ 19 ॥

व्या॒नादु॑पाग्ंशु॒ सव॑नम् । वा॒च ऐ᳚न्द्रवाय॒वम् । द॒क्ष॒क्र॒तुभ्या᳚-म्मैत्रावरु॒णम् । श्रोत्रा॑दाश्वि॒नम् । चक्षु॑ष-श्शु॒क्रा म॒न्थिनौ᳚ । आ॒त्मन॑ आग्रय॒णम् । अङ्गे᳚भ्य उ॒क्थ्य᳚म् । आयु॑षो ध्रु॒वम् । प्र॒ति॒ष्ठाया॑ ऋतुपा॒त्रे ॥ य॒ज्ञं-वाँव त-म्प्र॒जाप॑ति॒-र्निर॑मिमीत । स निर्मि॑तो॒ नाद्ध्रि॑यत॒ सम॑व्लीयत । स ए॒ता-न्प्र॒जाप॑ति-रपिवा॒पान॑-पश्यत् । तान्निर॑वपत् । तैर्वै स य॒ज्ञमप्य॑वपत् । यद॑पिवा॒पा भव॑न्ति । य॒ज्ञस्य॒ धृत्या॒ असं॑व्लँयाय ॥ 20 ॥

(उ॒पा॒ग्॒श्व॒न्त॒र्या॒मौ निर॑मिमीता- मिमीत॒ षट् च॑) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - चातुर्मास्यशेषा वपनमन्त्राः, (राजसूयब्राह्मणम्)

ऋ॒तमे॒व प॑रमे॒ष्ठि । ऋ॒त-न्नात्ये॑ति॒ कि-ञ्च॒न । ऋ॒ते स॑मु॒द्र आहि॑तः । ऋ॒ते भूमि॑रि॒यग्ग् श्रि॒ता । अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये ॥ 21 ॥

तप॑सा॒-ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ य-द्घ॒र्मः प॒र्यव॑र्तयत् । अन्ता᳚-न्पृथि॒व्या दि॒वः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह ॥ 22 ॥

इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये ॥ 23 ॥

तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ यो अ॒स्याः पृ॑थि॒व्यास्त्व॒चि । नि॒व॒र्तय॒त्योष॑धीः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह । इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ ॥ 24 ॥

शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 25 ॥

एक॒-म्मास॒-मुद॑सृजत् । प॒र॒मे॒ष्ठी प्र॒जाभ्यः॑ । तेना᳚भ्यो॒ मह॒ आव॑हत् । अ॒मृत॒-म्मर्त्या᳚भ्यः । प्र॒जामनु॒ प्रजा॑यसे । तदु॑ ते मर्त्या॒मृत᳚म् । येन॒ मासा॑ अर्धमा॒साः । ऋ॒तवः॑ परिवथ्स॒राः । येन॒ ते ते᳚ प्रजापते । ई॒जा॒नस्य॒ न्यव॑र्तयन्न् ॥ 26 ॥

तेना॒हम॒स्य ब्रह्म॑णा । निव॑र्तयामि जी॒वसे᳚ ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 27 ॥

(परि॑वर्तये - स॒हा - भिव॑र्तय - उ॒ष्णिहा॑ - राद्ध्यासं॒ - न्यव॑र्तय॒न् - नुप॑वर्तये च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - चातुर्मास्यशेषा वपनविधिः (राजसूयब्राह्मणम्)

दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत । तदसु॑रा अकुर्वत । ते-ऽसु॑रा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॒ नाप॑श्यन्न् । ते केशा॒नग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथो॑पप॒क्षौ । तत॒स्ते-ऽवा᳚ञ्च आयन्न् । परा॑-ऽभवन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । अवां॑एति ॥ 28 ॥

अथो॒ परै॒व भ॑वति । अथ॑ दे॒वा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॑-ऽपश्यन्न् । त उ॑पप॒क्षावग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथ॒ केशान्॑ । तत॒स्ते॑-ऽभवन्न् । सु॒व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । अथो॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ 29 ॥

अथै॒त-न्मनु॑-र्व॒प्त्रे मि॑थु॒न-म॑पश्यत् । स श्मश्रू॒ण्यग्रे॑-ऽवपत । अथो॑पप॒क्षौ । अथ॒ केशान्॑ । ततो॒ वै स प्राजा॑यत प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते सं॑वँथ्स॒रे व्याय॑च्छन्त । ता-न्दे॒वाश्चा॑तु-र्मा॒स्यैरे॒वाभि प्रायु॑ञ्जत ॥ 30 ॥

वै॒श्व॒दे॒वेन॑ च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्ज॒तेन्द्र॑राजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । व॒रु॒ण॒ प्र॒घा॒सै-श्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ वरु॑णराजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । सा॒क॒मे॒धैश्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ सोम॑राजानः । ताञ्छी॒र॒.षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । या सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा ऽऽसी᳚त् । तामे॑षा-मवृञ्जत । ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा-ऽसु॑राः ॥ 31 ॥

य ए॒वं-विँ॒द्वाग्-श्चा॑तुर्मा॒स्यै-र्यज॑ते । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व मा॒सो वृ॒क्त्वा । शी॒र्॒षन्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । यैषा सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा । वृ॒ङ्क्ते ता-म्भ्रातृ॑व्यस्य । क्षु॒धा ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यः॒ परा॑ भवति ॥ लो॒हि॒ता॒य॒सेन॒ निव॑र्तयते । यद्वा इ॒माम॒ग्निर्-ऋ॒तावाग॑ते निव॒र्तय॑ति । ए॒तदे॒वैनाग्ं॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयति । सा तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूय॑सी॒ भव॑न्त्येति ॥ 32 ॥

प्रजा॑यते । य ए॒वं-विँ॒द्वाँल्लो॑हिताय॒सेन॑ निव॒र्तय॑ते । ए॒तदे॒व रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयते । स तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूया॒न्-भव॑न्नेति । प्रैव जा॑यते ॥ त्रे॒ण्या श॑ल॒ल्या निव॑र्तयेत । त्रीणि॑ त्रीणि॒ वै दे॒वाना॑मृ॒द्धानि॑ । त्रीणि॒ छन्दाग्ं॑सि । त्रीणि॒ सव॑नानि । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः ॥ 33 ॥

ऋ॒द्ध्यामे॒व त-द्वी॒र्य॑ ए॒षु लो॒केषु॒ प्रति॑ तिष्ठति ॥ यच्चा॑तुर्मास्यया॒-ज्या᳚त्मनो॒ नाव॒द्येत् । दे॒वेभ्य॒ आवृ॑श्च्येत । च॒तृ॒षु च॑तृषु॒ मासे॑षु॒ निव॑र्तयेत । प॒रोक्ष॑मे॒व त-द्दे॒वेभ्य॑ आ॒त्मनो-ऽव॑द्य॒त्यना᳚ व्रस्काय ॥ दे॒वानां॒-वाँ ए॒ष आनी॑तः । यश्चा॑तुर्मास्यया॒जी । य ए॒वं-विँ॒द्वान्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । दे॒वता॑ ए॒वाप्ये॑ति । नास्य॑ रु॒द्रः प्र॒जा-म्प॒शू-न॒भिम॑न्यते ॥ 34 ॥

(ए॒त्ये॒- त्य॒ - यु॒ञ्ज॒ता - सु॑रा - एति - लो॒का - म॑न्यते) (अ. 6)

अनुवाकं 7 - अग्निचयनशेषा इष्टकोपधानमन्त्राः, तत्र सन्तत्याख्येष्टकामन्त्राः

आयु॑षः प्रा॒णग्ं सन्त॑नु । प्रा॒णाद॑पा॒नग्ं सन्त॑नु । अ॒पा॒ना-द्व्या॒नग्ं सन्त॑नु । व्या॒नाच्चक्षु॒-स्सन्त॑नु । चक्षु॑ष॒-श्श्रोत्र॒ग्ं॒ सन्त॑नु । श्रोत्रा॒-न्मन॒-स्सन्त॑नु । मन॑सो॒ वाच॒ग्ं॒ सन्त॑नु । वा॒च आ॒त्मान॒ग्ं॒ सन्त॑नु । आ॒त्मनः॑ पृथि॒वीग्ं सन्त॑नु । पृ॒थि॒व्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु । अ॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव॒ग्ं॒ सन्त॑नु ।दिव॒-स्सुव॒-स्सन्त॑नु ॥ 35 ॥

(अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु॒ द्वे च॑) (अ. 7)

अनुवाकं 8 - अग्निचयनशेषा थर्वशिरो-ऽभिधानानामिष्टकाना-म्मन्त्राः

इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्थभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒ तीर्नव॑ ॥ इ॒च्छन्नश्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑ श्रितम् । त-द्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ॥ अत्रा ह ॒गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑रपी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ॥ इन्द्र॒मिद्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 36 ॥

इन्द्र॑म॒र्केभि॑र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒-वाँणी॑रनूषत ॥ इन्द्र॒ इद्धर्यो॒-स्सचा᳚ । सम्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ ॥ इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आ सूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् ॥ इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 37 ॥

उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑रू॒तिभिः॑ ॥ तमिन्द्रं॑-वाँजयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत् ॥ इन्द्र॒-स्सदाम॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒-स्स बले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ ॥ गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु-रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 38 ॥

(बृ॒ह- च्चा - स्तृ॑तः) (अ. 8)

अनुवाकं 9 - सोमशेषभूता इष्टयः. (आध्वरब्राह्मणम्)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । स प्र॒जाप॑ति॒रिन्द्र॑-ञ्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न॒मसु॑रा॒ बली॑याग्ं सो-ऽहन॒न्निति॑ । प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न-न्दे॒वा अ॑हन॒न्निति॑ । ते दे॒वाः प्र॒जाप॑ति-मुपस॒मेत्यो॑चुः । नारा॒जक॑स्य यु॒द्धम॑स्ति । इन्द्र॒मन्वि॑च्छा॒मेति॑ । तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒-रन्वै᳚च्छन्न् ॥ 39 ॥

तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒र्नान्व॑विन्दन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्वै᳚च्छन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्व॑विन्दन्न् । तदिष्टी॑ना-मिष्टि॒त्वम् । एष्ट॑यो ह॒ वै नाम॑ । ता इष्ट॑य॒ इत्याच॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ तस्मा॑ ए॒तमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-न्दीक्ष॒णीय॒-न्निर॑वपन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तान्प॑त्नी संयाँ॒जान्त॒ उपा॑नयन्न् ॥ 40 ॥

ते तद॑-न्तमे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ ते प्रा॑य॒णीय॑म॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । ताञ्छं॒य्वँ॑न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ त आ॑ति॒थ्यम॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तानिडा᳚न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् । तस्मा॑ दे॒ता ए॒तद॑न्ता॒ इष्ट॑य॒-स्सन्ति॑ष्ठन्ते ॥ 41 ॥

ए॒वग्ं हि दे॒वा अकु॑र्वत । इति॑ दे॒वा अ॑कुर्वत । इत्यु॒ वै म॑नु॒ष्याः᳚ कुर्वते ॥ ते दे॒वा ऊ॑चुः । यद्वा इ॒दमु॒च्चै-र्य॒ज्ञेन॒ चरा॑म । तन्नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा-ऽनु॑विन्दन्ति । उ॒पा॒ग्ं॒शू॑प॒सदा॑ चराम । तथा॒ नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा नानु॑वेथ्स्य॒न्तीति॑ । त उ॑पा॒ग्ं॒शू॑प॒सद॑-मतन्वत । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ ॥ 42 ॥

स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ । ति॒स्रः परा॑ची॒-राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुह॒वाञ्च॑क्रुः । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तग्ं ह॒ वाव तच्च॑तुर्धाविहि॒त-म्पा॒प्मान॑-न्दे॒वा अप॑जघ्निरे ॥ तथो॑ ए॒वैतदे॑वं॒-विँद्यज॑मानः । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ । स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ ॥ 43 ॥

ति॒स्रः परा॑ची॒राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुहोति । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तमे॒व तच्च॑तुर्धा-विहि॒त-म्पा॒प्मानं॒-यँज॑मा॒नो-ऽप॑हते ॥ ते॑-ऽभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमा-ऽल॑भन्त । अह्न॑ ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्राच॑रन्न् । रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे ॥ 44 ॥

तस्मा॑दभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमाल॑भेत । अह्न॑ ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्रच॑रेत् । रात्रि॑या ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते ॥ स ए॒ष उ॑पवस॒थीये ऽह॑न्-द्विदेव॒त्यः॑ प॒शुराल॑भ्यते । द्व॒यं-वाँ अ॒स्मिन् ँलो॒के यज॑मानः । अस्थि॑ च मा॒ग्ं॒स-ञ्च॑ । अस्थि॑ चै॒व तेन॑ मा॒ग्ं॒स-ञ्च॒ यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते ॥ ता वा ए॒ताः पञ्च॑ दे॒वताः᳚ । अ॒ग्नीषोमा॑-व॒ग्नि-र्मि॒त्रावरु॑णौ ॥ 45 ॥

प॒ञ्च॒प॒ञ्ची वै यज॑मानः । त्वम्मा॒ग्ं॒ सग्ग् स्नावास्थि॑ म॒ज्जा । ए॒तमे॒व तत्प॑ञ्चधा विहि॒तमा॒त्मानं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । भे॒ष॒जता॑यै निर्वरुण॒त्वाय॑ ॥ तग्ं स॒प्तभि॒-श्छन्दो॑भिः प्रा॒तर॑ह्वयन्न् । तस्मा᳚थ्स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दाग्ं॑सि प्रातरनुवा॒के-ऽनू᳚च्यन्ते ॥ तमे॒तयो॑-पस॒मेत्यो-पा॑सीदन्न् । उपा᳚स्मै गायता नर॒ इति॑ । तस्मा॑ दे॒तया॑ बहिष्पवमा॒न उ॑प॒सद्यः॑ ॥ 46 ॥

(ऐ॒च्छ॒न् - न॒न॒य॒ग्ग्॒ - स्ति॒ष्ठ॒न्ते॒ - ऽनूच्या॒ - नूच्य॑ स्रु॒वेणा॑घा॒रमा॒घार्य॒ - रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मानं॑ मृ॒त्युमप॑जघ्निरे - मि॒त्रावरु॑णौ॒ - +नव॑ च ) (अ. 9)

(दे॒वा यज॑मानो दे॒वा दे॒वा यज॑मानो॒ यज॑मानो-ऽलभन्त॒ प्राच॑रँल्लभेत॒ प्रच॑रे॒दाल॑भ॒न्ताल॑भेत मृ॒त्युमप॑जघ्निरे॒ भ्रातृ॑व्यान्)

अनुवाकं 10 - त्रिवृदादिस्तोमरूपाणि सोमङ्गानि. (आध्वरब्राह्मणम्)

स स॑मु॒द्र उ॑त्तर॒तः प्राज्व॑ल-द्भूम्य॒न्तेन॑ । ए॒ष वाव स स॑मु॒द्रः । यच्चात्वा॑लः । ए॒ष उ॑ वे॒व स भू᳚म्य॒न्तः । यद्वे᳚द्य॒न्तः । तदे॒तत्-त्रि॑श॒ल-न्त्रि॑पूरु॒षम् । तस्मा॒त्-त-न्त्रि॑वित॒स्त-ङ्ख॑नन्ति ॥ स सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत आसीत् । तं-यँद॒स्या अद्ध्य॒जन॑यन्न् । तस्मा॑दादि॒त्यः ॥ 47 ॥

अथ॒ य-थ्सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत॒ आसी᳚त् । सा-ऽस्य॑ कौशि॒कता᳚ ॥ त-न्त्रि॒वृता॒-ऽभि प्रास्तु॑वत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽद॑दत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽह॑रन्न् । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ ॥ त-म्प॑ञ्चद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाद॑दत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ 48 ॥

तग्ं स॑प्तद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाद॑दत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । तस्य॑ सप्तद॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णस्य॒ तेजो॒ हरो॑-ऽपतत् । तमे॑कवि॒ग्ं॒ शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाद॑दत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाह॑रन्न् । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ ते यत्-त्रि॒वृता᳚ स्तु॒वते᳚ ॥ 49 ॥

त्रि॒वृतै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । त-न्त्रि॒वृतै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्निर्वै त्रि॒वृत् । याव॒द्वा अ॒ग्नेर्दह॑तो धू॒म उ॒देत्यानु॒व्येति॑ । ताव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्नेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ अथ॒ यत्प॑ञ्चद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । प॒ञ्च॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते ॥ 50 ॥

त-म्प॑ञ्चद॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । च॒न्द्रमा॒ वै प॑ञ्चद॒शः । ए॒ष हि प॑ञ्चद॒श्याम॑पक्षी॒यते᳚ । प॒ञ्च॒दश्या-मा॑पू॒र्यते᳚ । च॒न्द्रम॑स ए॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यथ्स॑प्तद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । स॒प्त॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । तग्ं स॑प्तद॒शेनै॒व ह॑रन्ति ॥ 51 ॥

याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । प्र॒जाप॑ति॒र्वै स॑प्तद॒शः । प्र॒जाप॑तेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यदे॑कवि॒ग्ं॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । ए॒क॒वि॒ग्ं॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ । अ॒सौ वा आ॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒शः । आ॒दि॒त्यस्यै॒वैन॒-न्तत् ॥ 52 ॥

मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ ते कु॒श्यौ᳚ । व्य॑घ्नन्न् । ते अ॑होरा॒त्रे अ॑भवताम् । अह॑रे॒व सु॒वर्णा॑ ऽभवत् । र॒ज॒ता रात्रिः॑ । स यदा॑दि॒त्य उ॒देति॑ । ए॒तामे॒व तथ्सु॒वर्णा᳚-ङ्कु॒शीमनु॒ समे॑ति । अथ॒ यद॑स्त॒मेति॑ । ए॒तामे॒व त-द्र॑ज॒ता-ङ्कु॒शीमनु॒ संविँ॑शति ॥ प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमुदा᳚स्यत् । स प्र॑द॒रो॑-ऽभवत् । तस्मा᳚-त्प्रद॒रादु॑द॒क-न्नाचा॑मेत् ॥ 53 ॥

(आ॒दि॒त्यः - प॑ञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ - स्तु॒वते॑ - पञ्चद॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते - सप्तद॒शेनै॒व ह॑रन् - त्यादि॒त्यस्यै॒वैन॒न्त-द्॒ वि॑शति च॒त्वारि॑ च) (अ. 10)

अनुवाकं 11 - सवनीयपशुपुरोडाशाः (आध्वरब्राह्मणम्)

ये वै च॒त्वार॒-स्स्तोमाः᳚ । कृ॒त-न्तत् । अथ॒ ये पञ्च॑ । कलि॒-स्सः । तस्मा॒च्चतु॑ष्टोमः । तच्चतु॑ष्टोमस्य चतुष्टोम॒त्वम् ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मानि॒ तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमा॒ इति॑ । त्रि॒वृत्-प॑ञ्चद॒श-स्स॑प्तद॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः ॥ 54 ॥

ए॒तानि॒ वाव तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमाः᳚ ॥ सो᳚-ऽब्रवीत् । स॒प्त॒द॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णो॒ व्य॑लेशिषि । भि॒षज्य॑त॒ मेति॑ । तम॒श्विनौ॑ धा॒नाभि॑-रभिषज्यताम् । पू॒षा क॑र॒म्भेण॑ । भार॑ती परिवा॒पेण॑ । मि॒त्रावरु॑णौ पय॒स्य॑या ॥ तदा॑हुः ॥ 55 ॥

यद॒श्विभ्या᳚-न्धा॒नाः । पू॒ष्णः क॑र॒म्भः । भार॑त्यै परिवा॒पः । मि॒त्रावरु॑णयोः पय॒स्या-ऽथ॑ । कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒-रभि॑षज्य॒ग्ग्॒-स्तस्मा॒दिति॑ ॥ तं-वँस॑वो॒-ऽष्टाक॑पालेन प्रातस्सव॒ने॑-ऽभिषज्यन्न् । रु॒द्रा एका॑दशकपालेन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शकपालेन तृतीयसव॒ने ॥ 56 ॥

स यद॒ष्टाक॑पाला-न्प्रातस्सव॒ने कु॒र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । द्वाद॑शकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । विलो॑म॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियेत । एका॑दशकपालाने॒व प्रा॑तस्सव॒ने कु॑र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । एका॑दशकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । य॒ज्ञस्य॑ सलोम॒त्वाय॑ ॥ तदा॑हुः । य-द्वसू॑ना-म्प्रातस्सव॒नम् । रु॒द्राणा॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑नम् । विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्तृतीयसव॒नम् । अथ॒ कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒रभि॑षज्य॒ग्ग्॒ स्तस्मा॒दिति॑ ॥ 57 ॥

(ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-आ॑हु-स्तृतीयसव॒ने-प्रा॑तस्सव॒न-म्पञ्च॑ च) (अ. 11)

अनुवाकं 12 - सप्तछन्दांसि प्रपञ्च्यन्ते (आध्वरब्राह्मणम्)

तस्यावा॑चो-ऽवपा॒दाद॑बिभयुः । तमे॒तेषु॑ स॒प्तसु॒ छन्दः॑ स्वश्रयन्न् । यदश्र॑यन्न् । तच्छ्रा॑य॒न्तीय॑स्य श्रायन्तीय॒त्वम् । यदवा॑रयन्न् । त-द्वा॑रव॒न्तीय॑स्य वारवन्तीय॒त्वम् ॥ तस्यावा॑च ए॒वाव॑पा॒दाद॑बिभयुः । तस्मा॑ ए॒तानि॑ स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दा॒ग्॒स्युपा॑दधुः । तेषा॒मति॒ त्रीण्य॑रिच्यन्त । न त्रीण्युद॑भवन्न् ॥ 58 ॥

स बृ॑ह॒तीमे॒वा-स्पृ॑शत् । द्वाभ्या॑म॒क्षरा᳚भ्याम् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मा सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती । यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठत् । द्वाद॑श पौर्णमा॒स्यः॑ । द्वाद॒शाष्ट॑काः । द्वाद॑शामावा॒स्याः᳚ । ए॒षा वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती ॥ 59 ॥

यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठ॒दिति॑ ॥ यानि॑ च॒ छन्दाग्॑-स्य॒त्यरि॑च्यन्त । यानि॑ च॒ नोदभ॑वन्न् । तानि॒ निर्वी᳚र्याणि ही॒नान्य॑मन्यन्त । सा ऽब्र॑वी-द्बृह॒ती । मामे॒व भू॒त्वा । मामुप॒ सग्ग् श्र॑य॒तेति॑ । च॒तुर्भि॑र॒क्षरै॑-रनु॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । च॒तुर्भि॑र॒क्षरैः᳚ प॒ङ्क्ति-र्बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॑ च॒त्वार्य॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑-दधात् ॥ 60 ॥

ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ अ॒ष्टा॒भि-र॒क्षरै॑रु॒ष्णिग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । अ॒ष्टा॒भिर॒क्षरै᳚स्त्रि॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒ता-न्य॒ष्टाव॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् । ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै᳚-र्गाय॒त्री-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै॒-र्जग॑ती-बृह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॒ द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् ॥ 61 ॥

ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ सो᳚-ऽब्रवीत्-प्र॒जाप॑तिः । छन्दाग्ं॑सि॒ रथो॑ मे भवत । यु॒ष्माभि॑-र॒हमे॒त-मद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रा॒णीति॑ । तस्य॑ गाय॒त्री च॒ जग॑ती च प॒क्षाव॑भवताम् । उ॒ष्णिक्च॑ त्रि॒ष्टुप्च॒ प्रष्ट्यौ᳚ । अ॒नु॒ष्टुप्च॑ प॒ङ्क्तिश्च॒ धुर्यौ᳚ । बृ॒ह॒त्ये॑वोद्धिर॑भवत् । स ए॒त-ञ्छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सम॑चरत् । ए॒तग्ं ह॒ वै छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रति । येनै॒ष ए॒त-थ्स॒चंर॑ति । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सोमे॑न॒ यज॑ते । य उ॑चैनमे॒वं-वेँद॑ ॥ 62 ॥

(अ॒भ॒व॒न् - वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ - त्य॑दधा॒-द्- द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्यप॒च्छिद्या॑दधा - दा॒स्थाय॒ षट्च॑) (अ. 12)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य-त्पुण्यं॑ - दे॒वस्य॑ सवि॒तु--र् ब्र॑ह्मवा॒दिनः॒ क - त्यृ॒तमे॒व - दे॒वा वा - आयु॑षः प्रा॒ण - मिन्द्रो॑ दधी॒चो -दे॑वासु॒रा-स्स प्र॒जाप॑तिः॒ - स स॑मु॒द्रो - ये वै च॒त्वार॒ - स्तस्यावा॑चो॒ द्वाद॑श)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का - देवगृ॒हा - ऋ॒तमे॒व - वै᳚श्वदे॒वेन॒ - ते तद॑न्त॒ - त-म्प॑ञ्चद॒शेन॒ - ते बृ॑ह॒ती ए॒व द्विष॑ष्टिः)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य उ ॑चैनमे॒वं-वेँद॑)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठक-स्समाप्तः ।