Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
Verse 1
अतीत्य बाल्यं जगतां पते त्वमुपेत्य पौगण्डवयो मनोज्ञम् ।
उपेक्ष्य वत्सावनमुत्सवेन प्रावर्तथा गोगणपालनायाम् ॥1॥
उपेक्ष्य वत्सावनमुत्सवेन प्रावर्तथा गोगणपालनायाम् ॥1॥
atītya bālyaṃ jagatāṃ pate tvamupetya paugaṇḍavayo manojñam |
upekṣya vatsāvanamutsavena prāvartathā gogaṇapālanāyām ||1||
upekṣya vatsāvanamutsavena prāvartathā gogaṇapālanāyām ||1||
Verse 2
उपक्रमस्यानुगुणैव सेयं मरुत्पुराधीश तव प्रवृत्तिः ।
गोत्रापरित्राणकृतेऽवतीर्णस्तदेव देवाऽऽरभथास्तदा यत् ॥2॥
गोत्रापरित्राणकृतेऽवतीर्णस्तदेव देवाऽऽरभथास्तदा यत् ॥2॥
upakramasyānuguṇaiva seyaṃ marutpurādhīśa tava pravṛttiḥ |
gotrāparitrāṇakṛte'vatīrṇastadeva devā''rabhathāstadā yat ||2||
gotrāparitrāṇakṛte'vatīrṇastadeva devā''rabhathāstadā yat ||2||
Verse 3
कदापि रामेण समं वनान्ते वनश्रियं वीक्ष्य चरन् सुखेन ।
श्रीदामनाम्नः स्वसखस्य वाचा मोदादगा धेनुककाननं त्वम् ॥3॥
श्रीदामनाम्नः स्वसखस्य वाचा मोदादगा धेनुककाननं त्वम् ॥3॥
kadāpi rāmeṇa samaṃ vanānte vanaśriyaṃ vīkṣya caran sukhena |
śrīdāmanāmnaḥ svasakhasya vācā modādagā dhenukakānanaṃ tvam ||3||
śrīdāmanāmnaḥ svasakhasya vācā modādagā dhenukakānanaṃ tvam ||3||
Verse 4
उत्तालतालीनिवहे त्वदुक्त्या बलेन धूतेऽथ बलेन दोर्भ्याम् ।
मृदुः खरश्चाभ्यपतत्पुरस्तात् फलोत्करो धेनुकदानवोऽपि ॥4॥
मृदुः खरश्चाभ्यपतत्पुरस्तात् फलोत्करो धेनुकदानवोऽपि ॥4॥
uttālatālīnivahe tvaduktyā balena dhūte'tha balena dorbhyām |
mṛduḥ kharaścābhyapatatpurastāt phalotkaro dhenukadānavo'pi ||4||
mṛduḥ kharaścābhyapatatpurastāt phalotkaro dhenukadānavo'pi ||4||
Verse 5
समुद्यतो धैनुकपालनेऽहं कथं वधं धैनुकमद्य कुर्वे ।
इतीव मत्वा ध्रुवमग्रजेन सुरौघयोद्धारमजीघनस्त्वम् ॥5॥
इतीव मत्वा ध्रुवमग्रजेन सुरौघयोद्धारमजीघनस्त्वम् ॥5॥
samudyato dhainukapālane'haṃ kathaṃ vadhaṃ dhainukamadya kurve |
itīva matvā dhruvamagrajena suraughayoddhāramajīghanastvam ||5||
itīva matvā dhruvamagrajena suraughayoddhāramajīghanastvam ||5||
Verse 6
तदीयभृत्यानपि जम्बुकत्वेनोपागतानग्रजसंयुतस्त्वम् ।
जम्बूफलानीव तदा निरास्थस्तालेषु खेलन् भगवन् निरास्थः ॥6॥
जम्बूफलानीव तदा निरास्थस्तालेषु खेलन् भगवन् निरास्थः ॥6॥
tadīyabhṛtyānapi jambukatvenopāgatānagrajasaṃyutastvam |
jambūphalānīva tadā nirāsthastāleṣu khelan bhagavan nirāsthaḥ ||6||
jambūphalānīva tadā nirāsthastāleṣu khelan bhagavan nirāsthaḥ ||6||
Verse 7
विनिघ्नति त्वय्यथ जम्बुकौघं सनामकत्वाद्वरुणस्तदानीम् ।
भयाकुलो जम्बुकनामधेयं श्रुतिप्रसिद्धं व्यधितेति मन्ये ॥7॥
भयाकुलो जम्बुकनामधेयं श्रुतिप्रसिद्धं व्यधितेति मन्ये ॥7॥
vinighnati tvayyatha jambukaughaṃ sanāmakatvādvaruṇastadānīm |
bhayākulo jambukanāmadheyaṃ śrutiprasiddhaṃ vyadhiteti manye ||7||
bhayākulo jambukanāmadheyaṃ śrutiprasiddhaṃ vyadhiteti manye ||7||
Verse 8
तवावतारस्य फलं मुरारे सञ्जातमद्येति सुरैर्नुतस्त्वम् ।
सत्यं फलं जातमिहेति हासी बालैः समं तालफलान्यभुङ्क्थाः ॥8॥
सत्यं फलं जातमिहेति हासी बालैः समं तालफलान्यभुङ्क्थाः ॥8॥
tavāvatārasya phalaṃ murāre sañjātamadyeti surairnutastvam |
satyaṃ phalaṃ jātamiheti hāsī bālaiḥ samaṃ tālaphalānyabhuṅkthāḥ ||8||
satyaṃ phalaṃ jātamiheti hāsī bālaiḥ samaṃ tālaphalānyabhuṅkthāḥ ||8||
Verse 9
मधुद्रवस्रुन्ति बृहन्ति तानि फलानि मेदोभरभृन्ति भुक्त्वा ।
तृप्तैश्च दृप्तैर्भवनं फलौघं वहद्भिरागाः खलु बालकैस्त्वम् ॥9॥
तृप्तैश्च दृप्तैर्भवनं फलौघं वहद्भिरागाः खलु बालकैस्त्वम् ॥9॥
madhudravasrunti bṛhanti tāni phalāni medobharabhṛnti bhuktvā |
tṛptaiśca dṛptairbhavanaṃ phalaughaṃ vahadbhirāgāḥ khalu bālakaistvam ||9||
tṛptaiśca dṛptairbhavanaṃ phalaughaṃ vahadbhirāgāḥ khalu bālakaistvam ||9||
Verse 10
हतो हतो धेनुक इत्युपेत्य फलान्यदद्भिर्मधुराणि लोकैः ।
जयेति जीवेति नुतो विभो त्वं मरुत्पुराधीश्वर पाहि रोगात् ॥10॥
जयेति जीवेति नुतो विभो त्वं मरुत्पुराधीश्वर पाहि रोगात् ॥10॥
hato hato dhenuka ityupetya phalānyadadbhirmadhurāṇi lokaiḥ |
jayeti jīveti nuto vibho tvaṃ marutpurādhīśvara pāhi rogāt ||10||
jayeti jīveti nuto vibho tvaṃ marutpurādhīśvara pāhi rogāt ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
अतीत्य बाल्यं जगतां पते त्वमुपेत्य पौगण्डवयो मनोज्ञम् ।
उपेक्ष्य वत्सावनमुत्सवेन प्रावर्तथा गोगणपालनायाम् ॥1॥
उपक्रमस्यानुगुणैव सेयं मरुत्पुराधीश तव प्रवृत्तिः ।
गोत्रापरित्राणकृतेऽवतीर्णस्तदेव देवाऽऽरभथास्तदा यत् ॥2॥
कदापि रामेण समं वनान्ते वनश्रियं वीक्ष्य चरन् सुखेन ।
श्रीदामनाम्नः स्वसखस्य वाचा मोदादगा धेनुककाननं त्वम् ॥3॥
उत्तालतालीनिवहे त्वदुक्त्या बलेन धूतेऽथ बलेन दोर्भ्याम् ।
मृदुः खरश्चाभ्यपतत्पुरस्तात् फलोत्करो धेनुकदानवोऽपि ॥4॥
समुद्यतो धैनुकपालनेऽहं कथं वधं धैनुकमद्य कुर्वे ।
इतीव मत्वा ध्रुवमग्रजेन सुरौघयोद्धारमजीघनस्त्वम् ॥5॥
तदीयभृत्यानपि जम्बुकत्वेनोपागतानग्रजसंयुतस्त्वम् ।
जम्बूफलानीव तदा निरास्थस्तालेषु खेलन् भगवन् निरास्थः ॥6॥
विनिघ्नति त्वय्यथ जम्बुकौघं सनामकत्वाद्वरुणस्तदानीम् ।
भयाकुलो जम्बुकनामधेयं श्रुतिप्रसिद्धं व्यधितेति मन्ये ॥7॥
तवावतारस्य फलं मुरारे सञ्जातमद्येति सुरैर्नुतस्त्वम् ।
सत्यं फलं जातमिहेति हासी बालैः समं तालफलान्यभुङ्क्थाः ॥8॥
मधुद्रवस्रुन्ति बृहन्ति तानि फलानि मेदोभरभृन्ति भुक्त्वा ।
तृप्तैश्च दृप्तैर्भवनं फलौघं वहद्भिरागाः खलु बालकैस्त्वम् ॥9॥
हतो हतो धेनुक इत्युपेत्य फलान्यदद्भिर्मधुराणि लोकैः ।
जयेति जीवेति नुतो विभो त्वं मरुत्पुराधीश्वर पाहि रोगात् ॥10॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.