કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે નવમઃ પ્રપાઠકઃ - ભૃગુવલ્લી
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
ભૃગુ વલ્લી
સ॒હ ના॑ વવતુ । સ॒હ નૌ॑ ભુનક્તુ । સ॒હ વી॒ર્ય॑-ઙ્કરવાવહૈ । તે॒જ॒સ્વિના॒ વધી॑તમસ્તુ॒ મા વિ॑દ્વિષા॒વહૈ᳚ ॥
ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
અનુવાકં 15
ભૃગુ॒ર્વૈ વા॑રુ॒ણિઃ । વરુ॑ણ॒-મ્પિત॑ર॒-મુપ॑સસાર । અધી॑હિ ભગવો॒ બ્રહ્મેતિ॑ ॥ તસ્મા॑ એ॒ત-ત્પ્રો॑વાચ । અન્ન॑-મ્પ્રા॒ણ-ઞ્ચક્ષુ॒-શ્શ્રોત્ર॒-મ્મનો॒ વાચ॒મિતિ॑ ॥
તગ્ં હો॑વાચ । યતો॒ વા ઇ॒માનિ॒ ભૂતા॑નિ॒ જાય॑ન્તે ।
યેન॒ જાતા॑નિ॒ જીવ॑ન્તિ । ય-ત્પ્રય॑ન્ત્ય॒ભિ સંવિઁ॑શન્તિ ।
ત-દ્વિજિ॑જ્ઞાસસ્વ । ત-દ્બ્રહ્મેતિ॑ ॥
સ તપો॑-ઽતપ્યત । સ તપ॑-સ્ત॒પ્ત્વા ॥ 35 ॥
અન્ન॒-મ્બ્રહ્મેતિ॒ વ્ય॑જાનાત્ । અ॒ન્નાદ્ધ્યે॑વ ખલ્વિ॒માનિ॒ ભૂતા॑નિ॒ જાય॑ન્તે । અન્ને॑ન॒ જાતા॑નિ॒ જીવ॑ન્તિ । અન્ન॒-મ્પ્રય॑ન્ત્ય॒ભિ-સંવિઁ॑શ॒ન્તીતિ॑ ॥ ત-દ્વિ॒જ્ઞાય॑ । પુન॑રે॒વ વરુ॑ણ॒-મ્પિત॑ર॒-મુપ॑સસાર । અધી॑હિ ભગવો॒ બ્રહ્મેતિ॑ । તગ્ં હો॑વાચ । તપ॑સા॒ બ્રહ્મ॒ વિજિ॑જ્ઞાસસ્વ ।
તપો॒ બ્રહ્મેતિ॑ । સ તપો॑-ઽતપ્યત । સ તપ॑-સ્ત॒પ્ત્વા ॥ 36 ॥
પ્રા॒ણો બ્ર॒હ્મેતિ॒ વ્ય॑જાનાત્ । પ્રા॒ણાદ્ધ્યે॑વ ખલ્વિ॒માનિ॒ ભૂતા॑નિ॒ જાય॑ન્તે । પ્રા॒ણેન॒ જાતા॑નિ॒ જીવ॑ન્તિ ।
પ્રા॒ણ-મ્પ્રય॑ન્ત્ય॒ભિ-સંવિઁ॑શ॒ન્તીતિ॑ ॥ ત-દ્વિ॒જ્ઞાય॑ ।
પુન॑રે॒વ વરુ॑ણ॒-મ્પિત॑ર॒-મુપ॑સસાર । અધી॑હિ ભગવો॒ બ્રહ્મેતિ॑ । તગ્ં હો॑વાચ । તપ॑સા॒ બ્રહ્મ॒ વિજિ॑જ્ઞાસસ્વ । તપો॒ બ્રહ્મેતિ॑ । સ તપો॑-ઽતપ્યત । સ તપ॑-સ્ત॒પ્ત્વા ॥ 37 ॥
મનો॒ બ્રહ્મેતિ॒ વ્ય॑જાનાત્ । મન॑સો॒ હ્યે॑વ ખલ્વિ॒માનિ॒ ભૂતા॑નિ॒ જાય॑ન્તે । મન॑સા॒ જાતા॑નિ॒ જીવ॑ન્તિ । મનઃ॒ પ્રય॑ન્ત્ય॒ભિ-સંવિઁ॑શ॒ન્તીતિ॑ ॥ ત-દ્વિ॒જ્ઞાય॑ । પુન॑રે॒વ વરુ॑ણ॒-મ્પિત॑ર॒-મુપ॑સસાર । અધી॑હિ ભગવો॒ બ્રહ્મેતિ॑ । તગ્ં હો॑વાચ । તપ॑સા॒ બ્રહ્મ॒ વિજિ॑જ્ઞાસસ્વ ।
તપો॒ બ્રહ્મેતિ॑ । સ તપો॑-ઽતપ્યત । સ તપ॑-સ્ત॒પ્ત્વા ॥ 38 ॥
વિ॒જ્ઞાન॒-મ્બ્રહ્મેતિ॒ વ્ય॑જાનાત્ ।
વિ॒જ્ઞાના॒-દ્ધ્યે॑વ ખલ્વિ॒માનિ॒ ભૂતા॑નિ॒ જાય॑ન્તે ।
વિ॒જ્ઞાને॑ન॒ જાતા॑નિ॒ જીવ॑ન્તિ । વિ॒જ્ઞાન॒-મ્પ્રય॑ન્ત્ય॒ભિ-સંવિઁ॑શ॒ન્તીતિ॑ ॥
ત-દ્વિ॒જ્ઞાય॑ । પુન॑રે॒વ વરુ॑ણ॒-મ્પિત॑ર॒-મુપ॑સસાર । અધી॑હિ ભગવો॒ બ્રહ્મેતિ॑ । તગ્ં હો॑વાચ । તપ॑સા॒ બ્રહ્મ॒ વિજિ॑જ્ઞાસસ્વ । તપો॒ બ્રહ્મેતિ॑ । સ તપો॑-ઽતપ્યત । સ તપ॑-સ્ત॒પ્ત્વા ॥ 39 ॥
આ॒ન॒ન્દો બ્ર॒હ્મેતિ॒ વ્ય॑જાનાત્ । આ॒નન્દા॒-દ્ધ્યે॑વ-ખલ્વિ॒માનિ॒ ભૂતા॑નિ॒ જાય॑ન્તે ।
આ॒ન॒ન્દેન॒ જાતા॑નિ॒ જીવ॑ન્તિ । આ॒ન॒ન્દ-મ્પ્રય॑ન્ત્ય॒ભિ-સંવિઁ॑શ॒ન્તીતિ॑ ॥ સૈષા ભા᳚ર્ગ॒વી વા॑રુ॒ણી વિ॒દ્યા । પ॒ર॒મે વ્યો॑મ॒-ન્પ્રતિ॑ષ્ઠિતા ॥ ય એ॒વં-વેઁદ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । અન્ન॑વાનન્ના॒દો ભ॑વતિ ।
મ॒હા-ન્ભ॑વતિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-ર્બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ ।
મ॒હાન્ કી॒ર્ત્યા ॥ 40 ॥
અન્ન॒-ન્ન નિ॑ન્દ્યાત્ । ત-દ્વ્ર॒તમ્ ॥ પ્રા॒ણો વા અન્ન᳚મ્ । શરી॑રમન્ના॒દમ્ । પ્રા॒ણે શરી॑ર॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિતમ્ । શરી॑રે પ્રા॒ણઃ પ્રતિ॑ષ્ઠિતઃ ।
તદે॒ત-દન્ન॒-મન્ને॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતમ્ ॥
સ ય એ॒ત-દન્ન॒-મન્ને॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતં॒-વેઁદ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । અન્ન॑વા-નન્ના॒દો ભ॑વતિ ।
મ॒હા-ન્ભ॑વતિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-ર્બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ ।
મ॒હાન્ કી॒ર્ત્યા ॥ 41 ॥
અન્ન॒-ન્ન પરિ॑ચક્ષીત । ત-દ્વ્ર॒તમ્ । આપો॒ વા અન્ન᳚મ્ । જ્યોતિ॑રન્ના॒દમ્ । અ॒ફ્સુ જ્યોતિઃ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતમ્ । જ્યોતિ॒ષ્યાપઃ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતાઃ ।
તદે॒ત-દન્ન॒-મન્ને॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતમ્ ॥
સ ય એ॒ત-દન્ન॒-મન્ને॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતં॒-વેઁદ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । અન્ન॑વા-નન્ના॒દો ભ॑વતિ । મ॒હા-ન્ભ॑વતિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-ર્બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ ।
મ॒હાન્ કીર્ત્યા ॥ 42 ॥
અન્ન॑-મ્બ॒હુ કુ॑ર્વીત । ત-દ્વ્ર॒તમ્ ॥ પૃ॒થિ॒વી વા અન્ન᳚મ્ । આ॒કા॒શો᳚-ઽન્ના॒દઃ । પૃ॒થિ॒વ્યા-મા॑કા॒શઃ પ્રતિ॑ષ્ઠિતઃ । આ॒કા॒શે પૃ॑થિ॒વી પ્રતિ॑ષ્ઠિતા ।
તદે॒ત-દન્ન॒-મન્ને॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતમ્ ॥
સ ય એ॒ત-દન્ન॒-મન્ને॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતં॒-વેઁદ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । અન્ન॑વાનન્ના॒દો ભ॑વતિ । મ॒હા-ન્ભ॑વતિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-ર્બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ ।
મ॒હાન્ કી॒ર્ત્યા ॥ 43 ॥
ન કઞ્ચન વસતૌ પ્રત્યા॑ચક્ષી॒ત । ત-દ્વ્ર॒તમ્ ॥
તસ્માદ્યયા કયા ચ વિધયા બહ્વ॑ન્ન-મ્પ્રા॒પ્નુયાત્ ॥
અરાદ્ધ્યસ્મા અન્નમિ॑ત્યાચ॒ક્ષતે ॥ એતદ્વૈ મુખતો᳚-ઽન્નગ્ં રા॒દ્ધમ્ ।
મુખતો-ઽસ્મા અ॑ન્નગ્ં રા॒દ્ધ્યતે । એતદ્વૈ મદ્ધ્યતો᳚-ઽન્નગ્ં રા॒દ્ધમ્ ।
મદ્ધ્યતો-ઽસ્મા અ॑ન્નગ્ં રા॒દ્ધ્યતે ।
એદદ્વા અન્તતો᳚-ઽન્નગ્ં રા॒દ્ધમ્ ।
અન્તતો-ઽસ્મા અ॑ન્નગ્ં રા॒દ્ધ્યતે । ॥ 44-ઽ ॥
ય એ॑વં-વેઁ॒દ ॥ ક્ષેમ ઇ॑તિ વા॒ચિ । યોગક્ષેમ ઇતિ પ્રા॑ણાપા॒નયોઃ । કર્મે॑તિ હ॒સ્તયોઃ । ગતિ-રિ॑તિ પા॒દયોઃ । વિમુક્તિ-રિ॑તિ પા॒યૌ । ઇતિ માનુષી᳚-સ્સમા॒જ્ઞાઃ ॥ અથ દૈ॒વીઃ । તૃપ્તિ-રિ॑તિ વૃ॒ષ્ટૌ । બલ-મિ॑તિ વિ॒દ્યુતિ । ॥ 44.બ્ ॥
યશ ઇ॑તિ પ॒શુષુ । જ્યોતિરિતિ ન॑ક્ષત્રે॒ષુ ।
પ્રજાતિ-રમૃત-માનન્દ ઇ॑ત્યુપ॒સ્થે । સર્વ મિ॑ત્યાકા॒શે ॥
ત-ત્પ્રતિષ્ઠે-ત્યુ॑પાસી॒ત । પ્રતિષ્ઠા॑વા-ન્ભ॒વતિ । તન્મહ ઇત્યુ॑પાસી॒ત । મ॑હા-ન્ભ॒વતિ । તન્મન ઇત્યુ॑પાસી॒ત । માન॑વા-ન્ભ॒વતિ । ॥ 44.ચ્ ॥
તન્નમ ઇત્યુ॑પાસી॒ત । નમ્યન્તે᳚-ઽસ્મૈ કા॒માઃ । તદ્બ્રહ્મે-ત્યુ॑પાસી॒ત । બ્રહ્મ॑વા-ન્ભ॒વતિ । ત-દ્બ્રહ્મણઃ પરિમર ઇત્યુ॑પાસી॒ત । પર્યેણ-મ્મ્રિયન્તે દ્વિષન્તઃ॑ સપ॒ત્નાઃ । પરિ યે᳚-ઽપ્રિયા᳚ ભ્રાતૃ॒વ્યાઃ ॥ સ યશ્ચા॑ય-મ્પુ॒રુષે । યશ્ચાસા॑-વાદિ॒ત્યે । સ એકઃ॑ । ॥ 44.દ્ ॥
સ ય॑ એવં॒-વિઁત્ । અસ્માલ્-લો॑કા-ત્પ્રે॒ત્ય ।
એતમન્નમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્ર॒મ્ય ।
એત-મ્પ્રાણમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્ર॒મ્ય ।
એત-મ્મનોમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્ર॒મ્ય ।
એતં-વિઁજ્ઞાનમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્ર॒મ્ય ।
એત માનન્દમય માત્માન મુપ॑સઙ્ક્ર॒મ્ય ।
ઇમાન્ ઁલોકાન્ કામાન્ની કામ-રૂપ્ય॑નુસ॒ઞ્ચરન્ન્ ।
એત-થ્સામ ગા॑યન્ના॒સ્તે ॥ હા(3) વુ॒ હા(3) વુ॒ હા(3) વુ॑ । ॥ 44ऎ ॥
અ॒હ-મન્ન-મ॒હ-મન્ન-મ॒હમન્નમ્ ।
અ॒હમન્ના॒દો(2)-ઽહમન્ના॒દો(2) ઽહમન્ના॒દઃ ।
અ॒હગ્ગ્ શ્લોક॒કૃ-દ॒હગ્ગ્ શ્લોક॒કૃ-દ॒હગ્ગ્ શ્લોક॒કૃત્ । અ॒હમસ્મિ પ્રથમજા ઋતા(3) સ્ય॒ ।
પૂર્વ-ન્દેવેભ્યો અમૃતસ્ય ના(3) ભા॒ ઇ॒ ।
યો મા દદાતિ સ ઇદેવ મા(3)વાઃ॒ ।
અ॒હ-મન્ન॒-મન્ન॑-મ॒દન્ત॒-મા(3) દ્મિ॒ ।
અ॒હં-વિઁશ્વ॒-મ્ભુવ॑ન॒-મભ્ય॑ભ॒વામ્ । સુવ॒ર્ન જ્યોતીઃ᳚ ॥ ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ ઇત્યુ॑પ॒નિષ॑ત્ ॥ 44.f ॥
સ॒હ ના॑ વવતુ । સ॒હ નૌ॑ ભુનક્તુ । સ॒હ વી॒ર્ય॑-ઙ્કરવાવહૈ । તે॒જ॒સ્વિના॒ વધી॑તમસ્તુ॒ મા વિ॑દ્વિષા॒વહૈ᳚ ॥ ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
(ભૃગુ॒સ્ત્રયો॑દ॒શા - ન્ન॑મ્ - પ્રા॒ણો - મનો॑ - વિ॒જ્ઞાન॒-ન્દ્વાદ॑શ દ્વાદશા - ન॒ન્દો દશા - ન્ન॒-ન્ન નિ॑ન્દ્યા॒ - દન્ન॒-ન્ન પરિ॑ચક્ષી॒તા -ન્ન॑-મ્બ॒હુકુ॑ર્વિ॒ તૈકા॑દશૈકાદશ॒ - ન કઞ્ચ નૈક॑ષષ્ટિ॒ર્દશ॑ ) (અ. 15)
॥ ઇતિ ભૃગુવલ્લી સમાપ્તા ॥
(શ-ન્નઃ॒ - શીક્ષાગ્ં - સ॒હ નૌ॒ - ય ॑007આ;છન્દ॑સા॒મ્ - ભૂઃ - સ યઃ - પૃ॑થિ॒ - વ્યોમિ - ત્યૃત-ઞ્ચા॒ - હમ્ - ઁવેદમનુચ્ય - શ-ન્નઃ॑ - સ॒હ ના॑વવતુ - બ્રહ્મ॒વિ-દ્- ભૃગુઃ॒ પઞ્ચ॑દશ)
(શ-ન્નો॒ - મહ॒ ઇત્યા॑દિ॒ત્યો - નો ઇ॑તરા॒ણ્ય - સ॑ન્ને॒વા - ન્ન॒-ન્ન નિ॑ન્દ્યા॒ચ્ચતુ॑શ્ચત્વારિગ્ંશત્ )
(શન્ન॒ - ઇત્યુ॑પ॒નિષ॑ત્ )
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે નવમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake navamaḥ prapāṭhakaḥ - bhṛguvallī
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
bhṛgu vallī
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
anuvākaṃ 15
bhṛgu॒rvai vā̭ru॒ṇiḥ | varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ || tasmā̭ e॒ta-tpro̭vāca | anna̭-mprā॒ṇa-ñcakṣu॒-śśrotra॒-mmano॒ vāca॒miti̭ ||
tagṃ ho̭vāca | yato॒ vā i॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
yena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | ya-tpraya̭ntya॒bhi saṃvi~̭śanti |
ta-dviji̭jñāsasva | ta-dbrahmeti̭ ||
sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 35 ||
anna॒-mbrahmeti॒ vya̭jānāt | a॒nnāddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | annḙna॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | anna॒-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva |
tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 36 ||
prā॒ṇo bra॒hmeti॒ vya̭jānāt | prā॒ṇāddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | prā॒ṇena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti |
prā॒ṇa-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ |
puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva | tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 37 ||
mano॒ brahmeti॒ vya̭jānāt | mana̭so॒ hyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | mana̭sā॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | manaḥ॒ praya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva |
tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 38 ||
vi॒jñāna॒-mbrahmeti॒ vya̭jānāt |
vi॒jñānā॒-ddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
vi॒jñānḙna॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | vi॒jñāna॒-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ ||
ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva | tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 39 ||
ā॒na॒ndo bra॒hmeti॒ vya̭jānāt | ā॒nandā॒-ddhyḙva-khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
ā॒na॒ndena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | ā॒na॒nda-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || saiṣā bhā᳚rga॒vī vā̭ru॒ṇī vi॒dyā | pa॒ra॒me vyo̭ma॒-nprati̭ṣṭhitā || ya e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vānannā॒do bha̭vati |
ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 40 ||
anna॒-nna ni̭ndyāt | ta-dvra॒tam || prā॒ṇo vā anna᳚m | śarī̭ramannā॒dam | prā॒ṇe śarī̭ra॒-mprati̭ṣṭhitam | śarī̭re prā॒ṇaḥ prati̭ṣṭhitaḥ |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vā-nannā॒do bha̭vati |
ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 41 ||
anna॒-nna pari̭cakṣīta | ta-dvra॒tam | āpo॒ vā anna᳚m | jyoti̭rannā॒dam | a॒phsu jyotiḥ॒ prati̭ṣṭhitam | jyoti॒ṣyāpaḥ॒ prati̭ṣṭhitāḥ |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vā-nannā॒do bha̭vati | ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kīrtyā || 42 ||
anna̭-mba॒hu kṷrvīta | ta-dvra॒tam || pṛ॒thi॒vī vā anna᳚m | ā॒kā॒śo᳚-'nnā॒daḥ | pṛ॒thi॒vyā-mā̭kā॒śaḥ prati̭ṣṭhitaḥ | ā॒kā॒śe pṛ̭thi॒vī prati̭ṣṭhitā |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vānannā॒do bha̭vati | ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 43 ||
na kañcana vasatau pratyā̭cakṣī॒ta | ta-dvra॒tam ||
tasmādyayā kayā ca vidhayā bahva̭nna-mprā॒pnuyāt ||
arāddhyasmā annami̭tyāca॒kṣate || etadvai mukhato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
mukhato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate | etadvai maddhyato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
maddhyato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate |
edadvā antato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
antato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate | || 44-' ||
ya ḙvaṃ-ve~॒da || kṣema i̭ti vā॒ci | yogakṣema iti prā̭ṇāpā॒nayoḥ | karmḙti ha॒stayoḥ | gati-ri̭ti pā॒dayoḥ | vimukti-ri̭ti pā॒yau | iti mānuṣī᳚-ssamā॒jñāḥ || atha dai॒vīḥ | tṛpti-ri̭ti vṛ॒ṣṭau | bala-mi̭ti vi॒dyuti | || 44.b ||
yaśa i̭ti pa॒śuṣu | jyotiriti na̭kṣatre॒ṣu |
prajāti-ramṛta-mānanda i̭tyupa॒sthe | sarva mi̭tyākā॒śe ||
ta-tpratiṣṭhe-tyṷpāsī॒ta | pratiṣṭhā̭vā-nbha॒vati | tanmaha ityṷpāsī॒ta | ma̭hā-nbha॒vati | tanmana ityṷpāsī॒ta | māna̭vā-nbha॒vati | || 44.c ||
tannama ityṷpāsī॒ta | namyante᳚-'smai kā॒māḥ | tadbrahme-tyṷpāsī॒ta | brahma̭vā-nbha॒vati | ta-dbrahmaṇaḥ parimara ityṷpāsī॒ta | paryeṇa-mmriyante dviṣantaḥ̭ sapa॒tnāḥ | pari ye᳚-'priyā᳚ bhrātṛ॒vyāḥ || sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭-vādi॒tye | sa ekaḥ̭ | || 44.d ||
sa ya̭ evaṃ॒-vi~t | asmāl-lo̭kā-tpre॒tya |
etamannamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta-mprāṇamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta-mmanomaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
etaṃ-vi~jñānamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta mānandamaya mātmāna mupa̭saṅkra॒mya |
imān ~lokān kāmānnī kāma-rūpya̭nusa॒ñcarann |
eta-thsāma gā̭yannā॒ste || hā(3) vu॒ hā(3) vu॒ hā(3) vṷ | || 44è ||
a॒ha-manna-ma॒ha-manna-ma॒hamannam |
a॒hamannā॒do(2)-'hamannā॒do(2) 'hamannā॒daḥ |
a॒hagg śloka॒kṛ-da॒hagg śloka॒kṛ-da॒hagg śloka॒kṛt | a॒hamasmi prathamajā ṛtā(3) sya॒ |
pūrva-ndevebhyo amṛtasya nā(3) bhā॒ i॒ |
yo mā dadāti sa ideva mā(3)vāḥ॒ |
a॒ha-manna॒-manna̭-ma॒danta॒-mā(3) dmi॒ |
a॒haṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒-mabhya̭bha॒vām | suva॒rna jyotīḥ᳚ || ya e॒vaṃ-ve~da̭ || ityṷpa॒niṣa̭t || 44.f ||
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
(bhṛgu॒strayo̭da॒śā - nna̭m - prā॒ṇo - mano̭ - vi॒jñāna॒-ndvāda̭śa dvādaśā - na॒ndo daśā - nna॒-nna ni̭ndyā॒ - danna॒-nna pari̭cakṣī॒tā -nna̭-mba॒hukṷrvi॒ taikā̭daśaikādaśa॒ - na kañca naika̭ṣaṣṭi॒rdaśa̭ ) (a. 15)
|| iti bhṛguvallī samāptā ||
(śa-nnaḥ॒ - śīkṣāgṃ - sa॒ha nau॒ - ya ̭007ā;chanda̭sā॒m - bhūḥ - sa yaḥ - pṛ̭thi॒ - vyomi - tyṛta-ñcā॒ - ham - ~vedamanucya - śa-nnaḥ̭ - sa॒ha nā̭vavatu - brahma॒vi-d- bhṛguḥ॒ pañca̭daśa)
(śa-nno॒ - maha॒ ityā̭di॒tyo - no i̭tarā॒ṇya - sa̭nne॒vā - nna॒-nna ni̭ndyā॒ccatṷścatvārigṃśat )
(śanna॒ - ityṷpa॒niṣa̭t )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake navamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके नवमः प्रपाठकः - भृगुवल्ली
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
भृगु वल्ली
स॒ह ना॑ ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒ वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
अनुवाकं 15
भृगु॒र्वै वा॑रु॒णिः । वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ ॥ तस्मा॑ ए॒त-त्प्रो॑वाच । अन्न॑-म्प्रा॒ण-ञ्चक्षु॒-श्श्रोत्र॒-म्मनो॒ वाच॒मिति॑ ॥
तग्ं हो॑वाच । यतो॒ वा इ॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।
येन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । य-त्प्रय॑न्त्य॒भि संविँ॑शन्ति ।
त-द्विजि॑ज्ञासस्व । त-द्ब्रह्मेति॑ ॥
स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 35 ॥
अन्न॒-म्ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् । अ॒न्नाद्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते । अन्ने॑न॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । अन्न॒-म्प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥ त-द्वि॒ज्ञाय॑ । पुन॑रे॒व वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ । तग्ं हो॑वाच । तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व ।
तपो॒ ब्रह्मेति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 36 ॥
प्रा॒णो ब्र॒ह्मेति॒ व्य॑जानात् । प्रा॒णाद्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते । प्रा॒णेन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति ।
प्रा॒ण-म्प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥ त-द्वि॒ज्ञाय॑ ।
पुन॑रे॒व वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ । तग्ं हो॑वाच । तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व । तपो॒ ब्रह्मेति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 37 ॥
मनो॒ ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् । मन॑सो॒ ह्ये॑व खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते । मन॑सा॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । मनः॒ प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥ त-द्वि॒ज्ञाय॑ । पुन॑रे॒व वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ । तग्ं हो॑वाच । तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व ।
तपो॒ ब्रह्मेति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 38 ॥
वि॒ज्ञान॒-म्ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् ।
वि॒ज्ञाना॒-द्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।
वि॒ज्ञाने॑न॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । वि॒ज्ञान॒-म्प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥
त-द्वि॒ज्ञाय॑ । पुन॑रे॒व वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ । तग्ं हो॑वाच । तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व । तपो॒ ब्रह्मेति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 39 ॥
आ॒न॒न्दो ब्र॒ह्मेति॒ व्य॑जानात् । आ॒नन्दा॒-द्ध्ये॑व-खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।
आ॒न॒न्देन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । आ॒न॒न्द-म्प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥ सैषा भा᳚र्ग॒वी वा॑रु॒णी वि॒द्या । प॒र॒मे व्यो॑म॒-न्प्रति॑ष्ठिता ॥ य ए॒वं-वेँद॒ प्रति॑तिष्ठति । अन्न॑वानन्ना॒दो भ॑वति ।
म॒हा-न्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।
म॒हान् की॒र्त्या ॥ 40 ॥
अन्न॒-न्न नि॑न्द्यात् । त-द्व्र॒तम् ॥ प्रा॒णो वा अन्न᳚म् । शरी॑रमन्ना॒दम् । प्रा॒णे शरी॑र॒-म्प्रति॑ष्ठितम् । शरी॑रे प्रा॒णः प्रति॑ष्ठितः ।
तदे॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ॥
स य ए॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒-वेँद॒ प्रति॑तिष्ठति । अन्न॑वा-नन्ना॒दो भ॑वति ।
म॒हा-न्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।
म॒हान् की॒र्त्या ॥ 41 ॥
अन्न॒-न्न परि॑चक्षीत । त-द्व्र॒तम् । आपो॒ वा अन्न᳚म् । ज्योति॑रन्ना॒दम् । अ॒फ्सु ज्योतिः॒ प्रति॑ष्ठितम् । ज्योति॒ष्यापः॒ प्रति॑ष्ठिताः ।
तदे॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ॥
स य ए॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒-वेँद॒ प्रति॑तिष्ठति । अन्न॑वा-नन्ना॒दो भ॑वति । म॒हा-न्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।
म॒हान् कीर्त्या ॥ 42 ॥
अन्न॑-म्ब॒हु कु॑र्वीत । त-द्व्र॒तम् ॥ पृ॒थि॒वी वा अन्न᳚म् । आ॒का॒शो᳚-ऽन्ना॒दः । पृ॒थि॒व्या-मा॑का॒शः प्रति॑ष्ठितः । आ॒का॒शे पृ॑थि॒वी प्रति॑ष्ठिता ।
तदे॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ॥
स य ए॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒-वेँद॒ प्रति॑तिष्ठति । अन्न॑वानन्ना॒दो भ॑वति । म॒हा-न्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।
म॒हान् की॒र्त्या ॥ 43 ॥
न कञ्चन वसतौ प्रत्या॑चक्षी॒त । त-द्व्र॒तम् ॥
तस्माद्यया कया च विधया बह्व॑न्न-म्प्रा॒प्नुयात् ॥
अराद्ध्यस्मा अन्नमि॑त्याच॒क्षते ॥ एतद्वै मुखतो᳚-ऽन्नग्ं रा॒द्धम् ।
मुखतो-ऽस्मा अ॑न्नग्ं रा॒द्ध्यते । एतद्वै मद्ध्यतो᳚-ऽन्नग्ं रा॒द्धम् ।
मद्ध्यतो-ऽस्मा अ॑न्नग्ं रा॒द्ध्यते ।
एदद्वा अन्ततो᳚-ऽन्नग्ं रा॒द्धम् ।
अन्ततो-ऽस्मा अ॑न्नग्ं रा॒द्ध्यते । ॥ 44-ऽ ॥
य ए॑वं-वेँ॒द ॥ क्षेम इ॑ति वा॒चि । योगक्षेम इति प्रा॑णापा॒नयोः । कर्मे॑ति ह॒स्तयोः । गति-रि॑ति पा॒दयोः । विमुक्ति-रि॑ति पा॒यौ । इति मानुषी᳚-स्समा॒ज्ञाः ॥ अथ दै॒वीः । तृप्ति-रि॑ति वृ॒ष्टौ । बल-मि॑ति वि॒द्युति । ॥ 44.ब् ॥
यश इ॑ति प॒शुषु । ज्योतिरिति न॑क्षत्रे॒षु ।
प्रजाति-रमृत-मानन्द इ॑त्युप॒स्थे । सर्व मि॑त्याका॒शे ॥
त-त्प्रतिष्ठे-त्यु॑पासी॒त । प्रतिष्ठा॑वा-न्भ॒वति । तन्मह इत्यु॑पासी॒त । म॑हा-न्भ॒वति । तन्मन इत्यु॑पासी॒त । मान॑वा-न्भ॒वति । ॥ 44.च् ॥
तन्नम इत्यु॑पासी॒त । नम्यन्ते᳚-ऽस्मै का॒माः । तद्ब्रह्मे-त्यु॑पासी॒त । ब्रह्म॑वा-न्भ॒वति । त-द्ब्रह्मणः परिमर इत्यु॑पासी॒त । पर्येण-म्म्रियन्ते द्विषन्तः॑ सप॒त्नाः । परि ये᳚-ऽप्रिया᳚ भ्रातृ॒व्याः ॥ स यश्चा॑य-म्पु॒रुषे । यश्चासा॑-वादि॒त्ये । स एकः॑ । ॥ 44.द् ॥
स य॑ एवं॒-विँत् । अस्माल्-लो॑का-त्प्रे॒त्य ।
एतमन्नमय-मात्मान-मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
एत-म्प्राणमय-मात्मान-मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
एत-म्मनोमय-मात्मान-मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
एतं-विँज्ञानमय-मात्मान-मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
एत मानन्दमय मात्मान मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
इमान् ँलोकान् कामान्नी काम-रूप्य॑नुस॒ञ्चरन्न् ।
एत-थ्साम गा॑यन्ना॒स्ते ॥ हा(3) वु॒ हा(3) वु॒ हा(3) वु॑ । ॥ 44ऎ ॥
अ॒ह-मन्न-म॒ह-मन्न-म॒हमन्नम् ।
अ॒हमन्ना॒दो(2)-ऽहमन्ना॒दो(2) ऽहमन्ना॒दः ।
अ॒हग्ग् श्लोक॒कृ-द॒हग्ग् श्लोक॒कृ-द॒हग्ग् श्लोक॒कृत् । अ॒हमस्मि प्रथमजा ऋता(3) स्य॒ ।
पूर्व-न्देवेभ्यो अमृतस्य ना(3) भा॒ इ॒ ।
यो मा ददाति स इदेव मा(3)वाः॒ ।
अ॒ह-मन्न॒-मन्न॑-म॒दन्त॒-मा(3) द्मि॒ ।
अ॒हं-विँश्व॒-म्भुव॑न॒-मभ्य॑भ॒वाम् । सुव॒र्न ज्योतीः᳚ ॥ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ इत्यु॑प॒निष॑त् ॥ 44.f ॥
स॒ह ना॑ ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒ वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
(भृगु॒स्त्रयो॑द॒शा - न्न॑म् - प्रा॒णो - मनो॑ - वि॒ज्ञान॒-न्द्वाद॑श द्वादशा - न॒न्दो दशा - न्न॒-न्न नि॑न्द्या॒ - दन्न॒-न्न परि॑चक्षी॒ता -न्न॑-म्ब॒हुकु॑र्वि॒ तैका॑दशैकादश॒ - न कञ्च नैक॑षष्टि॒र्दश॑ ) (अ. 15)
॥ इति भृगुवल्ली समाप्ता ॥
(श-न्नः॒ - शीक्षाग्ं - स॒ह नौ॒ - य ॑007आ;छन्द॑सा॒म् - भूः - स यः - पृ॑थि॒ - व्योमि - त्यृत-ञ्चा॒ - हम् - ँवेदमनुच्य - श-न्नः॑ - स॒ह ना॑ववतु - ब्रह्म॒वि-द्- भृगुः॒ पञ्च॑दश)
(श-न्नो॒ - मह॒ इत्या॑दि॒त्यो - नो इ॑तरा॒ण्य - स॑न्ने॒वा - न्न॒-न्न नि॑न्द्या॒च्चतु॑श्चत्वारिग्ंशत् )
(शन्न॒ - इत्यु॑प॒निष॑त् )
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके नवमः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake navamaḥ prapāṭhakaḥ - bhṛguvallī
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
bhṛgu vallī
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
anuvākaṃ 15
bhṛgu॒rvai vā̭ru॒ṇiḥ | varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ || tasmā̭ e॒ta-tpro̭vāca | anna̭-mprā॒ṇa-ñcakṣu॒-śśrotra॒-mmano॒ vāca॒miti̭ ||
tagṃ ho̭vāca | yato॒ vā i॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
yena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | ya-tpraya̭ntya॒bhi saṃvi~̭śanti |
ta-dviji̭jñāsasva | ta-dbrahmeti̭ ||
sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 35 ||
anna॒-mbrahmeti॒ vya̭jānāt | a॒nnāddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | annḙna॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | anna॒-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva |
tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 36 ||
prā॒ṇo bra॒hmeti॒ vya̭jānāt | prā॒ṇāddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | prā॒ṇena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti |
prā॒ṇa-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ |
puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva | tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 37 ||
mano॒ brahmeti॒ vya̭jānāt | mana̭so॒ hyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | mana̭sā॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | manaḥ॒ praya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva |
tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 38 ||
vi॒jñāna॒-mbrahmeti॒ vya̭jānāt |
vi॒jñānā॒-ddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
vi॒jñānḙna॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | vi॒jñāna॒-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ ||
ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva | tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 39 ||
ā॒na॒ndo bra॒hmeti॒ vya̭jānāt | ā॒nandā॒-ddhyḙva-khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
ā॒na॒ndena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | ā॒na॒nda-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || saiṣā bhā᳚rga॒vī vā̭ru॒ṇī vi॒dyā | pa॒ra॒me vyo̭ma॒-nprati̭ṣṭhitā || ya e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vānannā॒do bha̭vati |
ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 40 ||
anna॒-nna ni̭ndyāt | ta-dvra॒tam || prā॒ṇo vā anna᳚m | śarī̭ramannā॒dam | prā॒ṇe śarī̭ra॒-mprati̭ṣṭhitam | śarī̭re prā॒ṇaḥ prati̭ṣṭhitaḥ |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vā-nannā॒do bha̭vati |
ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 41 ||
anna॒-nna pari̭cakṣīta | ta-dvra॒tam | āpo॒ vā anna᳚m | jyoti̭rannā॒dam | a॒phsu jyotiḥ॒ prati̭ṣṭhitam | jyoti॒ṣyāpaḥ॒ prati̭ṣṭhitāḥ |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vā-nannā॒do bha̭vati | ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kīrtyā || 42 ||
anna̭-mba॒hu kṷrvīta | ta-dvra॒tam || pṛ॒thi॒vī vā anna᳚m | ā॒kā॒śo᳚-'nnā॒daḥ | pṛ॒thi॒vyā-mā̭kā॒śaḥ prati̭ṣṭhitaḥ | ā॒kā॒śe pṛ̭thi॒vī prati̭ṣṭhitā |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vānannā॒do bha̭vati | ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 43 ||
na kañcana vasatau pratyā̭cakṣī॒ta | ta-dvra॒tam ||
tasmādyayā kayā ca vidhayā bahva̭nna-mprā॒pnuyāt ||
arāddhyasmā annami̭tyāca॒kṣate || etadvai mukhato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
mukhato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate | etadvai maddhyato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
maddhyato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate |
edadvā antato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
antato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate | || 44-' ||
ya ḙvaṃ-ve~॒da || kṣema i̭ti vā॒ci | yogakṣema iti prā̭ṇāpā॒nayoḥ | karmḙti ha॒stayoḥ | gati-ri̭ti pā॒dayoḥ | vimukti-ri̭ti pā॒yau | iti mānuṣī᳚-ssamā॒jñāḥ || atha dai॒vīḥ | tṛpti-ri̭ti vṛ॒ṣṭau | bala-mi̭ti vi॒dyuti | || 44.b ||
yaśa i̭ti pa॒śuṣu | jyotiriti na̭kṣatre॒ṣu |
prajāti-ramṛta-mānanda i̭tyupa॒sthe | sarva mi̭tyākā॒śe ||
ta-tpratiṣṭhe-tyṷpāsī॒ta | pratiṣṭhā̭vā-nbha॒vati | tanmaha ityṷpāsī॒ta | ma̭hā-nbha॒vati | tanmana ityṷpāsī॒ta | māna̭vā-nbha॒vati | || 44.c ||
tannama ityṷpāsī॒ta | namyante᳚-'smai kā॒māḥ | tadbrahme-tyṷpāsī॒ta | brahma̭vā-nbha॒vati | ta-dbrahmaṇaḥ parimara ityṷpāsī॒ta | paryeṇa-mmriyante dviṣantaḥ̭ sapa॒tnāḥ | pari ye᳚-'priyā᳚ bhrātṛ॒vyāḥ || sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭-vādi॒tye | sa ekaḥ̭ | || 44.d ||
sa ya̭ evaṃ॒-vi~t | asmāl-lo̭kā-tpre॒tya |
etamannamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta-mprāṇamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta-mmanomaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
etaṃ-vi~jñānamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta mānandamaya mātmāna mupa̭saṅkra॒mya |
imān ~lokān kāmānnī kāma-rūpya̭nusa॒ñcarann |
eta-thsāma gā̭yannā॒ste || hā(3) vu॒ hā(3) vu॒ hā(3) vṷ | || 44è ||
a॒ha-manna-ma॒ha-manna-ma॒hamannam |
a॒hamannā॒do(2)-'hamannā॒do(2) 'hamannā॒daḥ |
a॒hagg śloka॒kṛ-da॒hagg śloka॒kṛ-da॒hagg śloka॒kṛt | a॒hamasmi prathamajā ṛtā(3) sya॒ |
pūrva-ndevebhyo amṛtasya nā(3) bhā॒ i॒ |
yo mā dadāti sa ideva mā(3)vāḥ॒ |
a॒ha-manna॒-manna̭-ma॒danta॒-mā(3) dmi॒ |
a॒haṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒-mabhya̭bha॒vām | suva॒rna jyotīḥ᳚ || ya e॒vaṃ-ve~da̭ || ityṷpa॒niṣa̭t || 44.f ||
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
(bhṛgu॒strayo̭da॒śā - nna̭m - prā॒ṇo - mano̭ - vi॒jñāna॒-ndvāda̭śa dvādaśā - na॒ndo daśā - nna॒-nna ni̭ndyā॒ - danna॒-nna pari̭cakṣī॒tā -nna̭-mba॒hukṷrvi॒ taikā̭daśaikādaśa॒ - na kañca naika̭ṣaṣṭi॒rdaśa̭ ) (a. 15)
|| iti bhṛguvallī samāptā ||
(śa-nnaḥ॒ - śīkṣāgṃ - sa॒ha nau॒ - ya ̭007ā;chanda̭sā॒m - bhūḥ - sa yaḥ - pṛ̭thi॒ - vyomi - tyṛta-ñcā॒ - ham - ~vedamanucya - śa-nnaḥ̭ - sa॒ha nā̭vavatu - brahma॒vi-d- bhṛguḥ॒ pañca̭daśa)
(śa-nno॒ - maha॒ ityā̭di॒tyo - no i̭tarā॒ṇya - sa̭nne॒vā - nna॒-nna ni̭ndyā॒ccatṷścatvārigṃśat )
(śanna॒ - ityṷpa॒niṣa̭t )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake navamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.