વિરિઞ્ચ્યાદિભિઃ પઞ્ચભિર્લોકપાલૈઃ
સમૂઢે મહાનન્દપીઠે નિષણ્ણમ્ ।
ધનુર્બાણપાશાઙ્કુશપ્રોતહસ્તં
મહસ્ત્રૈપુરં શઙ્કરાદ્વૈતમવ્યાત્ ॥ 1 ॥
યદન્નાદિભિઃ પઞ્ચભિઃ કોશજાલૈઃ
શિરઃપક્ષપુચ્છાત્મકૈરન્તરન્તઃ ।
નિગૂઢે મહાયોગપીઠે નિષણ્ણં
પુરારેરથાન્તઃપુરં નૌમિ નિત્યમ્ ॥ 2 ॥
વિરિઞ્ચાદિરૂપૈઃ પ્રપઞ્ચે વિહૃત્ય
સ્વતન્ત્રા યદા સ્વાત્મવિશ્રાન્તિરેષા ।
તદા માનમાતૃપ્રમેયાતિરિક્તં
પરાનન્દમીડે ભવાનિ ત્વદીયમ્ ॥ 3 ॥
વિનોદાય ચૈતન્યમેકં વિભજ્ય
દ્વિધા દેવિ જીવઃ શિવશ્ચેતિ નામ્ના ।
શિવસ્યાપિ જીવત્વમાપાદયન્તી
પુનર્જીવમેનં શિવં વા કરોષિ ॥ 4 ॥
સમાકુઞ્ચ્ય મૂલં હૃદિ ન્યસ્ય વાયું
મનો ભ્રૂબિલં પ્રાપયિત્વા નિવૃત્તાઃ ।
તતઃ સચ્ચિદાનન્દરૂપે પદે તે
ભવન્ત્યમ્બ જીવાઃ શિવત્વેન કેચિત્ ॥ 5 ॥
શરીરેઽતિકષ્ટે રિપૌ પુત્રવર્ગે
સદાભીતિમૂલે કલત્રે ધને વા ।
ન કશ્ચિદ્વિરજ્યત્યહો દેવિ ચિત્રં
કથં ત્વત્કટાક્ષં વિના તત્ત્વબોધઃ ॥ 6 ॥
શરીરે ધનેઽપત્યવર્ગે કલત્રે
વિરક્તસ્ય સદ્દેશિકાદિષ્ટબુદ્ધેઃ ।
યદાકસ્મિકં જ્યોતિરાનન્દરૂપં
સમાધૌ ભવેત્તત્ત્વમસ્યમ્બ સત્યમ્ ॥ 7 ॥
મૃષાન્યો મૃષાન્યઃ પરો મિશ્રમેનં
પરઃ પ્રાકૃતં ચાપરો બુદ્ધિમાત્રમ્ ।
પ્રપઞ્ચં મિમીતે મુનીનાં ગણોઽયં
તદેતત્ત્વમેવેતિ ન ત્વાં જહીમઃ ॥ 8 ॥
નિવૃત્તિઃ પ્રતિષ્ઠા ચ વિદ્યા ચ શાન્તિ-
સ્તથા શાન્ત્યતીતેતિ પઞ્ચીકૃતાભિઃ ।
કલાભિઃ પરે પઞ્ચવિંશાત્મિકાભિ-
સ્ત્વમેકૈવ સેવ્યા શિવાભિન્નરૂપા ॥ 9 ॥
અગાધેઽત્ર સંસારપઙ્કે નિમગ્નં
કલત્રાદિભારેણ ખિન્નં નિતાન્તમ્ ।
મહામોહપાશૌઘબદ્ધં ચિરાન્માં
સમુદ્ધર્તુમમ્બ ત્વમેકૈવ શક્તા ॥ 10 ॥
સમારભ્ય મૂલં ગતો બ્રહ્મચક્રં
ભવદ્દિવ્યચક્રેશ્વરીધામભાજઃ ।
મહાસિદ્ધિસઙ્ઘાતકલ્પદ્રુમાભા-
નવાપ્યામ્બ નાદાનુપાસ્તે ચ યોગી ॥ 11 ॥
ગણેશૈર્ગ્રહૈરમ્બ નક્ષત્રપઙ્ક્ત્યા
તથા યોગિનીરાશિપીઠૈરભિન્નમ્ ।
મહાકાલમાત્માનમામૃશ્ય લોકં
વિધત્સે કૃતિં વા સ્થિતિં વા મહેશિ ॥ 12 ॥
લસત્તારહારામતિસ્વચ્છચેલાં
વહન્તીં કરે પુસ્તકં ચાક્ષમાલામ્ ।
શરચ્ચન્દ્રકોટિપ્રભાભાસુરાં ત્વાં
સકૃદ્ભાવયન્ભારતીવલ્લભઃ સ્યાત્ ॥ 13 ॥
સમુદ્યત્સહસ્રાર્કબિમ્બાભવક્ત્રાં
સ્વભાસૈવ સિન્દૂરિતાજાણ્ડકોટિમ્ ।
ધનુર્બાણપાશાઙ્કુશાન્ધારયન્તીં
સ્મરન્તઃ સ્મરં વાપિ સમ્મોહયેયુઃ ॥ 14 ॥
મણિસ્યૂતતાટઙ્કશોણાસ્યબિમ્બાં
હરિત્પટ્ટવસ્ત્રાં ત્વગુલ્લાસિભૂષામ્ ।
હૃદા ભાવયંસ્તપ્તહેમપ્રભાં ત્વાં
શ્રિયો નાશયત્યમ્બ ચાઞ્ચલ્યભાવમ્ ॥ 15 ॥
મહામન્ત્રરાજાન્તબીજં પરાખ્યં
સ્વતો ન્યસ્તબિન્દુ સ્વયં ન્યસ્તહાર્દમ્ ।
ભવદ્વક્ત્રવક્ષોજગુહ્યાભિધાનં
સ્વરૂપં સકૃદ્ભાવયેત્સ ત્વમેવ ॥ 16 ॥
તથાન્યે વિકલ્પેષુ નિર્વિણ્ણચિત્તા-
સ્તદેકં સમાધાય બિન્દુત્રયં તે ।
પરાનન્દસન્ધાનસિન્ધૌ નિમગ્નાઃ
પુનર્ગર્ભરન્ધ્રં ન પશ્યન્તિ ધીરાઃ ॥ 17 ॥
ત્વદુન્મેષલીલાનુબન્ધાધિકારા-
ન્વિરિઞ્ચ્યાદિકાંસ્ત્વદ્ગુણામ્ભોધિબિન્દૂન્ ।
ભજન્તસ્તિતીર્ષન્તિ સંસારસિન્ધું
શિવે તાવકીના સુસમ્ભાવનેયમ્ ॥ 18 ॥
કદા વા ભવત્પાદપોતેન તૂર્ણં
ભવામ્ભોધિમુત્તીર્ય પૂર્ણાન્તરઙ્ગઃ ।
નિમજ્જન્તમેનં દુરાશાવિષાબ્ધૌ
સમાલોક્ય લોકં કથં પર્યુદાસ્સે ॥ 19 ॥
કદાવા હૃષીકાણિ સામ્યં ભજેયુઃ
કદા વા ન શત્રુર્ન મિત્રં ભવાનિ ।
કદા વા દુરાશાવિષૂચીવિલોપઃ
કદા વા મનો મે સમૂલં વિનશ્યેત્ ॥ 20 ॥
નમોવાકમાશાસ્મહે દેવિ યુષ્મ-
ત્પદામ્ભોજયુગ્માય તિગ્માય ગૌરિ ।
વિરિઞ્ચ્યાદિભાસ્વત્કિરીટપ્રતોલી-
પ્રદીપાયમાનપ્રભાભાસ્વરાય ॥ 21 ॥
કચે ચન્દ્રરેખં કુચે તારહારં
કરે સ્વાદુચાપં શરે ષટ્પદૌઘમ્ ।
સ્મરામિ સ્મરારેરભિપ્રાયમેકં
મદાઘૂર્ણનેત્રં મદીયં નિધાનમ્ ॥ 22 ॥
શરેષ્વેવ નાસા ધનુષ્વેવ જિહ્વા
જપાપાટલે લોચને તે સ્વરૂપે ।
ત્વગેષા ભવચ્ચન્દ્રખણ્ડે શ્રવો મે
ગુણે તે મનોવૃત્તિરમ્બ ત્વયિ સ્યાત્ ॥ 23 ॥
જગત્કર્મધીરાન્વચોધૂતકીરાન્
કુચન્યસ્તહારાઙ્કૃપાસિન્ધુપૂરાન્ ।
ભવામ્ભોધિપારાન્મહાપાપદૂરાન્
ભજે વેદસારાંશિવપ્રેમદારાન્ ॥ 24 ॥
સુધાસિન્ધુસારે ચિદાનન્દનીરે
સમુત્ફુલ્લનીપે સુરત્રાન્તરીપે ।
મણિવ્યૂહસાલે સ્થિતે હૈમશાલે
મનોજારિવામે નિષણ્ણં મનો મે ॥ 25 ॥
દૃગન્તે વિલોલા સુગન્ધીષુમાલા
પ્રપઞ્ચેન્દ્રજાલા વિપત્સિન્ધુકૂલા ।
મુનિસ્વાન્તશાલા નમલ્લોકપાલા
હૃદિ પ્રેમલોલામૃતસ્વાદુલીલા ॥ 26 ॥
જગજ્જાલમેતત્ત્વયૈવામ્બ સૃષ્ટં
ત્વમેવાદ્ય યાસીન્દ્રિયૈરર્થજાલમ્ ।
ત્વમેકૈવ કર્ત્રી ત્વમેકૈવ ભોક્ત્રી
ન મે પુણ્યપાપે ન મે બન્ધમોક્ષૌ ॥ 27 ॥
ઇતિ પ્રેમભારેણ કિઞ્ચિન્મયોક્તં
ન બુધ્વૈવ તત્ત્વં મદીયં ત્વદીયમ્ ।
વિનોદાય બાલસ્ય મૌર્ખ્યં હિ માતસ્-
તદેતત્પ્રલાપસ્તુતિં મે ગૃહાણ ॥ 28 ॥
॥ ઇતિ શ્રીમચ્છઙ્કરાચાર્યવિરચિતા દેવીભુજઙ્ગં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
Roman (IAST) Transliteration
viriñcyādibhiḥ pañcabhirlokapālaiḥ
samūḍhe mahānandapīṭhe niṣaṇṇam |
dhanurbāṇapāśāṅkuśaprotahastaṃ
mahastraipuraṃ śaṅkarādvaitamavyāt || 1 ||
yadannādibhiḥ pañcabhiḥ kośajālaiḥ
śiraḥpakṣapucchātmakairantarantaḥ |
nigūḍhe mahāyogapīṭhe niṣaṇṇaṃ
purārerathāntaḥpuraṃ naumi nityam || 2 ||
viriñcādirūpaiḥ prapañce vihṛtya
svatantrā yadā svātmaviśrāntireṣā |
tadā mānamātṛprameyātiriktaṃ
parānandamīḍe bhavāni tvadīyam || 3 ||
vinodāya caitanyamekaṃ vibhajya
dvidhā devi jīvaḥ śivaśceti nāmnā |
śivasyāpi jīvatvamāpādayantī
punarjīvamenaṃ śivaṃ vā karoṣi || 4 ||
samākuñcya mūlaṃ hṛdi nyasya vāyuṃ
mano bhrūbilaṃ prāpayitvā nivṛttāḥ |
tataḥ saccidānandarūpe pade te
bhavantyamba jīvāḥ śivatvena kecit || 5 ||
śarīre'tikaṣṭe ripau putravarge
sadābhītimūle kalatre dhane vā |
na kaścidvirajyatyaho devi citraṃ
kathaṃ tvatkaṭākṣaṃ vinā tattvabodhaḥ || 6 ||
śarīre dhane'patyavarge kalatre
viraktasya saddeśikādiṣṭabuddheḥ |
yadākasmikaṃ jyotirānandarūpaṃ
samādhau bhavettattvamasyamba satyam || 7 ||
mṛṣānyo mṛṣānyaḥ paro miśramenaṃ
paraḥ prākṛtaṃ cāparo buddhimātram |
prapañcaṃ mimīte munīnāṃ gaṇo'yaṃ
tadetattvameveti na tvāṃ jahīmaḥ || 8 ||
nivṛttiḥ pratiṣṭhā ca vidyā ca śānti-
stathā śāntyatīteti pañcīkṛtābhiḥ |
kalābhiḥ pare pañcaviṃśātmikābhi-
stvamekaiva sevyā śivābhinnarūpā || 9 ||
agādhe'tra saṃsārapaṅke nimagnaṃ
kalatrādibhāreṇa khinnaṃ nitāntam |
mahāmohapāśaughabaddhaṃ cirānmāṃ
samuddhartumamba tvamekaiva śaktā || 10 ||
samārabhya mūlaṃ gato brahmacakraṃ
bhavaddivyacakreśvarīdhāmabhājaḥ |
mahāsiddhisaṅghātakalpadrumābhā-
navāpyāmba nādānupāste ca yogī || 11 ||
gaṇeśairgrahairamba nakṣatrapaṅktyā
tathā yoginīrāśipīṭhairabhinnam |
mahākālamātmānamāmṛśya lokaṃ
vidhatse kṛtiṃ vā sthitiṃ vā maheśi || 12 ||
lasattārahārāmatisvacchacelāṃ
vahantīṃ kare pustakaṃ cākṣamālām |
śaraccandrakoṭiprabhābhāsurāṃ tvāṃ
sakṛdbhāvayanbhāratīvallabhaḥ syāt || 13 ||
samudyatsahasrārkabimbābhavaktrāṃ
svabhāsaiva sindūritājāṇḍakoṭim |
dhanurbāṇapāśāṅkuśāndhārayantīṃ
smarantaḥ smaraṃ vāpi sammohayeyuḥ || 14 ||
maṇisyūtatāṭaṅkaśoṇāsyabimbāṃ
haritpaṭṭavastrāṃ tvagullāsibhūṣām |
hṛdā bhāvayaṃstaptahemaprabhāṃ tvāṃ
śriyo nāśayatyamba cāñcalyabhāvam || 15 ||
mahāmantrarājāntabījaṃ parākhyaṃ
svato nyastabindu svayaṃ nyastahārdam |
bhavadvaktravakṣojaguhyābhidhānaṃ
svarūpaṃ sakṛdbhāvayetsa tvameva || 16 ||
tathānye vikalpeṣu nirviṇṇacittā-
stadekaṃ samādhāya bindutrayaṃ te |
parānandasandhānasindhau nimagnāḥ
punargarbharandhraṃ na paśyanti dhīrāḥ || 17 ||
tvadunmeṣalīlānubandhādhikārā-
nviriñcyādikāṃstvadguṇāmbhodhibindūn |
bhajantastitīrṣanti saṃsārasindhuṃ
śive tāvakīnā susambhāvaneyam || 18 ||
kadā vā bhavatpādapotena tūrṇaṃ
bhavāmbhodhimuttīrya pūrṇāntaraṅgaḥ |
nimajjantamenaṃ durāśāviṣābdhau
samālokya lokaṃ kathaṃ paryudāsse || 19 ||
kadāvā hṛṣīkāṇi sāmyaṃ bhajeyuḥ
kadā vā na śatrurna mitraṃ bhavāni |
kadā vā durāśāviṣūcīvilopaḥ
kadā vā mano me samūlaṃ vinaśyet || 20 ||
namovākamāśāsmahe devi yuṣma-
tpadāmbhojayugmāya tigmāya gauri |
viriñcyādibhāsvatkirīṭapratolī-
pradīpāyamānaprabhābhāsvarāya || 21 ||
kace candrarekhaṃ kuce tārahāraṃ
kare svāducāpaṃ śare ṣaṭpadaugham |
smarāmi smarārerabhiprāyamekaṃ
madāghūrṇanetraṃ madīyaṃ nidhānam || 22 ||
śareṣveva nāsā dhanuṣveva jihvā
japāpāṭale locane te svarūpe |
tvageṣā bhavaccandrakhaṇḍe śravo me
guṇe te manovṛttiramba tvayi syāt || 23 ||
jagatkarmadhīrānvacodhūtakīrān
kucanyastahārāṅkṛpāsindhupūrān |
bhavāmbhodhipārānmahāpāpadūrān
bhaje vedasārāṃśivapremadārān || 24 ||
sudhāsindhusāre cidānandanīre
samutphullanīpe suratrāntarīpe |
maṇivyūhasāle sthite haimaśāle
manojārivāme niṣaṇṇaṃ mano me || 25 ||
dṛgante vilolā sugandhīṣumālā
prapañcendrajālā vipatsindhukūlā |
munisvāntaśālā namallokapālā
hṛdi premalolāmṛtasvādulīlā || 26 ||
jagajjālametattvayaivāmba sṛṣṭaṃ
tvamevādya yāsīndriyairarthajālam |
tvamekaiva kartrī tvamekaiva bhoktrī
na me puṇyapāpe na me bandhamokṣau || 27 ||
iti premabhāreṇa kiñcinmayoktaṃ
na budhvaiva tattvaṃ madīyaṃ tvadīyam |
vinodāya bālasya maurkhyaṃ hi mātas-
tadetatpralāpastutiṃ me gṛhāṇa || 28 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitā devībhujaṅgaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
विरिञ्च्यादिभिः पञ्चभिर्लोकपालैः
समूढे महानन्दपीठे निषण्णम् ।
धनुर्बाणपाशाङ्कुशप्रोतहस्तं
महस्त्रैपुरं शङ्कराद्वैतमव्यात् ॥ 1 ॥
यदन्नादिभिः पञ्चभिः कोशजालैः
शिरःपक्षपुच्छात्मकैरन्तरन्तः ।
निगूढे महायोगपीठे निषण्णं
पुरारेरथान्तःपुरं नौमि नित्यम् ॥ 2 ॥
विरिञ्चादिरूपैः प्रपञ्चे विहृत्य
स्वतन्त्रा यदा स्वात्मविश्रान्तिरेषा ।
तदा मानमातृप्रमेयातिरिक्तं
परानन्दमीडे भवानि त्वदीयम् ॥ 3 ॥
विनोदाय चैतन्यमेकं विभज्य
द्विधा देवि जीवः शिवश्चेति नाम्ना ।
शिवस्यापि जीवत्वमापादयन्ती
पुनर्जीवमेनं शिवं वा करोषि ॥ 4 ॥
समाकुञ्च्य मूलं हृदि न्यस्य वायुं
मनो भ्रूबिलं प्रापयित्वा निवृत्ताः ।
ततः सच्चिदानन्दरूपे पदे ते
भवन्त्यम्ब जीवाः शिवत्वेन केचित् ॥ 5 ॥
शरीरेऽतिकष्टे रिपौ पुत्रवर्गे
सदाभीतिमूले कलत्रे धने वा ।
न कश्चिद्विरज्यत्यहो देवि चित्रं
कथं त्वत्कटाक्षं विना तत्त्वबोधः ॥ 6 ॥
शरीरे धनेऽपत्यवर्गे कलत्रे
विरक्तस्य सद्देशिकादिष्टबुद्धेः ।
यदाकस्मिकं ज्योतिरानन्दरूपं
समाधौ भवेत्तत्त्वमस्यम्ब सत्यम् ॥ 7 ॥
मृषान्यो मृषान्यः परो मिश्रमेनं
परः प्राकृतं चापरो बुद्धिमात्रम् ।
प्रपञ्चं मिमीते मुनीनां गणोऽयं
तदेतत्त्वमेवेति न त्वां जहीमः ॥ 8 ॥
निवृत्तिः प्रतिष्ठा च विद्या च शान्ति-
स्तथा शान्त्यतीतेति पञ्चीकृताभिः ।
कलाभिः परे पञ्चविंशात्मिकाभि-
स्त्वमेकैव सेव्या शिवाभिन्नरूपा ॥ 9 ॥
अगाधेऽत्र संसारपङ्के निमग्नं
कलत्रादिभारेण खिन्नं नितान्तम् ।
महामोहपाशौघबद्धं चिरान्मां
समुद्धर्तुमम्ब त्वमेकैव शक्ता ॥ 10 ॥
समारभ्य मूलं गतो ब्रह्मचक्रं
भवद्दिव्यचक्रेश्वरीधामभाजः ।
महासिद्धिसङ्घातकल्पद्रुमाभा-
नवाप्याम्ब नादानुपास्ते च योगी ॥ 11 ॥
गणेशैर्ग्रहैरम्ब नक्षत्रपङ्क्त्या
तथा योगिनीराशिपीठैरभिन्नम् ।
महाकालमात्मानमामृश्य लोकं
विधत्से कृतिं वा स्थितिं वा महेशि ॥ 12 ॥
लसत्तारहारामतिस्वच्छचेलां
वहन्तीं करे पुस्तकं चाक्षमालाम् ।
शरच्चन्द्रकोटिप्रभाभासुरां त्वां
सकृद्भावयन्भारतीवल्लभः स्यात् ॥ 13 ॥
समुद्यत्सहस्रार्कबिम्बाभवक्त्रां
स्वभासैव सिन्दूरिताजाण्डकोटिम् ।
धनुर्बाणपाशाङ्कुशान्धारयन्तीं
स्मरन्तः स्मरं वापि सम्मोहयेयुः ॥ 14 ॥
मणिस्यूतताटङ्कशोणास्यबिम्बां
हरित्पट्टवस्त्रां त्वगुल्लासिभूषाम् ।
हृदा भावयंस्तप्तहेमप्रभां त्वां
श्रियो नाशयत्यम्ब चाञ्चल्यभावम् ॥ 15 ॥
महामन्त्रराजान्तबीजं पराख्यं
स्वतो न्यस्तबिन्दु स्वयं न्यस्तहार्दम् ।
भवद्वक्त्रवक्षोजगुह्याभिधानं
स्वरूपं सकृद्भावयेत्स त्वमेव ॥ 16 ॥
तथान्ये विकल्पेषु निर्विण्णचित्ता-
स्तदेकं समाधाय बिन्दुत्रयं ते ।
परानन्दसन्धानसिन्धौ निमग्नाः
पुनर्गर्भरन्ध्रं न पश्यन्ति धीराः ॥ 17 ॥
त्वदुन्मेषलीलानुबन्धाधिकारा-
न्विरिञ्च्यादिकांस्त्वद्गुणाम्भोधिबिन्दून् ।
भजन्तस्तितीर्षन्ति संसारसिन्धुं
शिवे तावकीना सुसम्भावनेयम् ॥ 18 ॥
कदा वा भवत्पादपोतेन तूर्णं
भवाम्भोधिमुत्तीर्य पूर्णान्तरङ्गः ।
निमज्जन्तमेनं दुराशाविषाब्धौ
समालोक्य लोकं कथं पर्युदास्से ॥ 19 ॥
कदावा हृषीकाणि साम्यं भजेयुः
कदा वा न शत्रुर्न मित्रं भवानि ।
कदा वा दुराशाविषूचीविलोपः
कदा वा मनो मे समूलं विनश्येत् ॥ 20 ॥
नमोवाकमाशास्महे देवि युष्म-
त्पदाम्भोजयुग्माय तिग्माय गौरि ।
विरिञ्च्यादिभास्वत्किरीटप्रतोली-
प्रदीपायमानप्रभाभास्वराय ॥ 21 ॥
कचे चन्द्ररेखं कुचे तारहारं
करे स्वादुचापं शरे षट्पदौघम् ।
स्मरामि स्मरारेरभिप्रायमेकं
मदाघूर्णनेत्रं मदीयं निधानम् ॥ 22 ॥
शरेष्वेव नासा धनुष्वेव जिह्वा
जपापाटले लोचने ते स्वरूपे ।
त्वगेषा भवच्चन्द्रखण्डे श्रवो मे
गुणे ते मनोवृत्तिरम्ब त्वयि स्यात् ॥ 23 ॥
जगत्कर्मधीरान्वचोधूतकीरान्
कुचन्यस्तहाराङ्कृपासिन्धुपूरान् ।
भवाम्भोधिपारान्महापापदूरान्
भजे वेदसारांशिवप्रेमदारान् ॥ 24 ॥
सुधासिन्धुसारे चिदानन्दनीरे
समुत्फुल्लनीपे सुरत्रान्तरीपे ।
मणिव्यूहसाले स्थिते हैमशाले
मनोजारिवामे निषण्णं मनो मे ॥ 25 ॥
दृगन्ते विलोला सुगन्धीषुमाला
प्रपञ्चेन्द्रजाला विपत्सिन्धुकूला ।
मुनिस्वान्तशाला नमल्लोकपाला
हृदि प्रेमलोलामृतस्वादुलीला ॥ 26 ॥
जगज्जालमेतत्त्वयैवाम्ब सृष्टं
त्वमेवाद्य यासीन्द्रियैरर्थजालम् ।
त्वमेकैव कर्त्री त्वमेकैव भोक्त्री
न मे पुण्यपापे न मे बन्धमोक्षौ ॥ 27 ॥
इति प्रेमभारेण किञ्चिन्मयोक्तं
न बुध्वैव तत्त्वं मदीयं त्वदीयम् ।
विनोदाय बालस्य मौर्ख्यं हि मातस्-
तदेतत्प्रलापस्तुतिं मे गृहाण ॥ 28 ॥
॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यविरचिता देवीभुजङ्गं सम्पूर्णम् ॥
viriñcyādibhiḥ pañcabhirlokapālaiḥ
samūḍhe mahānandapīṭhe niṣaṇṇam |
dhanurbāṇapāśāṅkuśaprotahastaṃ
mahastraipuraṃ śaṅkarādvaitamavyāt || 1 ||
yadannādibhiḥ pañcabhiḥ kośajālaiḥ
śiraḥpakṣapucchātmakairantarantaḥ |
nigūḍhe mahāyogapīṭhe niṣaṇṇaṃ
purārerathāntaḥpuraṃ naumi nityam || 2 ||
viriñcādirūpaiḥ prapañce vihṛtya
svatantrā yadā svātmaviśrāntireṣā |
tadā mānamātṛprameyātiriktaṃ
parānandamīḍe bhavāni tvadīyam || 3 ||
vinodāya caitanyamekaṃ vibhajya
dvidhā devi jīvaḥ śivaśceti nāmnā |
śivasyāpi jīvatvamāpādayantī
punarjīvamenaṃ śivaṃ vā karoṣi || 4 ||
samākuñcya mūlaṃ hṛdi nyasya vāyuṃ
mano bhrūbilaṃ prāpayitvā nivṛttāḥ |
tataḥ saccidānandarūpe pade te
bhavantyamba jīvāḥ śivatvena kecit || 5 ||
śarīre'tikaṣṭe ripau putravarge
sadābhītimūle kalatre dhane vā |
na kaścidvirajyatyaho devi citraṃ
kathaṃ tvatkaṭākṣaṃ vinā tattvabodhaḥ || 6 ||
śarīre dhane'patyavarge kalatre
viraktasya saddeśikādiṣṭabuddheḥ |
yadākasmikaṃ jyotirānandarūpaṃ
samādhau bhavettattvamasyamba satyam || 7 ||
mṛṣānyo mṛṣānyaḥ paro miśramenaṃ
paraḥ prākṛtaṃ cāparo buddhimātram |
prapañcaṃ mimīte munīnāṃ gaṇo'yaṃ
tadetattvameveti na tvāṃ jahīmaḥ || 8 ||
nivṛttiḥ pratiṣṭhā ca vidyā ca śānti-
stathā śāntyatīteti pañcīkṛtābhiḥ |
kalābhiḥ pare pañcaviṃśātmikābhi-
stvamekaiva sevyā śivābhinnarūpā || 9 ||
agādhe'tra saṃsārapaṅke nimagnaṃ
kalatrādibhāreṇa khinnaṃ nitāntam |
mahāmohapāśaughabaddhaṃ cirānmāṃ
samuddhartumamba tvamekaiva śaktā || 10 ||
samārabhya mūlaṃ gato brahmacakraṃ
bhavaddivyacakreśvarīdhāmabhājaḥ |
mahāsiddhisaṅghātakalpadrumābhā-
navāpyāmba nādānupāste ca yogī || 11 ||
gaṇeśairgrahairamba nakṣatrapaṅktyā
tathā yoginīrāśipīṭhairabhinnam |
mahākālamātmānamāmṛśya lokaṃ
vidhatse kṛtiṃ vā sthitiṃ vā maheśi || 12 ||
lasattārahārāmatisvacchacelāṃ
vahantīṃ kare pustakaṃ cākṣamālām |
śaraccandrakoṭiprabhābhāsurāṃ tvāṃ
sakṛdbhāvayanbhāratīvallabhaḥ syāt || 13 ||
samudyatsahasrārkabimbābhavaktrāṃ
svabhāsaiva sindūritājāṇḍakoṭim |
dhanurbāṇapāśāṅkuśāndhārayantīṃ
smarantaḥ smaraṃ vāpi sammohayeyuḥ || 14 ||
maṇisyūtatāṭaṅkaśoṇāsyabimbāṃ
haritpaṭṭavastrāṃ tvagullāsibhūṣām |
hṛdā bhāvayaṃstaptahemaprabhāṃ tvāṃ
śriyo nāśayatyamba cāñcalyabhāvam || 15 ||
mahāmantrarājāntabījaṃ parākhyaṃ
svato nyastabindu svayaṃ nyastahārdam |
bhavadvaktravakṣojaguhyābhidhānaṃ
svarūpaṃ sakṛdbhāvayetsa tvameva || 16 ||
tathānye vikalpeṣu nirviṇṇacittā-
stadekaṃ samādhāya bindutrayaṃ te |
parānandasandhānasindhau nimagnāḥ
punargarbharandhraṃ na paśyanti dhīrāḥ || 17 ||
tvadunmeṣalīlānubandhādhikārā-
nviriñcyādikāṃstvadguṇāmbhodhibindūn |
bhajantastitīrṣanti saṃsārasindhuṃ
śive tāvakīnā susambhāvaneyam || 18 ||
kadā vā bhavatpādapotena tūrṇaṃ
bhavāmbhodhimuttīrya pūrṇāntaraṅgaḥ |
nimajjantamenaṃ durāśāviṣābdhau
samālokya lokaṃ kathaṃ paryudāsse || 19 ||
kadāvā hṛṣīkāṇi sāmyaṃ bhajeyuḥ
kadā vā na śatrurna mitraṃ bhavāni |
kadā vā durāśāviṣūcīvilopaḥ
kadā vā mano me samūlaṃ vinaśyet || 20 ||
namovākamāśāsmahe devi yuṣma-
tpadāmbhojayugmāya tigmāya gauri |
viriñcyādibhāsvatkirīṭapratolī-
pradīpāyamānaprabhābhāsvarāya || 21 ||
kace candrarekhaṃ kuce tārahāraṃ
kare svāducāpaṃ śare ṣaṭpadaugham |
smarāmi smarārerabhiprāyamekaṃ
madāghūrṇanetraṃ madīyaṃ nidhānam || 22 ||
śareṣveva nāsā dhanuṣveva jihvā
japāpāṭale locane te svarūpe |
tvageṣā bhavaccandrakhaṇḍe śravo me
guṇe te manovṛttiramba tvayi syāt || 23 ||
jagatkarmadhīrānvacodhūtakīrān
kucanyastahārāṅkṛpāsindhupūrān |
bhavāmbhodhipārānmahāpāpadūrān
bhaje vedasārāṃśivapremadārān || 24 ||
sudhāsindhusāre cidānandanīre
samutphullanīpe suratrāntarīpe |
maṇivyūhasāle sthite haimaśāle
manojārivāme niṣaṇṇaṃ mano me || 25 ||
dṛgante vilolā sugandhīṣumālā
prapañcendrajālā vipatsindhukūlā |
munisvāntaśālā namallokapālā
hṛdi premalolāmṛtasvādulīlā || 26 ||
jagajjālametattvayaivāmba sṛṣṭaṃ
tvamevādya yāsīndriyairarthajālam |
tvamekaiva kartrī tvamekaiva bhoktrī
na me puṇyapāpe na me bandhamokṣau || 27 ||
iti premabhāreṇa kiñcinmayoktaṃ
na budhvaiva tattvaṃ madīyaṃ tvadīyam |
vinodāya bālasya maurkhyaṃ hi mātas-
tadetatpralāpastutiṃ me gṛhāṇa || 28 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitā devībhujaṅgaṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.