Murugan

শ্রী সুব্রহ্মণ্য সহস্র নাম স্তোত্রম্

Shri Subrahmanya Sahasra Nama Stotram

📂 Stotram 🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
ঋষয ঊচুঃ ।
সর্বশাস্ত্রার্থতত্ত্বজ্ঞ সর্বলোকোপকারক ।
বযং চাতিথযঃ প্রাপ্তা আতিথেযোঽসি সুব্রত ॥ 1 ॥
জ্ঞানদানেন সংসারসাগরাত্তারযস্ব নঃ ।
কলৌ কলুষচিত্তা যে নরাঃ পাপরতাঃ সদা ॥ 2 ॥
কেন স্তোত্রেণ মুচ্যন্তে সর্বপাতকবন্ধনাত্ ।
ইষ্টসিদ্ধিকরং পুণ্যং দুঃখদারিদ্র্যনাশনম্ ॥ 3 ॥
সর্বরোগহরং স্তোত্রং সূত নো বক্তুমর্হসি ।
শ্রীসূত উবাচ ।
শৃণুধ্বং ঋষযঃ সর্বে নৈমিশারণ্যবাসিনঃ ॥ 4 ॥
তত্ত্বজ্ঞানতপোনিষ্ঠাঃ সর্বশাস্ত্রবিশারদাঃ ।
স্বযম্ভুবা পুরা প্রোক্তং নারদায মহাত্মনে ॥ 5 ॥
তদহং সম্প্রবক্ষ্যামি শ্রোতুং কৌতূহলং যদি ।
ঋষয ঊচুঃ ।
কিমাহ ভগবান্ব্রহ্মা নারদায মহাত্মনে ॥ 6 ॥
সূতপুত্র মহাভাগ বক্তুমর্হসি সাম্প্রতম্ ।
শ্রীসূত উবাচ ।
দিব্যসিংহাসনাসীনং সর্বদেবৈরভিষ্টুতম্ ॥ 7 ॥
সাষ্টাঙ্গং প্রণিপত্যৈনং ব্রহ্মাণং ভুবনেশ্বরম্ ।
নারদঃ পরিপপ্রচ্ছ কৃতাঞ্জলিরুপস্থিতঃ ॥ 8 ॥
নারদ উবাচ ।
লোকনাথ সুরশ্রেষ্ঠ সর্বজ্ঞ করুণাকর ।
ষণ্মুখস্য পরং স্তোত্রং পাবনং পাপনাশনম্ ॥ 9 ॥
হে ধাতঃ পুত্রবাত্সল্যাত্তদ্বদ প্রণতায মে ।
উপদিশ্য তু মামেবং রক্ষ রক্ষ কৃপানিধে ॥ 10 ॥
ব্রহ্মোবাচ ।
শৃণু বক্ষ্যামি দেবর্ষে স্তবরাজমিদং পরম্ ।
মাতৃকামালিকাযুক্তং জ্ঞানমোক্ষসুখপ্রদম্ ॥ 11 ॥
সহস্রাণি চ নামানি ষণ্মুখস্য মহাত্মনঃ ।
যানি নামানি দিব্যানি দুঃখরোগহরাণি চ ॥ 12 ॥
তানি নামানি বক্ষ্যামি কৃপযা ত্বযি নারদ ।
জপমাত্রেণ সিদ্ধ্যন্তি মনসা চিন্তিতান্যপি ॥ 13 ॥
ইহামুত্র পরং ভোগং লভতে নাত্র সংশযঃ ।
ইদং স্তোত্রং পরং পুণ্যং কোটিযজ্ঞফলপ্রদম্ ।
সন্দেহো নাত্র কর্তব্যঃ শৃণু মে নিশ্চিতং বচঃ ॥ 14 ॥
ওঁ অস্য শ্রীসুব্রহ্মণ্যসহস্রনামস্তোত্র মহামন্ত্রস্য ব্রহ্মা ঋষিঃ অনুষ্টুপ্ছন্দঃ সুব্রহ্মণ্যো দেবতা শরজন্মাক্ষয ইতি বীজং শক্তিধরোঽক্ষয কার্তিকেয ইতি শক্তিঃ ক্রৌঞ্চধর ইতি কীলকং শিখিবাহন ইতি কবচং ষণ্মুখায ইতি ধ্যানং শ্রীসুব্রহ্মণ্য প্রসাদসিদ্ধ্যর্থে জপে বিনিযোগঃ ।
করন্যাসঃ –
ওঁ শং ওঙ্কারস্বরূপায ওজোধরায ওজস্বিনে সুহৃদযায হৃষ্টচিত্তাত্মনে ভাস্বররূপায অঙ্গুষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ রং ষট্কোণমধ্যনিলযায ষট্কিরীটধরায শ্রীমতে ষডাধারায তর্জনীভ্যাং নমঃ ।
ওঁ বং ষণ্মুখায শরজন্মনে শুভলক্ষণায শিখিবাহনায মধ্যমাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ ণং কৃশানুসম্ভবায কবচিনে কুক্কুটধ্বজায অনামিকাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ ভং কন্দর্পকোটিদীপ্যমানায দ্বিষড্বাহবে দ্বাদশাক্ষায কনিষ্ঠিকাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ বং খেটধরায খড্গিনে শক্তিহস্তায করতলকরপৃষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
হৃদযাদিন্যাসঃ –
ওঁ শং ওঙ্কারস্বরূপায ওজোধরায ওজস্বিনে সুহৃদযায হৃষ্টচিত্তাত্মনে ভাস্বররূপায হৃদযায নমঃ ।
ওঁ রং ষট্কোণমধ্যনিলযায ষট্কিরীটধরায শ্রীমতে ষডাধারায শিরসে স্বাহা ।
ওঁ বং ষণ্মুখায শরজন্মনে শুভলক্ষণায শিখিবাহনায শিখাযৈ বষট্ ।
ওঁ ণং কৃশানুসম্ভবায কবচিনে কুক্কুটধ্বজায কবচায হুম্ ।
ওঁ ভং কন্দর্পকোটিদীপ্যমানায দ্বিষড্বাহবে দ্বাদশাক্ষায নেত্রত্রযায বৌষট্ ।
ওঁ বং খেটধরায খড্গিনে শক্তিহস্তায অস্ত্রায ফট্ ।
ভূর্ভুবস্সুবরোমিতি দিগ্বন্ধঃ ।
ধ্যানম্ ।
ধ্যাযেত্ষণ্মুখমিন্দুকোটিসদৃশং রত্নপ্রভাশোভিতং
বালার্কদ্যুতিষট্কিরীটবিলসত্কেযূরহারান্বিতম্ ।
কর্ণালম্বিতকুণ্ডলপ্রবিলসদ্গণ্ডস্থলাশোভিতং
কাঞ্চীকঙ্কণকিঙ্কিণীরবযুতং শৃঙ্গারসারোদযম্ ॥ 1 ॥
ধ্যাযেদীপ্সিতসিদ্ধিদং শিবসুতং শ্রীদ্বাদশাক্ষং গুহং
খেটং কুক্কুটমঙ্কুশং চ বরদং পাশং ধনুশ্চক্রকম্ ।
বজ্রং শক্তিমসিং চ শূলমভযং দোর্ভির্ধৃতং ষণ্মুখং
দেবং চিত্রমযূরবাহনগতং চিত্রাম্বরালঙ্কৃতম্ ॥ 2 ॥
স্তোত্রম্ ।
অচিন্ত্যশক্তিরনঘস্ত্বক্ষোভ্যস্ত্বপরাজিতঃ ।
অনাথবত্সলোঽমোঘস্ত্বশোকোঽপ্যজরোঽভযঃ ॥ 1 ॥
অত্যুদারো হ্যঘহরস্ত্বগ্রগণ্যোঽদ্রিজাসুতঃ ।
অনন্তমহিমাঽপারোঽনন্তসৌখ্যপ্রদোঽব্যযঃ ॥ 2 ॥
অনন্তমোক্ষদোঽনাদিরপ্রমেযোঽক্ষরোঽচ্যুতঃ ।
অকল্মষোঽভিরামোঽগ্রধুর্যশ্চামিতবিক্রমঃ ॥ 3 ॥
[ অতুলশ্চামৃতোঽঘোরো হ্যনন্তোঽনন্তবিক্রমঃ ]
অনাথনাথো হ্যমলো হ্যপ্রমত্তোঽমরপ্রভুঃ ।
অরিন্দমোঽখিলাধারস্ত্বণিমাদিগুণোঽগ্রণীঃ ॥ 4 ॥
অচঞ্চলোঽমরস্তুত্যো হ্যকলঙ্কোঽমিতাশনঃ ।
অগ্নিভূরনবদ্যাঙ্গো হ্যদ্ভুতোঽভীষ্টদাযকঃ ॥ 5 ॥
অতীন্দ্রিযোঽপ্রমেযাত্মা হ্যদৃশ্যোঽব্যক্তলক্ষণঃ ।
আপদ্বিনাশকস্ত্বার্য আঢ্য আগমসংস্তুতঃ ॥ 6 ॥
আর্তসংরক্ষণস্ত্বাদ্য আনন্দস্ত্বার্যসেবিতঃ ।
আশ্রিতেষ্টার্থবরদ আনন্দ্যার্তফলপ্রদঃ ॥ 7 ॥
আশ্চর্যরূপ আনন্দ আপন্নার্তিবিনাশনঃ ।
ইভবক্ত্রানুজস্ত্বিষ্ট ইভাসুরহরাত্মজঃ ॥ 8 ॥
ইতিহাসশ্রুতিস্তুত্য ইন্দ্রভোগফলপ্রদঃ ।
ইষ্টাপূর্তফলপ্রাপ্তিরিষ্টেষ্টবরদাযকঃ ॥ 9 ॥
ইহামুত্রেষ্টফলদ ইষ্টদস্ত্বিন্দ্রবন্দিতঃ ।
ঈডনীযস্ত্বীশপুত্র ঈপ্সিতার্থপ্রদাযকঃ ॥ 10 ॥
ঈতিভীতিহরশ্চেড্য ঈষণাত্রযবর্জিতঃ ।
উদারকীর্তিরুদ্যোগী চোত্কৃষ্টোরুপরাক্রমঃ ॥ 11 ॥
উত্কৃষ্টশক্তিরুত্সাহ উদারশ্চোত্সবপ্রিযঃ ।
উজ্জৃম্ভ উদ্ভবশ্চোগ্র উদগ্রশ্চোগ্রলোচনঃ ॥ 12 ॥
উন্মত্ত উগ্রশমন উদ্বেগঘ্নোরগেশ্বরঃ ।
উরুপ্রভাবশ্চোদীর্ণ উমাপুত্র উদারধীঃ ॥ 13 ॥
ঊর্ধ্বরেতঃসুতস্তূর্ধ্বগতিদস্তূর্জপালকঃ ।
ঊর্জিতস্তূর্ধ্বগস্তূর্ধ্ব ঊর্ধ্বলোকৈকনাযকঃ ॥ 14 ॥
ঊর্জাবানূর্জিতোদার ঊর্জিতোর্জিতশাসনঃ ।
ঋষিদেবগণস্তুত্য ঋণত্রযবিমোচনঃ ॥ 15 ॥
ঋজুরূপো হ্যৃজুকর ঋজুমার্গপ্রদর্শনঃ ।
ঋতম্ভরো হ্যৃজুপ্রীত ঋষভস্ত্বৃদ্ধিদস্ত্বৃতঃ ॥ 16 ॥
লুলিতোদ্ধারকো লূতভবপাশপ্রভঞ্জনঃ ।
এণাঙ্কধরসত্পুত্র এক এনোবিনাশনঃ ॥ 17 ॥
ঐশ্বর্যদশ্চৈন্দ্রভোগী চৈতিহ্যশ্চৈন্দ্রবন্দিতঃ ।
ওজস্বী চৌষধিস্থানমোজোদশ্চৌদনপ্রদঃ ॥ 18 ॥
ঔদার্যশীল ঔমেয ঔগ্র ঔন্নত্যদাযকঃ ।
ঔদার্য ঔষধকর ঔষধং চৌষধাকরঃ ॥ 19 ॥
অংশুমানংশুমালীড্য অম্বিকাতনযোঽন্নদঃ ।
অন্ধকারিসুতোঽন্ধত্বহারী চাম্বুজলোচনঃ ॥ 20 ॥
অস্তমাযোঽমরাধীশো হ্যস্পষ্টোঽস্তোকপুণ্যদঃ ।
অস্তামিত্রোঽস্তরূপশ্চাস্খলত্সুগতিদাযকঃ ॥ 21 ॥
কার্তিকেযঃ কামরূপঃ কুমারঃ ক্রৌঞ্চদারণঃ ।
কামদঃ কারণং কাম্যঃ কমনীযঃ কৃপাকরঃ ॥ 22 ॥
কাঞ্চনাভঃ কান্তিযুক্তঃ কামী কামপ্রদঃ কবিঃ ।
কীর্তিকৃত্কুক্কুটধরঃ কূটস্থঃ কুবলেক্ষণঃ ॥ 23 ॥
কুঙ্কুমাঙ্গঃ ক্লমহরঃ কুশলঃ কুক্কুটধ্বজঃ ।
কুশানুসম্ভবঃ ক্রূরঃ ক্রূরঘ্নঃ কলিতাপহৃত্ ॥ 24 ॥
কামরূপঃ কল্পতরুঃ কান্তঃ কামিতদাযকঃ ।
কল্যাণকৃত্ক্লেশনাশঃ কৃপালুঃ করুণাকরঃ ॥ 25 ॥
কলুষঘ্নঃ ক্রিযাশক্তিঃ কঠোরঃ কবচী কৃতী ।
কোমলাঙ্গঃ কুশপ্রীতঃ কুত্সিতঘ্নঃ কলাধরঃ ॥ 26 ॥
খ্যাতঃ খেটধরঃ খড্গী খট্বাঙ্গী খলনিগ্রহঃ ।
খ্যাতিপ্রদঃ খেচরেশঃ খ্যাতেহঃ খেচরস্তুতঃ ॥ 27 ॥
খরতাপহরঃ স্বস্থঃ খেচরঃ খেচরাশ্রযঃ ।
খণ্ডেন্দুমৌলিতনযঃ খেলঃ খেচরপালকঃ ॥ 28 ॥
খস্থলঃ খণ্ডিতার্কশ্চ খেচরীজনপূজিতঃ ।
গাঙ্গেযো গিরিজাপুত্রো গণনাথানুজো গুহঃ ॥ 29 ॥
গোপ্তা গীর্বাণসংসেব্যো গুণাতীতো গুহাশ্রযঃ ।
গতিপ্রদো গুণনিধিঃ গম্ভীরো গিরিজাত্মজঃ ॥ 30 ॥
গূঢরূপো গদহরো গুণাধীশো গুণাগ্রণীঃ ।
গোধরো গহনো গুপ্তো গর্বঘ্নো গুণবর্ধনঃ ॥ 31 ॥
গুহ্যো গুণজ্ঞো গীতিজ্ঞো গতাতঙ্কো গুণাশ্রযঃ ।
গদ্যপদ্যপ্রিযো গুণ্যো গোস্তুতো গগনেচরঃ ॥ 32 ॥
গণনীযচরিত্রশ্চ গতক্লেশো গুণার্ণবঃ ।
ঘূর্ণিতাক্ষো ঘৃণিনিধিঃ ঘনগম্ভীরঘোষণঃ ॥ 33 ॥
ঘণ্টানাদপ্রিযো ঘোষো ঘোরাঘৌঘবিনাশনঃ ।
ঘনানন্দো ঘর্মহন্তা ঘৃণাবান্ ঘৃষ্টিপাতকঃ ॥ 34 ॥
ঘৃণী ঘৃণাকরো ঘোরো ঘোরদৈত্যপ্রহারকঃ ।
ঘটিতৈশ্বর্যসন্দোহো ঘনার্থো ঘনসঙ্ক্রমঃ ॥ 35 ॥
চিত্রকৃচ্চিত্রবর্ণশ্চ চঞ্চলশ্চপলদ্যুতিঃ ।
চিন্মযশ্চিত্স্বরূপশ্চ চিরানন্দশ্চিরন্তনঃ ॥ 36 ॥
চিত্রকেলিশ্চিত্রতরশ্চিন্তনীযশ্চমত্কৃতিঃ ।
চোরঘ্নশ্চতুরশ্চারুশ্চামীকরবিভূষণঃ ॥ 37 ॥
চন্দ্রার্ককোটিসদৃশশ্চন্দ্রমৌলিতনূভবঃ ।
ছাদিতাঙ্গশ্ছদ্মহন্তা ছেদিতাখিলপাতকঃ ॥ 38 ॥
ছেদীকৃততমঃক্লেশশ্ছত্রীকৃতমহাযশাঃ ।
ছাদিতাশেষসন্তাপশ্ছুরিতামৃতসাগরঃ ॥ 39 ॥
ছন্নত্রৈগুণ্যরূপশ্চ ছাতেহশ্ছিন্নসংশযঃ ।
ছন্দোমযশ্ছন্দগামী ছিন্নপাশশ্ছবিশ্ছদঃ ॥ 40 ॥
জগদ্ধিতো জগত্পূজ্যো জগজ্জ্যেষ্ঠো জগন্মযঃ ।
জনকো জাহ্নবীসূনুর্জিতামিত্রো জগদ্গুরুঃ ॥ 41 ॥
জযী জিতেন্দ্রিযো জৈত্রো জরামরণবর্জিতঃ ।
জ্যোতির্মযো জগন্নাথো জগজ্জীবো জনাশ্রযঃ ॥ 42 ॥
জগত্সেব্যো জগত্কর্তা জগত্সাক্ষী জগত্প্রিযঃ ।
জম্ভারিবন্দ্যো জযদো জগজ্জনমনোহরঃ ॥ 43 ॥
জগদানন্দজনকো জনজাড্যাপহারকঃ ।
জপাকুসুমসঙ্কাশো জনলোচনশোভনঃ ॥ 44 ॥
জনেশ্বরো জিতক্রোধো জনজন্মনিবর্হণঃ ।
জযদো জন্তুতাপঘ্নো জিতদৈত্যমহাব্রজঃ ॥ 45 ॥
জিতমাযো জিতক্রোধো জিতসঙ্গো জনপ্রিযঃ ।
ঝঞ্ঝানিলমহাবেগো ঝরিতাশেষপাতকঃ ॥ 46 ॥
ঝর্ঝরীকৃতদৈত্যৌঘো ঝল্লরীবাদ্যসম্প্রিযঃ ।
জ্ঞানমূর্তির্জ্ঞানগম্যো জ্ঞানী জ্ঞানমহানিধিঃ ॥ 47 ॥
টঙ্কারনৃত্তবিভবঃ টঙ্কবজ্রধ্বজাঙ্কিতঃ ।
টঙ্কিতাখিললোকশ্চ টঙ্কিতৈনস্তমোরবিঃ ॥ 48 ॥
ডম্বরপ্রভবো ডম্ভো ডম্বো ডমরুকপ্রিযঃ । [ডমড্ড]
ডমরোত্কটসন্নাদো ডিম্ভরূপস্বরূপকঃ ॥ 49 ॥
ঢক্কানাদপ্রীতিকরো ঢালিতাসুরসঙ্কুলঃ ।
ঢৌকিতামরসন্দোহো ঢুণ্ঢিবিঘ্নেশ্বরানুজঃ ॥ 50 ॥
তত্ত্বজ্ঞস্তত্বগস্তীব্রস্তপোরূপস্তপোমযঃ ।
ত্রযীমযস্ত্রিকালজ্ঞস্ত্রিমূর্তিস্ত্রিগুণাত্মকঃ ॥ 51 ॥
ত্রিদশেশস্তারকারিস্তাপঘ্নস্তাপসপ্রিযঃ ।
তুষ্টিদস্তুষ্টিকৃত্তীক্ষ্ণস্তপোরূপস্ত্রিকালবিত্ ॥ 52 ॥
স্তোতা স্তব্যঃ স্তবপ্রীতঃ স্তুতিঃ স্তোত্রং স্তুতিপ্রিযঃ ।
স্থিতঃ স্থাযী স্থাপকশ্চ স্থূলসূক্ষ্মপ্রদর্শকঃ ॥ 53 ॥
স্থবিষ্ঠঃ স্থবিরঃ স্থূলঃ স্থানদঃ স্থৈর্যদঃ স্থিরঃ ।
দান্তো দযাপরো দাতা দুরিতঘ্নো দুরাসদঃ ॥ 54 ॥
দর্শনীযো দযাসারো দেবদেবো দযানিধিঃ ।
দুরাধর্ষো দুর্বিগাহ্যো দক্ষো দর্পণশোভিতঃ ॥ 55 ॥
দুর্ধরো দানশীলশ্চ দ্বাদশাক্ষো দ্বিষড্ভুজঃ ।
দ্বিষট্কর্ণো দ্বিষড্বাহুর্দীনসন্তাপনাশনঃ ॥ 56 ॥
দন্দশূকেশ্বরো দেবো দিব্যো দিব্যাকৃতির্দমঃ ।
দীর্ঘবৃত্তো দীর্ঘবাহুর্দীর্ঘদৃষ্টির্দিবস্পতিঃ ॥ 57 ॥
দণ্ডো দমযিতা দর্পো দেবসিংহো দৃঢব্রতঃ ।
দুর্লভো দুর্গমো দীপ্তো দুষ্প্রেক্ষ্যো দিব্যমণ্ডনঃ ॥ 58 ॥
দুরোদরঘ্নো দুঃখঘ্নো দুরারিঘ্নো দিশাং পতিঃ ।
দুর্জযো দেবসেনেশো দুর্জ্ঞেযো দুরতিক্রমঃ ॥ 59 ॥
দম্ভো দৃপ্তশ্চ দেবর্ষির্দৈবজ্ঞো দৈবচিন্তকঃ ।
ধুরন্ধরো ধর্মপরো ধনদো ধৃতিবর্ধনঃ ॥ 60 ॥
ধর্মেশো ধর্মশাস্ত্রজ্ঞো ধন্বী ধর্মপরাযণঃ ।
ধনাধ্যক্ষো ধনপতির্ধৃতিমান্ধূতকিল্বিষঃ ॥ 61 ॥
ধর্মহেতুর্ধর্মশূরো ধর্মকৃদ্ধর্মবিদ্ধ্রুবঃ ।
ধাতা ধীমান্ধর্মচারী ধন্যো ধুর্যো ধৃতব্রতঃ ॥ 62 ॥
নিত্যোত্সবো নিত্যতৃপ্তো নির্লেপো নিশ্চলাত্মকঃ ।
নিরবদ্যো নিরাধারো নিষ্কলঙ্কো নিরঞ্জনঃ ॥ 63 ॥
নির্মমো নিরহঙ্কারো নির্মোহো নিরুপদ্রবঃ ।
নিত্যানন্দো নিরাতঙ্কো নিষ্প্রপঞ্চো নিরামযঃ ॥ 64 ॥
নিরবদ্যো নিরীহশ্চ নির্দর্শো নির্মলাত্মকঃ ।
নিত্যানন্দো নির্জরেশো নিঃসঙ্গো নিগমস্তুতঃ ॥ 65 ॥
নিষ্কণ্টকো নিরালম্বো নিষ্প্রত্যূহো নিরুদ্ভবঃ ।
নিত্যো নিযতকল্যাণো নির্বিকল্পো নিরাশ্রযঃ ॥ 66 ॥
নেতা নিধির্নৈকরূপো নিরাকারো নদীসুতঃ ।
পুলিন্দকন্যারমণঃ পুরুজিত্পরমপ্রিযঃ ॥ 67 ॥
প্রত্যক্ষমূর্তিঃ প্রত্যক্ষঃ পরেশঃ পূর্ণপুণ্যদঃ ।
পুণ্যাকরঃ পুণ্যরূপঃ পুণ্যঃ পুণ্যপরাযণঃ ॥ 68 ॥
পুণ্যোদযঃ পরং জ্যোতিঃ পুণ্যকৃত্পুণ্যবর্ধনঃ ।
পরানন্দঃ পরতরঃ পুণ্যকীর্তিঃ পুরাতনঃ ॥ 69 ॥
প্রসন্নরূপঃ প্রাণেশঃ পন্নগঃ পাপনাশনঃ ।
প্রণতার্তিহরঃ পূর্ণঃ পার্বতীনন্দনঃ প্রভুঃ ॥ 70 ॥
পূতাত্মা পুরুষঃ প্রাণঃ প্রভবঃ পুরুষোত্তমঃ ।
প্রসন্নঃ পরমস্পষ্টঃ পরঃ পরিবৃঢঃ পরঃ ॥ 71 ॥
পরমাত্মা পরব্রহ্ম পরার্থঃ প্রিযদর্শনঃ ।
পবিত্রঃ পুষ্টিদঃ পূর্তিঃ পিঙ্গলঃ পুষ্টিবর্ধনঃ ॥ 72 ॥
পাপহারী পাশধরঃ প্রমত্তাসুরশিক্ষকঃ ।
পাবনঃ পাবকঃ পূজ্যঃ পূর্ণানন্দঃ পরাত্পরঃ ॥ 73 ॥
পুষ্কলঃ প্রবরঃ পূর্বঃ পিতৃভক্তঃ পুরোগমঃ ।
প্রাণদঃ প্রাণিজনকঃ প্রদিষ্টঃ পাবকোদ্ভবঃ ॥ 74 ॥
পরব্রহ্মস্বরূপশ্চ পরমৈশ্বর্যকারণম্ ।
পরর্ধিদঃ পুষ্টিকরঃ প্রকাশাত্মা প্রতাপবান্ ॥ 75 ॥
প্রজ্ঞাপরঃ প্রকৃষ্টার্থঃ পৃথুঃ পৃথুপরাক্রমঃ ।
ফণীশ্বরঃ ফণিবরঃ ফণামণিবিভূষণঃ ॥ 76 ॥
ফলদঃ ফলহস্তশ্চ ফুল্লাম্বুজবিলোচনঃ ।
ফডুচ্চাটিতপাপৌঘঃ ফণিলোকবিভূষণঃ ॥ 77 ॥
বাহুলেযো বৃহদ্রূপো বলিষ্ঠো বলবান্ বলী ।
ব্রহ্মেশবিষ্ণুরূপশ্চ বুদ্ধো বুদ্ধিমতাং বরঃ ॥ 78 ॥
বালরূপো ব্রহ্মগর্ভো ব্রহ্মচারী বুধপ্রিযঃ ।
বহুশ্রুতো বহুমতো ব্রহ্মণ্যো ব্রাহ্মণপ্রিযঃ ॥ 79 ॥
বলপ্রমথনো ব্রহ্মা বহুরূপো বহুপ্রদঃ ।
বৃহদ্ভানুতনূদ্ভূতো বৃহত্সেনো বিলেশযঃ ॥ 80 ॥
বহুবাহুর্বলশ্রীমান্ বহুদৈত্যবিনাশকঃ ।
বিলদ্বারান্তরালস্থো বৃহচ্ছক্তিধনুর্ধরঃ ॥ 81 ॥
বালার্কদ্যুতিমান্ বালো বৃহদ্বক্ষা বৃহদ্ধনুঃ ।
ভব্যো ভোগীশ্বরো ভাব্যো ভবনাশো ভবপ্রিযঃ ॥ 82 ॥
ভক্তিগম্যো ভযহরো ভাবজ্ঞো ভক্তসুপ্রিযঃ ।
ভুক্তিমুক্তিপ্রদো ভোগী ভগবান্ ভাগ্যবর্ধনঃ ॥ 83 ॥
ভ্রাজিষ্ণুর্ভাবনো ভর্তা ভীমো ভীমপরাক্রমঃ ।
ভূতিদো ভূতিকৃদ্ভোক্তা ভূতাত্মা ভুবনেশ্বরঃ ॥ 84 ॥
ভাবকো ভীকরো ভীষ্মো ভাবকেষ্টো ভবোদ্ভবঃ ।
ভবতাপপ্রশমনো ভোগবান্ ভূতভাবনঃ ॥ 85 ॥
ভোজ্যপ্রদো ভ্রান্তিনাশো ভানুমান্ ভুবনাশ্রযঃ ।
ভূরিভোগপ্রদো ভদ্রো ভজনীযো ভিষগ্বরঃ ॥ 86 ॥
মহাসেনো মহোদারো মহাশক্তির্মহাদ্যুতিঃ ।
মহাবুদ্ধির্মহাবীর্যো মহোত্সাহো মহাবলঃ ॥ 87 ॥
মহাভোগী মহামাযী মেধাবী মেখলী মহান্ ।
মুনিস্তুতো মহামান্যো মহানন্দো মহাযশাঃ ॥ 88 ॥
মহোর্জিতো মাননিধির্মনোরথফলপ্রদঃ ।
মহোদযো মহাপুণ্যো মহাবলপরাক্রমঃ ॥ 89 ॥
মানদো মতিদো মালী মুক্তামালাবিভূষণঃ ।
মনোহরো মহামুখ্যো মহর্ধির্মূর্তিমান্মুনিঃ ॥ 90 ॥
মহোত্তমো মহোপাযো মোক্ষদো মঙ্গলপ্রদঃ ।
মুদাকরো মুক্তিদাতা মহাভোগো মহোরগঃ ॥ 91 ॥
যশস্করো যোগযোনির্যোগিষ্ঠো যমিনাং বরঃ ।
যশস্বী যোগপুরুষো যোগ্যো যোগনিধির্যমী ॥ 92 ॥
যতিসেব্যো যোগযুক্তো যোগবিদ্যোগসিদ্ধিদঃ ।
যন্ত্রো যন্ত্রী চ যন্ত্রজ্ঞো যন্ত্রবান্যন্ত্রবাহকঃ ॥ 93 ॥
যাতনারহিতো যোগী যোগীশো যোগিনাং বরঃ ।
রমণীযো রম্যরূপো রসজ্ঞো রসভাবনঃ ॥ 94 ॥
রঞ্জনো রঞ্জিতো রাগী রুচিরো রুদ্রসম্ভবঃ ।
রণপ্রিযো রণোদারো রাগদ্বেষবিনাশনঃ ॥ 95 ॥
রত্নার্চী রুচিরো রম্যো রূপলাবণ্যবিগ্রহঃ ।
রত্নাঙ্গদধরো রত্নভূষণো রমণীযকঃ ॥ 96 ॥
রুচিকৃদ্রোচমানশ্চ রঞ্জিতো রোগনাশনঃ ।
রাজীবাক্ষো রাজরাজো রক্তমাল্যানুলেপনঃ ॥ 97 ॥
রাজদ্বেদাগমস্তুত্যো রজঃসত্ত্বগুণান্বিতঃ ।
রজনীশকলারম্যো রত্নকুণ্ডলমণ্ডিতঃ ॥ 98 ॥
রত্নসন্মৌলিশোভাঢ্যো রণন্মঞ্জীরভূষণঃ ।
লোকৈকনাথো লোকেশো ললিতো লোকনাযকঃ ॥ 99 ॥
লোকরক্ষো লোকশিক্ষো লোকলোচনরঞ্জিতঃ ।
লোকবন্ধুর্লোকধাতা লোকত্রযমহাহিতঃ ॥ 100 ॥
লোকচূডামণির্লোকবন্দ্যো লাবণ্যবিগ্রহঃ ।
লোকাধ্যক্ষস্তু লীলাবান্লোকোত্তরগুণান্বিতঃ ॥ 101 ॥
বরিষ্ঠো বরদো বৈদ্যো বিশিষ্টো বিক্রমো বিভুঃ ।
বিবুধাগ্রচরো বশ্যো বিকল্পপরিবর্জিতঃ ॥ 102 ॥
বিপাশো বিগতাতঙ্কো বিচিত্রাঙ্গো বিরোচনঃ ।
বিদ্যাধরো বিশুদ্ধাত্মা বেদাঙ্গো বিবুধপ্রিযঃ ॥ 103 ॥
বচস্করো ব্যাপকশ্চ বিজ্ঞানী বিনযান্বিতঃ ।
বিদ্বত্তমো বিরোধিঘ্নো বীরো বিগতরাগবান্ ॥ 104 ॥
বীতভাবো বিনীতাত্মা বেদগর্ভো বসুপ্রদঃ ।
বিশ্বদীপ্তির্বিশালাক্ষো বিজিতাত্মা বিভাবনঃ ॥ 105 ॥
বেদবেদ্যো বিধেযাত্মা বীতদোষশ্চ বেদবিত্ ।
বিশ্বকর্মা বীতভযো বাগীশো বাসবার্চিতঃ ॥ 106 ॥
বীরধ্বংসো বিশ্বমূর্তির্বিশ্বরূপো বরাসনঃ ।
বিশাখো বিমলো বাগ্মী বিদ্বান্বেদধরো বটুঃ ॥ 107 ॥
বীরচূডামণির্বীরো বিদ্যেশো বিবুধাশ্রযঃ ।
বিজযী বিনযী বেত্তা বরীযান্বিরজা বসুঃ ॥ 108 ॥
বীরঘ্নো বিজ্বরো বেদ্যো বেগবান্বীর্যবান্বশী ।
বরশীলো বরগুণো বিশোকো বজ্রধারকঃ ॥ 109 ॥
শরজন্মা শক্তিধরঃ শত্রুঘ্নঃ শিখিবাহনঃ ।
শ্রীমান্ শিষ্টঃ শুচিঃ শুদ্ধঃ শাশ্বতঃ শ্রুতিসাগরঃ ॥ 110 ॥
শরণ্যঃ শুভদঃ শর্ম শিষ্টেষ্টঃ শুভলক্ষণঃ ।
শান্তঃ শূলধরঃ শ্রেষ্ঠঃ শুদ্ধাত্মা শঙ্করঃ শিবঃ ॥ 111 ॥
শিতিকণ্ঠাত্মজঃ শূরঃ শান্তিদঃ শোকনাশনঃ ।
ষাণ্মাতুরঃ ষণ্মুখশ্চ ষড্গুণৈশ্বর্যসংযুতঃ ॥ 112 ॥
ষট্চক্রস্থঃ ষডূর্মিঘ্নঃ ষডঙ্গশ্রুতিপারগঃ ।
ষড্ভাবরহিতঃ ষট্কঃ ষট্ছাস্ত্রস্মৃতিপারগঃ ॥ 113 ॥
ষড্বর্গদাতা ষড্গ্রীবঃ ষডরিঘ্নঃ ষডাশ্রযঃ ।
ষট্কিরীটধরঃ শ্রীমান্ ষডাধারশ্চ ষট্ক্রমঃ ॥ 114 ॥
ষট্কোণমধ্যনিলযঃ ষণ্ডত্বপরিহারকঃ ।
সেনানীঃ সুভগঃ স্কন্দঃ সুরানন্দঃ সতাং গতিঃ ॥ 115 ॥
সুব্রহ্মণ্যঃ সুরাধ্যক্ষঃ সর্বজ্ঞঃ সর্বদঃ সুখী ।
সুলভঃ সিদ্ধিদঃ সৌম্যঃ সিদ্ধেশঃ সিদ্ধিসাধনঃ ॥ 116 ॥
সিদ্ধার্থঃ সিদ্ধসঙ্কল্পঃ সিদ্ধসাধুঃ সুরেশ্বরঃ ।
সুভুজঃ সর্বদৃক্সাক্ষী সুপ্রসাদঃ সনাতনঃ ॥ 117 ॥
সুধাপতিঃ স্বযঞ্জ্যোতিঃ স্বযম্ভূঃ সর্বতোমুখঃ ।
সমর্থঃ সত্কৃতিঃ সূক্ষ্মঃ সুঘোষঃ সুখদঃ সুহৃত্ ॥ 118 ॥
সুপ্রসন্নঃ সুরশ্রেষ্ঠঃ সুশীলঃ সত্যসাধকঃ ।
সম্ভাব্যঃ সুমনাঃ সেব্যঃ সকলাগমপারগঃ ॥ 119 ॥
সুব্যক্তঃ সচ্চিদানন্দঃ সুবীরঃ সুজনাশ্রযঃ ।
সর্বলক্ষণসম্পন্নঃ সত্যধর্মপরাযণঃ ॥ 120 ॥
সর্বদেবমযঃ সত্যঃ সদা মৃষ্টান্নদাযকঃ ।
সুধাপী সুমতিঃ সত্যঃ সর্ববিঘ্নবিনাশনঃ ॥ 121 ॥
সর্বদুঃখপ্রশমনঃ সুকুমারঃ সুলোচনঃ ।
সুগ্রীবঃ সুধৃতিঃ সারঃ সুরারাধ্যঃ সুবিক্রমঃ ॥ 122 ॥
সুরারিঘ্নঃ স্বর্ণবর্ণঃ সর্পরাজঃ সদা শুচিঃ ।
সপ্তার্চির্ভূঃ সুরবরঃ সর্বাযুধবিশারদঃ ॥ 123 ॥
হস্তিচর্মাম্বরসুতো হস্তিবাহনসেবিতঃ ।
হস্তচিত্রাযুধধরো হৃতাঘো হসিতাননঃ ॥ 124 ॥
হেমভূষো হরিদ্বর্ণো হৃষ্টিদো হৃষ্টিবর্ধনঃ ।
হেমাদ্রিভিদ্ধংসরূপো হুঙ্কারহতকিল্বিষঃ ॥ 125 ॥
হিমাদ্রিজাতাতনুজো হরিকেশো হিরণ্মযঃ ।
হৃদ্যো হৃষ্টো হরিসখো হংসো হংসগতির্হবিঃ ॥ 126 ॥
হিরণ্যবর্ণো হিতকৃদ্ধর্ষদো হেমভূষণঃ ।
হরপ্রিযো হিতকরো হতপাপো হরোদ্ভবঃ ॥ 127 ॥
ক্ষেমদঃ ক্ষেমকৃত্ক্ষেম্যঃ ক্ষেত্রজ্ঞঃ ক্ষামবর্জিতঃ ।
ক্ষেত্রপালঃ ক্ষমাধারঃ ক্ষেমক্ষেত্রঃ ক্ষমাকরঃ ॥ 128 ॥
ক্ষুদ্রঘ্নঃ ক্ষান্তিদঃ ক্ষেমঃ ক্ষিতিভূষঃ ক্ষমাশ্রযঃ ।
ক্ষালিতাঘঃ ক্ষিতিধরঃ ক্ষীণসংরক্ষণক্ষমঃ ॥ 129 ॥
ক্ষণভঙ্গুরসন্নদ্ধঘনশোভিকপর্দকঃ ।
ক্ষিতিভৃন্নাথতনযামুখপঙ্কজভাস্করঃ ॥ 130 ॥
ক্ষতাহিতঃ ক্ষরঃ ক্ষন্তা ক্ষতদোষঃ ক্ষমানিধিঃ ।
ক্ষপিতাখিলসন্তাপঃ ক্ষপানাথসমাননঃ ॥ 131 ॥
উত্তর ন্যাসঃ ।
করন্যাসঃ –
ওঁ শং ওঙ্কারস্বরূপায ওজোধরায ওজস্বিনে সুহৃদযায হৃষ্টচিত্তাত্মনে ভাস্বররূপায অঙ্গুষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ রং ষট্কোণমধ্যনিলযায ষট্কিরীটধরায শ্রীমতে ষডাধারায তর্জনীভ্যাং নমঃ ।
ওঁ বং ষণ্মুখায শরজন্মনে শুভলক্ষণায শিখিবাহনায মধ্যমাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ ণং কৃশানুসম্ভবায কবচিনে কুক্কুটধ্বজায অনামিকাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ ভং কন্দর্পকোটিদীপ্যমানায দ্বিষড্বাহবে দ্বাদশাক্ষায কনিষ্ঠিকাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ বং খেটধরায খড্গিনে শক্তিহস্তায করতলকরপৃষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
হৃদযাদিন্যাসঃ –
ওঁ শং ওঙ্কারস্বরূপায ওজোধরায ওজস্বিনে সুহৃদযায হৃষ্টচিত্তাত্মনে ভাস্বররূপায হৃদযায নমঃ ।
ওঁ রং ষট্কোণমধ্যনিলযায ষট্কিরীটধরায শ্রীমতে ষডাধারায শিরসে স্বাহা ।
ওঁ বং ষণ্মুখায শরজন্মনে শুভলক্ষণায শিখিবাহনায শিখাযৈ বষট্ ।
ওঁ ণং কৃশানুসম্ভবায কবচিনে কুক্কুটধ্বজায কবচায হুম্ ।
ওঁ ভং কন্দর্পকোটিদীপ্যমানায দ্বিষড্বাহবে দ্বাদশাক্ষায নেত্রত্রযায বৌষট্ ।
ওঁ বং খেটধরায খড্গিনে শক্তিহস্তায অস্ত্রায ফট্ ।
ভূর্ভুবস্সুবরোমিতি দিগ্বিমোকঃ ।
ফলশ্রুতি ।
ইতি নাম্নাং সহস্রাণি ষণ্মুখস্য চ নারদ ।
যঃ পঠেচ্ছৃণুযাদ্বাপি ভক্তিযুক্তেন চেতসা ॥ 1 ॥
স সদ্যো মুচ্যতে পাপৈর্মনোবাক্কাযসম্ভবৈঃ ।
আযুর্বৃদ্ধিকরং পুংসাং স্থৈর্যবীর্যবিবর্ধনম্ ॥ 2 ॥
বাক্যেনৈকেন বক্ষ্যামি বাঞ্ছিতার্থং প্রযচ্ছতি ।
তস্মাত্সর্বাত্মনা ব্রহ্মন্নিযমেন জপেত্সুধীঃ ॥ 3 ॥
ইতি স্কন্দপুরাণে ঈশ্বরপ্রোক্তে ব্রহ্মনারদসংবাদে শ্রী সুব্রহ্মণ্য সহস্রনাম স্তোত্রম্ ।
Roman (IAST) Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ |
sarvaśāstrārthatattvajña sarvalokopakāraka |
vayaṃ cātithayaḥ prāptā ātitheyo'si suvrata || 1 ||
jñānadānena saṃsārasāgarāttārayasva naḥ |
kalau kaluṣacittā ye narāḥ pāparatāḥ sadā || 2 ||
kena stotreṇa mucyante sarvapātakabandhanāt |
iṣṭasiddhikaraṃ puṇyaṃ duḥkhadāridryanāśanam || 3 ||
sarvarogaharaṃ stotraṃ sūta no vaktumarhasi |
śrīsūta uvāca |
śṛṇudhvaṃ ṛṣayaḥ sarve naimiśāraṇyavāsinaḥ || 4 ||
tattvajñānataponiṣṭhāḥ sarvaśāstraviśāradāḥ |
svayambhuvā purā proktaṃ nāradāya mahātmane || 5 ||
tadahaṃ sampravakṣyāmi śrotuṃ kautūhalaṃ yadi |
ṛṣaya ūcuḥ |
kimāha bhagavānbrahmā nāradāya mahātmane || 6 ||
sūtaputra mahābhāga vaktumarhasi sāmpratam |
śrīsūta uvāca |
divyasiṃhāsanāsīnaṃ sarvadevairabhiṣṭutam || 7 ||
sāṣṭāṅgaṃ praṇipatyainaṃ brahmāṇaṃ bhuvaneśvaram |
nāradaḥ paripapraccha kṛtāñjalirupasthitaḥ || 8 ||
nārada uvāca |
lokanātha suraśreṣṭha sarvajña karuṇākara |
ṣaṇmukhasya paraṃ stotraṃ pāvanaṃ pāpanāśanam || 9 ||
he dhātaḥ putravātsalyāttadvada praṇatāya me |
upadiśya tu māmevaṃ rakṣa rakṣa kṛpānidhe || 10 ||
brahmovāca |
śṛṇu vakṣyāmi devarṣe stavarājamidaṃ param |
mātṛkāmālikāyuktaṃ jñānamokṣasukhapradam || 11 ||
sahasrāṇi ca nāmāni ṣaṇmukhasya mahātmanaḥ |
yāni nāmāni divyāni duḥkharogaharāṇi ca || 12 ||
tāni nāmāni vakṣyāmi kṛpayā tvayi nārada |
japamātreṇa siddhyanti manasā cintitānyapi || 13 ||
ihāmutra paraṃ bhogaṃ labhate nātra saṃśayaḥ |
idaṃ stotraṃ paraṃ puṇyaṃ koṭiyajñaphalapradam |
sandeho nātra kartavyaḥ śṛṇu me niścitaṃ vacaḥ || 14 ||
oṃ asya śrīsubrahmaṇyasahasranāmastotra mahāmantrasya brahmā ṛṣiḥ anuṣṭupchandaḥ subrahmaṇyo devatā śarajanmākṣaya iti bījaṃ śaktidharo'kṣaya kārtikeya iti śaktiḥ krauñcadhara iti kīlakaṃ śikhivāhana iti kavacaṃ ṣaṇmukhāya iti dhyānaṃ śrīsubrahmaṇya prasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ |
karanyāsaḥ –
oṃ śaṃ oṅkārasvarūpāya ojodharāya ojasvine suhṛdayāya hṛṣṭacittātmane bhāsvararūpāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ raṃ ṣaṭkoṇamadhyanilayāya ṣaṭkirīṭadharāya śrīmate ṣaḍādhārāya tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ vaṃ ṣaṇmukhāya śarajanmane śubhalakṣaṇāya śikhivāhanāya madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ ṇaṃ kṛśānusambhavāya kavacine kukkuṭadhvajāya anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ bhaṃ kandarpakoṭidīpyamānāya dviṣaḍbāhave dvādaśākṣāya kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ vaṃ kheṭadharāya khaḍgine śaktihastāya karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |
hṛdayādinyāsaḥ –
oṃ śaṃ oṅkārasvarūpāya ojodharāya ojasvine suhṛdayāya hṛṣṭacittātmane bhāsvararūpāya hṛdayāya namaḥ |
oṃ raṃ ṣaṭkoṇamadhyanilayāya ṣaṭkirīṭadharāya śrīmate ṣaḍādhārāya śirase svāhā |
oṃ vaṃ ṣaṇmukhāya śarajanmane śubhalakṣaṇāya śikhivāhanāya śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ ṇaṃ kṛśānusambhavāya kavacine kukkuṭadhvajāya kavacāya hum |
oṃ bhaṃ kandarpakoṭidīpyamānāya dviṣaḍbāhave dvādaśākṣāya netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ vaṃ kheṭadharāya khaḍgine śaktihastāya astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassuvaromiti digbandhaḥ |
dhyānam |
dhyāyetṣaṇmukhamindukoṭisadṛśaṃ ratnaprabhāśobhitaṃ
bālārkadyutiṣaṭkirīṭavilasatkeyūrahārānvitam |
karṇālambitakuṇḍalapravilasadgaṇḍasthalāśobhitaṃ
kāñcīkaṅkaṇakiṅkiṇīravayutaṃ śṛṅgārasārodayam || 1 ||
dhyāyedīpsitasiddhidaṃ śivasutaṃ śrīdvādaśākṣaṃ guhaṃ
kheṭaṃ kukkuṭamaṅkuśaṃ ca varadaṃ pāśaṃ dhanuścakrakam |
vajraṃ śaktimasiṃ ca śūlamabhayaṃ dorbhirdhṛtaṃ ṣaṇmukhaṃ
devaṃ citramayūravāhanagataṃ citrāmbarālaṅkṛtam || 2 ||
stotram |
acintyaśaktiranaghastvakṣobhyastvaparājitaḥ |
anāthavatsalo'moghastvaśoko'pyajaro'bhayaḥ || 1 ||
atyudāro hyaghaharastvagragaṇyo'drijāsutaḥ |
anantamahimā'pāro'nantasaukhyaprado'vyayaḥ || 2 ||
anantamokṣado'nādiraprameyo'kṣaro'cyutaḥ |
akalmaṣo'bhirāmo'gradhuryaścāmitavikramaḥ || 3 ||
[ atulaścāmṛto'ghoro hyananto'nantavikramaḥ ]
anāthanātho hyamalo hyapramatto'maraprabhuḥ |
arindamo'khilādhārastvaṇimādiguṇo'graṇīḥ || 4 ||
acañcalo'marastutyo hyakalaṅko'mitāśanaḥ |
agnibhūranavadyāṅgo hyadbhuto'bhīṣṭadāyakaḥ || 5 ||
atīndriyo'prameyātmā hyadṛśyo'vyaktalakṣaṇaḥ |
āpadvināśakastvārya āḍhya āgamasaṃstutaḥ || 6 ||
ārtasaṃrakṣaṇastvādya ānandastvāryasevitaḥ |
āśriteṣṭārthavarada ānandyārtaphalapradaḥ || 7 ||
āścaryarūpa ānanda āpannārtivināśanaḥ |
ibhavaktrānujastviṣṭa ibhāsuraharātmajaḥ || 8 ||
itihāsaśrutistutya indrabhogaphalapradaḥ |
iṣṭāpūrtaphalaprāptiriṣṭeṣṭavaradāyakaḥ || 9 ||
ihāmutreṣṭaphalada iṣṭadastvindravanditaḥ |
īḍanīyastvīśaputra īpsitārthapradāyakaḥ || 10 ||
ītibhītiharaśceḍya īṣaṇātrayavarjitaḥ |
udārakīrtirudyogī cotkṛṣṭoruparākramaḥ || 11 ||
utkṛṣṭaśaktirutsāha udāraścotsavapriyaḥ |
ujjṛmbha udbhavaścogra udagraścogralocanaḥ || 12 ||
unmatta ugraśamana udvegaghnorageśvaraḥ |
uruprabhāvaścodīrṇa umāputra udāradhīḥ || 13 ||
ūrdhvaretaḥsutastūrdhvagatidastūrjapālakaḥ |
ūrjitastūrdhvagastūrdhva ūrdhvalokaikanāyakaḥ || 14 ||
ūrjāvānūrjitodāra ūrjitorjitaśāsanaḥ |
ṛṣidevagaṇastutya ṛṇatrayavimocanaḥ || 15 ||
ṛjurūpo hyṛjukara ṛjumārgapradarśanaḥ |
ṛtambharo hyṛjuprīta ṛṣabhastvṛddhidastvṛtaḥ || 16 ||
lulitoddhārako lūtabhavapāśaprabhañjanaḥ |
eṇāṅkadharasatputra eka enovināśanaḥ || 17 ||
aiśvaryadaścaindrabhogī caitihyaścaindravanditaḥ |
ojasvī cauṣadhisthānamojodaścaudanapradaḥ || 18 ||
audāryaśīla aumeya augra aunnatyadāyakaḥ |
audārya auṣadhakara auṣadhaṃ cauṣadhākaraḥ || 19 ||
aṃśumānaṃśumālīḍya ambikātanayo'nnadaḥ |
andhakārisuto'ndhatvahārī cāmbujalocanaḥ || 20 ||
astamāyo'marādhīśo hyaspaṣṭo'stokapuṇyadaḥ |
astāmitro'starūpaścāskhalatsugatidāyakaḥ || 21 ||
kārtikeyaḥ kāmarūpaḥ kumāraḥ krauñcadāraṇaḥ |
kāmadaḥ kāraṇaṃ kāmyaḥ kamanīyaḥ kṛpākaraḥ || 22 ||
kāñcanābhaḥ kāntiyuktaḥ kāmī kāmapradaḥ kaviḥ |
kīrtikṛtkukkuṭadharaḥ kūṭasthaḥ kuvalekṣaṇaḥ || 23 ||
kuṅkumāṅgaḥ klamaharaḥ kuśalaḥ kukkuṭadhvajaḥ |
kuśānusambhavaḥ krūraḥ krūraghnaḥ kalitāpahṛt || 24 ||
kāmarūpaḥ kalpataruḥ kāntaḥ kāmitadāyakaḥ |
kalyāṇakṛtkleśanāśaḥ kṛpāluḥ karuṇākaraḥ || 25 ||
kaluṣaghnaḥ kriyāśaktiḥ kaṭhoraḥ kavacī kṛtī |
komalāṅgaḥ kuśaprītaḥ kutsitaghnaḥ kalādharaḥ || 26 ||
khyātaḥ kheṭadharaḥ khaḍgī khaṭvāṅgī khalanigrahaḥ |
khyātipradaḥ khecareśaḥ khyātehaḥ khecarastutaḥ || 27 ||
kharatāpaharaḥ svasthaḥ khecaraḥ khecarāśrayaḥ |
khaṇḍendumaulitanayaḥ khelaḥ khecarapālakaḥ || 28 ||
khasthalaḥ khaṇḍitārkaśca khecarījanapūjitaḥ |
gāṅgeyo girijāputro gaṇanāthānujo guhaḥ || 29 ||
goptā gīrvāṇasaṃsevyo guṇātīto guhāśrayaḥ |
gatiprado guṇanidhiḥ gambhīro girijātmajaḥ || 30 ||
gūḍharūpo gadaharo guṇādhīśo guṇāgraṇīḥ |
godharo gahano gupto garvaghno guṇavardhanaḥ || 31 ||
guhyo guṇajño gītijño gatātaṅko guṇāśrayaḥ |
gadyapadyapriyo guṇyo gostuto gaganecaraḥ || 32 ||
gaṇanīyacaritraśca gatakleśo guṇārṇavaḥ |
ghūrṇitākṣo ghṛṇinidhiḥ ghanagambhīraghoṣaṇaḥ || 33 ||
ghaṇṭānādapriyo ghoṣo ghorāghaughavināśanaḥ |
ghanānando gharmahantā ghṛṇāvān ghṛṣṭipātakaḥ || 34 ||
ghṛṇī ghṛṇākaro ghoro ghoradaityaprahārakaḥ |
ghaṭitaiśvaryasandoho ghanārtho ghanasaṅkramaḥ || 35 ||
citrakṛccitravarṇaśca cañcalaścapaladyutiḥ |
cinmayaścitsvarūpaśca cirānandaścirantanaḥ || 36 ||
citrakeliścitrataraścintanīyaścamatkṛtiḥ |
coraghnaścaturaścāruścāmīkaravibhūṣaṇaḥ || 37 ||
candrārkakoṭisadṛśaścandramaulitanūbhavaḥ |
chāditāṅgaśchadmahantā cheditākhilapātakaḥ || 38 ||
chedīkṛtatamaḥkleśaśchatrīkṛtamahāyaśāḥ |
chāditāśeṣasantāpaśchuritāmṛtasāgaraḥ || 39 ||
channatraiguṇyarūpaśca chātehaśchinnasaṃśayaḥ |
chandomayaśchandagāmī chinnapāśaśchaviśchadaḥ || 40 ||
jagaddhito jagatpūjyo jagajjyeṣṭho jaganmayaḥ |
janako jāhnavīsūnurjitāmitro jagadguruḥ || 41 ||
jayī jitendriyo jaitro jarāmaraṇavarjitaḥ |
jyotirmayo jagannātho jagajjīvo janāśrayaḥ || 42 ||
jagatsevyo jagatkartā jagatsākṣī jagatpriyaḥ |
jambhārivandyo jayado jagajjanamanoharaḥ || 43 ||
jagadānandajanako janajāḍyāpahārakaḥ |
japākusumasaṅkāśo janalocanaśobhanaḥ || 44 ||
janeśvaro jitakrodho janajanmanibarhaṇaḥ |
jayado jantutāpaghno jitadaityamahāvrajaḥ || 45 ||
jitamāyo jitakrodho jitasaṅgo janapriyaḥ |
jhañjhānilamahāvego jharitāśeṣapātakaḥ || 46 ||
jharjharīkṛtadaityaugho jhallarīvādyasampriyaḥ |
jñānamūrtirjñānagamyo jñānī jñānamahānidhiḥ || 47 ||
ṭaṅkāranṛttavibhavaḥ ṭaṅkavajradhvajāṅkitaḥ |
ṭaṅkitākhilalokaśca ṭaṅkitainastamoraviḥ || 48 ||
ḍambaraprabhavo ḍambho ḍambo ḍamarukapriyaḥ | [ḍamaḍḍa]
ḍamarotkaṭasannādo ḍimbharūpasvarūpakaḥ || 49 ||
ḍhakkānādaprītikaro ḍhālitāsurasaṅkulaḥ |
ḍhaukitāmarasandoho ḍhuṇḍhivighneśvarānujaḥ || 50 ||
tattvajñastatvagastīvrastaporūpastapomayaḥ |
trayīmayastrikālajñastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 51 ||
tridaśeśastārakāristāpaghnastāpasapriyaḥ |
tuṣṭidastuṣṭikṛttīkṣṇastaporūpastrikālavit || 52 ||
stotā stavyaḥ stavaprītaḥ stutiḥ stotraṃ stutipriyaḥ |
sthitaḥ sthāyī sthāpakaśca sthūlasūkṣmapradarśakaḥ || 53 ||
sthaviṣṭhaḥ sthaviraḥ sthūlaḥ sthānadaḥ sthairyadaḥ sthiraḥ |
dānto dayāparo dātā duritaghno durāsadaḥ || 54 ||
darśanīyo dayāsāro devadevo dayānidhiḥ |
durādharṣo durvigāhyo dakṣo darpaṇaśobhitaḥ || 55 ||
durdharo dānaśīlaśca dvādaśākṣo dviṣaḍbhujaḥ |
dviṣaṭkarṇo dviṣaḍbāhurdīnasantāpanāśanaḥ || 56 ||
dandaśūkeśvaro devo divyo divyākṛtirdamaḥ |
dīrghavṛtto dīrghabāhurdīrghadṛṣṭirdivaspatiḥ || 57 ||
daṇḍo damayitā darpo devasiṃho dṛḍhavrataḥ |
durlabho durgamo dīpto duṣprekṣyo divyamaṇḍanaḥ || 58 ||
durodaraghno duḥkhaghno durārighno diśāṃ patiḥ |
durjayo devaseneśo durjñeyo duratikramaḥ || 59 ||
dambho dṛptaśca devarṣirdaivajño daivacintakaḥ |
dhurandharo dharmaparo dhanado dhṛtivardhanaḥ || 60 ||
dharmeśo dharmaśāstrajño dhanvī dharmaparāyaṇaḥ |
dhanādhyakṣo dhanapatirdhṛtimāndhūtakilbiṣaḥ || 61 ||
dharmaheturdharmaśūro dharmakṛddharmaviddhruvaḥ |
dhātā dhīmāndharmacārī dhanyo dhuryo dhṛtavrataḥ || 62 ||
nityotsavo nityatṛpto nirlepo niścalātmakaḥ |
niravadyo nirādhāro niṣkalaṅko nirañjanaḥ || 63 ||
nirmamo nirahaṅkāro nirmoho nirupadravaḥ |
nityānando nirātaṅko niṣprapañco nirāmayaḥ || 64 ||
niravadyo nirīhaśca nirdarśo nirmalātmakaḥ |
nityānando nirjareśo niḥsaṅgo nigamastutaḥ || 65 ||
niṣkaṇṭako nirālambo niṣpratyūho nirudbhavaḥ |
nityo niyatakalyāṇo nirvikalpo nirāśrayaḥ || 66 ||
netā nidhirnaikarūpo nirākāro nadīsutaḥ |
pulindakanyāramaṇaḥ purujitparamapriyaḥ || 67 ||
pratyakṣamūrtiḥ pratyakṣaḥ pareśaḥ pūrṇapuṇyadaḥ |
puṇyākaraḥ puṇyarūpaḥ puṇyaḥ puṇyaparāyaṇaḥ || 68 ||
puṇyodayaḥ paraṃ jyotiḥ puṇyakṛtpuṇyavardhanaḥ |
parānandaḥ parataraḥ puṇyakīrtiḥ purātanaḥ || 69 ||
prasannarūpaḥ prāṇeśaḥ pannagaḥ pāpanāśanaḥ |
praṇatārtiharaḥ pūrṇaḥ pārvatīnandanaḥ prabhuḥ || 70 ||
pūtātmā puruṣaḥ prāṇaḥ prabhavaḥ puruṣottamaḥ |
prasannaḥ paramaspaṣṭaḥ paraḥ paribṛḍhaḥ paraḥ || 71 ||
paramātmā parabrahma parārthaḥ priyadarśanaḥ |
pavitraḥ puṣṭidaḥ pūrtiḥ piṅgalaḥ puṣṭivardhanaḥ || 72 ||
pāpahārī pāśadharaḥ pramattāsuraśikṣakaḥ |
pāvanaḥ pāvakaḥ pūjyaḥ pūrṇānandaḥ parātparaḥ || 73 ||
puṣkalaḥ pravaraḥ pūrvaḥ pitṛbhaktaḥ purogamaḥ |
prāṇadaḥ prāṇijanakaḥ pradiṣṭaḥ pāvakodbhavaḥ || 74 ||
parabrahmasvarūpaśca paramaiśvaryakāraṇam |
parardhidaḥ puṣṭikaraḥ prakāśātmā pratāpavān || 75 ||
prajñāparaḥ prakṛṣṭārthaḥ pṛthuḥ pṛthuparākramaḥ |
phaṇīśvaraḥ phaṇivaraḥ phaṇāmaṇivibhūṣaṇaḥ || 76 ||
phaladaḥ phalahastaśca phullāmbujavilocanaḥ |
phaḍuccāṭitapāpaughaḥ phaṇilokavibhūṣaṇaḥ || 77 ||
bāhuleyo bṛhadrūpo baliṣṭho balavān balī |
brahmeśaviṣṇurūpaśca buddho buddhimatāṃ varaḥ || 78 ||
bālarūpo brahmagarbho brahmacārī budhapriyaḥ |
bahuśruto bahumato brahmaṇyo brāhmaṇapriyaḥ || 79 ||
balapramathano brahmā bahurūpo bahupradaḥ |
bṛhadbhānutanūdbhūto bṛhatseno bileśayaḥ || 80 ||
bahubāhurbalaśrīmān bahudaityavināśakaḥ |
biladvārāntarālastho bṛhacchaktidhanurdharaḥ || 81 ||
bālārkadyutimān bālo bṛhadvakṣā bṛhaddhanuḥ |
bhavyo bhogīśvaro bhāvyo bhavanāśo bhavapriyaḥ || 82 ||
bhaktigamyo bhayaharo bhāvajño bhaktasupriyaḥ |
bhuktimuktiprado bhogī bhagavān bhāgyavardhanaḥ || 83 ||
bhrājiṣṇurbhāvano bhartā bhīmo bhīmaparākramaḥ |
bhūtido bhūtikṛdbhoktā bhūtātmā bhuvaneśvaraḥ || 84 ||
bhāvako bhīkaro bhīṣmo bhāvakeṣṭo bhavodbhavaḥ |
bhavatāpapraśamano bhogavān bhūtabhāvanaḥ || 85 ||
bhojyaprado bhrāntināśo bhānumān bhuvanāśrayaḥ |
bhūribhogaprado bhadro bhajanīyo bhiṣagvaraḥ || 86 ||
mahāseno mahodāro mahāśaktirmahādyutiḥ |
mahābuddhirmahāvīryo mahotsāho mahābalaḥ || 87 ||
mahābhogī mahāmāyī medhāvī mekhalī mahān |
munistuto mahāmānyo mahānando mahāyaśāḥ || 88 ||
mahorjito mānanidhirmanorathaphalapradaḥ |
mahodayo mahāpuṇyo mahābalaparākramaḥ || 89 ||
mānado matido mālī muktāmālāvibhūṣaṇaḥ |
manoharo mahāmukhyo mahardhirmūrtimānmuniḥ || 90 ||
mahottamo mahopāyo mokṣado maṅgalapradaḥ |
mudākaro muktidātā mahābhogo mahoragaḥ || 91 ||
yaśaskaro yogayoniryogiṣṭho yamināṃ varaḥ |
yaśasvī yogapuruṣo yogyo yoganidhiryamī || 92 ||
yatisevyo yogayukto yogavidyogasiddhidaḥ |
yantro yantrī ca yantrajño yantravānyantravāhakaḥ || 93 ||
yātanārahito yogī yogīśo yogināṃ varaḥ |
ramaṇīyo ramyarūpo rasajño rasabhāvanaḥ || 94 ||
rañjano rañjito rāgī ruciro rudrasambhavaḥ |
raṇapriyo raṇodāro rāgadveṣavināśanaḥ || 95 ||
ratnārcī ruciro ramyo rūpalāvaṇyavigrahaḥ |
ratnāṅgadadharo ratnabhūṣaṇo ramaṇīyakaḥ || 96 ||
rucikṛdrocamānaśca rañjito roganāśanaḥ |
rājīvākṣo rājarājo raktamālyānulepanaḥ || 97 ||
rājadvedāgamastutyo rajaḥsattvaguṇānvitaḥ |
rajanīśakalāramyo ratnakuṇḍalamaṇḍitaḥ || 98 ||
ratnasanmauliśobhāḍhyo raṇanmañjīrabhūṣaṇaḥ |
lokaikanātho lokeśo lalito lokanāyakaḥ || 99 ||
lokarakṣo lokaśikṣo lokalocanarañjitaḥ |
lokabandhurlokadhātā lokatrayamahāhitaḥ || 100 ||
lokacūḍāmaṇirlokavandyo lāvaṇyavigrahaḥ |
lokādhyakṣastu līlāvānlokottaraguṇānvitaḥ || 101 ||
variṣṭho varado vaidyo viśiṣṭo vikramo vibhuḥ |
vibudhāgracaro vaśyo vikalpaparivarjitaḥ || 102 ||
vipāśo vigatātaṅko vicitrāṅgo virocanaḥ |
vidyādharo viśuddhātmā vedāṅgo vibudhapriyaḥ || 103 ||
vacaskaro vyāpakaśca vijñānī vinayānvitaḥ |
vidvattamo virodhighno vīro vigatarāgavān || 104 ||
vītabhāvo vinītātmā vedagarbho vasupradaḥ |
viśvadīptirviśālākṣo vijitātmā vibhāvanaḥ || 105 ||
vedavedyo vidheyātmā vītadoṣaśca vedavit |
viśvakarmā vītabhayo vāgīśo vāsavārcitaḥ || 106 ||
vīradhvaṃso viśvamūrtirviśvarūpo varāsanaḥ |
viśākho vimalo vāgmī vidvānvedadharo vaṭuḥ || 107 ||
vīracūḍāmaṇirvīro vidyeśo vibudhāśrayaḥ |
vijayī vinayī vettā varīyānvirajā vasuḥ || 108 ||
vīraghno vijvaro vedyo vegavānvīryavānvaśī |
varaśīlo varaguṇo viśoko vajradhārakaḥ || 109 ||
śarajanmā śaktidharaḥ śatrughnaḥ śikhivāhanaḥ |
śrīmān śiṣṭaḥ śuciḥ śuddhaḥ śāśvataḥ śrutisāgaraḥ || 110 ||
śaraṇyaḥ śubhadaḥ śarma śiṣṭeṣṭaḥ śubhalakṣaṇaḥ |
śāntaḥ śūladharaḥ śreṣṭhaḥ śuddhātmā śaṅkaraḥ śivaḥ || 111 ||
śitikaṇṭhātmajaḥ śūraḥ śāntidaḥ śokanāśanaḥ |
ṣāṇmāturaḥ ṣaṇmukhaśca ṣaḍguṇaiśvaryasaṃyutaḥ || 112 ||
ṣaṭcakrasthaḥ ṣaḍūrmighnaḥ ṣaḍaṅgaśrutipāragaḥ |
ṣaḍbhāvarahitaḥ ṣaṭkaḥ ṣaṭchāstrasmṛtipāragaḥ || 113 ||
ṣaḍvargadātā ṣaḍgrīvaḥ ṣaḍarighnaḥ ṣaḍāśrayaḥ |
ṣaṭkirīṭadharaḥ śrīmān ṣaḍādhāraśca ṣaṭkramaḥ || 114 ||
ṣaṭkoṇamadhyanilayaḥ ṣaṇḍatvaparihārakaḥ |
senānīḥ subhagaḥ skandaḥ surānandaḥ satāṃ gatiḥ || 115 ||
subrahmaṇyaḥ surādhyakṣaḥ sarvajñaḥ sarvadaḥ sukhī |
sulabhaḥ siddhidaḥ saumyaḥ siddheśaḥ siddhisādhanaḥ || 116 ||
siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhasādhuḥ sureśvaraḥ |
subhujaḥ sarvadṛksākṣī suprasādaḥ sanātanaḥ || 117 ||
sudhāpatiḥ svayañjyotiḥ svayambhūḥ sarvatomukhaḥ |
samarthaḥ satkṛtiḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt || 118 ||
suprasannaḥ suraśreṣṭhaḥ suśīlaḥ satyasādhakaḥ |
sambhāvyaḥ sumanāḥ sevyaḥ sakalāgamapāragaḥ || 119 ||
suvyaktaḥ saccidānandaḥ suvīraḥ sujanāśrayaḥ |
sarvalakṣaṇasampannaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ || 120 ||
sarvadevamayaḥ satyaḥ sadā mṛṣṭānnadāyakaḥ |
sudhāpī sumatiḥ satyaḥ sarvavighnavināśanaḥ || 121 ||
sarvaduḥkhapraśamanaḥ sukumāraḥ sulocanaḥ |
sugrīvaḥ sudhṛtiḥ sāraḥ surārādhyaḥ suvikramaḥ || 122 ||
surārighnaḥ svarṇavarṇaḥ sarparājaḥ sadā śuciḥ |
saptārcirbhūḥ suravaraḥ sarvāyudhaviśāradaḥ || 123 ||
hasticarmāmbarasuto hastivāhanasevitaḥ |
hastacitrāyudhadharo hṛtāgho hasitānanaḥ || 124 ||
hemabhūṣo haridvarṇo hṛṣṭido hṛṣṭivardhanaḥ |
hemādribhiddhaṃsarūpo huṅkārahatakilbiṣaḥ || 125 ||
himādrijātātanujo harikeśo hiraṇmayaḥ |
hṛdyo hṛṣṭo harisakho haṃso haṃsagatirhaviḥ || 126 ||
hiraṇyavarṇo hitakṛddharṣado hemabhūṣaṇaḥ |
harapriyo hitakaro hatapāpo harodbhavaḥ || 127 ||
kṣemadaḥ kṣemakṛtkṣemyaḥ kṣetrajñaḥ kṣāmavarjitaḥ |
kṣetrapālaḥ kṣamādhāraḥ kṣemakṣetraḥ kṣamākaraḥ || 128 ||
kṣudraghnaḥ kṣāntidaḥ kṣemaḥ kṣitibhūṣaḥ kṣamāśrayaḥ |
kṣālitāghaḥ kṣitidharaḥ kṣīṇasaṃrakṣaṇakṣamaḥ || 129 ||
kṣaṇabhaṅgurasannaddhaghanaśobhikapardakaḥ |
kṣitibhṛnnāthatanayāmukhapaṅkajabhāskaraḥ || 130 ||
kṣatāhitaḥ kṣaraḥ kṣantā kṣatadoṣaḥ kṣamānidhiḥ |
kṣapitākhilasantāpaḥ kṣapānāthasamānanaḥ || 131 ||
uttara nyāsaḥ |
karanyāsaḥ –
oṃ śaṃ oṅkārasvarūpāya ojodharāya ojasvine suhṛdayāya hṛṣṭacittātmane bhāsvararūpāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ raṃ ṣaṭkoṇamadhyanilayāya ṣaṭkirīṭadharāya śrīmate ṣaḍādhārāya tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ vaṃ ṣaṇmukhāya śarajanmane śubhalakṣaṇāya śikhivāhanāya madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ ṇaṃ kṛśānusambhavāya kavacine kukkuṭadhvajāya anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ bhaṃ kandarpakoṭidīpyamānāya dviṣaḍbāhave dvādaśākṣāya kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ vaṃ kheṭadharāya khaḍgine śaktihastāya karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |
hṛdayādinyāsaḥ –
oṃ śaṃ oṅkārasvarūpāya ojodharāya ojasvine suhṛdayāya hṛṣṭacittātmane bhāsvararūpāya hṛdayāya namaḥ |
oṃ raṃ ṣaṭkoṇamadhyanilayāya ṣaṭkirīṭadharāya śrīmate ṣaḍādhārāya śirase svāhā |
oṃ vaṃ ṣaṇmukhāya śarajanmane śubhalakṣaṇāya śikhivāhanāya śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ ṇaṃ kṛśānusambhavāya kavacine kukkuṭadhvajāya kavacāya hum |
oṃ bhaṃ kandarpakoṭidīpyamānāya dviṣaḍbāhave dvādaśākṣāya netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ vaṃ kheṭadharāya khaḍgine śaktihastāya astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassuvaromiti digvimokaḥ |
phalaśruti |
iti nāmnāṃ sahasrāṇi ṣaṇmukhasya ca nārada |
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi bhaktiyuktena cetasā || 1 ||
sa sadyo mucyate pāpairmanovākkāyasambhavaiḥ |
āyurvṛddhikaraṃ puṃsāṃ sthairyavīryavivardhanam || 2 ||
vākyenaikena vakṣyāmi vāñchitārthaṃ prayacchati |
tasmātsarvātmanā brahmanniyamena japetsudhīḥ || 3 ||
iti skandapurāṇe īśvaraprokte brahmanāradasaṃvāde śrī subrahmaṇya sahasranāma stotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
ऋषय ऊचुः ।
सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञ सर्वलोकोपकारक ।
वयं चातिथयः प्राप्ता आतिथेयोऽसि सुव्रत ॥ 1 ॥
ज्ञानदानेन संसारसागरात्तारयस्व नः ।
कलौ कलुषचित्ता ये नराः पापरताः सदा ॥ 2 ॥
केन स्तोत्रेण मुच्यन्ते सर्वपातकबन्धनात् ।
इष्टसिद्धिकरं पुण्यं दुःखदारिद्र्यनाशनम् ॥ 3 ॥
सर्वरोगहरं स्तोत्रं सूत नो वक्तुमर्हसि ।
श्रीसूत उवाच ।
शृणुध्वं ऋषयः सर्वे नैमिशारण्यवासिनः ॥ 4 ॥
तत्त्वज्ञानतपोनिष्ठाः सर्वशास्त्रविशारदाः ।
स्वयम्भुवा पुरा प्रोक्तं नारदाय महात्मने ॥ 5 ॥
तदहं सम्प्रवक्ष्यामि श्रोतुं कौतूहलं यदि ।
ऋषय ऊचुः ।
किमाह भगवान्ब्रह्मा नारदाय महात्मने ॥ 6 ॥
सूतपुत्र महाभाग वक्तुमर्हसि साम्प्रतम् ।
श्रीसूत उवाच ।
दिव्यसिंहासनासीनं सर्वदेवैरभिष्टुतम् ॥ 7 ॥
साष्टाङ्गं प्रणिपत्यैनं ब्रह्माणं भुवनेश्वरम् ।
नारदः परिपप्रच्छ कृताञ्जलिरुपस्थितः ॥ 8 ॥
नारद उवाच ।
लोकनाथ सुरश्रेष्ठ सर्वज्ञ करुणाकर ।
षण्मुखस्य परं स्तोत्रं पावनं पापनाशनम् ॥ 9 ॥
हे धातः पुत्रवात्सल्यात्तद्वद प्रणताय मे ।
उपदिश्य तु मामेवं रक्ष रक्ष कृपानिधे ॥ 10 ॥
ब्रह्मोवाच ।
शृणु वक्ष्यामि देवर्षे स्तवराजमिदं परम् ।
मातृकामालिकायुक्तं ज्ञानमोक्षसुखप्रदम् ॥ 11 ॥
सहस्राणि च नामानि षण्मुखस्य महात्मनः ।
यानि नामानि दिव्यानि दुःखरोगहराणि च ॥ 12 ॥
तानि नामानि वक्ष्यामि कृपया त्वयि नारद ।
जपमात्रेण सिद्ध्यन्ति मनसा चिन्तितान्यपि ॥ 13 ॥
इहामुत्र परं भोगं लभते नात्र संशयः ।
इदं स्तोत्रं परं पुण्यं कोटियज्ञफलप्रदम् ।
सन्देहो नात्र कर्तव्यः शृणु मे निश्चितं वचः ॥ 14 ॥
ॐ अस्य श्रीसुब्रह्मण्यसहस्रनामस्तोत्र महामन्त्रस्य ब्रह्मा ऋषिः अनुष्टुप्छन्दः सुब्रह्मण्यो देवता शरजन्माक्षय इति बीजं शक्तिधरोऽक्षय कार्तिकेय इति शक्तिः क्रौञ्चधर इति कीलकं शिखिवाहन इति कवचं षण्मुखाय इति ध्यानं श्रीसुब्रह्मण्य प्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ।
करन्यासः –
ॐ शं ओङ्कारस्वरूपाय ओजोधराय ओजस्विने सुहृदयाय हृष्टचित्तात्मने भास्वररूपाय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
ॐ रं षट्कोणमध्यनिलयाय षट्किरीटधराय श्रीमते षडाधाराय तर्जनीभ्यां नमः ।
ॐ वं षण्मुखाय शरजन्मने शुभलक्षणाय शिखिवाहनाय मध्यमाभ्यां नमः ।
ॐ णं कृशानुसम्भवाय कवचिने कुक्कुटध्वजाय अनामिकाभ्यां नमः ।
ॐ भं कन्दर्पकोटिदीप्यमानाय द्विषड्बाहवे द्वादशाक्षाय कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
ॐ वं खेटधराय खड्गिने शक्तिहस्ताय करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।
हृदयादिन्यासः –
ॐ शं ओङ्कारस्वरूपाय ओजोधराय ओजस्विने सुहृदयाय हृष्टचित्तात्मने भास्वररूपाय हृदयाय नमः ।
ॐ रं षट्कोणमध्यनिलयाय षट्किरीटधराय श्रीमते षडाधाराय शिरसे स्वाहा ।
ॐ वं षण्मुखाय शरजन्मने शुभलक्षणाय शिखिवाहनाय शिखायै वषट् ।
ॐ णं कृशानुसम्भवाय कवचिने कुक्कुटध्वजाय कवचाय हुम् ।
ॐ भं कन्दर्पकोटिदीप्यमानाय द्विषड्बाहवे द्वादशाक्षाय नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ॐ वं खेटधराय खड्गिने शक्तिहस्ताय अस्त्राय फट् ।
भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्बन्धः ।
ध्यानम् ।
ध्यायेत्षण्मुखमिन्दुकोटिसदृशं रत्नप्रभाशोभितं
बालार्कद्युतिषट्किरीटविलसत्केयूरहारान्वितम् ।
कर्णालम्बितकुण्डलप्रविलसद्गण्डस्थलाशोभितं
काञ्चीकङ्कणकिङ्किणीरवयुतं शृङ्गारसारोदयम् ॥ 1 ॥
ध्यायेदीप्सितसिद्धिदं शिवसुतं श्रीद्वादशाक्षं गुहं
खेटं कुक्कुटमङ्कुशं च वरदं पाशं धनुश्चक्रकम् ।
वज्रं शक्तिमसिं च शूलमभयं दोर्भिर्धृतं षण्मुखं
देवं चित्रमयूरवाहनगतं चित्राम्बरालङ्कृतम् ॥ 2 ॥
स्तोत्रम् ।
अचिन्त्यशक्तिरनघस्त्वक्षोभ्यस्त्वपराजितः ।
अनाथवत्सलोऽमोघस्त्वशोकोऽप्यजरोऽभयः ॥ 1 ॥
अत्युदारो ह्यघहरस्त्वग्रगण्योऽद्रिजासुतः ।
अनन्तमहिमाऽपारोऽनन्तसौख्यप्रदोऽव्ययः ॥ 2 ॥
अनन्तमोक्षदोऽनादिरप्रमेयोऽक्षरोऽच्युतः ।
अकल्मषोऽभिरामोऽग्रधुर्यश्चामितविक्रमः ॥ 3 ॥
[ अतुलश्चामृतोऽघोरो ह्यनन्तोऽनन्तविक्रमः ]
अनाथनाथो ह्यमलो ह्यप्रमत्तोऽमरप्रभुः ।
अरिन्दमोऽखिलाधारस्त्वणिमादिगुणोऽग्रणीः ॥ 4 ॥
अचञ्चलोऽमरस्तुत्यो ह्यकलङ्कोऽमिताशनः ।
अग्निभूरनवद्याङ्गो ह्यद्भुतोऽभीष्टदायकः ॥ 5 ॥
अतीन्द्रियोऽप्रमेयात्मा ह्यदृश्योऽव्यक्तलक्षणः ।
आपद्विनाशकस्त्वार्य आढ्य आगमसंस्तुतः ॥ 6 ॥
आर्तसंरक्षणस्त्वाद्य आनन्दस्त्वार्यसेवितः ।
आश्रितेष्टार्थवरद आनन्द्यार्तफलप्रदः ॥ 7 ॥
आश्चर्यरूप आनन्द आपन्नार्तिविनाशनः ।
इभवक्त्रानुजस्त्विष्ट इभासुरहरात्मजः ॥ 8 ॥
इतिहासश्रुतिस्तुत्य इन्द्रभोगफलप्रदः ।
इष्टापूर्तफलप्राप्तिरिष्टेष्टवरदायकः ॥ 9 ॥
इहामुत्रेष्टफलद इष्टदस्त्विन्द्रवन्दितः ।
ईडनीयस्त्वीशपुत्र ईप्सितार्थप्रदायकः ॥ 10 ॥
ईतिभीतिहरश्चेड्य ईषणात्रयवर्जितः ।
उदारकीर्तिरुद्योगी चोत्कृष्टोरुपराक्रमः ॥ 11 ॥
उत्कृष्टशक्तिरुत्साह उदारश्चोत्सवप्रियः ।
उज्जृम्भ उद्भवश्चोग्र उदग्रश्चोग्रलोचनः ॥ 12 ॥
उन्मत्त उग्रशमन उद्वेगघ्नोरगेश्वरः ।
उरुप्रभावश्चोदीर्ण उमापुत्र उदारधीः ॥ 13 ॥
ऊर्ध्वरेतःसुतस्तूर्ध्वगतिदस्तूर्जपालकः ।
ऊर्जितस्तूर्ध्वगस्तूर्ध्व ऊर्ध्वलोकैकनायकः ॥ 14 ॥
ऊर्जावानूर्जितोदार ऊर्जितोर्जितशासनः ।
ऋषिदेवगणस्तुत्य ऋणत्रयविमोचनः ॥ 15 ॥
ऋजुरूपो ह्यृजुकर ऋजुमार्गप्रदर्शनः ।
ऋतम्भरो ह्यृजुप्रीत ऋषभस्त्वृद्धिदस्त्वृतः ॥ 16 ॥
लुलितोद्धारको लूतभवपाशप्रभञ्जनः ।
एणाङ्कधरसत्पुत्र एक एनोविनाशनः ॥ 17 ॥
ऐश्वर्यदश्चैन्द्रभोगी चैतिह्यश्चैन्द्रवन्दितः ।
ओजस्वी चौषधिस्थानमोजोदश्चौदनप्रदः ॥ 18 ॥
औदार्यशील औमेय औग्र औन्नत्यदायकः ।
औदार्य औषधकर औषधं चौषधाकरः ॥ 19 ॥
अंशुमानंशुमालीड्य अम्बिकातनयोऽन्नदः ।
अन्धकारिसुतोऽन्धत्वहारी चाम्बुजलोचनः ॥ 20 ॥
अस्तमायोऽमराधीशो ह्यस्पष्टोऽस्तोकपुण्यदः ।
अस्तामित्रोऽस्तरूपश्चास्खलत्सुगतिदायकः ॥ 21 ॥
कार्तिकेयः कामरूपः कुमारः क्रौञ्चदारणः ।
कामदः कारणं काम्यः कमनीयः कृपाकरः ॥ 22 ॥
काञ्चनाभः कान्तियुक्तः कामी कामप्रदः कविः ।
कीर्तिकृत्कुक्कुटधरः कूटस्थः कुवलेक्षणः ॥ 23 ॥
कुङ्कुमाङ्गः क्लमहरः कुशलः कुक्कुटध्वजः ।
कुशानुसम्भवः क्रूरः क्रूरघ्नः कलितापहृत् ॥ 24 ॥
कामरूपः कल्पतरुः कान्तः कामितदायकः ।
कल्याणकृत्क्लेशनाशः कृपालुः करुणाकरः ॥ 25 ॥
कलुषघ्नः क्रियाशक्तिः कठोरः कवची कृती ।
कोमलाङ्गः कुशप्रीतः कुत्सितघ्नः कलाधरः ॥ 26 ॥
ख्यातः खेटधरः खड्गी खट्वाङ्गी खलनिग्रहः ।
ख्यातिप्रदः खेचरेशः ख्यातेहः खेचरस्तुतः ॥ 27 ॥
खरतापहरः स्वस्थः खेचरः खेचराश्रयः ।
खण्डेन्दुमौलितनयः खेलः खेचरपालकः ॥ 28 ॥
खस्थलः खण्डितार्कश्च खेचरीजनपूजितः ।
गाङ्गेयो गिरिजापुत्रो गणनाथानुजो गुहः ॥ 29 ॥
गोप्ता गीर्वाणसंसेव्यो गुणातीतो गुहाश्रयः ।
गतिप्रदो गुणनिधिः गम्भीरो गिरिजात्मजः ॥ 30 ॥
गूढरूपो गदहरो गुणाधीशो गुणाग्रणीः ।
गोधरो गहनो गुप्तो गर्वघ्नो गुणवर्धनः ॥ 31 ॥
गुह्यो गुणज्ञो गीतिज्ञो गतातङ्को गुणाश्रयः ।
गद्यपद्यप्रियो गुण्यो गोस्तुतो गगनेचरः ॥ 32 ॥
गणनीयचरित्रश्च गतक्लेशो गुणार्णवः ।
घूर्णिताक्षो घृणिनिधिः घनगम्भीरघोषणः ॥ 33 ॥
घण्टानादप्रियो घोषो घोराघौघविनाशनः ।
घनानन्दो घर्महन्ता घृणावान् घृष्टिपातकः ॥ 34 ॥
घृणी घृणाकरो घोरो घोरदैत्यप्रहारकः ।
घटितैश्वर्यसन्दोहो घनार्थो घनसङ्क्रमः ॥ 35 ॥
चित्रकृच्चित्रवर्णश्च चञ्चलश्चपलद्युतिः ।
चिन्मयश्चित्स्वरूपश्च चिरानन्दश्चिरन्तनः ॥ 36 ॥
चित्रकेलिश्चित्रतरश्चिन्तनीयश्चमत्कृतिः ।
चोरघ्नश्चतुरश्चारुश्चामीकरविभूषणः ॥ 37 ॥
चन्द्रार्ककोटिसदृशश्चन्द्रमौलितनूभवः ।
छादिताङ्गश्छद्महन्ता छेदिताखिलपातकः ॥ 38 ॥
छेदीकृततमःक्लेशश्छत्रीकृतमहायशाः ।
छादिताशेषसन्तापश्छुरितामृतसागरः ॥ 39 ॥
छन्नत्रैगुण्यरूपश्च छातेहश्छिन्नसंशयः ।
छन्दोमयश्छन्दगामी छिन्नपाशश्छविश्छदः ॥ 40 ॥
जगद्धितो जगत्पूज्यो जगज्ज्येष्ठो जगन्मयः ।
जनको जाह्नवीसूनुर्जितामित्रो जगद्गुरुः ॥ 41 ॥
जयी जितेन्द्रियो जैत्रो जरामरणवर्जितः ।
ज्योतिर्मयो जगन्नाथो जगज्जीवो जनाश्रयः ॥ 42 ॥
जगत्सेव्यो जगत्कर्ता जगत्साक्षी जगत्प्रियः ।
जम्भारिवन्द्यो जयदो जगज्जनमनोहरः ॥ 43 ॥
जगदानन्दजनको जनजाड्यापहारकः ।
जपाकुसुमसङ्काशो जनलोचनशोभनः ॥ 44 ॥
जनेश्वरो जितक्रोधो जनजन्मनिबर्हणः ।
जयदो जन्तुतापघ्नो जितदैत्यमहाव्रजः ॥ 45 ॥
जितमायो जितक्रोधो जितसङ्गो जनप्रियः ।
झञ्झानिलमहावेगो झरिताशेषपातकः ॥ 46 ॥
झर्झरीकृतदैत्यौघो झल्लरीवाद्यसम्प्रियः ।
ज्ञानमूर्तिर्ज्ञानगम्यो ज्ञानी ज्ञानमहानिधिः ॥ 47 ॥
टङ्कारनृत्तविभवः टङ्कवज्रध्वजाङ्कितः ।
टङ्किताखिललोकश्च टङ्कितैनस्तमोरविः ॥ 48 ॥
डम्बरप्रभवो डम्भो डम्बो डमरुकप्रियः । [डमड्ड]
डमरोत्कटसन्नादो डिम्भरूपस्वरूपकः ॥ 49 ॥
ढक्कानादप्रीतिकरो ढालितासुरसङ्कुलः ।
ढौकितामरसन्दोहो ढुण्ढिविघ्नेश्वरानुजः ॥ 50 ॥
तत्त्वज्ञस्तत्वगस्तीव्रस्तपोरूपस्तपोमयः ।
त्रयीमयस्त्रिकालज्ञस्त्रिमूर्तिस्त्रिगुणात्मकः ॥ 51 ॥
त्रिदशेशस्तारकारिस्तापघ्नस्तापसप्रियः ।
तुष्टिदस्तुष्टिकृत्तीक्ष्णस्तपोरूपस्त्रिकालवित् ॥ 52 ॥
स्तोता स्तव्यः स्तवप्रीतः स्तुतिः स्तोत्रं स्तुतिप्रियः ।
स्थितः स्थायी स्थापकश्च स्थूलसूक्ष्मप्रदर्शकः ॥ 53 ॥
स्थविष्ठः स्थविरः स्थूलः स्थानदः स्थैर्यदः स्थिरः ।
दान्तो दयापरो दाता दुरितघ्नो दुरासदः ॥ 54 ॥
दर्शनीयो दयासारो देवदेवो दयानिधिः ।
दुराधर्षो दुर्विगाह्यो दक्षो दर्पणशोभितः ॥ 55 ॥
दुर्धरो दानशीलश्च द्वादशाक्षो द्विषड्भुजः ।
द्विषट्कर्णो द्विषड्बाहुर्दीनसन्तापनाशनः ॥ 56 ॥
दन्दशूकेश्वरो देवो दिव्यो दिव्याकृतिर्दमः ।
दीर्घवृत्तो दीर्घबाहुर्दीर्घदृष्टिर्दिवस्पतिः ॥ 57 ॥
दण्डो दमयिता दर्पो देवसिंहो दृढव्रतः ।
दुर्लभो दुर्गमो दीप्तो दुष्प्रेक्ष्यो दिव्यमण्डनः ॥ 58 ॥
दुरोदरघ्नो दुःखघ्नो दुरारिघ्नो दिशां पतिः ।
दुर्जयो देवसेनेशो दुर्ज्ञेयो दुरतिक्रमः ॥ 59 ॥
दम्भो दृप्तश्च देवर्षिर्दैवज्ञो दैवचिन्तकः ।
धुरन्धरो धर्मपरो धनदो धृतिवर्धनः ॥ 60 ॥
धर्मेशो धर्मशास्त्रज्ञो धन्वी धर्मपरायणः ।
धनाध्यक्षो धनपतिर्धृतिमान्धूतकिल्बिषः ॥ 61 ॥
धर्महेतुर्धर्मशूरो धर्मकृद्धर्मविद्ध्रुवः ।
धाता धीमान्धर्मचारी धन्यो धुर्यो धृतव्रतः ॥ 62 ॥
नित्योत्सवो नित्यतृप्तो निर्लेपो निश्चलात्मकः ।
निरवद्यो निराधारो निष्कलङ्को निरञ्जनः ॥ 63 ॥
निर्ममो निरहङ्कारो निर्मोहो निरुपद्रवः ।
नित्यानन्दो निरातङ्को निष्प्रपञ्चो निरामयः ॥ 64 ॥
निरवद्यो निरीहश्च निर्दर्शो निर्मलात्मकः ।
नित्यानन्दो निर्जरेशो निःसङ्गो निगमस्तुतः ॥ 65 ॥
निष्कण्टको निरालम्बो निष्प्रत्यूहो निरुद्भवः ।
नित्यो नियतकल्याणो निर्विकल्पो निराश्रयः ॥ 66 ॥
नेता निधिर्नैकरूपो निराकारो नदीसुतः ।
पुलिन्दकन्यारमणः पुरुजित्परमप्रियः ॥ 67 ॥
प्रत्यक्षमूर्तिः प्रत्यक्षः परेशः पूर्णपुण्यदः ।
पुण्याकरः पुण्यरूपः पुण्यः पुण्यपरायणः ॥ 68 ॥
पुण्योदयः परं ज्योतिः पुण्यकृत्पुण्यवर्धनः ।
परानन्दः परतरः पुण्यकीर्तिः पुरातनः ॥ 69 ॥
प्रसन्नरूपः प्राणेशः पन्नगः पापनाशनः ।
प्रणतार्तिहरः पूर्णः पार्वतीनन्दनः प्रभुः ॥ 70 ॥
पूतात्मा पुरुषः प्राणः प्रभवः पुरुषोत्तमः ।
प्रसन्नः परमस्पष्टः परः परिबृढः परः ॥ 71 ॥
परमात्मा परब्रह्म परार्थः प्रियदर्शनः ।
पवित्रः पुष्टिदः पूर्तिः पिङ्गलः पुष्टिवर्धनः ॥ 72 ॥
पापहारी पाशधरः प्रमत्तासुरशिक्षकः ।
पावनः पावकः पूज्यः पूर्णानन्दः परात्परः ॥ 73 ॥
पुष्कलः प्रवरः पूर्वः पितृभक्तः पुरोगमः ।
प्राणदः प्राणिजनकः प्रदिष्टः पावकोद्भवः ॥ 74 ॥
परब्रह्मस्वरूपश्च परमैश्वर्यकारणम् ।
परर्धिदः पुष्टिकरः प्रकाशात्मा प्रतापवान् ॥ 75 ॥
प्रज्ञापरः प्रकृष्टार्थः पृथुः पृथुपराक्रमः ।
फणीश्वरः फणिवरः फणामणिविभूषणः ॥ 76 ॥
फलदः फलहस्तश्च फुल्लाम्बुजविलोचनः ।
फडुच्चाटितपापौघः फणिलोकविभूषणः ॥ 77 ॥
बाहुलेयो बृहद्रूपो बलिष्ठो बलवान् बली ।
ब्रह्मेशविष्णुरूपश्च बुद्धो बुद्धिमतां वरः ॥ 78 ॥
बालरूपो ब्रह्मगर्भो ब्रह्मचारी बुधप्रियः ।
बहुश्रुतो बहुमतो ब्रह्मण्यो ब्राह्मणप्रियः ॥ 79 ॥
बलप्रमथनो ब्रह्मा बहुरूपो बहुप्रदः ।
बृहद्भानुतनूद्भूतो बृहत्सेनो बिलेशयः ॥ 80 ॥
बहुबाहुर्बलश्रीमान् बहुदैत्यविनाशकः ।
बिलद्वारान्तरालस्थो बृहच्छक्तिधनुर्धरः ॥ 81 ॥
बालार्कद्युतिमान् बालो बृहद्वक्षा बृहद्धनुः ।
भव्यो भोगीश्वरो भाव्यो भवनाशो भवप्रियः ॥ 82 ॥
भक्तिगम्यो भयहरो भावज्ञो भक्तसुप्रियः ।
भुक्तिमुक्तिप्रदो भोगी भगवान् भाग्यवर्धनः ॥ 83 ॥
भ्राजिष्णुर्भावनो भर्ता भीमो भीमपराक्रमः ।
भूतिदो भूतिकृद्भोक्ता भूतात्मा भुवनेश्वरः ॥ 84 ॥
भावको भीकरो भीष्मो भावकेष्टो भवोद्भवः ।
भवतापप्रशमनो भोगवान् भूतभावनः ॥ 85 ॥
भोज्यप्रदो भ्रान्तिनाशो भानुमान् भुवनाश्रयः ।
भूरिभोगप्रदो भद्रो भजनीयो भिषग्वरः ॥ 86 ॥
महासेनो महोदारो महाशक्तिर्महाद्युतिः ।
महाबुद्धिर्महावीर्यो महोत्साहो महाबलः ॥ 87 ॥
महाभोगी महामायी मेधावी मेखली महान् ।
मुनिस्तुतो महामान्यो महानन्दो महायशाः ॥ 88 ॥
महोर्जितो माननिधिर्मनोरथफलप्रदः ।
महोदयो महापुण्यो महाबलपराक्रमः ॥ 89 ॥
मानदो मतिदो माली मुक्तामालाविभूषणः ।
मनोहरो महामुख्यो महर्धिर्मूर्तिमान्मुनिः ॥ 90 ॥
महोत्तमो महोपायो मोक्षदो मङ्गलप्रदः ।
मुदाकरो मुक्तिदाता महाभोगो महोरगः ॥ 91 ॥
यशस्करो योगयोनिर्योगिष्ठो यमिनां वरः ।
यशस्वी योगपुरुषो योग्यो योगनिधिर्यमी ॥ 92 ॥
यतिसेव्यो योगयुक्तो योगविद्योगसिद्धिदः ।
यन्त्रो यन्त्री च यन्त्रज्ञो यन्त्रवान्यन्त्रवाहकः ॥ 93 ॥
यातनारहितो योगी योगीशो योगिनां वरः ।
रमणीयो रम्यरूपो रसज्ञो रसभावनः ॥ 94 ॥
रञ्जनो रञ्जितो रागी रुचिरो रुद्रसम्भवः ।
रणप्रियो रणोदारो रागद्वेषविनाशनः ॥ 95 ॥
रत्नार्ची रुचिरो रम्यो रूपलावण्यविग्रहः ।
रत्नाङ्गदधरो रत्नभूषणो रमणीयकः ॥ 96 ॥
रुचिकृद्रोचमानश्च रञ्जितो रोगनाशनः ।
राजीवाक्षो राजराजो रक्तमाल्यानुलेपनः ॥ 97 ॥
राजद्वेदागमस्तुत्यो रजःसत्त्वगुणान्वितः ।
रजनीशकलारम्यो रत्नकुण्डलमण्डितः ॥ 98 ॥
रत्नसन्मौलिशोभाढ्यो रणन्मञ्जीरभूषणः ।
लोकैकनाथो लोकेशो ललितो लोकनायकः ॥ 99 ॥
लोकरक्षो लोकशिक्षो लोकलोचनरञ्जितः ।
लोकबन्धुर्लोकधाता लोकत्रयमहाहितः ॥ 100 ॥
लोकचूडामणिर्लोकवन्द्यो लावण्यविग्रहः ।
लोकाध्यक्षस्तु लीलावान्लोकोत्तरगुणान्वितः ॥ 101 ॥
वरिष्ठो वरदो वैद्यो विशिष्टो विक्रमो विभुः ।
विबुधाग्रचरो वश्यो विकल्पपरिवर्जितः ॥ 102 ॥
विपाशो विगतातङ्को विचित्राङ्गो विरोचनः ।
विद्याधरो विशुद्धात्मा वेदाङ्गो विबुधप्रियः ॥ 103 ॥
वचस्करो व्यापकश्च विज्ञानी विनयान्वितः ।
विद्वत्तमो विरोधिघ्नो वीरो विगतरागवान् ॥ 104 ॥
वीतभावो विनीतात्मा वेदगर्भो वसुप्रदः ।
विश्वदीप्तिर्विशालाक्षो विजितात्मा विभावनः ॥ 105 ॥
वेदवेद्यो विधेयात्मा वीतदोषश्च वेदवित् ।
विश्वकर्मा वीतभयो वागीशो वासवार्चितः ॥ 106 ॥
वीरध्वंसो विश्वमूर्तिर्विश्वरूपो वरासनः ।
विशाखो विमलो वाग्मी विद्वान्वेदधरो वटुः ॥ 107 ॥
वीरचूडामणिर्वीरो विद्येशो विबुधाश्रयः ।
विजयी विनयी वेत्ता वरीयान्विरजा वसुः ॥ 108 ॥
वीरघ्नो विज्वरो वेद्यो वेगवान्वीर्यवान्वशी ।
वरशीलो वरगुणो विशोको वज्रधारकः ॥ 109 ॥
शरजन्मा शक्तिधरः शत्रुघ्नः शिखिवाहनः ।
श्रीमान् शिष्टः शुचिः शुद्धः शाश्वतः श्रुतिसागरः ॥ 110 ॥
शरण्यः शुभदः शर्म शिष्टेष्टः शुभलक्षणः ।
शान्तः शूलधरः श्रेष्ठः शुद्धात्मा शङ्करः शिवः ॥ 111 ॥
शितिकण्ठात्मजः शूरः शान्तिदः शोकनाशनः ।
षाण्मातुरः षण्मुखश्च षड्गुणैश्वर्यसंयुतः ॥ 112 ॥
षट्चक्रस्थः षडूर्मिघ्नः षडङ्गश्रुतिपारगः ।
षड्भावरहितः षट्कः षट्छास्त्रस्मृतिपारगः ॥ 113 ॥
षड्वर्गदाता षड्ग्रीवः षडरिघ्नः षडाश्रयः ।
षट्किरीटधरः श्रीमान् षडाधारश्च षट्क्रमः ॥ 114 ॥
षट्कोणमध्यनिलयः षण्डत्वपरिहारकः ।
सेनानीः सुभगः स्कन्दः सुरानन्दः सतां गतिः ॥ 115 ॥
सुब्रह्मण्यः सुराध्यक्षः सर्वज्ञः सर्वदः सुखी ।
सुलभः सिद्धिदः सौम्यः सिद्धेशः सिद्धिसाधनः ॥ 116 ॥
सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धसाधुः सुरेश्वरः ।
सुभुजः सर्वदृक्साक्षी सुप्रसादः सनातनः ॥ 117 ॥
सुधापतिः स्वयञ्ज्योतिः स्वयम्भूः सर्वतोमुखः ।
समर्थः सत्कृतिः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् ॥ 118 ॥
सुप्रसन्नः सुरश्रेष्ठः सुशीलः सत्यसाधकः ।
सम्भाव्यः सुमनाः सेव्यः सकलागमपारगः ॥ 119 ॥
सुव्यक्तः सच्चिदानन्दः सुवीरः सुजनाश्रयः ।
सर्वलक्षणसम्पन्नः सत्यधर्मपरायणः ॥ 120 ॥
सर्वदेवमयः सत्यः सदा मृष्टान्नदायकः ।
सुधापी सुमतिः सत्यः सर्वविघ्नविनाशनः ॥ 121 ॥
सर्वदुःखप्रशमनः सुकुमारः सुलोचनः ।
सुग्रीवः सुधृतिः सारः सुराराध्यः सुविक्रमः ॥ 122 ॥
सुरारिघ्नः स्वर्णवर्णः सर्पराजः सदा शुचिः ।
सप्तार्चिर्भूः सुरवरः सर्वायुधविशारदः ॥ 123 ॥
हस्तिचर्माम्बरसुतो हस्तिवाहनसेवितः ।
हस्तचित्रायुधधरो हृताघो हसिताननः ॥ 124 ॥
हेमभूषो हरिद्वर्णो हृष्टिदो हृष्टिवर्धनः ।
हेमाद्रिभिद्धंसरूपो हुङ्कारहतकिल्बिषः ॥ 125 ॥
हिमाद्रिजातातनुजो हरिकेशो हिरण्मयः ।
हृद्यो हृष्टो हरिसखो हंसो हंसगतिर्हविः ॥ 126 ॥
हिरण्यवर्णो हितकृद्धर्षदो हेमभूषणः ।
हरप्रियो हितकरो हतपापो हरोद्भवः ॥ 127 ॥
क्षेमदः क्षेमकृत्क्षेम्यः क्षेत्रज्ञः क्षामवर्जितः ।
क्षेत्रपालः क्षमाधारः क्षेमक्षेत्रः क्षमाकरः ॥ 128 ॥
क्षुद्रघ्नः क्षान्तिदः क्षेमः क्षितिभूषः क्षमाश्रयः ।
क्षालिताघः क्षितिधरः क्षीणसंरक्षणक्षमः ॥ 129 ॥
क्षणभङ्गुरसन्नद्धघनशोभिकपर्दकः ।
क्षितिभृन्नाथतनयामुखपङ्कजभास्करः ॥ 130 ॥
क्षताहितः क्षरः क्षन्ता क्षतदोषः क्षमानिधिः ।
क्षपिताखिलसन्तापः क्षपानाथसमाननः ॥ 131 ॥
उत्तर न्यासः ।
करन्यासः –
ॐ शं ओङ्कारस्वरूपाय ओजोधराय ओजस्विने सुहृदयाय हृष्टचित्तात्मने भास्वररूपाय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
ॐ रं षट्कोणमध्यनिलयाय षट्किरीटधराय श्रीमते षडाधाराय तर्जनीभ्यां नमः ।
ॐ वं षण्मुखाय शरजन्मने शुभलक्षणाय शिखिवाहनाय मध्यमाभ्यां नमः ।
ॐ णं कृशानुसम्भवाय कवचिने कुक्कुटध्वजाय अनामिकाभ्यां नमः ।
ॐ भं कन्दर्पकोटिदीप्यमानाय द्विषड्बाहवे द्वादशाक्षाय कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
ॐ वं खेटधराय खड्गिने शक्तिहस्ताय करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।
हृदयादिन्यासः –
ॐ शं ओङ्कारस्वरूपाय ओजोधराय ओजस्विने सुहृदयाय हृष्टचित्तात्मने भास्वररूपाय हृदयाय नमः ।
ॐ रं षट्कोणमध्यनिलयाय षट्किरीटधराय श्रीमते षडाधाराय शिरसे स्वाहा ।
ॐ वं षण्मुखाय शरजन्मने शुभलक्षणाय शिखिवाहनाय शिखायै वषट् ।
ॐ णं कृशानुसम्भवाय कवचिने कुक्कुटध्वजाय कवचाय हुम् ।
ॐ भं कन्दर्पकोटिदीप्यमानाय द्विषड्बाहवे द्वादशाक्षाय नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ॐ वं खेटधराय खड्गिने शक्तिहस्ताय अस्त्राय फट् ।
भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्विमोकः ।
फलश्रुति ।
इति नाम्नां सहस्राणि षण्मुखस्य च नारद ।
यः पठेच्छृणुयाद्वापि भक्तियुक्तेन चेतसा ॥ 1 ॥
स सद्यो मुच्यते पापैर्मनोवाक्कायसम्भवैः ।
आयुर्वृद्धिकरं पुंसां स्थैर्यवीर्यविवर्धनम् ॥ 2 ॥
वाक्येनैकेन वक्ष्यामि वाञ्छितार्थं प्रयच्छति ।
तस्मात्सर्वात्मना ब्रह्मन्नियमेन जपेत्सुधीः ॥ 3 ॥
इति स्कन्दपुराणे ईश्वरप्रोक्ते ब्रह्मनारदसंवादे श्री सुब्रह्मण्य सहस्रनाम स्तोत्रम् ।
ṛṣaya ūcuḥ |
sarvaśāstrārthatattvajña sarvalokopakāraka |
vayaṃ cātithayaḥ prāptā ātitheyo'si suvrata || 1 ||
jñānadānena saṃsārasāgarāttārayasva naḥ |
kalau kaluṣacittā ye narāḥ pāparatāḥ sadā || 2 ||
kena stotreṇa mucyante sarvapātakabandhanāt |
iṣṭasiddhikaraṃ puṇyaṃ duḥkhadāridryanāśanam || 3 ||
sarvarogaharaṃ stotraṃ sūta no vaktumarhasi |
śrīsūta uvāca |
śṛṇudhvaṃ ṛṣayaḥ sarve naimiśāraṇyavāsinaḥ || 4 ||
tattvajñānataponiṣṭhāḥ sarvaśāstraviśāradāḥ |
svayambhuvā purā proktaṃ nāradāya mahātmane || 5 ||
tadahaṃ sampravakṣyāmi śrotuṃ kautūhalaṃ yadi |
ṛṣaya ūcuḥ |
kimāha bhagavānbrahmā nāradāya mahātmane || 6 ||
sūtaputra mahābhāga vaktumarhasi sāmpratam |
śrīsūta uvāca |
divyasiṃhāsanāsīnaṃ sarvadevairabhiṣṭutam || 7 ||
sāṣṭāṅgaṃ praṇipatyainaṃ brahmāṇaṃ bhuvaneśvaram |
nāradaḥ paripapraccha kṛtāñjalirupasthitaḥ || 8 ||
nārada uvāca |
lokanātha suraśreṣṭha sarvajña karuṇākara |
ṣaṇmukhasya paraṃ stotraṃ pāvanaṃ pāpanāśanam || 9 ||
he dhātaḥ putravātsalyāttadvada praṇatāya me |
upadiśya tu māmevaṃ rakṣa rakṣa kṛpānidhe || 10 ||
brahmovāca |
śṛṇu vakṣyāmi devarṣe stavarājamidaṃ param |
mātṛkāmālikāyuktaṃ jñānamokṣasukhapradam || 11 ||
sahasrāṇi ca nāmāni ṣaṇmukhasya mahātmanaḥ |
yāni nāmāni divyāni duḥkharogaharāṇi ca || 12 ||
tāni nāmāni vakṣyāmi kṛpayā tvayi nārada |
japamātreṇa siddhyanti manasā cintitānyapi || 13 ||
ihāmutra paraṃ bhogaṃ labhate nātra saṃśayaḥ |
idaṃ stotraṃ paraṃ puṇyaṃ koṭiyajñaphalapradam |
sandeho nātra kartavyaḥ śṛṇu me niścitaṃ vacaḥ || 14 ||
oṃ asya śrīsubrahmaṇyasahasranāmastotra mahāmantrasya brahmā ṛṣiḥ anuṣṭupchandaḥ subrahmaṇyo devatā śarajanmākṣaya iti bījaṃ śaktidharo'kṣaya kārtikeya iti śaktiḥ krauñcadhara iti kīlakaṃ śikhivāhana iti kavacaṃ ṣaṇmukhāya iti dhyānaṃ śrīsubrahmaṇya prasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ |
karanyāsaḥ –
oṃ śaṃ oṅkārasvarūpāya ojodharāya ojasvine suhṛdayāya hṛṣṭacittātmane bhāsvararūpāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ raṃ ṣaṭkoṇamadhyanilayāya ṣaṭkirīṭadharāya śrīmate ṣaḍādhārāya tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ vaṃ ṣaṇmukhāya śarajanmane śubhalakṣaṇāya śikhivāhanāya madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ ṇaṃ kṛśānusambhavāya kavacine kukkuṭadhvajāya anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ bhaṃ kandarpakoṭidīpyamānāya dviṣaḍbāhave dvādaśākṣāya kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ vaṃ kheṭadharāya khaḍgine śaktihastāya karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |
hṛdayādinyāsaḥ –
oṃ śaṃ oṅkārasvarūpāya ojodharāya ojasvine suhṛdayāya hṛṣṭacittātmane bhāsvararūpāya hṛdayāya namaḥ |
oṃ raṃ ṣaṭkoṇamadhyanilayāya ṣaṭkirīṭadharāya śrīmate ṣaḍādhārāya śirase svāhā |
oṃ vaṃ ṣaṇmukhāya śarajanmane śubhalakṣaṇāya śikhivāhanāya śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ ṇaṃ kṛśānusambhavāya kavacine kukkuṭadhvajāya kavacāya hum |
oṃ bhaṃ kandarpakoṭidīpyamānāya dviṣaḍbāhave dvādaśākṣāya netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ vaṃ kheṭadharāya khaḍgine śaktihastāya astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassuvaromiti digbandhaḥ |
dhyānam |
dhyāyetṣaṇmukhamindukoṭisadṛśaṃ ratnaprabhāśobhitaṃ
bālārkadyutiṣaṭkirīṭavilasatkeyūrahārānvitam |
karṇālambitakuṇḍalapravilasadgaṇḍasthalāśobhitaṃ
kāñcīkaṅkaṇakiṅkiṇīravayutaṃ śṛṅgārasārodayam || 1 ||
dhyāyedīpsitasiddhidaṃ śivasutaṃ śrīdvādaśākṣaṃ guhaṃ
kheṭaṃ kukkuṭamaṅkuśaṃ ca varadaṃ pāśaṃ dhanuścakrakam |
vajraṃ śaktimasiṃ ca śūlamabhayaṃ dorbhirdhṛtaṃ ṣaṇmukhaṃ
devaṃ citramayūravāhanagataṃ citrāmbarālaṅkṛtam || 2 ||
stotram |
acintyaśaktiranaghastvakṣobhyastvaparājitaḥ |
anāthavatsalo'moghastvaśoko'pyajaro'bhayaḥ || 1 ||
atyudāro hyaghaharastvagragaṇyo'drijāsutaḥ |
anantamahimā'pāro'nantasaukhyaprado'vyayaḥ || 2 ||
anantamokṣado'nādiraprameyo'kṣaro'cyutaḥ |
akalmaṣo'bhirāmo'gradhuryaścāmitavikramaḥ || 3 ||
[ atulaścāmṛto'ghoro hyananto'nantavikramaḥ ]
anāthanātho hyamalo hyapramatto'maraprabhuḥ |
arindamo'khilādhārastvaṇimādiguṇo'graṇīḥ || 4 ||
acañcalo'marastutyo hyakalaṅko'mitāśanaḥ |
agnibhūranavadyāṅgo hyadbhuto'bhīṣṭadāyakaḥ || 5 ||
atīndriyo'prameyātmā hyadṛśyo'vyaktalakṣaṇaḥ |
āpadvināśakastvārya āḍhya āgamasaṃstutaḥ || 6 ||
ārtasaṃrakṣaṇastvādya ānandastvāryasevitaḥ |
āśriteṣṭārthavarada ānandyārtaphalapradaḥ || 7 ||
āścaryarūpa ānanda āpannārtivināśanaḥ |
ibhavaktrānujastviṣṭa ibhāsuraharātmajaḥ || 8 ||
itihāsaśrutistutya indrabhogaphalapradaḥ |
iṣṭāpūrtaphalaprāptiriṣṭeṣṭavaradāyakaḥ || 9 ||
ihāmutreṣṭaphalada iṣṭadastvindravanditaḥ |
īḍanīyastvīśaputra īpsitārthapradāyakaḥ || 10 ||
ītibhītiharaśceḍya īṣaṇātrayavarjitaḥ |
udārakīrtirudyogī cotkṛṣṭoruparākramaḥ || 11 ||
utkṛṣṭaśaktirutsāha udāraścotsavapriyaḥ |
ujjṛmbha udbhavaścogra udagraścogralocanaḥ || 12 ||
unmatta ugraśamana udvegaghnorageśvaraḥ |
uruprabhāvaścodīrṇa umāputra udāradhīḥ || 13 ||
ūrdhvaretaḥsutastūrdhvagatidastūrjapālakaḥ |
ūrjitastūrdhvagastūrdhva ūrdhvalokaikanāyakaḥ || 14 ||
ūrjāvānūrjitodāra ūrjitorjitaśāsanaḥ |
ṛṣidevagaṇastutya ṛṇatrayavimocanaḥ || 15 ||
ṛjurūpo hyṛjukara ṛjumārgapradarśanaḥ |
ṛtambharo hyṛjuprīta ṛṣabhastvṛddhidastvṛtaḥ || 16 ||
lulitoddhārako lūtabhavapāśaprabhañjanaḥ |
eṇāṅkadharasatputra eka enovināśanaḥ || 17 ||
aiśvaryadaścaindrabhogī caitihyaścaindravanditaḥ |
ojasvī cauṣadhisthānamojodaścaudanapradaḥ || 18 ||
audāryaśīla aumeya augra aunnatyadāyakaḥ |
audārya auṣadhakara auṣadhaṃ cauṣadhākaraḥ || 19 ||
aṃśumānaṃśumālīḍya ambikātanayo'nnadaḥ |
andhakārisuto'ndhatvahārī cāmbujalocanaḥ || 20 ||
astamāyo'marādhīśo hyaspaṣṭo'stokapuṇyadaḥ |
astāmitro'starūpaścāskhalatsugatidāyakaḥ || 21 ||
kārtikeyaḥ kāmarūpaḥ kumāraḥ krauñcadāraṇaḥ |
kāmadaḥ kāraṇaṃ kāmyaḥ kamanīyaḥ kṛpākaraḥ || 22 ||
kāñcanābhaḥ kāntiyuktaḥ kāmī kāmapradaḥ kaviḥ |
kīrtikṛtkukkuṭadharaḥ kūṭasthaḥ kuvalekṣaṇaḥ || 23 ||
kuṅkumāṅgaḥ klamaharaḥ kuśalaḥ kukkuṭadhvajaḥ |
kuśānusambhavaḥ krūraḥ krūraghnaḥ kalitāpahṛt || 24 ||
kāmarūpaḥ kalpataruḥ kāntaḥ kāmitadāyakaḥ |
kalyāṇakṛtkleśanāśaḥ kṛpāluḥ karuṇākaraḥ || 25 ||
kaluṣaghnaḥ kriyāśaktiḥ kaṭhoraḥ kavacī kṛtī |
komalāṅgaḥ kuśaprītaḥ kutsitaghnaḥ kalādharaḥ || 26 ||
khyātaḥ kheṭadharaḥ khaḍgī khaṭvāṅgī khalanigrahaḥ |
khyātipradaḥ khecareśaḥ khyātehaḥ khecarastutaḥ || 27 ||
kharatāpaharaḥ svasthaḥ khecaraḥ khecarāśrayaḥ |
khaṇḍendumaulitanayaḥ khelaḥ khecarapālakaḥ || 28 ||
khasthalaḥ khaṇḍitārkaśca khecarījanapūjitaḥ |
gāṅgeyo girijāputro gaṇanāthānujo guhaḥ || 29 ||
goptā gīrvāṇasaṃsevyo guṇātīto guhāśrayaḥ |
gatiprado guṇanidhiḥ gambhīro girijātmajaḥ || 30 ||
gūḍharūpo gadaharo guṇādhīśo guṇāgraṇīḥ |
godharo gahano gupto garvaghno guṇavardhanaḥ || 31 ||
guhyo guṇajño gītijño gatātaṅko guṇāśrayaḥ |
gadyapadyapriyo guṇyo gostuto gaganecaraḥ || 32 ||
gaṇanīyacaritraśca gatakleśo guṇārṇavaḥ |
ghūrṇitākṣo ghṛṇinidhiḥ ghanagambhīraghoṣaṇaḥ || 33 ||
ghaṇṭānādapriyo ghoṣo ghorāghaughavināśanaḥ |
ghanānando gharmahantā ghṛṇāvān ghṛṣṭipātakaḥ || 34 ||
ghṛṇī ghṛṇākaro ghoro ghoradaityaprahārakaḥ |
ghaṭitaiśvaryasandoho ghanārtho ghanasaṅkramaḥ || 35 ||
citrakṛccitravarṇaśca cañcalaścapaladyutiḥ |
cinmayaścitsvarūpaśca cirānandaścirantanaḥ || 36 ||
citrakeliścitrataraścintanīyaścamatkṛtiḥ |
coraghnaścaturaścāruścāmīkaravibhūṣaṇaḥ || 37 ||
candrārkakoṭisadṛśaścandramaulitanūbhavaḥ |
chāditāṅgaśchadmahantā cheditākhilapātakaḥ || 38 ||
chedīkṛtatamaḥkleśaśchatrīkṛtamahāyaśāḥ |
chāditāśeṣasantāpaśchuritāmṛtasāgaraḥ || 39 ||
channatraiguṇyarūpaśca chātehaśchinnasaṃśayaḥ |
chandomayaśchandagāmī chinnapāśaśchaviśchadaḥ || 40 ||
jagaddhito jagatpūjyo jagajjyeṣṭho jaganmayaḥ |
janako jāhnavīsūnurjitāmitro jagadguruḥ || 41 ||
jayī jitendriyo jaitro jarāmaraṇavarjitaḥ |
jyotirmayo jagannātho jagajjīvo janāśrayaḥ || 42 ||
jagatsevyo jagatkartā jagatsākṣī jagatpriyaḥ |
jambhārivandyo jayado jagajjanamanoharaḥ || 43 ||
jagadānandajanako janajāḍyāpahārakaḥ |
japākusumasaṅkāśo janalocanaśobhanaḥ || 44 ||
janeśvaro jitakrodho janajanmanibarhaṇaḥ |
jayado jantutāpaghno jitadaityamahāvrajaḥ || 45 ||
jitamāyo jitakrodho jitasaṅgo janapriyaḥ |
jhañjhānilamahāvego jharitāśeṣapātakaḥ || 46 ||
jharjharīkṛtadaityaugho jhallarīvādyasampriyaḥ |
jñānamūrtirjñānagamyo jñānī jñānamahānidhiḥ || 47 ||
ṭaṅkāranṛttavibhavaḥ ṭaṅkavajradhvajāṅkitaḥ |
ṭaṅkitākhilalokaśca ṭaṅkitainastamoraviḥ || 48 ||
ḍambaraprabhavo ḍambho ḍambo ḍamarukapriyaḥ | [ḍamaḍḍa]
ḍamarotkaṭasannādo ḍimbharūpasvarūpakaḥ || 49 ||
ḍhakkānādaprītikaro ḍhālitāsurasaṅkulaḥ |
ḍhaukitāmarasandoho ḍhuṇḍhivighneśvarānujaḥ || 50 ||
tattvajñastatvagastīvrastaporūpastapomayaḥ |
trayīmayastrikālajñastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 51 ||
tridaśeśastārakāristāpaghnastāpasapriyaḥ |
tuṣṭidastuṣṭikṛttīkṣṇastaporūpastrikālavit || 52 ||
stotā stavyaḥ stavaprītaḥ stutiḥ stotraṃ stutipriyaḥ |
sthitaḥ sthāyī sthāpakaśca sthūlasūkṣmapradarśakaḥ || 53 ||
sthaviṣṭhaḥ sthaviraḥ sthūlaḥ sthānadaḥ sthairyadaḥ sthiraḥ |
dānto dayāparo dātā duritaghno durāsadaḥ || 54 ||
darśanīyo dayāsāro devadevo dayānidhiḥ |
durādharṣo durvigāhyo dakṣo darpaṇaśobhitaḥ || 55 ||
durdharo dānaśīlaśca dvādaśākṣo dviṣaḍbhujaḥ |
dviṣaṭkarṇo dviṣaḍbāhurdīnasantāpanāśanaḥ || 56 ||
dandaśūkeśvaro devo divyo divyākṛtirdamaḥ |
dīrghavṛtto dīrghabāhurdīrghadṛṣṭirdivaspatiḥ || 57 ||
daṇḍo damayitā darpo devasiṃho dṛḍhavrataḥ |
durlabho durgamo dīpto duṣprekṣyo divyamaṇḍanaḥ || 58 ||
durodaraghno duḥkhaghno durārighno diśāṃ patiḥ |
durjayo devaseneśo durjñeyo duratikramaḥ || 59 ||
dambho dṛptaśca devarṣirdaivajño daivacintakaḥ |
dhurandharo dharmaparo dhanado dhṛtivardhanaḥ || 60 ||
dharmeśo dharmaśāstrajño dhanvī dharmaparāyaṇaḥ |
dhanādhyakṣo dhanapatirdhṛtimāndhūtakilbiṣaḥ || 61 ||
dharmaheturdharmaśūro dharmakṛddharmaviddhruvaḥ |
dhātā dhīmāndharmacārī dhanyo dhuryo dhṛtavrataḥ || 62 ||
nityotsavo nityatṛpto nirlepo niścalātmakaḥ |
niravadyo nirādhāro niṣkalaṅko nirañjanaḥ || 63 ||
nirmamo nirahaṅkāro nirmoho nirupadravaḥ |
nityānando nirātaṅko niṣprapañco nirāmayaḥ || 64 ||
niravadyo nirīhaśca nirdarśo nirmalātmakaḥ |
nityānando nirjareśo niḥsaṅgo nigamastutaḥ || 65 ||
niṣkaṇṭako nirālambo niṣpratyūho nirudbhavaḥ |
nityo niyatakalyāṇo nirvikalpo nirāśrayaḥ || 66 ||
netā nidhirnaikarūpo nirākāro nadīsutaḥ |
pulindakanyāramaṇaḥ purujitparamapriyaḥ || 67 ||
pratyakṣamūrtiḥ pratyakṣaḥ pareśaḥ pūrṇapuṇyadaḥ |
puṇyākaraḥ puṇyarūpaḥ puṇyaḥ puṇyaparāyaṇaḥ || 68 ||
puṇyodayaḥ paraṃ jyotiḥ puṇyakṛtpuṇyavardhanaḥ |
parānandaḥ parataraḥ puṇyakīrtiḥ purātanaḥ || 69 ||
prasannarūpaḥ prāṇeśaḥ pannagaḥ pāpanāśanaḥ |
praṇatārtiharaḥ pūrṇaḥ pārvatīnandanaḥ prabhuḥ || 70 ||
pūtātmā puruṣaḥ prāṇaḥ prabhavaḥ puruṣottamaḥ |
prasannaḥ paramaspaṣṭaḥ paraḥ paribṛḍhaḥ paraḥ || 71 ||
paramātmā parabrahma parārthaḥ priyadarśanaḥ |
pavitraḥ puṣṭidaḥ pūrtiḥ piṅgalaḥ puṣṭivardhanaḥ || 72 ||
pāpahārī pāśadharaḥ pramattāsuraśikṣakaḥ |
pāvanaḥ pāvakaḥ pūjyaḥ pūrṇānandaḥ parātparaḥ || 73 ||
puṣkalaḥ pravaraḥ pūrvaḥ pitṛbhaktaḥ purogamaḥ |
prāṇadaḥ prāṇijanakaḥ pradiṣṭaḥ pāvakodbhavaḥ || 74 ||
parabrahmasvarūpaśca paramaiśvaryakāraṇam |
parardhidaḥ puṣṭikaraḥ prakāśātmā pratāpavān || 75 ||
prajñāparaḥ prakṛṣṭārthaḥ pṛthuḥ pṛthuparākramaḥ |
phaṇīśvaraḥ phaṇivaraḥ phaṇāmaṇivibhūṣaṇaḥ || 76 ||
phaladaḥ phalahastaśca phullāmbujavilocanaḥ |
phaḍuccāṭitapāpaughaḥ phaṇilokavibhūṣaṇaḥ || 77 ||
bāhuleyo bṛhadrūpo baliṣṭho balavān balī |
brahmeśaviṣṇurūpaśca buddho buddhimatāṃ varaḥ || 78 ||
bālarūpo brahmagarbho brahmacārī budhapriyaḥ |
bahuśruto bahumato brahmaṇyo brāhmaṇapriyaḥ || 79 ||
balapramathano brahmā bahurūpo bahupradaḥ |
bṛhadbhānutanūdbhūto bṛhatseno bileśayaḥ || 80 ||
bahubāhurbalaśrīmān bahudaityavināśakaḥ |
biladvārāntarālastho bṛhacchaktidhanurdharaḥ || 81 ||
bālārkadyutimān bālo bṛhadvakṣā bṛhaddhanuḥ |
bhavyo bhogīśvaro bhāvyo bhavanāśo bhavapriyaḥ || 82 ||
bhaktigamyo bhayaharo bhāvajño bhaktasupriyaḥ |
bhuktimuktiprado bhogī bhagavān bhāgyavardhanaḥ || 83 ||
bhrājiṣṇurbhāvano bhartā bhīmo bhīmaparākramaḥ |
bhūtido bhūtikṛdbhoktā bhūtātmā bhuvaneśvaraḥ || 84 ||
bhāvako bhīkaro bhīṣmo bhāvakeṣṭo bhavodbhavaḥ |
bhavatāpapraśamano bhogavān bhūtabhāvanaḥ || 85 ||
bhojyaprado bhrāntināśo bhānumān bhuvanāśrayaḥ |
bhūribhogaprado bhadro bhajanīyo bhiṣagvaraḥ || 86 ||
mahāseno mahodāro mahāśaktirmahādyutiḥ |
mahābuddhirmahāvīryo mahotsāho mahābalaḥ || 87 ||
mahābhogī mahāmāyī medhāvī mekhalī mahān |
munistuto mahāmānyo mahānando mahāyaśāḥ || 88 ||
mahorjito mānanidhirmanorathaphalapradaḥ |
mahodayo mahāpuṇyo mahābalaparākramaḥ || 89 ||
mānado matido mālī muktāmālāvibhūṣaṇaḥ |
manoharo mahāmukhyo mahardhirmūrtimānmuniḥ || 90 ||
mahottamo mahopāyo mokṣado maṅgalapradaḥ |
mudākaro muktidātā mahābhogo mahoragaḥ || 91 ||
yaśaskaro yogayoniryogiṣṭho yamināṃ varaḥ |
yaśasvī yogapuruṣo yogyo yoganidhiryamī || 92 ||
yatisevyo yogayukto yogavidyogasiddhidaḥ |
yantro yantrī ca yantrajño yantravānyantravāhakaḥ || 93 ||
yātanārahito yogī yogīśo yogināṃ varaḥ |
ramaṇīyo ramyarūpo rasajño rasabhāvanaḥ || 94 ||
rañjano rañjito rāgī ruciro rudrasambhavaḥ |
raṇapriyo raṇodāro rāgadveṣavināśanaḥ || 95 ||
ratnārcī ruciro ramyo rūpalāvaṇyavigrahaḥ |
ratnāṅgadadharo ratnabhūṣaṇo ramaṇīyakaḥ || 96 ||
rucikṛdrocamānaśca rañjito roganāśanaḥ |
rājīvākṣo rājarājo raktamālyānulepanaḥ || 97 ||
rājadvedāgamastutyo rajaḥsattvaguṇānvitaḥ |
rajanīśakalāramyo ratnakuṇḍalamaṇḍitaḥ || 98 ||
ratnasanmauliśobhāḍhyo raṇanmañjīrabhūṣaṇaḥ |
lokaikanātho lokeśo lalito lokanāyakaḥ || 99 ||
lokarakṣo lokaśikṣo lokalocanarañjitaḥ |
lokabandhurlokadhātā lokatrayamahāhitaḥ || 100 ||
lokacūḍāmaṇirlokavandyo lāvaṇyavigrahaḥ |
lokādhyakṣastu līlāvānlokottaraguṇānvitaḥ || 101 ||
variṣṭho varado vaidyo viśiṣṭo vikramo vibhuḥ |
vibudhāgracaro vaśyo vikalpaparivarjitaḥ || 102 ||
vipāśo vigatātaṅko vicitrāṅgo virocanaḥ |
vidyādharo viśuddhātmā vedāṅgo vibudhapriyaḥ || 103 ||
vacaskaro vyāpakaśca vijñānī vinayānvitaḥ |
vidvattamo virodhighno vīro vigatarāgavān || 104 ||
vītabhāvo vinītātmā vedagarbho vasupradaḥ |
viśvadīptirviśālākṣo vijitātmā vibhāvanaḥ || 105 ||
vedavedyo vidheyātmā vītadoṣaśca vedavit |
viśvakarmā vītabhayo vāgīśo vāsavārcitaḥ || 106 ||
vīradhvaṃso viśvamūrtirviśvarūpo varāsanaḥ |
viśākho vimalo vāgmī vidvānvedadharo vaṭuḥ || 107 ||
vīracūḍāmaṇirvīro vidyeśo vibudhāśrayaḥ |
vijayī vinayī vettā varīyānvirajā vasuḥ || 108 ||
vīraghno vijvaro vedyo vegavānvīryavānvaśī |
varaśīlo varaguṇo viśoko vajradhārakaḥ || 109 ||
śarajanmā śaktidharaḥ śatrughnaḥ śikhivāhanaḥ |
śrīmān śiṣṭaḥ śuciḥ śuddhaḥ śāśvataḥ śrutisāgaraḥ || 110 ||
śaraṇyaḥ śubhadaḥ śarma śiṣṭeṣṭaḥ śubhalakṣaṇaḥ |
śāntaḥ śūladharaḥ śreṣṭhaḥ śuddhātmā śaṅkaraḥ śivaḥ || 111 ||
śitikaṇṭhātmajaḥ śūraḥ śāntidaḥ śokanāśanaḥ |
ṣāṇmāturaḥ ṣaṇmukhaśca ṣaḍguṇaiśvaryasaṃyutaḥ || 112 ||
ṣaṭcakrasthaḥ ṣaḍūrmighnaḥ ṣaḍaṅgaśrutipāragaḥ |
ṣaḍbhāvarahitaḥ ṣaṭkaḥ ṣaṭchāstrasmṛtipāragaḥ || 113 ||
ṣaḍvargadātā ṣaḍgrīvaḥ ṣaḍarighnaḥ ṣaḍāśrayaḥ |
ṣaṭkirīṭadharaḥ śrīmān ṣaḍādhāraśca ṣaṭkramaḥ || 114 ||
ṣaṭkoṇamadhyanilayaḥ ṣaṇḍatvaparihārakaḥ |
senānīḥ subhagaḥ skandaḥ surānandaḥ satāṃ gatiḥ || 115 ||
subrahmaṇyaḥ surādhyakṣaḥ sarvajñaḥ sarvadaḥ sukhī |
sulabhaḥ siddhidaḥ saumyaḥ siddheśaḥ siddhisādhanaḥ || 116 ||
siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhasādhuḥ sureśvaraḥ |
subhujaḥ sarvadṛksākṣī suprasādaḥ sanātanaḥ || 117 ||
sudhāpatiḥ svayañjyotiḥ svayambhūḥ sarvatomukhaḥ |
samarthaḥ satkṛtiḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt || 118 ||
suprasannaḥ suraśreṣṭhaḥ suśīlaḥ satyasādhakaḥ |
sambhāvyaḥ sumanāḥ sevyaḥ sakalāgamapāragaḥ || 119 ||
suvyaktaḥ saccidānandaḥ suvīraḥ sujanāśrayaḥ |
sarvalakṣaṇasampannaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ || 120 ||
sarvadevamayaḥ satyaḥ sadā mṛṣṭānnadāyakaḥ |
sudhāpī sumatiḥ satyaḥ sarvavighnavināśanaḥ || 121 ||
sarvaduḥkhapraśamanaḥ sukumāraḥ sulocanaḥ |
sugrīvaḥ sudhṛtiḥ sāraḥ surārādhyaḥ suvikramaḥ || 122 ||
surārighnaḥ svarṇavarṇaḥ sarparājaḥ sadā śuciḥ |
saptārcirbhūḥ suravaraḥ sarvāyudhaviśāradaḥ || 123 ||
hasticarmāmbarasuto hastivāhanasevitaḥ |
hastacitrāyudhadharo hṛtāgho hasitānanaḥ || 124 ||
hemabhūṣo haridvarṇo hṛṣṭido hṛṣṭivardhanaḥ |
hemādribhiddhaṃsarūpo huṅkārahatakilbiṣaḥ || 125 ||
himādrijātātanujo harikeśo hiraṇmayaḥ |
hṛdyo hṛṣṭo harisakho haṃso haṃsagatirhaviḥ || 126 ||
hiraṇyavarṇo hitakṛddharṣado hemabhūṣaṇaḥ |
harapriyo hitakaro hatapāpo harodbhavaḥ || 127 ||
kṣemadaḥ kṣemakṛtkṣemyaḥ kṣetrajñaḥ kṣāmavarjitaḥ |
kṣetrapālaḥ kṣamādhāraḥ kṣemakṣetraḥ kṣamākaraḥ || 128 ||
kṣudraghnaḥ kṣāntidaḥ kṣemaḥ kṣitibhūṣaḥ kṣamāśrayaḥ |
kṣālitāghaḥ kṣitidharaḥ kṣīṇasaṃrakṣaṇakṣamaḥ || 129 ||
kṣaṇabhaṅgurasannaddhaghanaśobhikapardakaḥ |
kṣitibhṛnnāthatanayāmukhapaṅkajabhāskaraḥ || 130 ||
kṣatāhitaḥ kṣaraḥ kṣantā kṣatadoṣaḥ kṣamānidhiḥ |
kṣapitākhilasantāpaḥ kṣapānāthasamānanaḥ || 131 ||
uttara nyāsaḥ |
karanyāsaḥ –
oṃ śaṃ oṅkārasvarūpāya ojodharāya ojasvine suhṛdayāya hṛṣṭacittātmane bhāsvararūpāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ raṃ ṣaṭkoṇamadhyanilayāya ṣaṭkirīṭadharāya śrīmate ṣaḍādhārāya tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ vaṃ ṣaṇmukhāya śarajanmane śubhalakṣaṇāya śikhivāhanāya madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ ṇaṃ kṛśānusambhavāya kavacine kukkuṭadhvajāya anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ bhaṃ kandarpakoṭidīpyamānāya dviṣaḍbāhave dvādaśākṣāya kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ vaṃ kheṭadharāya khaḍgine śaktihastāya karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |
hṛdayādinyāsaḥ –
oṃ śaṃ oṅkārasvarūpāya ojodharāya ojasvine suhṛdayāya hṛṣṭacittātmane bhāsvararūpāya hṛdayāya namaḥ |
oṃ raṃ ṣaṭkoṇamadhyanilayāya ṣaṭkirīṭadharāya śrīmate ṣaḍādhārāya śirase svāhā |
oṃ vaṃ ṣaṇmukhāya śarajanmane śubhalakṣaṇāya śikhivāhanāya śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ ṇaṃ kṛśānusambhavāya kavacine kukkuṭadhvajāya kavacāya hum |
oṃ bhaṃ kandarpakoṭidīpyamānāya dviṣaḍbāhave dvādaśākṣāya netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ vaṃ kheṭadharāya khaḍgine śaktihastāya astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassuvaromiti digvimokaḥ |
phalaśruti |
iti nāmnāṃ sahasrāṇi ṣaṇmukhasya ca nārada |
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi bhaktiyuktena cetasā || 1 ||
sa sadyo mucyate pāpairmanovākkāyasambhavaiḥ |
āyurvṛddhikaraṃ puṃsāṃ sthairyavīryavivardhanam || 2 ||
vākyenaikena vakṣyāmi vāñchitārthaṃ prayacchati |
tasmātsarvātmanā brahmanniyamena japetsudhīḥ || 3 ||
iti skandapurāṇe īśvaraprokte brahmanāradasaṃvāde śrī subrahmaṇya sahasranāma stotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in