(শ্রীমদ্ভাগবতং 6.16.34-48)
চিত্রকেতুরুবাচ ।
অজিত জিতঃ সমমতিভিঃ সাধুভি-
র্ভবান্ জিতাত্মভির্ভবতা ।
বিজিতাস্তেঽপি চ ভজতামকামাত্মনাং
য আত্মদোঽতিকরুণঃ ॥ 34 ॥
তব বিভবঃ খলু ভগবন্
জগদুদযস্থিতিলযাদীনি ।
বিশ্বসৃজস্তেংঽশাংশাস্তত্র
মৃষা স্পর্ধন্তে পৃথগভিমত্যা ॥ 35 ॥
পরমাণুপরমমহতোস্ত্ব-
মাদ্যন্তান্তরবর্তী ত্রযবিধুরঃ ।
আদাবন্তেঽপি চ সত্ত্বানাং
যদ্ধ্রুবং তদেবান্তরালেঽপি ॥ 36 ॥
ক্ষিত্যাদিভিরেষ কিলাবৃতঃ
সপ্তভির্দশগুণোত্তরৈরণ্ডকোশঃ ।
যত্র পতত্যণুকল্পঃ
সহাণ্ডকোটিকোটিভিস্তদনন্তঃ ॥ 37 ॥
বিষযতৃষো নরপশবো
য উপাসতে বিভূতীর্ন পরং ত্বাম্ ।
তেষামাশিষ ঈশ তদনু
বিনশ্যন্তি যথা রাজকুলম্ ॥ 38 ॥
কামধিযস্ত্বযি রচিতা
ন পরম রোহন্তি যথা করম্ভবীজানি ।
জ্ঞানাত্মন্যগুণমযে
গুণগণতোঽস্য দ্বন্দ্বজালানি ॥ 39 ॥
জিতমজিত তদা ভবতা
যদাহ ভাগবতং ধর্মমনবদ্যম্ ।
নিষ্কিঞ্চনা যে মুনয আত্মারামা
যমুপাসতেঽপবর্গায ॥ 40 ॥
বিষমমতির্ন যত্র নৃণাং
ত্বমহমিতি মম তবেতি চ যদন্যত্র ।
বিষমধিযা রচিতো যঃ
স হ্যবিশুদ্ধঃ ক্ষযিষ্ণুরধর্মবহুলঃ ॥ 41 ॥
কঃ ক্ষেমো নিজপরযোঃ
কিযানর্থঃ স্বপরদ্রুহা ধর্মেণ ।
স্বদ্রোহাত্তব কোপঃ
পরসম্পীডযা চ তথাধর্মঃ ॥ 42 ॥
ন ব্যভিচরতি তবেক্ষা যযা
হ্যভিহিতো ভাগবতো ধর্মঃ ।
স্থিরচরসত্ত্বকদম্বেষ্বপৃথগ্ধিযো
যমুপাসতে ত্বার্যাঃ ॥ 43 ॥
ন হি ভগবন্নঘটিতমিদং
ত্বদ্দর্শনান্নৃণামখিলপাপক্ষযঃ ।
যন্নাম সকৃচ্ছ্রবণাত্পুল্কসকোঽপি
বিমুচ্যতে সংসারাত্ ॥ 44 ॥
অথ ভগবন্ বযমধুনা
ত্বদবলোকপরিমৃষ্টাশযমলাঃ ।
সুরঋষিণা যদুদিতং তাবকেন
কথমন্যথা ভবতি ॥ 45 ॥
বিদিতমনন্ত সমস্তং তব
জগদাত্মনো জনৈরিহাচরিতম্ ।
বিজ্ঞাপ্যং পরমগুরোঃ কিযদিব
সবিতুরিব খদ্যোতৈঃ ॥ 46 ॥
নমস্তুভ্যং ভগবতে সকলজগ-
ত্স্থিতিলযোদযেশায ।
দুরবসিতাত্মগতযে
কুযোগিনাং ভিদা পরমহংসায ॥ 47 ॥
যং বৈ শ্বসন্তমনু বিশ্বসৃজঃ শ্বসন্তি
যং চেকিতানমনু চিত্তয উচ্চকন্তি ।
ভূমণ্ডলং সর্ষপাযতি যস্য মূর্ধ্নি
তস্মৈ নমো ভগবতেঽস্তু সহস্রমূর্ধ্নে ॥ 48 ॥
॥ ইতি শ্রীমদ্ভাগবতমহাপুরাণে ষষ্ঠস্কন্ধে ষোডশাধ্যাযান্তর্গতং চিত্রকেতুকৃতং অনন্তস্তোত্রম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
(śrīmadbhāgavataṃ 6.16.34-48)
citraketuruvāca |
ajita jitaḥ samamatibhiḥ sādhubhi-
rbhavān jitātmabhirbhavatā |
vijitāste'pi ca bhajatāmakāmātmanāṃ
ya ātmado'tikaruṇaḥ || 34 ||
tava vibhavaḥ khalu bhagavan
jagadudayasthitilayādīni |
viśvasṛjasteṃ'śāṃśāstatra
mṛṣā spardhante pṛthagabhimatyā || 35 ||
paramāṇuparamamahatostva-
mādyantāntaravartī trayavidhuraḥ |
ādāvante'pi ca sattvānāṃ
yaddhruvaṃ tadevāntarāle'pi || 36 ||
kṣityādibhireṣa kilāvṛtaḥ
saptabhirdaśaguṇottarairaṇḍakośaḥ |
yatra patatyaṇukalpaḥ
sahāṇḍakoṭikoṭibhistadanantaḥ || 37 ||
viṣayatṛṣo narapaśavo
ya upāsate vibhūtīrna paraṃ tvām |
teṣāmāśiṣa īśa tadanu
vinaśyanti yathā rājakulam || 38 ||
kāmadhiyastvayi racitā
na parama rohanti yathā karambhabījāni |
jñānātmanyaguṇamaye
guṇagaṇato'sya dvandvajālāni || 39 ||
jitamajita tadā bhavatā
yadāha bhāgavataṃ dharmamanavadyam |
niṣkiñcanā ye munaya ātmārāmā
yamupāsate'pavargāya || 40 ||
viṣamamatirna yatra nṛṇāṃ
tvamahamiti mama taveti ca yadanyatra |
viṣamadhiyā racito yaḥ
sa hyaviśuddhaḥ kṣayiṣṇuradharmabahulaḥ || 41 ||
kaḥ kṣemo nijaparayoḥ
kiyānarthaḥ svaparadruhā dharmeṇa |
svadrohāttava kopaḥ
parasampīḍayā ca tathādharmaḥ || 42 ||
na vyabhicarati tavekṣā yayā
hyabhihito bhāgavato dharmaḥ |
sthiracarasattvakadambeṣvapṛthagdhiyo
yamupāsate tvāryāḥ || 43 ||
na hi bhagavannaghaṭitamidaṃ
tvaddarśanānnṛṇāmakhilapāpakṣayaḥ |
yannāma sakṛcchravaṇātpulkasako'pi
vimucyate saṃsārāt || 44 ||
atha bhagavan vayamadhunā
tvadavalokaparimṛṣṭāśayamalāḥ |
suraṛṣiṇā yaduditaṃ tāvakena
kathamanyathā bhavati || 45 ||
viditamananta samastaṃ tava
jagadātmano janairihācaritam |
vijñāpyaṃ paramaguroḥ kiyadiva
savituriva khadyotaiḥ || 46 ||
namastubhyaṃ bhagavate sakalajaga-
tsthitilayodayeśāya |
duravasitātmagataye
kuyogināṃ bhidā paramahaṃsāya || 47 ||
yaṃ vai śvasantamanu viśvasṛjaḥ śvasanti
yaṃ cekitānamanu cittaya uccakanti |
bhūmaṇḍalaṃ sarṣapāyati yasya mūrdhni
tasmai namo bhagavate'stu sahasramūrdhne || 48 ||
|| iti śrīmadbhāgavatamahāpurāṇe ṣaṣṭhaskandhe ṣoḍaśādhyāyāntargataṃ citraketukṛtaṃ anantastotram ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(श्रीमद्भागवतं 6.16.34-48)
चित्रकेतुरुवाच ।
अजित जितः सममतिभिः साधुभि-
र्भवान् जितात्मभिर्भवता ।
विजितास्तेऽपि च भजतामकामात्मनां
य आत्मदोऽतिकरुणः ॥ 34 ॥
तव विभवः खलु भगवन्
जगदुदयस्थितिलयादीनि ।
विश्वसृजस्तेंऽशांशास्तत्र
मृषा स्पर्धन्ते पृथगभिमत्या ॥ 35 ॥
परमाणुपरममहतोस्त्व-
माद्यन्तान्तरवर्ती त्रयविधुरः ।
आदावन्तेऽपि च सत्त्वानां
यद्ध्रुवं तदेवान्तरालेऽपि ॥ 36 ॥
क्षित्यादिभिरेष किलावृतः
सप्तभिर्दशगुणोत्तरैरण्डकोशः ।
यत्र पतत्यणुकल्पः
सहाण्डकोटिकोटिभिस्तदनन्तः ॥ 37 ॥
विषयतृषो नरपशवो
य उपासते विभूतीर्न परं त्वाम् ।
तेषामाशिष ईश तदनु
विनश्यन्ति यथा राजकुलम् ॥ 38 ॥
कामधियस्त्वयि रचिता
न परम रोहन्ति यथा करम्भबीजानि ।
ज्ञानात्मन्यगुणमये
गुणगणतोऽस्य द्वन्द्वजालानि ॥ 39 ॥
जितमजित तदा भवता
यदाह भागवतं धर्ममनवद्यम् ।
निष्किञ्चना ये मुनय आत्मारामा
यमुपासतेऽपवर्गाय ॥ 40 ॥
विषममतिर्न यत्र नृणां
त्वमहमिति मम तवेति च यदन्यत्र ।
विषमधिया रचितो यः
स ह्यविशुद्धः क्षयिष्णुरधर्मबहुलः ॥ 41 ॥
कः क्षेमो निजपरयोः
कियानर्थः स्वपरद्रुहा धर्मेण ।
स्वद्रोहात्तव कोपः
परसम्पीडया च तथाधर्मः ॥ 42 ॥
न व्यभिचरति तवेक्षा यया
ह्यभिहितो भागवतो धर्मः ।
स्थिरचरसत्त्वकदम्बेष्वपृथग्धियो
यमुपासते त्वार्याः ॥ 43 ॥
न हि भगवन्नघटितमिदं
त्वद्दर्शनान्नृणामखिलपापक्षयः ।
यन्नाम सकृच्छ्रवणात्पुल्कसकोऽपि
विमुच्यते संसारात् ॥ 44 ॥
अथ भगवन् वयमधुना
त्वदवलोकपरिमृष्टाशयमलाः ।
सुरऋषिणा यदुदितं तावकेन
कथमन्यथा भवति ॥ 45 ॥
विदितमनन्त समस्तं तव
जगदात्मनो जनैरिहाचरितम् ।
विज्ञाप्यं परमगुरोः कियदिव
सवितुरिव खद्योतैः ॥ 46 ॥
नमस्तुभ्यं भगवते सकलजग-
त्स्थितिलयोदयेशाय ।
दुरवसितात्मगतये
कुयोगिनां भिदा परमहंसाय ॥ 47 ॥
यं वै श्वसन्तमनु विश्वसृजः श्वसन्ति
यं चेकितानमनु चित्तय उच्चकन्ति ।
भूमण्डलं सर्षपायति यस्य मूर्ध्नि
तस्मै नमो भगवतेऽस्तु सहस्रमूर्ध्ने ॥ 48 ॥
॥ इति श्रीमद्भागवतमहापुराणे षष्ठस्कन्धे षोडशाध्यायान्तर्गतं चित्रकेतुकृतं अनन्तस्तोत्रम् ॥
(śrīmadbhāgavataṃ 6.16.34-48)
citraketuruvāca |
ajita jitaḥ samamatibhiḥ sādhubhi-
rbhavān jitātmabhirbhavatā |
vijitāste'pi ca bhajatāmakāmātmanāṃ
ya ātmado'tikaruṇaḥ || 34 ||
tava vibhavaḥ khalu bhagavan
jagadudayasthitilayādīni |
viśvasṛjasteṃ'śāṃśāstatra
mṛṣā spardhante pṛthagabhimatyā || 35 ||
paramāṇuparamamahatostva-
mādyantāntaravartī trayavidhuraḥ |
ādāvante'pi ca sattvānāṃ
yaddhruvaṃ tadevāntarāle'pi || 36 ||
kṣityādibhireṣa kilāvṛtaḥ
saptabhirdaśaguṇottarairaṇḍakośaḥ |
yatra patatyaṇukalpaḥ
sahāṇḍakoṭikoṭibhistadanantaḥ || 37 ||
viṣayatṛṣo narapaśavo
ya upāsate vibhūtīrna paraṃ tvām |
teṣāmāśiṣa īśa tadanu
vinaśyanti yathā rājakulam || 38 ||
kāmadhiyastvayi racitā
na parama rohanti yathā karambhabījāni |
jñānātmanyaguṇamaye
guṇagaṇato'sya dvandvajālāni || 39 ||
jitamajita tadā bhavatā
yadāha bhāgavataṃ dharmamanavadyam |
niṣkiñcanā ye munaya ātmārāmā
yamupāsate'pavargāya || 40 ||
viṣamamatirna yatra nṛṇāṃ
tvamahamiti mama taveti ca yadanyatra |
viṣamadhiyā racito yaḥ
sa hyaviśuddhaḥ kṣayiṣṇuradharmabahulaḥ || 41 ||
kaḥ kṣemo nijaparayoḥ
kiyānarthaḥ svaparadruhā dharmeṇa |
svadrohāttava kopaḥ
parasampīḍayā ca tathādharmaḥ || 42 ||
na vyabhicarati tavekṣā yayā
hyabhihito bhāgavato dharmaḥ |
sthiracarasattvakadambeṣvapṛthagdhiyo
yamupāsate tvāryāḥ || 43 ||
na hi bhagavannaghaṭitamidaṃ
tvaddarśanānnṛṇāmakhilapāpakṣayaḥ |
yannāma sakṛcchravaṇātpulkasako'pi
vimucyate saṃsārāt || 44 ||
atha bhagavan vayamadhunā
tvadavalokaparimṛṣṭāśayamalāḥ |
suraṛṣiṇā yaduditaṃ tāvakena
kathamanyathā bhavati || 45 ||
viditamananta samastaṃ tava
jagadātmano janairihācaritam |
vijñāpyaṃ paramaguroḥ kiyadiva
savituriva khadyotaiḥ || 46 ||
namastubhyaṃ bhagavate sakalajaga-
tsthitilayodayeśāya |
duravasitātmagataye
kuyogināṃ bhidā paramahaṃsāya || 47 ||
yaṃ vai śvasantamanu viśvasṛjaḥ śvasanti
yaṃ cekitānamanu cittaya uccakanti |
bhūmaṇḍalaṃ sarṣapāyati yasya mūrdhni
tasmai namo bhagavate'stu sahasramūrdhne || 48 ||
|| iti śrīmadbhāgavatamahāpurāṇe ṣaṣṭhaskandhe ṣoḍaśādhyāyāntargataṃ citraketukṛtaṃ anantastotram ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.