কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্দ্বিতীযকাণ্ডে দ্বিতীযঃ প্রশ্নঃ - ইষ্টিবিধানং
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
প্র॒জাপতিঃ॑ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ তা-স্সৃ॒ষ্টা॒ ইন্দ্রা॒গ্নী অপা॑গূহতা॒গ্ং॒ সো॑-ঽচায-ত্প্র॒জাপ॑তিরিন্দ্রা॒গ্নী বৈ মে᳚ প্র॒জা অপা॑ঘুক্ষতা॒মিতি॒ স এ॒তমৈ᳚ন্দ্রা॒গ্ন- মেকা॑দশকপাল-মপশ্য॒-ত্ত-ন্নির॑বপ॒-ত্তাব॑স্মৈ প্র॒জাঃ প্রাসা॑ধযতা- মিন্দ্রা॒গ্নী বা এ॒তস্য॑ প্র॒জামপ॑ গূহতো॒ যো-ঽলং॑ প্র॒জাযৈ॒ স-ন্প্র॒জা-ন্ন বি॒ন্দত॑ ঐন্দ্রা॒গ্ন-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পেত্-প্র॒জাকা॑ম ইন্দ্রা॒গ্নী [ ] 1
এ॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মৈ᳚ প্র॒জা-ম্প্র সা॑ধযতো বি॒ন্দতে᳚ প্র॒জা-মৈ᳚ন্দ্রা॒গ্ন-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-থ্স্পর্ধ॑মানঃ॒, ক্ষেত্রে॑ বা সজা॒তেষু॑ বেন্দ্রা॒গ্নী এ॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাভ্যা॑মে॒বেন্দ্রি॒যং ঁবী॒র্য॑-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যস্য বৃঙ্ক্তে॒ বি পা॒প্মনা॒ ভ্রাতৃ॑ব্যেণ জয॒তে-ঽপ॒ বা এ॒তস্মা॑দিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ঙ্ক্রামতি॒ য-স্স॑গ্রা॒ম্ম-মু॑পপ্র॒যাত্যৈ᳚ন্দ্রা॒গ্ন-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নি- [-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নিঃ, ব॒পে॒-থ্স॒ঙ্গ্রা॒ম-] 2
-র্ব॑পে-থ্সঙ্গ্রা॒ম-মু॑পপ্রযা॒স্য-ন্নি॑ন্দ্রা॒গ্নী এ॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ন্ধত্ত-স্স॒হেন্দ্রি॒যেণ॑ বী॒র্যে॑ণোপ॒ প্র যা॑তি॒ জয॑তি॒ তগ্ং স॑গ্রা॒ম্মং-বিঁ বা এ॒ষ ই॑ন্দ্রি॒যেণ॑ বী॒র্যে॑ণর্ধ্যতে॒ য-স্স॑গ্রা॒ম্ম-ঞ্জয॑ত্যৈন্দ্রা॒গ্ন-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-থ্সঙ্গ্রা॒ম-ঞ্জি॒ত্বেন্দ্রা॒গ্নী এ॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মি॑-ন্নিদ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑ন্- [বী॒র্য᳚ম্, ধ॒ত্তো॒ নেন্দ্রি॒যেণ॑] 3
-ধত্তো॒ নেন্দ্রি॒যেণ॑ বী॒র্যে॑ণ॒ ব্যৃ॑দ্ধ্য॒তে-ঽপ॒ বা এ॒তস্মা॑দিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ঙ্ক্রামতি॒ য এতি॑ জ॒নতা॑মৈন্দ্রা॒গ্ন-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-জ্জ॒নতা॑মে॒ষ্য-ন্নি॑ন্দ্রা॒গ্নী এ॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ন্ধত্ত-স্স॒হেন্দ্রি॒যেণ॑ বী॒র্যে॑ণ জ॒নতা॑মেতি পৌ॒ষ্ণ-ঞ্চ॒রুমনু॒ নির্ব॑পে-ত্পূ॒ষা বা ই॑ন্দ্রি॒যস্য॑ বী॒র্য॑স্যা-ঽনুপ্রদা॒তা পূ॒ষণ॑মে॒ব [ ] 4
স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মা॑ ইন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑মনু॒ প্রয॑চ্ছতি ক্ষৈত্রপ॒ত্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-জ্জ॒নতা॑-মা॒গত্যে॒যং-বৈঁ ক্ষেত্র॑স্য॒ পতি॑র॒স্যামে॒ব প্রতি॑ তিষ্ঠত্যৈন্দ্রা॒গ্ন-মেকা॑দশকপাল-মু॒পরি॑ষ্টা॒-ন্নির্ব॑পেদ॒স্যামে॒ব প্র॑তি॒ষ্ঠাযে᳚ন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-মু॒পরি॑ষ্টা-দা॒ত্ম-ন্ধ॑ত্তে ॥ 5 ॥
(প্র॒জাকা॑ম ইন্দ্রা॒গ্নী - উ॑পপ্র॒যাত্যৈ᳚ন্দ্রা॒গ্নমেকা॑দশকপাল॒-ন্নি- র্বী॒র্যং॑ - পূ॒ষণ॑মে॒ বৈ - কা॒ন্নচ॑ত্বারি॒গ্ং॒শচ্চ॑ ) (অ. 1)
অ॒গ্নযে॑ পথি॒কৃতে॑ পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যো দ॑র্শপূর্ণমাসযা॒জী সন্ন॑মাবা॒স্যাং᳚-বাঁ পৌর্ণমা॒সীং-বাঁ॑-ঽতিপা॒দযে᳚-ত্প॒থো বা এ॒ষোদ্ধ্যপ॑থেনৈতি॒ যো দ॑র্শপূর্ণমাসযা॒জী সন্ন॑মাবা॒স্যাং᳚-বাঁ পৌর্ণমা॒সীং-বাঁ॑তিপা॒দয॑ত্য॒গ্নিমে॒ব প॑থি॒কৃত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒মপ॑থা॒-ত্পন্থা॒মপি॑ নযত্যন॒ড্বা-ন্দক্ষি॑ণা ব॒হী হ্যে॑ষ সমৃ॑দ্ধ্যা অ॒গ্নযে᳚ ব্র॒তপ॑তযে [ব্র॒তপ॑তযে, পু॒রো॒ডাশ॑-] 6
পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্য আহি॑তাগ্নি॒-স্সন্ন॑ব্র॒ত্যমি॑ব॒ চরে॑দ॒গ্নিমে॒ব ব্র॒তপ॑তি॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈনং॑-ব্রঁ॒তমা ল॑ভংযঁতি॒ ব্রত্যো॑ ভবত্য॒গ্নযে॑ রক্ষো॒ঘ্নে পু॑রো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যগ্ং রক্ষাগ্ং॑সি॒ সচে॑রন্ন॒গ্নিমে॒ব র॑ক্ষো॒হণ॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মা॒-দ্রক্ষা॒গ্॒স্যপ॑ হন্তি॒ নিশি॑তাযা॒-ন্নির্ব॑পে॒- [নির্ব॑পেত্, নিশি॑তাযা॒গ্ং॒ হি] 7
-ন্নিশি॑তাযা॒গ্ং॒ হি রক্ষাগ্ং॑সি প্রে॒রতে॑ স॒প্রেংর্ণা᳚ন্যে॒বৈনা॑নি হন্তি॒ পরি॑শ্রিতে যাজযে॒-দ্রক্ষ॑সা॒-মন॑ন্ববচারায রক্ষো॒ঘ্নী যা᳚জ্যানুবা॒ক্যে॑ ভবতো॒ রক্ষ॑সা॒গ্॒ স্তৃত্যা॑ অ॒গ্নযে॑ রু॒দ্রব॑তে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-দভি॒চর॑-ন্নে॒ষা বা অ॑স্য ঘো॒রা ত॒নূর্য-দ্রু॒দ্রস্তস্মা॑ এ॒বৈন॒মাবৃ॑শ্চতি তা॒জগার্তি॒-মার্চ্ছ॑ত্য॒গ্নযে॑ সুরভি॒মতে॑ পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যস্য॒ গাবো॑ বা॒ পুরু॑ষা [বা॒ পুরু॑ষাঃ, বা॒ প্র॒মীযে॑র॒ন্॒] 8
বা প্র॒মীযে॑র॒ন্॒ যো বা॑ বিভী॒যাদে॒ষা বা অ॑স্য ভেষ॒জ্যা॑ ত॒নূর্য-থ্সু॑রভি॒মতী॒-তযৈ॒বা-ঽস্মৈ॑ ভেষ॒জ-ঙ্ক॑রোতি সুরভি॒মতে॑ ভবতি পূতীগ॒ন্ধস্যা-ঽপ॑হত্যা অ॒গ্নযে॒ ক্ষাম॑বতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-থ্সঙ্গ্রা॒মে সংযঁ॑ত্তে ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনগ্ং॑ শমযি॒ত্বা পরা॑ন॒ভি নির্দি॑শতি॒ যমব॑রেষাং॒-বিঁদ্ধ্য॑ন্তি॒ জীব॑তি॒ স য-ম্পরে॑ষা॒-ম্প্র স মী॑যতে॒ জয॑তি॒ তগ্ং স॑ঙ্গ্রা॒ম- [তগ্ং স॑ঙ্গ্রা॒মম্, অ॒ভি বা এ॒ষ] 9
-ম॒ভি বা এ॒ষ এ॒তানু॑চ্যতি॒ যেষা᳚-ম্পূর্বাপ॒রা অ॒ন্বঞ্চঃ॑ প্র॒মীয॑ন্তে পুরুষাহু॒তির্-হ্য॑স্য প্রি॒যত॑মা॒-ঽগ্নযে॒ ক্ষাম॑বতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনগ্ং॑ শমযতি॒ নৈষা᳚-ম্পু॒রা-ঽঽযু॒ষো-ঽপ॑রঃ॒ প্রমী॑যতে॒-ঽভি বা এ॒ষ এ॒তস্য॑ গৃ॒হানু॑চ্যতি॒ যস্য॑ গৃ॒হা-ন্দহ॑ত্য॒গ্নযে॒ ক্ষাম॑বতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনগ্ং॑ শমযতি॒ না-ঽস্যাপ॑র-ঙ্গৃ॒হা-ন্দ॑হতি ॥ 10 ॥
(ব্র॒তপ॑তযে॒ - নিশি॑তাযা॒-ন্নির্ব॑পে॒ত্ - পুরু॑ষাঃ - সঙ্গ্রা॒মং - ন - চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 2)
অ॒গ্নযে॒ কামা॑য পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্য-ঙ্কামো॒ নোপ॒নমে॑-দ॒গ্নিমে॒ব কাম॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒-ঙ্কামে॑ন॒ সম॑র্ধয॒ত্যুপৈ॑ন॒-ঙ্কামো॑ নমত্য॒গ্নযে॒ য বি॑ষ্ঠায পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-থ্স্পর্ধ॑মানঃ॒, ক্ষেত্রে॑ বা সজা॒তেষু॑ বা॒-ঽগ্নিমে॒ব যবি॑ষ্ঠ॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তেনৈ॒বেন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যস্য [ভ্রাতৃ॑ব্যস্য, যু॒ব॒তে॒ বিপা॒প্মনা॒] 11
যুবতে॒ বিপা॒প্মনা॒ ভ্রাতৃ॑ব্যেণ জযতে॒-ঽগ্নযে॒ যবি॑ষ্ঠায পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-দভিচ॒র্যমা॑ণো॒ ঽগ্নিমে॒ব যবি॑ষ্ঠ॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মা॒-দ্রক্ষাগ্ং॑সি যবযতি॒ নৈন॑-মভি॒চরন্᳚-থ্স্তৃণুতে॒-ঽগ্নয॒ আযু॑ষ্মতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত॒ সর্ব॒-মাযু॑-রিযা॒-মিত্য॒গ্নি- মে॒বা-ঽঽযু॑ষ্মন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বা-ঽস্মি॒- [এ॒বা-ঽস্মিন্ন্॑, আযু॑র্দধাতি॒] 12
-ন্নাযু॑র্দধাতি॒ সর্ব॒মাযু॑-রেত্য॒গ্নযে॑ জা॒তবে॑দসে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্ভূতি॑কামো॒-ঽগ্নিমে॒ব জা॒তবে॑দস॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒-ম্ভূতি॑-ঙ্গমযতি॒ ভব॑ত্যে॒বাগ্নযে॒ রুক্ম॑তে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্রুক্কা॑মো॒-ঽগ্নিমে॒ব রুক্ম॑ন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মি॒-ন্রুচ॑-ন্দধাতি॒-রোচ॑ত এ॒বাগ্নযে॒ তেজ॑স্বতে পুরো॒ডাশ॑- [পুরো॒ডাশ᳚ম্, অ॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒ত্] 13
-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-ত্তেজ॑স্কামো॒-ঽগ্নিমে॒ব তেজ॑স্বন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মি॒-ন্তেজো॑ দধাতি তেজ॒স্ব্যে॑ব ভ॑বত্য॒গ্নযে॑ সাহ॒ন্ত্যায॑ পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-থ্সীক্ষ॑মাণো॒ ঽগ্নিমে॒ব সা॑হ॒ন্ত্যগ্গ্ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তেনৈ॒ব স॑হতে॒ যগ্ং সীক্ষ॑তে ॥ 14 ॥
(ভ্রাতৃ॑ব্যস্যা -স্মি॒ন্ - তেজ॑স্বতে পুরো॒ডশ॑ - ম॒ষ্টাত্রিগ্ং॑শচ্চ) (অ. 3)
অ॒গ্নযে-ঽন্ন॑বতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॒তা-ঽন্ন॑বান্-থ্স্যা॒মিত্য॒গ্নি-মে॒বা-ন্ন॑বন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒মন্ন॑বন্ত-ঙ্করো॒ত্যন্ন॑বানে॒ব ভ॑বত্য॒গ্নযে᳚-ঽন্না॒দায॑ পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑তা-ঽন্না॒দ-স্স্যা॒মিত্য॒গ্নি-মে॒বান্না॒দগ্গ্ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॑-মন্না॒দ-ঙ্ক॑রোত্যন্না॒দ - [-ক॑রোত্যন্না॒দঃ, এ॒ব ভ॑বত্য॒গ্নযে-ঽন্ন॑পতযে] 15
এ॒ব ভ॑বত্য॒গ্নযে-ঽন্ন॑পতযে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ-কা॒মযে॒তা-ঽন্ন॑পতি-স্স্যা॒-মিত্য॒গ্নি-মে॒বা-ঽন্ন॑পতি॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒-মন্ন॑পতি-ঙ্করো॒ত্যন্ন॑পতি-রে॒ব ভ॑বত্য॒গ্নযে॒ পব॑মানায পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পেদ॒গ্নযে॑ পাব॒কাযা॒গ্নযে॒ শুচ॑যে॒ জ্যোগা॑মযাবী॒ যদ॒গ্নযে॒ পব॑মানায নি॒র্বপ॑তি প্রা॒ণ-মে॒বা-ঽস্মি॒-ন্তেন॑ দধাতি॒ যদ॒গ্নযে॑ - [যদ॒গ্নযে᳚, পা॒ব॒কায॒ বাচ॑-] 16
পাব॒কায॒ বাচ॑-মে॒বা-ঽস্মি॒-ন্তেন॑ দধাতি॒ যদ॒গ্নযে॒ শুচ॑য॒ আযু॑-রে॒বা-ঽস্মি॒-ন্তেন॑ দধাত্যু॒ত যদী॒তাসু॒-র্ভব॑তি॒ জীব॑ত্যে॒বৈতা-মে॒ব নির্ব॑পে॒-চ্চক্ষু॑ষ্কামো॒ যদ॒গ্নযে॒ পব॑মানায নি॒র্বপ॑তি প্রা॒ণ-মে॒বা-ঽস্মি॒-ন্তেন॑ দধাতি॒ যদ॒গ্নযে॑ পাব॒কায॒ বাচ॑-মে॒বাস্মি॒-ন্তেন॑ দধাতি॒ যদ॒গ্নযে॒ শুচ॑যে॒ চক্ষু॑-রে॒বাস্মি॒-ন্তেন॑ দধা- [চক্ষু॑রে॒বাস্মি॒-ন্তেন॑ দধাতি, উ॒ত যদ্য॒ন্ধো] 17
-ত্যু॒ত যদ্য॒ন্ধো ভব॑তি॒ প্রৈব প॑শ্যত্য॒গ্নযে॑ পু॒ত্রব॑তে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দিন্দ্রা॑য পু॒ত্রিণে॑ পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল-ম্প্র॒জাকা॑মো॒-ঽগ্নি-রে॒বা-ঽস্মৈ᳚ প্র॒জা-ম্প্র॑জ॒নয॑তি বৃ॒দ্ধা-মিন্দ্রঃ॒ প্র য॑চ্ছত্য॒গ্নযে॒ রস॑বতে-ঽজক্ষী॒রে চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত॒ রস॑বান্-থ্স্যা॒-মিত্য॒গ্নি-মে॒ব রস॑বন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒গ্ং॒ রস॑বন্ত-ঙ্করোতি॒ [রস॑বন্ত-ঙ্করোতি, রস॑বানে॒ব] 18
রস॑বানে॒ব ভ॑বত্যজক্ষী॒রে ভ॑বত্যাগ্নে॒যী বা এ॒ষা যদ॒জা সা॒ক্ষাদে॒ব রস॒মব॑ রুন্ধে॒-ঽগ্নযে॒ বসু॑মতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত॒ বসু॑মান্-থ্স্যা॒মিত্য॒গ্নি-মে॒ব বসু॑মন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈনং॒-বঁসু॑মন্ত-ঙ্করোতি॒ বসু॑মানে॒ব ভ॑বত্য॒গ্নযে॑ বাজ॒সৃতে॑ পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নিব॑র্পে-থ্সঙ্গ্রা॒মে সং-যঁ॑ত্তে॒ বাজং॒- [সং-যঁ॑ত্তে॒ বাজ᳚ম্, বা এ॒ষ সি॑সীর্ষতি॒] 19
-ঁবা এ॒ষ সি॑সীর্ষতি॒ য-স্স॑গ্রা॒ম্ম-ঞ্জিগী॑ষত্য॒গ্নিঃ খলু॒ বৈ দে॒বানাং᳚-বাঁজ॒সৃ-দ॒গ্নি-মে॒ব বা॑জ॒সৃত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ধাব॑তি॒ বাজ॒গ্ং॒ হন্তি॑ বৃ॒ত্র-ঞ্জয॑তি॒ তগ্ং স॑গ্রা॒ম্ম-মথো॑ অ॒গ্নিরি॑ব॒ ন প্র॑তি॒ধৃষে॑ ভবত্য॒গ্নযে᳚-ঽগ্নি॒বতে॑ পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্যস্যা॒গ্না- ব॒গ্নি- ম॑ভ্যু॒দ্ধরে॑যু॒-র্নির্দি॑ষ্টভাগো॒ বা এ॒তযো॑-র॒ন্যো-ঽনি॑র্দিষ্টভাগো॒-ঽন্যস্তৌ স॒ভংবঁ॑ন্তৌ॒ যজ॑মান- [যজ॑মানম্, অ॒ভি] 20
-ম॒ভি স-ম্ভ॑বত॒-স্স ঈ᳚শ্ব॒র আর্তি॒-মার্তো॒-র্য-দ॒গ্নযে᳚-ঽগ্নি॒বতে॑ নি॒র্বপ॑তি ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনৌ॑ শমযতি॒ না-ঽঽর্তি॒মার্চ্ছ॑তি॒ যজ॑মানো॒-ঽগ্নযে॒ জ্যোতি॑ষ্মতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্যস্যা॒-গ্নিরুদ্ধৃ॒তো-ঽহু॑তে-ঽগ্নিহো॒ত্র উ॒দ্বাযে॒দপ॑র আ॒দীপ্যা॑-ঽনূ॒দ্ধৃত্য॒ ইত্যা॑হু॒স্ত-ত্তথা॒ ন কা॒র্যং॑-যঁ-দ্ভা॑গ॒ধেয॑ম॒ভি পূর্ব॑ উদ্ধ্রি॒যতে॒ কিমপ॑রো॒-ঽভ্যু- [কিমপ॑রো॒-ঽভ্যুত্, হ্রি॒যে॒তেতি॒ তান্যে॒বা] 21
-দ্ধ্রি॑যে॒তেতি॒ তান্যে॒বা ব॒ক্ষাণা॑নি সন্নি॒ধায॑ মন্থেদি॒তঃ প্র॑থ॒ম-ঞ্জ॑জ্ঞে অ॒গ্নি-স্স্বাদ্যোনে॒রধি॑ জা॒তবে॑দাঃ । স গা॑যত্রি॒যা ত্রি॒ষ্টুভা॒ জগ॑ত্যা দে॒বেভ্যো॑ হ॒ব্যং-বঁ॑হতু প্রজা॒নন্নিতি॒ ছন্দো॑ভি-রে॒বৈন॒গ্গ্॒ স্বাদ্যোনেঃ॒ প্রজ॑নযত্যে॒ষ বা ব সো᳚-ঽগ্নিরিত্যা॑হু॒ র্জ্যোতি॒স্ত্বা অ॑স্য॒ পরা॑পতিত॒-মিতি॒ যদ॒গ্নযে॒ জ্যোতি॑ষ্মতে নি॒র্বপ॑তি॒ যদে॒বাস্য॒ জ্যোতিঃ॒ পরা॑পতিত॒-ন্তদে॒বাব॑ রুন্ধে ॥ 22 ॥
(ক॒রো॒ত্য॒ন্না॒দো - দ॑ধাতি॒ যদ॒গ্নযে॒ - শুচ॑যে॒ চক্ষু॑রে॒বাস্মি॒-ন্তেন॑ দধাতি -করোতি॒ - বাজং॒ -ঁযজ॑মান॒ - মু - দে॒বাস্য॒ - ষট্চ॑) (অ. 4)
বৈ॒শ্বা॒ন॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্বারু॒ণ-ঞ্চ॒রু-ন্দ॑ধি॒ক্রাব্ণ্ণে॑ চ॒রুম॑ভিশ॒স্যমা॑নো॒ য-দ্বৈ᳚শ্বান॒রো দ্বাদ॑শকপালো॒ ভব॑তি সংবঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নি র্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সং॑বঁথ্স॒রেণৈ॒বৈনগ্গ্॑ স্বদয॒ত্যপ॑ পা॒পং-বঁর্ণগ্ং॑ হতে বারু॒ণেনৈ॒বৈনং॑-বঁরুণপা॒শা-ন্মু॑ঞ্চতি দধি॒ক্রাব্ণ্ণা॑ পুনাতি॒ হির॑ণ্য॒-ন্দক্ষি॑ণা প॒বিত্রং॒-বৈঁ হির॑ণ্য-ম্পু॒নাত্যে॒বৈন॑-মা॒দ্য॑-ম॒স্যা-ঽন্ন॑-ম্ভবত্যে॒তামে॒ব নির্ব॑পে-ত্প্র॒জাকা॑ম-স্সংবঁথ্স॒রো [সংবঁথ্স॒রঃ, বা] 23
বা এ॒তস্যা-ঽশা᳚ন্তো॒ যোনি॑-ম্প্র॒জাযৈ॑ পশূ॒না-ন্নির্দ॑হতি॒ যো-ঽল॑-ম্প্র॒জাযৈ॒ স-ন্প্র॒জা-ন্ন বি॒ন্দতে॒ য-দ্বৈ᳚শ্বান॒রো দ্বাদ॑শকপালো॒ ভব॑তি সংবঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নি র্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সং॑বঁথ্স॒রমে॒ব ভা॑গ॒ধেযে॑ন শমযতি॒ সো᳚-ঽস্মৈ শা॒ন্ত-স্স্বাদ্যোনেঃ᳚ প্র॒জা-ম্প্রজ॑নযতি বারু॒ণেনৈ॒বৈনং॑-বঁরুণপা॒শা-ন্মু॑ঞ্চতি দধি॒ক্রাব্ণ্ণা॑ পুনাতি॒ হির॑ণ্য॒-ন্দক্ষি॑ণা প॒বিত্রং॒-বৈঁ হির॑ণ্য-ম্পু॒নাত্যে॒বৈনং॑- [পু॒নাত্যে॒বৈন᳚ম্, বি॒ন্দতে᳚] 24
-ঁবি॒ন্দতে᳚ প্র॒জাং-বৈঁ᳚শ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-ত্পু॒ত্রে জা॒তেযদ॒ষ্টাক॑পালো॒ ভব॑তি গাযত্রি॒যৈবৈন॑-ম্ব্রহ্মবর্চ॒সেন॑ পুনাতি॒ যন্নব॑কপাল-স্ত্রি॒বৃতৈ॒বাস্মি॒-ন্তেজো॑ দধাতি॒ য-দ্দশ॑কপালো বি॒রাজৈ॒বা-ঽস্মি॑-ন্ন॒ন্নাদ্য॑-ন্দধাতি॒ যদেকা॑দশকপাল- স্ত্রি॒ষ্টুভৈ॒বা-ঽস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধাতি॒ য-দ্দ্বাদ॑শকপালো॒ জগ॑ত্যৈ॒বা-ঽস্মি॑-ন্প॒শূ-ন্দ॑ধাতি॒ যস্মি॑ন্ জা॒ত এ॒তামিষ্টি॑-ন্নি॒র্বপ॑তি পূ॒ত [পূ॒তঃ, এ॒ব তে॑জ॒স্ব্য॑ন্না॒দ] 25
এ॒ব তে॑জ॒স্ব্য॑ন্না॒দ ই॑ন্দ্রিযা॒বী প॑শু॒মা-ন্ভ॑ব॒ত্যব॒ বা এ॒ষ সু॑ব॒র্গা-ল্লো॒কা-চ্ছি॑দ্যতে॒ যো দ॑র্শপূর্ণমাসযা॒জী সন্ন॑মাবা॒স্যাং᳚-বাঁ পৌর্ণমা॒সীং-বাঁ॑তিপা॒দয॑তি সুব॒র্গায॒ হি লো॒কায॑ দর্শপূর্ণমা॒সা বি॒জ্যেতে॑ বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দমাবা॒স্যাং᳚-বাঁ পৌর্ণমা॒সীং-বাঁ॑-ঽতি॒পাদ্য॑ সংবঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নি র্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সং॑বঁথ্স॒রমে॒ব প্রী॑ণা॒ত্যথো॑ সংবঁথ্স॒রমে॒বাস্মা॒ উপ॑ দধাতি সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্য॒ সম॑ষ্ট্যা॒ [সম॑ষ্ট্যৈ, অথো॑] 26
অথো॑ দে॒বতা॑ এ॒বান্বা॒রভ্য॑ সুব॒র্গং-লোঁ॒কমে॑তি বীর॒হা বা এ॒ষ দে॒বানাং॒-যোঁ᳚-ঽগ্নি-মু॑দ্বা॒সয॑তে॒ ন বা এ॒তস্য॑ ব্রাহ্ম॒ণা ঋ॑তা॒যবঃ॑ পু॒রা-ঽন্ন॑-মক্ষ-ন্নাগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল-ম॒গ্নিমু॑দ্বাসযি॒ষ্যন্. যদ॒ষ্টাক॑পালো॒ ভব॑ত্য॒ষ্টাক্ষ॑রা গায॒ত্রী-গা॑য॒ত্রো᳚ ঽগ্নি-র্যাবা॑-নে॒বা-ঽগ্নিস্তস্মা॑ আতি॒থ্য-ঙ্ক॑রো॒ত্যথো॒ যথা॒ জনং॑-যঁ॒তে॑-ঽব॒স-ঙ্ক॒রোতি॑ তা॒দৃ- [তা॒দৃক্, এ॒ব] 27
-গে॒ব ত-দ্দ্বাদ॑শকপালো বৈশ্বান॒রো ভ॑বতি॒ দ্বাদ॑শ॒ মাসা᳚-স্সংবঁথ্স॒র-স্সং॑বঁথ্স॒রঃ খলু॒ বা অ॒গ্নের্যোনি॒-স্স্বামে॒বৈনং॒-যোঁনি॑-ঙ্গময-ত্যা॒দ্য॑ম॒স্যান্ন॑-ম্ভবতি বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পেন্মারু॒তগ্ং স॒প্তক॑পাল॒-ঙ্গ্রাম॑কাম আহব॒নীযে॑ বৈশ্বান॒রমধি॑ শ্রযতি॒ গার্হ॑পত্যে মারু॒ত-ম্পা॑পবস্য॒সস্য॒ বিধৃ॑ত্যৈ॒ দ্বাদ॑শকপালো বৈশ্বান॒রো ভ॑বতি॒ দ্বাদ॑শ॒ মাসা᳚-স্সংবঁথ্স॒র-স্সং॑বঁথ্স॒রেণৈ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তাগ্শ্চ্যা॑বযতি মারু॒তো ভ॑বতি [ ] 28
ম॒রুতো॒ বৈ দে॒বানাং॒-বিঁশো॑ দেববি॒শেনৈ॒বা-ঽস্মৈ॑ মনুষ্য বি॒শমব॑ রুন্ধে স॒প্তক॑পালো ভবতি স॒প্ত গ॑ণা॒ বৈ ম॒রুতো॑ গণ॒শ এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তানব॑ রুন্ধে ঽনূ॒চ্যমা॑ন॒ আ সা॑দযতি॒ বিশ॑মে॒বাস্মা॒ অনু॑বর্ত্মান-ঙ্করোতি ॥ 29 ॥
(প্র॒জাকা॑ম-স্সংবঁথ্স॒রঃ - পু॒নাত্যে॒বৈনং॑ - পূ॒তঃ - সম॑ষ্ট্যৈ -তা॒দৃং - মা॑রু॒তো ভ॑ব॒ - ত্যেকা॒ন্ন ত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑ ) (অ. 5)
আ॒দি॒ত্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-থ্সঙ্গ্রা॒ম-মু॑পপ্রযা॒স্য-ন্নি॒যং-বাঁ অদি॑তি-র॒স্যামে॒ব পূর্বে॒ প্রতি॑তিষ্ঠন্তি বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দা॒যত॑ন-ঙ্গ॒ত্বা-সং॑বঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নি র্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সং॑বঁথ্স॒রঃ খলু॒ বৈ দে॒বানা॑-মা॒যত॑ন-মে॒তস্মা॒দ্বা আ॒যত॑না-দ্দে॒বা অসু॑রা-নজয॒ন্॒. য-দ্বৈ᳚শ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল-ন্নি॒র্বপ॑তি দে॒বানা॑-মে॒বা-ঽঽযত॑নে যততে॒ জয॑তি॒ তগ্ং স॑গ্রা॒ম্ম-মে॒তস্মি॒ন্ বা এ॒তৌ মৃ॑জাতে॒ [এ॒তৌ মৃ॑জাতে, যো বি॑দ্বিষা॒ণযো॒-রন্ন॒-মত্তি॑] ॥ 30 ॥
যো বি॑দ্বিষা॒ণযো॒-রন্ন॒-মত্তি॑ বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্বিদ্বিষা॒ণযো॒রন্ন॑-ঞ্জ॒গ্ধ্বা সং॑বঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নি-র্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সং॑বঁথ্স॒র স্ব॑দিত-মে॒বা-ঽত্তি॒ নাস্মি॑-ন্মৃজাতে সংবঁথ্স॒রায॒ বা এ॒তৌ সম॑মাতে॒ যৌ স॑ম॒মাতে॒ তযো॒র্যঃ পূর্বো॑-ঽভি॒দ্রুহ্য॑তি॒ তং-বঁরু॑ণো গৃহ্ণাতি বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-থ্সমমা॒নযোঃ॒ পূর্বো॑-ঽভি॒দ্রুহ্য॑ সংবঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নি-র্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সং॑বঁথ্স॒র-মে॒বা-ঽঽপ্ত্বা নি॑র্বরু॒ণং- [নি॑র্বরু॒ণম্, প॒রস্তা॑-দ॒ভি] ॥ 31 ॥
-প॒রস্তা॑-দ॒ভি দ্রু॑হ্যতি॒ নৈনং॒-বঁরু॑ণো গৃহ্ণাত্যা॒ব্যং॑-বাঁ এ॒ষ প্রতি॑ গৃহ্ণাতি॒ যো-ঽবি॑-ম্প্রতিগৃ॒হ্ণাতি॑ বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দবি॑-ম্প্রতি॒গৃহ্য॑ সংবঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নি-র্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সং॑বঁথ্স॒র-স্ব॑দিতামে॒ব প্রতি॑গৃহ্ণাতি॒ না-ঽঽব্য॑-ম্প্রতি॑গৃহ্ণাত্যা॒ত্মনো॒ বা এ॒ষ মাত্রা॑মাপ্নোতি॒ য উ॑ভ॒যাদ॑-ত্প্রতিগৃ॒হ্ণাত্যশ্বং॑-বাঁ॒ পুরু॑ষং-বাঁ বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দুভ॒যাদ॑- [নির্ব॑পে-দুভ॒যাদ॑ত্, প্র॒তি॒গৃহ্য॑] ॥ 32 ॥
-ত্প্রতি॒গৃহ্য॑ সংবঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নির্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সং॑বঁথ্স॒র-স্ব॑দিতমে॒ব প্রতি॑ গৃহ্ণাতি॒ নাত্মনো॒ মাত্রা॑মাপ্নোতি বৈশ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-থ্স॒নি-মে॒ষ্যন্-থ্সং॑বঁথ্স॒রো বা অ॒গ্নি-র্বৈ᳚শ্বান॒রো য॒দা খলু॒ বৈ সং॑বঁথ্স॒র-ঞ্জ॒নতা॑যা॒-ঞ্চর॒ত্যথ॒ স ধ॑না॒র্ঘো ভ॑বতি॒য-দ্বৈ᳚শ্বান॒র-ন্দ্বাদ॑শকপাল-ন্নি॒র্বপ॑তি সংবঁথ্স॒র-সা॑তামে॒ব স॒নিম॒ভি প্রচ্য॑বতে॒ দান॑কামা অস্মৈ প্র॒জা ভ॑বন্তি॒ যো বৈ সং॑বঁথ্স॒রং- [বৈ সং॑বঁথ্স॒রম্, প্র॒যুজ্য॒ ন] ॥ 33 ॥
-প্র॒যুজ্য॒ ন বি॑মু॒ঞ্চত্য॑প্রতিষ্ঠা॒নো বৈ স ভ॑বত্যে॒ত-মে॒ব বৈ᳚শ্বান॒র-ম্পুন॑রা॒গত্য॒ নির্ব॑পে॒দ্য-মে॒ব প্র॑যু॒ঙ্ক্তে ত-ম্ভা॑গ॒ধেযে॑ন॒ বি মু॑ঞ্চতি॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ॒ যযা॒ রজ্বো᳚ত্ত॒মা-ঙ্গামা॒জে-ত্তা-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যায॒ প্র হি॑ণুযা॒-ন্নির্-ঋ॑তি-মে॒বাস্মৈ॒ প্র হি॑ণোতি ॥ 34 ॥
(মৃ॒জা॒তে॒ - নি॒র্ব॒রু॒ণং - ঁব॑পেদুভ॒যাদ॒--দ্যো বৈ সং॑বঁথ্স॒রগ্ং - ষট্ত্রিগ্ং॑শচ্চ) (অ. 6)
ঐ॒ন্দ্র-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-ত্প॒শুকা॑ম ঐ॒ন্দ্রা বৈ প॒শব॒ ইন্দ্র॑মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মৈ॑ প॒শূ-ন্প্রয॑চ্ছতি পশু॒মা-নে॒ব ভ॑বতি চ॒রুর্ভ॑বতি॒ স্বাদে॒বাস্মৈ॒ যোনেঃ᳚ প॒শূ-ন্প্রজ॑নয॒তীন্দ্রা॑যেন্দ্রি॒যাব॑তে পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-ত্প॒শুকা॑ম ইন্দ্রি॒যং-বৈঁ প॒শব॒ ইন্দ্র॑-মে॒বেন্দ্রি॒যাব॑ন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন ॑ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স [ধাবতি॒ সঃ, এ॒বা-ঽস্মা॑] ॥ 35 ॥
এ॒বা-ঽস্মা॑ ইন্দ্রি॒য-ম্প॒শূ-ন্প্রয॑চ্ছতি পশু॒মানে॒ব ভ॑ব॒তীন্দ্রা॑য-ঘ॒র্মব॑তে পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্ব্রহ্মবর্চ॒সকা॑মো ব্রহ্মবর্চ॒সং-বৈঁ ঘ॒র্ম ইন্দ্র॑মে॒ব ঘ॒র্মব॑ন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মি॑-ন্ব্রহ্মবর্চ॒স-ন্দ॑ধাতি ব্রহ্মবর্চ॒স্যে॑ব ভ॑ব॒তীন্দ্রা॑যা॒-ঽর্কব॑তে পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দন্ন॑কামো॒-ঽর্কো বৈ দে॒বানা॒-মন্ন॒-মিন্দ্র॑-মে॒বা-ঽর্কব॑ন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নো- [স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॑ন, উপ॑ ধাবতি॒ স] ॥ 36॥
-প॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মা॒ অন্ন॒-ম্প্রয॑চ্ছত্যন্না॒দ এ॒ব ভ॑ব॒তীন্দ্রা॑য ঘ॒র্মব॑তে পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দিন্দ্রা॑যে-ন্দ্রি॒যাব॑ত॒ ইন্দ্রা॑যা॒-ঽর্কব॑তে॒ ভূতি॑কামো॒ যদিন্দ্রা॑য ঘ॒র্মব॑তে নি॒র্বপ॑তি॒ শির॑ এ॒বাস্য॒ তেন॑ করোতি॒ যদিন্দ্রা॑যেন্দ্রি॒যাব॑ত আ॒ত্মান॑-মে॒বাস্য॒ তেন॑ করোতি॒-য-দিন্দ্রা॑যা॒-ঽর্কব॑তে ভূ॒ত এ॒বান্নাদ্যে॒ প্রতি॑-তিষ্ঠতি॒ ভব॑ত্যে॒বেন্দ্রা॑যা- [ভব॑ত্যে॒বেন্দ্রা॑যা, অ॒গ্ং॒ হো॒মুচে॑] ॥ 37 ॥
-ঽগ্ং হো॒মুচে॑ পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ পা॒প্মনা॑ গৃহী॒ত-স্স্যা-ত্পা॒প্মা বা অগ্ংহ॒ ইন্দ্র॑মে॒বা-ঽগ্ং হো॒মুচ॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॑-ম্পা॒প্মনো-ঽগ্ংহ॑সো মুঞ্চ॒তীন্দ্রা॑য বৈমৃ॒ধায॑ পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্য-ম্মৃধো॒-ঽভি প্র॒বেপে॑রন্-রা॒ষ্ট্রাণি॑ বা॒-ঽভি স॑মি॒যু-রিন্দ্র॑-মে॒ব বৈ॑মৃ॒ধগ্গ্ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বা-ঽস্মা॒ন্মৃধো- [এ॒বা-ঽস্মা॒ন্মৃধঃ॑, অপ॑ হ॒ন্তীন্দ্রা॑য] ॥ 38 ॥
-ঽপ॑ হ॒ন্তীন্দ্রা॑য ত্রা॒ত্রে পু॑রো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্ব॒দ্ধো বা॒ পরি॑যত্তো॒ বেন্দ্র॑মে॒ব ত্রা॒তার॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॑-ন্ত্রাযত॒ ইন্দ্রা॑যা-ঽর্কাশ্বমে॒ধব॑তে পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্য-ম্ম॑হায॒জ্ঞো নোপ॒নমে॑দে॒তে বৈ ম॑হায॒জ্ঞস্যা-ঽন্ত্যে॑ ত॒নূ য-দ॑র্কাশ্বমে॒ধা-বিন্দ্র॑-মে॒বা-ঽর্কা᳚শ্বমে॒ধ- ব॑ন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মা॑ অন্ত॒তো ম॑হায॒জ্ঞ-ঞ্চ্যা॑বয॒ত্যুপৈ॑ন-ম্মহায॒জ্ঞো ন॑মতি ॥ 39 ॥
(ই॒ন্দ্রি॒যাব॑ন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ সো᳚ - ঽর্কব॑ন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒ - বেন্দ্রা॑যা - স্মা॒-ন্মৃধো᳚ - ঽস্মৈ - স॒প্ত চ॑ ) (অ. 7)
ইন্দ্রা॒যা-ঽন্বৃ॑জবে পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্গ্রাম॑কাম॒ ইন্দ্র॑-মে॒বা-ঽন্বৃ॑জু॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তা-ননু॑কান্ করোতি গ্রা॒ম্যে॑ব ভ॑বতীন্দ্রা॒ণ্যৈ চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒দ্যস্য॒ সেনা-ঽসগ্ং॑শিতেব॒ স্যা-দি॑ন্দ্রা॒ণী বৈ সেনা॑যৈ দে॒বতে᳚ন্দ্রা॒ণী-মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ সৈবাস্য॒ সেনা॒গ্ং॒ সগ্গ্ শ্য॑তি॒ বল্ব॑জা॒নপী॒- [বল্ব॑জা॒নপি॑, ই॒দ্ধ্মে স-ন্ন॑হ্যে॒দ্গৌ-] ॥ 40 ॥
-দ্ধ্মে স-ন্ন॑হ্যে॒দ্গৌ-র্যত্রা-ঽধি॑ষ্কন্না॒-ন্যমে॑হ॒-ত্ততো॒ বল্ব॑জা॒ উদ॑তিষ্ঠ॒-ন্গবা॑-মে॒বৈন॑-ন্ন্যা॒য-ম॑পি॒নীয॒ গা বে॑দয॒তীন্দ্রা॑য মন্যু॒মতে॒ মন॑স্বতে পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-থ্সঙ্গ্রা॒মে সংযঁ॑ত্ত ইন্দ্রি॒যেণ॒ বৈ ম॒ন্যুনা॒ মন॑সা সঙ্গ্রা॒ম-ঞ্জ॑য॒তীন্দ্র॑-মে॒ব ম॑ন্যু॒মন্ত॒-ম্মন॑স্বন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মি॑ন্নিন্দ্রি॒য-ম্ম॒ন্যু-ম্মনো॑ দধাতি॒ জয॑তি॒ তগ্ং [জয॑তি॒ তম্, স॒গ্রা॒ম-মে॒তা-মে॒ব] ॥ 41 ॥
স॑গ্রা॒ম-মে॒তা-মে॒ব নির্ব॑পে॒দ্যো হ॒তম॑না-স্স্ব॒য-ম্পা॑প ইব॒ স্যাদে॒তানি॒ হি বা এ॒তস্মা॒ দপ॑ক্রান্তা॒ন্যথৈ॒ষ হ॒তম॑না-স্স্ব॒য-ম্পা॑প॒ ইন্দ্র॑মে॒ব ম॑ন্যু॒মন্ত॒-ম্মন॑স্বন্ত॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒য-ম্ম॒ন্যু-ম্মনো॑ দধাতি॒ ন হ॒তম॑না-স্স্ব॒য-ম্পা॑পো ভব॒তীন্দ্রা॑য দা॒ত্রে পু॑রো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত॒ দান॑কামা মে প্র॒জা-স্স্যু॒- [দান॑কামা মে প্র॒জা-স্স্যুঃ॑, ইতীন্দ্র॑-মে॒ব] ॥ 42 ॥
-রিতীন্দ্র॑-মে॒ব দা॒তার॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মৈ॒ দান॑কামাঃ প্র॒জাঃ ক॑রোতি॒ দান॑কামা অস্মৈ প্র॒জা ভ॑ব॒ন্তীন্দ্রা॑য প্রদা॒ত্রে পু॑রো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্যস্মৈ॒ প্রত্ত॑মিব॒ সন্ন প্র॑দী॒যেতেন্দ্র॑-মে॒ব প্র॑দা॒তার॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑-ধাবতি॒ স এ॒বাস্মৈ॒ প্র-দা॑পয॒তীন্দ্রা॑য সু॒ত্রাম্ণে॑ পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দপ॑রুদ্ধো বা- [-দপ॑রুদ্ধো বা, অ॒প॒রু॒দ্ধযমা॑নো॒] ॥ 43 ॥
-ঽপরু॒দ্ধযমা॑নো॒ বেন্দ্র॑মে॒ব সু॒ত্রামা॑ণ॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॑-ন্ত্রাযতে ঽনপরু॒দ্ধ্যো ভ॑ব॒তীন্দ্রো॒ বৈ স॒দৃ-ন্দে॒বতা॑ভিরাসী॒-থ্স ন ব্যা॒বৃত॑মগচ্ছ॒-থ্স প্র॒জাপ॑তি॒-মুপা॑ধাব॒-ত্তস্মা॑ এ॒ত-মৈ॒ন্দ্র-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির॑বপ॒-ত্তেনৈ॒-বা-ঽস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒য-ম॑দধা॒-চ্ছক্ব॑রী যাজ্যানুবা॒ক্যে॑ অকরো॒-দ্বজ্রো॒ বৈ শক্ব॑রী॒ স এ॑নং॒-বঁজ্রো॒ ভূত্যা॑ ঐন্ধ॒- [ভূত্যা॑ ঐন্ধ, সো॑-ঽভব॒-থ্সো॑-ঽবিভে-] ॥ 44 ॥
-সো॑-ঽভব॒থ্সো॑-ঽবিভে-দ্ভূ॒তঃ প্র মা॑ ধক্ষ্য॒তীতি॒ স প্র॒জাপ॑তি॒-ম্পুন॒রুপা॑-ঽধাব॒-থ্স প্র॒জাপ॑তি॒-শ্শক্ব॑র্যা॒ অধি॑ রে॒বতী॒-ন্নির॑মিমীত॒ শান্ত্যা॒ অপ্র॑দাহায॒ যো-ঽলগ্গ্॑ শ্রি॒যৈ সন্-থ্স॒দৃঙ্খ্স॑মা॒নৈ-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒ত-মৈ॒ন্দ্র-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দিন্দ্র॑মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বা-ঽস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধাতি রে॒বতী॑ পুরোনুবা॒ক্যা॑ ভবতি॒ শান্ত্যা॒ অপ্র॑দাহায॒ শক্ব॑রী যা॒জ্যা॑ বজ্রো॒ বৈ শক্ব॑রী॒স এ॑নং॒-বঁজ্রো॒ ভূত্যা॑ ইন্ধে॒ ভব॑ত্যে॒ব ॥ 45 ॥
(অপি॒ - তগ্গ্ - স্যু॑ - র্বৈ - ন্ধ - ভবতি॒ - চতু॑র্দশ চ ) (অ. 8)
আ॒গ্না॒-বৈ॒ষ্ণ॒ব-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দভি॒চর॒ন্-থ্সর॑স্ব॒ত্যাজ্য॑ ভাগা॒ স্যা-দ্বা॑র্হস্প॒ত্ যশ্চ॒রুর্যদা᳚গ্না-বৈষ্ণ॒ব একা॑দশকপালো॒ ভব॑ত্য॒গ্নি-স্সর্বা॑ দে॒বতা॒ বিষ্ণু॑র্য॒জ্ঞো দে॒বতা॑ভি-শ্চৈ॒বৈনং॑-যঁ॒জ্ঞেন॑ চা॒ভি চ॑রতি॒-সর॑স্ব॒ত্যাজ্য॑ভাগা ভবতি॒ বাগ্বৈ সর॑স্বতী বা॒চৈবৈন॑-ম॒ভি চ॑রতি বার্হস্প॒ত্য-শ্চ॒রু র্ভ॑বতি॒ ব্রহ্ম॒ বৈ দে॒বানা॒-ম্বৃহ॒স্পতি॒ র্ব্রহ্ম॑ণৈ॒বৈন॑-ম॒ভি চ॑রতি॒ [-ম॒ভি চ॑রতি, প্রতি॒ বৈ] ॥ 46 ॥
প্রতি॒ বৈ প॒রস্তা॑-দভি॒চর॑ন্ত-ম॒ভি চ॑রন্তি॒ দ্বেদ্বে॑ পুরো-ঽনুবা॒ক্যে॑ কুর্যা॒দতি॒ প্রযু॑ক্ত্যা এ॒তযৈ॒ব য॑জেতাভি চ॒র্যমা॑ণো দে॒বতা॑ভি-রে॒ব দে॒বতাঃ᳚ প্রতি॒চর॑তি য॒জ্ঞেন॑ য॒জ্ঞং-বাঁ॒চা বাচ॒-ম্ব্রহ্ম॑ণা॒ ব্রহ্ম॒ স দে॒বতা᳚শ্চৈ॒ব য॒জ্ঞ-ঞ্চ॑ মদ্ধ্য॒তো ব্যব॑সর্পতি॒ তস্য॒ ন কুত॑-শ্চ॒নোপা᳚ব্যা॒ধো ভ॑বতি॒ নৈন॑-মভি॒চরন্᳚-থ্স্তৃণুত আগ্নাবৈষ্ণ॒ব-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্যং-যঁ॒জ্ঞো নো- [-য॒জ্ঞো ন, উ॒প॒নমে॑দ॒গ্নি-স্সর্বা॑] ॥ 47 ॥
-প॒নমে॑দ॒গ্নি-স্সর্বা॑ দে॒বতা॒ বিষ্ণু॑-র্য॒জ্ঞো᳚-ঽগ্নি-ঞ্চৈ॒ব বিষ্ণু॑-ঞ্চ॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মৈ॑ য॒জ্ঞ-ম্প্রয॑চ্ছত॒ উপৈ॑নং-যঁ॒জ্ঞো ন॑মত্যাগ্না- বৈষ্ণ॒ব-ঙ্ঘৃ॒তে চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒চ্চক্ষু॑ষ্কামো॒-ঽগ্নের্বৈ চক্ষু॑ষা মনু॒ষ্যা॑ বি প॑শ্যন্তি য॒জ্ঞস্য॑ দে॒বা অ॒গ্নি-ঞ্চৈ॒ব বিষ্ণু॑-ঞ্চ॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বা- [তাবে॒ব, অ॒স্মি॒ন্ চক্ষু॑র্ধত্ত॒-] ॥ 48 ॥
-ঽস্মি॒ন্ চক্ষু॑-র্ধত্ত॒-শ্চক্ষু॑ষ্মা-নে॒ব ভ॑বতি ধে॒ন্বৈ বা এ॒ত-দ্রেতো॒ যদাজ্য॑-মন॒ডুহ॑-স্তণ্ডু॒লা মি॑থু॒না-দে॒বাস্মৈ॒ চক্ষুঃ॒ প্রজ॑নযতি ঘৃ॒তে ভ॑বতি॒ তেজো॒ বৈ ঘৃ॒ত-ন্তেজ॒শ্চক্ষু॒-স্তেজ॑সৈ॒বাস্মৈ॒ তেজ॒-শ্চক্ষু॒রব॑ রুন্ধ ইন্দ্রি॒যং-বৈঁ বী॒র্যং॑-বৃঁঙ্ক্তে॒ ভ্রাতৃ॑ব্যো॒ যজ॑মা॒নো-ঽয॑জমানস্যা-ধ্ব॒রক॑ল্পা॒-ম্প্রতি॒ নির্ব॑পে॒-দ্ভ্রাতৃ॑ব্যে॒ যজ॑মানে॒ না-ঽস্যে᳚ন্দ্রি॒যং- [না-ঽস্যে᳚ন্দ্রি॒যম্, বী॒র্যং॑ ঁবৃঙ্ক্তে] ॥ 49 ॥
-ঁবী॒র্যং॑ ঁবৃঙ্ক্তে পু॒রাবা॒চঃ প্রব॑দিতো॒-র্নির্ব॑পে॒-দ্যাব॑ত্যে॒ব বা-ক্তামপ্রো॑দিতা॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যস্য বৃঙ্ক্তে॒ তাম॑স্য॒ বাচ॑-ম্প্র॒বদ॑ন্তী-ম॒ন্যা বাচো-ঽনু॒ প্রব॑দন্তি॒ তা ই॑ন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্যং॑-যঁজ॑মানে দধত্যাগ্না বৈষ্ণ॒ব-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-ত্প্রাত-স্সবন॒স্যা॑-ঽঽ কা॒লে সর॑স্ব॒ত্যাজ্য॑ভাগা॒ স্যা-দ্বা॑র্হস্প॒ত্যশ্চ॒রু- র্যদ॒ষ্টাক॑পালো॒ ভব॑ত্য॒ষ্টাক্ষ॑রা গায॒ত্রী গা॑য॒ত্র-ম্প্রা॑ত-স্সব॒ন-ম্প্রা॑ত-স্সব॒নমে॒ব তেনা᳚-ঽঽপ্নো- [তেনা᳚-ঽঽপ্নোতি, আ॒গ্না॒বৈ॒ষ্ণ॒ব-] ॥ 50 ॥
-ত্যাগ্নাবৈষ্ণ॒ব-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-ন্মাদ্ধ্য॑ন্দিনস্য॒ সব॑নস্যা-ঽঽ কা॒লে সর॑স্ব॒ত্যাজ্য॑ভাগা॒ স্যা-দ্বা॑র্হস্প॒ত্য-শ্চ॒রু র্যদেকা॑দশকপালো॒ ভব॒ত্যেকা॑দশাক্ষরা ত্রি॒ষ্টু-প্ত্রৈষ্টু॑ভ॒-ম্মাদ্ধ্য॑ন্দিন॒গ্ং॒ সব॑ন॒-ম্মাদ্ধ্য॑দিন্নমে॒ব সব॑ন॒-ন্তেনা᳚-ঽঽপ্নোত্যাগ্নাবৈষ্ণ॒ব-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-ত্তৃতীযসব॒নস্যা॑-ঽঽকা॒লে সর॑স্ব॒ত্যাজ্য॑ভাগা॒ স্যা-দ্বা॑র্হস্প॒ত্য-শ্চ॒রুর্য-দ্দ্বাদ॑শকপালো॒ ভব॑তি॒ দ্বাদ॑শাক্ষরা॒ জগ॑তী॒ জাগ॑ত-ন্তৃতীযসব॒ন-ন্তৃ॑তীয সব॒নমে॒ব তেনা᳚-ঽঽপ্নোতি দে॒বতা॑ভিরে॒ব দে॒বতাঃ᳚ [দে॒বতাঃ᳚, প্র॒তি॒চর॑তি] ॥ 51 ॥
প্রতি॒চর॑তি য॒জ্ঞেন॑ য॒জ্ঞং-বাঁ॒চা বাচ॒-ম্ব্রহ্ম॑ণা॒ ব্রহ্ম॑ ক॒পালৈ॑রে॒ব ছন্দাগ্॑স্যা॒প্নোতি॑ পুরো॒ডাশৈ॒-স্সব॑নানি মৈত্রাবরু॒ণ-মেক॑কপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্ব॒শাযৈ॑ কা॒লে যৈবাসৌ ভ্রাতৃ॑ব্যস্য ব॒শা-ঽনূ॑ব॒ন্ধ্যা॑ সো এ॒বৈষৈতস্যৈক॑কপালো ভবতি॒ ন হি ক॒পালৈঃ᳚ প॒শু-মর্হ॒ত্যাপ্তু᳚ম্ ॥ 52 ॥
(ব্রহ্ম॑ণৈ॒বৈন॑ম॒ভি চ॑রতি - য॒জ্ঞো ন - তাবে॒বা - ঽস্যে᳚ন্দ্রি॒য - মা᳚প্নোতি -দে॒বতাঃ᳚ - স॒প্তত্রিগ্ং॑শচ্চ ) (অ. 9)
অ॒সাবা॑দি॒ত্যো ন ব্য॑রোচত॒ তস্মৈ॑ দে॒বাঃ প্রায॑শ্চিত্তি-মৈচ্ছ॒-ন্তস্মা॑ এ॒তগ্ং সো॑মারৌ॒দ্র-ঞ্চ॒রু-ন্নির॑বপ॒-ন্তেনৈ॒বাস্মি॒-ন্রুচ॑মদধু॒র্যো ব্র॑হ্মবর্চ॒সকা॑ম॒-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒তগ্ং সো॑মারৌ॒দ্র-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒-থ্সোম॑-ঞ্চৈ॒ব রু॒দ্র-ঞ্চ॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মি॑-ন্ব্রহ্মবর্চ॒স-ন্ধ॑ত্তো ব্রহ্মবর্চ॒স্যে॑ব ভ॑বতি তিষ্যাপূর্ণমা॒সে নির্ব॑পেদ্রু॒দ্রো [নির্ব॑পেদ্রু॒দ্রঃ, বৈ তি॒ষ্যঃ॑ সোমঃ॑] ॥ 53 ॥
বৈ তি॒ষ্যঃ॑ সোমঃ॑ পূ॒র্ণমা॑স-স্সা॒ক্ষাদে॒ব ব্র॑হ্মবর্চ॒সমব॑ রুন্ধে॒ পরি॑শ্রিতে যাজযতি ব্রহ্মবর্চ॒সস্য॒ পরি॑গৃহীত্যৈ শ্বে॒তাযৈ᳚ শ্বে॒তব॑থ্সাযৈ দু॒গ্ধ-ম্ম॑থি॒তমাজ্য॑-ম্ভব॒ত্যাজ্য॒-ম্প্রোক্ষ॑ণ॒মাজ্যে॑ন মার্জযন্তে॒ যাব॑দে॒ব ব্র॑হ্মবর্চ॒স-ন্ত-থ্সর্ব॑-ঙ্করো॒ত্যতি॑ ব্রহ্মবর্চ॒স-ঙ্ক্রি॑যত॒ ইত্যা॑হুরীশ্ব॒রো দু॒শ্চর্মা॒ ভবি॑তো॒রিতি॑ মান॒বী ঋচৌ॑ ধা॒য্যে॑ কুর্যা॒-দ্যদ্বৈ কিঞ্চ॒ মনু॒-রব॑দ॒ত্ত-দ্ভে॑ষ॒জং- [-দ্ভে॑ষ॒জম্, ভে॒ষ॒জ-মে॒বা-ঽস্মৈ॑] ॥ 54 ॥
-ভে॑ষ॒জ-মে॒বা-ঽস্মৈ॑ করোতি॒ যদি॑ বিভী॒যা-দ্দু॒শ্চর্মা॑ ভবিষ্যা॒মীতি॑ সোমাপৌ॒ষ্ণ-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-থ্সৌ॒ম্যো বৈ দে॒বত॑যা॒ পুরু॑ষঃ পৌ॒ষ্ণাঃ প॒শব॒-স্স্বযৈ॒ বাস্মৈ॑ দে॒বত॑যা প॒শুভি॒-স্ত্বচ॑-ঙ্করোতি॒ ন দু॒শ্চর্মা॑ ভবতি সোমারৌ॒দ্র-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-ত্প্র॒জাকা॑ম॒-স্সোমো॒ বৈ রে॑তো॒ধা অ॒গ্নিঃ প্র॒জানা᳚-ম্প্রজনযি॒তা সোম॑ এ॒বাস্মৈ॒ রেতো॒ দধা᳚ত্য॒গ্নিঃ প্র॒জা-ম্প্রজ॑নযতি বি॒ন্দতে᳚ - [ ] ॥ 55 ॥
প্র॒জাগ্ং সো॑মারৌ॒দ্র-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-দভি॒চরন্᳚-থ্সৌ॒ম্যো বৈ দে॒বত॑যা॒ পুরু॑ষ এ॒ষ রু॒দ্রো যদ॒গ্নি-স্স্বাযা॑ এ॒বৈন॑-ন্দে॒বতা॑যৈ নি॒ষ্ক্রীয॑ রু॒দ্রাযাপি॑ দধাতি তা॒জগার্তি॒-মার্চ্ছ॑তি সোমারৌ॒দ্র-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒-জ্জ্যোগা॑মযাবী॒ সোমং॒-বাঁ এ॒তস্য॒ রসো॑ গচ্ছত্য॒গ্নিগ্ং শরী॑রং॒-যঁস্য॒ জ্যোগা॒ময॑তি॒ সোমা॑দে॒বাস্য॒ রস॑-ন্নিষ্ক্রী॒ণাত্য॒গ্নে-শ্শরী॑রমু॒ত যদী॒- [যদি॑, ই॒তাসু॒ র্ভব॑তি॒] ॥ 56 ॥
-তাসু॒ র্ভব॑তি॒ জীব॑ত্যে॒ব সো॑মারু॒দ্রযো॒র্বা এ॒ত-ঙ্গ্র॑সি॒তগ্ং হোতা॒ নিষ্খি॑দতি॒ স ঈ᳚শ্ব॒র আর্তি॒মার্তো॑-রন॒ড্বান্. হোত্রা॒ দেযো॒ বহ্নি॒র্বা অ॑ন॒ড্বান্. বহ্নি॒র্॒হোতা॒ বহ্নি॑নৈ॒ব বহ্নি॑-মা॒ত্মানগ্গ্॑ স্পৃণোতি সোমারৌ॒দ্র-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত॒ স্বে᳚-ঽস্মা আ॒যত॑নে॒ ভ্রাতৃ॑ব্য-ঞ্জনযেয॒মিতি॒ বেদি॑-ম্পরি॒গৃহ্যা॒-ঽর্ধ-মু॑দ্ধ॒ন্যা-দ॒র্ধ-ন্নার্ধ-ম্ব॒র্॒হিষঃ॑ স্তৃণী॒যা-দ॒র্ধ-ন্নার্ধ-মি॒দ্ধ্মস্যা᳚-ঽভ্যা-দ॒দ্ধ্যা-দদ্॒র্ধ-ন্ন স্ব এ॒বাস্মা॑ আ॒যত॑নে॒ ভ্রাতৃ॑ব্য-ঞ্জনযতি ॥ 57 ॥
(রু॒দ্রো - ভে॑ষ॒জং - বি॒ন্দতে॒- যদি॑ - স্তৃণী॒যাদ॒র্ধং - দ্বাদ॑শ চ) (অ. 10)
ঐ॒ন্দ্র-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পেন্মারু॒তগ্ং স॒প্তক॑পাল॒-ঙ্গ্রাম॑কাম॒ ইন্দ্র॑-ঞ্চৈ॒ব ম॒রুত॑শ্চ॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ত এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তা-ন্প্রয॑চ্ছন্তি গ্রা॒ম্যে॑ব ভ॑বত্যাহব॒নীয॑ ঐ॒ন্দ্রমধি॑ শ্রযতি॒ গার্হ॑পত্যে মারু॒ত-ম্পা॑পবস্য॒সস্য॒ বিধৃ॑ত্যৈ স॒প্তক॑পালো মারু॒তো ভ॑বতি স॒প্তগ॑ণা॒ বৈ ম॒রুতো॑গণ॒শ এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তানব॑ রুন্ধে-ঽনূ॒চ্যমা॑ন॒ আ সা॑দযতি॒ বিশ॑মে॒বা- [বিশ॑মে॒ব, অ॒স্মা॒ অনু॑বর্ত্মানং-] ॥ 58 ॥
-ঽস্মা॒ অনু॑বর্ত্মান-ঙ্করোত্যে॒তামে॒ব নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত ক্ষ॒ত্রায॑ চ বি॒শে চ॑ স॒মদ॑-ন্দদ্ধ্যা॒-মিত্যৈ॒ন্দ্রস্যা॑-ঽব॒দ্য-ন্ব্রূ॑যা॒-দিন্দ্রা॒যা-ঽনু॑ ব্রূ॒হীত্যা॒শ্রাব্য॑ ব্রূযা-ন্ম॒রুতো॑ য॒জেতি॑ মারু॒তস্যা॑-ঽব॒দ্য-ন্ব্রূ॑যা-ন্ম॒রুদ্ভ্যো-ঽনু॑ ব্রূ॒হীত্যা॒শ্রাব্য॑ ব্রূযা॒দিন্দ্রং॑-যঁ॒জেতি॒ স্ব এ॒বৈভ্যো॑ ভাগ॒ধেযে॑ স॒মদ॑-ন্দধাতি বিতৃগ্ংহা॒ণা-স্তি॑ষ্ঠন্ত্যে॒ তামে॒ব [ ] ॥ 59 ॥
নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত॒ কল্পে॑র॒ন্নিতি॑ যথাদেব॒ত-ম॑ব॒দায॑ যথা দেব॒তং-যঁ॑জে-দ্ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনান্॑ যথায॒থ-ঙ্ক॑ল্পযতি॒ কল্প॑ন্ত এ॒বৈন্দ্র-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্বৈশ্বদে॒ব-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ঙ্গ্রাম॑কাম॒ ইন্দ্র॑-ঞ্চৈ॒ব বিশ্বাগ্॑শ্চ দে॒বান্-থ্স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ত এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তা-ন্প্রয॑চ্ছন্তি গ্রা॒ম্যে॑ব ভ॑বত্যৈ॒ন্দ্রস্যা॑-ঽব॒দায॑ বৈশ্বদে॒বস্যাব॑ দ্যে॒-দথৈ॒ন্দ্রস্যো॒- [-দথৈ॒ন্দ্রস্য॑, উ॒পরি॑ষ্টা-] ॥ 60 ॥
-পরি॑ষ্টা-দিন্দ্রি॒যেণৈ॒বাস্মা॑ উভ॒যতঃ॑ সজা॒তা-ন্পরি॑ গৃহ্ণাত্যুপাধা॒য্য॑ পূর্বযং॒-বাঁসো॒ দক্ষি॑ণা সজা॒তানা॒মুপ॑হিত্যৈ॒ পৃশ্ঞি॑যৈ দু॒গ্ধে প্রৈয॑ঙ্গব-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পেন্ম॒রুদ্ভ্যো॒ গ্রাম॑কামঃ॒ পৃশ্ঞি॑যৈ॒ বৈ পয॑সো ম॒রুতো॑ জা॒তাঃ পৃশ্ঞি॑যৈ প্রি॒যঙ্গ॑বো মারু॒তাঃ খলু॒ বৈ দে॒বত॑যা সজা॒তা ম॒রুত॑ এ॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ত এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তা-ন্প্রয॑চ্ছন্তি গ্রা॒ম্যে॑ব ভ॑বতি প্রি॒যব॑তী যাজ্যানুবা॒ক্যে॑ [যাজ্যানুবা॒ক্যে᳚, ভ॒ব॒তঃ॒ প্রি॒যমে॒বৈনগ্ং॑] ॥ 61 ॥
ভবতঃ প্রি॒যমে॒বৈনগ্ং॑ সমা॒নানা᳚-ঙ্করোতি দ্বি॒পদা॑ পুরো-ঽনুবা॒ক্যা॑ ভবতি দ্বি॒পদ॑ এ॒বাব॑ রুন্ধে॒ চতু॑ষ্পদা যা॒জ্যা॑ চতু॑ষ্পদ এ॒ব প॒শূনব॑ রুন্ধে দেবাসু॒রা-স্সংযঁ॑ত্তা আস॒-ন্তে দে॒বা মি॒থো বিপ্রি॑যা আস॒-ন্তে᳚(1॒) ঽন্যো᳚-ঽন্যস্মৈ॒ জ্যৈষ্ঠ্যা॒যা-তি॑ষ্ঠমানা-শ্চতু॒র্ধা ব্য॑ক্রাম-ন্ন॒গ্নি-র্বসু॑ভি॒-স্সোমো॑ রু॒দ্রৈরিন্দ্রো॑ ম॒রুদ্ভি॒-র্বরু॑ণ আদি॒ত্যৈ-স্স ইন্দ্রঃ॑ প্র॒জাপ॑তি॒-মুপা॑-ঽধাব॒-ত্ত- [-ঽধাব॒-ত্তম্, এ॒তযা॑] ॥ 62 ॥
-মে॒তযা॑ সং॒(2)জ্ঞান্যা॑-ঽযাজয-দ॒গ্নযে॒ বসু॑মতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপ॒-থ্সোমা॑য রু॒দ্রব॑তে চ॒রুমিন্দ্রা॑য ম॒রুত্ব॑তে পুরো॒ডাশ॒ -মেকা॑দশকপালং॒-বঁরু॑ণাযা-ঽঽদি॒ত্যব॑তে চ॒রু-ন্ততো॒ বা ইন্দ্র॑-ন্দে॒বা জ্যৈষ্ঠ্যা॑যা॒ভি সম॑জানত॒ য-স্স॑মা॒নৈ-র্মি॒থো বিপ্রি॑য॒-স্স্যা-ত্তমে॒তযা॑ সং॒(2)জ্ঞান্যা॑ যাজযে-দ॒গ্নযে॒ বসু॑মতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-থ্সোমা॑য রু॒দ্রব॑তে চ॒রু-মিন্দ্রা॑য ম॒রুত্ব॑তে পুরো॒ডাশ॒-মেকা॑দশকপালং॒-বঁরু॑ণাযা ঽঽদি॒ত্যব॑তে চ॒রু-মিন্দ্র॑-মে॒বৈন॑-ম্ভূ॒ত-ঞ্জ্যৈষ্ঠ্যা॑য সমা॒না অ॒ভি স-ঞ্জা॑নতে॒ বসি॑ষ্ঠ-স্সমা॒নানা᳚-ম্ভবতি ॥ 63 ॥
(বিশ॑মে॒ব - তি॑ষ্ঠন্ত্যে॒তামে॒ - বাথৈ॒ন্দ্রস্য॑ - যাজ্যানুবা॒ক্যে॑ - তং - ঁবরু॑ণায॒ -চতু॑র্দশ চ) (অ. 11)
হি॒র॒ণ্য॒গ॒র্ভ আপো॑ হ॒ যত্প্রজা॑পতে ॥ স বে॑দ পু॒ত্রঃ পি॒তর॒গ্ং॒ স মা॒তর॒গ্ং॒ স সূ॒নুভ॑র্ব॒-থ্স ভু॑ব॒-ত্পুন॑র্মঘঃ । স দ্যামৌর্ণো॑দ॒ন্তরি॑ক্ষ॒গ্ং॒ স সুব॒-স্স বিশ্বা॒ ভুবো॑ অভব॒-থ্স আ-ঽভ॑বত্ ॥ উদু॒ ত্য-ঞ্চি॒ত্রম্ ॥ স প্র॑ত্ন॒বন্নবী॑য॒সা-ঽগ্নে᳚ দ্যু॒ম্নেন॑ সং॒যঁতা᳚ । বৃ॒হ-ত্ত॑তন্থ ভা॒নুনা᳚ ॥ নি কাব্যা॑ বে॒ধস॒-শ্শশ্ব॑তস্ক॒র্॒হস্তে॒ দধা॑নো॒ [দধা॑নঃ, নর্যা॑ পু॒রূণি॑ ।] ॥ 64 ॥
নর্যা॑ পু॒রূণি॑ । অ॒গ্নির্ভু॑বদ্রযি॒পতী॑ রযী॒ণাগ্ং স॒ত্রা চ॑ক্রা॒ণো অ॒মৃতা॑নি॒ বিশ্বা᳚ ॥ হির॑ণ্যপাণিমূ॒তযে॑ সবি॒তার॒মুপ॑ হ্বযে । স চেত্তা॑ দে॒বতা॑ প॒দম্ ॥ বা॒মম॒দ্য স॑বিতর্বা॒মমু॒ শ্বো দি॒বেদি॑বে বা॒মম॒স্মভ্যগ্ং॑ সাবীঃ । বা॒মস্য॒ হি ক্ষয॑স্য দেব॒ ভূরে॑র॒যা ধি॒যা বা॑ম॒ভাজঃ॑ স্যাম ॥ বডি॒ত্থা পর্ব॑তানা-ঙ্খি॒দ্র-ম্বি॑ভর্ষি পৃথিবি । প্র যা ভূ॑মি প্রবত্বতি ম॒হ্না জি॒নোষি॑ [জি॒নোষি॑, ম॒হি॒নি॒ ।] ॥ 65 ॥
মহিনি ॥ স্তোমা॑সস্ত্বা বিচারিণি॒ প্রতি॑ষ্টোভন্ত্য॒ক্তুভিঃ॑ । প্রযা বাজ॒-ন্ন হেষ॑ন্ত-ম্পে॒রু-মস্য॑স্যর্জুনি ॥ ঋ॒দূ॒দরে॑ণ॒ সখ্যা॑ সচেয॒ যো মা॒ ন রিষ্যে᳚দ্ধর্যশ্ব পী॒তঃ । অ॒যং-যঁ-স্সোমো॒ ন্যধা᳚য্য॒স্মে তস্মা॒ ইন্দ্র॑-ম্প্র॒তির॑-মে॒ম্যচ্ছ॑ ॥ আপা᳚ন্তমন্যু-স্তৃ॒পল॑-প্রভর্মা॒ ধুনি॒-শ্শিমী॑ বা॒ঞ্ছরু॑মাগ্ং ঋজী॒ষী । সোমো॒ বিশ্বা᳚ন্যত॒সা বনা॑নি॒ নার্বাগিন্দ্র॑-ম্প্রতি॒মানা॑নি দেভুঃ ॥ প্র- [প্র, সু॒বা॒ন-স্সোম॑] ॥ 66 ॥
-সু॑বা॒ন-স্সোম॑ ঋত॒যু-শ্চি॑কে॒তেন্দ্রা॑য॒ ব্রহ্ম॑ জ॒মদ॑গ্নি॒-রর্চন্ন্॑ । বৃষা॑ য॒ন্তা-ঽসি॒ শব॑স-স্তু॒রস্যা॒-ঽন্ত-র্য॑চ্ছ গৃণ॒তে ধ॒র্ত্র-ন্দৃগ্ং॑হ ॥ স॒বাধ॑স্তে॒ মদ॑-ঞ্চ শুষ্ম॒য-ঞ্চ॒ ব্রহ্ম॒ নরো᳚ ব্রহ্ম॒কৃতঃ॑ সপর্যন্ন্ । অ॒র্কো বা॒ য-ত্তু॒রতে॒ সোম॑চক্ষা॒-স্তত্রে-দিন্দ্রো॑ দধতে পৃ॒থ্সু তু॒র্যাম্ ॥ বষ॑-ট্তে বিষ্ণবা॒স আ কৃ॑ণোমি॒ তন্মে॑ জুষস্ব শিপিবিষ্ট হ॒ব্যম্ । ॥ 67 ॥
বর্ধ॑ন্তু ত্বা সুষ্টু॒তযো॒ গিরো॑ মে যূ॒য-ম্পা॑ত স্ব॒স্তিভি॒-স্সদা॑ নঃ ॥প্র ত-ত্তে॑ অ॒দ্য শি॑পিবিষ্ট॒ নামা॒-ঽর্য-শ্শগ্ং॑ সামি ব॒যুনা॑নি বি॒দ্বান্ । তন্ত্বা॑ গৃণামি ত॒বস॒-মত॑বীযা॒ন্ ক্ষয॑ন্তম॒স্য রজ॑সঃ পরা॒কে ॥ কিমি-ত্তে॑ বিষ্ণো পরি॒চক্ষ্য॑-ম্ভূ॒-ত্প্র যদ্ব॑ব॒ক্ষে শি॑পিবি॒ষ্টো অ॑স্মি । মা বর্পো॑ অ॒স্মদপ॑ গূহ এ॒তদ্য-দ॒ন্যরূ॑প-স্সমি॒থে ব॒ভূথ॑ । ॥ 68 ॥
অগ্নে॒ দা দা॒শুষে॑ র॒যিং-বীঁ॒রব॑ন্ত॒-ম্পরী॑ণসম্ । শি॒শী॒হি নঃ॑ সূনু॒মতঃ॑ ॥ দা নো॑ অগ্নে শ॒তিনো॒ দা-স্স॑হ॒স্রিণো॑ দু॒রো ন বাজ॒গ্গ্॒ শ্রুত্যা॒ অপা॑ বৃধি । প্রাচী॒ দ্যাবা॑পৃথি॒বী ব্রহ্ম॑ণা কৃধি॒ সুব॒র্ণ শু॒ক্রমু॒ষসো॒ বি দি॑দ্যুতুঃ ॥ অ॒গ্নির্দা॒ দ্রবি॑ণং-বীঁ॒রপে॑শা অ॒গ্নির্-ঋষিং॒-যঁ-স্স॒হস্রা॑ স॒নোতি॑ । অ॒গ্নির্দি॒বি হ॒ব্যমা ত॑তানা॒-ঽগ্নে-র্ধামা॑নি॒ বিভৃ॑তা পুরু॒ত্রা ॥ মা [মা, নো॒ ম॒র্ধী॒ রা তূ ভ॑র ।] ॥ 69 ॥
নো॑ মর্ধী॒ রা তূ ভ॑র ॥ ঘৃ॒ত-ন্ন পূ॒ত-ন্ত॒নূর॑রে॒পা-শ্শুচি॒ হির॑ণ্যম্ । ত-ত্তে॑ রু॒ক্মো ন রো॑চত স্বধাবঃ ॥ উ॒ভে সু॑শ্চন্দ্র স॒র্পিষো॒ দর্বী᳚ শ্রীণীষ আ॒সনি॑ । উ॒তো ন॒ উ-ত্পু॑পূর্যা উ॒ক্থেষু॑ শবসস্পত॒ ইষগ্গ্॑ স্তো॒তৃভ্য॒ আ ভ॑র ॥ বাযো॑ শ॒তগ্ং হরী॑ণাং-যুঁ॒বস্ব॒ পোষ্যা॑ণাম্ । উ॒ত বা॑ তে সহ॒স্রিণো॒ রথ॒ আ যা॑তু॒ পাজ॑সা ॥ প্র যাভি॒- [প্র যাভিঃ, যাসি॑ দা॒শ্বাগ্ং স॒মচ্ছা॑] ॥ 70 ॥
-র্যাসি॑ দা॒শ্বাগ্ং স॒মচ্ছা॑ নি॒যুদ্ভি॑-র্বাযবি॒ষ্টযে॑ দুরো॒ণে । নি নো॑ র॒যিগ্ং সু॒ভোজ॑সং-যুঁবে॒হ নি বী॒রব॒-দ্গব্য॒মশ্বি॑য-ঞ্চ॒ রাধঃ॑ ॥রে॒বতী᳚র্ন-স্সধ॒মাদ॒ ইন্দ্রে॑ সন্তু তু॒বিবা॑জাঃ । ক্ষু॒মন্তো॒ যাভি॒র্মদে॑ম ॥ রে॒বাগ্ং ইদ্রে॒বতঃ॑ স্তো॒তা স্যা-ত্ত্বাব॑তো ম॒ঘোনঃ॑ । প্রেদু॑ হরিব-শ্শ্রু॒তস্য॑ ॥ 71 ॥
(দধা॑নো - জি॒নোষি॑ - দেভুঃ॒ প্র - হ॒ব্যং - ব॒ভূথ॒ - মা - যাভি॑ - শ্চত্বারি॒গ্ং॒শচ্চ॑ ) (অ. 12)
(প্র॒জাপ॑তি॒স্তা-স্সৃ॒ষ্টা - অ॒গ্নযে॑ পথি॒কৃতে॒ - গ্নযে॒ কামা॑যা॒ - গ্নযেন্ন॑বতে -বৈশ্বান॒র -মা॑দি॒ত্য-ঞ্চ॒রু - মৈ॒ন্দ্র-ঞ্চ॒রু - মিন্দ্রা॒যান্বৃ॑জব - আগ্নাবৈষ্ণ॒ব -ম॒সৌ সো॑মারৌ॒দ্র - মৈ॒ন্দ্রম॒কা॑দশকপালগ্ং- হিরণ্যগ॒র্ভো - দ্বাদ॑শ )
(প্র॒জাপ॑তি - র॒গ্নযে॒ কামা॑যা॒ - ঽভি স-ম্ভ॑বতো॒ - যো বি॑দ্বিষা॒ণযো॑ -রি॒ধ্মে সন্ন॑ হ্যে - দাগ্নাবৈষ্ণ॒বমু॒ - পরি॑ষ্টা॒ - দ্যাসি॑ দা॒শ্বাগ্ংস॒ - মেক॑সপ্ততিঃ )
(প্র॒জাপ॑তিঃ॒, প্রেদু॑ হরিব-শ্শ্রু॒তস্য॑)
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্দ্বিতীযকাণ্ডে দ্বিতীযঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pra॒jāpatiḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā-ssṛ॒ṣṭā॒ indrā॒gnī apā̭gūhatā॒gṃ॒ so̭-'cāya-tpra॒jāpa̭tirindrā॒gnī vai me᳚ pra॒jā apā̭ghukṣatā॒miti॒ sa e॒tamai᳚ndrā॒gna- mekā̭daśakapāla-mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttāva̭smai pra॒jāḥ prāsā̭dhayatā- mindrā॒gnī vā e॒tasya̭ pra॒jāmapa̭ gūhato॒ yo-'laṃ̭ pra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata̭ aindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pet-pra॒jākā̭ma indrā॒gnī [ ] 1
e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra sā̭dhayato vi॒ndate᳚ pra॒jā-mai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tābhyā̭me॒vendri॒yaṃ ~vī॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ vi pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jaya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya-ssa̭grā॒mma-mṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, va॒pe॒-thsa॒ṅgrā॒ma-] 2
-rva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇopa॒ pra yā̭ti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmaṃ-vi~ vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjaya̭tyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-ñji॒tvendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnidri॒yaṃ-vī~॒rya̭n- [vī॒rya᳚m, dha॒tto॒ nendri॒yeṇa̭] 3
-dhatto॒ nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya eti̭ ja॒natā̭maindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-jja॒natā̭me॒ṣya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa ja॒natā̭meti pau॒ṣṇa-ñca॒rumanu॒ nirva̭pe-tpū॒ṣā vā i̭ndri॒yasya̭ vī॒rya̭syā-'nupradā॒tā pū॒ṣaṇa̭me॒va [ ] 4
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭manu॒ praya̭cchati kṣaitrapa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-jja॒natā̭-mā॒gatye॒yaṃ-vai~ kṣetra̭sya॒ pati̭ra॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhatyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mu॒pari̭ṣṭā॒-nnirva̭peda॒syāme॒va pra̭ti॒ṣṭhāye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mu॒pari̭ṣṭā-dā॒tma-ndha̭tte || 5 ||
(pra॒jākā̭ma indrā॒gnī - ṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gnamekā̭daśakapāla॒-nni- rvī॒ryaṃ̭ - pū॒ṣaṇa̭me॒ vai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 1)
a॒gnayḙ pathi॒kṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'tipā॒daye᳚-tpa॒tho vā e॒ṣoddhyapa̭thenaiti॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭tya॒gnime॒va pa̭thi॒kṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒mapa̭thā॒-tpanthā॒mapi̭ nayatyana॒ḍvā-ndakṣi̭ṇā va॒hī hyḙṣa samṛ̭ddhyā a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye [vra॒tapa̭taye, pu॒ro॒ḍāśa̭-] 6
puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya āhi̭tāgni॒-ssanna̭vra॒tyami̭va॒ carḙda॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā la̭bhaṃya~ti॒ vratyo̭ bhavatya॒gnayḙ rakṣo॒ghne pṷro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyagṃ rakṣāgṃ̭si॒ sacḙranna॒gnime॒va ra̭kṣo॒haṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒- [nirva̭pet, niśi̭tāyā॒gṃ॒ hi] 7
-nniśi̭tāyā॒gṃ॒ hi rakṣāgṃ̭si pre॒ratḙ sa॒preṃrṇā᳚nye॒vainā̭ni hanti॒ pari̭śrite yājaye॒-drakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya rakṣo॒ghnī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavato॒ rakṣa̭sā॒g॒ stṛtyā̭ a॒gnayḙ ru॒drava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara̭-nne॒ṣā vā a̭sya gho॒rā ta॒nūrya-dru॒drastasmā̭ e॒vaina॒māvṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭tya॒gnayḙ surabhi॒matḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyasya॒ gāvo̭ vā॒ purṷṣā [vā॒ purṷṣāḥ, vā॒ pra॒mīyḙra॒n॒] 8
vā pra॒mīyḙra॒n॒ yo vā̭ bibhī॒yāde॒ṣā vā a̭sya bheṣa॒jyā̭ ta॒nūrya-thsṷrabhi॒matī॒-tayai॒vā-'smai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti surabhi॒matḙ bhavati pūtīga॒ndhasyā-'pa̭hatyā a॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tte bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayi॒tvā parā̭na॒bhi nirdi̭śati॒ yamava̭reṣāṃ॒-vi~ddhya̭nti॒ jīva̭ti॒ sa ya-mparḙṣā॒-mpra sa mī̭yate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭ṅgrā॒ma- [tagṃ sa̭ṅgrā॒mam, a॒bhi vā e॒ṣa] 9
-ma॒bhi vā e॒ṣa e॒tānṷcyati॒ yeṣā᳚-mpūrvāpa॒rā a॒nvañcaḥ̭ pra॒mīya̭nte puruṣāhu॒tir-hya̭sya pri॒yata̭mā॒-'gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ naiṣā᳚-mpu॒rā-''yu॒ṣo-'pa̭raḥ॒ pramī̭yate॒-'bhi vā e॒ṣa e॒tasya̭ gṛ॒hānṷcyati॒ yasya̭ gṛ॒hā-ndaha̭tya॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-'syāpa̭ra-ṅgṛ॒hā-nda̭hati || 10 ||
(vra॒tapa̭taye॒ - niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒t - purṷṣāḥ - saṅgrā॒maṃ - na - ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
a॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙ-da॒gnime॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatya॒gnaye॒ ya vi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vā॒-'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒vendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya [bhrātṛ̭vyasya, yu॒va॒te॒ vipā॒pmanā॒] 11
yuvate॒ vipā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jayate॒-'gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhica॒ryamā̭ṇo॒ 'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣāgṃ̭si yavayati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇute॒-'gnaya॒ āyṷṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-mitya॒gni- me॒vā-''yṷṣmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒- [e॒vā-'sminṋ, āyṷrdadhāti॒] 12
-nnāyṷrdadhāti॒ sarva॒māyṷ-retya॒gnayḙ jā॒tavḙdase puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāmo॒-'gnime॒va jā॒tavḙdasa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vāgnaye॒ rukma̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-drukkā̭mo॒-'gnime॒va rukma̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti॒-roca̭ta e॒vāgnaye॒ teja̭svate puro॒ḍāśa̭- [puro॒ḍāśa᳚m, a॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t] 13
-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-tteja̭skāmo॒-'gnime॒va teja̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti teja॒svyḙva bha̭vatya॒gnayḙ sāha॒ntyāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsīkṣa̭māṇo॒ 'gnime॒va sā̭ha॒ntyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒va sa̭hate॒ yagṃ sīkṣa̭te || 14 ||
(bhrātṛ̭vyasyā -smi॒n - teja̭svate puro॒ḍaśa̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 3)
a॒gnaye-'nna̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒maye॒tā-'nna̭vān-thsyā॒mitya॒gni-me॒vā-nna̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒manna̭vanta-ṅkaro॒tyanna̭vāne॒va bha̭vatya॒gnaye᳚-'nnā॒dāya̭ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙtā-'nnā॒da-ssyā॒mitya॒gni-me॒vānnā॒dagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mannā॒da-ṅka̭rotyannā॒da - [-ka̭rotyannā॒daḥ, e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye] 15
e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ-kā॒maye॒tā-'nna̭pati-ssyā॒-mitya॒gni-me॒vā-'nna̭pati॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-manna̭pati-ṅkaro॒tyanna̭pati-re॒va bha̭vatya॒gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ pāva॒kāyā॒gnaye॒ śuca̭ye॒ jyogā̭mayāvī॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ - [yada॒gnaye᳚, pā॒va॒kāya॒ vāca̭-] 16
pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ āyṷ-re॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhātyu॒ta yadī॒tāsu॒-rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒vaitā-me॒va nirva̭pe॒-ccakṣṷṣkāmo॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ye॒ cakṣṷ-re॒vāsmi॒-ntena̭ dadhā- [cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti, u॒ta yadya॒ndho] 17
-tyu॒ta yadya॒ndho bhava̭ti॒ praiva pa̭śyatya॒gnayḙ pu॒trava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ya pu॒triṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla-mpra॒jākā̭mo॒-'gni-re॒vā-'smai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhā-mindraḥ॒ pra ya̭cchatya॒gnaye॒ rasa̭vate-'jakṣī॒re ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ rasa̭vān-thsyā॒-mitya॒gni-me॒va rasa̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒gṃ॒ rasa̭vanta-ṅkaroti॒ [rasa̭vanta-ṅkaroti, rasa̭vāne॒va] 18
rasa̭vāne॒va bha̭vatyajakṣī॒re bha̭vatyāgne॒yī vā e॒ṣā yada॒jā sā॒kṣāde॒va rasa॒mava̭ rundhe॒-'gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ vasṷmān-thsyā॒mitya॒gni-me॒va vasṷmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ॒-va~sṷmanta-ṅkaroti॒ vasṷmāne॒va bha̭vatya॒gnayḙ vāja॒sṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nniva̭rpe-thsaṅgrā॒me saṃ-ya~̭tte॒ vājaṃ॒- [saṃ-ya~̭tte॒ vāja᳚m, vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒] 19
-~vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjigī̭ṣatya॒gniḥ khalu॒ vai de॒vānāṃ᳚-vā~ja॒sṛ-da॒gni-me॒va vā̭ja॒sṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ dhāva̭ti॒ vāja॒gṃ॒ hanti̭ vṛ॒tra-ñjaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-matho̭ a॒gniri̭va॒ na pra̭ti॒dhṛṣḙ bhavatya॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒gnā- va॒gni- ma̭bhyu॒ddharḙyu॒-rnirdi̭ṣṭabhāgo॒ vā e॒tayo̭-ra॒nyo-'ni̭rdiṣṭabhāgo॒-'nyastau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭māna- [yaja̭mānam, a॒bhi] 20
-ma॒bhi sa-mbha̭vata॒-ssa ī᳚śva॒ra ārti॒-mārto॒-rya-da॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainaṷ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒-'gnaye॒ jyoti̭ṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒-gniruddhṛ॒to-'hṷte-'gniho॒tra u॒dvāye॒dapa̭ra ā॒dīpyā̭-'nū॒ddhṛtya॒ ityā̭hu॒sta-ttathā॒ na kā॒ryaṃ̭-ya~-dbhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi pūrva̭ uddhri॒yate॒ kimapa̭ro॒-'bhyu- [kimapa̭ro॒-'bhyut, hri॒ye॒teti॒ tānye॒vā] 21
-ddhri̭ye॒teti॒ tānye॒vā va॒kṣāṇā̭ni sanni॒dhāya̭ manthedi॒taḥ pra̭tha॒ma-ñja̭jñe a॒gni-ssvādyone॒radhi̭ jā॒tavḙdāḥ | sa gā̭yatri॒yā tri॒ṣṭubhā॒ jaga̭tyā de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatu prajā॒nanniti॒ chando̭bhi-re॒vaina॒gg॒ svādyoneḥ॒ praja̭nayatye॒ṣa vā va so᳚-'gnirityā̭hu॒ rjyoti॒stvā a̭sya॒ parā̭patita॒-miti॒ yada॒gnaye॒ jyoti̭ṣmate ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāsya॒ jyotiḥ॒ parā̭patita॒-ntade॒vāva̭ rundhe || 22 ||
(ka॒ro॒tya॒nnā॒do - da̭dhāti॒ yada॒gnaye॒ - śuca̭ye॒ cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti -karoti॒ - vājaṃ॒ -~yaja̭māna॒ - mu - de॒vāsya॒ - ṣaṭca̭) (a. 4)
vai॒śvā॒na॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvāru॒ṇa-ñca॒ru-nda̭dhi॒krāvṇṇḙ ca॒ruma̭bhiśa॒syamā̭no॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vainagg̭ svadaya॒tyapa̭ pā॒paṃ-va~rṇagṃ̭ hate vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vaina̭-mā॒dya̭-ma॒syā-'nna̭-mbhavatye॒tāme॒va nirva̭pe-tpra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒ro [saṃva~thsa॒raḥ, vā] 23
vā e॒tasyā-'śā᳚nto॒ yoni̭-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-nnirda̭hati॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndate॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va bhā̭ga॒dheyḙna śamayati॒ so᳚-'smai śā॒nta-ssvādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpraja̭nayati vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vainaṃ̭- [pu॒nātye॒vaina᳚m, vi॒ndate᳚] 24
-~vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-tpu॒tre jā॒teyada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭ti gāyatri॒yaivaina̭-mbrahmavarca॒sena̭ punāti॒ yannava̭kapāla-stri॒vṛtai॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti॒ ya-ddaśa̭kapālo vi॒rājai॒vā-'smi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti॒ yadekā̭daśakapāla- stri॒ṣṭubhai॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ jaga̭tyai॒vā-'smi̭-npa॒śū-nda̭dhāti॒ yasmi̭n jā॒ta e॒tāmiṣṭi̭-nni॒rvapa̭ti pū॒ta [pū॒taḥ, e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da] 25
e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da i̭ndriyā॒vī pa̭śu॒mā-nbha̭va॒tyava॒ vā e॒ṣa sṷva॒rgā-llo॒kā-cchi̭dyate॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭ti suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ darśapūrṇamā॒sā vi॒jyetḙ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-damāvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'ti॒pādya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā॒ [sama̭ṣṭyai, atho̭] 26
atho̭ de॒vatā̭ e॒vānvā॒rabhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti vīra॒hā vā e॒ṣa de॒vānāṃ॒-yo~᳚-'gni-mṷdvā॒saya̭te॒ na vā e॒tasya̭ brāhma॒ṇā ṛ̭tā॒yavaḥ̭ pu॒rā-'nna̭-makṣa-nnāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-ma॒gnimṷdvāsayi॒ṣyan. yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī-gā̭ya॒tro᳚ 'gni-ryāvā̭-ne॒vā-'gnistasmā̭ āti॒thya-ṅka̭ro॒tyatho॒ yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ tā॒dṛ- [tā॒dṛk, e॒va] 27
-ge॒va ta-ddvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamaya-tyā॒dya̭ma॒syānna̭-mbhavati vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma āhava॒nīyḙ vaiśvāna॒ramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai॒ dvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ sajā॒tāgścyā̭vayati māru॒to bha̭vati [ ] 28
ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śenai॒vā-'smai̭ manuṣya vi॒śamava̭ rundhe sa॒ptaka̭pālo bhavati sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe 'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷvartmāna-ṅkaroti || 29 ||
(pra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒raḥ - pu॒nātye॒vainaṃ̭ - pū॒taḥ - sama̭ṣṭyai -tā॒dṛṃ - mā̭ru॒to bha̭va॒ - tyekā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 5)
ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni॒yaṃ-vā~ adi̭ti-ra॒syāme॒va pūrve॒ prati̭tiṣṭhanti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dā॒yata̭na-ṅga॒tvā-saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vai de॒vānā̭-mā॒yata̭na-me॒tasmā॒dvā ā॒yata̭nā-dde॒vā asṷrā-najaya॒n॒. ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti de॒vānā̭-me॒vā-''yata̭ne yatate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-me॒tasmi॒n vā e॒tau mṛ̭jāte॒ [e॒tau mṛ̭jāte, yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭] || 30 ||
yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvidviṣā॒ṇayo॒ranna̭-ñja॒gdhvā saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra sva̭dita-me॒vā-'tti॒ nāsmi̭-nmṛjāte saṃva~thsa॒rāya॒ vā e॒tau sama̭māte॒ yau sa̭ma॒māte॒ tayo॒ryaḥ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ti॒ taṃ-va~rṷṇo gṛhṇāti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsamamā॒nayoḥ॒ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-me॒vā-''ptvā ni̭rvaru॒ṇaṃ- [ni̭rvaru॒ṇam, pa॒rastā̭-da॒bhi] || 31 ||
-pa॒rastā̭-da॒bhi drṷhyati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇātyā॒vyaṃ̭-vā~ e॒ṣa prati̭ gṛhṇāti॒ yo-'vi̭-mpratigṛ॒hṇāti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe॒davi̭-mprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditāme॒va prati̭gṛhṇāti॒ nā-''vya̭-mprati̭gṛhṇātyā॒tmano॒ vā e॒ṣa mātrā̭māpnoti॒ ya ṷbha॒yāda̭-tpratigṛ॒hṇātyaśvaṃ̭-vā~॒ purṷṣaṃ-vā~ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dubha॒yāda̭- [nirva̭pe-dubha॒yāda̭t, pra॒ti॒gṛhya̭] || 32 ||
-tprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditame॒va prati̭ gṛhṇāti॒ nātmano॒ mātrā̭māpnoti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsa॒ni-me॒ṣyan-thsaṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ro ya॒dā khalu॒ vai saṃ̭va~thsa॒ra-ñja॒natā̭yā॒-ñcara॒tyatha॒ sa dha̭nā॒rgho bha̭vati॒ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti saṃva~thsa॒ra-sā̭tāme॒va sa॒nima॒bhi pracya̭vate॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti॒ yo vai saṃ̭va~thsa॒raṃ- [vai saṃ̭va~thsa॒ram, pra॒yujya॒ na] || 33 ||
-pra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vatye॒ta-me॒va vai᳚śvāna॒ra-mpuna̭rā॒gatya॒ nirva̭pe॒dya-me॒va pra̭yu॒ṅkte ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityai॒ yayā॒ rajvo᳚tta॒mā-ṅgāmā॒je-ttā-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra hi̭ṇuyā॒-nnir-ṛ̭ti-me॒vāsmai॒ pra hi̭ṇoti || 34 ||
(mṛ॒jā॒te॒ - ni॒rva॒ru॒ṇaṃ - ~va̭pedubha॒yāda॒--dyo vai saṃ̭va~thsa॒ragṃ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ai॒ndra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma ai॒ndrā vai pa॒śava॒ indra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒mā-ne॒va bha̭vati ca॒rurbha̭vati॒ svāde॒vāsmai॒ yoneḥ᳚ pa॒śū-npraja̭naya॒tīndrā̭yendri॒yāva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma indri॒yaṃ-vai~ pa॒śava॒ indra̭-me॒vendri॒yāva̭nta॒gg॒ svena ̭bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa [dhāvati॒ saḥ, e॒vā-'smā̭] || 35 ||
e॒vā-'smā̭ indri॒ya-mpa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭va॒tīndrā̭ya-gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo brahmavarca॒saṃ-vai~ gha॒rma indra̭me॒va gha॒rmava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭va॒tīndrā̭yā॒-'rkava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-danna̭kāmo॒-'rko vai de॒vānā॒-manna॒-mindra̭-me॒vā-'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒no- [svena̭ bhāga॒dheyḙna, upa̭ dhāvati॒ sa] || 36||
-pa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭va॒tīndrā̭ya gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ye-ndri॒yāva̭ta॒ indrā̭yā॒-'rkava̭te॒ bhūti̭kāmo॒ yadindrā̭ya gha॒rmava̭te ni॒rvapa̭ti॒ śira̭ e॒vāsya॒ tena̭ karoti॒ yadindrā̭yendri॒yāva̭ta ā॒tmāna̭-me॒vāsya॒ tena̭ karoti॒-ya-dindrā̭yā॒-'rkava̭te bhū॒ta e॒vānnādye॒ prati̭-tiṣṭhati॒ bhava̭tye॒vendrā̭yā- [bhava̭tye॒vendrā̭yā, a॒gṃ॒ ho॒mucḙ] || 37 ||
-'gṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā agṃha॒ indra̭me॒vā-'gṃ ho॒muca॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpā॒pmano-'gṃha̭so muñca॒tīndrā̭ya vaimṛ॒dhāya̭ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mmṛdho॒-'bhi pra॒vepḙran-rā॒ṣṭrāṇi̭ vā॒-'bhi sa̭mi॒yu-rindra̭-me॒va vai̭mṛ॒dhagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smā॒nmṛdho- [e॒vā-'smā॒nmṛdhaḥ̭, apa̭ ha॒ntīndrā̭ya] || 38 ||
-'pa̭ ha॒ntīndrā̭ya trā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dba॒ddho vā॒ pari̭yatto॒ vendra̭me॒va trā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyata॒ indrā̭yā-'rkāśvame॒dhava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mma̭hāya॒jño nopa॒namḙde॒te vai ma̭hāya॒jñasyā-'ntyḙ ta॒nū ya-da̭rkāśvame॒dhā-vindra̭-me॒vā-'rkā᳚śvame॒dha- va̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ anta॒to ma̭hāya॒jña-ñcyā̭vaya॒tyupai̭na-mmahāya॒jño na̭mati || 39 ||
(i॒ndri॒yāva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ so᳚ - 'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙnai॒ - vendrā̭yā - smā॒-nmṛdho᳚ - 'smai - sa॒pta ca̭ ) (a. 7)
indrā॒yā-'nvṛ̭jave puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒ indra̭-me॒vā-'nvṛ̭ju॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-nanṷkān karoti grā॒myḙva bha̭vatīndrā॒ṇyai ca॒ru-nnirva̭pe॒dyasya॒ senā-'sagṃ̭śiteva॒ syā-di̭ndrā॒ṇī vai senā̭yai de॒vate᳚ndrā॒ṇī-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsya॒ senā॒gṃ॒ sagg śya̭ti॒ balba̭jā॒napī॒- [balba̭jā॒napi̭, i॒ddhme sa-nna̭hye॒dgau-] || 40 ||
-ddhme sa-nna̭hye॒dgau-ryatrā-'dhi̭ṣkannā॒-nyamḙha॒-ttato॒ balba̭jā॒ uda̭tiṣṭha॒-ngavā̭-me॒vaina̭-nnyā॒ya-ma̭pi॒nīya॒ gā vḙdaya॒tīndrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭-me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ [jaya̭ti॒ tam, sa॒grā॒ma-me॒tā-me॒va] || 41 ||
sa̭grā॒ma-me॒tā-me॒va nirva̭pe॒dyo ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa iva॒ syāde॒tāni॒ hi vā e॒tasmā॒ dapa̭krāntā॒nyathai॒ṣa ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa॒ indra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ na ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭po bhava॒tīndrā̭ya dā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒- [dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyuḥ̭, itīndra̭-me॒va] || 42 ||
-ritīndra̭-me॒va dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭va॒ntīndrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dyasmai॒ pratta̭miva॒ sanna pra̭dī॒yetendra̭-me॒va pra̭dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭-dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ pra-dā̭paya॒tīndrā̭ya su॒trāmṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā- [-dapa̭ruddho vā, a॒pa॒ru॒ddhayamā̭no॒] || 43 ||
-'paru॒ddhayamā̭no॒ vendra̭me॒va su॒trāmā̭ṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyate 'naparu॒ddhyo bha̭va॒tīndro॒ vai sa॒dṛ-nde॒vatā̭bhirāsī॒-thsa na vyā॒vṛta̭magaccha॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒-ttenai॒-vā-'smi̭-nnindri॒ya-ma̭dadhā॒-cchakva̭rī yājyānuvā॒kyḙ akaro॒-dvajro॒ vai śakva̭rī॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ aindha॒- [bhūtyā̭ aindha, so̭-'bhava॒-thso̭-'bibhe-] || 44 ||
-so̭-'bhava॒thso̭-'bibhe-dbhū॒taḥ pra mā̭ dhakṣya॒tīti॒ sa pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭-'dhāva॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-śśakva̭ryā॒ adhi̭ re॒vatī॒-nnira̭mimīta॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ yo-'lagg̭ śri॒yai san-thsa॒dṛṅkhsa̭mā॒nai-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti re॒vatī̭ puronuvā॒kyā̭ bhavati॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ śakva̭rī yā॒jyā̭ vajro॒ vai śakva̭rī॒sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ bhava̭tye॒va || 45 ||
(api॒ - tagg - syṷ - rvai - ndha - bhavati॒ - catṷrdaśa ca ) (a. 8)
ā॒gnā॒-vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara॒n-thsara̭sva॒tyājya̭ bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒t yaśca॒ruryadā᳚gnā-vaiṣṇa॒va ekā̭daśakapālo॒ bhava̭tya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhi-ścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ cā॒bhi ca̭rati॒-sara̭sva॒tyājya̭bhāgā bhavati॒ vāgvai sara̭svatī vā॒caivaina̭-ma॒bhi ca̭rati bārhaspa॒tya-śca॒ru rbha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina̭-ma॒bhi ca̭rati॒ [-ma॒bhi ca̭rati, prati॒ vai] || 46 ||
prati॒ vai pa॒rastā̭-dabhi॒cara̭nta-ma॒bhi ca̭ranti॒ dvedvḙ puro-'nuvā॒kyḙ kuryā॒dati॒ prayṷktyā e॒tayai॒va ya̭jetābhi ca॒ryamā̭ṇo de॒vatā̭bhi-re॒va de॒vatāḥ᳚ prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma॒ sa de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ maddhya॒to vyava̭sarpati॒ tasya॒ na kuta̭-śca॒nopā᳚vyā॒dho bha̭vati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇuta āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño no- [-ya॒jño na, u॒pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭] || 47 ||
-pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷ-rya॒jño᳚-'gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ ya॒jña-mpraya̭cchata॒ upai̭naṃ-ya~॒jño na̭matyāgnā- vaiṣṇa॒va-ṅghṛ॒te ca॒ru-nnirva̭pe॒ccakṣṷṣkāmo॒-'gnervai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi pa̭śyanti ya॒jñasya̭ de॒vā a॒gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vā- [tāve॒va, a॒smi॒n cakṣṷrdhatta॒-] || 48 ||
-'smi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati dhe॒nvai vā e॒ta-dreto॒ yadājya̭-mana॒ḍuha̭-staṇḍu॒lā mi̭thu॒nā-de॒vāsmai॒ cakṣuḥ॒ praja̭nayati ghṛ॒te bha̭vati॒ tejo॒ vai ghṛ॒ta-nteja॒ścakṣu॒-steja̭sai॒vāsmai॒ teja॒-ścakṣu॒rava̭ rundha indri॒yaṃ-vai~ vī॒ryaṃ̭-vṛ~ṅkte॒ bhrātṛ̭vyo॒ yaja̭mā॒no-'ya̭jamānasyā-dhva॒raka̭lpā॒-mprati॒ nirva̭pe॒-dbhrātṛ̭vye॒ yaja̭māne॒ nā-'sye᳚ndri॒yaṃ- [nā-'sye᳚ndri॒yam, vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte] || 49 ||
-~vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte pu॒rāvā॒caḥ prava̭dito॒-rnirva̭pe॒-dyāva̭tye॒va vā-ktāmapro̭ditā॒-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ tāma̭sya॒ vāca̭-mpra॒vada̭ntī-ma॒nyā vāco-'nu॒ prava̭danti॒ tā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhatyāgnā vaiṣṇa॒va-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-tprāta-ssavana॒syā̭-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒ru- ryada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tra-mprā̭ta-ssava॒na-mprā̭ta-ssava॒name॒va tenā᳚-''pno- [tenā᳚-''pnoti, ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-] || 50 ||
-tyāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-nmāddhya̭ndinasya॒ sava̭nasyā-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒ru ryadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭu-ptraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭dinname॒va sava̭na॒-ntenā᳚-''pnotyāgnāvaiṣṇa॒va-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-ttṛtīyasava॒nasyā̭-''kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒rurya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīya sava॒name॒va tenā᳚-''pnoti de॒vatā̭bhire॒va de॒vatāḥ᳚ [de॒vatāḥ᳚, pra॒ti॒cara̭ti] || 51 ||
prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma̭ ka॒pālai̭re॒va chandāg̭syā॒pnoti̭ puro॒ḍāśai॒-ssava̭nāni maitrāvaru॒ṇa-meka̭kapāla॒-nnirva̭pe-dva॒śāyai̭ kā॒le yaivāsau bhrātṛ̭vyasya va॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasyaika̭kapālo bhavati॒ na hi ka॒pālaiḥ᳚ pa॒śu-marha॒tyāptu᳚m || 52 ||
(brahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ca̭rati - ya॒jño na - tāve॒vā - 'sye᳚ndri॒ya - mā᳚pnoti -de॒vatāḥ᳚ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 9)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒va ru॒dra-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva bha̭vati tiṣyāpūrṇamā॒se nirva̭pedru॒dro [nirva̭pedru॒draḥ, vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭] || 53 ||
vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭ pū॒rṇamā̭sa-ssā॒kṣāde॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe॒ pari̭śrite yājayati brahmavarca॒sasya॒ pari̭gṛhītyai śve॒tāyai᳚ śve॒tava̭thsāyai du॒gdha-mma̭thi॒tamājya̭-mbhava॒tyājya॒-mprokṣa̭ṇa॒mājyḙna mārjayante॒ yāva̭de॒va bra̭hmavarca॒sa-nta-thsarva̭-ṅkaro॒tyati̭ brahmavarca॒sa-ṅkri̭yata॒ ityā̭hurīśva॒ro du॒ścarmā॒ bhavi̭to॒riti̭ māna॒vī ṛcaṷ dhā॒yyḙ kuryā॒-dyadvai kiñca॒ manu॒-rava̭da॒tta-dbhḙṣa॒jaṃ- [-dbhḙṣa॒jam, bhe॒ṣa॒ja-me॒vā-'smai̭] || 54 ||
-bhḙṣa॒ja-me॒vā-'smai̭ karoti॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒ vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒-stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ - [ ] || 55 ||
pra॒jāgṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-dabhi॒caran᳚-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣa e॒ṣa ru॒dro yada॒gni-ssvāyā̭ e॒vaina̭-nde॒vatā̭yai ni॒ṣkrīya̭ ru॒drāyāpi̭ dadhāti tā॒jagārti॒-mārccha̭ti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-jjyogā̭mayāvī॒ somaṃ॒-vā~ e॒tasya॒ raso̭ gacchatya॒gnigṃ śarī̭raṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti॒ somā̭de॒vāsya॒ rasa̭-nniṣkrī॒ṇātya॒gne-śśarī̭ramu॒ta yadī॒- [yadi̭, i॒tāsu॒ rbhava̭ti॒] || 56 ||
-tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va so̭māru॒drayo॒rvā e॒ta-ṅgra̭si॒tagṃ hotā॒ niṣkhi̭dati॒ sa ī᳚śva॒ra ārti॒mārto̭-rana॒ḍvān. hotrā॒ deyo॒ vahni॒rvā a̭na॒ḍvān. vahni॒r॒hotā॒ vahni̭nai॒va vahni̭-mā॒tmānagg̭ spṛṇoti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sve᳚-'smā ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayeya॒miti॒ vedi̭-mpari॒gṛhyā॒-'rdha-mṷddha॒nyā-da॒rdha-nnārdha-mba॒r॒hiṣaḥ̭ stṛṇī॒yā-da॒rdha-nnārdha-mi॒ddhmasyā᳚-'bhyā-da॒ddhyā-dad॒rdha-nna sva e॒vāsmā̭ ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati || 57 ||
(ru॒dro - bhḙṣa॒jaṃ - vi॒ndate॒- yadi̭ - stṛṇī॒yāda॒rdhaṃ - dvāda̭śa ca) (a. 10)
ai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va ma॒ruta̭śca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyāhava॒nīya̭ ai॒ndramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai sa॒ptaka̭pālo māru॒to bha̭vati sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe-'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vā- [viśa̭me॒va, a॒smā॒ anṷvartmānaṃ-] || 58 ||
-'smā॒ anṷvartmāna-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta kṣa॒trāya̭ ca vi॒śe ca̭ sa॒mada̭-ndaddhyā॒-mityai॒ndrasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā॒-dindrā॒yā-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā-nma॒ruto̭ ya॒jeti̭ māru॒tasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā-nma॒rudbhyo-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā॒dindraṃ̭-ya~॒jeti॒ sva e॒vaibhyo̭ bhāga॒dheyḙ sa॒mada̭-ndadhāti vitṛgṃhā॒ṇā-sti̭ṣṭhantye॒ tāme॒va [ ] || 59 ||
nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ kalpḙra॒nniti̭ yathādeva॒ta-ma̭va॒dāya̭ yathā deva॒taṃ-ya~̭je-dbhāga॒dheyḙnai॒vaināṋ yathāya॒tha-ṅka̭lpayati॒ kalpa̭nta e॒vaindra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvade॒va-ndvāda̭śakapāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va viśvāg̭śca de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyai॒ndrasyā̭-'va॒dāya̭ vaiśvade॒vasyāva̭ dye॒-dathai॒ndrasyo॒- [-dathai॒ndrasya̭, u॒pari̭ṣṭā-] || 60 ||
-pari̭ṣṭā-dindri॒yeṇai॒vāsmā̭ ubha॒yataḥ̭ sajā॒tā-npari̭ gṛhṇātyupādhā॒yya̭ pūrvayaṃ॒-vā~so॒ dakṣi̭ṇā sajā॒tānā॒mupa̭hityai॒ pṛśñi̭yai du॒gdhe praiya̭ṅgava-ñca॒ru-nnirva̭penma॒rudbhyo॒ grāma̭kāmaḥ॒ pṛśñi̭yai॒ vai paya̭so ma॒ruto̭ jā॒tāḥ pṛśñi̭yai pri॒yaṅga̭vo māru॒tāḥ khalu॒ vai de॒vata̭yā sajā॒tā ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati pri॒yava̭tī yājyānuvā॒kyḙ [yājyānuvā॒kye᳚, bha॒va॒taḥ॒ pri॒yame॒vainagṃ̭] || 61 ||
bhavataḥ pri॒yame॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti dvi॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā mi॒tho vipri̭yā āsa॒-nte᳚(1॒) 'nyo᳚-'nyasmai॒ jyaiṣṭhyā॒yā-ti̭ṣṭhamānā-ścatu॒rdhā vya̭krāma-nna॒gni-rvasṷbhi॒-ssomo̭ ru॒drairindro̭ ma॒rudbhi॒-rvarṷṇa ādi॒tyai-ssa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭-'dhāva॒-tta- [-'dhāva॒-ttam, e॒tayā̭] || 62 ||
-me॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭-'yājaya-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapa॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒rumindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒ -mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā-''di॒tyava̭te ca॒ru-ntato॒ vā indra̭-nde॒vā jyaiṣṭhyā̭yā॒bhi sama̭jānata॒ ya-ssa̭mā॒nai-rmi॒tho vipri̭ya॒-ssyā-ttame॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭ yājaye-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒ru-mindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā ''di॒tyava̭te ca॒ru-mindra̭-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjyaiṣṭhyā̭ya samā॒nā a॒bhi sa-ñjā̭nate॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati || 63 ||
(viśa̭me॒va - ti̭ṣṭhantye॒tāme॒ - vāthai॒ndrasya̭ - yājyānuvā॒kyḙ - taṃ - ~varṷṇāya॒ -catṷrdaśa ca) (a. 11)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha āpo̭ ha॒ yatprajā̭pate || sa vḙda pu॒traḥ pi॒tara॒gṃ॒ sa mā॒tara॒gṃ॒ sa sū॒nubha̭rva॒-thsa bhṷva॒-tpuna̭rmaghaḥ | sa dyāmaurṇo̭da॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sa suva॒-ssa viśvā॒ bhuvo̭ abhava॒-thsa ā-'bha̭vat || udu॒ tya-ñci॒tram || sa pra̭tna॒vannavī̭ya॒sā-'gne᳚ dyu॒mnena̭ saṃ॒ya~tā᳚ | bṛ॒ha-tta̭tantha bhā॒nunā᳚ || ni kāvyā̭ ve॒dhasa॒-śśaśva̭taska॒r॒haste॒ dadhā̭no॒ [dadhā̭naḥ, naryā̭ pu॒rūṇi̭ |] || 64 ||
naryā̭ pu॒rūṇi̭ | a॒gnirbhṷvadrayi॒patī̭ rayī॒ṇāgṃ sa॒trā ca̭krā॒ṇo a॒mṛtā̭ni॒ viśvā᳚ || hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ | vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || baḍi॒tthā parva̭tānā-ṅkhi॒dra-mbi̭bharṣi pṛthivi | pra yā bhṷ̄mi pravatvati ma॒hnā ji॒noṣi̭ [ji॒noṣi̭, ma॒hi॒ni॒ |] || 65 ||
mahini || stomā̭sastvā vicāriṇi॒ prati̭ṣṭobhantya॒ktubhiḥ̭ | prayā vāja॒-nna heṣa̭nta-mpe॒ru-masya̭syarjuni || ṛ॒dū॒darḙṇa॒ sakhyā̭ saceya॒ yo mā॒ na riṣye᳚ddharyaśva pī॒taḥ | a॒yaṃ-ya~-ssomo॒ nyadhā᳚yya॒sme tasmā॒ indra̭-mpra॒tira̭-me॒myaccha̭ || āpā᳚ntamanyu-stṛ॒pala̭-prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭ vā॒ñcharṷmāgṃ ṛjī॒ṣī | somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || pra- [pra, su॒vā॒na-ssoma̭] || 66 ||
-sṷvā॒na-ssoma̭ ṛta॒yu-ści̭ke॒tendrā̭ya॒ brahma̭ ja॒mada̭gni॒-rarcanṋ | vṛṣā̭ ya॒ntā-'si॒ śava̭sa-stu॒rasyā॒-'nta-rya̭ccha gṛṇa॒te dha॒rtra-ndṛgṃ̭ha || sa॒bādha̭ste॒ mada̭-ñca śuṣma॒ya-ñca॒ brahma॒ naro᳚ brahma॒kṛtaḥ̭ saparyann | a॒rko vā॒ ya-ttu॒rate॒ soma̭cakṣā॒-statre-dindro̭ dadhate pṛ॒thsu tu॒ryām || vaṣa̭-ṭte viṣṇavā॒sa ā kṛ̭ṇomi॒ tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa ha॒vyam | || 67 ||
vardha̭ntu tvā suṣṭu॒tayo॒ giro̭ me yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||pra ta-ttḙ a॒dya śi̭piviṣṭa॒ nāmā॒-'rya-śśagṃ̭ sāmi va॒yunā̭ni vi॒dvān | tantvā̭ gṛṇāmi ta॒vasa॒-mata̭vīyā॒n kṣaya̭ntama॒sya raja̭saḥ parā॒ke || kimi-ttḙ viṣṇo pari॒cakṣya̭-mbhū॒-tpra yadva̭va॒kṣe śi̭pivi॒ṣṭo a̭smi | mā varpo̭ a॒smadapa̭ gūha e॒tadya-da॒nyarṷ̄pa-ssami॒the ba॒bhūtha̭ | || 68 ||
agne॒ dā dā॒śuṣḙ ra॒yiṃ-vī~॒rava̭nta॒-mparī̭ṇasam | śi॒śī॒hi naḥ̭ sūnu॒mataḥ̭ || dā no̭ agne śa॒tino॒ dā-ssa̭ha॒sriṇo̭ du॒ro na vāja॒gg॒ śrutyā॒ apā̭ vṛdhi | prācī॒ dyāvā̭pṛthi॒vī brahma̭ṇā kṛdhi॒ suva॒rṇa śu॒kramu॒ṣaso॒ vi di̭dyutuḥ || a॒gnirdā॒ dravi̭ṇaṃ-vī~॒rapḙśā a॒gnir-ṛṣiṃ॒-ya~-ssa॒hasrā̭ sa॒noti̭ | a॒gnirdi॒vi ha॒vyamā ta̭tānā॒-'gne-rdhāmā̭ni॒ vibhṛ̭tā puru॒trā || mā [mā, no॒ ma॒rdhī॒ rā tū bha̭ra |] || 69 ||
no̭ mardhī॒ rā tū bha̭ra || ghṛ॒ta-nna pū॒ta-nta॒nūra̭re॒pā-śśuci॒ hira̭ṇyam | ta-ttḙ ru॒kmo na ro̭cata svadhāvaḥ || u॒bhe sṷścandra sa॒rpiṣo॒ darvī᳚ śrīṇīṣa ā॒sani̭ | u॒to na॒ u-tpṷpūryā u॒ktheṣṷ śavasaspata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || vāyo̭ śa॒tagṃ harī̭ṇāṃ-yu~॒vasva॒ poṣyā̭ṇām | u॒ta vā̭ te saha॒sriṇo॒ ratha॒ ā yā̭tu॒ pāja̭sā || pra yābhi॒- [pra yābhiḥ, yāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭] || 70 ||
-ryāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭ ni॒yudbhi̭-rvāyavi॒ṣṭayḙ duro॒ṇe | ni no̭ ra॒yigṃ su॒bhoja̭saṃ-yu~ve॒ha ni vī॒rava॒-dgavya॒maśvi̭ya-ñca॒ rādhaḥ̭ ||re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || re॒vāgṃ idre॒vataḥ̭ sto॒tā syā-ttvāva̭to ma॒ghonaḥ̭ | predṷ hariva-śśru॒tasya̭ || 71 ||
(dadhā̭no - ji॒noṣi̭ - debhuḥ॒ pra - ha॒vyaṃ - ba॒bhūtha॒ - mā - yābhi̭ - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 12)
(pra॒jāpa̭ti॒stā-ssṛ॒ṣṭā - a॒gnayḙ pathi॒kṛte॒ - gnaye॒ kāmā̭yā॒ - gnayenna̭vate -vaiśvāna॒ra -mā̭di॒tya-ñca॒ru - mai॒ndra-ñca॒ru - mindrā॒yānvṛ̭java - āgnāvaiṣṇa॒va -ma॒sau so̭mārau॒dra - mai॒ndrama॒kā̭daśakapālagṃ- hiraṇyaga॒rbho - dvāda̭śa )
(pra॒jāpa̭ti - ra॒gnaye॒ kāmā̭yā॒ - 'bhi sa-mbha̭vato॒ - yo vi̭dviṣā॒ṇayo̭ -ri॒dhme sanna̭ hye - dāgnāvaiṣṇa॒vamu॒ - pari̭ṣṭā॒ - dyāsi̭ dā॒śvāgṃsa॒ - meka̭saptatiḥ )
(pra॒jāpa̭tiḥ॒, predṷ hariva-śśru॒tasya̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे द्वितीयः प्रश्नः - इष्टिविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
प्र॒जापतिः॑ प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता-स्सृ॒ष्टा॒ इन्द्रा॒ग्नी अपा॑गूहता॒ग्ं॒ सो॑-ऽचाय-त्प्र॒जाप॑तिरिन्द्रा॒ग्नी वै मे᳚ प्र॒जा अपा॑घुक्षता॒मिति॒ स ए॒तमै᳚न्द्रा॒ग्न- मेका॑दशकपाल-मपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्ताव॑स्मै प्र॒जाः प्रासा॑धयता- मिन्द्रा॒ग्नी वा ए॒तस्य॑ प्र॒जामप॑ गूहतो॒ यो-ऽलं॑ प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दत॑ ऐन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पेत्-प्र॒जाका॑म इन्द्रा॒ग्नी [ ] 1
ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प्र सा॑धयतो वि॒न्दते᳚ प्र॒जा-मै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्स्पर्ध॑मानः॒, क्षेत्रे॑ वा सजा॒तेषु॑ वेन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ताभ्या॑मे॒वेन्द्रि॒यं ँवी॒र्य॑-म्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ वि पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण जय॒ते-ऽप॒ वा ए॒तस्मा॑दिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-ङ्क्रामति॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-मु॑पप्र॒यात्यै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्नि- [-मेका॑दशकपाल॒-न्निः, व॒पे॒-थ्स॒ङ्ग्रा॒म-] 2
-र्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-मु॑पप्रया॒स्य-न्नि॑न्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्धत्त-स्स॒हेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णोप॒ प्र या॑ति॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्मं-विँ वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-ञ्जय॑त्यैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-ञ्जि॒त्वेन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निद्रि॒यं-वीँ॒र्य॑न्- [वी॒र्य᳚म्, ध॒त्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑] 3
-धत्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण॒ व्यृ॑द्ध्य॒ते-ऽप॒ वा ए॒तस्मा॑दिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-ङ्क्रामति॒ य एति॑ ज॒नता॑मैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-ज्ज॒नता॑मे॒ष्य-न्नि॑न्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्धत्त-स्स॒हेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण ज॒नता॑मेति पौ॒ष्ण-ञ्च॒रुमनु॒ निर्व॑पे-त्पू॒षा वा इ॑न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्या-ऽनुप्रदा॒ता पू॒षण॑मे॒व [ ] 4
स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मनु॒ प्रय॑च्छति क्षैत्रप॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-ज्ज॒नता॑-मा॒गत्ये॒यं-वैँ क्षेत्र॑स्य॒ पति॑र॒स्यामे॒व प्रति॑ तिष्ठत्यैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल-मु॒परि॑ष्टा॒-न्निर्व॑पेद॒स्यामे॒व प्र॑ति॒ष्ठाये᳚न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-मु॒परि॑ष्टा-दा॒त्म-न्ध॑त्ते ॥ 5 ॥
(प्र॒जाका॑म इन्द्रा॒ग्नी - उ॑पप्र॒यात्यै᳚न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपाल॒-न्नि- र्वी॒र्यं॑ - पू॒षण॑मे॒ वै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 1)
अ॒ग्नये॑ पथि॒कृते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑-ऽतिपा॒दये᳚-त्प॒थो वा ए॒षोद्ध्यप॑थेनैति॒ यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑तिपा॒दय॑त्य॒ग्निमे॒व प॑थि॒कृत॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मप॑था॒-त्पन्था॒मपि॑ नयत्यन॒ड्वा-न्दक्षि॑णा व॒ही ह्ये॑ष समृ॑द्ध्या अ॒ग्नये᳚ व्र॒तप॑तये [व्र॒तप॑तये, पु॒रो॒डाश॑-] 6
पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य आहि॑ताग्नि॒-स्सन्न॑व्र॒त्यमि॑व॒ चरे॑द॒ग्निमे॒व व्र॒तप॑ति॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-व्रँ॒तमा ल॑भंयँति॒ व्रत्यो॑ भवत्य॒ग्नये॑ रक्षो॒घ्ने पु॑रो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यग्ं रक्षाग्ं॑सि॒ सचे॑रन्न॒ग्निमे॒व र॑क्षो॒हण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-द्रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति॒ निशि॑ताया॒-न्निर्व॑पे॒- [निर्व॑पेत्, निशि॑ताया॒ग्ं॒ हि] 7
-न्निशि॑ताया॒ग्ं॒ हि रक्षाग्ं॑सि प्रे॒रते॑ स॒प्रेंर्णा᳚न्ये॒वैना॑नि हन्ति॒ परि॑श्रिते याजये॒-द्रक्ष॑सा॒-मन॑न्ववचाराय रक्षो॒घ्नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो॒ रक्ष॑सा॒ग्॒ स्तृत्या॑ अ॒ग्नये॑ रु॒द्रव॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-दभि॒चर॑-न्ने॒षा वा अ॑स्य घो॒रा त॒नूर्य-द्रु॒द्रस्तस्मा॑ ए॒वैन॒मावृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑त्य॒ग्नये॑ सुरभि॒मते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यस्य॒ गावो॑ वा॒ पुरु॑षा [वा॒ पुरु॑षाः, वा॒ प्र॒मीये॑र॒न्॒] 8
वा प्र॒मीये॑र॒न्॒ यो वा॑ बिभी॒यादे॒षा वा अ॑स्य भेष॒ज्या॑ त॒नूर्य-थ्सु॑रभि॒मती॒-तयै॒वा-ऽस्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति सुरभि॒मते॑ भवति पूतीग॒न्धस्या-ऽप॑हत्या अ॒ग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्ते भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयि॒त्वा परा॑न॒भि निर्दि॑शति॒ यमव॑रेषां॒-विँद्ध्य॑न्ति॒ जीव॑ति॒ स य-म्परे॑षा॒-म्प्र स मी॑यते॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ङ्ग्रा॒म- [तग्ं स॑ङ्ग्रा॒मम्, अ॒भि वा ए॒ष] 9
-म॒भि वा ए॒ष ए॒तानु॑च्यति॒ येषा᳚-म्पूर्वाप॒रा अ॒न्वञ्चः॑ प्र॒मीय॑न्ते पुरुषाहु॒तिर्-ह्य॑स्य प्रि॒यत॑मा॒-ऽग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ नैषा᳚-म्पु॒रा-ऽऽयु॒षो-ऽप॑रः॒ प्रमी॑यते॒-ऽभि वा ए॒ष ए॒तस्य॑ गृ॒हानु॑च्यति॒ यस्य॑ गृ॒हा-न्दह॑त्य॒ग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ ना-ऽस्याप॑र-ङ्गृ॒हा-न्द॑हति ॥ 10 ॥
(व्र॒तप॑तये॒ - निशि॑ताया॒-न्निर्व॑पे॒त् - पुरु॑षाः - सङ्ग्रा॒मं - न - च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)
अ॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-ङ्कामो॒ नोप॒नमे॑-द॒ग्निमे॒व काम॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-ङ्कामे॑न॒ सम॑र्धय॒त्युपै॑न॒-ङ्कामो॑ नमत्य॒ग्नये॒ य वि॑ष्ठाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्स्पर्ध॑मानः॒, क्षेत्रे॑ वा सजा॒तेषु॑ वा॒-ऽग्निमे॒व यवि॑ष्ठ॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तेनै॒वेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्भ्रातृ॑व्यस्य [भ्रातृ॑व्यस्य, यु॒व॒ते॒ विपा॒प्मना॒] 11
युवते॒ विपा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण जयते॒-ऽग्नये॒ यवि॑ष्ठाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-दभिच॒र्यमा॑णो॒ ऽग्निमे॒व यवि॑ष्ठ॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-द्रक्षाग्ं॑सि यवयति॒ नैन॑-मभि॒चरन्᳚-थ्स्तृणुते॒-ऽग्नय॒ आयु॑ष्मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ सर्व॒-मायु॑-रिया॒-मित्य॒ग्नि- मे॒वा-ऽऽयु॑ष्मन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॒- [ए॒वा-ऽस्मिन्न्॑, आयु॑र्दधाति॒] 12
-न्नायु॑र्दधाति॒ सर्व॒मायु॑-रेत्य॒ग्नये॑ जा॒तवे॑दसे पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्भूति॑कामो॒-ऽग्निमे॒व जा॒तवे॑दस॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒वाग्नये॒ रुक्म॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्रुक्का॑मो॒-ऽग्निमे॒व रुक्म॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधाति॒-रोच॑त ए॒वाग्नये॒ तेज॑स्वते पुरो॒डाश॑- [पुरो॒डाश᳚म्, अ॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒त्] 13
-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-त्तेज॑स्कामो॒-ऽग्निमे॒व तेज॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति तेज॒स्व्ये॑व भ॑वत्य॒ग्नये॑ साह॒न्त्याय॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्सीक्ष॑माणो॒ ऽग्निमे॒व सा॑ह॒न्त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तेनै॒व स॑हते॒ यग्ं सीक्ष॑ते ॥ 14 ॥
(भ्रातृ॑व्यस्या -स्मि॒न् - तेज॑स्वते पुरो॒डश॑ - म॒ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 3)
अ॒ग्नये-ऽन्न॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॒ता-ऽन्न॑वान्-थ्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒वा-न्न॑वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मन्न॑वन्त-ङ्करो॒त्यन्न॑वाने॒व भ॑वत्य॒ग्नये᳚-ऽन्ना॒दाय॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑ता-ऽन्ना॒द-स्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒वान्ना॒दग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-मन्ना॒द-ङ्क॑रोत्यन्ना॒द - [-क॑रोत्यन्ना॒दः, ए॒व भ॑वत्य॒ग्नये-ऽन्न॑पतये] 15
ए॒व भ॑वत्य॒ग्नये-ऽन्न॑पतये पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः-का॒मये॒ता-ऽन्न॑पति-स्स्या॒-मित्य॒ग्नि-मे॒वा-ऽन्न॑पति॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-मन्न॑पति-ङ्करो॒त्यन्न॑पति-रे॒व भ॑वत्य॒ग्नये॒ पव॑मानाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नये॑ पाव॒काया॒ग्नये॒ शुच॑ये॒ ज्योगा॑मयावी॒ यद॒ग्नये॒ पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति प्रा॒ण-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॑ - [यद॒ग्नये᳚, पा॒व॒काय॒ वाच॑-] 16
पाव॒काय॒ वाच॑-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॒ शुच॑य॒ आयु॑-रे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधात्यु॒त यदी॒तासु॒-र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒वैता-मे॒व निर्व॑पे॒-च्चक्षु॑ष्कामो॒ यद॒ग्नये॒ पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति प्रा॒ण-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॑ पाव॒काय॒ वाच॑-मे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॒ शुच॑ये॒ चक्षु॑-रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधा- [चक्षु॑रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति, उ॒त यद्य॒न्धो] 17
-त्यु॒त यद्य॒न्धो भव॑ति॒ प्रैव प॑श्यत्य॒ग्नये॑ पु॒त्रव॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्रा॑य पु॒त्रिणे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल-म्प्र॒जाका॑मो॒-ऽग्नि-रे॒वा-ऽस्मै᳚ प्र॒जा-म्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धा-मिन्द्रः॒ प्र य॑च्छत्य॒ग्नये॒ रस॑वते-ऽजक्षी॒रे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ रस॑वान्-थ्स्या॒-मित्य॒ग्नि-मे॒व रस॑वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒ग्ं॒ रस॑वन्त-ङ्करोति॒ [रस॑वन्त-ङ्करोति, रस॑वाने॒व] 18
रस॑वाने॒व भ॑वत्यजक्षी॒रे भ॑वत्याग्ने॒यी वा ए॒षा यद॒जा सा॒क्षादे॒व रस॒मव॑ रुन्धे॒-ऽग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ वसु॑मान्-थ्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒व वसु॑मन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॒-वँसु॑मन्त-ङ्करोति॒ वसु॑माने॒व भ॑वत्य॒ग्नये॑ वाज॒सृते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निव॑र्पे-थ्सङ्ग्रा॒मे सं-यँ॑त्ते॒ वाजं॒- [सं-यँ॑त्ते॒ वाज᳚म्, वा ए॒ष सि॑सीर्षति॒] 19
-ँवा ए॒ष सि॑सीर्षति॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-ञ्जिगी॑षत्य॒ग्निः खलु॒ वै दे॒वानां᳚-वाँज॒सृ-द॒ग्नि-मे॒व वा॑ज॒सृत॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ धाव॑ति॒ वाज॒ग्ं॒ हन्ति॑ वृ॒त्र-ञ्जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्म-मथो॑ अ॒ग्निरि॑व॒ न प्र॑ति॒धृषे॑ भवत्य॒ग्नये᳚-ऽग्नि॒वते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्या॒ग्ना- व॒ग्नि- म॑भ्यु॒द्धरे॑यु॒-र्निर्दि॑ष्टभागो॒ वा ए॒तयो॑-र॒न्यो-ऽनि॑र्दिष्टभागो॒-ऽन्यस्तौ स॒भंवँ॑न्तौ॒ यज॑मान- [यज॑मानम्, अ॒भि] 20
-म॒भि स-म्भ॑वत॒-स्स ई᳚श्व॒र आर्ति॒-मार्तो॒-र्य-द॒ग्नये᳚-ऽग्नि॒वते॑ नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑नै॒वैनौ॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒-ऽग्नये॒ ज्योति॑ष्मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्या॒-ग्निरुद्धृ॒तो-ऽहु॑ते-ऽग्निहो॒त्र उ॒द्वाये॒दप॑र आ॒दीप्या॑-ऽनू॒द्धृत्य॒ इत्या॑हु॒स्त-त्तथा॒ न का॒र्यं॑-यँ-द्भा॑ग॒धेय॑म॒भि पूर्व॑ उद्ध्रि॒यते॒ किमप॑रो॒-ऽभ्यु- [किमप॑रो॒-ऽभ्युत्, ह्रि॒ये॒तेति॒ तान्ये॒वा] 21
-द्ध्रि॑ये॒तेति॒ तान्ये॒वा व॒क्षाणा॑नि सन्नि॒धाय॑ मन्थेदि॒तः प्र॑थ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्नि-स्स्वाद्योने॒रधि॑ जा॒तवे॑दाः । स गा॑यत्रि॒या त्रि॒ष्टुभा॒ जग॑त्या दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हतु प्रजा॒नन्निति॒ छन्दो॑भि-रे॒वैन॒ग्ग्॒ स्वाद्योनेः॒ प्रज॑नयत्ये॒ष वा व सो᳚-ऽग्निरित्या॑हु॒ र्ज्योति॒स्त्वा अ॑स्य॒ परा॑पतित॒-मिति॒ यद॒ग्नये॒ ज्योति॑ष्मते नि॒र्वप॑ति॒ यदे॒वास्य॒ ज्योतिः॒ परा॑पतित॒-न्तदे॒वाव॑ रुन्धे ॥ 22 ॥
(क॒रो॒त्य॒न्ना॒दो - द॑धाति॒ यद॒ग्नये॒ - शुच॑ये॒ चक्षु॑रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति -करोति॒ - वाजं॒ -ँयज॑मान॒ - मु - दे॒वास्य॒ - षट्च॑) (अ. 4)
वै॒श्वा॒न॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्वारु॒ण-ञ्च॒रु-न्द॑धि॒क्राव्ण्णे॑ च॒रुम॑भिश॒स्यमा॑नो॒ य-द्वै᳚श्वान॒रो द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वैनग्ग्॑ स्वदय॒त्यप॑ पा॒पं-वँर्णग्ं॑ हते वारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति दधि॒क्राव्ण्णा॑ पुनाति॒ हिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा प॒वित्रं॒-वैँ हिर॑ण्य-म्पु॒नात्ये॒वैन॑-मा॒द्य॑-म॒स्या-ऽन्न॑-म्भवत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे-त्प्र॒जाका॑म-स्संवँथ्स॒रो [संवँथ्स॒रः, वा] 23
वा ए॒तस्या-ऽशा᳚न्तो॒ योनि॑-म्प्र॒जायै॑ पशू॒ना-न्निर्द॑हति॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दते॒ य-द्वै᳚श्वान॒रो द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व भा॑ग॒धेये॑न शमयति॒ सो᳚-ऽस्मै शा॒न्त-स्स्वाद्योनेः᳚ प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति दधि॒क्राव्ण्णा॑ पुनाति॒ हिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा प॒वित्रं॒-वैँ हिर॑ण्य-म्पु॒नात्ये॒वैनं॑- [पु॒नात्ये॒वैन᳚म्, वि॒न्दते᳚] 24
-ँवि॒न्दते᳚ प्र॒जां-वैँ᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्पु॒त्रे जा॒तेयद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑ति गायत्रि॒यैवैन॑-म्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ पुनाति॒ यन्नव॑कपाल-स्त्रि॒वृतै॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति॒ य-द्दश॑कपालो वि॒राजै॒वा-ऽस्मि॑-न्न॒न्नाद्य॑-न्दधाति॒ यदेका॑दशकपाल- स्त्रि॒ष्टुभै॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति॒ य-द्द्वाद॑शकपालो॒ जग॑त्यै॒वा-ऽस्मि॑-न्प॒शू-न्द॑धाति॒ यस्मि॑न् जा॒त ए॒तामिष्टि॑-न्नि॒र्वप॑ति पू॒त [पू॒तः, ए॒व ते॑ज॒स्व्य॑न्ना॒द] 25
ए॒व ते॑ज॒स्व्य॑न्ना॒द इ॑न्द्रिया॒वी प॑शु॒मा-न्भ॑व॒त्यव॒ वा ए॒ष सु॑व॒र्गा-ल्लो॒का-च्छि॑द्यते॒ यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑तिपा॒दय॑ति सुव॒र्गाय॒ हि लो॒काय॑ दर्शपूर्णमा॒सा वि॒ज्येते॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दमावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑-ऽति॒पाद्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व प्री॑णा॒त्यथो॑ संवँथ्स॒रमे॒वास्मा॒ उप॑ दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्या॒ [सम॑ष्ट्यै, अथो॑] 26
अथो॑ दे॒वता॑ ए॒वान्वा॒रभ्य॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति वीर॒हा वा ए॒ष दे॒वानां॒-योँ᳚-ऽग्नि-मु॑द्वा॒सय॑ते॒ न वा ए॒तस्य॑ ब्राह्म॒णा ऋ॑ता॒यवः॑ पु॒रा-ऽन्न॑-मक्ष-न्नाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-म॒ग्निमु॑द्वासयि॒ष्यन्. यद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री-गा॑य॒त्रो᳚ ऽग्नि-र्यावा॑-ने॒वा-ऽग्निस्तस्मा॑ आति॒थ्य-ङ्क॑रो॒त्यथो॒ यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ ता॒दृ- [ता॒दृक्, ए॒व] 27
-गे॒व त-द्द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रः खलु॒ वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमय-त्या॒द्य॑म॒स्यान्न॑-म्भवति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पाल॒-ङ्ग्राम॑काम आहव॒नीये॑ वैश्वान॒रमधि॑ श्रयति॒ गार्ह॑पत्ये मारु॒त-म्पा॑पवस्य॒सस्य॒ विधृ॑त्यै॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वास्मै॑ सजा॒ताग्श्च्या॑वयति मारु॒तो भ॑वति [ ] 28
म॒रुतो॒ वै दे॒वानां॒-विँशो॑ देववि॒शेनै॒वा-ऽस्मै॑ मनुष्य वि॒शमव॑ रुन्धे स॒प्तक॑पालो भवति स॒प्त ग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒वास्मै॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे ऽनू॒च्यमा॑न॒ आ सा॑दयति॒ विश॑मे॒वास्मा॒ अनु॑वर्त्मान-ङ्करोति ॥ 29 ॥
(प्र॒जाका॑म-स्संवँथ्स॒रः - पु॒नात्ये॒वैनं॑ - पू॒तः - सम॑ष्ट्यै -ता॒दृं - मा॑रु॒तो भ॑व॒ - त्येका॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 5)
आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-मु॑पप्रया॒स्य-न्नि॒यं-वाँ अदि॑ति-र॒स्यामे॒व पूर्वे॒ प्रति॑तिष्ठन्ति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दा॒यत॑न-ङ्ग॒त्वा-सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रः खलु॒ वै दे॒वाना॑-मा॒यत॑न-मे॒तस्मा॒द्वा आ॒यत॑ना-द्दे॒वा असु॑रा-नजय॒न्॒. य-द्वै᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑ति दे॒वाना॑-मे॒वा-ऽऽयत॑ने यतते॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्म-मे॒तस्मि॒न् वा ए॒तौ मृ॑जाते॒ [ए॒तौ मृ॑जाते, यो वि॑द्विषा॒णयो॒-रन्न॒-मत्ति॑] ॥ 30 ॥
यो वि॑द्विषा॒णयो॒-रन्न॒-मत्ति॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्विद्विषा॒णयो॒रन्न॑-ञ्ज॒ग्ध्वा सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र स्व॑दित-मे॒वा-ऽत्ति॒ नास्मि॑-न्मृजाते संवँथ्स॒राय॒ वा ए॒तौ सम॑माते॒ यौ स॑म॒माते॒ तयो॒र्यः पूर्वो॑-ऽभि॒द्रुह्य॑ति॒ तं-वँरु॑णो गृह्णाति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सममा॒नयोः॒ पूर्वो॑-ऽभि॒द्रुह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-मे॒वा-ऽऽप्त्वा नि॑र्वरु॒णं- [नि॑र्वरु॒णम्, प॒रस्ता॑-द॒भि] ॥ 31 ॥
-प॒रस्ता॑-द॒भि द्रु॑ह्यति॒ नैनं॒-वँरु॑णो गृह्णात्या॒व्यं॑-वाँ ए॒ष प्रति॑ गृह्णाति॒ यो-ऽवि॑-म्प्रतिगृ॒ह्णाति॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे॒दवि॑-म्प्रति॒गृह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्व॑दितामे॒व प्रति॑गृह्णाति॒ ना-ऽऽव्य॑-म्प्रति॑गृह्णात्या॒त्मनो॒ वा ए॒ष मात्रा॑माप्नोति॒ य उ॑भ॒याद॑-त्प्रतिगृ॒ह्णात्यश्वं॑-वाँ॒ पुरु॑षं-वाँ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दुभ॒याद॑- [निर्व॑पे-दुभ॒याद॑त्, प्र॒ति॒गृह्य॑] ॥ 32 ॥
-त्प्रति॒गृह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्व॑दितमे॒व प्रति॑ गृह्णाति॒ नात्मनो॒ मात्रा॑माप्नोति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्स॒नि-मे॒ष्यन्-थ्सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रो य॒दा खलु॒ वै सं॑वँथ्स॒र-ञ्ज॒नता॑या॒-ञ्चर॒त्यथ॒ स ध॑ना॒र्घो भ॑वति॒य-द्वै᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑ति संवँथ्स॒र-सा॑तामे॒व स॒निम॒भि प्रच्य॑वते॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्ति॒ यो वै सं॑वँथ्स॒रं- [वै सं॑वँथ्स॒रम्, प्र॒युज्य॒ न] ॥ 33 ॥
-प्र॒युज्य॒ न वि॑मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नो वै स भ॑वत्ये॒त-मे॒व वै᳚श्वान॒र-म्पुन॑रा॒गत्य॒ निर्व॑पे॒द्य-मे॒व प्र॑यु॒ङ्क्ते त-म्भा॑ग॒धेये॑न॒ वि मु॑ञ्चति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यया॒ रज्वो᳚त्त॒मा-ङ्गामा॒जे-त्ता-म्भ्रातृ॑व्याय॒ प्र हि॑णुया॒-न्निर्-ऋ॑ति-मे॒वास्मै॒ प्र हि॑णोति ॥ 34 ॥
(मृ॒जा॒ते॒ - नि॒र्व॒रु॒णं - ँव॑पेदुभ॒याद॒--द्यो वै सं॑वँथ्स॒रग्ं - षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 6)
ऐ॒न्द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प॒शुका॑म ऐ॒न्द्रा वै प॒शव॒ इन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒मा-ने॒व भ॑वति च॒रुर्भ॑वति॒ स्वादे॒वास्मै॒ योनेः᳚ प॒शू-न्प्रज॑नय॒तीन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्प॒शुका॑म इन्द्रि॒यं-वैँ प॒शव॒ इन्द्र॑-मे॒वेन्द्रि॒याव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन ॑भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स [धावति॒ सः, ए॒वा-ऽस्मा॑] ॥ 35 ॥
ए॒वा-ऽस्मा॑ इन्द्रि॒य-म्प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒माने॒व भ॑व॒तीन्द्रा॑य-घ॒र्मव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मो ब्रह्मवर्च॒सं-वैँ घ॒र्म इन्द्र॑मे॒व घ॒र्मव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑व॒तीन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दन्न॑कामो॒-ऽर्को वै दे॒वाना॒-मन्न॒-मिन्द्र॑-मे॒वा-ऽर्कव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नो- [स्वेन॑ भाग॒धेये॑न, उप॑ धावति॒ स] ॥ 36॥
-प॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑व॒तीन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्रा॑ये-न्द्रि॒याव॑त॒ इन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते॒ भूति॑कामो॒ यदिन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते नि॒र्वप॑ति॒ शिर॑ ए॒वास्य॒ तेन॑ करोति॒ यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त आ॒त्मान॑-मे॒वास्य॒ तेन॑ करोति॒-य-दिन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते भू॒त ए॒वान्नाद्ये॒ प्रति॑-तिष्ठति॒ भव॑त्ये॒वेन्द्रा॑या- [भव॑त्ये॒वेन्द्रा॑या, अ॒ग्ं॒ हो॒मुचे॑] ॥ 37 ॥
-ऽग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्पा॒प्मा वा अग्ंह॒ इन्द्र॑मे॒वा-ऽग्ं हो॒मुच॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्पा॒प्मनो-ऽग्ंह॑सो मुञ्च॒तीन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-म्मृधो॒-ऽभि प्र॒वेपे॑रन्-रा॒ष्ट्राणि॑ वा॒-ऽभि स॑मि॒यु-रिन्द्र॑-मे॒व वै॑मृ॒धग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मा॒न्मृधो- [ए॒वा-ऽस्मा॒न्मृधः॑, अप॑ ह॒न्तीन्द्रा॑य] ॥ 38 ॥
-ऽप॑ ह॒न्तीन्द्रा॑य त्रा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब॒द्धो वा॒ परि॑यत्तो॒ वेन्द्र॑मे॒व त्रा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-न्त्रायत॒ इन्द्रा॑या-ऽर्काश्वमे॒धव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-म्म॑हाय॒ज्ञो नोप॒नमे॑दे॒ते वै म॑हाय॒ज्ञस्या-ऽन्त्ये॑ त॒नू य-द॑र्काश्वमे॒धा-विन्द्र॑-मे॒वा-ऽर्का᳚श्वमे॒ध- व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ अन्त॒तो म॑हाय॒ज्ञ-ञ्च्या॑वय॒त्युपै॑न-म्महाय॒ज्ञो न॑मति ॥ 39 ॥
(इ॒न्द्रि॒याव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सो᳚ - ऽर्कव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॑नै॒ - वेन्द्रा॑या - स्मा॒-न्मृधो᳚ - ऽस्मै - स॒प्त च॑ ) (अ. 7)
इन्द्रा॒या-ऽन्वृ॑जवे पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-मे॒वा-ऽन्वृ॑जु॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-ननु॑कान् करोति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वतीन्द्रा॒ण्यै च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यस्य॒ सेना-ऽसग्ं॑शितेव॒ स्या-दि॑न्द्रा॒णी वै सेना॑यै दे॒वते᳚न्द्रा॒णी-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवास्य॒ सेना॒ग्ं॒ सग्ग् श्य॑ति॒ बल्ब॑जा॒नपी॒- [बल्ब॑जा॒नपि॑, इ॒द्ध्मे स-न्न॑ह्ये॒द्गौ-] ॥ 40 ॥
-द्ध्मे स-न्न॑ह्ये॒द्गौ-र्यत्रा-ऽधि॑ष्कन्ना॒-न्यमे॑ह॒-त्ततो॒ बल्ब॑जा॒ उद॑तिष्ठ॒-न्गवा॑-मे॒वैन॑-न्न्या॒य-म॑पि॒नीय॒ गा वे॑दय॒तीन्द्रा॑य मन्यु॒मते॒ मन॑स्वते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्त इन्द्रि॒येण॒ वै म॒न्युना॒ मन॑सा सङ्ग्रा॒म-ञ्ज॑य॒तीन्द्र॑-मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ जय॑ति॒ तग्ं [जय॑ति॒ तम्, स॒ग्रा॒म-मे॒ता-मे॒व] ॥ 41 ॥
स॑ग्रा॒म-मे॒ता-मे॒व निर्व॑पे॒द्यो ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑प इव॒ स्यादे॒तानि॒ हि वा ए॒तस्मा॒ दप॑क्रान्ता॒न्यथै॒ष ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑प॒ इन्द्र॑मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ न ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑पो भव॒तीन्द्रा॑य दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्यु॒- [दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्युः॑, इतीन्द्र॑-मे॒व] ॥ 42 ॥
-रितीन्द्र॑-मे॒व दा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॒ दान॑कामाः प्र॒जाः क॑रोति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑व॒न्तीन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्मै॒ प्रत्त॑मिव॒ सन्न प्र॑दी॒येतेन्द्र॑-मे॒व प्र॑दा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑-धावति॒ स ए॒वास्मै॒ प्र-दा॑पय॒तीन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दप॑रुद्धो वा- [-दप॑रुद्धो वा, अ॒प॒रु॒द्धयमा॑नो॒] ॥ 43 ॥
-ऽपरु॒द्धयमा॑नो॒ वेन्द्र॑मे॒व सु॒त्रामा॑ण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-न्त्रायते ऽनपरु॒द्ध्यो भ॑व॒तीन्द्रो॒ वै स॒दृ-न्दे॒वता॑भिरासी॒-थ्स न व्या॒वृत॑मगच्छ॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒त-मै॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒-वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-म॑दधा॒-च्छक्व॑री याज्यानुवा॒क्ये॑ अकरो॒-द्वज्रो॒ वै शक्व॑री॒ स ए॑नं॒-वँज्रो॒ भूत्या॑ ऐन्ध॒- [भूत्या॑ ऐन्ध, सो॑-ऽभव॒-थ्सो॑-ऽबिभे-] ॥ 44 ॥
-सो॑-ऽभव॒थ्सो॑-ऽबिभे-द्भू॒तः प्र मा॑ धक्ष्य॒तीति॒ स प्र॒जाप॑ति॒-म्पुन॒रुपा॑-ऽधाव॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒-श्शक्व॑र्या॒ अधि॑ रे॒वती॒-न्निर॑मिमीत॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ यो-ऽलग्ग्॑ श्रि॒यै सन्-थ्स॒दृङ्ख्स॑मा॒नै-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-मै॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति रे॒वती॑ पुरोनुवा॒क्या॑ भवति॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ शक्व॑री या॒ज्या॑ वज्रो॒ वै शक्व॑री॒स ए॑नं॒-वँज्रो॒ भूत्या॑ इन्धे॒ भव॑त्ये॒व ॥ 45 ॥
(अपि॒ - तग्ग् - स्यु॑ - र्वै - न्ध - भवति॒ - चतु॑र्दश च ) (अ. 8)
आ॒ग्ना॒-वै॒ष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-दभि॒चर॒न्-थ्सर॑स्व॒त्याज्य॑ भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त् यश्च॒रुर्यदा᳚ग्ना-वैष्ण॒व एका॑दशकपालो॒ भव॑त्य॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता॑भि-श्चै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेन॑ चा॒भि च॑रति॒-सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा भवति॒ वाग्वै सर॑स्वती वा॒चैवैन॑-म॒भि च॑रति बार्हस्प॒त्य-श्च॒रु र्भ॑वति॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒ र्ब्रह्म॑णै॒वैन॑-म॒भि च॑रति॒ [-म॒भि च॑रति, प्रति॒ वै] ॥ 46 ॥
प्रति॒ वै प॒रस्ता॑-दभि॒चर॑न्त-म॒भि च॑रन्ति॒ द्वेद्वे॑ पुरो-ऽनुवा॒क्ये॑ कुर्या॒दति॒ प्रयु॑क्त्या ए॒तयै॒व य॑जेताभि च॒र्यमा॑णो दे॒वता॑भि-रे॒व दे॒वताः᳚ प्रति॒चर॑ति य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञं-वाँ॒चा वाच॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॒ स दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञ-ञ्च॑ मद्ध्य॒तो व्यव॑सर्पति॒ तस्य॒ न कुत॑-श्च॒नोपा᳚व्या॒धो भ॑वति॒ नैन॑-मभि॒चरन्᳚-थ्स्तृणुत आग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यं-यँ॒ज्ञो नो- [-य॒ज्ञो न, उ॒प॒नमे॑द॒ग्नि-स्सर्वा॑] ॥ 47 ॥
-प॒नमे॑द॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑-र्य॒ज्ञो᳚-ऽग्नि-ञ्चै॒व विष्णु॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ य॒ज्ञ-म्प्रय॑च्छत॒ उपै॑नं-यँ॒ज्ञो न॑मत्याग्ना- वैष्ण॒व-ङ्घृ॒ते च॒रु-न्निर्व॑पे॒च्चक्षु॑ष्कामो॒-ऽग्नेर्वै चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि प॑श्यन्ति य॒ज्ञस्य॑ दे॒वा अ॒ग्नि-ञ्चै॒व विष्णु॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वा- [तावे॒व, अ॒स्मि॒न् चक्षु॑र्धत्त॒-] ॥ 48 ॥
-ऽस्मि॒न् चक्षु॑-र्धत्त॒-श्चक्षु॑ष्मा-ने॒व भ॑वति धे॒न्वै वा ए॒त-द्रेतो॒ यदाज्य॑-मन॒डुह॑-स्तण्डु॒ला मि॑थु॒ना-दे॒वास्मै॒ चक्षुः॒ प्रज॑नयति घृ॒ते भ॑वति॒ तेजो॒ वै घृ॒त-न्तेज॒श्चक्षु॒-स्तेज॑सै॒वास्मै॒ तेज॒-श्चक्षु॒रव॑ रुन्ध इन्द्रि॒यं-वैँ वी॒र्यं॑-वृँङ्क्ते॒ भ्रातृ॑व्यो॒ यज॑मा॒नो-ऽय॑जमानस्या-ध्व॒रक॑ल्पा॒-म्प्रति॒ निर्व॑पे॒-द्भ्रातृ॑व्ये॒ यज॑माने॒ ना-ऽस्ये᳚न्द्रि॒यं- [ना-ऽस्ये᳚न्द्रि॒यम्, वी॒र्यं॑ ँवृङ्क्ते] ॥ 49 ॥
-ँवी॒र्यं॑ ँवृङ्क्ते पु॒रावा॒चः प्रव॑दितो॒-र्निर्व॑पे॒-द्याव॑त्ये॒व वा-क्तामप्रो॑दिता॒-म्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ ताम॑स्य॒ वाच॑-म्प्र॒वद॑न्ती-म॒न्या वाचो-ऽनु॒ प्रव॑दन्ति॒ ता इ॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने दधत्याग्ना वैष्ण॒व-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-त्प्रात-स्सवन॒स्या॑-ऽऽ का॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्यश्च॒रु- र्यद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्र-म्प्रा॑त-स्सव॒न-म्प्रा॑त-स्सव॒नमे॒व तेना᳚-ऽऽप्नो- [तेना᳚-ऽऽप्नोति, आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व-] ॥ 50 ॥
-त्याग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-न्माद्ध्य॑न्दिनस्य॒ सव॑नस्या-ऽऽ का॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्य-श्च॒रु र्यदेका॑दशकपालो॒ भव॒त्येका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टु-प्त्रैष्टु॑भ॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न॒-म्माद्ध्य॑दिन्नमे॒व सव॑न॒-न्तेना᳚-ऽऽप्नोत्याग्नावैष्ण॒व-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्तृतीयसव॒नस्या॑-ऽऽका॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्य-श्च॒रुर्य-द्द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑त-न्तृतीयसव॒न-न्तृ॑तीय सव॒नमे॒व तेना᳚-ऽऽप्नोति दे॒वता॑भिरे॒व दे॒वताः᳚ [दे॒वताः᳚, प्र॒ति॒चर॑ति] ॥ 51 ॥
प्रति॒चर॑ति य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञं-वाँ॒चा वाच॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑ क॒पालै॑रे॒व छन्दाग्॑स्या॒प्नोति॑ पुरो॒डाशै॒-स्सव॑नानि मैत्रावरु॒ण-मेक॑कपाल॒-न्निर्व॑पे-द्व॒शायै॑ का॒ले यैवासौ भ्रातृ॑व्यस्य व॒शा-ऽनू॑ब॒न्ध्या॑ सो ए॒वैषैतस्यैक॑कपालो भवति॒ न हि क॒पालैः᳚ प॒शु-मर्ह॒त्याप्तु᳚म् ॥ 52 ॥
(ब्रह्म॑णै॒वैन॑म॒भि च॑रति - य॒ज्ञो न - तावे॒वा - ऽस्ये᳚न्द्रि॒य - मा᳚प्नोति -दे॒वताः᳚ - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च ) (अ. 9)
अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-थ्सोम॑-ञ्चै॒व रु॒द्र-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्ध॑त्तो ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति तिष्यापूर्णमा॒से निर्व॑पेद्रु॒द्रो [निर्व॑पेद्रु॒द्रः, वै ति॒ष्यः॑ सोमः॑] ॥ 53 ॥
वै ति॒ष्यः॑ सोमः॑ पू॒र्णमा॑स-स्सा॒क्षादे॒व ब्र॑ह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे॒ परि॑श्रिते याजयति ब्रह्मवर्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै श्वे॒तायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै दु॒ग्ध-म्म॑थि॒तमाज्य॑-म्भव॒त्याज्य॒-म्प्रोक्ष॑ण॒माज्ये॑न मार्जयन्ते॒ याव॑दे॒व ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्त-थ्सर्व॑-ङ्करो॒त्यति॑ ब्रह्मवर्च॒स-ङ्क्रि॑यत॒ इत्या॑हुरीश्व॒रो दु॒श्चर्मा॒ भवि॑तो॒रिति॑ मान॒वी ऋचौ॑ धा॒य्ये॑ कुर्या॒-द्यद्वै किञ्च॒ मनु॒-रव॑द॒त्त-द्भे॑ष॒जं- [-द्भे॑ष॒जम्, भे॒ष॒ज-मे॒वा-ऽस्मै॑] ॥ 54 ॥
-भे॑ष॒ज-मे॒वा-ऽस्मै॑ करोति॒ यदि॑ बिभी॒या-द्दु॒श्चर्मा॑ भविष्या॒मीति॑ सोमापौ॒ष्ण-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः पौ॒ष्णाः प॒शव॒-स्स्वयै॒ वास्मै॑ दे॒वत॑या प॒शुभि॒-स्त्वच॑-ङ्करोति॒ न दु॒श्चर्मा॑ भवति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाका॑म॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धा अ॒ग्निः प्र॒जाना᳚-म्प्रजनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा᳚त्य॒ग्निः प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वि॒न्दते᳚ - [ ] ॥ 55 ॥
प्र॒जाग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-दभि॒चरन्᳚-थ्सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑ष ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्नि-स्स्वाया॑ ए॒वैन॑-न्दे॒वता॑यै नि॒ष्क्रीय॑ रु॒द्रायापि॑ दधाति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑ति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-ज्ज्योगा॑मयावी॒ सोमं॒-वाँ ए॒तस्य॒ रसो॑ गच्छत्य॒ग्निग्ं शरी॑रं॒-यँस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ सोमा॑दे॒वास्य॒ रस॑-न्निष्क्री॒णात्य॒ग्ने-श्शरी॑रमु॒त यदी॒- [यदि॑, इ॒तासु॒ र्भव॑ति॒] ॥ 56 ॥
-तासु॒ र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व सो॑मारु॒द्रयो॒र्वा ए॒त-ङ्ग्र॑सि॒तग्ं होता॒ निष्खि॑दति॒ स ई᳚श्व॒र आर्ति॒मार्तो॑-रन॒ड्वान्. होत्रा॒ देयो॒ वह्नि॒र्वा अ॑न॒ड्वान्. वह्नि॒र्॒होता॒ वह्नि॑नै॒व वह्नि॑-मा॒त्मानग्ग्॑ स्पृणोति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ स्वे᳚-ऽस्मा आ॒यत॑ने॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयेय॒मिति॒ वेदि॑-म्परि॒गृह्या॒-ऽर्ध-मु॑द्ध॒न्या-द॒र्ध-न्नार्ध-म्ब॒र्॒हिषः॑ स्तृणी॒या-द॒र्ध-न्नार्ध-मि॒द्ध्मस्या᳚-ऽभ्या-द॒द्ध्या-दद्॒र्ध-न्न स्व ए॒वास्मा॑ आ॒यत॑ने॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयति ॥ 57 ॥
(रु॒द्रो - भे॑ष॒जं - वि॒न्दते॒- यदि॑ - स्तृणी॒याद॒र्धं - द्वाद॑श च) (अ. 10)
ऐ॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पाल॒-ङ्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-ञ्चै॒व म॒रुत॑श्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वत्याहव॒नीय॑ ऐ॒न्द्रमधि॑ श्रयति॒ गार्ह॑पत्ये मारु॒त-म्पा॑पवस्य॒सस्य॒ विधृ॑त्यै स॒प्तक॑पालो मारु॒तो भ॑वति स॒प्तग॑णा॒ वै म॒रुतो॑गण॒श ए॒वास्मै॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे-ऽनू॒च्यमा॑न॒ आ सा॑दयति॒ विश॑मे॒वा- [विश॑मे॒व, अ॒स्मा॒ अनु॑वर्त्मानं-] ॥ 58 ॥
-ऽस्मा॒ अनु॑वर्त्मान-ङ्करोत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त क्ष॒त्राय॑ च वि॒शे च॑ स॒मद॑-न्दद्ध्या॒-मित्यै॒न्द्रस्या॑-ऽव॒द्य-न्ब्रू॑या॒-दिन्द्रा॒या-ऽनु॑ ब्रू॒हीत्या॒श्राव्य॑ ब्रूया-न्म॒रुतो॑ य॒जेति॑ मारु॒तस्या॑-ऽव॒द्य-न्ब्रू॑या-न्म॒रुद्भ्यो-ऽनु॑ ब्रू॒हीत्या॒श्राव्य॑ ब्रूया॒दिन्द्रं॑-यँ॒जेति॒ स्व ए॒वैभ्यो॑ भाग॒धेये॑ स॒मद॑-न्दधाति वितृग्ंहा॒णा-स्ति॑ष्ठन्त्ये॒ तामे॒व [ ] ॥ 59 ॥
निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ कल्पे॑र॒न्निति॑ यथादेव॒त-म॑व॒दाय॑ यथा देव॒तं-यँ॑जे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनान्॑ यथाय॒थ-ङ्क॑ल्पयति॒ कल्प॑न्त ए॒वैन्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्वैश्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपाल॒-ङ्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-ञ्चै॒व विश्वाग्॑श्च दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वत्यै॒न्द्रस्या॑-ऽव॒दाय॑ वैश्वदे॒वस्याव॑ द्ये॒-दथै॒न्द्रस्यो॒- [-दथै॒न्द्रस्य॑, उ॒परि॑ष्टा-] ॥ 60 ॥
-परि॑ष्टा-दिन्द्रि॒येणै॒वास्मा॑ उभ॒यतः॑ सजा॒ता-न्परि॑ गृह्णात्युपाधा॒य्य॑ पूर्वयं॒-वाँसो॒ दक्षि॑णा सजा॒ताना॒मुप॑हित्यै॒ पृश्ञि॑यै दु॒ग्धे प्रैय॑ङ्गव-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेन्म॒रुद्भ्यो॒ ग्राम॑कामः॒ पृश्ञि॑यै॒ वै पय॑सो म॒रुतो॑ जा॒ताः पृश्ञि॑यै प्रि॒यङ्ग॑वो मारु॒ताः खलु॒ वै दे॒वत॑या सजा॒ता म॒रुत॑ ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति प्रि॒यव॑ती याज्यानुवा॒क्ये॑ [याज्यानुवा॒क्ये᳚, भ॒व॒तः॒ प्रि॒यमे॒वैनग्ं॑] ॥ 61 ॥
भवतः प्रि॒यमे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति द्वि॒पदा॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति द्वि॒पद॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ चतु॑ष्पदा या॒ज्या॑ चतु॑ष्पद ए॒व प॒शूनव॑ रुन्धे देवासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा मि॒थो विप्रि॑या आस॒-न्ते᳚(1॒) ऽन्यो᳚-ऽन्यस्मै॒ ज्यैष्ठ्या॒या-ति॑ष्ठमाना-श्चतु॒र्धा व्य॑क्राम-न्न॒ग्नि-र्वसु॑भि॒-स्सोमो॑ रु॒द्रैरिन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-र्वरु॑ण आदि॒त्यै-स्स इन्द्रः॑ प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑-ऽधाव॒-त्त- [-ऽधाव॒-त्तम्, ए॒तया॑] ॥ 62 ॥
-मे॒तया॑ सं॒(2)ज्ञान्या॑-ऽयाजय-द॒ग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वप॒-थ्सोमा॑य रु॒द्रव॑ते च॒रुमिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॒ -मेका॑दशकपालं॒-वँरु॑णाया-ऽऽदि॒त्यव॑ते च॒रु-न्ततो॒ वा इन्द्र॑-न्दे॒वा ज्यैष्ठ्या॑या॒भि सम॑जानत॒ य-स्स॑मा॒नै-र्मि॒थो विप्रि॑य॒-स्स्या-त्तमे॒तया॑ सं॒(2)ज्ञान्या॑ याजये-द॒ग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्सोमा॑य रु॒द्रव॑ते च॒रु-मिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपालं॒-वँरु॑णाया ऽऽदि॒त्यव॑ते च॒रु-मिन्द्र॑-मे॒वैन॑-म्भू॒त-ञ्ज्यैष्ठ्या॑य समा॒ना अ॒भि स-ञ्जा॑नते॒ वसि॑ष्ठ-स्समा॒नाना᳚-म्भवति ॥ 63 ॥
(विश॑मे॒व - ति॑ष्ठन्त्ये॒तामे॒ - वाथै॒न्द्रस्य॑ - याज्यानुवा॒क्ये॑ - तं - ँवरु॑णाय॒ -चतु॑र्दश च) (अ. 11)
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ आपो॑ ह॒ यत्प्रजा॑पते ॥ स वे॑द पु॒त्रः पि॒तर॒ग्ं॒ स मा॒तर॒ग्ं॒ स सू॒नुभ॑र्व॒-थ्स भु॑व॒-त्पुन॑र्मघः । स द्यामौर्णो॑द॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ स सुव॒-स्स विश्वा॒ भुवो॑ अभव॒-थ्स आ-ऽभ॑वत् ॥ उदु॒ त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥ स प्र॑त्न॒वन्नवी॑य॒सा-ऽग्ने᳚ द्यु॒म्नेन॑ सं॒यँता᳚ । बृ॒ह-त्त॑तन्थ भा॒नुना᳚ ॥ नि काव्या॑ वे॒धस॒-श्शश्व॑तस्क॒र्॒हस्ते॒ दधा॑नो॒ [दधा॑नः, नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।] ॥ 64 ॥
नर्या॑ पु॒रूणि॑ । अ॒ग्निर्भु॑वद्रयि॒पती॑ रयी॒णाग्ं स॒त्रा च॑क्रा॒णो अ॒मृता॑नि॒ विश्वा᳚ ॥ हिर॑ण्यपाणिमू॒तये॑ सवि॒तार॒मुप॑ ह्वये । स चेत्ता॑ दे॒वता॑ प॒दम् ॥ वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वेदि॑वे वा॒मम॒स्मभ्यग्ं॑ सावीः । वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाजः॑ स्याम ॥ बडि॒त्था पर्व॑ताना-ङ्खि॒द्र-म्बि॑भर्षि पृथिवि । प्र या भू॑मि प्रवत्वति म॒ह्ना जि॒नोषि॑ [जि॒नोषि॑, म॒हि॒नि॒ ।] ॥ 65 ॥
महिनि ॥ स्तोमा॑सस्त्वा विचारिणि॒ प्रति॑ष्टोभन्त्य॒क्तुभिः॑ । प्रया वाज॒-न्न हेष॑न्त-म्पे॒रु-मस्य॑स्यर्जुनि ॥ ऋ॒दू॒दरे॑ण॒ सख्या॑ सचेय॒ यो मा॒ न रिष्ये᳚द्धर्यश्व पी॒तः । अ॒यं-यँ-स्सोमो॒ न्यधा᳚य्य॒स्मे तस्मा॒ इन्द्र॑-म्प्र॒तिर॑-मे॒म्यच्छ॑ ॥ आपा᳚न्तमन्यु-स्तृ॒पल॑-प्रभर्मा॒ धुनि॒-श्शिमी॑ वा॒ञ्छरु॑माग्ं ऋजी॒षी । सोमो॒ विश्वा᳚न्यत॒सा वना॑नि॒ नार्वागिन्द्र॑-म्प्रति॒माना॑नि देभुः ॥ प्र- [प्र, सु॒वा॒न-स्सोम॑] ॥ 66 ॥
-सु॑वा॒न-स्सोम॑ ऋत॒यु-श्चि॑के॒तेन्द्रा॑य॒ ब्रह्म॑ ज॒मद॑ग्नि॒-रर्चन्न्॑ । वृषा॑ य॒न्ता-ऽसि॒ शव॑स-स्तु॒रस्या॒-ऽन्त-र्य॑च्छ गृण॒ते ध॒र्त्र-न्दृग्ं॑ह ॥ स॒बाध॑स्ते॒ मद॑-ञ्च शुष्म॒य-ञ्च॒ ब्रह्म॒ नरो᳚ ब्रह्म॒कृतः॑ सपर्यन्न् । अ॒र्को वा॒ य-त्तु॒रते॒ सोम॑चक्षा॒-स्तत्रे-दिन्द्रो॑ दधते पृ॒थ्सु तु॒र्याम् ॥ वष॑-ट्ते विष्णवा॒स आ कृ॑णोमि॒ तन्मे॑ जुषस्व शिपिविष्ट ह॒व्यम् । ॥ 67 ॥
वर्ध॑न्तु त्वा सुष्टु॒तयो॒ गिरो॑ मे यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥प्र त-त्ते॑ अ॒द्य शि॑पिविष्ट॒ नामा॒-ऽर्य-श्शग्ं॑ सामि व॒युना॑नि वि॒द्वान् । तन्त्वा॑ गृणामि त॒वस॒-मत॑वीया॒न् क्षय॑न्तम॒स्य रज॑सः परा॒के ॥ किमि-त्ते॑ विष्णो परि॒चक्ष्य॑-म्भू॒-त्प्र यद्व॑व॒क्षे शि॑पिवि॒ष्टो अ॑स्मि । मा वर्पो॑ अ॒स्मदप॑ गूह ए॒तद्य-द॒न्यरू॑प-स्समि॒थे ब॒भूथ॑ । ॥ 68 ॥
अग्ने॒ दा दा॒शुषे॑ र॒यिं-वीँ॒रव॑न्त॒-म्परी॑णसम् । शि॒शी॒हि नः॑ सूनु॒मतः॑ ॥ दा नो॑ अग्ने श॒तिनो॒ दा-स्स॑ह॒स्रिणो॑ दु॒रो न वाज॒ग्ग्॒ श्रुत्या॒ अपा॑ वृधि । प्राची॒ द्यावा॑पृथि॒वी ब्रह्म॑णा कृधि॒ सुव॒र्ण शु॒क्रमु॒षसो॒ वि दि॑द्युतुः ॥ अ॒ग्निर्दा॒ द्रवि॑णं-वीँ॒रपे॑शा अ॒ग्निर्-ऋषिं॒-यँ-स्स॒हस्रा॑ स॒नोति॑ । अ॒ग्निर्दि॒वि ह॒व्यमा त॑ताना॒-ऽग्ने-र्धामा॑नि॒ विभृ॑ता पुरु॒त्रा ॥ मा [मा, नो॒ म॒र्धी॒ रा तू भ॑र ।] ॥ 69 ॥
नो॑ मर्धी॒ रा तू भ॑र ॥ घृ॒त-न्न पू॒त-न्त॒नूर॑रे॒पा-श्शुचि॒ हिर॑ण्यम् । त-त्ते॑ रु॒क्मो न रो॑चत स्वधावः ॥ उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी᳚ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उ-त्पु॑पूर्या उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ वायो॑ श॒तग्ं हरी॑णां-युँ॒वस्व॒ पोष्या॑णाम् । उ॒त वा॑ ते सह॒स्रिणो॒ रथ॒ आ या॑तु॒ पाज॑सा ॥ प्र याभि॒- [प्र याभिः, यासि॑ दा॒श्वाग्ं स॒मच्छा॑] ॥ 70 ॥
-र्यासि॑ दा॒श्वाग्ं स॒मच्छा॑ नि॒युद्भि॑-र्वायवि॒ष्टये॑ दुरो॒णे । नि नो॑ र॒यिग्ं सु॒भोज॑सं-युँवे॒ह नि वी॒रव॒-द्गव्य॒मश्वि॑य-ञ्च॒ राधः॑ ॥रे॒वती᳚र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒र्मदे॑म ॥ रे॒वाग्ं इद्रे॒वतः॑ स्तो॒ता स्या-त्त्वाव॑तो म॒घोनः॑ । प्रेदु॑ हरिव-श्श्रु॒तस्य॑ ॥ 71 ॥
(दधा॑नो - जि॒नोषि॑ - देभुः॒ प्र - ह॒व्यं - ब॒भूथ॒ - मा - याभि॑ - श्चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 12)
(प्र॒जाप॑ति॒स्ता-स्सृ॒ष्टा - अ॒ग्नये॑ पथि॒कृते॒ - ग्नये॒ कामा॑या॒ - ग्नयेन्न॑वते -वैश्वान॒र -मा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु - मै॒न्द्र-ञ्च॒रु - मिन्द्रा॒यान्वृ॑जव - आग्नावैष्ण॒व -म॒सौ सो॑मारौ॒द्र - मै॒न्द्रम॒का॑दशकपालग्ं- हिरण्यग॒र्भो - द्वाद॑श )
(प्र॒जाप॑ति - र॒ग्नये॒ कामा॑या॒ - ऽभि स-म्भ॑वतो॒ - यो वि॑द्विषा॒णयो॑ -रि॒ध्मे सन्न॑ ह्ये - दाग्नावैष्ण॒वमु॒ - परि॑ष्टा॒ - द्यासि॑ दा॒श्वाग्ंस॒ - मेक॑सप्ततिः )
(प्र॒जाप॑तिः॒, प्रेदु॑ हरिव-श्श्रु॒तस्य॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pra॒jāpatiḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā-ssṛ॒ṣṭā॒ indrā॒gnī apā̭gūhatā॒gṃ॒ so̭-'cāya-tpra॒jāpa̭tirindrā॒gnī vai me᳚ pra॒jā apā̭ghukṣatā॒miti॒ sa e॒tamai᳚ndrā॒gna- mekā̭daśakapāla-mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttāva̭smai pra॒jāḥ prāsā̭dhayatā- mindrā॒gnī vā e॒tasya̭ pra॒jāmapa̭ gūhato॒ yo-'laṃ̭ pra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata̭ aindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pet-pra॒jākā̭ma indrā॒gnī [ ] 1
e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra sā̭dhayato vi॒ndate᳚ pra॒jā-mai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tābhyā̭me॒vendri॒yaṃ ~vī॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ vi pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jaya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya-ssa̭grā॒mma-mṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, va॒pe॒-thsa॒ṅgrā॒ma-] 2
-rva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇopa॒ pra yā̭ti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmaṃ-vi~ vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjaya̭tyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-ñji॒tvendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnidri॒yaṃ-vī~॒rya̭n- [vī॒rya᳚m, dha॒tto॒ nendri॒yeṇa̭] 3
-dhatto॒ nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya eti̭ ja॒natā̭maindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-jja॒natā̭me॒ṣya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa ja॒natā̭meti pau॒ṣṇa-ñca॒rumanu॒ nirva̭pe-tpū॒ṣā vā i̭ndri॒yasya̭ vī॒rya̭syā-'nupradā॒tā pū॒ṣaṇa̭me॒va [ ] 4
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭manu॒ praya̭cchati kṣaitrapa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-jja॒natā̭-mā॒gatye॒yaṃ-vai~ kṣetra̭sya॒ pati̭ra॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhatyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mu॒pari̭ṣṭā॒-nnirva̭peda॒syāme॒va pra̭ti॒ṣṭhāye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mu॒pari̭ṣṭā-dā॒tma-ndha̭tte || 5 ||
(pra॒jākā̭ma indrā॒gnī - ṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gnamekā̭daśakapāla॒-nni- rvī॒ryaṃ̭ - pū॒ṣaṇa̭me॒ vai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 1)
a॒gnayḙ pathi॒kṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'tipā॒daye᳚-tpa॒tho vā e॒ṣoddhyapa̭thenaiti॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭tya॒gnime॒va pa̭thi॒kṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒mapa̭thā॒-tpanthā॒mapi̭ nayatyana॒ḍvā-ndakṣi̭ṇā va॒hī hyḙṣa samṛ̭ddhyā a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye [vra॒tapa̭taye, pu॒ro॒ḍāśa̭-] 6
puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya āhi̭tāgni॒-ssanna̭vra॒tyami̭va॒ carḙda॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā la̭bhaṃya~ti॒ vratyo̭ bhavatya॒gnayḙ rakṣo॒ghne pṷro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyagṃ rakṣāgṃ̭si॒ sacḙranna॒gnime॒va ra̭kṣo॒haṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒- [nirva̭pet, niśi̭tāyā॒gṃ॒ hi] 7
-nniśi̭tāyā॒gṃ॒ hi rakṣāgṃ̭si pre॒ratḙ sa॒preṃrṇā᳚nye॒vainā̭ni hanti॒ pari̭śrite yājaye॒-drakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya rakṣo॒ghnī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavato॒ rakṣa̭sā॒g॒ stṛtyā̭ a॒gnayḙ ru॒drava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara̭-nne॒ṣā vā a̭sya gho॒rā ta॒nūrya-dru॒drastasmā̭ e॒vaina॒māvṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭tya॒gnayḙ surabhi॒matḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyasya॒ gāvo̭ vā॒ purṷṣā [vā॒ purṷṣāḥ, vā॒ pra॒mīyḙra॒n॒] 8
vā pra॒mīyḙra॒n॒ yo vā̭ bibhī॒yāde॒ṣā vā a̭sya bheṣa॒jyā̭ ta॒nūrya-thsṷrabhi॒matī॒-tayai॒vā-'smai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti surabhi॒matḙ bhavati pūtīga॒ndhasyā-'pa̭hatyā a॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tte bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayi॒tvā parā̭na॒bhi nirdi̭śati॒ yamava̭reṣāṃ॒-vi~ddhya̭nti॒ jīva̭ti॒ sa ya-mparḙṣā॒-mpra sa mī̭yate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭ṅgrā॒ma- [tagṃ sa̭ṅgrā॒mam, a॒bhi vā e॒ṣa] 9
-ma॒bhi vā e॒ṣa e॒tānṷcyati॒ yeṣā᳚-mpūrvāpa॒rā a॒nvañcaḥ̭ pra॒mīya̭nte puruṣāhu॒tir-hya̭sya pri॒yata̭mā॒-'gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ naiṣā᳚-mpu॒rā-''yu॒ṣo-'pa̭raḥ॒ pramī̭yate॒-'bhi vā e॒ṣa e॒tasya̭ gṛ॒hānṷcyati॒ yasya̭ gṛ॒hā-ndaha̭tya॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-'syāpa̭ra-ṅgṛ॒hā-nda̭hati || 10 ||
(vra॒tapa̭taye॒ - niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒t - purṷṣāḥ - saṅgrā॒maṃ - na - ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
a॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙ-da॒gnime॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatya॒gnaye॒ ya vi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vā॒-'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒vendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya [bhrātṛ̭vyasya, yu॒va॒te॒ vipā॒pmanā॒] 11
yuvate॒ vipā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jayate॒-'gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhica॒ryamā̭ṇo॒ 'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣāgṃ̭si yavayati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇute॒-'gnaya॒ āyṷṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-mitya॒gni- me॒vā-''yṷṣmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒- [e॒vā-'sminṋ, āyṷrdadhāti॒] 12
-nnāyṷrdadhāti॒ sarva॒māyṷ-retya॒gnayḙ jā॒tavḙdase puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāmo॒-'gnime॒va jā॒tavḙdasa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vāgnaye॒ rukma̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-drukkā̭mo॒-'gnime॒va rukma̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti॒-roca̭ta e॒vāgnaye॒ teja̭svate puro॒ḍāśa̭- [puro॒ḍāśa᳚m, a॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t] 13
-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-tteja̭skāmo॒-'gnime॒va teja̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti teja॒svyḙva bha̭vatya॒gnayḙ sāha॒ntyāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsīkṣa̭māṇo॒ 'gnime॒va sā̭ha॒ntyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒va sa̭hate॒ yagṃ sīkṣa̭te || 14 ||
(bhrātṛ̭vyasyā -smi॒n - teja̭svate puro॒ḍaśa̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 3)
a॒gnaye-'nna̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒maye॒tā-'nna̭vān-thsyā॒mitya॒gni-me॒vā-nna̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒manna̭vanta-ṅkaro॒tyanna̭vāne॒va bha̭vatya॒gnaye᳚-'nnā॒dāya̭ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙtā-'nnā॒da-ssyā॒mitya॒gni-me॒vānnā॒dagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mannā॒da-ṅka̭rotyannā॒da - [-ka̭rotyannā॒daḥ, e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye] 15
e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ-kā॒maye॒tā-'nna̭pati-ssyā॒-mitya॒gni-me॒vā-'nna̭pati॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-manna̭pati-ṅkaro॒tyanna̭pati-re॒va bha̭vatya॒gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ pāva॒kāyā॒gnaye॒ śuca̭ye॒ jyogā̭mayāvī॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ - [yada॒gnaye᳚, pā॒va॒kāya॒ vāca̭-] 16
pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ āyṷ-re॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhātyu॒ta yadī॒tāsu॒-rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒vaitā-me॒va nirva̭pe॒-ccakṣṷṣkāmo॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ye॒ cakṣṷ-re॒vāsmi॒-ntena̭ dadhā- [cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti, u॒ta yadya॒ndho] 17
-tyu॒ta yadya॒ndho bhava̭ti॒ praiva pa̭śyatya॒gnayḙ pu॒trava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ya pu॒triṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla-mpra॒jākā̭mo॒-'gni-re॒vā-'smai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhā-mindraḥ॒ pra ya̭cchatya॒gnaye॒ rasa̭vate-'jakṣī॒re ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ rasa̭vān-thsyā॒-mitya॒gni-me॒va rasa̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒gṃ॒ rasa̭vanta-ṅkaroti॒ [rasa̭vanta-ṅkaroti, rasa̭vāne॒va] 18
rasa̭vāne॒va bha̭vatyajakṣī॒re bha̭vatyāgne॒yī vā e॒ṣā yada॒jā sā॒kṣāde॒va rasa॒mava̭ rundhe॒-'gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ vasṷmān-thsyā॒mitya॒gni-me॒va vasṷmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ॒-va~sṷmanta-ṅkaroti॒ vasṷmāne॒va bha̭vatya॒gnayḙ vāja॒sṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nniva̭rpe-thsaṅgrā॒me saṃ-ya~̭tte॒ vājaṃ॒- [saṃ-ya~̭tte॒ vāja᳚m, vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒] 19
-~vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjigī̭ṣatya॒gniḥ khalu॒ vai de॒vānāṃ᳚-vā~ja॒sṛ-da॒gni-me॒va vā̭ja॒sṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ dhāva̭ti॒ vāja॒gṃ॒ hanti̭ vṛ॒tra-ñjaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-matho̭ a॒gniri̭va॒ na pra̭ti॒dhṛṣḙ bhavatya॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒gnā- va॒gni- ma̭bhyu॒ddharḙyu॒-rnirdi̭ṣṭabhāgo॒ vā e॒tayo̭-ra॒nyo-'ni̭rdiṣṭabhāgo॒-'nyastau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭māna- [yaja̭mānam, a॒bhi] 20
-ma॒bhi sa-mbha̭vata॒-ssa ī᳚śva॒ra ārti॒-mārto॒-rya-da॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainaṷ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒-'gnaye॒ jyoti̭ṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒-gniruddhṛ॒to-'hṷte-'gniho॒tra u॒dvāye॒dapa̭ra ā॒dīpyā̭-'nū॒ddhṛtya॒ ityā̭hu॒sta-ttathā॒ na kā॒ryaṃ̭-ya~-dbhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi pūrva̭ uddhri॒yate॒ kimapa̭ro॒-'bhyu- [kimapa̭ro॒-'bhyut, hri॒ye॒teti॒ tānye॒vā] 21
-ddhri̭ye॒teti॒ tānye॒vā va॒kṣāṇā̭ni sanni॒dhāya̭ manthedi॒taḥ pra̭tha॒ma-ñja̭jñe a॒gni-ssvādyone॒radhi̭ jā॒tavḙdāḥ | sa gā̭yatri॒yā tri॒ṣṭubhā॒ jaga̭tyā de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatu prajā॒nanniti॒ chando̭bhi-re॒vaina॒gg॒ svādyoneḥ॒ praja̭nayatye॒ṣa vā va so᳚-'gnirityā̭hu॒ rjyoti॒stvā a̭sya॒ parā̭patita॒-miti॒ yada॒gnaye॒ jyoti̭ṣmate ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāsya॒ jyotiḥ॒ parā̭patita॒-ntade॒vāva̭ rundhe || 22 ||
(ka॒ro॒tya॒nnā॒do - da̭dhāti॒ yada॒gnaye॒ - śuca̭ye॒ cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti -karoti॒ - vājaṃ॒ -~yaja̭māna॒ - mu - de॒vāsya॒ - ṣaṭca̭) (a. 4)
vai॒śvā॒na॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvāru॒ṇa-ñca॒ru-nda̭dhi॒krāvṇṇḙ ca॒ruma̭bhiśa॒syamā̭no॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vainagg̭ svadaya॒tyapa̭ pā॒paṃ-va~rṇagṃ̭ hate vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vaina̭-mā॒dya̭-ma॒syā-'nna̭-mbhavatye॒tāme॒va nirva̭pe-tpra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒ro [saṃva~thsa॒raḥ, vā] 23
vā e॒tasyā-'śā᳚nto॒ yoni̭-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-nnirda̭hati॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndate॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va bhā̭ga॒dheyḙna śamayati॒ so᳚-'smai śā॒nta-ssvādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpraja̭nayati vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vainaṃ̭- [pu॒nātye॒vaina᳚m, vi॒ndate᳚] 24
-~vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-tpu॒tre jā॒teyada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭ti gāyatri॒yaivaina̭-mbrahmavarca॒sena̭ punāti॒ yannava̭kapāla-stri॒vṛtai॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti॒ ya-ddaśa̭kapālo vi॒rājai॒vā-'smi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti॒ yadekā̭daśakapāla- stri॒ṣṭubhai॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ jaga̭tyai॒vā-'smi̭-npa॒śū-nda̭dhāti॒ yasmi̭n jā॒ta e॒tāmiṣṭi̭-nni॒rvapa̭ti pū॒ta [pū॒taḥ, e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da] 25
e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da i̭ndriyā॒vī pa̭śu॒mā-nbha̭va॒tyava॒ vā e॒ṣa sṷva॒rgā-llo॒kā-cchi̭dyate॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭ti suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ darśapūrṇamā॒sā vi॒jyetḙ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-damāvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'ti॒pādya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā॒ [sama̭ṣṭyai, atho̭] 26
atho̭ de॒vatā̭ e॒vānvā॒rabhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti vīra॒hā vā e॒ṣa de॒vānāṃ॒-yo~᳚-'gni-mṷdvā॒saya̭te॒ na vā e॒tasya̭ brāhma॒ṇā ṛ̭tā॒yavaḥ̭ pu॒rā-'nna̭-makṣa-nnāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-ma॒gnimṷdvāsayi॒ṣyan. yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī-gā̭ya॒tro᳚ 'gni-ryāvā̭-ne॒vā-'gnistasmā̭ āti॒thya-ṅka̭ro॒tyatho॒ yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ tā॒dṛ- [tā॒dṛk, e॒va] 27
-ge॒va ta-ddvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamaya-tyā॒dya̭ma॒syānna̭-mbhavati vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma āhava॒nīyḙ vaiśvāna॒ramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai॒ dvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ sajā॒tāgścyā̭vayati māru॒to bha̭vati [ ] 28
ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śenai॒vā-'smai̭ manuṣya vi॒śamava̭ rundhe sa॒ptaka̭pālo bhavati sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe 'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷvartmāna-ṅkaroti || 29 ||
(pra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒raḥ - pu॒nātye॒vainaṃ̭ - pū॒taḥ - sama̭ṣṭyai -tā॒dṛṃ - mā̭ru॒to bha̭va॒ - tyekā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 5)
ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni॒yaṃ-vā~ adi̭ti-ra॒syāme॒va pūrve॒ prati̭tiṣṭhanti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dā॒yata̭na-ṅga॒tvā-saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vai de॒vānā̭-mā॒yata̭na-me॒tasmā॒dvā ā॒yata̭nā-dde॒vā asṷrā-najaya॒n॒. ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti de॒vānā̭-me॒vā-''yata̭ne yatate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-me॒tasmi॒n vā e॒tau mṛ̭jāte॒ [e॒tau mṛ̭jāte, yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭] || 30 ||
yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvidviṣā॒ṇayo॒ranna̭-ñja॒gdhvā saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra sva̭dita-me॒vā-'tti॒ nāsmi̭-nmṛjāte saṃva~thsa॒rāya॒ vā e॒tau sama̭māte॒ yau sa̭ma॒māte॒ tayo॒ryaḥ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ti॒ taṃ-va~rṷṇo gṛhṇāti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsamamā॒nayoḥ॒ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-me॒vā-''ptvā ni̭rvaru॒ṇaṃ- [ni̭rvaru॒ṇam, pa॒rastā̭-da॒bhi] || 31 ||
-pa॒rastā̭-da॒bhi drṷhyati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇātyā॒vyaṃ̭-vā~ e॒ṣa prati̭ gṛhṇāti॒ yo-'vi̭-mpratigṛ॒hṇāti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe॒davi̭-mprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditāme॒va prati̭gṛhṇāti॒ nā-''vya̭-mprati̭gṛhṇātyā॒tmano॒ vā e॒ṣa mātrā̭māpnoti॒ ya ṷbha॒yāda̭-tpratigṛ॒hṇātyaśvaṃ̭-vā~॒ purṷṣaṃ-vā~ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dubha॒yāda̭- [nirva̭pe-dubha॒yāda̭t, pra॒ti॒gṛhya̭] || 32 ||
-tprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditame॒va prati̭ gṛhṇāti॒ nātmano॒ mātrā̭māpnoti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsa॒ni-me॒ṣyan-thsaṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ro ya॒dā khalu॒ vai saṃ̭va~thsa॒ra-ñja॒natā̭yā॒-ñcara॒tyatha॒ sa dha̭nā॒rgho bha̭vati॒ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti saṃva~thsa॒ra-sā̭tāme॒va sa॒nima॒bhi pracya̭vate॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti॒ yo vai saṃ̭va~thsa॒raṃ- [vai saṃ̭va~thsa॒ram, pra॒yujya॒ na] || 33 ||
-pra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vatye॒ta-me॒va vai᳚śvāna॒ra-mpuna̭rā॒gatya॒ nirva̭pe॒dya-me॒va pra̭yu॒ṅkte ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityai॒ yayā॒ rajvo᳚tta॒mā-ṅgāmā॒je-ttā-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra hi̭ṇuyā॒-nnir-ṛ̭ti-me॒vāsmai॒ pra hi̭ṇoti || 34 ||
(mṛ॒jā॒te॒ - ni॒rva॒ru॒ṇaṃ - ~va̭pedubha॒yāda॒--dyo vai saṃ̭va~thsa॒ragṃ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ai॒ndra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma ai॒ndrā vai pa॒śava॒ indra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒mā-ne॒va bha̭vati ca॒rurbha̭vati॒ svāde॒vāsmai॒ yoneḥ᳚ pa॒śū-npraja̭naya॒tīndrā̭yendri॒yāva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma indri॒yaṃ-vai~ pa॒śava॒ indra̭-me॒vendri॒yāva̭nta॒gg॒ svena ̭bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa [dhāvati॒ saḥ, e॒vā-'smā̭] || 35 ||
e॒vā-'smā̭ indri॒ya-mpa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭va॒tīndrā̭ya-gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo brahmavarca॒saṃ-vai~ gha॒rma indra̭me॒va gha॒rmava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭va॒tīndrā̭yā॒-'rkava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-danna̭kāmo॒-'rko vai de॒vānā॒-manna॒-mindra̭-me॒vā-'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒no- [svena̭ bhāga॒dheyḙna, upa̭ dhāvati॒ sa] || 36||
-pa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭va॒tīndrā̭ya gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ye-ndri॒yāva̭ta॒ indrā̭yā॒-'rkava̭te॒ bhūti̭kāmo॒ yadindrā̭ya gha॒rmava̭te ni॒rvapa̭ti॒ śira̭ e॒vāsya॒ tena̭ karoti॒ yadindrā̭yendri॒yāva̭ta ā॒tmāna̭-me॒vāsya॒ tena̭ karoti॒-ya-dindrā̭yā॒-'rkava̭te bhū॒ta e॒vānnādye॒ prati̭-tiṣṭhati॒ bhava̭tye॒vendrā̭yā- [bhava̭tye॒vendrā̭yā, a॒gṃ॒ ho॒mucḙ] || 37 ||
-'gṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā agṃha॒ indra̭me॒vā-'gṃ ho॒muca॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpā॒pmano-'gṃha̭so muñca॒tīndrā̭ya vaimṛ॒dhāya̭ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mmṛdho॒-'bhi pra॒vepḙran-rā॒ṣṭrāṇi̭ vā॒-'bhi sa̭mi॒yu-rindra̭-me॒va vai̭mṛ॒dhagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smā॒nmṛdho- [e॒vā-'smā॒nmṛdhaḥ̭, apa̭ ha॒ntīndrā̭ya] || 38 ||
-'pa̭ ha॒ntīndrā̭ya trā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dba॒ddho vā॒ pari̭yatto॒ vendra̭me॒va trā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyata॒ indrā̭yā-'rkāśvame॒dhava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mma̭hāya॒jño nopa॒namḙde॒te vai ma̭hāya॒jñasyā-'ntyḙ ta॒nū ya-da̭rkāśvame॒dhā-vindra̭-me॒vā-'rkā᳚śvame॒dha- va̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ anta॒to ma̭hāya॒jña-ñcyā̭vaya॒tyupai̭na-mmahāya॒jño na̭mati || 39 ||
(i॒ndri॒yāva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ so᳚ - 'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙnai॒ - vendrā̭yā - smā॒-nmṛdho᳚ - 'smai - sa॒pta ca̭ ) (a. 7)
indrā॒yā-'nvṛ̭jave puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒ indra̭-me॒vā-'nvṛ̭ju॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-nanṷkān karoti grā॒myḙva bha̭vatīndrā॒ṇyai ca॒ru-nnirva̭pe॒dyasya॒ senā-'sagṃ̭śiteva॒ syā-di̭ndrā॒ṇī vai senā̭yai de॒vate᳚ndrā॒ṇī-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsya॒ senā॒gṃ॒ sagg śya̭ti॒ balba̭jā॒napī॒- [balba̭jā॒napi̭, i॒ddhme sa-nna̭hye॒dgau-] || 40 ||
-ddhme sa-nna̭hye॒dgau-ryatrā-'dhi̭ṣkannā॒-nyamḙha॒-ttato॒ balba̭jā॒ uda̭tiṣṭha॒-ngavā̭-me॒vaina̭-nnyā॒ya-ma̭pi॒nīya॒ gā vḙdaya॒tīndrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭-me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ [jaya̭ti॒ tam, sa॒grā॒ma-me॒tā-me॒va] || 41 ||
sa̭grā॒ma-me॒tā-me॒va nirva̭pe॒dyo ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa iva॒ syāde॒tāni॒ hi vā e॒tasmā॒ dapa̭krāntā॒nyathai॒ṣa ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa॒ indra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ na ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭po bhava॒tīndrā̭ya dā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒- [dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyuḥ̭, itīndra̭-me॒va] || 42 ||
-ritīndra̭-me॒va dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭va॒ntīndrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dyasmai॒ pratta̭miva॒ sanna pra̭dī॒yetendra̭-me॒va pra̭dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭-dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ pra-dā̭paya॒tīndrā̭ya su॒trāmṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā- [-dapa̭ruddho vā, a॒pa॒ru॒ddhayamā̭no॒] || 43 ||
-'paru॒ddhayamā̭no॒ vendra̭me॒va su॒trāmā̭ṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyate 'naparu॒ddhyo bha̭va॒tīndro॒ vai sa॒dṛ-nde॒vatā̭bhirāsī॒-thsa na vyā॒vṛta̭magaccha॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒-ttenai॒-vā-'smi̭-nnindri॒ya-ma̭dadhā॒-cchakva̭rī yājyānuvā॒kyḙ akaro॒-dvajro॒ vai śakva̭rī॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ aindha॒- [bhūtyā̭ aindha, so̭-'bhava॒-thso̭-'bibhe-] || 44 ||
-so̭-'bhava॒thso̭-'bibhe-dbhū॒taḥ pra mā̭ dhakṣya॒tīti॒ sa pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭-'dhāva॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-śśakva̭ryā॒ adhi̭ re॒vatī॒-nnira̭mimīta॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ yo-'lagg̭ śri॒yai san-thsa॒dṛṅkhsa̭mā॒nai-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti re॒vatī̭ puronuvā॒kyā̭ bhavati॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ śakva̭rī yā॒jyā̭ vajro॒ vai śakva̭rī॒sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ bhava̭tye॒va || 45 ||
(api॒ - tagg - syṷ - rvai - ndha - bhavati॒ - catṷrdaśa ca ) (a. 8)
ā॒gnā॒-vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara॒n-thsara̭sva॒tyājya̭ bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒t yaśca॒ruryadā᳚gnā-vaiṣṇa॒va ekā̭daśakapālo॒ bhava̭tya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhi-ścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ cā॒bhi ca̭rati॒-sara̭sva॒tyājya̭bhāgā bhavati॒ vāgvai sara̭svatī vā॒caivaina̭-ma॒bhi ca̭rati bārhaspa॒tya-śca॒ru rbha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina̭-ma॒bhi ca̭rati॒ [-ma॒bhi ca̭rati, prati॒ vai] || 46 ||
prati॒ vai pa॒rastā̭-dabhi॒cara̭nta-ma॒bhi ca̭ranti॒ dvedvḙ puro-'nuvā॒kyḙ kuryā॒dati॒ prayṷktyā e॒tayai॒va ya̭jetābhi ca॒ryamā̭ṇo de॒vatā̭bhi-re॒va de॒vatāḥ᳚ prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma॒ sa de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ maddhya॒to vyava̭sarpati॒ tasya॒ na kuta̭-śca॒nopā᳚vyā॒dho bha̭vati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇuta āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño no- [-ya॒jño na, u॒pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭] || 47 ||
-pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷ-rya॒jño᳚-'gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ ya॒jña-mpraya̭cchata॒ upai̭naṃ-ya~॒jño na̭matyāgnā- vaiṣṇa॒va-ṅghṛ॒te ca॒ru-nnirva̭pe॒ccakṣṷṣkāmo॒-'gnervai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi pa̭śyanti ya॒jñasya̭ de॒vā a॒gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vā- [tāve॒va, a॒smi॒n cakṣṷrdhatta॒-] || 48 ||
-'smi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati dhe॒nvai vā e॒ta-dreto॒ yadājya̭-mana॒ḍuha̭-staṇḍu॒lā mi̭thu॒nā-de॒vāsmai॒ cakṣuḥ॒ praja̭nayati ghṛ॒te bha̭vati॒ tejo॒ vai ghṛ॒ta-nteja॒ścakṣu॒-steja̭sai॒vāsmai॒ teja॒-ścakṣu॒rava̭ rundha indri॒yaṃ-vai~ vī॒ryaṃ̭-vṛ~ṅkte॒ bhrātṛ̭vyo॒ yaja̭mā॒no-'ya̭jamānasyā-dhva॒raka̭lpā॒-mprati॒ nirva̭pe॒-dbhrātṛ̭vye॒ yaja̭māne॒ nā-'sye᳚ndri॒yaṃ- [nā-'sye᳚ndri॒yam, vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte] || 49 ||
-~vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte pu॒rāvā॒caḥ prava̭dito॒-rnirva̭pe॒-dyāva̭tye॒va vā-ktāmapro̭ditā॒-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ tāma̭sya॒ vāca̭-mpra॒vada̭ntī-ma॒nyā vāco-'nu॒ prava̭danti॒ tā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhatyāgnā vaiṣṇa॒va-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-tprāta-ssavana॒syā̭-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒ru- ryada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tra-mprā̭ta-ssava॒na-mprā̭ta-ssava॒name॒va tenā᳚-''pno- [tenā᳚-''pnoti, ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-] || 50 ||
-tyāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-nmāddhya̭ndinasya॒ sava̭nasyā-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒ru ryadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭu-ptraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭dinname॒va sava̭na॒-ntenā᳚-''pnotyāgnāvaiṣṇa॒va-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-ttṛtīyasava॒nasyā̭-''kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒rurya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīya sava॒name॒va tenā᳚-''pnoti de॒vatā̭bhire॒va de॒vatāḥ᳚ [de॒vatāḥ᳚, pra॒ti॒cara̭ti] || 51 ||
prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma̭ ka॒pālai̭re॒va chandāg̭syā॒pnoti̭ puro॒ḍāśai॒-ssava̭nāni maitrāvaru॒ṇa-meka̭kapāla॒-nnirva̭pe-dva॒śāyai̭ kā॒le yaivāsau bhrātṛ̭vyasya va॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasyaika̭kapālo bhavati॒ na hi ka॒pālaiḥ᳚ pa॒śu-marha॒tyāptu᳚m || 52 ||
(brahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ca̭rati - ya॒jño na - tāve॒vā - 'sye᳚ndri॒ya - mā᳚pnoti -de॒vatāḥ᳚ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 9)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒va ru॒dra-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva bha̭vati tiṣyāpūrṇamā॒se nirva̭pedru॒dro [nirva̭pedru॒draḥ, vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭] || 53 ||
vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭ pū॒rṇamā̭sa-ssā॒kṣāde॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe॒ pari̭śrite yājayati brahmavarca॒sasya॒ pari̭gṛhītyai śve॒tāyai᳚ śve॒tava̭thsāyai du॒gdha-mma̭thi॒tamājya̭-mbhava॒tyājya॒-mprokṣa̭ṇa॒mājyḙna mārjayante॒ yāva̭de॒va bra̭hmavarca॒sa-nta-thsarva̭-ṅkaro॒tyati̭ brahmavarca॒sa-ṅkri̭yata॒ ityā̭hurīśva॒ro du॒ścarmā॒ bhavi̭to॒riti̭ māna॒vī ṛcaṷ dhā॒yyḙ kuryā॒-dyadvai kiñca॒ manu॒-rava̭da॒tta-dbhḙṣa॒jaṃ- [-dbhḙṣa॒jam, bhe॒ṣa॒ja-me॒vā-'smai̭] || 54 ||
-bhḙṣa॒ja-me॒vā-'smai̭ karoti॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒ vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒-stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ - [ ] || 55 ||
pra॒jāgṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-dabhi॒caran᳚-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣa e॒ṣa ru॒dro yada॒gni-ssvāyā̭ e॒vaina̭-nde॒vatā̭yai ni॒ṣkrīya̭ ru॒drāyāpi̭ dadhāti tā॒jagārti॒-mārccha̭ti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-jjyogā̭mayāvī॒ somaṃ॒-vā~ e॒tasya॒ raso̭ gacchatya॒gnigṃ śarī̭raṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti॒ somā̭de॒vāsya॒ rasa̭-nniṣkrī॒ṇātya॒gne-śśarī̭ramu॒ta yadī॒- [yadi̭, i॒tāsu॒ rbhava̭ti॒] || 56 ||
-tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va so̭māru॒drayo॒rvā e॒ta-ṅgra̭si॒tagṃ hotā॒ niṣkhi̭dati॒ sa ī᳚śva॒ra ārti॒mārto̭-rana॒ḍvān. hotrā॒ deyo॒ vahni॒rvā a̭na॒ḍvān. vahni॒r॒hotā॒ vahni̭nai॒va vahni̭-mā॒tmānagg̭ spṛṇoti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sve᳚-'smā ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayeya॒miti॒ vedi̭-mpari॒gṛhyā॒-'rdha-mṷddha॒nyā-da॒rdha-nnārdha-mba॒r॒hiṣaḥ̭ stṛṇī॒yā-da॒rdha-nnārdha-mi॒ddhmasyā᳚-'bhyā-da॒ddhyā-dad॒rdha-nna sva e॒vāsmā̭ ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati || 57 ||
(ru॒dro - bhḙṣa॒jaṃ - vi॒ndate॒- yadi̭ - stṛṇī॒yāda॒rdhaṃ - dvāda̭śa ca) (a. 10)
ai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va ma॒ruta̭śca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyāhava॒nīya̭ ai॒ndramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai sa॒ptaka̭pālo māru॒to bha̭vati sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe-'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vā- [viśa̭me॒va, a॒smā॒ anṷvartmānaṃ-] || 58 ||
-'smā॒ anṷvartmāna-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta kṣa॒trāya̭ ca vi॒śe ca̭ sa॒mada̭-ndaddhyā॒-mityai॒ndrasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā॒-dindrā॒yā-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā-nma॒ruto̭ ya॒jeti̭ māru॒tasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā-nma॒rudbhyo-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā॒dindraṃ̭-ya~॒jeti॒ sva e॒vaibhyo̭ bhāga॒dheyḙ sa॒mada̭-ndadhāti vitṛgṃhā॒ṇā-sti̭ṣṭhantye॒ tāme॒va [ ] || 59 ||
nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ kalpḙra॒nniti̭ yathādeva॒ta-ma̭va॒dāya̭ yathā deva॒taṃ-ya~̭je-dbhāga॒dheyḙnai॒vaināṋ yathāya॒tha-ṅka̭lpayati॒ kalpa̭nta e॒vaindra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvade॒va-ndvāda̭śakapāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va viśvāg̭śca de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyai॒ndrasyā̭-'va॒dāya̭ vaiśvade॒vasyāva̭ dye॒-dathai॒ndrasyo॒- [-dathai॒ndrasya̭, u॒pari̭ṣṭā-] || 60 ||
-pari̭ṣṭā-dindri॒yeṇai॒vāsmā̭ ubha॒yataḥ̭ sajā॒tā-npari̭ gṛhṇātyupādhā॒yya̭ pūrvayaṃ॒-vā~so॒ dakṣi̭ṇā sajā॒tānā॒mupa̭hityai॒ pṛśñi̭yai du॒gdhe praiya̭ṅgava-ñca॒ru-nnirva̭penma॒rudbhyo॒ grāma̭kāmaḥ॒ pṛśñi̭yai॒ vai paya̭so ma॒ruto̭ jā॒tāḥ pṛśñi̭yai pri॒yaṅga̭vo māru॒tāḥ khalu॒ vai de॒vata̭yā sajā॒tā ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati pri॒yava̭tī yājyānuvā॒kyḙ [yājyānuvā॒kye᳚, bha॒va॒taḥ॒ pri॒yame॒vainagṃ̭] || 61 ||
bhavataḥ pri॒yame॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti dvi॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā mi॒tho vipri̭yā āsa॒-nte᳚(1॒) 'nyo᳚-'nyasmai॒ jyaiṣṭhyā॒yā-ti̭ṣṭhamānā-ścatu॒rdhā vya̭krāma-nna॒gni-rvasṷbhi॒-ssomo̭ ru॒drairindro̭ ma॒rudbhi॒-rvarṷṇa ādi॒tyai-ssa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭-'dhāva॒-tta- [-'dhāva॒-ttam, e॒tayā̭] || 62 ||
-me॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭-'yājaya-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapa॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒rumindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒ -mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā-''di॒tyava̭te ca॒ru-ntato॒ vā indra̭-nde॒vā jyaiṣṭhyā̭yā॒bhi sama̭jānata॒ ya-ssa̭mā॒nai-rmi॒tho vipri̭ya॒-ssyā-ttame॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭ yājaye-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒ru-mindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā ''di॒tyava̭te ca॒ru-mindra̭-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjyaiṣṭhyā̭ya samā॒nā a॒bhi sa-ñjā̭nate॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati || 63 ||
(viśa̭me॒va - ti̭ṣṭhantye॒tāme॒ - vāthai॒ndrasya̭ - yājyānuvā॒kyḙ - taṃ - ~varṷṇāya॒ -catṷrdaśa ca) (a. 11)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha āpo̭ ha॒ yatprajā̭pate || sa vḙda pu॒traḥ pi॒tara॒gṃ॒ sa mā॒tara॒gṃ॒ sa sū॒nubha̭rva॒-thsa bhṷva॒-tpuna̭rmaghaḥ | sa dyāmaurṇo̭da॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sa suva॒-ssa viśvā॒ bhuvo̭ abhava॒-thsa ā-'bha̭vat || udu॒ tya-ñci॒tram || sa pra̭tna॒vannavī̭ya॒sā-'gne᳚ dyu॒mnena̭ saṃ॒ya~tā᳚ | bṛ॒ha-tta̭tantha bhā॒nunā᳚ || ni kāvyā̭ ve॒dhasa॒-śśaśva̭taska॒r॒haste॒ dadhā̭no॒ [dadhā̭naḥ, naryā̭ pu॒rūṇi̭ |] || 64 ||
naryā̭ pu॒rūṇi̭ | a॒gnirbhṷvadrayi॒patī̭ rayī॒ṇāgṃ sa॒trā ca̭krā॒ṇo a॒mṛtā̭ni॒ viśvā᳚ || hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ | vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || baḍi॒tthā parva̭tānā-ṅkhi॒dra-mbi̭bharṣi pṛthivi | pra yā bhṷ̄mi pravatvati ma॒hnā ji॒noṣi̭ [ji॒noṣi̭, ma॒hi॒ni॒ |] || 65 ||
mahini || stomā̭sastvā vicāriṇi॒ prati̭ṣṭobhantya॒ktubhiḥ̭ | prayā vāja॒-nna heṣa̭nta-mpe॒ru-masya̭syarjuni || ṛ॒dū॒darḙṇa॒ sakhyā̭ saceya॒ yo mā॒ na riṣye᳚ddharyaśva pī॒taḥ | a॒yaṃ-ya~-ssomo॒ nyadhā᳚yya॒sme tasmā॒ indra̭-mpra॒tira̭-me॒myaccha̭ || āpā᳚ntamanyu-stṛ॒pala̭-prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭ vā॒ñcharṷmāgṃ ṛjī॒ṣī | somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || pra- [pra, su॒vā॒na-ssoma̭] || 66 ||
-sṷvā॒na-ssoma̭ ṛta॒yu-ści̭ke॒tendrā̭ya॒ brahma̭ ja॒mada̭gni॒-rarcanṋ | vṛṣā̭ ya॒ntā-'si॒ śava̭sa-stu॒rasyā॒-'nta-rya̭ccha gṛṇa॒te dha॒rtra-ndṛgṃ̭ha || sa॒bādha̭ste॒ mada̭-ñca śuṣma॒ya-ñca॒ brahma॒ naro᳚ brahma॒kṛtaḥ̭ saparyann | a॒rko vā॒ ya-ttu॒rate॒ soma̭cakṣā॒-statre-dindro̭ dadhate pṛ॒thsu tu॒ryām || vaṣa̭-ṭte viṣṇavā॒sa ā kṛ̭ṇomi॒ tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa ha॒vyam | || 67 ||
vardha̭ntu tvā suṣṭu॒tayo॒ giro̭ me yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||pra ta-ttḙ a॒dya śi̭piviṣṭa॒ nāmā॒-'rya-śśagṃ̭ sāmi va॒yunā̭ni vi॒dvān | tantvā̭ gṛṇāmi ta॒vasa॒-mata̭vīyā॒n kṣaya̭ntama॒sya raja̭saḥ parā॒ke || kimi-ttḙ viṣṇo pari॒cakṣya̭-mbhū॒-tpra yadva̭va॒kṣe śi̭pivi॒ṣṭo a̭smi | mā varpo̭ a॒smadapa̭ gūha e॒tadya-da॒nyarṷ̄pa-ssami॒the ba॒bhūtha̭ | || 68 ||
agne॒ dā dā॒śuṣḙ ra॒yiṃ-vī~॒rava̭nta॒-mparī̭ṇasam | śi॒śī॒hi naḥ̭ sūnu॒mataḥ̭ || dā no̭ agne śa॒tino॒ dā-ssa̭ha॒sriṇo̭ du॒ro na vāja॒gg॒ śrutyā॒ apā̭ vṛdhi | prācī॒ dyāvā̭pṛthi॒vī brahma̭ṇā kṛdhi॒ suva॒rṇa śu॒kramu॒ṣaso॒ vi di̭dyutuḥ || a॒gnirdā॒ dravi̭ṇaṃ-vī~॒rapḙśā a॒gnir-ṛṣiṃ॒-ya~-ssa॒hasrā̭ sa॒noti̭ | a॒gnirdi॒vi ha॒vyamā ta̭tānā॒-'gne-rdhāmā̭ni॒ vibhṛ̭tā puru॒trā || mā [mā, no॒ ma॒rdhī॒ rā tū bha̭ra |] || 69 ||
no̭ mardhī॒ rā tū bha̭ra || ghṛ॒ta-nna pū॒ta-nta॒nūra̭re॒pā-śśuci॒ hira̭ṇyam | ta-ttḙ ru॒kmo na ro̭cata svadhāvaḥ || u॒bhe sṷścandra sa॒rpiṣo॒ darvī᳚ śrīṇīṣa ā॒sani̭ | u॒to na॒ u-tpṷpūryā u॒ktheṣṷ śavasaspata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || vāyo̭ śa॒tagṃ harī̭ṇāṃ-yu~॒vasva॒ poṣyā̭ṇām | u॒ta vā̭ te saha॒sriṇo॒ ratha॒ ā yā̭tu॒ pāja̭sā || pra yābhi॒- [pra yābhiḥ, yāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭] || 70 ||
-ryāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭ ni॒yudbhi̭-rvāyavi॒ṣṭayḙ duro॒ṇe | ni no̭ ra॒yigṃ su॒bhoja̭saṃ-yu~ve॒ha ni vī॒rava॒-dgavya॒maśvi̭ya-ñca॒ rādhaḥ̭ ||re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || re॒vāgṃ idre॒vataḥ̭ sto॒tā syā-ttvāva̭to ma॒ghonaḥ̭ | predṷ hariva-śśru॒tasya̭ || 71 ||
(dadhā̭no - ji॒noṣi̭ - debhuḥ॒ pra - ha॒vyaṃ - ba॒bhūtha॒ - mā - yābhi̭ - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 12)
(pra॒jāpa̭ti॒stā-ssṛ॒ṣṭā - a॒gnayḙ pathi॒kṛte॒ - gnaye॒ kāmā̭yā॒ - gnayenna̭vate -vaiśvāna॒ra -mā̭di॒tya-ñca॒ru - mai॒ndra-ñca॒ru - mindrā॒yānvṛ̭java - āgnāvaiṣṇa॒va -ma॒sau so̭mārau॒dra - mai॒ndrama॒kā̭daśakapālagṃ- hiraṇyaga॒rbho - dvāda̭śa )
(pra॒jāpa̭ti - ra॒gnaye॒ kāmā̭yā॒ - 'bhi sa-mbha̭vato॒ - yo vi̭dviṣā॒ṇayo̭ -ri॒dhme sanna̭ hye - dāgnāvaiṣṇa॒vamu॒ - pari̭ṣṭā॒ - dyāsi̭ dā॒śvāgṃsa॒ - meka̭saptatiḥ )
(pra॒jāpa̭tiḥ॒, predṷ hariva-śśru॒tasya̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.