க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ஞ்சதுர்தகாண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்நஃ - பரிஷேசந-ஸம்ஸ்காராபிதாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
அஶ்ம॒ந்நூர்ஜ॒-ம்பர்வ॑தே ஶிஶ்ரியா॒ணாம்-வாँதே॑ ப॒ர்ஜந்யே॒ வரு॑ணஸ்ய॒ ஶுஷ்மே᳚ । அ॒த்ப்ய ஓஷ॑தீப்யோ॒ வந॒ஸ்பதி॒ப்யோ-ऽதி॒ ஸம்ப்ரு'॑தா॒-ந்தா-ந்ந॒ இஷ॒மூர்ஜ॑-ந்தத்த மருத-ஸ்ஸக்ம் ரரா॒ணாஃ ॥ அஶ்மக்க்॑ஸ்தே॒ க்ஷுத॒மு-ந்தே॒ ஶுக்ரு'॑ச்சது॒ ய-ந்த்வி॒ஷ்மஃ ॥ ஸ॒மு॒த்ரஸ்ய॑ த்வா॒-ऽவாக॒யா-ऽக்நே॒ பரி॑ வ்யயாமஸி । பா॒வ॒கோ அ॒ஸ்மப்யக்ம்॑ ஶி॒வோ ப॑வ ॥ ஹி॒மஸ்ய॑ த்வா ஜ॒ராயு॒ணா-ऽக்நே॒ பரி॑ வ்யயாமஸி । பா॒வ॒கோ அ॒ஸ்மப்யக்ம்॑ ஶி॒வோ ப॑வ ॥ உப॒- [உப॑, ஜ்மந்நுப॑] 1
-ஜ்மந்நுப॑ வேத॒ஸே-ऽவ॑த்தர-ந்ந॒தீஷ்வா । அக்நே॑ பி॒த்தம॒பாம॑ஸி ॥ மண்டூ॑கி॒ தாபி॒ரா க॑ஹி॒ ஸேம-ந்நோ॑ ய॒ஜ்ஞம் । பா॒வ॒கவ॑ர்ணக்ம் ஶி॒வ-ங்க்ரு'॑தி ॥ பா॒வ॒க ஆ சி॒தய॑ந்த்யா க்ரு'॒பா । க்ஷாம॑-ந்ருரு॒ச உ॒ஷஸோ॒ ந பா॒நுநா᳚ ॥ தூர்வ॒-ந்ந யாம॒ந்நேத॑ஶஸ்ய॒ நூ ரண॒ ஆ யோ க்ரு'॒ணே । ந த॑த்ரு'ஷா॒ணோ அ॒ஜரஃ॑ ॥ அக்நே॑ பாவக ரோ॒சிஷா॑ ம॒ந்த்ரயா॑ தேவ ஜி॒ஹ்வயா᳚ । ஆ தே॒வாந் [ஆ தே॒வாந், வ॒க்ஷி॒ யக்ஷி॑ ச ।] 2
வ॑க்ஷி॒ யக்ஷி॑ ச ॥ ஸ நஃ॑ பாவக தீதி॒வோ-ऽக்நே॑ தே॒வாக்ம் இ॒ஹா-ऽऽ வ॑ஹ । உப॑ ய॒ஜ்ஞக்ம் ஹ॒விஶ்ச॑ நஃ ॥ அ॒பாமி॒த-ந்ந்யய॑நக்ம் ஸமு॒த்ரஸ்ய॑ நி॒வேஶ॑நம் । அ॒ந்ய-ந்தே॑ அ॒ஸ்ம-த்த॑பந்து ஹே॒தயஃ॑ பாவ॒கோ அ॒ஸ்மப்யக்ம்॑ ஶி॒வோ ப॑வ ॥ நம॑ஸ்தே॒ ஹர॑ஸே ஶோ॒சிஷே॒ நம॑ஸ்தே அஸ்த்வ॒ர்சிஷே᳚ । அ॒ந்ய-ந்தே॑ அ॒ஸ்ம-த்த॑பந்து ஹே॒தயஃ॑ பாவ॒கோ அ॒ஸ்மப்யக்ம்॑ ஶி॒வோ ப॑வ ॥ ந்ரு'॒ஷதே॒ வ- [ந்ரு'॒ஷதே॒ வட், அ॒ப்ஸு॒ஷதே॒ வ-ட்வ॑ந॒ஸதே॒] 3
-ட॑ப்ஸு॒ஷதே॒ வ-ட்வ॑ந॒ஸதே॒ வ-ட்ப॑ர்ஹி॒ஷதே॒ வட்-த்ஸு॑வ॒ர்விதே॒ வட் ॥ யே தே॒வா தே॒வாநாம்᳚-யँ॒ஜ்ஞியா॑ ய॒ஜ்ஞியா॑நாக்ம் ஸம்வँ-த்ஸ॒ரீண॒முப॑ பா॒கமாஸ॑தே । அ॒ஹு॒தாதோ॑ ஹ॒விஷோ॑ ய॒ஜ்ஞே அ॒ஸ்மிந்-த்ஸ்வ॒ய-ஞ்ஜு॑ஹுத்த்வ॒-ம்மது॑நோ க்ரு'॒தஸ்ய॑ ॥ யே தே॒வா தே॒வேஷ்வதி॑ தேவ॒த்வமாய॒ந்॒ யே ப்ரஹ்ம॑ணஃ புர ஏ॒தாரோ॑ அ॒ஸ்ய । யேப்யோ॒ நர்தே பவ॑தே॒ தாம॒ கி-ஞ்ச॒ந ந தே தி॒வோ ந ப்ரு'॑தி॒வ்யா அதி॒ ஸ்நுஷு॑ ॥ ப்ரா॒ண॒தா [ப்ரா॒ண॒தாஃ, அ॒பா॒ந॒தா வ்யா॑ந॒தா-] 4
அ॑பாந॒தா வ்யா॑ந॒தா-ஶ்ச॑க்ஷு॒ர்தா வ॑ர்சோ॒தா வ॑ரிவோ॒தாஃ । அ॒ந்ய-ந்தே॑ அ॒ஸ்ம-த்த॑பந்து ஹே॒தயஃ॑ பாவ॒கோ அ॒ஸ்மப்யக்ம்॑ ஶி॒வோ ப॑வ ॥ அ॒க்நிஸ்தி॒க்மேந॑ ஶோ॒சிஷா॒ யக்ம்ஸ॒த்விஶ்வ॒-ந்ந்ய॑த்ரிண᳚ம் । அ॒க்நிர்நோ॑ வக்ம்ஸதே ர॒யிம் ॥ ஸைநா-ऽநீ॑கேந ஸுவி॒தத்ரோ॑ அ॒ஸ்மே யஷ்டா॑ தே॒வாக்ம் ஆய॑ஜிஷ்ட-ஸ்ஸ்வ॒ஸ்தி । அத॑ப்தோ கோ॒பா உ॒த நஃ॑ பர॒ஸ்பா அக்நே᳚ த்யு॒மது॒த ரே॒வ-த்தி॑தீஹி ॥ 5 ॥
(உப॑-தே॒வாந்-வட்-ப்ரா॑ண॒தா-ஶ்சது॑ஶ்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 1)
ய இ॒மா விஶ்வா॒ புவ॑நாநி॒ ஜுஹ்வ॒த்ரு'ஷி॒ர்॒ஹோதா॑ நிஷ॒ஸாதா॑ பி॒தா நஃ॑ । ஸ ஆ॒ஶிஷா॒ த்ரவி॑ணமி॒ச்சமா॑நஃ பரம॒ச்சதோ॒ வர॒ ஆ வி॑வேஶ ॥ வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒ மந॑ஸா॒ யத்விஹா॑யா தா॒தா வி॑தா॒தா ப॑ர॒மோத ஸ॒ந்த்ரு'க் । தேஷா॑மி॒ஷ்டாநி॒ ஸமி॒ஷா ம॑தந்தி॒ யத்ர॑ ஸப்த॒ர்॒ஷீ-ந்ப॒ர ஏக॑மா॒ஹுஃ ॥ யோ நஃ॑ பி॒தா ஜ॑நி॒தா யோ வி॑தா॒தா யோ நஃ॑ ஸ॒தோ அ॒ப்யா ஸஜ்ஜ॒ஜாந॑ । 6
யோ தே॒வாநா᳚-ந்நாம॒தா ஏக॑ ஏ॒வ தக்ம் ஸ॑ம்ப்ர॒ஶ்ஞ-ம்புவ॑நா யந்த்ய॒ந்யா ॥ த ஆ-ऽய॑ஜந்த॒ த்ரவி॑ண॒க்ம்॒ ஸம॑ஸ்மா॒ ரு'ஷ॑யஃ॒ பூர்வே॑ ஜரி॒தாரோ॒ ந பூ॒நா । அ॒ஸூர்தா॒ ஸூர்தா॒ ரஜ॑ஸோ வி॒மாநே॒ யே பூ॒தாநி॑ ஸ॒மக்ரு'॑ண்வந்நி॒மாநி॑ ॥ ந தம்-விँ॑தாத॒ ய இ॒த-ஞ்ஜ॒ஜாநா॒ந்ய-த்யு॒ஷ்மாக॒மந்த॑ர-ம்பவாதி । நீ॒ஹா॒ரேண॒ ப்ராவ்ரு'॑தா॒ ஜல்ப்யா॑ சாஸு॒த்ரு'ப॑ உக்த॒ ஶாஸ॑ஶ்சரந்தி ॥ ப॒ரோ தி॒வா ப॒ர ஏ॒நா [ப॒ர ஏ॒நா, ப்ரு'॒தி॒வ்யா ப॒ரோ] 7
ப்ரு'॑தி॒வ்யா ப॒ரோ தே॒வேபி॒ரஸு॑ரை॒ர்குஹா॒ யத் । கக்க் ஸ்வி॒த்கர்ப॑-ம்ப்ரத॒ம-ந்த॑த்த்ர॒ ஆபோ॒ யத்ர॑ தே॒வா-ஸ்ஸ॒மக॑ச்சந்த॒ விஶ்வே᳚ ॥ தமித்கர்ப॑-ம்ப்ரத॒ம-ந்த॑த்த்ர॒ ஆபோ॒ யத்ர॑ தே॒வா-ஸ்ஸ॒மக॑ச்சந்த॒ விஶ்வே᳚ । அ॒ஜஸ்ய॒ நாபா॒வத்த்யேக॒-மர்பி॑தம்॒-யँஸ்மி॑ந்நி॒தம்-விँஶ்வ॒-ம்புவ॑ந॒மதி॑ ஶ்ரி॒தம் ॥ வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒ ஹ்யஜ॑நிஷ்ட தே॒வ ஆதி-த்க॑ந்த॒ர்வோ அ॑பவ-த்த்வி॒தீயஃ॑ । த்ரு'॒தீயஃ॑ பி॒தா ஜ॑நி॒தௌஷ॑தீநா- [பி॒தா ஜ॑நி॒தௌஷ॑தீநாம், அ॒பா-ங்கர்பம்॒-வ்யँ॑ததா-த்புரு॒த்ரா ।] 8
-ம॒பா-ங்கர்பம்॒-வ்யँ॑ததா-த்புரு॒த்ரா ॥ சக்ஷு॑ஷஃ பி॒தா மந॑ஸா॒ ஹி தீரோ॑ க்ரு'॒தமே॑நே அஜந॒ந்ந॑மாநே । ய॒தேதந்தா॒ அத॑த்ரு'க்ம்ஹந்த॒ பூர்வ॒ ஆதி-த்த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ அ॑ப்ரதேதாம் ॥ வி॒ஶ்வத॑-ஶ்சக்ஷுரு॒த வி॒ஶ்வதோ॑முகோ வி॒ஶ்வதோ॑ஹஸ்த உ॒த வி॒ஶ்வத॑ஸ்பாத் । ஸ-ம்பா॒ஹுப்யா॒-ந்நம॑தி॒ ஸ-ம்பத॑த்ரை॒ ர்த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ ஜ॒நய॑-ந்தே॒வ ஏகஃ॑ ॥ கிக்க் ஸ்வி॑தாஸீ-ததி॒ஷ்டாந॑-மா॒ரம்ப॑ண-ங்கத॒ம-த்ஸ்வி॒-த்கிமா॑ஸீத் । யதீ॒ பூமி॑-ஞ்ஜ॒நய॑- [யதீ॒ பூமி॑-ஞ்ஜ॒நயந்ந்॑, வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒] 9
-ந்வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒ வி த்யாமௌர்ணோ᳚-ந்மஹி॒நா வி॒ஶ்வச॑க்ஷாஃ ॥ கிக்க் ஸ்வி॒த்வந॒-ங்க உ॒ ஸ வ்ரு'॒க்ஷ ஆ॑ஸீ॒த்யதோ॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ நி॑ஷ்டத॒க்ஷுஃ । மநீ॑ஷிணோ॒ மந॑ஸா ப்ரு'॒ச்சதேது॒ தத்யத॒த்த்யதி॑ஷ்ட॒-த்புவ॑நாநி தா॒ரயந்ந்॑ ॥ யா தே॒ தாமா॑நி பர॒மாணி॒ யா-ऽவ॒மா யா ம॑த்த்ய॒மா வி॑ஶ்வகர்மந்நு॒தேமா । ஶிக்ஷா॒ ஸகி॑ப்யோ ஹ॒விஷி॑ ஸ்வதாவ-ஸ்ஸ்வ॒யம்-யँ॑ஜஸ்வ த॒நுவ॑-ஞ்ஜுஷா॒ணஃ ॥ வா॒சஸ்பதிம்॑-விँ॒ஶ்வக॑ர்மாண-மூ॒தயே॑ [-மூ॒தயே᳚, ம॒நோ॒யுஜம்॒-வாँஜே॑] 10
மநோ॒யுஜம்॒-வாँஜே॑ அ॒த்யா ஹு॑வேம । ஸ நோ॒ நேதி॑ஷ்டா॒ ஹவ॑நாநி ஜோஷதே வி॒ஶ்வஶ॑பூம்॒ரவ॑ஸே ஸா॒துக॑ர்மா ॥ விஶ்வ॑கர்மந். ஹ॒விஷா॑ வாவ்ரு'தா॒ந-ஸ்ஸ்வ॒யம்-யँ॑ஜஸ்வ த॒நுவ॑-ஞ்ஜுஷா॒ணஃ । முஹ்ய॑ந்த்வ॒ந்யே அ॒பிதஃ॑ ஸ॒பத்நா॑ இ॒ஹாஸ்மாக॑-ம்ம॒கவா॑ ஸூ॒ரிர॑ஸ்து ॥ விஶ்வ॑கர்மந். ஹ॒விஷா॒ வர்த॑நேந த்ரா॒தார॒மிந்த்ர॑-மக்ரு'ணோரவ॒த்த்யம் । தஸ்மை॒ விஶ॒-ஸ்ஸம॑நமந்த பூ॒ர்வீர॒யமு॒க்ரோ வி॑ஹ॒வ்யோ॑ யதா-ऽஸ॑த் ॥ ஸ॒மு॒த்ராய॑ வ॒யுநா॑ய॒ ஸிந்தூ॑நா॒-ம்பத॑யே॒ நமஃ॑ । ந॒தீநா॒க்ம்॒ ஸர்வா॑ஸா-ம்பி॒த்ரே ஜு॑ஹு॒தா வி॒ஶ்வக॑ர்மணே॒ விஶ்வா-ऽஹாம॑ர்த்யக்ம் ஹ॒விஃ ॥ 11 ॥
(ஜ॒ஜாநை॒ - நௌ - ஷ॑தீநாம்॒ - பூமி॑-ஞ்ஜ॒நய॑ - ந்நூ॒தயே॒ - நமோ॒ - நவ॑ ச) (அ. 2)
உதே॑நமுத்த॒ரா-ந்ந॒யாக்நே॑ க்ரு'தேநா-ऽऽஹுத । ரா॒யஸ்போஷே॑ண॒ ஸக்ம் ஸ்ரு'॑ஜ ப்ர॒ஜயா॑ ச॒ தநே॑ந ச ॥ இந்த்ரே॒ம-ம்ப்ர॑த॒ரா-ங்க்ரு'॑தி ஸஜா॒தாநா॑-மஸத்வ॒ஶீ । ஸமே॑நம்॒-வँர்ச॑ஸா ஸ்ரு'ஜ தே॒வேப்யோ॑ பாக॒தா அ॑ஸத் ॥ யஸ்ய॑ கு॒ர்மோ ஹ॒விர்க்ரு'॒ஹே தம॑க்நே வர்தயா॒ த்வம் । தஸ்ம॑ தே॒வா அதி॑ ப்ரவந்ந॒ய-ஞ்ச॒ ப்ரஹ்ம॑ண॒ஸ்பதிஃ॑ ॥ உது॑ த்வா॒ விஶ்வே॑ தே॒வா [விஶ்வே॑ தே॒வாஃ, அக்நே॒ பர॑ந்து॒ சித்தி॑பிஃ ।] 12
அக்நே॒ பர॑ந்து॒ சித்தி॑பிஃ । ஸ நோ॑ பவ ஶி॒வத॑ம-ஸ்ஸு॒ப்ரதீ॑கோ வி॒பாவ॑ஸுஃ ॥ பஞ்ச॒ திஶோ॒ தைவீ᳚ர்ய॒ஜ்ஞம॑வந்து தே॒வீரபாம॑தி-ந்துர்ம॒தி-ம்பாத॑மாநாஃ । ரா॒யஸ்போஷே॑ ய॒ஜ்ஞப॑தி-மா॒பஜ॑ந்தீஃ ॥ ரா॒யஸ்போஷே॒ அதி॑ ய॒ஜ்ஞோ அ॑ஸ்தா॒-த்ஸமி॑த்தே அ॒க்நாவதி॑ மாமஹா॒நஃ । உ॒க்தப॑த்ர॒ ஈட்யோ॑ க்ரு'பீ॒தஸ்த॒ப்த-ங்க॒ர்ம-ம்ப॑ரி॒க்ரு'ஹ்யா॑யஜந்த ॥ ஊ॒ர்ஜா ய-த்ய॒ஜ்ஞமஶ॑மந்த தே॒வா தைவ்யா॑ய த॒ர்த்ரே ஜோஷ்ட்ரே᳚ । தே॒வ॒ஶ்ரீ-ஶ்ஶ்ரீம॑ணா-ஶ்ஶ॒தப॑யாஃ [தே॒வ॒ஶ்ரீ-ஶ்ஶ்ரீம॑ணா-ஶ்ஶ॒தப॑யாஃ, ப॒ரி॒க்ரு'ஹ்ய॑] 13
பரி॒க்ரு'ஹ்ய॑ தே॒வா ய॒ஜ்ஞமா॑யந்ந் ॥ ஸூர்ய॑ரஶ்மி॒ர்॒ஹரி॑கேஶஃ பு॒ரஸ்தா᳚-த்ஸவி॒தா ஜ்யோதி॒ருத॑யா॒க்ம்॒ அஜ॑ஸ்ரம் । தஸ்ய॑ பூ॒ஷா ப்ர॑ஸ॒வம்-யாँ॑தி தே॒வ-ஸ்ஸ॒பம்ஶ்ய॒ந் விஶ்வா॒ புவ॑நாநி கோ॒பாஃ ॥ தே॒வா தே॒வேப்யோ॑ அத்த்வ॒ர்யந்தோ॑ அஸ்துர்வீ॒தக்ம் ஶ॑மி॒த்ரே ஶ॑மி॒தா ய॒ஜத்த்யை᳚ । து॒ரீயோ॑ ய॒ஜ்ஞோ யத்ர॑ ஹ॒வ்யமேதி॒ ததஃ॑ பாவ॒கா ஆ॒ஶிஷோ॑ நோ ஜுஷந்தாம் ॥ வி॒மாந॑ ஏ॒ஷ தி॒வோ மத்த்ய॑ ஆஸ்த ஆபப்ரி॒வா-ந்ரோத॑ஸீ அ॒ந்தரி॑க்ஷம் । ஸ வி॒ஶ்வாசீ॑ர॒பி- [ஸ வி॒ஶ்வாசீ॑ர॒பி, ச॒ஷ்டே॒ க்ரு'॒தாசீ॑ரந்த॒ரா] 14
-ச॑ஷ்டே க்ரு'॒தாசீ॑ரந்த॒ரா பூர்வ॒மப॑ர-ஞ்ச கே॒தும் ॥ உ॒க்ஷா ஸ॑மு॒த்ரோ அ॑ரு॒ண-ஸ்ஸு॑ப॒ர்ணஃ பூர்வ॑ஸ்ய॒ யோநி॑-ம்பி॒துரா வி॑வேஶ । மத்த்யே॑ தி॒வோ நிஹி॑தஃ॒ ப்ரு'ஶ்ஞி॒ரஶ்மா॒ வி ச॑க்ரமே॒ ரஜ॑ஸஃ பா॒த்யந்தௌ᳚ ॥ இந்த்ரம்॒-விँஶ்வா॑ அவீவ்ரு'தந்-த்ஸமு॒த்ரவ்ய॑சஸ॒-ங்கிரஃ॑ । ர॒தீத॑மக்ம் ரதீ॒நாம்-வாँஜா॑நா॒க்ம்॒ ஸத்ப॑தி॒-ம்பதி᳚ம் ॥ ஸு॒ம்ந॒ஹூர்ய॒ஜ்ஞோ தே॒வாக்ம் ஆ ச॑ வக்ஷ॒த்யக்ஷ॑த॒க்நிர்தே॒வோ தே॒வாக்ம் ஆ ச॑ வக்ஷத் ॥ வாஜ॑ஸ்ய மா ப்ரஸ॒வேநோ᳚-த்க்ரா॒பேணோ-த॑க்ரபீத் । அதா॑ ஸ॒பத்நா॒க்ம்॒ இந்த்ரோ॑ மே நிக்ரா॒பேணாத॑ராக்ம் அகஃ ॥ உ॒த்க்ரா॒ப-ஞ்ச॑ நிக்ரா॒ப-ஞ்ச॒ ப்ரஹ்ம॑ தே॒வா அ॑வீவ்ரு'தந்ந் । அதா॑ ஸ॒பத்நா॑நிந்த்ரா॒க்நீ மே॑ விஷூ॒சீநா॒ந் வ்ய॑ஸ்யதாம் ॥ 15 ॥
(தே॒வாஃ - ஶ॒தப॑யா - அ॒பி - வாஜ॑ஸ்ய॒ - ஷட்விக்ம்॑ஶதிஶ்ச ) (அ. 3)
ஆ॒ஶு-ஶ்ஶிஶா॑நோ வ்ரு'ஷ॒போ ந யு॒த்த்மோ க॑நாக॒நஃ, க்ஷோப॑ண-ஶ்சர்ஷணீ॒நாம் । ஸ॒ங்க்ரந்த॑நோ-ऽநிமி॒ஷ ஏ॑க வீ॒ர-ஶ்ஶ॒தக்ம் ஸேநா॑ அஜய-த்ஸா॒கமிந்த்ரஃ॑ ॥ ஸ॒ங்க்ரந்த॑நேநா நிமி॒ஷேண॑ ஜி॒ஷ்ணுநா॑ யுத்கா॒ரேண॑ துஶ்ச்யவ॒நேந॑ த்ரு'॒ஷ்ணுநா᳚ । ததிந்த்ரே॑ண ஜயத॒ த-த்ஸ॑ஹத்த்வம்॒-யுँதோ॑ நர॒ இஷு॑ஹஸ்தேந॒ வ்ரு'ஷ்ணா᳚ ॥ ஸ இஷு॑ஹஸ்தை॒-ஸ்ஸ நி॑ஷ॒ங்கிபி॑ர்வ॒ஶீ ஸக்க்ஸ்ர॑ஷ்டா॒ ஸ யுத॒ இந்த்ரோ॑ க॒ணேந॑ । ஸ॒க்ம்॒ஸ்ரு'॒ஷ்ட॒ஜி-த்ஸோ॑ம॒பா பா॑ஹுஶ॒ர்த்யூ᳚ர்த்வத॑ந்வா॒ ப்ரதி॑ஹிதாபி॒ரஸ்தா᳚ ॥ ப்ரு'ஹ॑ஸ்பதே॒ பரி॑ தீயா॒ [பரி॑ தீய, ரதே॑ந] 16
ரதே॑ந ரக்ஷோ॒ஹா ऽமித்ராக்ம்॑ அப॒ பாத॑மாநஃ । ப்ர॒ப॒ஞ்ஜந்-த்ஸேநாஃ᳚ ப்ரம்ரு'॒ணோ யு॒தா ஜய॑ந்ந॒ஸ்மாக॑-மேத்த்யவி॒தா ரதா॑நாம் ॥ கோ॒த்ர॒பித॑-ங்கோ॒விதம்॒-வँஜ்ர॑பாஹு॒-ஞ்ஜய॑ந்த॒மஜ்ம॑ ப்ரம்ரு'॒ணந்த॒-மோஜ॑ஸா । இ॒மக்ம் ஸ॑ஜாதா॒ அநு॑வீர-யத்த்வ॒மிந்த்ரக்ம்॑ ஸகா॒யோ-ऽநு॒ ஸக்ம் ர॑பத்த்வம் ॥ ப॒ல॒வி॒ஜ்ஞா॒யஃ-ஸ்தவி॑ரஃ॒ ப்ரவீ॑ர॒-ஸ்ஸஹ॑ஸ்வாந். வா॒ஜீ ஸஹ॑மாந உ॒க்ரஃ । அ॒பிவீ॑ரோ அ॒பிஸ॑த்வா ஸஹோ॒ஜா ஜைத்ர॑மிந்த்ர॒ ரத॒மாதி॑ஷ்ட கோ॒வித் ॥ அ॒பி கோ॒த்ராணி॒ ஸஹ॑ஸா॒ காஹ॑மாநோ-ऽதா॒யோ [காஹ॑மாநோ-ऽதா॒யஃ, வீ॒ர-ஶ்ஶ॒தம॑ந்யு॒ரிந்த்ரஃ॑ ।] 17
வீ॒ர-ஶ்ஶ॒தம॑ந்யு॒ரிந்த்ரஃ॑ । து॒ஶ்ச்ய॒வ॒நஃ ப்ரு'॑தநா॒ஷாட॑ யு॒த்த்யோ᳚-ஸ்மாக॒க்ம்॒ ஸேநா॑ அவது॒ ப்ர யு॒த்ஸு ॥ இந்த்ர॑ ஆஸாம்-நே॒தா ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒ ர்தக்ஷி॑ணா ய॒ஜ்ஞஃ பு॒ர ஏ॑து॒ ஸோமஃ॑ । தே॒வ॒ஸே॒நாநா॑-மபிபஞ்ஜதீ॒நா-ஞ்ஜய॑ந்தீநா-ம்ம॒ருதோ॑ ய॒ந்த்வக்ரே᳚ ॥ இந்த்ர॑ஸ்ய॒ வ்ரு'ஷ்ணோ॒ வரு॑ணஸ்ய॒ ராஜ்ஞ॑ ஆதி॒த்யாநா᳚-ம்ம॒ருதா॒க்ம்॒ ஶர்த॑ உ॒க்ரம் । ம॒ஹாம॑நஸா-ம்புவநச்ய॒வாநா॒-ங்கோஷோ॑ தே॒வாநா॒-ஞ்ஜய॑தா॒ முத॑ஸ்தாத் ॥ அ॒ஸ்மாக॒-மிந்த்ர॒-ஸ்ஸம்ரு'॑தேஷு த்வ॒ஜேஷ்வ॒ஸ்மாகம்॒-யாँ இஷ॑வ॒ஸ்தா ஜ॑யந்து । 18
அ॒ஸ்மாகம்॑-வீँ॒ரா உத்த॑ரே பவந்த்வ॒ஸ்மாநு॑ தேவா அவதா॒ ஹவே॑ஷு ॥ உத்த॑ர்ஷய மகவ॒ந்நா-யு॑தா॒-ந்யுத்ஸத்வ॑நா-ம்மாம॒காநா॒-ம்மஹாக்ம்॑ஸி । உத்வ்ரு'॑த்ரஹந் வா॒ஜிநாம்॒-வாँஜி॑நா॒ந்யு-த்ரதா॑நா॒-ஞ்ஜய॑தாமேது॒ கோஷஃ॑ ॥ உப॒ ப்ரேத॒ ஜய॑தா நரஸ்ஸ்தி॒ரா வஃ॑ ஸந்து பா॒ஹவஃ॑ । இந்த்ரோ॑ வ॒-ஶ்ஶர்ம॑ யச்ச த்வநா-த்ரு'॒ஷ்யா யதாஸ॑த ॥ அவ॑ஸ்ரு'ஷ்டா॒ பரா॑ பத॒ ஶர॑வ்யே॒ ப்ரஹ்ம॑ ஸக்ம்ஶிதா । கச்சா॒-ऽமித்ரா॒-ந்ப்ர- [கச்சா॒-ऽமித்ரா॒-ந்ப்ர, வி॒ஶ॒ மைஷா॒-] 19
-வி॑ஶ॒ மைஷா॒-ங்கஞ்ச॒நோச்சி॑ஷஃ ॥ மர்மா॑ணி தே॒ வர்ம॑பிஶ்சாதயாமி॒ ஸோம॑ஸ்த்வா॒ ராஜா॒ ऽம்ரு'தே॑நா॒பி-வ॑ஸ்தாம் । உ॒ரோர்வரீ॑யோ॒ வரி॑வஸ்தே அஸ்து॒ ஜய॑ந்த॒-ந்த்வாமநு॑ மதந்து தே॒வாஃ ॥ யத்ர॑ பா॒ணா-ஸ்ஸ॒ம்பத॑ந்தி குமா॒ரா வி॑ஶி॒கா இ॑வ । இந்த்ரோ॑ ந॒ஸ்தத்ர॑ வ்ரு'த்ர॒ஹா வி॑ஶ்வா॒ஹா ஶர்ம॑ யச்சது ॥ 20 ॥
(தீ॒யா॒ - ऽதா॒யோ - ஜ॑யந்த்வ॒ - மித்ரா॒-ந்ப்ர - ச॑த்வாரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 4)
ப்ராசீ॒மநு॑ ப்ர॒திஶ॒-ம்ப்ரேஹி॑ வி॒த்வாந॒க்நேர॑க்நே பு॒ரோ அ॑க்நிர்பவே॒ஹ । விஶ்வா॒ ஆஶா॒ தீத்யா॑நோ॒ வி பா॒ஹ்யூர்ஜ॑-ந்நோ தேஹி த்வி॒பதே॒ சது॑ஷ்பதே ॥ க்ரம॑த்த்வம॒க்நிநா॒ நாக॒முக்ய॒க்ம்॒ ஹஸ்தே॑ஷு॒ பிப்ர॑தஃ । தி॒வஃ ப்ரு'॒ஷ்டக்ம் ஸுவ॑ர்க॒த்வா மி॒ஶ்ரா தே॒வேபி॑ராத்த்வம் ॥ ப்ரு'॒தி॒வ்யா அ॒ஹமுத॒ந்தரி॑க்ஷ॒-மா-ऽரு॑ஹ-ம॒ந்தரி॑க்ஷா॒-த்திவ॒மா-ऽரு॑ஹம் । தி॒வோ நாக॑ஸ்ய ப்ரு'॒ஷ்டா-த்ஸுவ॒ர்ஜ்யோதி॑ரகா- [ப்ரு'॒ஷ்டா-த்ஸுவ॒ர்ஜ்யோதி॑ரகாம், அ॒ஹம் ।] 21
-ம॒ஹம் ॥ ஸுவ॒ர்யந்தோ॒ நாபே᳚க்ஷந்த॒ ஆ த்யாக்ம் ரோ॑ஹந்தி॒ ரோத॑ஸீ । ய॒ஜ்ஞம்-யேँ வி॒ஶ்வதோ॑தார॒க்ம்॒ ஸுவி॑த்வாக்ம்ஸோ விதேநி॒ரே ॥ அக்நே॒ ப்ரேஹி॑ ப்ரத॒மோ தே॑வய॒தா-ஞ்சக்ஷு॑ர்தே॒வாநா॑மு॒த மர்த்யா॑நாம் । இய॑க்ஷமாணா॒ ப்ரு'கு॑பி-ஸ்ஸ॒ஜோஷா॒-ஸ்ஸுவ॑ர்யந்து॒ யஜ॑மாநா-ஸ்ஸ்வ॒ஸ்தி ॥ நக்தோ॒ஷாஸா॒ ஸம॑நஸா॒ விரூ॑பே தா॒பயே॑தே॒ ஶிஶு॒மேகக்ம்॑ ஸமீ॒சீ । த்யாவா॒ க்ஷாமா॑ ரு॒க்மோ அ॒ந்தர்வி பா॑தி தே॒வா அ॒க்நி-ந்தா॑ரய-ந்த்ரவிணோ॒தாஃ ॥ அக்நே॑ ஸஹஸ்ராக்ஷ [அக்நே॑ ஸஹஸ்ராக்ஷ, ஶ॒த॒மூ॒ர்த॒ஞ்ச॒த-ந்தே᳚] 22
ஶதமூர்தஞ்ச॒த-ந்தே᳚ ப்ரா॒ணா-ஸ்ஸ॒ஹஸ்ர॑மபா॒நாஃ । த்வக்ம் ஸா॑ஹ॒ஸ்ரஸ்ய॑ ரா॒ய ஈ॑ஶிஷே॒ தஸ்மை॑ தே விதேம॒ வாஜா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ ஸு॒ப॒ர்ணோ॑-ऽஸி க॒ருத்மா᳚-ந்ப்ரு'தி॒வ்யாக்ம் ஸீ॑த ப்ரு'॒ஷ்டே ப்ரு'॑தி॒வ்யா-ஸ்ஸீ॑த பா॒ஸா-ऽந்தரி॑க்ஷ॒மா ப்ரு'॑ண॒ ஜ்யோதி॑ஷா॒ திவ॒முத்த॑பாந॒ தேஜ॑ஸா॒ திஶ॒ உ-த்த்ரு'க்ம்॑ஹ ॥ ஆ॒ஜுஹ்வா॑ந-ஸ்ஸு॒ப்ரதீ॑கஃ பு॒ரஸ்தா॒தக்நே॒ ஸ்வாம்-யோँநி॒மா ஸீ॑த ஸா॒த்த்யா । அ॒ஸ்மிந்-த்ஸ॒தஸ்தே॒ அத்த்யுத்த॑ரஸ்மி॒ந் விஶ்வே॑ தேவா॒ [அத்த்யுத்த॑ரஸ்மி॒ந் விஶ்வே॑ தேவாஃ, யஜ॑மாநஶ்ச ஸீதத ।] 23
யஜ॑மாநஶ்ச ஸீதத ॥ ப்ரேத்தோ॑ அக்நே தீதிஹி பு॒ரோ நோ-ऽஜ॑ஸ்ரயா ஸூ॒ர்ம்யா॑ யவிஷ்ட । த்வாக்ம் ஶஶ்வ॑ந்த॒ உப॑ யந்தி॒ வாஜாஃ᳚ ॥ வி॒தேம॑ தே பர॒மே ஜந்ம॑ந்நக்நே வி॒தேம॒ ஸ்தோமை॒ரவ॑ரே ஸ॒தஸ்தே᳚ । யஸ்மா॒-த்யோநே॑ரு॒தாரி॑தா॒ யஜே॒ த-ம்ப்ரத்வே ஹ॒வீக்ம்ஷி॑ ஜுஹுரே॒ ஸமி॑த்தே ॥ தாக்ம் ஸ॑வி॒துர்வரே᳚ண்யஸ்ய சி॒த்ராமா-ऽஹம்-வ்ரு'ँ॑ணே ஸும॒திம்-விँ॒ஶ்வஜ॑ந்யாம் । யாம॑ஸ்ய॒ கண்வோ॒ அது॑ஹ॒-த்ப்ரபீ॑நாக்ம் ஸ॒ஹஸ்ர॑தாரா॒- [ஸ॒ஹஸ்ர॑தாராம், பய॑ஸா ம॒ஹீ-ங்காம் ।] 24
-ம்பய॑ஸா ம॒ஹீ-ங்காம் ॥ ஸ॒ப்த தே॑ அக்நே ஸ॒மிதஃ॑ ஸ॒ப்த ஜி॒ஹ்வா-ஸ்ஸ॒ப்தர்ஷ॑ய-ஸ்ஸ॒ப்த தாம॑ ப்ரி॒யாணி॑ । ஸ॒ப்த ஹோத்ரா᳚-ஸ்ஸப்த॒தா த்வா॑ யஜந்தி ஸ॒ப்த யோநீ॒ரா ப்ரு'॑ணஸ்வா க்ரு'॒தேந॑ ॥ ஈ॒த்ரு'-ஞ்சா᳚ந்யா॒த்ரு'-ஞ்சை॑தா॒த்ரு'ஞ்ச॑ ப்ரதி॒த்ரு'-ஞ்ச॑ மி॒தஶ்ச॒ ஸம்மி॑தஶ்ச॒ ஸப॑ராஃ ॥ ஶு॒க்ரஜ்யோ॑திஶ்ச சி॒த்ரஜ்யோ॑திஶ்ச ஸ॒த்யஜ்யோ॑திஶ்ச॒ ஜ்யோதி॑ஷ்மாக்ஶ்ச ஸ॒த்யஶ்ச॑ர்த॒பாஶ்சாத்யக்ம்॑ஹாஃ । 25
ரு'॒த॒ஜிச்ச॑ ஸத்ய॒ஜிச்ச॑ ஸேந॒ஜிச்ச॑ ஸு॒ஷேண॒ஶ்சாந்த்ய॑மித்ரஶ்ச தூ॒ரே அ॑மித்ரஶ்ச க॒ணஃ ॥ ரு'॒தஶ்ச॑ ஸ॒த்யஶ்ச॑ த்ரு॒வஶ்ச॑ த॒ருண॑ஶ்ச த॒ர்தா ச॑ வித॒ர்தா ச॑ விதார॒யஃ ॥ ஈ॒த்ரு'க்ஷா॑ஸ ஏதா॒த்ரு'க்ஷா॑ஸ ஊ॒ ஷுணஃ॑ ஸ॒த்ரு'க்ஷா॑ஸஃ॒ ப்ரதி॑ஸத்ரு'க்ஷாஸ॒ ஏத॑ந । மி॒தாஸ॑ஶ்ச॒ ஸம்மி॑தாஸஶ்ச ந ஊ॒தயே॒ ஸப॑ரஸோ மருதோ ய॒ஜ்ஞே அ॒ஸ்மிந்நிந்த்ர॒-ந்தைவீ॒ர்விஶோ॑ ம॒ருதோ-ऽநு॑வர்த்மாநோ॒ யதேந்த்ர॒-ந்தைவீ॒ர்விஶோ॑ ம॒ருதோ-ऽநு॑வர்த்மாந ஏ॒வமி॒மம்-யँஜ॑மாந॒-ந்தைவீ᳚ஶ்ச॒ விஶோ॒ மாநு॑ஷீ॒ஶ்சாநு॑வர்த்மாநோ பவந்து ॥ 26 ॥
(அ॒கா॒க்ம்॒ - ஸ॒ஹ॒ஸ்ரா॒க்ஷ॒ - தே॒வாஃ॒ - ஸ॒ஹஸ்ர॑தாரா॒ - மத்யக்ம்॑ஹா॒ - அநு॑வர்த்மாநஃ॒ - ஷோட॑ஶ ச) (அ. 5)
ஜீ॒மூத॑ஸ்யேவ பவதி॒ ப்ரதீ॑கம்॒-யँத்வ॒ர்மீ யாதி॑ ஸ॒மதா॑மு॒பஸ்தே᳚ । அநா॑வித்தயா த॒நுவா॑ ஜய॒ த்வக்ம் ஸ த்வா॒ வர்ம॑ணோ மஹி॒மா பி॑பர்து ॥ தந்வ॑நா॒ கா தந்வ॑நா॒-ऽऽஜி-ஞ்ஜ॑யேம॒ தந்வ॑நா தீ॒வ்ரா-ஸ்ஸ॒மதோ॑ ஜயேம । தநு॒-ஶ்ஶத்ரோ॑ரபகா॒ம-ங்க்ரு'॑ணோதி॒ தந்வ॑நா॒ ஸர்வாஃ᳚ ப்ர॒திஶோ॑ ஜயேம ॥ வ॒க்ஷ்யந்தீ॒வேதா க॑நீகந்தி॒ கர்ண॑-ம்ப்ரி॒யக்ம் ஸகா॑ய-ம்பரிஷஸ்வஜா॒நா । யோஷே॑வ ஶிங்க்தே॒ வித॒தா-ऽதி॒ தந்வ॒- [தந்வந்ந்॑, ஜ்யா இ॒யக்ம்] 27
-ஞ்ஜ்யா இ॒யக்ம் ஸம॑நே பா॒ரய॑ந்தீ ॥ தே ஆ॒சர॑ந்தீ॒ ஸம॑நேவ॒ யோஷா॑ மா॒தேவ॑ பு॒த்ர-ம்பி॑ப்ரு'தாமு॒பஸ்தே᳚ । அப॒ ஶத்ரூந்॑ வித்த்யதாக்ம் ஸம்விँதா॒நே ஆர்த்நீ॑ இ॒மே வி॑ஷ்பு॒ரந்தீ॑ அ॒மித்ராந்॑ ॥ ப॒ஹ்வீ॒நா-ம்பி॒தா ப॒ஹுர॑ஸ்ய பு॒த்ரஶ்சி॒ஶ்சா க்ரு'॑ணோதி॒ ஸம॑நா-ऽவ॒கத்ய॑ । இ॒ஷு॒தி-ஸ்ஸங்காஃ॒ ப்ரு'த॑நாஶ்ச॒ ஸர்வாஃ᳚ ப்ரு'॒ஷ்டே நிந॑த்தோ ஜயதி॒ ப்ரஸூ॑தஃ ॥ ரதே॒ திஷ்ட॑-ந்நயதி வா॒ஜிநஃ॑ பு॒ரோ யத்ர॑யத்ர கா॒மய॑தே ஸுஷார॒திஃ । அ॒பீஶூ॑நா-ம்மஹி॒மாந॑- [மஹி॒மாந᳚ம், ப॒நா॒ய॒த॒ மநஃ॑] 28
-ம்பநாயத॒ மநஃ॑ ப॒ஶ்சாதநு॑ யச்சந்தி ர॒ஶ்மயஃ॑ ॥ தீ॒வ்ரா-ந்கோஷா᳚ந் க்ரு'ண்வதே॒ வ்ரு'ஷ॑பாண॒யோ-ऽஶ்வா॒ ரதே॑பி-ஸ்ஸ॒ஹ வா॒ஜய॑ந்தஃ । அ॒வ॒க்ராம॑ந்தஃ॒ ப்ரப॑தைர॒மித்ரா᳚ந் க்ஷி॒ணந்தி॒ ஶத்ரூ॒க்ம்॒ரந॑பவ்யயந்தஃ ॥ ர॒த॒வாஹ॑நக்ம் ஹ॒விர॑ஸ்ய॒ நாம॒ யத்ரா-ऽऽயு॑த॒-ந்நிஹி॑தமஸ்ய॒ வர்ம॑ । தத்ரா॒ ரத॒முப॑ ஶ॒க்மக்ம் ஸ॑தேம வி॒ஶ்வாஹா॑ வ॒யக்ம் ஸு॑மந॒ஸ்யமா॑நாஃ ॥ ஸ்வா॒து॒ஷ॒க்ம்॒ ஸதஃ॑ பி॒தரோ॑ வயோ॒தாஃ க்ரு'॑ச்ச்ரே॒ஶ்ரித॒-ஶ்ஶக்தீ॑வந்தோ கபீ॒ராஃ । சி॒த்ரஸே॑நா॒ இஷு॑பலா॒ அம்ரு'॑த்த்ரா-ஸ்ஸ॒தோவீ॑ரா உ॒ரவோ᳚ வ்ராதஸா॒ஹாஃ ॥ ப்ராஹ்ம॑ணாஸஃ॒ [ப்ராஹ்ம॑ணாஸஃ, பித॑ர॒-] 29
பித॑ர॒-ஸ்ஸோம்யா॑ஸ-ஶ்ஶி॒வே நோ॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ அ॑நே॒ஹஸா᳚ । பூ॒ஷா நஃ॑ பாது துரி॒தாத்ரு'॑தாவ்ரு'தோ॒ ரக்ஷா॒ மாகி॑ர்நோ அ॒கஶக்ம்॑ஸ ஈஶத ॥ ஸு॒ப॒ர்ணம்-வँ॑ஸ்தே ம்ரு'॒கோ அ॑ஸ்யா॒ தந்தோ॒ கோபி॒-ஸ்ஸந்ந॑த்தா பததி॒ ப்ரஸூ॑தா । யத்ரா॒ நர॒-ஸ்ஸ-ஞ்ச॒ வி ச॒ த்ரவ॑ந்தி॒ தத்ரா॒ஸ்மப்ய॒மிஷ॑வ॒-ஶ்ஶர்ம॑ யக்ம்ஸந்ந் ॥ ரு'ஜீ॑தே॒ பரி॑ வ்ரு'ங்க்தி॒ நோ-ऽஶ்மா॑ பவது நஸ்த॒நூஃ । ஸோமோ॒ அதி॑ ப்ரவீது॒ நோ-ऽதி॑தி॒- [நோ-ऽதி॑திஃ, ஶர்ம॑ யச்சது ।] 30
-ஶ்ஶர்ம॑ யச்சது ॥ ஆ ஜ॑ங்கந்தி॒ ஸாந்வே॑ஷா-ஞ்ஜ॒கநா॒க்ம்॒ உப॑ ஜிக்நதே । அஶ்வா॑ஜநி॒ ப்ரசே॑த॒ஸோ-ऽஶ்வா᳚ந்-த்ஸ॒மத்ஸு॑ சோதய ॥ அஹி॑ரிவ போ॒கைஃ பர்யே॑தி பா॒ஹு-ஞ்ஜ்யாயா॑ ஹே॒தி-ம்ப॑ரி॒பாத॑மாநஃ । ஹ॒ஸ்த॒க்நோ விஶ்வா॑ வ॒யுநா॑நி வி॒த்வா-ந்புமா॒-ந்புமாக்ம்॑ஸ॒-ம்பரி॑ பாது வி॒ஶ்வதஃ॑ ॥ வந॑ஸ்பதே வீ॒ட்வ॑ங்கோ॒ ஹி பூ॒யா அ॒ஸ்ம-த்ஸ॑கா ப்ர॒தர॑ண-ஸ்ஸு॒வீரஃ॑ । கோபி॒-ஸ்ஸந்ந॑த்தோ அஸி வீ॒டய॑ஸ்வா-ऽऽஸ்தா॒தா தே॑ ஜயது॒ ஜேத்வா॑நி ॥ தி॒வஃ ப்ரு'॑தி॒வ்யாஃ ப- [பரி॑, ஓஜ॒ உ-த்ப்ரு'॑தம்॒-] 31
-ர்யோஜ॒ உ-த்ப்ரு'॑தம்॒-வँந॒ஸ்பதி॑ப்யஃ॒ பர்யாப்ரு'॑த॒க்ம்॒ ஸஹஃ॑ । அ॒பாமோ॒ஜ்மாந॒-ம்பரி॒ கோபி॒ராவ்ரு'॑த॒மிந்த்ர॑ஸ்ய॒ வஜ்ரக்ம்॑ ஹ॒விஷா॒ ரதம்॑-யँஜ ॥ இந்த்ர॑ஸ்ய॒ வஜ்ரோ॑ ம॒ருதா॒மநீ॑க-ம்மி॒த்ரஸ்ய॒ கர்போ॒ வரு॑ணஸ்ய॒ நாபிஃ॑ । ஸேமா-ந்நோ॑ ஹ॒வ்யதா॑தி-ஞ்ஜுஷா॒ணோ தேவ॑ ரத॒ ப்ரதி॑ ஹ॒வ்யா க்ரு'॑பாய ॥ உப॑ ஶ்வாஸய ப்ரு'தி॒வீமு॒த த்யா-ம்பு॑ரு॒த்ரா தே॑ மநுதாம்॒-விँஷ்டி॑த॒-ஞ்ஜக॑த் । ஸ து॑ந்துபே ஸ॒ஜூரிந்த்ரே॑ண தே॒வைர்தூ॒ரா- [தே॒வைர்தூ॒ராத், தவீ॑யோ॒] 32
-த்தவீ॑யோ॒ அப॑ஸேத॒ ஶத்ரூந்॑ ॥ ஆ க்ர॑ந்தய॒ பல॒மோஜோ॑ ந॒ ஆ தா॒ நிஷ்ட॑நிஹி துரி॒தா பாத॑மாநஃ । அப॑ ப்ரோத துந்துபே து॒ச்சுநாக்ம்॑ இ॒த இந்த்ர॑ஸ்ய மு॒ஷ்டிர॑ஸி வீ॒டய॑ஸ்வ ॥ ஆ-ऽமூர॑ஜ ப்ர॒த்யாவ॑ர்தயே॒மாஃ கே॑து॒ம-த்து॑ந்து॒பி ர்வா॑வதீதி । ஸமஶ்வ॑பர்ணா॒ஶ்சர॑ந்தி நோ॒ நரோ॒-ऽஸ்மாக॑மிந்த்ர ர॒திநோ॑ ஜயந்து ॥ 33 ॥
(தந்வ॑ந் - மஹி॒மாநம்॒ - ப்ராஹ்ம॑ணா॒ஸோ - ऽதி॑திஃ - ப்ரு'தி॒வ்யாஃ பரி॑ - தூ॒ரா - தேக॑சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 6)
யதக்ர॑ந்தஃ ப்ரத॒ம-ஞ்ஜாய॑மாந உ॒த்யந்-த்ஸ॑மு॒த்ராது॒த வா॒ புரீ॑ஷாத் । ஶ்யே॒நஸ்ய॑ ப॒க்ஷா ஹ॑ரி॒ணஸ்ய॑ பா॒ஹூ உ॑ப॒ஸ்துத்ய॒-ம்மஹி॑ ஜா॒த-ந்தே॑ அர்வந்ந் ॥ ய॒மேந॑ த॒த்த-ந்த்ரி॒த ஏ॑நமாயுந॒கிந்த்ர॑ ஏண-ம்ப்ரத॒மோ அத்த்ய॑திஷ்டத் । க॒ந்த॒ர்வோ அ॑ஸ்ய ரஶ॒நாம॑-க்ரு'ப்ணா॒-த்ஸூரா॒தஶ்வம்॑-வँஸவோ॒ நிர॑தஷ்ட ॥ அஸி॑ ய॒மோ அஸ்யா॑தி॒த்யோ அ॑ர்வ॒ந்நஸி॑ த்ரி॒தோ குஹ்யே॑ந வ்ர॒தேந॑ । அஸி॒ ஸோமே॑ந ஸ॒மயா॒ விப்ரு'॑க்த [விப்ரு'॑க்தஃ, ஆ॒ஹுஸ்தே॒ த்ரீணி॑ தி॒வி பந்த॑நாநி ।] 34
ஆ॒ஹுஸ்தே॒ த்ரீணி॑ தி॒வி பந்த॑நாநி ॥ த்ரீணி॑ த ஆஹுர்தி॒வி பந்த॑நாநி॒ த்ரீண்ய॒ப்ஸு த்ரீண்ய॒ந்த-ஸ்ஸ॑மு॒த்ரே । உ॒தேவ॑ மே॒ வரு॑ணஶ்சந்-த்ஸ்யர்வ॒ந்॒. யத்ரா॑ த ஆ॒ஹுஃ ப॑ர॒ம-ஞ்ஜ॒நித்ர᳚ம் ॥ இ॒மா தே॑ வாஜிந்நவ॒மார்ஜ॑நாநீ॒மா ஶ॒பாநாக்ம்॑ ஸநி॒துர்நி॒தாநா᳚ । அத்ரா॑ தே ப॒த்ரா ர॑ஶ॒நா அ॑பஶ்யம்ரு'॒தஸ்ய॒ யா அ॑பி॒ரக்ஷ॑ந்தி கோ॒பாஃ ॥ ஆ॒த்மாந॑-ந்தே॒ மந॑ஸா॒-ऽऽராத॑ஜாநாம॒வோ தி॒வா [ ] 35
ப॒தய॑ந்த-ம்பத॒ங்கம் । ஶிரோ॑ அபஶ்ய-ம்ப॒திபிஃ॑ ஸு॒கேபி॑ரரே॒ணுபி॒ர்ஜேஹ॑மாந-ம்பத॒த்ரி ॥ அத்ரா॑ தே ரூ॒பமு॑த்த॒மம॑பஶ்ய॒-ஞ்ஜிகீ॑ஷமாணமி॒ஷ ஆ ப॒தே கோஃ । ய॒தா தே॒ மர்தோ॒ அநு॒ போக॒மாந॒டாதி-த்க்ரஸி॑ஷ்ட॒ ஓஷ॑தீரஜீகஃ ॥ அநு॑ த்வா॒ ரதோ॒ அநு॒ மர்யோ॑ அர்வ॒ந்நநு॒ காவோ-ऽநு॒ பகஃ॑ க॒நீநா᳚ம் । அநு॒ வ்ராதா॑ஸ॒ஸ்தவ॑ ஸ॒க்யமீ॑யு॒ரநு॑ தே॒வா ம॑மிரே வீ॒ர்ய॑- [வீ॒ர்ய᳚ம், தே ।] 36
-ந்தே ॥ ஹிர॑ண்யஶ்ரு'॒ங்கோ-ऽயோ॑ அஸ்ய॒ பாதா॒ மநோ॑ஜவா॒ அவ॑ர॒ இந்த்ர॑ ஆஸீத் । தே॒வா இத॑ஸ்ய ஹவி॒ரத்ய॑மாய॒ந்॒. யோ அர்வ॑ந்த-ம்ப்ரத॒மோ அ॒த்த்யதி॑ஷ்டத் ॥ ஈ॒ர்மாந்தா॑ஸ॒-ஸ்ஸிலி॑கமத்த்யமாஸ॒-ஸ்ஸக்ம் ஶூர॑ணாஸோ தி॒வ்யாஸோ॒ அத்யாஃ᳚ । ஹ॒க்ம்॒ஸா இ॑வ ஶ்ரேணி॒ஶோ ய॑தந்தே॒ யதாக்ஷி॑ஷுர்தி॒வ்ய-மஜ்ம॒மஶ்வாஃ᳚ ॥ தவ॒ ஶரீ॑ர-ம்பதயி॒ஷ்ண்வ॑ர்வ॒-ந்தவ॑ சி॒த்தம்-வாँத॑ இவ॒ த்ரஜீ॑மாந் । தவ॒ ஶ்ரு'ங்கா॑ணி॒ விஷ்டி॑தா புரு॒த்ரா-ऽர॑ண்யேஷு॒ ஜர்பு॑ராணா சரந்தி ॥ உப॒ [உப॑, ப்ராகா॒ச்சஸ॑நம்-] 37
ப்ராகா॒ச்சஸ॑நம்-வாँ॒ஜ்யர்வா॑ தேவ॒த்ரீசா॒ மந॑ஸா॒ தீத்த்யா॑நஃ । அ॒ஜஃ பு॒ரோ நீ॑யதே॒ நாபி॑ர॒ஸ்யாநு॑ ப॒ஶ்சா-த்க॒வயோ॑ யந்தி ரே॒பாஃ ॥ உப॒ ப்ராகா᳚-த்பர॒மம்-யँ-த்ஸ॒தஸ்த॒மர்வா॒க்ம்॒ அச்சா॑ பி॒தர॑-ம்மா॒தர॑-ஞ்ச । அ॒த்யா தே॒வாந் ஜுஷ்ட॑தமோ॒ ஹி க॒ம்யா அதா-ऽऽஶா᳚ஸ்தே தா॒ஶுஷே॒ வார்யா॑ணி ॥ 38 ॥
(விப்ரு'॑க்தோ - தி॒வா - வீ॒ர்ய॑ - முபை - கா॒ந்நச॑த்வாரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 7)
மா நோ॑ மி॒த்ரோ வரு॑ணோ அர்ய॒மா-ऽऽயுரிந்த்ர॑ ரு'பு॒க்ஷா ம॒ருதஃ॒ பரி॑ க்யந்ந் । ய-த்வா॒ஜிநோ॑ தே॒வஜா॑தஸ்ய॒ ஸப்தேஃ᳚ ப்ரவ॒க்ஷ்யாமோ॑ வி॒ததே॑ வீ॒ர்யா॑ணி ॥ யந்நி॒ர்ணிஜா॒ ரேக்ண॑ஸா॒ ப்ராவ்ரு'॑தஸ்ய ரா॒தி-ங்க்ரு'॑பீ॒தா-ம்மு॑க॒தோ நய॑ந்தி । ஸுப்ரா॑ங॒ஜோ மேம்ய॑-த்வி॒ஶ்வரூ॑ப இந்த்ராபூ॒ஷ்ணோஃ ப்ரி॒யமப்யே॑தி॒ பாதஃ॑ ॥ ஏ॒ஷ ச்சாகஃ॑ பு॒ரோ அஶ்வே॑ந வா॒ஜிநா॑ பூ॒ஷ்ணோ பா॒கோ நீ॑யதே வி॒ஶ்வதே᳚வ்யஃ । அ॒பி॒ப்ரியம்॒-யँ-த்பு॑ரோ॒டாஶ॒மர்வ॑தா॒ த்வஷ்டே- [த்வஷ்டேத், ஏ॒ந॒க்ம்॒ ஸௌ॒ஶ்ர॒வ॒ஸாய॑ ஜிந்வதி ।] 39
-தே॑நக்ம் ஸௌஶ்ரவ॒ஸாய॑ ஜிந்வதி ॥ யத்த॒விஷ்ய॑ம்ரு'து॒ஶோ தே॑வ॒யாந॒-ந்த்ரிர்மாநு॑ஷாஃ॒ பர்யஶ்வ॒-ந்நய॑ந்தி । அத்ரா॑ பூ॒ஷ்ணஃ ப்ர॑த॒மோ பா॒க ஏ॑தி ய॒ஜ்ஞ-ந்தே॒வேப்யஃ॑ ப்ரதிவே॒தய॑ந்ந॒ஜஃ ॥ ஹோதா᳚-ऽத்த்வ॒ர்யுராவ॑யா அக்நிமி॒ந்தோ க்ரா॑வக்ரா॒ப உ॒த ஶக்க்ஸ்தா॒ ஸுவி॑ப்ரஃ । தேந॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ ஸ்வ॑ரங்க்ரு'தேந॒ ஸ்வி॑ஷ்டேந வ॒க்ஷணா॒ ஆ ப்ரு'॑ணத்த்வம் ॥ யூ॒ப॒வ்ர॒ஸ்கா உ॒த யே யூ॑பவா॒ஹாஶ்ச॒ஷாலம்॒-யேँ அ॑ஶ்வயூ॒பாய॒ தக்ஷ॑தி । யே சார்வ॑தே॒ பச॑நக்ம் ஸ॒பம்ர॑ந்த்யு॒தோ [ ] 40
தேஷா॑-ம॒பிகூ᳚ர்திர்ந இந்வது ॥ உப॒ ப்ராகா᳚-த்ஸு॒மந்மே॑-ऽதாயி॒ மந்ம॑ தே॒வாநா॒மாஶா॒ உப॑ வீ॒தப்ரு'॑ஷ்டஃ । அந்வே॑நம்॒-விँப்ரா॒ ரு'ஷ॑யோ மதந்தி தே॒வாநா᳚-ம்பு॒ஷ்டே ச॑க்ரு'மா ஸு॒பந்து᳚ம் ॥ ய-த்வா॒ஜிநோ॒ தாம॑ ஸ॒தாந்ந॒மர்வ॑தோ॒ யா ஶீ॑ர்ஷ॒ண்யா॑ ரஶ॒நா ரஜ்ஜு॑ரஸ்ய । யத்வா॑ காஸ்ய॒ ப்ரப்ரு'॑தமா॒ஸ்யே॑ த்ரு'ண॒க்ம்॒ ஸர்வா॒ தா தே॒ அபி॑ தே॒வேஷ்வ॑ஸ்து ॥ யதஶ்வ॑ஸ்ய க்ர॒விஷோ॒ [யதஶ்வ॑ஸ்ய க்ர॒விஷஃ॑, மக்ஷி॒கா-ऽऽஶ॒] 41
மக்ஷி॒கா-ऽऽஶ॒ யத்வா॒ ஸ்வரௌ॒ ஸ்வதி॑தௌ ரி॒ப்தமஸ்தி॑ । யத்தஸ்த॑யோ-ஶ்ஶமி॒துர்யந்ந॒கேஷு॒ ஸர்வா॒ தா தே॒ அபி॑ தே॒வேஷ்வ॑ஸ்து ॥ யதூவ॑த்த்யமு॒தர॑ஸ்யாப॒வாதி॒ ய ஆ॒மஸ்ய॑ க்ர॒விஷோ॑ க॒ந்தோ அஸ்தி॑ । ஸு॒க்ரு'॒தா தச்ச॑மி॒தாரஃ॑ க்ரு'ண்வந்தூ॒த மேதக்ம்॑ ஶ்ரு'த॒பாக॑-ம்பசந்து ॥ ய-த்தே॒ காத்ரா॑த॒க்நிநா॑ ப॒ச்யமா॑நாத॒பி ஶூல॒-ந்நிஹ॑தஸ்யாவ॒தாவ॑தி । மா த-த்பூம்யா॒மா ஶ்ரி॑ஷ॒ ( )-ந்மா த்ரு'ணே॑ஷு தே॒வேப்ய॒ஸ்தது॒ஶத்ப்யோ॑ ரா॒தம॑ஸ்து ॥ 42 ॥
(இ - து॒தோ - க்ர॒விஷஃ॑ - ஶ்ரிஷத் - ஸ॒ப்த ச॑) (அ. 8)
யே வா॒ஜிந॑-ம்பரி॒பஶ்ய॑ந்தி ப॒க்வம்-யँ ஈ॑மா॒ஹு-ஸ்ஸு॑ர॒பிர்நிர்ஹ॒ரேதி॑ । யே சார்வ॑தோ மாக்ம்ஸபி॒க்ஷாமு॒பாஸ॑த உ॒தோ தேஷா॑ம॒பிகூ᳚ர்திர்ந இந்வது ॥ யந்நீக்ஷ॑ண-ம்மா॒க்॒ஸ்பச॑ந்யா உ॒காயா॒ யா பாத்ரா॑ணி யூ॒ஷ்ண ஆ॒ஸேச॑நாநி । ஊ॒ஷ்ம॒ண்யா॑-ऽபி॒தாநா॑ சரூ॒ணாம॒ங்கா-ஸ்ஸூ॒நாஃ பரி॑ பூஷ॒ந்த்யஶ்வ᳚ம் ॥ நி॒க்ரம॑ண-ந்நி॒ஷத॑நம்-விँ॒வர்த॑நம்॒-யँச்ச॒ பட்பீ॑ஶ॒மர்வ॑தஃ । யச்ச॑ ப॒பௌ யச்ச॑ கா॒ஸி- [கா॒ஸிம், ஜ॒காஸ॒ ஸர்வா॒ தா] 43
-ஞ்ஜ॒காஸ॒ ஸர்வா॒ தா தே॒ அபி॑ தே॒வேஷ்வ॑ஸ்து ॥ மா த்வா॒-ऽக்நி-ர்த்வ॑நயி-த்தூ॒மக॑ந்தி॒ர்மோகா ப்ராஜ॑ந்த்ய॒பி வி॑க்த॒ ஜக்ரிஃ॑ । இ॒ஷ்டம்-வீँ॒தம॒பிகூ᳚ர்தம்॒-வँஷ॑ட்க்ரு'த॒-ந்த-ந்தே॒வாஸஃ॒ ப்ரதி॑ க்ரு'ப்ண॒ந்த்யஶ்வ᳚ம் ॥ யதஶ்வா॑ய॒ வாஸ॑ உபஸ்த்ரு'॒ணந்த்ய॑தீவா॒ஸம்-யாँ ஹிர॑ண்யாந்யஸ்மை । ஸ॒ந்தாந॒மர்வ॑ந்த॒-ம்பட்பீ॑ஶ-ம்ப்ரி॒யா தே॒வேஷ்வா யா॑மயந்தி ॥ ய-த்தே॑ ஸா॒தே மஹ॑ஸா॒ ஶூக்ரு'॑தஸ்ய॒ பார்ஷ்ணி॑யா வா॒ கஶ॑யா [வா॒ கஶ॑யா, வா॒ து॒தோத॑ ।] 44
வா து॒தோத॑ । ஸ்ரு॒சேவ॒ தா ஹ॒விஷோ॑ அத்த்வ॒ரேஷு॒ ஸர்வா॒ தா தே॒ ப்ரஹ்ம॑ணா ஸூதயாமி ॥ சது॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶ-த்வா॒ஜிநோ॑ தே॒வப॑ந்தோ॒-ர்வங்க்ரீ॒-ரஶ்வ॑ஸ்ய॒ ஸ்வதி॑தி॒-ஸ்ஸமே॑தி । அச்சி॑த்ரா॒ காத்ரா॑ வ॒யுநா॑ க்ரு'ணோத॒ பரு॑ஷ்பருரநு॒குஷ்யா॒ வி ஶ॑ஸ்த ॥ ஏக॒ஸ்த்வஷ்டு॒ரஶ்வ॑ஸ்யா விஶ॒ஸ்தா த்வா ய॒ந்தாரா॑ பவத॒ஸ்தத॒ர்துஃ । யா தே॒ காத்ரா॑ணாம்ரு'து॒தா க்ரு'॒ணோமி॒ தாதா॒ பிண்டா॑நா॒-ம்ப்ர ஜு॑ஹோம்ய॒க்நௌ ॥ மா த்வா॑ தப- [தபத், ப்ரி॒ய ஆ॒த்மா-] 45
-த்ப்ரி॒ய ஆ॒த்மா-ऽபி॒யந்த॒-ம்மா ஸ்வதி॑திஸ்த॒நுவ॒ ஆ தி॑ஷ்டிப-த்தே । மா தே॑ க்ரு'॒த்த்நு-ர॑விஶ॒ஸ்தா-ऽதி॒ஹாய॑ சி॒த்ரா காத்ரா᳚ண்ய॒ஸிநா॒ மிதூ॑ கஃ ॥ ந வா உ॑வே॒தந்ம்ரி॑யஸே॒ ந ரி॑ஷ்யஸி தே॒வாக்ம் இதே॑ஷி ப॒திபிஃ॑ ஸு॒கேபிஃ॑ । ஹரீ॑ தே॒ யுஞ்ஜா॒ ப்ரு'ஷ॑தீ அபூதா॒முபா᳚ஸ்தா-த்வா॒ஜீ து॒ரி ராஸ॑பஸ்ய ॥ ஸு॒கவ்ய॑-ந்நோ வா॒ஜீ ஸ்வஶ்வி॑ய-ம்பு॒க்ம்॒ஸஃ பு॒த்ராக்ம் உ॒த வி॑ஶ்வா॒புஷக்ம்॑ ர॒யிம் । அ॒நா॒கா॒ஸ்த்வ-ந்நோ॒ அதி॑திஃ க்ரு'ணோது க்ஷ॒த்ர-ந்நோ॒ அஶ்வோ॑ வநதாக்ம் ஹ॒விஷ்மாந்॑ ॥ 46 ॥
(கா॒ஸிம்-கஶ॑யா - தப-த்- ர॒யிம் - நவ॑ ச ) (அ. 9)
(அஶ்ம॒ந் - ய இ॒மோ - தே॑ந - மா॒ஶுஃ - ப்ராசீம்᳚ - ஜீ॒மூத॑ஸ்ய॒ - யதக்ர॑ந்தோ॒ - மா நோ॑ மி॒த்ரோ - யே வா॒ஜிநம்॒ - நவ॑)
(அஶ்ம॑ந் - மநோ॒யுஜம்॒ - ப்ராசீ॒மநு॒ - ஶர்ம॑ யச்சது॒ - தேஷா॑ம॒பிகூ᳚ர்திஃ॒ - ஷட்ச॑த்வாரிக்ம்ஶத்)
(அஶ்ம॑ந், ஹ॒விஷ்மாந்॑)
॥ ஹரிஃ॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ஞ்சதுர்த காண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே , ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ , ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ , ஹ॒ரிஃ॒ ௐ
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - pariṣecana-saṃskārābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
aśma॒nnūrja॒-mparva̭te śiśriyā॒ṇāṃ-vā~tḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | a॒dbhya oṣa̭dhībhyo॒ vana॒spati॒bhyo-'dhi॒ sambhṛ̭tā॒-ntā-nna॒ iṣa॒mūrja̭-ndhatta maruta-ssagṃ rarā॒ṇāḥ || aśmagg̭ste॒ kṣuda॒mu-nte॒ śugṛ̭cchatu॒ ya-ndvi॒ṣmaḥ || sa॒mu॒drasya̭ tvā॒-'vāka॒yā-'gne॒ pari̭ vyayāmasi | pā॒va॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || hi॒masya̭ tvā ja॒rāyu॒ṇā-'gne॒ pari̭ vyayāmasi | pā॒va॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || upa॒- [upa̭, jmannupa̭] 1
-jmannupa̭ veta॒se-'va̭ttara-nna॒dīṣvā | agnḙ pi॒ttama॒pāma̭si || maṇḍṷ̄ki॒ tābhi॒rā ga̭hi॒ sema-nno̭ ya॒jñam | pā॒va॒kava̭rṇagṃ śi॒va-ṅkṛ̭dhi || pā॒va॒ka ā ci॒taya̭ntyā kṛ॒pā | kṣāma̭-nruru॒ca u॒ṣaso॒ na bhā॒nunā᳚ || tūrva॒-nna yāma॒nneta̭śasya॒ nū raṇa॒ ā yo ghṛ॒ṇe | na ta̭tṛṣā॒ṇo a॒jaraḥ̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān [ā de॒vān, va॒kṣi॒ yakṣi̭ ca |] 2
va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā-'' va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒pāmi॒da-nnyaya̭nagṃ samu॒drasya̭ ni॒veśa̭nam | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || nama̭ste॒ hara̭se śo॒ciṣe॒ nama̭ste astva॒rciṣe᳚ | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || nṛ॒ṣade॒ va- [nṛ॒ṣade॒ vaṭ, a॒phsu॒ṣade॒ va-ḍva̭na॒sade॒] 3
-ḍa̭phsu॒ṣade॒ va-ḍva̭na॒sade॒ va-ḍba̭rhi॒ṣade॒ vaṭ-thsṷva॒rvide॒ vaṭ || ye de॒vā de॒vānāṃ᳚-ya~॒jñiyā̭ ya॒jñiyā̭nāgṃ saṃva~-thsa॒rīṇa॒mupa̭ bhā॒gamāsa̭te | a॒hu॒tādo̭ ha॒viṣo̭ ya॒jñe a॒smin-thsva॒ya-ñjṷhuddhva॒-mmadhṷno ghṛ॒tasya̭ || ye de॒vā de॒veṣvadhi̭ deva॒tvamāya॒n॒ ye brahma̭ṇaḥ pura e॒tāro̭ a॒sya | yebhyo॒ narte pava̭te॒ dhāma॒ ki-ñca॒na na te di॒vo na pṛ̭thi॒vyā adhi॒ snuṣṷ || prā॒ṇa॒dā [prā॒ṇa॒dāḥ, a॒pā॒na॒dā vyā̭na॒dā-] 4
a̭pāna॒dā vyā̭na॒dā-śca̭kṣu॒rdā va̭rco॒dā va̭rivo॒dāḥ | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā॒ yagṃsa॒dviśva॒-nnya̭triṇa᳚m | a॒gnirno̭ vagṃsate ra॒yim || sainā-'nī̭kena suvi॒datro̭ a॒sme yaṣṭā̭ de॒vāgṃ āya̭jiṣṭha-ssva॒sti | ada̭bdho go॒pā u॒ta naḥ̭ para॒spā agne᳚ dyu॒madu॒ta re॒va-ddi̭dīhi || 5 ||
(upa̭-de॒vān-vaṭ-prā̭ṇa॒dā-ścatṷścatvārigṃśacca) (a. 1)
ya i॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ juhva॒dṛṣi॒r॒hotā̭ niṣa॒sādā̭ pi॒tā naḥ̭ | sa ā॒śiṣā॒ dravi̭ṇami॒cchamā̭naḥ parama॒cchado॒ vara॒ ā vi̭veśa || vi॒śvaka̭rmā॒ mana̭sā॒ yadvihā̭yā dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛk | teṣā̭mi॒ṣṭāni॒ sami॒ṣā ma̭danti॒ yatra̭ sapta॒r॒ṣī-npa॒ra eka̭mā॒huḥ || yo naḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tā yo vi̭dhā॒tā yo naḥ̭ sa॒to a॒bhyā sajja॒jāna̭ | 6
yo de॒vānā᳚-nnāma॒dhā eka̭ e॒va tagṃ sa̭mpra॒śña-mbhuva̭nā yantya॒nyā || ta ā-'ya̭janta॒ dravi̭ṇa॒gṃ॒ sama̭smā॒ ṛṣa̭yaḥ॒ pūrvḙ jari॒tāro॒ na bhū॒nā | a॒sūrtā॒ sūrtā॒ raja̭so vi॒māne॒ ye bhū॒tāni̭ sa॒makṛ̭ṇvanni॒māni̭ || na taṃ-vi~̭dātha॒ ya i॒da-ñja॒jānā॒nya-dyu॒ṣmāka॒manta̭ra-mbhavāti | nī॒hā॒reṇa॒ prāvṛ̭tā॒ jalpyā̭ cāsu॒tṛpa̭ uktha॒ śāsa̭ścaranti || pa॒ro di॒vā pa॒ra e॒nā [pa॒ra e॒nā, pṛ॒thi॒vyā pa॒ro] 7
pṛ̭thi॒vyā pa॒ro de॒vebhi॒rasṷrai॒rguhā॒ yat | kagg svi॒dgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭ddhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve᳚ || tamidgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭ddhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve᳚ | a॒jasya॒ nābhā॒vaddhyeka॒-marpi̭taṃ॒-ya~smi̭nni॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒madhi̭ śri॒tam || vi॒śvaka̭rmā॒ hyaja̭niṣṭa de॒va ādi-dga̭ndha॒rvo a̭bhava-ddvi॒tīyaḥ̭ | tṛ॒tīyaḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnā- [pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnām, a॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhā-tpuru॒trā |] 8
-ma॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhā-tpuru॒trā || cakṣṷṣaḥ pi॒tā mana̭sā॒ hi dhīro̭ ghṛ॒tamḙne ajana॒nna̭māne | ya॒dedantā॒ ada̭dṛgṃhanta॒ pūrva॒ ādi-ddyāvā̭pṛthi॒vī a̭prathetām || vi॒śvata̭-ścakṣuru॒ta vi॒śvato̭mukho vi॒śvato̭hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt | sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒ rdyāvā̭pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ || kigg svi̭dāsī-dadhi॒ṣṭhāna̭-mā॒rambha̭ṇa-ṅkata॒ma-thsvi॒-tkimā̭sīt | yadī॒ bhūmi̭-ñja॒naya̭- [yadī॒ bhūmi̭-ñja॒nayanṋ, vi॒śvaka̭rmā॒] 9
-nvi॒śvaka̭rmā॒ vi dyāmaurṇo᳚-nmahi॒nā vi॒śvaca̭kṣāḥ || kigg svi॒dvana॒-ṅka u॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sī॒dyato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ | manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒ tadyada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || yā te॒ dhāmā̭ni para॒māṇi॒ yā-'va॒mā yā ma̭ddhya॒mā vi̭śvakarmannu॒temā | śikṣā॒ sakhi̭bhyo ha॒viṣi̭ svadhāva-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ || vā॒caspatiṃ̭-vi~॒śvaka̭rmāṇa-mū॒tayḙ [-mū॒taye᳚, ma॒no॒yujaṃ॒-vā~jḙ] 10
mano॒yujaṃ॒-vā~jḙ a॒dyā hṷvema | sa no॒ nedi̭ṣṭhā॒ hava̭nāni joṣate vi॒śvaśa̭bhūṃ॒rava̭se sā॒dhuka̭rmā || viśva̭karman. ha॒viṣā̭ vāvṛdhā॒na-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ | muhya̭ntva॒nye a॒bhitaḥ̭ sa॒patnā̭ i॒hāsmāka̭-mma॒ghavā̭ sū॒rira̭stu || viśva̭karman. ha॒viṣā॒ vardha̭nena trā॒tāra॒mindra̭-makṛṇorava॒ddhyam | tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta pū॒rvīra॒yamu॒gro vi̭ha॒vyo̭ yathā-'sa̭t || sa॒mu॒drāya̭ va॒yunā̭ya॒ sindhṷ̄nā॒-mpata̭ye॒ namaḥ̭ | na॒dīnā॒gṃ॒ sarvā̭sā-mpi॒tre jṷhu॒tā vi॒śvaka̭rmaṇe॒ viśvā-'hāma̭rtyagṃ ha॒viḥ || 11 ||
(ja॒jānai॒ - nau - ṣa̭dhīnāṃ॒ - bhūmi̭-ñja॒naya̭ - nnū॒taye॒ - namo॒ - nava̭ ca) (a. 2)
udḙnamutta॒rā-nna॒yāgnḙ ghṛtenā-''huta | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sagṃ sṛ̭ja pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || indre॒ma-mpra̭ta॒rā-ṅkṛ̭dhi sajā॒tānā̭-masadva॒śī | samḙnaṃ॒-va~rca̭sā sṛja de॒vebhyo̭ bhāga॒dhā a̭sat || yasya̭ ku॒rmo ha॒virgṛ॒he tama̭gne vardhayā॒ tvam | tasma̭ de॒vā adhi̭ bravanna॒ya-ñca॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā [viśvḙ de॒vāḥ, agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ |] 12
agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || pañca॒ diśo॒ daivī᳚rya॒jñama̭vantu de॒vīrapāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | rā॒yaspoṣḙ ya॒jñapa̭ti-mā॒bhaja̭ntīḥ || rā॒yaspoṣe॒ adhi̭ ya॒jño a̭sthā॒-thsami̭ddhe a॒gnāvadhi̭ māmahā॒naḥ | u॒kthapa̭tra॒ īḍyo̭ gṛbhī॒tasta॒pta-ṅgha॒rma-mpa̭ri॒gṛhyā̭yajanta || ū॒rjā ya-dya॒jñamaśa̭manta de॒vā daivyā̭ya dha॒rtre joṣṭre᳚ | de॒va॒śrī-śśrīma̭ṇā-śśa॒tapa̭yāḥ [de॒va॒śrī-śśrīma̭ṇā-śśa॒tapa̭yāḥ, pa॒ri॒gṛhya̭] 13
pari॒gṛhya̭ de॒vā ya॒jñamā̭yann || sūrya̭raśmi॒r॒hari̭keśaḥ pu॒rastā᳚-thsavi॒tā jyoti॒ruda̭yā॒gṃ॒ aja̭sram | tasya̭ pū॒ṣā pra̭sa॒vaṃ-yā~̭ti de॒va-ssa॒paṃśya॒n viśvā॒ bhuva̭nāni go॒pāḥ || de॒vā de॒vebhyo̭ addhva॒ryanto̭ asthurvī॒tagṃ śa̭mi॒tre śa̭mi॒tā ya॒jaddhyai᳚ | tu॒rīyo̭ ya॒jño yatra̭ ha॒vyameti॒ tataḥ̭ pāva॒kā ā॒śiṣo̭ no juṣantām || vi॒māna̭ e॒ṣa di॒vo maddhya̭ āsta āpapri॒vā-nroda̭sī a॒ntari̭kṣam | sa vi॒śvācī̭ra॒bhi- [sa vi॒śvācī̭ra॒bhi, ca॒ṣṭe॒ ghṛ॒tācī̭ranta॒rā] 14
-ca̭ṣṭe ghṛ॒tācī̭ranta॒rā pūrva॒mapa̭ra-ñca ke॒tum || u॒kṣā sa̭mu॒dro a̭ru॒ṇa-ssṷpa॒rṇaḥ pūrva̭sya॒ yoni̭-mpi॒turā vi̭veśa | maddhyḙ di॒vo nihi̭taḥ॒ pṛśñi॒raśmā॒ vi ca̭krame॒ raja̭saḥ pā॒tyantau᳚ || indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ | ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m || su॒mna॒hūrya॒jño de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣa॒dyakṣa̭da॒gnirde॒vo de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣat || vāja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇo-da̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || 15 ||
(de॒vāḥ - śa॒tapa̭yā - a॒bhi - vāja̭sya॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 3)
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒ddhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒ra-śśa॒tagṃ senā̭ ajaya-thsā॒kamindraḥ̭ || sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭haddhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷhastena॒ vṛṣṇā᳚ || sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī saggsra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭huśa॒rdhyū᳚rdhvadha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ || bṛha̭spate॒ pari̭ dīyā॒ [pari̭ dīya, rathḙna] 16
rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām || go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yaddhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhaddhvam || ba॒la॒vi॒jñā॒yaḥ-sthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo [gāha̭māno-'dā॒yaḥ, vī॒ra-śśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ |] 17
vī॒ra-śśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ pra yu॒thsu || indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ || indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt || a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 18
a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu || uddha̭rṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒nyu-drathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ || upa॒ preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha || ava̭sṛṣṭā॒ parā̭ pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒-'mitrā॒-npra- [gacchā॒-'mitrā॒-npra, vi॒śa॒ maiṣā॒-] 19
-vi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ || marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ || yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 20 ||
(dī॒yā॒ - 'dā॒yo - ja̭yantva॒ - mitrā॒-npra - ca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvāna॒gnera̭gne pu॒ro a̭gnirbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vi bhā॒hyūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || krama̭ddhvama॒gninā॒ nāka॒mukhya॒gṃ॒ hastḙṣu॒ bibhra̭taḥ | di॒vaḥ pṛ॒ṣṭhagṃ suva̭rga॒tvā mi॒śrā de॒vebhi̭rāddhvam || pṛ॒thi॒vyā a॒hamuda॒ntari̭kṣa॒-mā-'rṷha-ma॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒mā-'rṷham | di॒vo nāka̭sya pṛ॒ṣṭhā-thsuva॒rjyoti̭ragā- [pṛ॒ṣṭhā-thsuva॒rjyoti̭ragām, a॒ham |] 21
-ma॒ham || suva॒ryanto॒ nāpe᳚kṣanta॒ ā dyāgṃ ro̭hanti॒ roda̭sī | ya॒jñaṃ-ye~ vi॒śvato̭dhāra॒gṃ॒ suvi̭dvāgṃso viteni॒re || agne॒ prehi̭ pratha॒mo dḙvaya॒tā-ñcakṣṷrde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | iya̭kṣamāṇā॒ bhṛgṷbhi-ssa॒joṣā॒-ssuva̭ryantu॒ yaja̭mānā-ssva॒sti || nakto॒ṣāsā॒ sama̭nasā॒ virṷ̄pe dhā॒payḙte॒ śiśu॒mekagṃ̭ samī॒cī | dyāvā॒ kṣāmā̭ ru॒kmo a॒ntarvi bhā̭ti de॒vā a॒gni-ndhā̭raya-ndraviṇo॒dāḥ || agnḙ sahasrākṣa [agnḙ sahasrākṣa, śa॒ta॒mū॒rdha॒ñcha॒ta-nte᳚] 22
śatamūrdhañcha॒ta-nte᳚ prā॒ṇā-ssa॒hasra̭mapā॒nāḥ | tvagṃ sā̭ha॒srasya̭ rā॒ya ī̭śiṣe॒ tasmai̭ te vidhema॒ vājā̭ya॒ svāhā᳚ || su॒pa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā᳚-npṛthi॒vyāgṃ sī̭da pṛ॒ṣṭhe pṛ̭thi॒vyā-ssī̭da bhā॒sā-'ntari̭kṣa॒mā pṛ̭ṇa॒ jyoti̭ṣā॒ diva॒mutta̭bhāna॒ teja̭sā॒ diśa॒ u-ddṛgṃ̭ha || ā॒juhvā̭na-ssu॒pratī̭kaḥ pu॒rastā॒dagne॒ svāṃ-yo~ni॒mā sī̭da sā॒ddhyā | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ [addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devāḥ, yaja̭mānaśca sīdata |] 23
yaja̭mānaśca sīdata || preddho̭ agne dīdihi pu॒ro no-'ja̭srayā sū॒rmyā̭ yaviṣṭha | tvāgṃ śaśva̭nta॒ upa̭ yanti॒ vājāḥ᳚ || vi॒dhema̭ te para॒me janma̭nnagne vi॒dhema॒ stomai॒rava̭re sa॒dhasthe᳚ | yasmā॒-dyonḙru॒dāri̭thā॒ yaje॒ ta-mpratve ha॒vīgṃṣi̭ juhure॒ sami̭ddhe || tāgṃ sa̭vi॒turvare᳚ṇyasya ci॒trāmā-'haṃ-vṛ~̭ṇe suma॒tiṃ-vi~॒śvaja̭nyām | yāma̭sya॒ kaṇvo॒ adṷha॒-tprapī̭nāgṃ sa॒hasra̭dhārā॒- [sa॒hasra̭dhārām, paya̭sā ma॒hī-ṅgām |] 24
-mpaya̭sā ma॒hī-ṅgām || sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvā-ssa॒ptarṣa̭ya-ssa॒pta dhāma̭ pri॒yāṇi̭ | sa॒pta hotrā᳚-ssapta॒dhā tvā̭ yajanti sa॒pta yonī॒rā pṛ̭ṇasvā ghṛ॒tena̭ || ī॒dṛ-ñcā᳚nyā॒dṛ-ñcai̭tā॒dṛñca̭ prati॒dṛ-ñca̭ mi॒taśca॒ sammi̭taśca॒ sabha̭rāḥ || śu॒krajyo̭tiśca ci॒trajyo̭tiśca sa॒tyajyo̭tiśca॒ jyoti̭ṣmāgśca sa॒tyaśca̭rta॒pāścātyagṃ̭hāḥ | 25
ṛ॒ta॒jicca̭ satya॒jicca̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa॒ścāntya̭mitraśca dū॒re a̭mitraśca ga॒ṇaḥ || ṛ॒taśca̭ sa॒tyaśca̭ dhru॒vaśca̭ dha॒ruṇa̭śca dha॒rtā ca̭ vidha॒rtā ca̭ vidhāra॒yaḥ || ī॒dṛkṣā̭sa etā॒dṛkṣā̭sa ū॒ ṣuṇaḥ̭ sa॒dṛkṣā̭saḥ॒ prati̭sadṛkṣāsa॒ eta̭na | mi॒tāsa̭śca॒ sammi̭tāsaśca na ū॒taye॒ sabha̭raso maruto ya॒jñe a॒sminnindra॒-ndaivī॒rviśo̭ ma॒ruto-'nṷvartmāno॒ yathendra॒-ndaivī॒rviśo̭ ma॒ruto-'nṷvartmāna e॒vami॒maṃ-ya~ja̭māna॒-ndaivī᳚śca॒ viśo॒ mānṷṣī॒ścānṷvartmāno bhavantu || 26 ||
(a॒gā॒gṃ॒ - sa॒ha॒srā॒kṣa॒ - de॒vāḥ॒ - sa॒hasra̭dhārā॒ - matyagṃ̭hā॒ - anṷvartmānaḥ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 5)
jī॒mūta̭syeva bhavati॒ pratī̭kaṃ॒-ya~dva॒rmī yāti̭ sa॒madā̭mu॒pasthe᳚ | anā̭viddhayā ta॒nuvā̭ jaya॒ tvagṃ sa tvā॒ varma̭ṇo mahi॒mā pi̭partu || dhanva̭nā॒ gā dhanva̭nā॒-''ji-ñja̭yema॒ dhanva̭nā tī॒vrā-ssa॒mado̭ jayema | dhanu॒-śśatro̭rapakā॒ma-ṅkṛ̭ṇoti॒ dhanva̭nā॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo̭ jayema || va॒kṣyantī॒vedā ga̭nīganti॒ karṇa̭-mpri॒yagṃ sakhā̭ya-mpariṣasvajā॒nā | yoṣḙva śiṅkte॒ vita॒tā-'dhi॒ dhanva॒- [dhanvanṋ, jyā i॒yagṃ] 27
-ñjyā i॒yagṃ sama̭ne pā॒raya̭ntī || te ā॒cara̭ntī॒ sama̭neva॒ yoṣā̭ mā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛtāmu॒pasthe᳚ | apa॒ śatrūṋ viddhyatāgṃ saṃvi~dā॒ne ārtnī̭ i॒me vi̭ṣphu॒rantī̭ a॒mitrāṋ || ba॒hvī॒nā-mpi॒tā ba॒hura̭sya pu॒traści॒ścā kṛ̭ṇoti॒ sama̭nā-'va॒gatya̭ | i॒ṣu॒dhi-ssaṅkāḥ॒ pṛta̭nāśca॒ sarvāḥ᳚ pṛ॒ṣṭhe nina̭ddho jayati॒ prasṷ̄taḥ || rathe॒ tiṣṭha̭-nnayati vā॒jinaḥ̭ pu॒ro yatra̭yatra kā॒maya̭te suṣāra॒thiḥ | a॒bhīśṷ̄nā-mmahi॒māna̭- [mahi॒māna᳚m, pa॒nā॒ya॒ta॒ manaḥ̭] 28
-mpanāyata॒ manaḥ̭ pa॒ścādanṷ yacchanti ra॒śmayaḥ̭ || tī॒vrā-nghoṣā᳚n kṛṇvate॒ vṛṣa̭pāṇa॒yo-'śvā॒ rathḙbhi-ssa॒ha vā॒jaya̭ntaḥ | a॒va॒krāma̭ntaḥ॒ prapa̭daira॒mitrā᳚n kṣi॒ṇanti॒ śatrū॒gṃ॒rana̭pavyayantaḥ || ra॒tha॒vāha̭nagṃ ha॒vira̭sya॒ nāma॒ yatrā-''yṷdha॒-nnihi̭tamasya॒ varma̭ | tatrā॒ ratha॒mupa̭ śa॒gmagṃ sa̭dema vi॒śvāhā̭ va॒yagṃ sṷmana॒syamā̭nāḥ || svā॒du॒ṣa॒gṃ॒ sadaḥ̭ pi॒taro̭ vayo॒dhāḥ kṛ̭cchre॒śrita॒-śśaktī̭vanto gabhī॒rāḥ | ci॒trasḙnā॒ iṣṷbalā॒ amṛ̭ddhrā-ssa॒tovī̭rā u॒ravo᳚ vrātasā॒hāḥ || brāhma̭ṇāsaḥ॒ [brāhma̭ṇāsaḥ, pita̭ra॒-] 29
pita̭ra॒-ssomyā̭sa-śśi॒ve no॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a̭ne॒hasā᳚ | pū॒ṣā naḥ̭ pātu duri॒tādṛ̭tāvṛdho॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || su॒pa॒rṇaṃ-va~̭ste mṛ॒go a̭syā॒ danto॒ gobhi॒-ssanna̭ddhā patati॒ prasṷ̄tā | yatrā॒ nara॒-ssa-ñca॒ vi ca॒ drava̭nti॒ tatrā॒smabhya॒miṣa̭va॒-śśarma̭ yagṃsann || ṛjī̭te॒ pari̭ vṛṅgdhi॒ no-'śmā̭ bhavatu nasta॒nūḥ | somo॒ adhi̭ bravītu॒ no-'di̭ti॒- [no-'di̭tiḥ, śarma̭ yacchatu |] 30
-śśarma̭ yacchatu || ā ja̭ṅghanti॒ sānvḙṣā-ñja॒ghanā॒gṃ॒ upa̭ jighnate | aśvā̭jani॒ pracḙta॒so-'śvā᳚n-thsa॒mathsṷ codaya || ahi̭riva bho॒gaiḥ paryḙti bā॒hu-ñjyāyā̭ he॒ti-mpa̭ri॒bādha̭mānaḥ | ha॒sta॒ghno viśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npumā॒-npumāgṃ̭sa॒-mpari̭ pātu vi॒śvataḥ̭ || vana̭spate vī॒ḍva̭ṅgo॒ hi bhū॒yā a॒sma-thsa̭khā pra॒tara̭ṇa-ssu॒vīraḥ̭ | gobhi॒-ssanna̭ddho asi vī॒ḍaya̭svā-''sthā॒tā tḙ jayatu॒ jetvā̭ni || di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ pa- [pari̭, oja॒ u-dbhṛ̭taṃ॒-] 31
-ryoja॒ u-dbhṛ̭taṃ॒-va~na॒spati̭bhyaḥ॒ paryābhṛ̭ta॒gṃ॒ sahaḥ̭ | a॒pāmo॒jmāna॒-mpari॒ gobhi॒rāvṛ̭ta॒mindra̭sya॒ vajragṃ̭ ha॒viṣā॒ rathaṃ̭-ya~ja || indra̭sya॒ vajro̭ ma॒rutā॒manī̭ka-mmi॒trasya॒ garbho॒ varṷṇasya॒ nābhiḥ̭ | semā-nno̭ ha॒vyadā̭ti-ñjuṣā॒ṇo deva̭ ratha॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || upa̭ śvāsaya pṛthi॒vīmu॒ta dyā-mpṷru॒trā tḙ manutāṃ॒-vi~ṣṭhi̭ta॒-ñjaga̭t | sa dṷndubhe sa॒jūrindrḙṇa de॒vairdū॒rā- [de॒vairdū॒rāt, davī̭yo॒] 32
-ddavī̭yo॒ apa̭sedha॒ śatrūṋ || ā kra̭ndaya॒ bala॒mojo̭ na॒ ā dhā॒ niṣṭa̭nihi duri॒tā bādha̭mānaḥ | apa̭ protha dundubhe du॒cchunāgṃ̭ i॒ta indra̭sya mu॒ṣṭira̭si vī॒ḍaya̭sva || ā-'mūra̭ja pra॒tyāva̭rtaye॒māḥ kḙtu॒ma-ddṷndu॒bhi rvā̭vadīti | samaśva̭parṇā॒ścara̭nti no॒ naro॒-'smāka̭mindra ra॒thino̭ jayantu || 33 ||
(dhanva̭n - mahi॒mānaṃ॒ - brāhma̭ṇā॒so - 'di̭tiḥ - pṛthi॒vyāḥ pari̭ - dū॒rā - deka̭catvārigṃśacca) (a. 6)
yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū ṷpa॒stutya॒-mmahi̭ jā॒ta-ntḙ arvann || ya॒mena̭ da॒tta-ntri॒ta ḙnamāyuna॒gindra̭ eṇa-mpratha॒mo addhya̭tiṣṭhat | ga॒ndha॒rvo a̭sya raśa॒nāma̭-gṛbhṇā॒-thsūrā॒daśvaṃ̭-va~savo॒ nira̭taṣṭa || asi̭ ya॒mo asyā̭di॒tyo a̭rva॒nnasi̭ tri॒to guhyḙna vra॒tena̭ | asi॒ somḙna sa॒mayā॒ vipṛ̭kta [vipṛ̭ktaḥ, ā॒huste॒ trīṇi̭ di॒vi bandha̭nāni |] 34
ā॒huste॒ trīṇi̭ di॒vi bandha̭nāni || trīṇi̭ ta āhurdi॒vi bandha̭nāni॒ trīṇya॒phsu trīṇya॒nta-ssa̭mu॒dre | u॒teva̭ me॒ varṷṇaśchan-thsyarva॒n॒. yatrā̭ ta ā॒huḥ pa̭ra॒ma-ñja॒nitra᳚m || i॒mā tḙ vājinnava॒mārja̭nānī॒mā śa॒phānāgṃ̭ sani॒turni॒dhānā᳚ | atrā̭ te bha॒drā ra̭śa॒nā a̭paśyamṛ॒tasya॒ yā a̭bhi॒rakṣa̭nti go॒pāḥ || ā॒tmāna̭-nte॒ mana̭sā॒-''rāda̭jānāma॒vo di॒vā [ ] 35
pa॒taya̭nta-mpata॒ṅgam | śiro̭ apaśya-mpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhi̭rare॒ṇubhi॒rjeha̭māna-mpata॒tri || atrā̭ te rū॒pamṷtta॒mama̭paśya॒-ñjigī̭ṣamāṇami॒ṣa ā pa॒de goḥ | ya॒dā te॒ marto॒ anu॒ bhoga॒māna॒ḍādi-dgrasi̭ṣṭha॒ oṣa̭dhīrajīgaḥ || anṷ tvā॒ ratho॒ anu॒ maryo̭ arva॒nnanu॒ gāvo-'nu॒ bhagaḥ̭ ka॒nīnā᳚m | anu॒ vrātā̭sa॒stava̭ sa॒khyamī̭yu॒ranṷ de॒vā ma̭mire vī॒rya̭- [vī॒rya᳚m, te |] 36
-nte || hira̭ṇyaśṛ॒ṅgo-'yo̭ asya॒ pādā॒ mano̭javā॒ ava̭ra॒ indra̭ āsīt | de॒vā ida̭sya havi॒radya̭māya॒n॒. yo arva̭nta-mpratha॒mo a॒ddhyati̭ṣṭhat || ī॒rmāntā̭sa॒-ssili̭kamaddhyamāsa॒-ssagṃ śūra̭ṇāso di॒vyāso॒ atyāḥ᳚ | ha॒gṃ॒sā i̭va śreṇi॒śo ya̭tante॒ yadākṣi̭ṣurdi॒vya-majma॒maśvāḥ᳚ || tava॒ śarī̭ra-mpatayi॒ṣṇva̭rva॒-ntava̭ ci॒ttaṃ-vā~ta̭ iva॒ dhrajī̭mān | tava॒ śṛṅgā̭ṇi॒ viṣṭhi̭tā puru॒trā-'ra̭ṇyeṣu॒ jarbhṷrāṇā caranti || upa॒ [upa̭, prāgā॒cchasa̭naṃ-] 37
prāgā॒cchasa̭naṃ-vā~॒jyarvā̭ deva॒drīcā॒ mana̭sā॒ dīddhyā̭naḥ | a॒jaḥ pu॒ro nī̭yate॒ nābhi̭ra॒syānṷ pa॒ścā-tka॒vayo̭ yanti re॒bhāḥ || upa॒ prāgā᳚-tpara॒maṃ-ya~-thsa॒dhastha॒marvā॒gṃ॒ acchā̭ pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca | a॒dyā de॒vān juṣṭa̭tamo॒ hi ga॒myā athā-''śā᳚ste dā॒śuṣe॒ vāryā̭ṇi || 38 ||
(vipṛ̭kto - di॒vā - vī॒rya̭ - mupai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)
mā no̭ mi॒tro varṷṇo arya॒mā-''yurindra̭ ṛbhu॒kṣā ma॒rutaḥ॒ pari̭ khyann | ya-dvā॒jino̭ de॒vajā̭tasya॒ sapteḥ᳚ prava॒kṣyāmo̭ vi॒dathḙ vī॒ryā̭ṇi || yanni॒rṇijā॒ rekṇa̭sā॒ prāvṛ̭tasya rā॒ti-ṅgṛ̭bhī॒tā-mmṷkha॒to naya̭nti | suprā̭ṅa॒jo memya̭-dvi॒śvarṷ̄pa indrāpū॒ṣṇoḥ pri॒yamapyḙti॒ pāthaḥ̭ || e॒ṣa cchāgaḥ̭ pu॒ro aśvḙna vā॒jinā̭ pū॒ṣṇo bhā॒go nī̭yate vi॒śvade᳚vyaḥ | a॒bhi॒priyaṃ॒-ya~-tpṷro॒ḍāśa॒marva̭tā॒ tvaṣṭe- [tvaṣṭet, e॒na॒gṃ॒ sau॒śra॒va॒sāya̭ jinvati |] 39
-dḙnagṃ sauśrava॒sāya̭ jinvati || yaddha॒viṣya̭mṛtu॒śo dḙva॒yāna॒-ntrirmānṷṣāḥ॒ paryaśva॒-nnaya̭nti | atrā̭ pū॒ṣṇaḥ pra̭tha॒mo bhā॒ga ḙti ya॒jña-nde॒vebhyaḥ̭ prative॒daya̭nna॒jaḥ || hotā᳚-'ddhva॒ryurāva̭yā agnimi॒ndho grā̭vagrā॒bha u॒ta śaggstā॒ suvi̭praḥ | tena̭ ya॒jñena॒ sva̭raṅkṛtena॒ svi̭ṣṭena va॒kṣaṇā॒ ā pṛ̭ṇaddhvam || yū॒pa॒vra॒skā u॒ta ye yṷ̄pavā॒hāśca॒ṣālaṃ॒-ye~ a̭śvayū॒pāya॒ takṣa̭ti | ye cārva̭te॒ paca̭nagṃ sa॒bhaṃra̭ntyu॒to [ ] 40
teṣā̭-ma॒bhigū᳚rtirna invatu || upa॒ prāgā᳚-thsu॒manmḙ-'dhāyi॒ manma̭ de॒vānā॒māśā॒ upa̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhaḥ | anvḙnaṃ॒-vi~prā॒ ṛṣa̭yo madanti de॒vānā᳚-mpu॒ṣṭe ca̭kṛmā su॒bandhu᳚m || ya-dvā॒jino॒ dāma̭ sa॒dānna॒marva̭to॒ yā śī̭rṣa॒ṇyā̭ raśa॒nā rajjṷrasya | yadvā̭ ghāsya॒ prabhṛ̭tamā॒syḙ tṛṇa॒gṃ॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || yadaśva̭sya kra॒viṣo॒ [yadaśva̭sya kra॒viṣaḥ̭, makṣi॒kā-''śa॒] 41
makṣi॒kā-''śa॒ yadvā॒ svarau॒ svadhi̭tau ri॒ptamasti̭ | yaddhasta̭yo-śśami॒turyanna॒kheṣu॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || yadūva̭ddhyamu॒dara̭syāpa॒vāti॒ ya ā॒masya̭ kra॒viṣo̭ ga॒ndho asti̭ | su॒kṛ॒tā taccha̭mi॒tāraḥ̭ kṛṇvantū॒ta medhagṃ̭ śṛta॒pāka̭-mpacantu || ya-tte॒ gātrā̭da॒gninā̭ pa॒cyamā̭nāda॒bhi śūla॒-nniha̭tasyāva॒dhāva̭ti | mā ta-dbhūmyā॒mā śri̭ṣa॒ ( )-nmā tṛṇḙṣu de॒vebhya॒stadu॒śadbhyo̭ rā॒tama̭stu || 42 ||
(i - du॒to - kra॒viṣaḥ̭ - śriṣath - sa॒pta ca̭) (a. 8)
ye vā॒jina̭-mpari॒paśya̭nti pa॒kvaṃ-ya~ ī̭mā॒hu-ssṷra॒bhirnirha॒reti̭ | ye cārva̭to māgṃsabhi॒kṣāmu॒pāsa̭ta u॒to teṣā̭ma॒bhigū᳚rtirna invatu || yannīkṣa̭ṇa-mmā॒g॒spaca̭nyā u॒khāyā॒ yā pātrā̭ṇi yū॒ṣṇa ā॒seca̭nāni | ū॒ṣma॒ṇyā̭-'pi॒dhānā̭ carū॒ṇāma॒ṅkā-ssū॒nāḥ pari̭ bhūṣa॒ntyaśva᳚m || ni॒krama̭ṇa-nni॒ṣada̭naṃ-vi~॒varta̭naṃ॒-ya~cca॒ paḍbī̭śa॒marva̭taḥ | yacca̭ pa॒pau yacca̭ ghā॒si- [ghā॒sim, ja॒ghāsa॒ sarvā॒ tā] 43
-ñja॒ghāsa॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || mā tvā॒-'gni-rdhva̭nayi-ddhū॒maga̭ndhi॒rmokhā bhrāja̭ntya॒bhi vi̭kta॒ jaghriḥ̭ | i॒ṣṭaṃ-vī~॒tama॒bhigū᳚rtaṃ॒-va~ṣa̭ṭkṛta॒-nta-nde॒vāsaḥ॒ prati̭ gṛbhṇa॒ntyaśva᳚m || yadaśvā̭ya॒ vāsa̭ upastṛ॒ṇantya̭dhīvā॒saṃ-yā~ hira̭ṇyānyasmai | sa॒ndāna॒marva̭nta॒-mpaḍbī̭śa-mpri॒yā de॒veṣvā yā̭mayanti || ya-ttḙ sā॒de maha̭sā॒ śūkṛ̭tasya॒ pārṣṇi̭yā vā॒ kaśa̭yā [vā॒ kaśa̭yā, vā॒ tu॒toda̭ |] 44
vā tu॒toda̭ | sru॒ceva॒ tā ha॒viṣo̭ addhva॒reṣu॒ sarvā॒ tā te॒ brahma̭ṇā sūdayāmi || catṷstrigṃśa-dvā॒jino̭ de॒vaba̭ndho॒-rvaṅkrī॒-raśva̭sya॒ svadhi̭ti॒-ssamḙti | acchi̭drā॒ gātrā̭ va॒yunā̭ kṛṇota॒ parṷṣparuranu॒ghuṣyā॒ vi śa̭sta || eka॒stvaṣṭu॒raśva̭syā viśa॒stā dvā ya॒ntārā̭ bhavata॒statha॒rtuḥ | yā te॒ gātrā̭ṇāmṛtu॒thā kṛ॒ṇomi॒ tātā॒ piṇḍā̭nā॒-mpra jṷhomya॒gnau || mā tvā̭ tapa- [tapat, pri॒ya ā॒tmā-] 45
-tpri॒ya ā॒tmā-'pi॒yanta॒-mmā svadhi̭tista॒nuva॒ ā ti̭ṣṭhipa-tte | mā tḙ gṛ॒ddhnu-ra̭viśa॒stā-'ti॒hāya̭ chi॒drā gātrā᳚ṇya॒sinā॒ mithṷ̄ kaḥ || na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | harī̭ te॒ yuñjā॒ pṛṣa̭tī abhūtā॒mupā᳚sthā-dvā॒jī dhu॒ri rāsa̭bhasya || su॒gavya̭-nno vā॒jī svaśvi̭ya-mpu॒gṃ॒saḥ pu॒trāgṃ u॒ta vi̭śvā॒puṣagṃ̭ ra॒yim | a॒nā॒gā॒stva-nno॒ adi̭tiḥ kṛṇotu kṣa॒tra-nno॒ aśvo̭ vanatāgṃ ha॒viṣmāṋ || 46 ||
(ghā॒siṃ-kaśa̭yā - tapa-d- ra॒yiṃ - nava̭ ca ) (a. 9)
(aśma॒n - ya i॒mo - dḙna - mā॒śuḥ - prācīṃ᳚ - jī॒mūta̭sya॒ - yadakra̭ndo॒ - mā no̭ mi॒tro - ye vā॒jinaṃ॒ - nava̭)
(aśma̭n - mano॒yujaṃ॒ - prācī॒manu॒ - śarma̭ yacchatu॒ - teṣā̭ma॒bhigū᳚rtiḥ॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśat)
(aśma̭n, ha॒viṣmāṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
o-nnamaḥ paramātmane , śrī mahāgaṇapataye namaḥ , śrī gurubhyo namaḥ , ha॒riḥ॒ oṃ
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - परिषेचन-संस्काराभिधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अश्म॒न्नूर्ज॒-म्पर्व॑ते शिश्रिया॒णां-वाँते॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ । अ॒द्भ्य ओष॑धीभ्यो॒ वन॒स्पति॒भ्यो-ऽधि॒ सम्भृ॑ता॒-न्ता-न्न॒ इष॒मूर्ज॑-न्धत्त मरुत-स्सग्ं ररा॒णाः ॥ अश्मग्ग्॑स्ते॒ क्षुद॒मु-न्ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ य-न्द्वि॒ष्मः ॥ स॒मु॒द्रस्य॑ त्वा॒-ऽवाक॒या-ऽग्ने॒ परि॑ व्ययामसि । पा॒व॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ हि॒मस्य॑ त्वा ज॒रायु॒णा-ऽग्ने॒ परि॑ व्ययामसि । पा॒व॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ उप॒- [उप॑, ज्मन्नुप॑] 1
-ज्मन्नुप॑ वेत॒से-ऽव॑त्तर-न्न॒दीष्वा । अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि ॥ मण्डू॑कि॒ ताभि॒रा ग॑हि॒ सेम-न्नो॑ य॒ज्ञम् । पा॒व॒कव॑र्णग्ं शि॒व-ङ्कृ॑धि ॥ पा॒व॒क आ चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा । क्षाम॑-न्रुरु॒च उ॒षसो॒ न भा॒नुना᳚ ॥ तूर्व॒-न्न याम॒न्नेत॑शस्य॒ नू रण॒ आ यो घृ॒णे । न त॑तृषा॒णो अ॒जरः॑ ॥ अग्ने॑ पावक रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ देव जि॒ह्वया᳚ । आ दे॒वान् [आ दे॒वान्, व॒क्षि॒ यक्षि॑ च ।] 2
व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥ स नः॑ पावक दीदि॒वो-ऽग्ने॑ दे॒वाग्ं इ॒हा-ऽऽ व॑ह । उप॑ य॒ज्ञग्ं ह॒विश्च॑ नः ॥ अ॒पामि॒द-न्न्यय॑नग्ं समु॒द्रस्य॑ नि॒वेश॑नम् । अ॒न्य-न्ते॑ अ॒स्म-त्त॑पन्तु हे॒तयः॑ पाव॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ नम॑स्ते॒ हर॑से शो॒चिषे॒ नम॑स्ते अस्त्व॒र्चिषे᳚ । अ॒न्य-न्ते॑ अ॒स्म-त्त॑पन्तु हे॒तयः॑ पाव॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ नृ॒षदे॒ व- [नृ॒षदे॒ वट्, अ॒फ्सु॒षदे॒ व-ड्व॑न॒सदे॒] 3
-ड॑फ्सु॒षदे॒ व-ड्व॑न॒सदे॒ व-ड्ब॑र्हि॒षदे॒ वट्-थ्सु॑व॒र्विदे॒ वट् ॥ ये दे॒वा दे॒वानां᳚-यँ॒ज्ञिया॑ य॒ज्ञिया॑नाग्ं संवँ-थ्स॒रीण॒मुप॑ भा॒गमास॑ते । अ॒हु॒तादो॑ ह॒विषो॑ य॒ज्ञे अ॒स्मिन्-थ्स्व॒य-ञ्जु॑हुद्ध्व॒-म्मधु॑नो घृ॒तस्य॑ ॥ ये दे॒वा दे॒वेष्वधि॑ देव॒त्वमाय॒न्॒ ये ब्रह्म॑णः पुर ए॒तारो॑ अ॒स्य । येभ्यो॒ नर्ते पव॑ते॒ धाम॒ कि-ञ्च॒न न ते दि॒वो न पृ॑थि॒व्या अधि॒ स्नुषु॑ ॥ प्रा॒ण॒दा [प्रा॒ण॒दाः, अ॒पा॒न॒दा व्या॑न॒दा-] 4
अ॑पान॒दा व्या॑न॒दा-श्च॑क्षु॒र्दा व॑र्चो॒दा व॑रिवो॒दाः । अ॒न्य-न्ते॑ अ॒स्म-त्त॑पन्तु हे॒तयः॑ पाव॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा॒ यग्ंस॒द्विश्व॒-न्न्य॑त्रिण᳚म् । अ॒ग्निर्नो॑ वग्ंसते र॒यिम् ॥ सैना-ऽनी॑केन सुवि॒दत्रो॑ अ॒स्मे यष्टा॑ दे॒वाग्ं आय॑जिष्ठ-स्स्व॒स्ति । अद॑ब्धो गो॒पा उ॒त नः॑ पर॒स्पा अग्ने᳚ द्यु॒मदु॒त रे॒व-द्दि॑दीहि ॥ 5 ॥
(उप॑-दे॒वान्-वट्-प्रा॑ण॒दा-श्चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)
य इ॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ जुह्व॒दृषि॒र्॒होता॑ निष॒सादा॑ पि॒ता नः॑ । स आ॒शिषा॒ द्रवि॑णमि॒च्छमा॑नः परम॒च्छदो॒ वर॒ आ वि॑वेश ॥ वि॒श्वक॑र्मा॒ मन॑सा॒ यद्विहा॑या धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मोत स॒न्दृक् । तेषा॑मि॒ष्टानि॒ समि॒षा म॑दन्ति॒ यत्र॑ सप्त॒र्॒षी-न्प॒र एक॑मा॒हुः ॥ यो नः॑ पि॒ता ज॑नि॒ता यो वि॑धा॒ता यो नः॑ स॒तो अ॒भ्या सज्ज॒जान॑ । 6
यो दे॒वाना᳚-न्नाम॒धा एक॑ ए॒व तग्ं स॑म्प्र॒श्ञ-म्भुव॑ना यन्त्य॒न्या ॥ त आ-ऽय॑जन्त॒ द्रवि॑ण॒ग्ं॒ सम॑स्मा॒ ऋष॑यः॒ पूर्वे॑ जरि॒तारो॒ न भू॒ना । अ॒सूर्ता॒ सूर्ता॒ रज॑सो वि॒माने॒ ये भू॒तानि॑ स॒मकृ॑ण्वन्नि॒मानि॑ ॥ न तं-विँ॑दाथ॒ य इ॒द-ञ्ज॒जाना॒न्य-द्यु॒ष्माक॒मन्त॑र-म्भवाति । नी॒हा॒रेण॒ प्रावृ॑ता॒ जल्प्या॑ चासु॒तृप॑ उक्थ॒ शास॑श्चरन्ति ॥ प॒रो दि॒वा प॒र ए॒ना [प॒र ए॒ना, पृ॒थि॒व्या प॒रो] 7
पृ॑थि॒व्या प॒रो दे॒वेभि॒रसु॑रै॒र्गुहा॒ यत् । कग्ग् स्वि॒द्गर्भ॑-म्प्रथ॒म-न्द॑द्ध्र॒ आपो॒ यत्र॑ दे॒वा-स्स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे᳚ ॥ तमिद्गर्भ॑-म्प्रथ॒म-न्द॑द्ध्र॒ आपो॒ यत्र॑ दे॒वा-स्स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे᳚ । अ॒जस्य॒ नाभा॒वद्ध्येक॒-मर्पि॑तं॒-यँस्मि॑न्नि॒दं-विँश्व॒-म्भुव॑न॒मधि॑ श्रि॒तम् ॥ वि॒श्वक॑र्मा॒ ह्यज॑निष्ट दे॒व आदि-द्ग॑न्ध॒र्वो अ॑भव-द्द्वि॒तीयः॑ । तृ॒तीयः॑ पि॒ता ज॑नि॒तौष॑धीना- [पि॒ता ज॑नि॒तौष॑धीनाम्, अ॒पा-ङ्गर्भं॒-व्यँ॑दधा-त्पुरु॒त्रा ।] 8
-म॒पा-ङ्गर्भं॒-व्यँ॑दधा-त्पुरु॒त्रा ॥ चक्षु॑षः पि॒ता मन॑सा॒ हि धीरो॑ घृ॒तमे॑ने अजन॒न्न॑माने । य॒देदन्ता॒ अद॑दृग्ंहन्त॒ पूर्व॒ आदि-द्द्यावा॑पृथि॒वी अ॑प्रथेताम् ॥ वि॒श्वत॑-श्चक्षुरु॒त वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑हस्त उ॒त वि॒श्वत॑स्पात् । स-म्बा॒हुभ्या॒-न्नम॑ति॒ स-म्पत॑त्रै॒ र्द्यावा॑पृथि॒वी ज॒नय॑-न्दे॒व एकः॑ ॥ किग्ग् स्वि॑दासी-दधि॒ष्ठान॑-मा॒रम्भ॑ण-ङ्कत॒म-थ्स्वि॒-त्किमा॑सीत् । यदी॒ भूमि॑-ञ्ज॒नय॑- [यदी॒ भूमि॑-ञ्ज॒नयन्न्॑, वि॒श्वक॑र्मा॒] 9
-न्वि॒श्वक॑र्मा॒ वि द्यामौर्णो᳚-न्महि॒ना वि॒श्वच॑क्षाः ॥ किग्ग् स्वि॒द्वन॒-ङ्क उ॒ स वृ॒क्ष आ॑सी॒द्यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः । मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒ तद्यद॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ ॥ या ते॒ धामा॑नि पर॒माणि॒ या-ऽव॒मा या म॑द्ध्य॒मा वि॑श्वकर्मन्नु॒तेमा । शिक्षा॒ सखि॑भ्यो ह॒विषि॑ स्वधाव-स्स्व॒यं-यँ॑जस्व त॒नुव॑-ञ्जुषा॒णः ॥ वा॒चस्पतिं॑-विँ॒श्वक॑र्माण-मू॒तये॑ [-मू॒तये᳚, म॒नो॒युजं॒-वाँजे॑] 10
मनो॒युजं॒-वाँजे॑ अ॒द्या हु॑वेम । स नो॒ नेदि॑ष्ठा॒ हव॑नानि जोषते वि॒श्वश॑भूं॒रव॑से सा॒धुक॑र्मा ॥ विश्व॑कर्मन्. ह॒विषा॑ वावृधा॒न-स्स्व॒यं-यँ॑जस्व त॒नुव॑-ञ्जुषा॒णः । मुह्य॑न्त्व॒न्ये अ॒भितः॑ स॒पत्ना॑ इ॒हास्माक॑-म्म॒घवा॑ सू॒रिर॑स्तु ॥ विश्व॑कर्मन्. ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन त्रा॒तार॒मिन्द्र॑-मकृणोरव॒द्ध्यम् । तस्मै॒ विश॒-स्सम॑नमन्त पू॒र्वीर॒यमु॒ग्रो वि॑ह॒व्यो॑ यथा-ऽस॑त् ॥ स॒मु॒द्राय॑ व॒युना॑य॒ सिन्धू॑ना॒-म्पत॑ये॒ नमः॑ । न॒दीना॒ग्ं॒ सर्वा॑सा-म्पि॒त्रे जु॑हु॒ता वि॒श्वक॑र्मणे॒ विश्वा-ऽहाम॑र्त्यग्ं ह॒विः ॥ 11 ॥
(ज॒जानै॒ - नौ - ष॑धीनां॒ - भूमि॑-ञ्ज॒नय॑ - न्नू॒तये॒ - नमो॒ - नव॑ च) (अ. 2)
उदे॑नमुत्त॒रा-न्न॒याग्ने॑ घृतेना-ऽऽहुत । रा॒यस्पोषे॑ण॒ सग्ं सृ॑ज प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च ॥ इन्द्रे॒म-म्प्र॑त॒रा-ङ्कृ॑धि सजा॒ताना॑-मसद्व॒शी । समे॑नं॒-वँर्च॑सा सृज दे॒वेभ्यो॑ भाग॒धा अ॑सत् ॥ यस्य॑ कु॒र्मो ह॒विर्गृ॒हे तम॑ग्ने वर्धया॒ त्वम् । तस्म॑ दे॒वा अधि॑ ब्रवन्न॒य-ञ्च॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥ उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा [विश्वे॑ दे॒वाः, अग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः ।] 12
अग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । स नो॑ भव शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः ॥ पञ्च॒ दिशो॒ दैवी᳚र्य॒ज्ञम॑वन्तु दे॒वीरपाम॑ति-न्दुर्म॒ति-म्बाध॑मानाः । रा॒यस्पोषे॑ य॒ज्ञप॑ति-मा॒भज॑न्तीः ॥ रा॒यस्पोषे॒ अधि॑ य॒ज्ञो अ॑स्था॒-थ्समि॑द्धे अ॒ग्नावधि॑ मामहा॒नः । उ॒क्थप॑त्र॒ ईड्यो॑ गृभी॒तस्त॒प्त-ङ्घ॒र्म-म्प॑रि॒गृह्या॑यजन्त ॥ ऊ॒र्जा य-द्य॒ज्ञमश॑मन्त दे॒वा दैव्या॑य ध॒र्त्रे जोष्ट्रे᳚ । दे॒व॒श्री-श्श्रीम॑णा-श्श॒तप॑याः [दे॒व॒श्री-श्श्रीम॑णा-श्श॒तप॑याः, प॒रि॒गृह्य॑] 13
परि॒गृह्य॑ दे॒वा य॒ज्ञमा॑यन्न् ॥ सूर्य॑रश्मि॒र्॒हरि॑केशः पु॒रस्ता᳚-थ्सवि॒ता ज्योति॒रुद॑या॒ग्ं॒ अज॑स्रम् । तस्य॑ पू॒षा प्र॑स॒वं-याँ॑ति दे॒व-स्स॒पंश्य॒न् विश्वा॒ भुव॑नानि गो॒पाः ॥ दे॒वा दे॒वेभ्यो॑ अद्ध्व॒र्यन्तो॑ अस्थुर्वी॒तग्ं श॑मि॒त्रे श॑मि॒ता य॒जद्ध्यै᳚ । तु॒रीयो॑ य॒ज्ञो यत्र॑ ह॒व्यमेति॒ ततः॑ पाव॒का आ॒शिषो॑ नो जुषन्ताम् ॥ वि॒मान॑ ए॒ष दि॒वो मद्ध्य॑ आस्त आपप्रि॒वा-न्रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम् । स वि॒श्वाची॑र॒भि- [स वि॒श्वाची॑र॒भि, च॒ष्टे॒ घृ॒ताची॑रन्त॒रा] 14
-च॑ष्टे घृ॒ताची॑रन्त॒रा पूर्व॒मप॑र-ञ्च के॒तुम् ॥ उ॒क्षा स॑मु॒द्रो अ॑रु॒ण-स्सु॑प॒र्णः पूर्व॑स्य॒ योनि॑-म्पि॒तुरा वि॑वेश । मद्ध्ये॑ दि॒वो निहि॑तः॒ पृश्ञि॒रश्मा॒ वि च॑क्रमे॒ रज॑सः पा॒त्यन्तौ᳚ ॥ इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ । र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ॥ सु॒म्न॒हूर्य॒ज्ञो दे॒वाग्ं आ च॑ वक्ष॒द्यक्ष॑द॒ग्निर्दे॒वो दे॒वाग्ं आ च॑ वक्षत् ॥ वाज॑स्य मा प्रस॒वेनो᳚-द्ग्रा॒भेणो-द॑ग्रभीत् । अथा॑ स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ मे निग्रा॒भेणाध॑राग्ं अकः ॥ उ॒द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ निग्रा॒भ-ञ्च॒ ब्रह्म॑ दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अथा॑ स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी मे॑ विषू॒चीना॒न् व्य॑स्यताम् ॥ 15 ॥
(दे॒वाः - श॒तप॑या - अ॒भि - वाज॑स्य॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च ) (अ. 3)
आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒द्ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् । स॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒र-श्श॒तग्ं सेना॑ अजय-थ्सा॒कमिन्द्रः॑ ॥ स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ त-थ्स॑हद्ध्वं॒-युँधो॑ नर॒ इषु॑हस्तेन॒ वृष्णा᳚ ॥ स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी सग्ग्स्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पा बा॑हुश॒र्ध्यू᳚र्ध्वध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता᳚ ॥ बृह॑स्पते॒ परि॑ दीया॒ [परि॑ दीय, रथे॑न] 16
रथे॑न रक्षो॒हा ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । प्र॒भ॒ञ्जन्-थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेद्ध्यवि॒ता रथा॑नाम् ॥ गो॒त्र॒भिद॑-ङ्गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा । इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यद्ध्व॒मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सग्ं र॑भद्ध्वम् ॥ ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒यः-स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान्. वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् ॥ अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो [गाह॑मानो-ऽदा॒यः, वी॒र-श्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ ।] 17
वी॒र-श्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒द्ध्यो᳚-स्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्र यु॒थ्सु ॥ इन्द्र॑ आसां-ने॒ता बृह॒स्पति॒ र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ । दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ ॥ इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना॒-ङ्घोषो॑ दे॒वाना॒-ञ्जय॑ता॒ मुद॑स्थात् ॥ अ॒स्माक॒-मिन्द्र॒-स्समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माकं॒-याँ इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । 18
अ॒स्माकं॑-वीँ॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु ॥ उद्ध॑र्षय मघव॒न्ना-यु॑धा॒-न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒काना॒-म्महाग्ं॑सि । उद्वृ॑त्रहन् वा॒जिनां॒-वाँजि॑ना॒न्यु-द्रथा॑ना॒-ञ्जय॑तामेतु॒ घोषः॑ ॥ उप॒ प्रेत॒ जय॑ता नरस्स्थि॒रा वः॑ सन्तु बा॒हवः॑ । इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छ त्वना-धृ॒ष्या यथास॑थ ॥ अव॑सृष्टा॒ परा॑ पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता । गच्छा॒-ऽमित्रा॒-न्प्र- [गच्छा॒-ऽमित्रा॒-न्प्र, वि॒श॒ मैषा॒-] 19
-वि॑श॒ मैषा॒-ङ्कञ्च॒नोच्छि॑षः ॥ मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒ ऽमृते॑ना॒भि-व॑स्ताम् । उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्त॒-न्त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः ॥ यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 20 ॥
(दी॒या॒ - ऽदा॒यो - ज॑यन्त्व॒ - मित्रा॒-न्प्र - च॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 4)
प्राची॒मनु॑ प्र॒दिश॒-म्प्रेहि॑ वि॒द्वान॒ग्नेर॑ग्ने पु॒रो अ॑ग्निर्भवे॒ह । विश्वा॒ आशा॒ दीद्या॑नो॒ वि भा॒ह्यूर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ क्रम॑द्ध्वम॒ग्निना॒ नाक॒मुख्य॒ग्ं॒ हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तः । दि॒वः पृ॒ष्ठग्ं सुव॑र्ग॒त्वा मि॒श्रा दे॒वेभि॑राद्ध्वम् ॥ पृ॒थि॒व्या अ॒हमुद॒न्तरि॑क्ष॒-मा-ऽरु॑ह-म॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव॒मा-ऽरु॑हम् । दि॒वो नाक॑स्य पृ॒ष्ठा-थ्सुव॒र्ज्योति॑रगा- [पृ॒ष्ठा-थ्सुव॒र्ज्योति॑रगाम्, अ॒हम् ।] 21
-म॒हम् ॥ सुव॒र्यन्तो॒ नापे᳚क्षन्त॒ आ द्याग्ं रो॑हन्ति॒ रोद॑सी । य॒ज्ञं-येँ वि॒श्वतो॑धार॒ग्ं॒ सुवि॑द्वाग्ंसो वितेनि॒रे ॥ अग्ने॒ प्रेहि॑ प्रथ॒मो दे॑वय॒ता-ञ्चक्षु॑र्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् । इय॑क्षमाणा॒ भृगु॑भि-स्स॒जोषा॒-स्सुव॑र्यन्तु॒ यज॑माना-स्स्व॒स्ति ॥ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा॒ विरू॑पे धा॒पये॑ते॒ शिशु॒मेकग्ं॑ समी॒ची । द्यावा॒ क्षामा॑ रु॒क्मो अ॒न्तर्वि भा॑ति दे॒वा अ॒ग्नि-न्धा॑रय-न्द्रविणो॒दाः ॥ अग्ने॑ सहस्राक्ष [अग्ने॑ सहस्राक्ष, श॒त॒मू॒र्ध॒ञ्छ॒त-न्ते᳚] 22
शतमूर्धञ्छ॒त-न्ते᳚ प्रा॒णा-स्स॒हस्र॑मपा॒नाः । त्वग्ं सा॑ह॒स्रस्य॑ रा॒य ई॑शिषे॒ तस्मै॑ ते विधेम॒ वाजा॑य॒ स्वाहा᳚ ॥ सु॒प॒र्णो॑-ऽसि ग॒रुत्मा᳚-न्पृथि॒व्याग्ं सी॑द पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या-स्सी॑द भा॒सा-ऽन्तरि॑क्ष॒मा पृ॑ण॒ ज्योति॑षा॒ दिव॒मुत्त॑भान॒ तेज॑सा॒ दिश॒ उ-द्दृग्ं॑ह ॥ आ॒जुह्वा॑न-स्सु॒प्रती॑कः पु॒रस्ता॒दग्ने॒ स्वां-योँनि॒मा सी॑द सा॒द्ध्या । अ॒स्मिन्-थ्स॒धस्थे॒ अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवा॒ [अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवाः, यज॑मानश्च सीदत ।] 23
यज॑मानश्च सीदत ॥ प्रेद्धो॑ अग्ने दीदिहि पु॒रो नो-ऽज॑स्रया सू॒र्म्या॑ यविष्ठ । त्वाग्ं शश्व॑न्त॒ उप॑ यन्ति॒ वाजाः᳚ ॥ वि॒धेम॑ ते पर॒मे जन्म॑न्नग्ने वि॒धेम॒ स्तोमै॒रव॑रे स॒धस्थे᳚ । यस्मा॒-द्योने॑रु॒दारि॑था॒ यजे॒ त-म्प्रत्वे ह॒वीग्ंषि॑ जुहुरे॒ समि॑द्धे ॥ ताग्ं स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रामा-ऽहं-वृँ॑णे सुम॒तिं-विँ॒श्वज॑न्याम् । याम॑स्य॒ कण्वो॒ अदु॑ह॒-त्प्रपी॑नाग्ं स॒हस्र॑धारा॒- [स॒हस्र॑धाराम्, पय॑सा म॒ही-ङ्गाम् ।] 24
-म्पय॑सा म॒ही-ङ्गाम् ॥ स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वा-स्स॒प्तर्ष॑य-स्स॒प्त धाम॑ प्रि॒याणि॑ । स॒प्त होत्रा᳚-स्सप्त॒धा त्वा॑ यजन्ति स॒प्त योनी॒रा पृ॑णस्वा घृ॒तेन॑ ॥ ई॒दृ-ञ्चा᳚न्या॒दृ-ञ्चै॑ता॒दृञ्च॑ प्रति॒दृ-ञ्च॑ मि॒तश्च॒ सम्मि॑तश्च॒ सभ॑राः ॥ शु॒क्रज्यो॑तिश्च चि॒त्रज्यो॑तिश्च स॒त्यज्यो॑तिश्च॒ ज्योति॑ष्माग्श्च स॒त्यश्च॑र्त॒पाश्चात्यग्ं॑हाः । 25
ऋ॒त॒जिच्च॑ सत्य॒जिच्च॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॒श्चान्त्य॑मित्रश्च दू॒रे अ॑मित्रश्च ग॒णः ॥ ऋ॒तश्च॑ स॒त्यश्च॑ ध्रु॒वश्च॑ ध॒रुण॑श्च ध॒र्ता च॑ विध॒र्ता च॑ विधार॒यः ॥ ई॒दृक्षा॑स एता॒दृक्षा॑स ऊ॒ षुणः॑ स॒दृक्षा॑सः॒ प्रति॑सदृक्षास॒ एत॑न । मि॒तास॑श्च॒ सम्मि॑तासश्च न ऊ॒तये॒ सभ॑रसो मरुतो य॒ज्ञे अ॒स्मिन्निन्द्र॒-न्दैवी॒र्विशो॑ म॒रुतो-ऽनु॑वर्त्मानो॒ यथेन्द्र॒-न्दैवी॒र्विशो॑ म॒रुतो-ऽनु॑वर्त्मान ए॒वमि॒मं-यँज॑मान॒-न्दैवी᳚श्च॒ विशो॒ मानु॑षी॒श्चानु॑वर्त्मानो भवन्तु ॥ 26 ॥
(अ॒गा॒ग्ं॒ - स॒ह॒स्रा॒क्ष॒ - दे॒वाः॒ - स॒हस्र॑धारा॒ - मत्यग्ं॑हा॒ - अनु॑वर्त्मानः॒ - षोड॑श च) (अ. 5)
जी॒मूत॑स्येव भवति॒ प्रती॑कं॒-यँद्व॒र्मी याति॑ स॒मदा॑मु॒पस्थे᳚ । अना॑विद्धया त॒नुवा॑ जय॒ त्वग्ं स त्वा॒ वर्म॑णो महि॒मा पि॑पर्तु ॥ धन्व॑ना॒ गा धन्व॑ना॒-ऽऽजि-ञ्ज॑येम॒ धन्व॑ना ती॒व्रा-स्स॒मदो॑ जयेम । धनु॒-श्शत्रो॑रपका॒म-ङ्कृ॑णोति॒ धन्व॑ना॒ सर्वाः᳚ प्र॒दिशो॑ जयेम ॥ व॒क्ष्यन्ती॒वेदा ग॑नीगन्ति॒ कर्ण॑-म्प्रि॒यग्ं सखा॑य-म्परिषस्वजा॒ना । योषे॑व शिङ्क्ते॒ वित॒ता-ऽधि॒ धन्व॒- [धन्वन्न्॑, ज्या इ॒यग्ं] 27
-ञ्ज्या इ॒यग्ं सम॑ने पा॒रय॑न्ती ॥ ते आ॒चर॑न्ती॒ सम॑नेव॒ योषा॑ मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्बि॑भृतामु॒पस्थे᳚ । अप॒ शत्रून्॑ विद्ध्यताग्ं संविँदा॒ने आर्त्नी॑ इ॒मे वि॑ष्फु॒रन्ती॑ अ॒मित्रान्॑ ॥ ब॒ह्वी॒ना-म्पि॒ता ब॒हुर॑स्य पु॒त्रश्चि॒श्चा कृ॑णोति॒ सम॑ना-ऽव॒गत्य॑ । इ॒षु॒धि-स्सङ्काः॒ पृत॑नाश्च॒ सर्वाः᳚ पृ॒ष्ठे निन॑द्धो जयति॒ प्रसू॑तः ॥ रथे॒ तिष्ठ॑-न्नयति वा॒जिनः॑ पु॒रो यत्र॑यत्र का॒मय॑ते सुषार॒थिः । अ॒भीशू॑ना-म्महि॒मान॑- [महि॒मान᳚म्, प॒ना॒य॒त॒ मनः॑] 28
-म्पनायत॒ मनः॑ प॒श्चादनु॑ यच्छन्ति र॒श्मयः॑ ॥ ती॒व्रा-न्घोषा᳚न् कृण्वते॒ वृष॑पाण॒यो-ऽश्वा॒ रथे॑भि-स्स॒ह वा॒जय॑न्तः । अ॒व॒क्राम॑न्तः॒ प्रप॑दैर॒मित्रा᳚न् क्षि॒णन्ति॒ शत्रू॒ग्ं॒रन॑पव्ययन्तः ॥ र॒थ॒वाह॑नग्ं ह॒विर॑स्य॒ नाम॒ यत्रा-ऽऽयु॑ध॒-न्निहि॑तमस्य॒ वर्म॑ । तत्रा॒ रथ॒मुप॑ श॒ग्मग्ं स॑देम वि॒श्वाहा॑ व॒यग्ं सु॑मन॒स्यमा॑नाः ॥ स्वा॒दु॒ष॒ग्ं॒ सदः॑ पि॒तरो॑ वयो॒धाः कृ॑च्छ्रे॒श्रित॒-श्शक्ती॑वन्तो गभी॒राः । चि॒त्रसे॑ना॒ इषु॑बला॒ अमृ॑द्ध्रा-स्स॒तोवी॑रा उ॒रवो᳚ व्रातसा॒हाः ॥ ब्राह्म॑णासः॒ [ब्राह्म॑णासः, पित॑र॒-] 29
पित॑र॒-स्सोम्या॑स-श्शि॒वे नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॑ने॒हसा᳚ । पू॒षा नः॑ पातु दुरि॒तादृ॑तावृधो॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घशग्ं॑स ईशत ॥ सु॒प॒र्णं-वँ॑स्ते मृ॒गो अ॑स्या॒ दन्तो॒ गोभि॒-स्सन्न॑द्धा पतति॒ प्रसू॑ता । यत्रा॒ नर॒-स्स-ञ्च॒ वि च॒ द्रव॑न्ति॒ तत्रा॒स्मभ्य॒मिष॑व॒-श्शर्म॑ यग्ंसन्न् ॥ ऋजी॑ते॒ परि॑ वृङ्ग्धि॒ नो-ऽश्मा॑ भवतु नस्त॒नूः । सोमो॒ अधि॑ ब्रवीतु॒ नो-ऽदि॑ति॒- [नो-ऽदि॑तिः, शर्म॑ यच्छतु ।] 30
-श्शर्म॑ यच्छतु ॥ आ ज॑ङ्घन्ति॒ सान्वे॑षा-ञ्ज॒घना॒ग्ं॒ उप॑ जिघ्नते । अश्वा॑जनि॒ प्रचे॑त॒सो-ऽश्वा᳚न्-थ्स॒मथ्सु॑ चोदय ॥ अहि॑रिव भो॒गैः पर्ये॑ति बा॒हु-ञ्ज्याया॑ हे॒ति-म्प॑रि॒बाध॑मानः । ह॒स्त॒घ्नो विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वा-न्पुमा॒-न्पुमाग्ं॑स॒-म्परि॑ पातु वि॒श्वतः॑ ॥ वन॑स्पते वी॒ड्व॑ङ्गो॒ हि भू॒या अ॒स्म-थ्स॑खा प्र॒तर॑ण-स्सु॒वीरः॑ । गोभि॒-स्सन्न॑द्धो असि वी॒डय॑स्वा-ऽऽस्था॒ता ते॑ जयतु॒ जेत्वा॑नि ॥ दि॒वः पृ॑थि॒व्याः प- [परि॑, ओज॒ उ-द्भृ॑तं॒-] 31
-र्योज॒ उ-द्भृ॑तं॒-वँन॒स्पति॑भ्यः॒ पर्याभृ॑त॒ग्ं॒ सहः॑ । अ॒पामो॒ज्मान॒-म्परि॒ गोभि॒रावृ॑त॒मिन्द्र॑स्य॒ वज्रग्ं॑ ह॒विषा॒ रथं॑-यँज ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ म॒रुता॒मनी॑क-म्मि॒त्रस्य॒ गर्भो॒ वरु॑णस्य॒ नाभिः॑ । सेमा-न्नो॑ ह॒व्यदा॑ति-ञ्जुषा॒णो देव॑ रथ॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥ उप॑ श्वासय पृथि॒वीमु॒त द्या-म्पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒-विँष्ठि॑त॒-ञ्जग॑त् । स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वैर्दू॒रा- [दे॒वैर्दू॒रात्, दवी॑यो॒] 32
-द्दवी॑यो॒ अप॑सेध॒ शत्रून्॑ ॥ आ क्र॑न्दय॒ बल॒मोजो॑ न॒ आ धा॒ निष्ट॑निहि दुरि॒ता बाध॑मानः । अप॑ प्रोथ दुन्दुभे दु॒च्छुनाग्ं॑ इ॒त इन्द्र॑स्य मु॒ष्टिर॑सि वी॒डय॑स्व ॥ आ-ऽमूर॑ज प्र॒त्याव॑र्तये॒माः के॑तु॒म-द्दु॑न्दु॒भि र्वा॑वदीति । समश्व॑पर्णा॒श्चर॑न्ति नो॒ नरो॒-ऽस्माक॑मिन्द्र र॒थिनो॑ जयन्तु ॥ 33 ॥
(धन्व॑न् - महि॒मानं॒ - ब्राह्म॑णा॒सो - ऽदि॑तिः - पृथि॒व्याः परि॑ - दू॒रा - देक॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 6)
यदक्र॑न्दः प्रथ॒म-ञ्जाय॑मान उ॒द्यन्-थ्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् । श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्य॒-म्महि॑ जा॒त-न्ते॑ अर्वन्न् ॥ य॒मेन॑ द॒त्त-न्त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एण-म्प्रथ॒मो अद्ध्य॑तिष्ठत् । ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑-गृभ्णा॒-थ्सूरा॒दश्वं॑-वँसवो॒ निर॑तष्ट ॥ असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ । असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त [विपृ॑क्तः, आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि ।] 34
आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि ॥ त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒फ्सु त्रीण्य॒न्त-स्स॑मु॒द्रे । उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्छन्-थ्स्यर्व॒न्॒. यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒म-ञ्ज॒नित्र᳚म् ॥ इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फानाग्ं॑ सनि॒तुर्नि॒धाना᳚ । अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः ॥ आ॒त्मान॑-न्ते॒ मन॑सा॒-ऽऽराद॑जानाम॒वो दि॒वा [ ] 35
प॒तय॑न्त-म्पत॒ङ्गम् । शिरो॑ अपश्य-म्प॒थिभिः॑ सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मान-म्पत॒त्रि ॥ अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्य॒-ञ्जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः । य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒डादि-द्ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः ॥ अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावो-ऽनु॒ भगः॑ क॒नीना᳚म् । अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्य॑- [वी॒र्य᳚म्, ते ।] 36
-न्ते ॥ हिर॑ण्यशृ॒ङ्गो-ऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् । दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न्॒. यो अर्व॑न्त-म्प्रथ॒मो अ॒द्ध्यति॑ष्ठत् ॥ ई॒र्मान्ता॑स॒-स्सिलि॑कमद्ध्यमास॒-स्सग्ं शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्याः᳚ । ह॒ग्ं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्य-मज्म॒मश्वाः᳚ ॥ तव॒ शरी॑र-म्पतयि॒ष्ण्व॑र्व॒-न्तव॑ चि॒त्तं-वाँत॑ इव॒ ध्रजी॑मान् । तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रा-ऽर॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा चरन्ति ॥ उप॒ [उप॑, प्रागा॒च्छस॑नं-] 37
प्रागा॒च्छस॑नं-वाँ॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीद्ध्या॑नः । अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चा-त्क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः ॥ उप॒ प्रागा᳚-त्पर॒मं-यँ-थ्स॒धस्थ॒मर्वा॒ग्ं॒ अच्छा॑ पि॒तर॑-म्मा॒तर॑-ञ्च । अ॒द्या दे॒वान् जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा-ऽऽशा᳚स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि ॥ 38 ॥
(विपृ॑क्तो - दि॒वा - वी॒र्य॑ - मुपै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 7)
मा नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो अर्य॒मा-ऽऽयुरिन्द्र॑ ऋभु॒क्षा म॒रुतः॒ परि॑ ख्यन्न् । य-द्वा॒जिनो॑ दे॒वजा॑तस्य॒ सप्तेः᳚ प्रव॒क्ष्यामो॑ वि॒दथे॑ वी॒र्या॑णि ॥ यन्नि॒र्णिजा॒ रेक्ण॑सा॒ प्रावृ॑तस्य रा॒ति-ङ्गृ॑भी॒ता-म्मु॑ख॒तो नय॑न्ति । सुप्रा॑ङ॒जो मेम्य॑-द्वि॒श्वरू॑प इन्द्रापू॒ष्णोः प्रि॒यमप्ये॑ति॒ पाथः॑ ॥ ए॒ष च्छागः॑ पु॒रो अश्वे॑न वा॒जिना॑ पू॒ष्णो भा॒गो नी॑यते वि॒श्वदे᳚व्यः । अ॒भि॒प्रियं॒-यँ-त्पु॑रो॒डाश॒मर्व॑ता॒ त्वष्टे- [त्वष्टेत्, ए॒न॒ग्ं॒ सौ॒श्र॒व॒साय॑ जिन्वति ।] 39
-दे॑नग्ं सौश्रव॒साय॑ जिन्वति ॥ यद्ध॒विष्य॑मृतु॒शो दे॑व॒यान॒-न्त्रिर्मानु॑षाः॒ पर्यश्व॒-न्नय॑न्ति । अत्रा॑ पू॒ष्णः प्र॑थ॒मो भा॒ग ए॑ति य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यः॑ प्रतिवे॒दय॑न्न॒जः ॥ होता᳚-ऽद्ध्व॒र्युराव॑या अग्निमि॒न्धो ग्रा॑वग्रा॒भ उ॒त शग्ग्स्ता॒ सुवि॑प्रः । तेन॑ य॒ज्ञेन॒ स्व॑रङ्कृतेन॒ स्वि॑ष्टेन व॒क्षणा॒ आ पृ॑णद्ध्वम् ॥ यू॒प॒व्र॒स्का उ॒त ये यू॑पवा॒हाश्च॒षालं॒-येँ अ॑श्वयू॒पाय॒ तक्ष॑ति । ये चार्व॑ते॒ पच॑नग्ं स॒भंर॑न्त्यु॒तो [ ] 40
तेषा॑-म॒भिगू᳚र्तिर्न इन्वतु ॥ उप॒ प्रागा᳚-थ्सु॒मन्मे॑-ऽधायि॒ मन्म॑ दे॒वाना॒माशा॒ उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठः । अन्वे॑नं॒-विँप्रा॒ ऋष॑यो मदन्ति दे॒वाना᳚-म्पु॒ष्टे च॑कृमा सु॒बन्धु᳚म् ॥ य-द्वा॒जिनो॒ दाम॑ स॒दान्न॒मर्व॑तो॒ या शी॑र्ष॒ण्या॑ रश॒ना रज्जु॑रस्य । यद्वा॑ घास्य॒ प्रभृ॑तमा॒स्ये॑ तृण॒ग्ं॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥ यदश्व॑स्य क्र॒विषो॒ [यदश्व॑स्य क्र॒विषः॑, मक्षि॒का-ऽऽश॒] 41
मक्षि॒का-ऽऽश॒ यद्वा॒ स्वरौ॒ स्वधि॑तौ रि॒प्तमस्ति॑ । यद्धस्त॑यो-श्शमि॒तुर्यन्न॒खेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥ यदूव॑द्ध्यमु॒दर॑स्याप॒वाति॒ य आ॒मस्य॑ क्र॒विषो॑ ग॒न्धो अस्ति॑ । सु॒कृ॒ता तच्छ॑मि॒तारः॑ कृण्वन्तू॒त मेधग्ं॑ शृत॒पाक॑-म्पचन्तु ॥ य-त्ते॒ गात्रा॑द॒ग्निना॑ प॒च्यमा॑नाद॒भि शूल॒-न्निह॑तस्याव॒धाव॑ति । मा त-द्भूम्या॒मा श्रि॑ष॒ ( )-न्मा तृणे॑षु दे॒वेभ्य॒स्तदु॒शद्भ्यो॑ रा॒तम॑स्तु ॥ 42 ॥
(इ - दु॒तो - क्र॒विषः॑ - श्रिषथ् - स॒प्त च॑) (अ. 8)
ये वा॒जिन॑-म्परि॒पश्य॑न्ति प॒क्वं-यँ ई॑मा॒हु-स्सु॑र॒भिर्निर्ह॒रेति॑ । ये चार्व॑तो माग्ंसभि॒क्षामु॒पास॑त उ॒तो तेषा॑म॒भिगू᳚र्तिर्न इन्वतु ॥ यन्नीक्ष॑ण-म्मा॒ग्॒स्पच॑न्या उ॒खाया॒ या पात्रा॑णि यू॒ष्ण आ॒सेच॑नानि । ऊ॒ष्म॒ण्या॑-ऽपि॒धाना॑ चरू॒णाम॒ङ्का-स्सू॒नाः परि॑ भूष॒न्त्यश्व᳚म् ॥ नि॒क्रम॑ण-न्नि॒षद॑नं-विँ॒वर्त॑नं॒-यँच्च॒ पड्बी॑श॒मर्व॑तः । यच्च॑ प॒पौ यच्च॑ घा॒सि- [घा॒सिम्, ज॒घास॒ सर्वा॒ ता] 43
-ञ्ज॒घास॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥ मा त्वा॒-ऽग्नि-र्ध्व॑नयि-द्धू॒मग॑न्धि॒र्मोखा भ्राज॑न्त्य॒भि वि॑क्त॒ जघ्रिः॑ । इ॒ष्टं-वीँ॒तम॒भिगू᳚र्तं॒-वँष॑ट्कृत॒-न्त-न्दे॒वासः॒ प्रति॑ गृभ्ण॒न्त्यश्व᳚म् ॥ यदश्वा॑य॒ वास॑ उपस्तृ॒णन्त्य॑धीवा॒सं-याँ हिर॑ण्यान्यस्मै । स॒न्दान॒मर्व॑न्त॒-म्पड्बी॑श-म्प्रि॒या दे॒वेष्वा या॑मयन्ति ॥ य-त्ते॑ सा॒दे मह॑सा॒ शूकृ॑तस्य॒ पार्ष्णि॑या वा॒ कश॑या [वा॒ कश॑या, वा॒ तु॒तोद॑ ।] 44
वा तु॒तोद॑ । स्रु॒चेव॒ ता ह॒विषो॑ अद्ध्व॒रेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ ब्रह्म॑णा सूदयामि ॥ चतु॑स्त्रिग्ंश-द्वा॒जिनो॑ दे॒वब॑न्धो॒-र्वङ्क्री॒-रश्व॑स्य॒ स्वधि॑ति॒-स्समे॑ति । अच्छि॑द्रा॒ गात्रा॑ व॒युना॑ कृणोत॒ परु॑ष्परुरनु॒घुष्या॒ वि श॑स्त ॥ एक॒स्त्वष्टु॒रश्व॑स्या विश॒स्ता द्वा य॒न्तारा॑ भवत॒स्तथ॒र्तुः । या ते॒ गात्रा॑णामृतु॒था कृ॒णोमि॒ ताता॒ पिण्डा॑ना॒-म्प्र जु॑होम्य॒ग्नौ ॥ मा त्वा॑ तप- [तपत्, प्रि॒य आ॒त्मा-] 45
-त्प्रि॒य आ॒त्मा-ऽपि॒यन्त॒-म्मा स्वधि॑तिस्त॒नुव॒ आ ति॑ष्ठिप-त्ते । मा ते॑ गृ॒द्ध्नु-र॑विश॒स्ता-ऽति॒हाय॑ छि॒द्रा गात्रा᳚ण्य॒सिना॒ मिथू॑ कः ॥ न वा उ॑वे॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि दे॒वाग्ं इदे॑षि प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ । हरी॑ ते॒ युञ्जा॒ पृष॑ती अभूता॒मुपा᳚स्था-द्वा॒जी धु॒रि रास॑भस्य ॥ सु॒गव्य॑-न्नो वा॒जी स्वश्वि॑य-म्पु॒ग्ं॒सः पु॒त्राग्ं उ॒त वि॑श्वा॒पुषग्ं॑ र॒यिम् । अ॒ना॒गा॒स्त्व-न्नो॒ अदि॑तिः कृणोतु क्ष॒त्र-न्नो॒ अश्वो॑ वनताग्ं ह॒विष्मान्॑ ॥ 46 ॥
(घा॒सिं-कश॑या - तप-द्- र॒यिं - नव॑ च ) (अ. 9)
(अश्म॒न् - य इ॒मो - दे॑न - मा॒शुः - प्राचीं᳚ - जी॒मूत॑स्य॒ - यदक्र॑न्दो॒ - मा नो॑ मि॒त्रो - ये वा॒जिनं॒ - नव॑)
(अश्म॑न् - मनो॒युजं॒ - प्राची॒मनु॒ - शर्म॑ यच्छतु॒ - तेषा॑म॒भिगू᳚र्तिः॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशत्)
(अश्म॑न्, ह॒विष्मान्॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे षष्ठः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
ओ-न्नमः परमात्मने , श्री महागणपतये नमः , श्री गुरुभ्यो नमः , ह॒रिः॒ ॐ
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - pariṣecana-saṃskārābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
aśma॒nnūrja॒-mparva̭te śiśriyā॒ṇāṃ-vā~tḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | a॒dbhya oṣa̭dhībhyo॒ vana॒spati॒bhyo-'dhi॒ sambhṛ̭tā॒-ntā-nna॒ iṣa॒mūrja̭-ndhatta maruta-ssagṃ rarā॒ṇāḥ || aśmagg̭ste॒ kṣuda॒mu-nte॒ śugṛ̭cchatu॒ ya-ndvi॒ṣmaḥ || sa॒mu॒drasya̭ tvā॒-'vāka॒yā-'gne॒ pari̭ vyayāmasi | pā॒va॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || hi॒masya̭ tvā ja॒rāyu॒ṇā-'gne॒ pari̭ vyayāmasi | pā॒va॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || upa॒- [upa̭, jmannupa̭] 1
-jmannupa̭ veta॒se-'va̭ttara-nna॒dīṣvā | agnḙ pi॒ttama॒pāma̭si || maṇḍṷ̄ki॒ tābhi॒rā ga̭hi॒ sema-nno̭ ya॒jñam | pā॒va॒kava̭rṇagṃ śi॒va-ṅkṛ̭dhi || pā॒va॒ka ā ci॒taya̭ntyā kṛ॒pā | kṣāma̭-nruru॒ca u॒ṣaso॒ na bhā॒nunā᳚ || tūrva॒-nna yāma॒nneta̭śasya॒ nū raṇa॒ ā yo ghṛ॒ṇe | na ta̭tṛṣā॒ṇo a॒jaraḥ̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān [ā de॒vān, va॒kṣi॒ yakṣi̭ ca |] 2
va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā-'' va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒pāmi॒da-nnyaya̭nagṃ samu॒drasya̭ ni॒veśa̭nam | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || nama̭ste॒ hara̭se śo॒ciṣe॒ nama̭ste astva॒rciṣe᳚ | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || nṛ॒ṣade॒ va- [nṛ॒ṣade॒ vaṭ, a॒phsu॒ṣade॒ va-ḍva̭na॒sade॒] 3
-ḍa̭phsu॒ṣade॒ va-ḍva̭na॒sade॒ va-ḍba̭rhi॒ṣade॒ vaṭ-thsṷva॒rvide॒ vaṭ || ye de॒vā de॒vānāṃ᳚-ya~॒jñiyā̭ ya॒jñiyā̭nāgṃ saṃva~-thsa॒rīṇa॒mupa̭ bhā॒gamāsa̭te | a॒hu॒tādo̭ ha॒viṣo̭ ya॒jñe a॒smin-thsva॒ya-ñjṷhuddhva॒-mmadhṷno ghṛ॒tasya̭ || ye de॒vā de॒veṣvadhi̭ deva॒tvamāya॒n॒ ye brahma̭ṇaḥ pura e॒tāro̭ a॒sya | yebhyo॒ narte pava̭te॒ dhāma॒ ki-ñca॒na na te di॒vo na pṛ̭thi॒vyā adhi॒ snuṣṷ || prā॒ṇa॒dā [prā॒ṇa॒dāḥ, a॒pā॒na॒dā vyā̭na॒dā-] 4
a̭pāna॒dā vyā̭na॒dā-śca̭kṣu॒rdā va̭rco॒dā va̭rivo॒dāḥ | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā॒ yagṃsa॒dviśva॒-nnya̭triṇa᳚m | a॒gnirno̭ vagṃsate ra॒yim || sainā-'nī̭kena suvi॒datro̭ a॒sme yaṣṭā̭ de॒vāgṃ āya̭jiṣṭha-ssva॒sti | ada̭bdho go॒pā u॒ta naḥ̭ para॒spā agne᳚ dyu॒madu॒ta re॒va-ddi̭dīhi || 5 ||
(upa̭-de॒vān-vaṭ-prā̭ṇa॒dā-ścatṷścatvārigṃśacca) (a. 1)
ya i॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ juhva॒dṛṣi॒r॒hotā̭ niṣa॒sādā̭ pi॒tā naḥ̭ | sa ā॒śiṣā॒ dravi̭ṇami॒cchamā̭naḥ parama॒cchado॒ vara॒ ā vi̭veśa || vi॒śvaka̭rmā॒ mana̭sā॒ yadvihā̭yā dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛk | teṣā̭mi॒ṣṭāni॒ sami॒ṣā ma̭danti॒ yatra̭ sapta॒r॒ṣī-npa॒ra eka̭mā॒huḥ || yo naḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tā yo vi̭dhā॒tā yo naḥ̭ sa॒to a॒bhyā sajja॒jāna̭ | 6
yo de॒vānā᳚-nnāma॒dhā eka̭ e॒va tagṃ sa̭mpra॒śña-mbhuva̭nā yantya॒nyā || ta ā-'ya̭janta॒ dravi̭ṇa॒gṃ॒ sama̭smā॒ ṛṣa̭yaḥ॒ pūrvḙ jari॒tāro॒ na bhū॒nā | a॒sūrtā॒ sūrtā॒ raja̭so vi॒māne॒ ye bhū॒tāni̭ sa॒makṛ̭ṇvanni॒māni̭ || na taṃ-vi~̭dātha॒ ya i॒da-ñja॒jānā॒nya-dyu॒ṣmāka॒manta̭ra-mbhavāti | nī॒hā॒reṇa॒ prāvṛ̭tā॒ jalpyā̭ cāsu॒tṛpa̭ uktha॒ śāsa̭ścaranti || pa॒ro di॒vā pa॒ra e॒nā [pa॒ra e॒nā, pṛ॒thi॒vyā pa॒ro] 7
pṛ̭thi॒vyā pa॒ro de॒vebhi॒rasṷrai॒rguhā॒ yat | kagg svi॒dgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭ddhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve᳚ || tamidgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭ddhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve᳚ | a॒jasya॒ nābhā॒vaddhyeka॒-marpi̭taṃ॒-ya~smi̭nni॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒madhi̭ śri॒tam || vi॒śvaka̭rmā॒ hyaja̭niṣṭa de॒va ādi-dga̭ndha॒rvo a̭bhava-ddvi॒tīyaḥ̭ | tṛ॒tīyaḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnā- [pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnām, a॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhā-tpuru॒trā |] 8
-ma॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhā-tpuru॒trā || cakṣṷṣaḥ pi॒tā mana̭sā॒ hi dhīro̭ ghṛ॒tamḙne ajana॒nna̭māne | ya॒dedantā॒ ada̭dṛgṃhanta॒ pūrva॒ ādi-ddyāvā̭pṛthi॒vī a̭prathetām || vi॒śvata̭-ścakṣuru॒ta vi॒śvato̭mukho vi॒śvato̭hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt | sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒ rdyāvā̭pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ || kigg svi̭dāsī-dadhi॒ṣṭhāna̭-mā॒rambha̭ṇa-ṅkata॒ma-thsvi॒-tkimā̭sīt | yadī॒ bhūmi̭-ñja॒naya̭- [yadī॒ bhūmi̭-ñja॒nayanṋ, vi॒śvaka̭rmā॒] 9
-nvi॒śvaka̭rmā॒ vi dyāmaurṇo᳚-nmahi॒nā vi॒śvaca̭kṣāḥ || kigg svi॒dvana॒-ṅka u॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sī॒dyato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ | manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒ tadyada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || yā te॒ dhāmā̭ni para॒māṇi॒ yā-'va॒mā yā ma̭ddhya॒mā vi̭śvakarmannu॒temā | śikṣā॒ sakhi̭bhyo ha॒viṣi̭ svadhāva-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ || vā॒caspatiṃ̭-vi~॒śvaka̭rmāṇa-mū॒tayḙ [-mū॒taye᳚, ma॒no॒yujaṃ॒-vā~jḙ] 10
mano॒yujaṃ॒-vā~jḙ a॒dyā hṷvema | sa no॒ nedi̭ṣṭhā॒ hava̭nāni joṣate vi॒śvaśa̭bhūṃ॒rava̭se sā॒dhuka̭rmā || viśva̭karman. ha॒viṣā̭ vāvṛdhā॒na-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ | muhya̭ntva॒nye a॒bhitaḥ̭ sa॒patnā̭ i॒hāsmāka̭-mma॒ghavā̭ sū॒rira̭stu || viśva̭karman. ha॒viṣā॒ vardha̭nena trā॒tāra॒mindra̭-makṛṇorava॒ddhyam | tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta pū॒rvīra॒yamu॒gro vi̭ha॒vyo̭ yathā-'sa̭t || sa॒mu॒drāya̭ va॒yunā̭ya॒ sindhṷ̄nā॒-mpata̭ye॒ namaḥ̭ | na॒dīnā॒gṃ॒ sarvā̭sā-mpi॒tre jṷhu॒tā vi॒śvaka̭rmaṇe॒ viśvā-'hāma̭rtyagṃ ha॒viḥ || 11 ||
(ja॒jānai॒ - nau - ṣa̭dhīnāṃ॒ - bhūmi̭-ñja॒naya̭ - nnū॒taye॒ - namo॒ - nava̭ ca) (a. 2)
udḙnamutta॒rā-nna॒yāgnḙ ghṛtenā-''huta | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sagṃ sṛ̭ja pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || indre॒ma-mpra̭ta॒rā-ṅkṛ̭dhi sajā॒tānā̭-masadva॒śī | samḙnaṃ॒-va~rca̭sā sṛja de॒vebhyo̭ bhāga॒dhā a̭sat || yasya̭ ku॒rmo ha॒virgṛ॒he tama̭gne vardhayā॒ tvam | tasma̭ de॒vā adhi̭ bravanna॒ya-ñca॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā [viśvḙ de॒vāḥ, agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ |] 12
agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || pañca॒ diśo॒ daivī᳚rya॒jñama̭vantu de॒vīrapāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | rā॒yaspoṣḙ ya॒jñapa̭ti-mā॒bhaja̭ntīḥ || rā॒yaspoṣe॒ adhi̭ ya॒jño a̭sthā॒-thsami̭ddhe a॒gnāvadhi̭ māmahā॒naḥ | u॒kthapa̭tra॒ īḍyo̭ gṛbhī॒tasta॒pta-ṅgha॒rma-mpa̭ri॒gṛhyā̭yajanta || ū॒rjā ya-dya॒jñamaśa̭manta de॒vā daivyā̭ya dha॒rtre joṣṭre᳚ | de॒va॒śrī-śśrīma̭ṇā-śśa॒tapa̭yāḥ [de॒va॒śrī-śśrīma̭ṇā-śśa॒tapa̭yāḥ, pa॒ri॒gṛhya̭] 13
pari॒gṛhya̭ de॒vā ya॒jñamā̭yann || sūrya̭raśmi॒r॒hari̭keśaḥ pu॒rastā᳚-thsavi॒tā jyoti॒ruda̭yā॒gṃ॒ aja̭sram | tasya̭ pū॒ṣā pra̭sa॒vaṃ-yā~̭ti de॒va-ssa॒paṃśya॒n viśvā॒ bhuva̭nāni go॒pāḥ || de॒vā de॒vebhyo̭ addhva॒ryanto̭ asthurvī॒tagṃ śa̭mi॒tre śa̭mi॒tā ya॒jaddhyai᳚ | tu॒rīyo̭ ya॒jño yatra̭ ha॒vyameti॒ tataḥ̭ pāva॒kā ā॒śiṣo̭ no juṣantām || vi॒māna̭ e॒ṣa di॒vo maddhya̭ āsta āpapri॒vā-nroda̭sī a॒ntari̭kṣam | sa vi॒śvācī̭ra॒bhi- [sa vi॒śvācī̭ra॒bhi, ca॒ṣṭe॒ ghṛ॒tācī̭ranta॒rā] 14
-ca̭ṣṭe ghṛ॒tācī̭ranta॒rā pūrva॒mapa̭ra-ñca ke॒tum || u॒kṣā sa̭mu॒dro a̭ru॒ṇa-ssṷpa॒rṇaḥ pūrva̭sya॒ yoni̭-mpi॒turā vi̭veśa | maddhyḙ di॒vo nihi̭taḥ॒ pṛśñi॒raśmā॒ vi ca̭krame॒ raja̭saḥ pā॒tyantau᳚ || indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ | ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m || su॒mna॒hūrya॒jño de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣa॒dyakṣa̭da॒gnirde॒vo de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣat || vāja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇo-da̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || 15 ||
(de॒vāḥ - śa॒tapa̭yā - a॒bhi - vāja̭sya॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 3)
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒ddhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒ra-śśa॒tagṃ senā̭ ajaya-thsā॒kamindraḥ̭ || sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭haddhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷhastena॒ vṛṣṇā᳚ || sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī saggsra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭huśa॒rdhyū᳚rdhvadha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ || bṛha̭spate॒ pari̭ dīyā॒ [pari̭ dīya, rathḙna] 16
rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām || go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yaddhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhaddhvam || ba॒la॒vi॒jñā॒yaḥ-sthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo [gāha̭māno-'dā॒yaḥ, vī॒ra-śśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ |] 17
vī॒ra-śśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ pra yu॒thsu || indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ || indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt || a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 18
a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu || uddha̭rṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒nyu-drathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ || upa॒ preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha || ava̭sṛṣṭā॒ parā̭ pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒-'mitrā॒-npra- [gacchā॒-'mitrā॒-npra, vi॒śa॒ maiṣā॒-] 19
-vi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ || marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ || yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 20 ||
(dī॒yā॒ - 'dā॒yo - ja̭yantva॒ - mitrā॒-npra - ca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvāna॒gnera̭gne pu॒ro a̭gnirbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vi bhā॒hyūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || krama̭ddhvama॒gninā॒ nāka॒mukhya॒gṃ॒ hastḙṣu॒ bibhra̭taḥ | di॒vaḥ pṛ॒ṣṭhagṃ suva̭rga॒tvā mi॒śrā de॒vebhi̭rāddhvam || pṛ॒thi॒vyā a॒hamuda॒ntari̭kṣa॒-mā-'rṷha-ma॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒mā-'rṷham | di॒vo nāka̭sya pṛ॒ṣṭhā-thsuva॒rjyoti̭ragā- [pṛ॒ṣṭhā-thsuva॒rjyoti̭ragām, a॒ham |] 21
-ma॒ham || suva॒ryanto॒ nāpe᳚kṣanta॒ ā dyāgṃ ro̭hanti॒ roda̭sī | ya॒jñaṃ-ye~ vi॒śvato̭dhāra॒gṃ॒ suvi̭dvāgṃso viteni॒re || agne॒ prehi̭ pratha॒mo dḙvaya॒tā-ñcakṣṷrde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | iya̭kṣamāṇā॒ bhṛgṷbhi-ssa॒joṣā॒-ssuva̭ryantu॒ yaja̭mānā-ssva॒sti || nakto॒ṣāsā॒ sama̭nasā॒ virṷ̄pe dhā॒payḙte॒ śiśu॒mekagṃ̭ samī॒cī | dyāvā॒ kṣāmā̭ ru॒kmo a॒ntarvi bhā̭ti de॒vā a॒gni-ndhā̭raya-ndraviṇo॒dāḥ || agnḙ sahasrākṣa [agnḙ sahasrākṣa, śa॒ta॒mū॒rdha॒ñcha॒ta-nte᳚] 22
śatamūrdhañcha॒ta-nte᳚ prā॒ṇā-ssa॒hasra̭mapā॒nāḥ | tvagṃ sā̭ha॒srasya̭ rā॒ya ī̭śiṣe॒ tasmai̭ te vidhema॒ vājā̭ya॒ svāhā᳚ || su॒pa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā᳚-npṛthi॒vyāgṃ sī̭da pṛ॒ṣṭhe pṛ̭thi॒vyā-ssī̭da bhā॒sā-'ntari̭kṣa॒mā pṛ̭ṇa॒ jyoti̭ṣā॒ diva॒mutta̭bhāna॒ teja̭sā॒ diśa॒ u-ddṛgṃ̭ha || ā॒juhvā̭na-ssu॒pratī̭kaḥ pu॒rastā॒dagne॒ svāṃ-yo~ni॒mā sī̭da sā॒ddhyā | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ [addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devāḥ, yaja̭mānaśca sīdata |] 23
yaja̭mānaśca sīdata || preddho̭ agne dīdihi pu॒ro no-'ja̭srayā sū॒rmyā̭ yaviṣṭha | tvāgṃ śaśva̭nta॒ upa̭ yanti॒ vājāḥ᳚ || vi॒dhema̭ te para॒me janma̭nnagne vi॒dhema॒ stomai॒rava̭re sa॒dhasthe᳚ | yasmā॒-dyonḙru॒dāri̭thā॒ yaje॒ ta-mpratve ha॒vīgṃṣi̭ juhure॒ sami̭ddhe || tāgṃ sa̭vi॒turvare᳚ṇyasya ci॒trāmā-'haṃ-vṛ~̭ṇe suma॒tiṃ-vi~॒śvaja̭nyām | yāma̭sya॒ kaṇvo॒ adṷha॒-tprapī̭nāgṃ sa॒hasra̭dhārā॒- [sa॒hasra̭dhārām, paya̭sā ma॒hī-ṅgām |] 24
-mpaya̭sā ma॒hī-ṅgām || sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvā-ssa॒ptarṣa̭ya-ssa॒pta dhāma̭ pri॒yāṇi̭ | sa॒pta hotrā᳚-ssapta॒dhā tvā̭ yajanti sa॒pta yonī॒rā pṛ̭ṇasvā ghṛ॒tena̭ || ī॒dṛ-ñcā᳚nyā॒dṛ-ñcai̭tā॒dṛñca̭ prati॒dṛ-ñca̭ mi॒taśca॒ sammi̭taśca॒ sabha̭rāḥ || śu॒krajyo̭tiśca ci॒trajyo̭tiśca sa॒tyajyo̭tiśca॒ jyoti̭ṣmāgśca sa॒tyaśca̭rta॒pāścātyagṃ̭hāḥ | 25
ṛ॒ta॒jicca̭ satya॒jicca̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa॒ścāntya̭mitraśca dū॒re a̭mitraśca ga॒ṇaḥ || ṛ॒taśca̭ sa॒tyaśca̭ dhru॒vaśca̭ dha॒ruṇa̭śca dha॒rtā ca̭ vidha॒rtā ca̭ vidhāra॒yaḥ || ī॒dṛkṣā̭sa etā॒dṛkṣā̭sa ū॒ ṣuṇaḥ̭ sa॒dṛkṣā̭saḥ॒ prati̭sadṛkṣāsa॒ eta̭na | mi॒tāsa̭śca॒ sammi̭tāsaśca na ū॒taye॒ sabha̭raso maruto ya॒jñe a॒sminnindra॒-ndaivī॒rviśo̭ ma॒ruto-'nṷvartmāno॒ yathendra॒-ndaivī॒rviśo̭ ma॒ruto-'nṷvartmāna e॒vami॒maṃ-ya~ja̭māna॒-ndaivī᳚śca॒ viśo॒ mānṷṣī॒ścānṷvartmāno bhavantu || 26 ||
(a॒gā॒gṃ॒ - sa॒ha॒srā॒kṣa॒ - de॒vāḥ॒ - sa॒hasra̭dhārā॒ - matyagṃ̭hā॒ - anṷvartmānaḥ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 5)
jī॒mūta̭syeva bhavati॒ pratī̭kaṃ॒-ya~dva॒rmī yāti̭ sa॒madā̭mu॒pasthe᳚ | anā̭viddhayā ta॒nuvā̭ jaya॒ tvagṃ sa tvā॒ varma̭ṇo mahi॒mā pi̭partu || dhanva̭nā॒ gā dhanva̭nā॒-''ji-ñja̭yema॒ dhanva̭nā tī॒vrā-ssa॒mado̭ jayema | dhanu॒-śśatro̭rapakā॒ma-ṅkṛ̭ṇoti॒ dhanva̭nā॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo̭ jayema || va॒kṣyantī॒vedā ga̭nīganti॒ karṇa̭-mpri॒yagṃ sakhā̭ya-mpariṣasvajā॒nā | yoṣḙva śiṅkte॒ vita॒tā-'dhi॒ dhanva॒- [dhanvanṋ, jyā i॒yagṃ] 27
-ñjyā i॒yagṃ sama̭ne pā॒raya̭ntī || te ā॒cara̭ntī॒ sama̭neva॒ yoṣā̭ mā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛtāmu॒pasthe᳚ | apa॒ śatrūṋ viddhyatāgṃ saṃvi~dā॒ne ārtnī̭ i॒me vi̭ṣphu॒rantī̭ a॒mitrāṋ || ba॒hvī॒nā-mpi॒tā ba॒hura̭sya pu॒traści॒ścā kṛ̭ṇoti॒ sama̭nā-'va॒gatya̭ | i॒ṣu॒dhi-ssaṅkāḥ॒ pṛta̭nāśca॒ sarvāḥ᳚ pṛ॒ṣṭhe nina̭ddho jayati॒ prasṷ̄taḥ || rathe॒ tiṣṭha̭-nnayati vā॒jinaḥ̭ pu॒ro yatra̭yatra kā॒maya̭te suṣāra॒thiḥ | a॒bhīśṷ̄nā-mmahi॒māna̭- [mahi॒māna᳚m, pa॒nā॒ya॒ta॒ manaḥ̭] 28
-mpanāyata॒ manaḥ̭ pa॒ścādanṷ yacchanti ra॒śmayaḥ̭ || tī॒vrā-nghoṣā᳚n kṛṇvate॒ vṛṣa̭pāṇa॒yo-'śvā॒ rathḙbhi-ssa॒ha vā॒jaya̭ntaḥ | a॒va॒krāma̭ntaḥ॒ prapa̭daira॒mitrā᳚n kṣi॒ṇanti॒ śatrū॒gṃ॒rana̭pavyayantaḥ || ra॒tha॒vāha̭nagṃ ha॒vira̭sya॒ nāma॒ yatrā-''yṷdha॒-nnihi̭tamasya॒ varma̭ | tatrā॒ ratha॒mupa̭ śa॒gmagṃ sa̭dema vi॒śvāhā̭ va॒yagṃ sṷmana॒syamā̭nāḥ || svā॒du॒ṣa॒gṃ॒ sadaḥ̭ pi॒taro̭ vayo॒dhāḥ kṛ̭cchre॒śrita॒-śśaktī̭vanto gabhī॒rāḥ | ci॒trasḙnā॒ iṣṷbalā॒ amṛ̭ddhrā-ssa॒tovī̭rā u॒ravo᳚ vrātasā॒hāḥ || brāhma̭ṇāsaḥ॒ [brāhma̭ṇāsaḥ, pita̭ra॒-] 29
pita̭ra॒-ssomyā̭sa-śśi॒ve no॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a̭ne॒hasā᳚ | pū॒ṣā naḥ̭ pātu duri॒tādṛ̭tāvṛdho॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || su॒pa॒rṇaṃ-va~̭ste mṛ॒go a̭syā॒ danto॒ gobhi॒-ssanna̭ddhā patati॒ prasṷ̄tā | yatrā॒ nara॒-ssa-ñca॒ vi ca॒ drava̭nti॒ tatrā॒smabhya॒miṣa̭va॒-śśarma̭ yagṃsann || ṛjī̭te॒ pari̭ vṛṅgdhi॒ no-'śmā̭ bhavatu nasta॒nūḥ | somo॒ adhi̭ bravītu॒ no-'di̭ti॒- [no-'di̭tiḥ, śarma̭ yacchatu |] 30
-śśarma̭ yacchatu || ā ja̭ṅghanti॒ sānvḙṣā-ñja॒ghanā॒gṃ॒ upa̭ jighnate | aśvā̭jani॒ pracḙta॒so-'śvā᳚n-thsa॒mathsṷ codaya || ahi̭riva bho॒gaiḥ paryḙti bā॒hu-ñjyāyā̭ he॒ti-mpa̭ri॒bādha̭mānaḥ | ha॒sta॒ghno viśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npumā॒-npumāgṃ̭sa॒-mpari̭ pātu vi॒śvataḥ̭ || vana̭spate vī॒ḍva̭ṅgo॒ hi bhū॒yā a॒sma-thsa̭khā pra॒tara̭ṇa-ssu॒vīraḥ̭ | gobhi॒-ssanna̭ddho asi vī॒ḍaya̭svā-''sthā॒tā tḙ jayatu॒ jetvā̭ni || di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ pa- [pari̭, oja॒ u-dbhṛ̭taṃ॒-] 31
-ryoja॒ u-dbhṛ̭taṃ॒-va~na॒spati̭bhyaḥ॒ paryābhṛ̭ta॒gṃ॒ sahaḥ̭ | a॒pāmo॒jmāna॒-mpari॒ gobhi॒rāvṛ̭ta॒mindra̭sya॒ vajragṃ̭ ha॒viṣā॒ rathaṃ̭-ya~ja || indra̭sya॒ vajro̭ ma॒rutā॒manī̭ka-mmi॒trasya॒ garbho॒ varṷṇasya॒ nābhiḥ̭ | semā-nno̭ ha॒vyadā̭ti-ñjuṣā॒ṇo deva̭ ratha॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || upa̭ śvāsaya pṛthi॒vīmu॒ta dyā-mpṷru॒trā tḙ manutāṃ॒-vi~ṣṭhi̭ta॒-ñjaga̭t | sa dṷndubhe sa॒jūrindrḙṇa de॒vairdū॒rā- [de॒vairdū॒rāt, davī̭yo॒] 32
-ddavī̭yo॒ apa̭sedha॒ śatrūṋ || ā kra̭ndaya॒ bala॒mojo̭ na॒ ā dhā॒ niṣṭa̭nihi duri॒tā bādha̭mānaḥ | apa̭ protha dundubhe du॒cchunāgṃ̭ i॒ta indra̭sya mu॒ṣṭira̭si vī॒ḍaya̭sva || ā-'mūra̭ja pra॒tyāva̭rtaye॒māḥ kḙtu॒ma-ddṷndu॒bhi rvā̭vadīti | samaśva̭parṇā॒ścara̭nti no॒ naro॒-'smāka̭mindra ra॒thino̭ jayantu || 33 ||
(dhanva̭n - mahi॒mānaṃ॒ - brāhma̭ṇā॒so - 'di̭tiḥ - pṛthi॒vyāḥ pari̭ - dū॒rā - deka̭catvārigṃśacca) (a. 6)
yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū ṷpa॒stutya॒-mmahi̭ jā॒ta-ntḙ arvann || ya॒mena̭ da॒tta-ntri॒ta ḙnamāyuna॒gindra̭ eṇa-mpratha॒mo addhya̭tiṣṭhat | ga॒ndha॒rvo a̭sya raśa॒nāma̭-gṛbhṇā॒-thsūrā॒daśvaṃ̭-va~savo॒ nira̭taṣṭa || asi̭ ya॒mo asyā̭di॒tyo a̭rva॒nnasi̭ tri॒to guhyḙna vra॒tena̭ | asi॒ somḙna sa॒mayā॒ vipṛ̭kta [vipṛ̭ktaḥ, ā॒huste॒ trīṇi̭ di॒vi bandha̭nāni |] 34
ā॒huste॒ trīṇi̭ di॒vi bandha̭nāni || trīṇi̭ ta āhurdi॒vi bandha̭nāni॒ trīṇya॒phsu trīṇya॒nta-ssa̭mu॒dre | u॒teva̭ me॒ varṷṇaśchan-thsyarva॒n॒. yatrā̭ ta ā॒huḥ pa̭ra॒ma-ñja॒nitra᳚m || i॒mā tḙ vājinnava॒mārja̭nānī॒mā śa॒phānāgṃ̭ sani॒turni॒dhānā᳚ | atrā̭ te bha॒drā ra̭śa॒nā a̭paśyamṛ॒tasya॒ yā a̭bhi॒rakṣa̭nti go॒pāḥ || ā॒tmāna̭-nte॒ mana̭sā॒-''rāda̭jānāma॒vo di॒vā [ ] 35
pa॒taya̭nta-mpata॒ṅgam | śiro̭ apaśya-mpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhi̭rare॒ṇubhi॒rjeha̭māna-mpata॒tri || atrā̭ te rū॒pamṷtta॒mama̭paśya॒-ñjigī̭ṣamāṇami॒ṣa ā pa॒de goḥ | ya॒dā te॒ marto॒ anu॒ bhoga॒māna॒ḍādi-dgrasi̭ṣṭha॒ oṣa̭dhīrajīgaḥ || anṷ tvā॒ ratho॒ anu॒ maryo̭ arva॒nnanu॒ gāvo-'nu॒ bhagaḥ̭ ka॒nīnā᳚m | anu॒ vrātā̭sa॒stava̭ sa॒khyamī̭yu॒ranṷ de॒vā ma̭mire vī॒rya̭- [vī॒rya᳚m, te |] 36
-nte || hira̭ṇyaśṛ॒ṅgo-'yo̭ asya॒ pādā॒ mano̭javā॒ ava̭ra॒ indra̭ āsīt | de॒vā ida̭sya havi॒radya̭māya॒n॒. yo arva̭nta-mpratha॒mo a॒ddhyati̭ṣṭhat || ī॒rmāntā̭sa॒-ssili̭kamaddhyamāsa॒-ssagṃ śūra̭ṇāso di॒vyāso॒ atyāḥ᳚ | ha॒gṃ॒sā i̭va śreṇi॒śo ya̭tante॒ yadākṣi̭ṣurdi॒vya-majma॒maśvāḥ᳚ || tava॒ śarī̭ra-mpatayi॒ṣṇva̭rva॒-ntava̭ ci॒ttaṃ-vā~ta̭ iva॒ dhrajī̭mān | tava॒ śṛṅgā̭ṇi॒ viṣṭhi̭tā puru॒trā-'ra̭ṇyeṣu॒ jarbhṷrāṇā caranti || upa॒ [upa̭, prāgā॒cchasa̭naṃ-] 37
prāgā॒cchasa̭naṃ-vā~॒jyarvā̭ deva॒drīcā॒ mana̭sā॒ dīddhyā̭naḥ | a॒jaḥ pu॒ro nī̭yate॒ nābhi̭ra॒syānṷ pa॒ścā-tka॒vayo̭ yanti re॒bhāḥ || upa॒ prāgā᳚-tpara॒maṃ-ya~-thsa॒dhastha॒marvā॒gṃ॒ acchā̭ pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca | a॒dyā de॒vān juṣṭa̭tamo॒ hi ga॒myā athā-''śā᳚ste dā॒śuṣe॒ vāryā̭ṇi || 38 ||
(vipṛ̭kto - di॒vā - vī॒rya̭ - mupai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)
mā no̭ mi॒tro varṷṇo arya॒mā-''yurindra̭ ṛbhu॒kṣā ma॒rutaḥ॒ pari̭ khyann | ya-dvā॒jino̭ de॒vajā̭tasya॒ sapteḥ᳚ prava॒kṣyāmo̭ vi॒dathḙ vī॒ryā̭ṇi || yanni॒rṇijā॒ rekṇa̭sā॒ prāvṛ̭tasya rā॒ti-ṅgṛ̭bhī॒tā-mmṷkha॒to naya̭nti | suprā̭ṅa॒jo memya̭-dvi॒śvarṷ̄pa indrāpū॒ṣṇoḥ pri॒yamapyḙti॒ pāthaḥ̭ || e॒ṣa cchāgaḥ̭ pu॒ro aśvḙna vā॒jinā̭ pū॒ṣṇo bhā॒go nī̭yate vi॒śvade᳚vyaḥ | a॒bhi॒priyaṃ॒-ya~-tpṷro॒ḍāśa॒marva̭tā॒ tvaṣṭe- [tvaṣṭet, e॒na॒gṃ॒ sau॒śra॒va॒sāya̭ jinvati |] 39
-dḙnagṃ sauśrava॒sāya̭ jinvati || yaddha॒viṣya̭mṛtu॒śo dḙva॒yāna॒-ntrirmānṷṣāḥ॒ paryaśva॒-nnaya̭nti | atrā̭ pū॒ṣṇaḥ pra̭tha॒mo bhā॒ga ḙti ya॒jña-nde॒vebhyaḥ̭ prative॒daya̭nna॒jaḥ || hotā᳚-'ddhva॒ryurāva̭yā agnimi॒ndho grā̭vagrā॒bha u॒ta śaggstā॒ suvi̭praḥ | tena̭ ya॒jñena॒ sva̭raṅkṛtena॒ svi̭ṣṭena va॒kṣaṇā॒ ā pṛ̭ṇaddhvam || yū॒pa॒vra॒skā u॒ta ye yṷ̄pavā॒hāśca॒ṣālaṃ॒-ye~ a̭śvayū॒pāya॒ takṣa̭ti | ye cārva̭te॒ paca̭nagṃ sa॒bhaṃra̭ntyu॒to [ ] 40
teṣā̭-ma॒bhigū᳚rtirna invatu || upa॒ prāgā᳚-thsu॒manmḙ-'dhāyi॒ manma̭ de॒vānā॒māśā॒ upa̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhaḥ | anvḙnaṃ॒-vi~prā॒ ṛṣa̭yo madanti de॒vānā᳚-mpu॒ṣṭe ca̭kṛmā su॒bandhu᳚m || ya-dvā॒jino॒ dāma̭ sa॒dānna॒marva̭to॒ yā śī̭rṣa॒ṇyā̭ raśa॒nā rajjṷrasya | yadvā̭ ghāsya॒ prabhṛ̭tamā॒syḙ tṛṇa॒gṃ॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || yadaśva̭sya kra॒viṣo॒ [yadaśva̭sya kra॒viṣaḥ̭, makṣi॒kā-''śa॒] 41
makṣi॒kā-''śa॒ yadvā॒ svarau॒ svadhi̭tau ri॒ptamasti̭ | yaddhasta̭yo-śśami॒turyanna॒kheṣu॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || yadūva̭ddhyamu॒dara̭syāpa॒vāti॒ ya ā॒masya̭ kra॒viṣo̭ ga॒ndho asti̭ | su॒kṛ॒tā taccha̭mi॒tāraḥ̭ kṛṇvantū॒ta medhagṃ̭ śṛta॒pāka̭-mpacantu || ya-tte॒ gātrā̭da॒gninā̭ pa॒cyamā̭nāda॒bhi śūla॒-nniha̭tasyāva॒dhāva̭ti | mā ta-dbhūmyā॒mā śri̭ṣa॒ ( )-nmā tṛṇḙṣu de॒vebhya॒stadu॒śadbhyo̭ rā॒tama̭stu || 42 ||
(i - du॒to - kra॒viṣaḥ̭ - śriṣath - sa॒pta ca̭) (a. 8)
ye vā॒jina̭-mpari॒paśya̭nti pa॒kvaṃ-ya~ ī̭mā॒hu-ssṷra॒bhirnirha॒reti̭ | ye cārva̭to māgṃsabhi॒kṣāmu॒pāsa̭ta u॒to teṣā̭ma॒bhigū᳚rtirna invatu || yannīkṣa̭ṇa-mmā॒g॒spaca̭nyā u॒khāyā॒ yā pātrā̭ṇi yū॒ṣṇa ā॒seca̭nāni | ū॒ṣma॒ṇyā̭-'pi॒dhānā̭ carū॒ṇāma॒ṅkā-ssū॒nāḥ pari̭ bhūṣa॒ntyaśva᳚m || ni॒krama̭ṇa-nni॒ṣada̭naṃ-vi~॒varta̭naṃ॒-ya~cca॒ paḍbī̭śa॒marva̭taḥ | yacca̭ pa॒pau yacca̭ ghā॒si- [ghā॒sim, ja॒ghāsa॒ sarvā॒ tā] 43
-ñja॒ghāsa॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || mā tvā॒-'gni-rdhva̭nayi-ddhū॒maga̭ndhi॒rmokhā bhrāja̭ntya॒bhi vi̭kta॒ jaghriḥ̭ | i॒ṣṭaṃ-vī~॒tama॒bhigū᳚rtaṃ॒-va~ṣa̭ṭkṛta॒-nta-nde॒vāsaḥ॒ prati̭ gṛbhṇa॒ntyaśva᳚m || yadaśvā̭ya॒ vāsa̭ upastṛ॒ṇantya̭dhīvā॒saṃ-yā~ hira̭ṇyānyasmai | sa॒ndāna॒marva̭nta॒-mpaḍbī̭śa-mpri॒yā de॒veṣvā yā̭mayanti || ya-ttḙ sā॒de maha̭sā॒ śūkṛ̭tasya॒ pārṣṇi̭yā vā॒ kaśa̭yā [vā॒ kaśa̭yā, vā॒ tu॒toda̭ |] 44
vā tu॒toda̭ | sru॒ceva॒ tā ha॒viṣo̭ addhva॒reṣu॒ sarvā॒ tā te॒ brahma̭ṇā sūdayāmi || catṷstrigṃśa-dvā॒jino̭ de॒vaba̭ndho॒-rvaṅkrī॒-raśva̭sya॒ svadhi̭ti॒-ssamḙti | acchi̭drā॒ gātrā̭ va॒yunā̭ kṛṇota॒ parṷṣparuranu॒ghuṣyā॒ vi śa̭sta || eka॒stvaṣṭu॒raśva̭syā viśa॒stā dvā ya॒ntārā̭ bhavata॒statha॒rtuḥ | yā te॒ gātrā̭ṇāmṛtu॒thā kṛ॒ṇomi॒ tātā॒ piṇḍā̭nā॒-mpra jṷhomya॒gnau || mā tvā̭ tapa- [tapat, pri॒ya ā॒tmā-] 45
-tpri॒ya ā॒tmā-'pi॒yanta॒-mmā svadhi̭tista॒nuva॒ ā ti̭ṣṭhipa-tte | mā tḙ gṛ॒ddhnu-ra̭viśa॒stā-'ti॒hāya̭ chi॒drā gātrā᳚ṇya॒sinā॒ mithṷ̄ kaḥ || na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | harī̭ te॒ yuñjā॒ pṛṣa̭tī abhūtā॒mupā᳚sthā-dvā॒jī dhu॒ri rāsa̭bhasya || su॒gavya̭-nno vā॒jī svaśvi̭ya-mpu॒gṃ॒saḥ pu॒trāgṃ u॒ta vi̭śvā॒puṣagṃ̭ ra॒yim | a॒nā॒gā॒stva-nno॒ adi̭tiḥ kṛṇotu kṣa॒tra-nno॒ aśvo̭ vanatāgṃ ha॒viṣmāṋ || 46 ||
(ghā॒siṃ-kaśa̭yā - tapa-d- ra॒yiṃ - nava̭ ca ) (a. 9)
(aśma॒n - ya i॒mo - dḙna - mā॒śuḥ - prācīṃ᳚ - jī॒mūta̭sya॒ - yadakra̭ndo॒ - mā no̭ mi॒tro - ye vā॒jinaṃ॒ - nava̭)
(aśma̭n - mano॒yujaṃ॒ - prācī॒manu॒ - śarma̭ yacchatu॒ - teṣā̭ma॒bhigū᳚rtiḥ॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśat)
(aśma̭n, ha॒viṣmāṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
o-nnamaḥ paramātmane , śrī mahāgaṇapataye namaḥ , śrī gurubhyo namaḥ , ha॒riḥ॒ oṃ
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.