ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଫଲସ୍ତୁ ତତଶ୍ଶକ୍ରୋ ଦେଵାନଗ୍ନିପୁରୋଗମାନ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ତ୍ରସ୍ତଵଦନସ୍ସର୍ଷିସ୍ସଙ୍ଘାନ୍ ସଚାରଣାନ୍ ॥ 1 ॥
କୁର୍ଵତା ତପସୋ ଵିଘ୍ନଂ ଗୌତମସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।
କ୍ରୋଧମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ହି ମଯା ସୁରକାର୍ଯମିଦଂ କୃତମ୍ ॥ 2 ॥
ଅଫଲୋଽସ୍ମି କୃତସ୍ତେନ କ୍ରୋଧାତ୍ସା ଚ ନିରାକୃତା ।
ଶାପମୋକ୍ଷେଣ ମହତା ତପୋଽସ୍ଯାପହୃତଂ ମଯା ॥ 3 ॥
ତସ୍ମାତ୍ସୁରଵରାସ୍ସର୍ଵେ ସର୍ଷିସ୍ସଙ୍ଘାସ୍ସଚାରଣାଃ ।
ସୁରସାହ୍ଯକରଂ ସର୍ଵେ ସଫଲଂ କର୍ତୁମର୍ହଥ ॥ 4 ॥
ଶତକ୍ରତୋର୍ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵାସ୍ସାଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ ।
ପିତୃଦେଵାନୁପେତ୍ଯାହୁ ସ୍ସହ ସର୍ଵୈର୍ମରୁଦ୍ଗଣୈଃ ॥ 5 ॥
ଅଯଂ ମେଷସ୍ସଵୃଷଣଶ୍ଶକ୍ରୋ ହ୍ଯଵୃଷଣଃ କୃତଃ ।
ମେଷସ୍ଯ ଵୃଷଣୌ ଗୃହ୍ଯ ଶକ୍ରାଯାଽଶୁ ପ୍ରଯଚ୍ଛଥ ॥ 6 ॥
ଅଫଲସ୍ତୁ କୃତୋ ମେଷଃ ପରାଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି ।
ଭଵତାଂ ହର୍ଷଣାର୍ଥାଯ ଯେ ଚ ଦାସ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ ॥ 7 ॥
ଅଗ୍ନେସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପିତୃଦେଵାସ୍ସମାଗତାଃ ।
ଉତ୍ପାଟ୍ଯ ମେଷଵୃଷଣୌ ସହସ୍ରାକ୍ଷେ ନ୍ଯଵେଶଯନ୍ ॥ 8 ॥
ତଦା ପ୍ରଭୃତି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ପିତୃଦେଵାସ୍ସମାଗତାଃ ।
ଅଫଲାନ୍ ଭୁଞ୍ଜତେ ମେଷାନ୍ ଫଲୈସ୍ତେଷାମଯୋଜଯନ୍ ॥ 9 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ମେଷଵୃଷଣସ୍ତଦାପ୍ରଭୃତି ରାଘଵ ।
ଗୌତମସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେନ ତପସଶ୍ଚ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 10 ॥
ତଦାଗଚ୍ଛ ମହାତେଜ ଆଶ୍ରମଂ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣଃ ।
ତାରଯୈନାଂ ମହାଭାଗାମହଲ୍ଯାଂ ଦେଵରୂପିଣୀମ୍ ॥ 11 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଘଵସ୍ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ତମାଶ୍ରମମଥାଵିଶତ୍ ॥ 12 ॥
ଦଦର୍ଶ ଚ ମହାଭାଗାଂ ତପସା ଦ୍ଯୋତିତପ୍ରଭାମ୍ ।
ଲୋକୈରପି ସମାଗମ୍ଯ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯାଂ ସୁରାସୁରୈଃ ॥ 13 ॥
ପ୍ରଯତ୍ନାନ୍ନିର୍ମିତାଂ ଧାତ୍ରା ଦିଵ୍ଯାଂ ମାଯାମଯୀମିଵ ।
ସ ତୁଷାରାଵୃତାଂ ସାଭ୍ରାଂ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭାମିଵ ॥ 14 ॥
ମଧ୍ଯେଂଽଭସୋ ଦୁରାଧର୍ଷାଂ ଦୀପ୍ତାଂ ସୂର୍ଯପ୍ରଭାମିଵ ।
ସା ହି ଗୌତମଵାକ୍ଯେନ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯା ବଭୂଵ ହ ॥ 15 ॥
ତ୍ରଯାଣାମପି ଲୋକାନାଂ ଯାଵଦ୍ରାମସ୍ଯ ଦର୍ଶନମ୍ ।
ଶାପସ୍ଯାନ୍ତମୁପାଗମ୍ଯ ତେଷାଂ ଦର୍ଶନମାଗତା ॥ 16 ॥
ରାଘଵୌ ତୁ ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ ପାଦୌ ଜଗୃହତୁସ୍ତଦା ।
ସ୍ମରନ୍ତୀ ଗୌତମଵଚଃ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ସା ଚ ତୌ ॥ 17 ॥
ପାଦ୍ଯମର୍ଘ୍ଯଂ ତଥାଽଽତିଥ୍ଯଂ ଚକାର ସୁସମାହିତା ।
ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ କାକୁତ୍ସ୍ଥୋ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା ॥ 18 ॥
ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ମହତ୍ଯାସୀଦ୍ଦେଵଦୁନ୍ଦୁଭିନିସ୍ଵନୈଃ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଚୈଵ ମହାନାସୀତ୍ସମାଗମଃ ॥ 19 ॥
ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ଦେଵାସ୍ତାମହଲ୍ଯାଂ ସମପୂଜଯନ୍ ।
ତପୋବଲଵିଶୁଦ୍ଧାଙ୍ଗୀ ଗୌତମସ୍ଯ ଵଶାନୁଗାମ୍ ॥ 20 ॥
ଗୌତମୋଽପି ମହାତେଜା ଅହଲ୍ଯାସହିତସ୍ସୁଖୀ ।
ରାମଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ତପସ୍ତେପେ ମହାତପାଃ ॥ 21 ॥
ରାମୋଽପି ପରମାଂ ପୂଜାଂ ଗୌତମସ୍ଯ ମହାମୁନେଃ ।
ସକାଶାଦ୍ଵିଧିଵତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଜଗାମ ମିଥିଲାଂ ତତଃ ॥ 22 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଏକୋନପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |
abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||
tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||
śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |
pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||
ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |
aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||
indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||
viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |
sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||
madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |
śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||
pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |
tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ एकोनपञ्चाशस्सर्गः ।
अफलस्तु ततश्शक्रो देवानग्निपुरोगमान् ।
अब्रवीत्त्रस्तवदनस्सर्षिस्सङ्घान् सचारणान् ॥ 1 ॥
कुर्वता तपसो विघ्नं गौतमस्य महात्मनः ।
क्रोधमुत्पाद्य हि मया सुरकार्यमिदं कृतम् ॥ 2 ॥
अफलोऽस्मि कृतस्तेन क्रोधात्सा च निराकृता ।
शापमोक्षेण महता तपोऽस्यापहृतं मया ॥ 3 ॥
तस्मात्सुरवरास्सर्वे सर्षिस्सङ्घास्सचारणाः ।
सुरसाह्यकरं सर्वे सफलं कर्तुमर्हथ ॥ 4 ॥
शतक्रतोर्वचश्श्रुत्वा देवास्साग्निपुरोगमाः ।
पितृदेवानुपेत्याहु स्सह सर्वैर्मरुद्गणैः ॥ 5 ॥
अयं मेषस्सवृषणश्शक्रो ह्यवृषणः कृतः ।
मेषस्य वृषणौ गृह्य शक्रायाऽशु प्रयच्छथ ॥ 6 ॥
अफलस्तु कृतो मेषः परां तुष्टिं प्रदास्यति ।
भवतां हर्षणार्थाय ये च दास्यन्ति मानवाः ॥ 7 ॥
अग्नेस्तु वचनं श्रुत्वा पितृदेवास्समागताः ।
उत्पाट्य मेषवृषणौ सहस्राक्षे न्यवेशयन् ॥ 8 ॥
तदा प्रभृति काकुत्स्थ पितृदेवास्समागताः ।
अफलान् भुञ्जते मेषान् फलैस्तेषामयोजयन् ॥ 9 ॥
इन्द्रस्तु मेषवृषणस्तदाप्रभृति राघव ।
गौतमस्य प्रभावेन तपसश्च महात्मनः ॥ 10 ॥
तदागच्छ महातेज आश्रमं पुण्यकर्मणः ।
तारयैनां महाभागामहल्यां देवरूपिणीम् ॥ 11 ॥
विश्वामित्रवचश्श्रुत्वा राघवस्सहलक्ष्मणः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य तमाश्रममथाविशत् ॥ 12 ॥
ददर्श च महाभागां तपसा द्योतितप्रभाम् ।
लोकैरपि समागम्य दुर्निरीक्ष्यां सुरासुरैः ॥ 13 ॥
प्रयत्नान्निर्मितां धात्रा दिव्यां मायामयीमिव ।
स तुषारावृतां साभ्रां पूर्णचन्द्रप्रभामिव ॥ 14 ॥
मध्येंऽभसो दुराधर्षां दीप्तां सूर्यप्रभामिव ।
सा हि गौतमवाक्येन दुर्निरीक्ष्या बभूव ह ॥ 15 ॥
त्रयाणामपि लोकानां यावद्रामस्य दर्शनम् ।
शापस्यान्तमुपागम्य तेषां दर्शनमागता ॥ 16 ॥
राघवौ तु ततस्तस्याः पादौ जगृहतुस्तदा ।
स्मरन्ती गौतमवचः प्रतिजग्राह सा च तौ ॥ 17 ॥
पाद्यमर्घ्यं तथाऽऽतिथ्यं चकार सुसमाहिता ।
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ 18 ॥
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनैः ।
गन्धर्वाप्सरसां चैव महानासीत्समागमः ॥ 19 ॥
साधु साध्विति देवास्तामहल्यां समपूजयन् ।
तपोबलविशुद्धाङ्गी गौतमस्य वशानुगाम् ॥ 20 ॥
गौतमोऽपि महातेजा अहल्यासहितस्सुखी ।
रामं सम्पूज्य विधिवत्तपस्तेपे महातपाः ॥ 21 ॥
रामोऽपि परमां पूजां गौतमस्य महामुनेः ।
सकाशाद्विधिवत्प्राप्य जगाम मिथिलां ततः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे एकोनपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |
abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||
tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||
śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |
pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||
ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |
aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||
indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||
viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |
sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||
madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |
śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||
pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |
tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.