ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥ ତୌ ଦେଶକାଲଜ୍ଞୌ ରାଜାପୁତ୍ରାଵରିନ୍ଦମୌ ।
ଦେଶେ କାଲେ ଚ ଵାକ୍ଯଜ୍ଞାଵବ୍ରୂତାଂ କୌଶିକଂ ଵଚଃ ॥ 1 ॥
ଭଗଵନ୍ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାଵୋ ଯସ୍ମିନ୍ କାଲେ ନିଶାଚରୌ ।
ସଂରକ୍ଷଣୀଯୌ ତୌ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନାତିଵର୍ତେତ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍ ॥ 2 ॥
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣୌ କାକୁତ୍ସ୍ଥୌ ତ୍ଵରମାଣୌ ଯୁଯୁତ୍ସଯା ।
ସର୍ଵେ ତେ ମୁନଯଃ ପ୍ରୀତାଃ ପ୍ରଶଶଂସୁର୍ନୃପାତ୍ମଜୌ ॥ 3 ॥
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଷଡ୍ରାତ୍ରଂ ରକ୍ଷତଂ ରାଘଵୌ ଯୁଵାମ୍ ।
ଦୀକ୍ଷାଂ ଗତୋ ହ୍ଯେଷ ମୁନିର୍ମୌନିତ୍ଵଂ ଚ ଗମିଷ୍ଯତି ॥ 4 ॥
ତୌ ତୁ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜପୁତ୍ରୌ ଯଶସ୍ଵିନୌ ।
ଅନିଦ୍ରୌ ଷଡହୋରାତ୍ରଂ ତପୋଵନମରକ୍ଷତାମ୍ ॥ 5 ॥
ଉପାସାଞ୍ଚକ୍ରତୁର୍ଵୀରୌ ଯତ୍ତୌ ପରମଧନ୍ଵିନୌ ।
ରରକ୍ଷତୁର୍ମୁନିଵରଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମରିନ୍ଦମୌ ॥ 6 ॥
ଅଥ କାଲେ ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ ଷଷ୍ଠେଽହନି ସମାଗତେ ।
ସୌମିତ୍ରିମବ୍ରଵୀଦ୍ରାମୋ ଯତ୍ତୋ ଭଵ ସମାହିତଃ ॥ 7 ॥
ରାମସ୍ଯୈଵଂ ବ୍ରୁଵାଣସ୍ଯ ତ୍ଵରିତସ୍ଯ ଯୁଯୁତ୍ସଯା ।
ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ତତୋ ଵେଦିସ୍ସୋପାଧ୍ଯାଯପୁରୋହିତା ॥ 8 ॥
ସଦର୍ଭଚମସସ୍ରୁକ୍କା ସସମିତ୍କୁସୁମୋଚ୍ଚଯା ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେଣ ସହିତା ଵେଦିର୍ଜଜ୍ଵାଲ ସର୍ତ୍ଵିଜା ॥ 9 ॥
ମନ୍ତ୍ରଵଚ୍ଚ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଯଜ୍ଞୋଽସୌ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ ।
ଆକାଶେ ଚ ମହାନ୍ ଶବ୍ଦଃ ପ୍ରାଦୁରାସୀଦ୍ଭଯାନକଃ ॥ 10 ॥
ଆଵାର୍ଯ ଗଗନଂ ମେଘୋ ଯଥା ପ୍ରାଵୃଷି ନିର୍ଗତଃ ।
ତଥାମାଯାଂ ଵିକୁର୍ଵାଣୌ ରାକ୍ଷସାଵଭ୍ଯଧାଵତାମ୍ ॥ 11 ॥
ମାରୀଚଶ୍ଚ ସୁବାହୁଶ୍ଚ ତଯୋରନୁଚରାଶ୍ଚ ଯେ ।
ଆଗମ୍ଯ ଭୀମସଙ୍କାଶା ରୁଧିରୌଘମଵାସୃଜନ୍ ॥ 12 ॥
ସା ତେନ ରୁଧିରୌଘେଣ ଵେଦିର୍ଜଜ୍ଵାଲ ମଣ୍ଡିତା ।
ସହସାଽଭିଦ୍ରୁତୋ ରାମସ୍ତାନପଶ୍ଯ ତ୍ତତୋ ଦିଵି ॥ 13 ॥
ତାଵାପତନ୍ତୌ ସହସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜୀଵଲୋଚନଃ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ତ୍ଵଭିସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରାମୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 14 ॥
ପଶ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାନ୍ ରାକ୍ଷସାନ୍ ପିଶିତାଶନାନ୍ ।
ମାନଵାସ୍ତ୍ରସମାଧୂତାନନିଲେନ ଯଥା ଘନାନ୍ ॥ 15 ॥
ମାନଵଂ ପରମୋଦାରମସ୍ତ୍ରଂ ପରମଭାସ୍ଵରମ୍ ।
ଚିକ୍ଷେପ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମାରୀଚୋରସି ରାଘଵଃ ॥ 16 ॥
ସ ତେନ ପରମାସ୍ତ୍ରେଣ ମାନଵେନ ସମାହିତଃ ।
ସମ୍ପୂର୍ଣଂ ଯୋଜନଶତଂ କ୍ଷିପ୍ତସ୍ସାଗରସମ୍ପ୍ଲଵେ ॥ 17 ॥
ଵିଚେତନଂ ଵିଘୂର୍ଣନ୍ତଂ ଶୀତେଷୁ ବଲତାଡିତମ୍ ।
ନିରସ୍ତଂ ଦୃଶ୍ଯ ମାରୀଚଂ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 18 ॥
ପଶ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୀତେଷୁଂ ମାନଵଂ ଧର୍ମସଂହିତମ୍ ।
ମୋହଯିତ୍ଵା ନଯତ୍ଯେନଂ ନ ଚ ପ୍ରାଣୈର୍ଵ୍ଯଯୁଜ୍ଯତ ॥ 19 ॥
ଇମାନପି ଵଧିଷ୍ଯାମି ନିର୍ଘୃଣାନ୍ ଦୁଷ୍ଟଚାରିଣଃ ।
ରାକ୍ଷସାନ୍ ପାପକର୍ମସ୍ଥାନ୍ ଯଜ୍ଞଘ୍ନାନ୍ ରୁଧିରାଶନାନ୍ ॥ 20 ॥
ସଙ୍ଗୃହ୍ଯାସ୍ତ୍ରଂ ତତୋ ରାମୋ ଦିଵ୍ଯମାଗ୍ନେଯମଦ୍ଭୁତମ୍ ।
ସୁବାହୂରସି ଚିକ୍ଷେପ ସଵିଦ୍ଧଃ ପ୍ରାପତଦ୍ଭୁଵି ॥ 21 ॥
ଶେଷାନ୍ ଵାଯଵ୍ଯମାଦାଯ ନିଜଘାନ ମହାଯଶାଃ ।
ରାଘଵଃ ପରମୋଦାରୋ ମୁନୀନାଂ ମୁଦମାଵହନ୍ ॥ 22 ॥
ସ ହତ୍ଵା ରାକ୍ଷସାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଯଜ୍ଞଘ୍ନାନ୍ ରଘୁନନ୍ଦନଃ ।
ଋଷିଭିଃ ପୂଜିତସ୍ତତ୍ର ଯଥେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଜଯେ ପୁରା ॥ 23 ॥
ଅଥ ଯଜ୍ଞେ ସମାପ୍ତେ ତୁ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ।
ନିରୀତିକା ଦିଶୋ ଦୃଷ୍ଟଵା କାକୁତ୍ସ୍ଥମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 24 ॥
କୃତାର୍ଥୋଽସ୍ମି ମହାବାହୋ କୃତଂ ଗୁରୁଵଚସ୍ତ୍ଵଯା ।
ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମମିଦଂ ସତ୍ଯଂ କୃତଂ ରାମ ମହାଯଶଃ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha triṃśassargaḥ |
atha tau deśakālajñau rājāputrāvarindamau |
deśe kāle ca vākyajñāvabrūtāṃ kauśikaṃ vacaḥ || 1 ||
bhagavan śrotumicchāvo yasmin kāle niśācarau |
saṃrakṣaṇīyau tau brahmannātivarteta tatkṣaṇam || 2 ||
evaṃ bruvāṇau kākutsthau tvaramāṇau yuyutsayā |
sarve te munayaḥ prītāḥ praśaśaṃsurnṛpātmajau || 3 ||
adyaprabhṛti ṣaḍrātraṃ rakṣataṃ rāghavau yuvām |
dīkṣāṃ gato hyeṣa munirmaunitvaṃ ca gamiṣyati || 4 ||
tau tu tadvacanaṃ śrutvā rājaputrau yaśasvinau |
anidrau ṣaḍahorātraṃ tapovanamarakṣatām || 5 ||
upāsāñcakraturvīrau yattau paramadhanvinau |
rarakṣaturmunivaraṃ viśvāmitramarindamau || 6 ||
atha kāle gate tasmin ṣaṣṭhe'hani samāgate |
saumitrimabravīdrāmo yatto bhava samāhitaḥ || 7 ||
rāmasyaivaṃ bruvāṇasya tvaritasya yuyutsayā |
prajajvāla tato vedissopādhyāyapurohitā || 8 ||
sadarbhacamasasrukkā sasamitkusumoccayā |
viśvāmitreṇa sahitā vedirjajvāla sartvijā || 9 ||
mantravacca yathānyāyaṃ yajño'sau sampravartate |
ākāśe ca mahān śabdaḥ prādurāsīdbhayānakaḥ || 10 ||
āvārya gaganaṃ megho yathā prāvṛṣi nirgataḥ |
tathāmāyāṃ vikurvāṇau rākṣasāvabhyadhāvatām || 11 ||
mārīcaśca subāhuśca tayoranucarāśca ye |
āgamya bhīmasaṅkāśā rudhiraughamavāsṛjan || 12 ||
sā tena rudhiraugheṇa vedirjajvāla maṇḍitā |
sahasā'bhidruto rāmastānapaśya ttato divi || 13 ||
tāvāpatantau sahasā dṛṣṭvā rājīvalocanaḥ |
lakṣmaṇaṃ tvabhisamprekṣya rāmo vacanamabravīt || 14 ||
paśya lakṣmaṇa durvṛttān rākṣasān piśitāśanān |
mānavāstrasamādhūtānanilena yathā ghanān || 15 ||
mānavaṃ paramodāramastraṃ paramabhāsvaram |
cikṣepa paramakruddho mārīcorasi rāghavaḥ || 16 ||
sa tena paramāstreṇa mānavena samāhitaḥ |
sampūrṇaṃ yojanaśataṃ kṣiptassāgarasamplave || 17 ||
vicetanaṃ vighūrṇantaṃ śīteṣu balatāḍitam |
nirastaṃ dṛśya mārīcaṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt || 18 ||
paśya lakṣmaṇa śīteṣuṃ mānavaṃ dharmasaṃhitam |
mohayitvā nayatyenaṃ na ca prāṇairvyayujyata || 19 ||
imānapi vadhiṣyāmi nirghṛṇān duṣṭacāriṇaḥ |
rākṣasān pāpakarmasthān yajñaghnān rudhirāśanān || 20 ||
saṅgṛhyāstraṃ tato rāmo divyamāgneyamadbhutam |
subāhūrasi cikṣepa saviddhaḥ prāpatadbhuvi || 21 ||
śeṣān vāyavyamādāya nijaghāna mahāyaśāḥ |
rāghavaḥ paramodāro munīnāṃ mudamāvahan || 22 ||
sa hatvā rākṣasān sarvān yajñaghnān raghunandanaḥ |
ṛṣibhiḥ pūjitastatra yathendro vijaye purā || 23 ||
atha yajñe samāpte tu viśvāmitro mahāmuniḥ |
nirītikā diśo dṛṣṭavā kākutsthamidamabravīt || 24 ||
kṛtārtho'smi mahābāho kṛtaṃ guruvacastvayā |
siddhāśramamidaṃ satyaṃ kṛtaṃ rāma mahāyaśaḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe triṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ त्रिंशस्सर्गः ।
अथ तौ देशकालज्ञौ राजापुत्रावरिन्दमौ ।
देशे काले च वाक्यज्ञावब्रूतां कौशिकं वचः ॥ 1 ॥
भगवन् श्रोतुमिच्छावो यस्मिन् काले निशाचरौ ।
संरक्षणीयौ तौ ब्रह्मन्नातिवर्तेत तत्क्षणम् ॥ 2 ॥
एवं ब्रुवाणौ काकुत्स्थौ त्वरमाणौ युयुत्सया ।
सर्वे ते मुनयः प्रीताः प्रशशंसुर्नृपात्मजौ ॥ 3 ॥
अद्यप्रभृति षड्रात्रं रक्षतं राघवौ युवाम् ।
दीक्षां गतो ह्येष मुनिर्मौनित्वं च गमिष्यति ॥ 4 ॥
तौ तु तद्वचनं श्रुत्वा राजपुत्रौ यशस्विनौ ।
अनिद्रौ षडहोरात्रं तपोवनमरक्षताम् ॥ 5 ॥
उपासाञ्चक्रतुर्वीरौ यत्तौ परमधन्विनौ ।
ररक्षतुर्मुनिवरं विश्वामित्रमरिन्दमौ ॥ 6 ॥
अथ काले गते तस्मिन् षष्ठेऽहनि समागते ।
सौमित्रिमब्रवीद्रामो यत्तो भव समाहितः ॥ 7 ॥
रामस्यैवं ब्रुवाणस्य त्वरितस्य युयुत्सया ।
प्रजज्वाल ततो वेदिस्सोपाध्यायपुरोहिता ॥ 8 ॥
सदर्भचमसस्रुक्का ससमित्कुसुमोच्चया ।
विश्वामित्रेण सहिता वेदिर्जज्वाल सर्त्विजा ॥ 9 ॥
मन्त्रवच्च यथान्यायं यज्ञोऽसौ सम्प्रवर्तते ।
आकाशे च महान् शब्दः प्रादुरासीद्भयानकः ॥ 10 ॥
आवार्य गगनं मेघो यथा प्रावृषि निर्गतः ।
तथामायां विकुर्वाणौ राक्षसावभ्यधावताम् ॥ 11 ॥
मारीचश्च सुबाहुश्च तयोरनुचराश्च ये ।
आगम्य भीमसङ्काशा रुधिरौघमवासृजन् ॥ 12 ॥
सा तेन रुधिरौघेण वेदिर्जज्वाल मण्डिता ।
सहसाऽभिद्रुतो रामस्तानपश्य त्ततो दिवि ॥ 13 ॥
तावापतन्तौ सहसा दृष्ट्वा राजीवलोचनः ।
लक्ष्मणं त्वभिसम्प्रेक्ष्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ 14 ॥
पश्य लक्ष्मण दुर्वृत्तान् राक्षसान् पिशिताशनान् ।
मानवास्त्रसमाधूताननिलेन यथा घनान् ॥ 15 ॥
मानवं परमोदारमस्त्रं परमभास्वरम् ।
चिक्षेप परमक्रुद्धो मारीचोरसि राघवः ॥ 16 ॥
स तेन परमास्त्रेण मानवेन समाहितः ।
सम्पूर्णं योजनशतं क्षिप्तस्सागरसम्प्लवे ॥ 17 ॥
विचेतनं विघूर्णन्तं शीतेषु बलताडितम् ।
निरस्तं दृश्य मारीचं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ 18 ॥
पश्य लक्ष्मण शीतेषुं मानवं धर्मसंहितम् ।
मोहयित्वा नयत्येनं न च प्राणैर्व्ययुज्यत ॥ 19 ॥
इमानपि वधिष्यामि निर्घृणान् दुष्टचारिणः ।
राक्षसान् पापकर्मस्थान् यज्ञघ्नान् रुधिराशनान् ॥ 20 ॥
सङ्गृह्यास्त्रं ततो रामो दिव्यमाग्नेयमद्भुतम् ।
सुबाहूरसि चिक्षेप सविद्धः प्रापतद्भुवि ॥ 21 ॥
शेषान् वायव्यमादाय निजघान महायशाः ।
राघवः परमोदारो मुनीनां मुदमावहन् ॥ 22 ॥
स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञघ्नान् रघुनन्दनः ।
ऋषिभिः पूजितस्तत्र यथेन्द्रो विजये पुरा ॥ 23 ॥
अथ यज्ञे समाप्ते तु विश्वामित्रो महामुनिः ।
निरीतिका दिशो दृष्टवा काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ 24 ॥
कृतार्थोऽस्मि महाबाहो कृतं गुरुवचस्त्वया ।
सिद्धाश्रममिदं सत्यं कृतं राम महायशः ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha triṃśassargaḥ |
atha tau deśakālajñau rājāputrāvarindamau |
deśe kāle ca vākyajñāvabrūtāṃ kauśikaṃ vacaḥ || 1 ||
bhagavan śrotumicchāvo yasmin kāle niśācarau |
saṃrakṣaṇīyau tau brahmannātivarteta tatkṣaṇam || 2 ||
evaṃ bruvāṇau kākutsthau tvaramāṇau yuyutsayā |
sarve te munayaḥ prītāḥ praśaśaṃsurnṛpātmajau || 3 ||
adyaprabhṛti ṣaḍrātraṃ rakṣataṃ rāghavau yuvām |
dīkṣāṃ gato hyeṣa munirmaunitvaṃ ca gamiṣyati || 4 ||
tau tu tadvacanaṃ śrutvā rājaputrau yaśasvinau |
anidrau ṣaḍahorātraṃ tapovanamarakṣatām || 5 ||
upāsāñcakraturvīrau yattau paramadhanvinau |
rarakṣaturmunivaraṃ viśvāmitramarindamau || 6 ||
atha kāle gate tasmin ṣaṣṭhe'hani samāgate |
saumitrimabravīdrāmo yatto bhava samāhitaḥ || 7 ||
rāmasyaivaṃ bruvāṇasya tvaritasya yuyutsayā |
prajajvāla tato vedissopādhyāyapurohitā || 8 ||
sadarbhacamasasrukkā sasamitkusumoccayā |
viśvāmitreṇa sahitā vedirjajvāla sartvijā || 9 ||
mantravacca yathānyāyaṃ yajño'sau sampravartate |
ākāśe ca mahān śabdaḥ prādurāsīdbhayānakaḥ || 10 ||
āvārya gaganaṃ megho yathā prāvṛṣi nirgataḥ |
tathāmāyāṃ vikurvāṇau rākṣasāvabhyadhāvatām || 11 ||
mārīcaśca subāhuśca tayoranucarāśca ye |
āgamya bhīmasaṅkāśā rudhiraughamavāsṛjan || 12 ||
sā tena rudhiraugheṇa vedirjajvāla maṇḍitā |
sahasā'bhidruto rāmastānapaśya ttato divi || 13 ||
tāvāpatantau sahasā dṛṣṭvā rājīvalocanaḥ |
lakṣmaṇaṃ tvabhisamprekṣya rāmo vacanamabravīt || 14 ||
paśya lakṣmaṇa durvṛttān rākṣasān piśitāśanān |
mānavāstrasamādhūtānanilena yathā ghanān || 15 ||
mānavaṃ paramodāramastraṃ paramabhāsvaram |
cikṣepa paramakruddho mārīcorasi rāghavaḥ || 16 ||
sa tena paramāstreṇa mānavena samāhitaḥ |
sampūrṇaṃ yojanaśataṃ kṣiptassāgarasamplave || 17 ||
vicetanaṃ vighūrṇantaṃ śīteṣu balatāḍitam |
nirastaṃ dṛśya mārīcaṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt || 18 ||
paśya lakṣmaṇa śīteṣuṃ mānavaṃ dharmasaṃhitam |
mohayitvā nayatyenaṃ na ca prāṇairvyayujyata || 19 ||
imānapi vadhiṣyāmi nirghṛṇān duṣṭacāriṇaḥ |
rākṣasān pāpakarmasthān yajñaghnān rudhirāśanān || 20 ||
saṅgṛhyāstraṃ tato rāmo divyamāgneyamadbhutam |
subāhūrasi cikṣepa saviddhaḥ prāpatadbhuvi || 21 ||
śeṣān vāyavyamādāya nijaghāna mahāyaśāḥ |
rāghavaḥ paramodāro munīnāṃ mudamāvahan || 22 ||
sa hatvā rākṣasān sarvān yajñaghnān raghunandanaḥ |
ṛṣibhiḥ pūjitastatra yathendro vijaye purā || 23 ||
atha yajñe samāpte tu viśvāmitro mahāmuniḥ |
nirītikā diśo dṛṣṭavā kākutsthamidamabravīt || 24 ||
kṛtārtho'smi mahābāho kṛtaṃ guruvacastvayā |
siddhāśramamidaṃ satyaṃ kṛtaṃ rāma mahāyaśaḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe triṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.